dom

prasł. *domъ < praindoeur. *domus, por. łac. domus

źródłosłów dla imion: Domamir, Domarad, Domasław, Doman, a także nazwisk: Domach, Domaczko, Domaj, Domak, Domal, Domała, Domaniec, Domanik, Domański, Domaradzki, Domasławski, Domaszek, Domaszkiewicz, Domaszko, Domisz, Domkowicz

domy (nominative plural)
domu (genitive singular)
domów (genitive plural)
domowi (dative singular)
domom (dative plural)
domy (accusative plural)
domem (instrumental singular)
domami (instrumental plural)
domu (locative singular)
domie (locative singular obsolete)
domach (locative plural)
domu (vocative singular)
domie (vocative singular obsolete)
domy (vocative plural)

Jestem Joanna Kowalska, z domu Nowak.


herb

herby (nominative plural)
herbu (genitive singular)
herbów (genitive plural)
herbowi (dative singular)
herbom (dative plural)
herby (accusative plural)
herbem (instrumental singular)
herbami (instrumental plural)
herbie (locative singular)
herbach (locative plural)
herbie (vocative singular)
herby (vocative plural)

godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe

Odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej.

Ustawa o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych


kolor

łac. color < praindoeur. *kel- → kryć, nakrywać

dołożyć do koloru = położyć kartę tego samego koloru

koloru (genitive singular)
kolorowi (dative singular)
kolorem (instrumental singular)
kolorze (locative singular)
kolorze (vocative singular)
kolory (nominative plural)
kolorów (genitive plural)
kolorom (dative plural)
kolory (accusative plural)
kolorami (instrumental plural)
kolorach (locative plural)
kolory (vocative plural)


figura

modli się pod figurą, a diabła ma za skórą

figury (genitive singular)
figurze (dative singular)
figurę (accusative singular)
figurą (instrumental singular)
figurze (locative singular)
figuro (vocative singular)
figury (nominative plural)
figur (genitive plural)
figurom (dative plural)
figury (accusative plural)
figurami (instrumental plural)
figurach (locative plural)
figury (vocative plural)


godło

godła (genitive singular)
godłu (dative singular)
godłem (instrumental singular)
godle (locative singular)
godła (nominative plural)
godeł (genitive plural)
godłom (dative plural)
godła (accusative plural)
godłami (instrumental plural)
godłach (locative plural)
godła (vocative plural)

wizerunek przedstawiony na tarczy herbowej


znak

znaku (genitive singular)
znakowi (dative singular)
znakiem (instrumental singular)
znaku (locative singular)
znaku (vocative singular)
znaki (nominative plural)
znaków (genitive plural)
znakom (dative plural)
znaki (accusative plural)
znakami (instrumental plural)
znakach (locative plural)
znaki (vocative plural)


metal

metalu (genitive singular)
metalowi (dative singular)
metalem (instrumental singular)
metalu (locative singular)
metalu (vocative singular)
metale (nominative plural)
metali (genitive plural)
metalom (dative plural)
metale (accusative plural)
metalami (instrumental plural)
metalach (locative plural)
metale (vocative plural)


Stefan

łac. Stephanus < gr. Στέφανος (stefanos) < gr. στέφανος (stefanos) → wieniec, korona (od tego samego słowa pochodzi imię Szczepan)

Stefana (genitive singular)
Stefanowi (dative singular)
Stefanem (instrumental singular)
Stefanie (locative singular)
Stefanie (vocative singular)
Stefany (nominative plural)
Stefanów (genitive plural)
Stefanom (dative plural)
Stefany (accusative plural)
Stefanami (instrumental plural)
Stefanach (locative plural)
Stefany (vocative plural)

polski herb szlachecki, odmiana herbu Ciołek


weksylologia

ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja

weksylologii (genitive singular)
weksylologii (dative singular)
weksylologię (accusative singular)
weksylologią (instrumental singular)
weksylologii (locative singular)
weksylologio (vocative singular)

nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi

Weksylologia jest moją pasją.


Kos

Kosa (genitive singular)
Kosowi (dative singular)
Kosem (instrumental singular)
Kosie (locative singular)
Kosie (vocative singular)
Kosy (nominative plural)
Kosów (genitive plural)
Kosom (dative plural)
Kosy (accusative plural)
Kosami (instrumental plural)
Kosach (locative plural)
Kosy (vocative plural)

o ile nazwa herbu jako taka podlega deklinacji, to według zasad ścisłej, starannej pisowni nie powinna być odmieniana, gdy stanowi pierwszą część dwuczłonowego nazwiska męskiego; odmiana taka jest jednak dopuszczalna


otok

otoku (genitive singular)
otoka (genitive singular)
otokowi (dative singular)
otokiem (instrumental singular)
otoku (locative singular)
otoku (vocative singular)
otoki (nominative plural)
otoków (genitive plural)
otokom (dative plural)
otoki (accusative plural)
otokami (instrumental plural)
otokach (locative plural)
otoki (vocative plural)

obramowanie tarczy herbowej, nie dotykające jej brzegu


róża

(1.1) łac. rosa
(1.3) < (1.1) podobieństwo koloru
(1.9) < (1.1) podobieństwo formy

róży (genitive singular)
róży (dative singular)
różę (accusative singular)
różą (instrumental singular)
róży (locative singular)
różo (vocative singular)
róże (nominative plural)
róż (genitive plural)
różom (dative plural)
róże (accusative plural)
różami (instrumental plural)
różach (locative plural)
róże (vocative plural)

W herbie Rola widnieje srebrna róża w czerwonym polu i trzy kroje w rosochę.

zob. też róża (ujednoznacznienie) w Wikipedii


płaszcz

przysłowia: dobry płaszcz, ale nie z cudzej krzywdy

nie patrz iże płaszcz ubogi, może tam być rozum drogi

płaszcza (genitive singular)
płaszczowi (dative singular)
płaszczem (instrumental singular)
płaszczu (locative singular)
płaszczu (vocative singular)
płaszcze (nominative plural)
płaszczy (genitive plural)
płaszczów (genitive plural)
płaszczom (dative plural)
płaszcze (accusative plural)
płaszczami (instrumental plural)
płaszczach (locative plural)
płaszcze (vocative plural)

stosowany głównie w herbach monarszych i książęcych, element herbowy w formie płaszcza (1.1) lub peleryny okrywający tarczę herbową, często podbity futrem


futro

futra (genitive singular)
futru (dative singular)
futrem (instrumental singular)
futrze (locative singular)
futra (nominative plural)
futer (genitive plural)
futrom (dative plural)
futra (accusative plural)
futrami (instrumental plural)
futrach (locative plural)
futra (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Ubrania • Indeks:Polski - Zwierzęta


syrena

syreny (genitive singular)
syrenie (dative singular)
syrenę (accusative singular)
syreną (instrumental singular)
syrenie (locative singular)
syreno (vocative singular)
syreny (nominative plural)
syren (genitive plural)
syrenom (dative plural)
syreny (accusative plural)
syrenami (instrumental plural)
syrenach (locative plural)
syreny (vocative plural)

herb Warszawy przedstawiający postać pół kobiety, pół ryby trzymającą tarczę i miecz


blazonowanie

ˌblazɔ̃nɔˈvãɲɛ

opis herbu wykonany zgodnie z zasadami heraldyki


tarcza

śwn. tar(t)sche < st.franc. targe < frankoński *targa < st.nord. targa < pragerm. *targo (→ krawędź)

por. ang. targe, target, franc. targe, niem. Tartsche, Zarge, hiszp. tarja

tarczy (genitive singular)
tarczy (dative singular)
tarczę (accusative singular)
tarczą (instrumental singular)
tarczy (locative singular)
tarczo (vocative singular)
tarcze (nominative plural)
tarcz (genitive plural)
tarczom (dative plural)
tarcze (accusative plural)
tarczami (instrumental plural)
tarczach (locative plural)
tarcze (vocative plural)

Na niebieskiej tarczy herbu znajdował się żółty półksiężyc i gwiazda.


tynktura

tynktury (genitive singular)
tynkturze (dative singular)
tynkturę (accusative singular)
tynkturą (instrumental singular)
tynkturze (locative singular)
tynkturo (vocative singular)
tynktury (nominative plural)
tynktur (genitive plural)
tynkturom (dative plural)
tynktury (accusative plural)
tynkturami (instrumental plural)
tynkturach (locative plural)
tynktury (vocative plural)

barwa używana w heraldyce do wypełniania pól i godeł


snopek

snopka (genitive singular)
snopkowi (dative singular)
snopkiem (instrumental singular)
snopku (locative singular)
snopku (vocative singular)
snopki (nominative plural)
snopków (genitive plural)
snopkom (dative plural)
snopki (accusative plural)
snopkami (instrumental plural)
snopkach (locative plural)
snopki (vocative plural)


kanton

kantony (nominative plural)
kantonu (genitive singular)
kantonów (genitive plural)
kantonowi (dative singular)
kantonom (dative plural)
kantony (accusative plural)
kantonem (instrumental singular)
kantonami (instrumental plural)
kantonie (locative singular)
kantonach (locative plural)
kantonie (vocative singular)
kantony (vocative plural)

figura zaszczytna w górnym lewym lub prawym rogu tarczy herbowej


lilia

lilie (nominative plural)
lilii (genitive singular)
lilii (genitive plural)
lilij (genitive plural obsolete)
lilii (dative singular)
liliom (dative plural)
lilię (accusative singular)
lilie (accusative plural)
lilią (instrumental singular)
liliami (instrumental plural)
lilii (locative singular)
liliach (locative plural)
lilio (vocative singular)
lilie (vocative plural)

figura heraldyczna w kształcie stylizowanej lilii (1.1)


klejnot

klejnotu (genitive singular)
klejnotowi (dative singular)
klejnotem (instrumental singular)
klejnocie (locative singular)
klejnocie (vocative singular)
klejnoty (nominative plural)
klejnotów (genitive plural)
klejnotom (dative plural)
klejnoty (accusative plural)
klejnotami (instrumental plural)
klejnotach (locative plural)
klejnoty (vocative plural)

część herbu szlacheckiego znajdująca się nad hełmem lub koroną


proporzec

prasł. *porporьcь, zdrobn. od prasł. *porporъ < podwojony rdzeń prasł. *por- < prasł. *per- → prawdop. to, co lata, powiewa

proporca (genitive singular)
proporcowi (dative singular)
proporcem (instrumental singular)
proporcu (locative singular)
proporcu (vocative singular)
proporce (nominative plural)
proporców (genitive plural)
proporcom (dative plural)
proporce (accusative plural)
proporcami (instrumental plural)
proporcach (locative plural)
proporce (vocative plural)

niewielka chorągiew lub sztandar służący do celów reprezentacyjnych

Forma dopełniacza liczby mnogiej „proporcy” jest niepoprawna.


Rawa

źródło / bieg / koryto / (prawy / lewy) dopływ / ramię / dorzecze / dolina / wody / nurt / płycizna / zakręt / zakole / brzeg / dno / odnoga / ujście / głębokość / szerokość Rawy • nad Rawą • Rawa wypływa / płynie / wije się / meandruje / kieruje się / niesie wody / przybiera / wylewa / zatapia / opada / nawadnia / odwadnia / wysycha / przepływa / opływa / dopływa / wpływa • na prawym / na lewym brzegu / u źródeł / u ujścia Rawy • pływać / płynąć Rawą

Rawy (genitive singular)
Rawie (dative singular)
Rawę (accusative singular)
Rawą (instrumental singular)
Rawie (locative singular)
Rawo (vocative singular)
Rawy (nominative plural)
Raw (genitive plural)
Rawom (dative plural)
Rawy (accusative plural)
Rawami (instrumental plural)
Rawach (locative plural)
Rawy (vocative plural)

nazwa dwóch różnych herbów szlacheckich; oraz

Herb Rawa przedstawia w różnych wariantach pannę i niedźwiedzia.


Gryf

(1.1) łac. gryphus < gr. γρύφων < gr. γρύψ → coś haczykowatego

Gryfy (nominative plural)
Gryfa (genitive singular)
Gryfów (genitive plural)
Gryfowi (dative singular)
Gryfom (dative plural)
Gryfa (accusative singular)
Gryfy (accusative plural)
Gryfem (instrumental singular)
Gryfami (instrumental plural)
Gryfie (locative singular)
Gryfach (locative plural)
Gryfie (vocative singular)
Gryfy (vocative plural)

Co widnieje w czerwonym polu herbu Gryf?


labry

(1.1) niem. Laubwerk < łac. labrum (lm labra → wargi, obrzeże)

labrów (genitive plural)
labrom (dative plural)
labrami (instrumental plural)
labrach (locative plural)

współcześnie tylko w lm, słownik Doroszewskiego podaje jednak również lp laber


Łodzia

Jest łódź żółta czyli złota po cztery deski na bokach mająca przybite gwoździami, w czerwonym polu, jakby po krwi nieprzyjacielskiej pływająca bez masztu i żaglów na kształt bani do głębokich rzek przebycia sposobnej, na hełmie pięć piór pawich, i druga na nich takoż Łodzia

Rosyjskie Państwowe Archiwum Historyczne, F.1343, OP.34, D.466, L.2.


heraldyka

(1.1) niem. Heraldik < niem. Herold → herold

heraldyki (potential rare nominative plural)
heraldyki (genitive singular)
heraldyk (potential rare genitive plural)
heraldyce (dative singular)
heraldykom (potential rare dative plural)
heraldykę (accusative singular)
heraldyki (potential rare accusative plural)
heraldyką (instrumental singular)
heraldykami (potential rare instrumental plural)
heraldyce (locative singular)
heraldykach (potential rare locative plural)
heraldyko (vocative singular)
heraldyki (potential rare vocative plural)

Heraldyka jest jedną z nauk pomocniczych historii.

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.


sercowy

sercowa (nominative singular feminine)
sercowe (nominative singular neuter)
sercowi (nominative plural masculine)
sercowe (nominative plural nonvirile)
sercowego (genitive singular masculine animate inanimate)
sercowej (genitive singular feminine)
sercowego (genitive singular neuter)
sercowych (genitive plural masculine nonvirile)
sercowemu (dative singular masculine animate inanimate)
sercowej (dative singular feminine)
sercowemu (dative singular neuter)
sercowym (dative plural masculine nonvirile)
sercowego (accusative singular masculine animate)
sercową (accusative singular feminine)
sercowe (accusative singular neuter)
sercowych (accusative plural masculine)
sercowe (accusative plural nonvirile)
sercowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
sercową (instrumental singular feminine)
sercowym (instrumental singular neuter)
sercowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
sercowym (locative singular masculine animate inanimate)
sercowej (locative singular feminine)
sercowym (locative singular neuter)
sercowych (locative plural masculine nonvirile)
sercowa (vocative singular feminine)
sercowe (vocative singular neuter)
sercowi (vocative plural masculine)
sercowe (vocative plural nonvirile)


herbopis

herbopisowie (nominative plural)
herbopisa (genitive singular)
herbopisów (genitive plural)
herbopisowi (dative singular)
herbopisom (dative plural)
herbopisa (accusative singular)
herbopisów (accusative plural)
herbopisem (instrumental singular)
herbopisami (instrumental plural)
herbopisie (locative singular)
herbopisach (locative plural)
herbopisie (vocative singular)
herbopisowie (vocative plural)
herbopisy (depreciative nominative vocative plural)


herbopisarz

herbopisarze (nominative plural)
herbopisarza (genitive singular)
herbopisarzy (genitive plural)
herbopisarzów (genitive plural)
herbopisarzowi (dative singular)
herbopisarzom (dative plural)
herbopisarza (accusative singular)
herbopisarzy (accusative plural)
herbopisarzów (accusative plural)
herbopisarzem (instrumental singular)
herbopisarzami (instrumental plural)
herbopisarzu (locative singular)
herbopisarzach (locative plural)
herbopisarzu (vocative singular)
herbopisarze (vocative plural)


Rawicz

być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się w Rawiczu • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do Rawicza • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się z Rawicza • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką Rawicza • mieszkaniec / mieszkanka Rawicza • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba w Rawiczu • pochodzić z Rawicza • przeprowadzać się / przeprowadzić się do Rawicza

Rawicza (genitive singular)
Rawiczowi (dative singular)
Rawiczem (instrumental singular)
Rawiczu (locative singular)
Rawiczu (vocative singular)
Rawicze (potential rare nominative plural)
Rawiczy / Rawiczów (potential rare genitive plural)
Rawiczom (potential rare dative plural)
Rawicze (potential rare accusative plural)
Rawiczami (potential rare instrumental plural)
Rawiczach (potential rare locative plural)
Rawicze (potential rare vocative plural)

Na herb Rawicz miała z dużym prawdopodobieństwem wpływ zachodnioeuropejska heraldyka


trójwzgórze

trójwzgórza (genitive singular)
trójwzgórzu (dative singular)
trójwzgórzem (instrumental singular)
trójwzgórzu (locative singular)
trójwzgórza (nominative plural)
trójwzgórz (genitive plural)
trójwzgórzom (dative plural)
trójwzgórza (accusative plural)
trójwzgórzami (instrumental plural)
trójwzgórzach (locative plural)
trójwzgórza (vocative plural)

element w heraldyce, występujący na herbach i godłach, potrójne wzgórze

Niebieskie trójwzgórze widnieje w herbie Słowacji.


Dąb

być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się w Dębie • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do Dębu • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się z Dębu • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką Dębu • mieszkaniec / mieszkanka Dębu • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba w Dębie • pochodzić z Dębu • przeprowadzać się / przeprowadzić się do Dębu

być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się w Dąbie • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do Dąba • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się z Dąba • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką Dąba • mieszkaniec / mieszkanka Dąba • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba w Dąbie • pochodzić z Dąba • przeprowadzać się / przeprowadzić się do Dąba

Dębu (genitive singular)
Dębowi (dative singular)
Dębem (instrumental singular)
Dębie (locative singular)
Dębie (vocative singular)
Dąba (genitive singular)
Dąbowi (dative singular)
Dąbem (instrumental singular)
Dąbie (locative singular)
Dąbie (vocative singular)

Właścicieli tych ziem, Zborowskich herbu Dąb, wygnał ukaz carski.


Odrowąż

Odrowąża (genitive singular)
Odrowążowi (dative singular)
Odrowążem (instrumental singular)
Odrowążu (locative singular)
Odrowążu (vocative singular)
Odrowąże (nominative plural)
Odrowążów (genitive plural)
Odrowążom (dative plural)
Odrowąże (accusative plural)
Odrowążami (instrumental plural)
Odrowążach (locative plural)
Odrowąże (vocative plural)

polski herb szlachecki ze znakem rogaciny na czerwonym polu

gdy stosowany jako część nazwiska, wówczas nieodmieniany


Babel

łac. Babel < hebr. בבל < akad. 𒆍𒀭𒊏𒆠 → „brama Boga”


półorzeł

półorła (genitive singular)
półorłowi (dative singular)
półorłu (dative singular)
półorła (accusative singular)
półorłem (instrumental singular)
półorle (locative singular)
półorle (vocative singular)
półorły (nominative plural)
półorłów (genitive plural)
półorłom (dative plural)
półorły (accusative plural)
półorłami (instrumental plural)
półorłach (locative plural)
półorły (vocative plural)

połowa postaci orła występująca w heraldyce

Czarnego piastowskiego półorła przedstawia herb powiatu trzebnickiego.


tautologiczny

tautologiczna (nominative singular feminine)
tautologiczne (nominative singular neuter)
tautologiczni (nominative plural masculine)
tautologiczne (nominative plural nonvirile)
tautologicznego (genitive singular masculine animate inanimate)
tautologicznej (genitive singular feminine)
tautologicznego (genitive singular neuter)
tautologicznych (genitive plural masculine nonvirile)
tautologicznemu (dative singular masculine animate inanimate)
tautologicznej (dative singular feminine)
tautologicznemu (dative singular neuter)
tautologicznym (dative plural masculine nonvirile)
tautologicznego (accusative singular masculine animate)
tautologiczną (accusative singular feminine)
tautologiczne (accusative singular neuter)
tautologicznych (accusative plural masculine)
tautologiczne (accusative plural nonvirile)
tautologicznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
tautologiczną (instrumental singular feminine)
tautologicznym (instrumental singular neuter)
tautologicznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
tautologicznym (locative singular masculine animate inanimate)
tautologicznej (locative singular feminine)
tautologicznym (locative singular neuter)
tautologicznych (locative plural masculine nonvirile)
tautologiczna (vocative singular feminine)
tautologiczne (vocative singular neuter)
tautologiczni (vocative plural masculine)
tautologiczne (vocative plural nonvirile)

Najwcześniejszy zachowany wizerunek klejnotu (1334) przedstawia klejnot tautologiczny


Godula

(2.1) od nazwiska śląskiego przedsiębiorcy Karola Goduli


Korwin

Korwina (genitive singular)
Korwinowi (dative singular)
Korwinem (instrumental singular)
Korwinie (locative singular)
Korwinie (vocative singular)
Korwiny (potential rare nominative plural)
Korwinów (potential rare genitive plural)
Korwinom (potential rare dative plural)
Korwiny (potential rare accusative plural)
Korwinami (potential rare instrumental plural)
Korwinach (potential rare locative plural)
Korwiny (potential rare vocative plural)

polski herb szlachecki z wizerunkiem kruka na kłodzie z pierścieniem w dziobie


trzymacz

trzymacza (genitive singular)
trzymaczowi (dative singular)
trzymaczem (instrumental singular)
trzymaczu (locative singular)
trzymaczu (vocative singular)
trzymacze (nominative plural)
trzymaczy (genitive plural)
trzymaczów (genitive plural rare)
trzymaczom (dative plural)
trzymacze (accusative plural)
trzymaczami (instrumental plural)
trzymaczach (locative plural)
trzymacze (vocative plural)

element udostojniający herb w postaci zwierzęcia lub figury go podtrzymującej

Kangur i emu są trzymaczami herbu Australii.


Pałuki

Herb Pałuki został zarzucony na rzecz herbu Topór.