testament

łac. testamentum od łac. testor od łac. testis

testamenty (nominative plural)
testamentu (genitive singular)
testamentów (genitive plural)
testamentowi (dative singular)
testamentom (dative plural)
testamenty (accusative plural)
testamentem (instrumental singular)
testamentami (instrumental plural)
testamencie (locative singular)
testamentach (locative plural)
testamencie (vocative singular)
testamenty (vocative plural)

dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem

Mój kuzyn sporządził testament, mimo że jest jeszcze bardzo młody.


atest

niem. Attest < ang. attest → poświadczyć

atestu (genitive singular)
atestowi (dative singular)
atestem (instrumental singular)
ateście (locative singular)
ateście (vocative singular)
atesty (nominative plural)
atestów (genitive plural)
atestom (dative plural)
atesty (accusative plural)
atestami (instrumental plural)
atestach (locative plural)
atesty (vocative plural)

Z rynku wycofano zabawki pozbawione atestów.


kaduk

kaduka (genitive singular)
kadukowi (dative singular)
kadukiem (instrumental singular)
kaduku (locative singular)
kaduku (vocative singular)
kaduki (nominative plural)
kaduków (genitive plural)
kadukom (dative plural)
kaduki (accusative plural)
kadukami (instrumental plural)
kadukach (locative plural)
kaduki (vocative plural)

Kaduk w średniowieczu przypadał władcy.


kurator

kuratorzy (nominative plural)
kuratorowie (nominative plural)
kuratora (genitive singular)
kuratorów (genitive plural)
kuratorowi (dative singular)
kuratorom (dative plural)
kuratora (accusative singular)
kuratorów (accusative plural)
kuratorem (instrumental singular)
kuratorami (instrumental plural)
kuratorze (locative singular)
kuratorach (locative plural)
kuratorze (vocative singular)
kuratorzy (vocative plural)
kuratorowie (vocative plural)
kuratory (depreciative nominative vocative plural)

osoba wyznaczona przez sąd na przedstawiciela osoby, która nie może sama prowadzić swoich spraw

osoba wyznaczona przez sąd do sprawowania dozoru nad nieletnim wykazującym demoralizację lub dopuszczającym się czynów karalnych, jak i nad skazanym mającym wyrok pozbawienia wolności w warunkowym zawieszeniu


oblat

oblata (genitive singular)
oblatowi (dative singular)
oblata (accusative singular)
oblatem (instrumental singular)
oblacie (locative singular)
oblacie (vocative singular)
oblaci (nominative plural)
oblatów (genitive plural)
oblatom (dative plural)
oblatów (accusative plural)
oblatami (instrumental plural)
oblatach (locative plural)
oblaci (vocative plural)

… przyjęcie oferty powinno wyrażać stanowczą i bezwarunkową wolę oblata zaakceptowania wszystkich postanowień zawartych w ofercie

Kocot W., Metody zostrzygania kolizji niekwalifikowanych wzorców kontraktowych w świetle konwencji wiedeńskiej, Studia Iuridica XXXVI/1998, s. 79-92.


proces

procesu (genitive singular)
procesowi (dative singular)
procesem (instrumental singular)
procesie (locative singular)
procesie (vocative singular)
procesy (nominative plural)
procesów (genitive plural)
procesom (dative plural)
procesy (accusative plural)
procesami (instrumental plural)
procesach (locative plural)
procesy (vocative plural)

Polityk wytoczył proces przeciwko gazecie, w której ukazały się jego prywatne zdjęcia, i żąda wysokiego odszkodowania.


punkt

punkty (nominative plural)
punktu (genitive singular)
punktów (genitive plural)
punktowi (dative singular)
punktom (dative plural)
punkty (accusative plural)
punktem (instrumental singular)
punktami (instrumental plural)
punkcie (locative singular)
punktach (locative plural)
punkcie (vocative singular)
punkty (vocative plural)

Niepoprawna jest forma dopełniacza liczby pojedynczej „punkta”.


osoba

por. białor. асоба, czes. osoba, chorw. osoba, dłuż. wósoba, głuż. wosoba, ros. особа, słc. osoba, słń. oseba i ukr. осо́ба


US

US-u (genitive singular)
US-owi (dative singular)
US-em (instrumental singular)
US-ie (locative singular)
US-ie (vocative singular)


ojczym

ojczyma (genitive singular)
ojczymowi (dative singular)
ojczyma (accusative singular)
ojczymem (instrumental singular)
ojczymie (locative singular)
ojczymie (vocative singular)
ojczymowie (nominative plural)
ojczymów (genitive plural)
ojczymom (dative plural)
ojczymów (accusative plural)
ojczymami (instrumental plural)
ojczymach (locative plural)
ojczymowie (vocative plural)

mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym

Po śmierci ojca, moja matka ponownie wyszła za mąż. Mój ojczym jest dla mnie bardzo miły.


małżeństwo

utworzone od pol. małżonek lub zapożyczone ze st.czes. malženstvo

małżeństwa (genitive singular)
małżeństwu (dative singular)
małżeństwem (instrumental singular)
małżeństwie (locative singular)
małżeństwa (nominative plural)
małżeństw (genitive plural)
małżeństwom (dative plural)
małżeństwa (accusative plural)
małżeństwami (instrumental plural)
małżeństwach (locative plural)
małżeństwa (vocative plural)

usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci

Wciąż pamiętam swoje pierwsze małżeństwo.

Wojciech i Józefa zawarli małżeństwo dnia 3. czerwca 1838 r. w parafii Brwinów pod Warszawą, gdzie mieszkali rodzice panny młodej

Władysław Kluz, Gdy ma się jedną duszę: Brat Albert Chmielowski, wyd. Apostolstwa Modlitwy, 1989, ISBN 9788385032632, s. 10.

Związki homoseksualne uznaje większość krajów Unii Europejskiej, zaś osoby tej samej płci mogą zawierać małżeństwa w Belgii, Danii, Hiszpanii, Holandii, Portugalii oraz Szwecji, a poza Unią – w Norwegii i Islandii

Paweł Kośmiński: wyborcza.pl, dostęp 12.04.2013.

w przypadku różnych kultur i systemów prawnych warunki zawarcia i funkcjonowania małżeństwa mogą być bardzo różne, łącznie z wykluczeniem poszczególnych jego cech: stałości, dwóch osób, różnicy płci, wspólnego mieszkania, finansów, pożycia czy wychowywania dzieci


rozwód

rozwodu (genitive singular)
rozwodowi (dative singular)
rozwodem (instrumental singular)
rozwodzie (locative singular)
rozwodzie (vocative singular)
rozwody (nominative plural)
rozwodów (genitive plural)
rozwodom (dative plural)
rozwody (accusative plural)
rozwodami (instrumental plural)
rozwodach (locative plural)
rozwody (vocative plural)

rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem

Krystyna ciężko przeżyła rozwód rodziców.

Adam załamany rozwodem rodziców uciekł z domu.


właściwość

vwaɕˈt͡ɕivɔɕt͡ɕ

zdolność danego organu do rozstrzygania określonej sprawy

Nie rozumiem: burmistrz przysłał mi pismo, że odsyła podanie do innego wójta "wg właściwości rzeczowej".


affidavit

(1.1) ang. affidavit, od p.łac. affido (przysięgać)

affidavity (nominative plural)
affidavitu (genitive singular)
affidavitów (genitive plural)
affidavitowi (dative singular)
affidavitom (dative plural)
affidavity (accusative plural)
affidavitem (instrumental singular)
affidavitami (instrumental plural)
affidavicie (locative singular)
affidavitach (locative plural)
affidavicie (vocative singular)
affidavity (vocative plural)

dobrowolne, urzędowe, pisemne oświadczenie pod przysięgą


alibi

niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia

Policja nie może mi niczego zrobić, bo mam alibi.


amnestia

(1.1) gr. ἀμνηστία (a-mnēstía) - „niepamięć”

amnestii (genitive singular)
amnestii (dative singular)
amnestię (accusative singular)
amnestią (instrumental singular)
amnestii (locative singular)
amnestio (vocative singular)
amnestie (nominative plural)
amnestii (genitive plural)
amnestiom (dative plural)
amnestie (accusative plural)
amnestiami (instrumental plural)
amnestiach (locative plural)
amnestie (vocative plural)

darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych

Latem 1986 r. ogłoszona została w Polsce amnestia obejmująca wszystkich więźniów politycznych

Polityka, nr 02.05 (5), Warszawa, 2005 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.


zbrodnia

rozbój z użyciem niebezpiecznego narzędzia

choć się kara wlecze, zbrodnia przed nią nie uciecze

zbrodni (genitive singular)
zbrodni (dative singular)
zbrodnię (accusative singular)
zbrodnią (instrumental singular)
zbrodni (locative singular)
zbrodnio (vocative singular)
zbrodnie (nominative plural)
zbrodni (genitive plural)
zbrodniom (dative plural)
zbrodnie (accusative plural)
zbrodniami (instrumental plural)
zbrodniach (locative plural)
zbrodnie (vocative plural)

Zbrodnia to niesłychana – pani zabija pana


firma

firmy (genitive singular)
firmie (dative singular)
firmę (accusative singular)
firmą (instrumental singular)
firmie (locative singular)
firmo (vocative singular)
firmy (nominative plural)
firm (genitive plural)
firmom (dative plural)
firmy (accusative plural)
firmami (instrumental plural)
firmach (locative plural)
firmy (vocative plural)

zarejestrowana urzędowo nazwa, pod którą przedsiębiorca działa

Firmą jest imię i nazwisko osoby fizycznej lub nazwa osoby prawnej


gwałt

źródłosłów dla białor. гвалт, ros. гвалт

komu się nie chce do nieba, tego gwałtem pchać nie trzeba

gwałtu (genitive singular)
gwałtowi (dative singular)
gwałtem (instrumental singular)
gwałcie (locative singular)
gwałcie (vocative singular)
gwałty (nominative plural)
gwałtów (genitive plural)
gwałtom (dative plural)
gwałty (accusative plural)
gwałtami (instrumental plural)
gwałtach (locative plural)
gwałty (vocative plural)

zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej

Zboczeniec dostał 15 lat za wyjątkowo brutalny gwałt.


przedmiot

przedmiotu (genitive singular)
przedmiotowi (dative singular)
przedmiotem (instrumental singular)
przedmiocie (locative singular)
przedmiocie (vocative singular)
przedmioty (nominative plural)
przedmiotów (genitive plural)
przedmiotom (dative plural)
przedmioty (accusative plural)
przedmiotami (instrumental plural)
przedmiotach (locative plural)
przedmioty (vocative plural)

cel czynności, obiekt (rzadziej człowiek lub istota żywa), na którym jest wykonywana czynność; rzecz, wobec której działania opisuje dane prawo

Dzisiejszym przedmiotem naszych badań są motyle.


infamia

infamie (nominative plural)
infamii (genitive singular)
infamii (genitive plural)
infamii (dative singular)
infamiom (dative plural)
infamię (accusative singular)
infamie (accusative plural)
infamią (instrumental singular)
infamiami (instrumental plural)
infamii (locative singular)
infamiach (locative plural)
infamio (vocative singular)
infamie (vocative plural)

w dawnym prawie polskim: kara polegająca na sądowym pozbawieniu czci i praw obywatelskich


prawo

prawo Joule'a • prawo Kirchhoffa • prawo Ohma • prawo ciążenia Newtona

prawo Mendla • prawo Keplera • prawo Moore'a

powiedzenie prawo jest po to, aby je omijać

prawa (genitive singular)
prawu (dative singular)
prawem (instrumental singular)
prawie (locative singular)
prawa (nominative plural)
prawa (genitive singular)
praw (genitive plural)
prawu (dative singular)
prawom (dative plural)
prawa (accusative plural)
prawem (instrumental singular)
prawami (instrumental plural)
prawie (locative singular)
prawach (locative plural)
prawa (vocative plural)

zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem

Prawo podatkowe jest bardzo skomplikowane.

Nie ma pan prawa zwracać się tak do mojej żony!


legislator

legislatorzy (nominative plural)
legislatora (genitive singular)
legislatorów (genitive plural)
legislatorowi (dative singular)
legislatorom (dative plural)
legislatora (accusative singular)
legislatorów (accusative plural)
legislatorem (instrumental singular)
legislatorami (instrumental plural)
legislatorze (locative singular)
legislatorach (locative plural)
legislatorze (vocative singular)
legislatorzy (vocative plural)

prawnik redagujący projekty aktów prawnych


legislatura

franc. législature < łac. lēgis latio (→ stanowienie prawa)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Foka – Paulina Anna Studniczka-legislatura.wav

legislatury (genitive singular)
legislaturze (dative singular)
legislaturę (accusative singular)
legislaturą (instrumental singular)
legislaturze (locative singular)
legislaturo (vocative singular)
legislatury (nominative plural)
legislatur (genitive plural)
legislaturom (dative plural)
legislatury (accusative plural)
legislaturami (instrumental plural)
legislaturach (locative plural)
legislatury (vocative plural)

, 30 listopada 2017 r., orka.sejm.gov.pl..


mediator

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Foka – Paulina Anna Studniczka-mediator.wav

mediatora (genitive singular)
mediatorowi (dative singular)
mediatora (accusative singular)
mediatorem (instrumental singular)
mediatorze (locative singular)
mediatorze (vocative singular)
mediatorzy (nominative plural)
mediatorów (genitive plural)
mediatorom (dative plural)
mediatorów (accusative plural)
mediatorami (instrumental plural)
mediatorach (locative plural)
mediatorzy (vocative plural)
mediatory (depreciative nominative vocative plural)

osoba pomagająca stronom we wzajemnej komunikacji, dojściu do ugody

Adwokat pełnił rolę mediatora i prowadził negocjacje.


podmiot

(1.1) pol. pod- + miotać < kalka z łac. subiectum

podmiotu (genitive singular)
podmiotowi (dative singular)
podmiotem (instrumental singular)
podmiocie (locative singular)
podmiocie (vocative singular)
podmioty (nominative plural)
podmiotów (genitive plural)
podmiotom (dative plural)
podmioty (accusative plural)
podmiotami (instrumental plural)
podmiotach (locative plural)
podmioty (vocative plural)

osoba lub instytucja, która wykonuje jakąś czynność prawną, mająca prawa wobec czegoś

Każdy człowiek jest podmiotem prawa od urodzenia do śmierci.


plagiator

plagiatora (genitive singular)
plagiatorowi (dative singular)
plagiatora (accusative singular)
plagiatorem (instrumental singular)
plagiatorze (locative singular)
plagiatorze (vocative singular)
plagiatorzy (nominative plural)
plagiatorów (genitive plural)
plagiatorom (dative plural)
plagiatorów (accusative plural)
plagiatorami (instrumental plural)
plagiatorach (locative plural)
plagiatorzy (vocative plural)

jednostka lub osoba przypisująca sobie prawa autorskie do utworu, którego nie jest autorem

Znany publicysta, autor biografii prezydenta, okazał się plagiatorem.


dekalog

dekalogi (nominative plural)
dekalogu (genitive singular)
dekalogów (genitive plural)
dekalogowi (dative singular)
dekalogom (dative plural)
dekalogi (accusative plural)
dekalogiem (instrumental singular)
dekalogami (instrumental plural)
dekalogu (locative singular)
dekalogach (locative plural)
dekalogu (vocative singular)
dekalogi (vocative plural)

Dekalog (w judaizmie i chrześcijaństwie: kodeks praw moralno-religijnych przekazany Żydom przez Mojżesza na Synaju)


romanista

ˌrɔ̃mãˈɲista

romanisty (genitive singular)
romaniście (dative singular)
romanistę (accusative singular)
romanistą (instrumental singular)
romaniście (locative singular)
romanisto (vocative singular)
romaniści (nominative plural)
romanistów (genitive plural)
romanistom (dative plural)
romanistów (accusative plural)
romanistami (instrumental plural)
romanistach (locative plural)
romaniści (vocative plural)


imperium

imperium, nad którym nigdy nie zachodzi słońce

imperia (nominative plural)
imperiów (genitive plural)
imperiom (dative plural)
imperia (accusative plural)
imperiami (instrumental plural)
imperiach (locative plural)
imperia (vocative plural)

określony prawem zakres władzy decyzyjnej organów państwowych

(…) Państwo jako szczególny podmiot prawa podejmuje działania w sferze władczej (imperium) i w sferze stosunków cywilnoprawnych

Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 26 października 2007 r., III CZP 30/07


vacatio legis

okres pomiędzy uchwaleniem prawa a rozpoczęciem jego stosowania


deportacja

deportacji (genitive singular)
deportacji (dative singular)
deportację (accusative singular)
deportacją (instrumental singular)
deportacji (locative singular)
deportacjo (vocative singular)
deportacje (nominative plural)
deportacji (genitive plural)
deportacyj (genitive plural obsolete)
deportacjom (dative plural)
deportacje (accusative plural)
deportacjami (instrumental plural)
deportacjach (locative plural)
deportacje (vocative plural)

wydalenie cudzoziemca poza granice danego kraju

W zeszłym tygodniu miały miejsce deportacje nielegalnych imigrantów.


litera

litery (genitive singular)
literze (dative singular)
literę (accusative singular)
literą (instrumental singular)
literze (locative singular)
litero (vocative singular)
litery (nominative plural)
liter (genitive plural)
literom (dative plural)
litery (accusative plural)
literami (instrumental plural)
literach (locative plural)
litery (vocative plural)

jednostka redakcyjna tekstu prawnego, oznaczana literą (1.1)


depek

depeka (genitive singular)
depekowi (dative singular)
depekiem (instrumental singular)
depeku (locative singular)
depeku (vocative singular)
depeki (nominative plural)
depeków (genitive plural)
depekom (dative plural)
depeki (accusative plural)
depekami (instrumental plural)
depekach (locative plural)
depeki (vocative plural)

nazwa od DPK – dobrowolne poddanie się karze

w pewnych określonych przypadkach k.p.k. dopuszcza przedstawienie sądowi wniosku o orzeczenie winy i ukaranie uzgodnioną między prokuratorem a oskarżonym


kopia

kopii (genitive singular)
kopii (dative singular)
kopię (accusative singular)
kopią (instrumental singular)
kopii (locative singular)
kopio (vocative singular)
kopie (nominative plural)
kopii (genitive plural)
kopij (genitive plural obsolete)
kopiom (dative plural)
kopie (accusative plural)
kopiami (instrumental plural)
kopiach (locative plural)
kopie (vocative plural)

dokument wytworzony przez odwzorowanie oryginału


moc

moce (nominative plural)
mocy (genitive singular)
mocy (genitive plural)
mocy (dative singular)
mocom (dative plural)
moce (accusative plural)
mocą (instrumental singular)
mocami (instrumental plural)
mocy (locative singular)
mocach (locative plural)
mocy (vocative singular)
moce (vocative plural)

Art. 77. Traci moc ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu

Ustawa z 14 grudnia 1994 o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Ustawa odrzucona przez Trybunał Konstytucyjny traci moc prawną, nie trzeba jej przestrzegać.


organ

(1.1-2) niem. Organ < franc. organe < łac. ŏrgănum < gr. ὄργανον

organu (genitive singular)
organowi (dative singular)
organem (instrumental singular)
organie (locative singular)
organie (vocative singular)
organy (nominative plural)
organów (genitive plural)
organom (dative plural)
organy (accusative plural)
organami (instrumental plural)
organach (locative plural)
organy (vocative plural)
organu (genitive singular)
organowi (dative singular)
organem (instrumental singular)
organie (locative singular)
organie (vocative singular)
organy (nominative plural)
organa (nominative plural)
organów (genitive plural)
organom (dative plural)
organy (accusative plural)
organa (accusative plural)
organami (instrumental plural)
organach (locative plural)
organy (vocative plural)
organa (vocative plural)

instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś


obrona

obrony (genitive singular)
obronie (dative singular)
obronę (accusative singular)
obroną (instrumental singular)
obronie (locative singular)
obrono (vocative singular)
obrony (nominative plural)
obron (genitive plural)
obronom (dative plural)
obrony (accusative plural)
obronami (instrumental plural)
obronach (locative plural)
obrony (vocative plural)

instytucja w procesie sądowym mająca na celu uchronienie oskarżonego przed wysoką karą

Czy obrona ma jakieś pytania do świadka?


kolacja

łac. collatio, późno przyjęte w XVI w. od dworskiego wł. collazione

kolacji (genitive singular)
kolacji (dative singular)
kolację (accusative singular)
kolacją (instrumental singular)
kolacji (locative singular)
kolacjo (vocative singular)
kolacje (nominative plural)
kolacji (genitive plural)
kolacyj (genitive plural obsolete)
kolacjom (dative plural)
kolacje (accusative plural)
kolacjami (instrumental plural)
kolacjach (locative plural)
kolacje (vocative plural)

kościelny przywilej przedstawiania kandydata na beneficjum

obsadzenie beneficjum kościelnego na mocy kolacji (1.4)


intercyza

(1.1) łac. intercisa, imiesłów od intercidere → "przecinać"

intercyzy (genitive singular)
intercyzie (dative singular)
intercyzę (accusative singular)
intercyzą (instrumental singular)
intercyzie (locative singular)
intercyzo (vocative singular)
intercyzy (nominative plural)
intercyz (genitive plural)
intercyzom (dative plural)
intercyzy (accusative plural)
intercyzami (instrumental plural)
intercyzach (locative plural)
intercyzy (vocative plural)

kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej

Podpisanie intercyzy chroni żonę przed odpowiadaniem za długi męża i na odwrót.


podstawa prawna

podstawy prawnej (genitive singular)
podstawie prawnej (dative singular)
podstawę prawną (accusative singular)
podstawą prawną (instrumental singular)
podstawie prawnej (locative singular)
podstawo prawna (vocative singular)
podstawy prawne (nominative plural)
podstaw prawnych (genitive plural)
podstawom prawnym (dative plural)
podstawy prawne (accusative plural)
podstawami prawnymi (instrumental plural)
podstawach prawnych (locative plural)
podstawy prawne (vocative plural)

przepis prawny lub przepisy prawne, które uzasadniają wydanie aktu prawnego niższego rzędu lub podjęcie czynności prawnej lub faktycznej

Policjant zarekwirował samochód, ale nie podał podstawy prawnej tego zarekwirowania.

Podstawą prawną zatrzymania podejrzanego przez Policję jest art. 244 kpk (= artykuł dwieście czterdziesty czwarty kodeksu postępowania karnego).


strona

strony (genitive singular)
stronie (dative singular)
stronę (accusative singular)
stroną (instrumental singular)
stronie (locative singular)
strono (vocative singular)
strony (nominative plural)
stron (genitive plural)
stronom (dative plural)
strony (accusative plural)
stronami (instrumental plural)
stronach (locative plural)
strony (vocative plural)

jedna z osób będąca sygnatariuszem umowy lub występująca jako podmiot w procesie

Proces zakończył się, gdy strona pozwana zgodziła się wypłacić odszkodowanie.


kazus

(1.1) dawny zapis casus, łac. casus
(1.2) z (1.1)

kazusu (genitive singular)
kazusowi (dative singular)
kazusem (instrumental singular)
kazusie (locative singular)
kazusie (vocative singular)
kazusy (nominative plural)
kazusów (genitive plural)
kazusom (dative plural)
kazusy (accusative plural)
kazusami (instrumental plural)
kazusach (locative plural)
kazusy (vocative plural)

zadanie, hipotetyczna sytuacja służąca do sprawdzania studentów z umiejętności stosowania prawa


akcja

akcji (genitive singular)
akcji (dative singular)
akcję (accusative singular)
akcją (instrumental singular)
akcji (locative singular)
akcjo (vocative singular)
akcje (nominative plural)
akcji (genitive plural)
akcyj (genitive plural obsolete)
akcjom (dative plural)
akcje (accusative plural)
akcjami (instrumental plural)
akcjach (locative plural)
akcje (vocative plural)

papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm)

Ostatnio zarobiłem trochę pieniędzy na sprzedaży akcji.


reasumpcja

reasumpcji (genitive singular)
reasumpcji (dative singular)
reasumpcję (accusative singular)
reasumpcją (instrumental singular)
reasumpcji (locative singular)
reasumpcjo (vocative singular)
reasumpcje (nominative plural)
reasumpcji (genitive plural)
reasumpcyj (genitive plural obsolete)
reasumpcjom (dative plural)
reasumpcje (accusative plural)
reasumpcjami (instrumental plural)
reasumpcjach (locative plural)
reasumpcje (vocative plural)

ponowne przegłosowanie podjętej już uchwały z jednoczesnym unieważnieniem jej w brzmieniu poprzednim

Politycy opozycji informują, że Marek Suski zbierał podpisy pod wnioskiem o reasumpcję głosowania


solidarność

ˌsɔlʲiˈdarnɔɕt͡ɕ

solidarności (genitive singular)
solidarności (dative singular)
solidarnością (instrumental singular)
solidarności (locative singular)
solidarności (vocative singular)

współodpowiedzialność za działania lub ich zaniechanie


powód

powoda (genitive singular)
powodowi (dative singular)
powoda (accusative singular)
powodem (instrumental singular)
powodzie (locative singular)
powodzie (vocative singular)
powodowie (nominative plural)
powodów (genitive plural)
powodom (dative plural)
powodów (accusative plural)
powodami (instrumental plural)
powodach (locative plural)
powodowie (vocative plural)

ten, kto wnosi sprawę cywilną, kto oczekuje skutków prawnych

Ponieważ powód przedstawił zaświadczenie lekarskie, rozprawa została przełożona.


impeachment

impeachmenty (nominative plural)
impeachmentu (genitive singular)
impeachmentów (genitive plural)
impeachmentowi (dative singular)
impeachmentom (dative plural)
impeachmenty (accusative plural)
impeachmentem (instrumental singular)
impeachmentami (instrumental plural)
impeachmencie (locative singular)
impeachmentach (locative plural)
impeachmencie (vocative singular)
impeachmenty (vocative plural)

procedura formalnego oskarżenia o przestępstwo osoby mającej immunitet i zajmującej wysokie stanowisko państwowe

Impeachment ma swoje źródło w brytyjskiej tradycji prawnej.

usunięcie takiej osoby z zajmowanego stanowiska


spadek

spadku (genitive singular)
spadkowi (dative singular)
spadkiem (instrumental singular)
spadku (locative singular)
spadku (vocative singular)
spadki (nominative plural)
spadków (genitive plural)
spadkom (dative plural)
spadki (accusative plural)
spadkami (instrumental plural)
spadkach (locative plural)
spadki (vocative plural)

własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby

W spadku dostał mieszkanie po ciotce.


stopień

stopnia (genitive singular)
stopniowi (dative singular)
stopniem (instrumental singular)
stopniu (locative singular)
stopniu (vocative singular)
stopnie (nominative plural)
stopni (genitive plural)
stopniom (dative plural)
stopnie (accusative plural)
stopniami (instrumental plural)
stopniach (locative plural)
stopnie (vocative plural)

Matka i córka są spokrewnione w pierwszym stopniu.


pirat

(1.1) niem. Pirat ← łac. pirata ← gr. πειρατής ← gr. πεῖρα

pirata (genitive singular)
piratowi (dative singular)
pirata (accusative singular)
piratem (instrumental singular)
piracie (locative singular)
piracie (vocative singular)
piraci (nominative plural)
piratów (genitive plural)
piratom (dative plural)
piratów (accusative plural)
piratami (instrumental plural)
piratach (locative plural)
piraci (vocative plural)

rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne

Kapitan uzbroił statek do obrony przed piratami.

Zgodnie z prawem międzynarodowym pojęcie piractwa odnosi się tylko do rozbojów morskich i powietrznych. Używanie tego pojęcia w odniesieniu do innych czynów (np. naruszanie praw własności intelektualnej) jest z prawniczego punktu widzenia niepoprawne.


obywatelstwo

obywatelstwa (genitive singular)
obywatelstwu (dative singular)
obywatelstwem (instrumental singular)
obywatelstwie (locative singular)
obywatelstwa (nominative plural)
obywatelstw (genitive plural)
obywatelstwom (dative plural)
obywatelstwa (accusative plural)
obywatelstwami (instrumental plural)
obywatelstwach (locative plural)
obywatelstwa (vocative plural)

związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki

Prezydent RP może nadać obywatelstwo polskie cudzoziemcom zasłużonym dla Polski.

obywatelstwo odnosi się tylko do osób fizycznych, nie mają go inne osoby prawne; one posiadają jedynie przynależność państwową


konwencja

konwencji (genitive singular)
konwencji (dative singular)
konwencję (accusative singular)
konwencją (instrumental singular)
konwencji (locative singular)
konwencjo (vocative singular)
konwencje (nominative plural)
konwencji (genitive plural)
konwencyj (genitive plural obsolete)
konwencjom (dative plural)
konwencje (accusative plural)
konwencjami (instrumental plural)
konwencjach (locative plural)
konwencje (vocative plural)

Ta konwencja nie narusza żadnych praw człowieka.


adwokat

(1.1-2) łac. advocatus
(2.1) niderl. advocaat

adwokat niech głowę, a koń niech ma nogi

gdy się kłócą adwokaci, diabeł honoraria płaci

kto się prawuje i pieniactwo mnoży, adwokatów pasie, a siebie uboży

adwokaci (nominative plural)
adwokata (genitive singular)
adwokatów (genitive plural)
adwokatowi (dative singular)
adwokatom (dative plural)
adwokata (accusative singular)
adwokatów (accusative plural)
adwokatem (instrumental singular)
adwokatami (instrumental plural)
adwokacie (locative singular)
adwokatach (locative plural)
adwokacie (vocative singular)
adwokaci (vocative plural)

prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie

Wynająłem adwokata do reprezentowania mnie przed sądem.

zobacz też: Indeks:Polski - Zawody
zob. też adwokat w Wikicytatach


abandon

franc. abandon → opuszczenie, odstąpienie

abandonu (genitive singular)
abandonowi (dative singular)
abandonem (instrumental singular)
abandonie (locative singular)
abandonie (vocative singular)
abandony (potential rare nominative plural)
abandonów (potential rare genitive plural)
abandonom (potential rare dative plural)
abandony (potential rare accusative plural)
abandonami (potential rare instrumental plural)
abandonach (potential rare locative plural)
abandony (potential rare vocative plural)

zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową

W razie zaginięcia (…) statku lub znajdującego się na nim ładunku termin dla zgłoszenia abandonu biegnie od dnia, w którym statek był spodziewany w najbliższym porcie, do którego go skierowano

Ustawa z dnia 18 września 2001 r. Kodeks morski (pl). Internetowy System Aktów Prawnych. [dostęp 15 września 2017].


sprawa

sprawy (genitive singular)
sprawie (dative singular)
sprawę (accusative singular)
sprawą (instrumental singular)
sprawie (locative singular)
sprawo (vocative singular)
sprawy (nominative plural)
spraw (genitive plural)
sprawom (dative plural)
sprawy (accusative plural)
sprawami (instrumental plural)
sprawach (locative plural)
sprawy (vocative plural)

postępowanie prokuratorskie, sądowe lub administracyjne


akt

(1.1-2,5) łac. actus → czyn, część dramatu

aktu (genitive singular)
aktowi (dative singular)
aktem (instrumental singular)
akcie (locative singular)
akcie (vocative singular)
akty (nominative plural)
aktów (genitive plural)
aktom (dative plural)
akty (accusative plural)
aktami (instrumental plural)
aktach (locative plural)
akty (vocative plural)
aktu (genitive singular)
aktowi (dative singular)
aktem (instrumental singular)
akcie (locative singular)
akcie (vocative singular)
akta (nominative plural)
aktów (genitive plural)
aktom (dative plural)
akta (accusative plural)
aktami (instrumental plural)
aktach (locative plural)
akta (vocative plural)

Informacje na ten temat znajdują się w akcie notarialnym.


korytarz

franc. corridor, wł. corridore < łac. corritorium

korytarza (genitive singular)
korytarzowi (dative singular)
korytarzem (instrumental singular)
korytarzu (locative singular)
korytarzu (vocative singular)
korytarze (nominative plural)
korytarzy (genitive plural)
korytarzom (dative plural)
korytarze (accusative plural)
korytarzami (instrumental plural)
korytarzach (locative plural)
korytarze (vocative plural)

wydzielony obszar komunikacyjny, często przebiegający przez terytorium obcego państwa

Samoloty latają tylko po ściśle określonych korytarzach.


kaucja

kaucji (genitive singular)
kaucji (dative singular)
kaucję (accusative singular)
kaucją (instrumental singular)
kaucji (locative singular)
kaucjo (vocative singular)
kaucje (nominative plural)
kaucji (genitive plural)
kaucyj (genitive plural obsolete)
kaucjom (dative plural)
kaucje (accusative plural)
kaucjami (instrumental plural)
kaucjach (locative plural)
kaucje (vocative plural)

suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania

Jan wpłacił za mnie kaucję.


artykuł

artykułu (genitive singular)
artykułowi (dative singular)
artykułem (instrumental singular)
artykule (locative singular)
artykule (vocative singular)
artykuły (nominative plural)
artykułów (genitive plural)
artykułom (dative plural)
artykuły (accusative plural)
artykułami (instrumental plural)
artykułach (locative plural)
artykuły (vocative plural)

część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość

Artykuł 172 Kodeksu pracy reguluje wypłacanie wynagrodzenia urlopowego.


patron

patrona (genitive singular)
patronowi (dative singular)
patrona (accusative singular)
patronem (instrumental singular)
patronie (locative singular)
patronie (vocative singular)
patronowie (nominative plural)
patroni (nominative plural)
patronów (genitive plural)
patronom (dative plural)
patronów (accusative plural)
patronami (instrumental plural)
patronach (locative plural)
patronowie (vocative plural)
patroni (vocative plural)

w dawnym prawie polskim: płatny zastępca procesowy, adwokat


morderca

mordercy (genitive singular)
mordercy (dative singular)
mordercę (accusative singular)
mordercą (instrumental singular)
mordercy (locative singular)
morderco (vocative singular)
mordercy (nominative plural)
morderców (genitive plural)
mordercom (dative plural)
morderców (accusative plural)
mordercami (instrumental plural)
mordercach (locative plural)
mordercy (vocative plural)

Morderca tej osoby siedzi w więzieniu.


delikt

delikty (nominative plural)
deliktu (genitive singular)
deliktów (genitive plural)
deliktowi (dative singular)
deliktom (dative plural)
delikty (accusative plural)
deliktem (instrumental singular)
deliktami (instrumental plural)
delikcie (locative singular)
deliktach (locative plural)
delikcie (vocative singular)
delikty (vocative plural)


konstytucja

konstytucji (genitive singular)
konstytucji (dative singular)
konstytucję (accusative singular)
konstytucją (instrumental singular)
konstytucji (locative singular)
konstytucjo (vocative singular)
konstytucje (nominative plural)
konstytucji (genitive plural)
konstytucyj (genitive plural obsolete)
konstytucjom (dative plural)
konstytucje (accusative plural)
konstytucjami (instrumental plural)
konstytucjach (locative plural)
konstytucje (vocative plural)

akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie

Konstytucja Polski zapewnia obywatelom najważniejsze prawa.

Konstytucja została wybrana Słowem Roku 2018 w plebiscycie zorganizowanym przez Uniwersytet Warszawski.


SA

Bank Pekao SA

Siedziba zarządu PP SA znajduje się w Warszawie.

Powszechnie spotykane jest stosowanie po nazwie firmy zapisu „S.A.”, choć jest on niezgodny z zasadami polskiej pisowni (skrótowce zapisuje się bowiem bez kropek). Stosowanie nieprawidłowej pisowni jest jednak wymagane przez polskie prawo, gdy w zarejestrowanej nazwie figuruje taka błędna pisownia.


KM

ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ

kõń meχãńičny


dekret

łac. decretum → decyzja, dekret < łac. decernere → decydować, postanawiać

dekretu (genitive singular)
dekretowi (dative singular)
dekretem (instrumental singular)
dekrecie (locative singular)
dekrecie (vocative singular)
dekrety (nominative plural)
dekretów (genitive plural)
dekretom (dative plural)
dekrety (accusative plural)
dekretami (instrumental plural)
dekretach (locative plural)
dekrety (vocative plural)

akt prawny mający moc ustawy, wydany przez organ władzy wykonawczej

Nowy dekret daje rządowi szeroką władzę.


ustawa

ustawy (genitive singular)
ustawie (dative singular)
ustawę (accusative singular)
ustawą (instrumental singular)
ustawie (locative singular)
ustawo (vocative singular)
ustawy (nominative plural)
ustaw (genitive plural)
ustawom (dative plural)
ustawy (accusative plural)
ustawami (instrumental plural)
ustawach (locative plural)
ustawy (vocative plural)

akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej)

Komisja sejmowa rozpatrzyła projekt ustawy.

Decyzja z 20 stycznia 1942 roku o tak zwanym ostatecznym rozwiązaniu stworzyła podstawę do rozpoczęcia masowej zagłady ludzi, których zgodnie z ustawami III Rzeszy zaliczano do narodowości żydowskiej.

Anna Pawełczyńska, Wartości a przemoc : zarys socjologicznej problematyki Oświęcimia, 1973, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


konstytucjonalista

konstytucjonalisty (genitive singular)
konstytucjonaliście (dative singular)
konstytucjonalistę (accusative singular)
konstytucjonalistą (instrumental singular)
konstytucjonaliście (locative singular)
konstytucjonalisto (vocative singular)
konstytucjonaliści (nominative plural)
konstytucjonalistów (genitive plural)
konstytucjonalistom (dative plural)
konstytucjonalistów (accusative plural)
konstytucjonalistami (instrumental plural)
konstytucjonalistach (locative plural)
konstytucjonaliści (vocative plural)

prawnik zajmujący się naukowo lub w praktyce prawem konstytucyjnym


de facto

tak, jak jest rzeczywiście, zgodnie ze stanem faktycznym

Sąd w uzasadnieniu stwierdził, że oskarżony de facto przyznał się do winy.


sp. z o.o.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Poemat-sp. z o.o..wav

Spółki oznaczone jako sp. z o.o. nie są notowane na giełdzie papierów wartościowych.

Zależnie czy skrót uznamy za część nazwy firmy czy nie, można go pisać małą lub wielką literą (Firma sp. z o.o. / Firma Sp. z o.o.)


wolność

wolności (genitive singular)
wolności (dative singular)
wolnością (instrumental singular)
wolności (locative singular)
wolności (vocative singular)
wolności (genitive singular)
wolności (dative singular)
wolnością (instrumental singular)
wolności (locative singular)
wolności (vocative singular)
wolności (nominative plural)
wolności (genitive plural)
wolnościom (dative plural)
wolności (accusative plural)
wolnościami (instrumental plural)
wolnościach (locative plural)
wolności (vocative plural)

Sejm zniósł wolności szlacheckie.

Wskazuje się, że stan wyjątkowy to przejściowa sytuacja, w której instytucje państwowe są postawione w zagrożonej pozycji, przez co czują się upoważnione do derogacji, czyli zawieszenia pewnych zasad, co wiąże się z ograniczeniem praw i wolności człowieka

Robert Krzysztof Tabaszewski, Człowiek - jego prawa i odpowiedzialność, str. 65-66.


alimenty

niem. Alimente < łac. alimentum → żywność

ˌalʲĩˈmɛ̃ntɨ

alimentów (genitive plural)
alimentom (dative plural)
alimentami (instrumental plural)
alimentach (locative plural)

regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne

Joanna długo sądziła się z byłym mężem o alimenty.

Udało się to Marlenie, która dziś w internecie radzi nie tylko, jak złapać na dziecko, ale jak potem wywalczyć wysokie alimenty


podanie

podania (genitive singular)
podaniu (dative singular)
podaniem (instrumental singular)
podaniu (locative singular)
podania (nominative plural)
podań (genitive plural)
podaniom (dative plural)
podania (accusative plural)
podaniami (instrumental plural)
podaniach (locative plural)
podania (vocative plural)
podania (genitive singular)
podaniu (dative singular)
podaniem (instrumental singular)
podaniu (locative singular)

pismo osoby fizycznej lub prawnej (strony) powodujące wszczęcie postępowania administracyjnego lub podatkowego

Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych

Art. 63 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Napisałem podanie o umorzenie sprawy.


zgromadzenie

ˌzɡrɔ̃maˈd͡zɛ̃ɲɛ

zgromadzenia (genitive singular)
zgromadzeniu (dative singular)
zgromadzeniem (instrumental singular)
zgromadzeniu (locative singular)
zgromadzenia (nominative plural)
zgromadzeń (genitive plural)
zgromadzeniom (dative plural)
zgromadzenia (accusative plural)
zgromadzeniami (instrumental plural)
zgromadzeniach (locative plural)
zgromadzenia (vocative plural)

zgrupowanie osób mające na celu obrady lub wyrażenie jakiegoś stanowiska

Kto przeszkadza lub usiłuje przeszkodzić w organizowaniu lub w przebiegu nie zakazanego zgromadzenia, (…) podlega karze aresztu do 14 dni, karze ograniczenia wolności albo karze grzywny.


senior

seniorzy (nominative plural)
seniorowie (nominative plural rare)
seniora (genitive singular)
seniorów (genitive plural)
seniorowi (dative singular)
seniorom (dative plural)
seniora (accusative singular)
seniorów (accusative plural)
seniorem (instrumental singular)
seniorami (instrumental plural)
seniorze (locative singular)
seniorach (locative plural)
seniorze (vocative singular)
seniorzy (vocative plural)
seniorowie (vocative plural rare)
seniory (depreciative nominative vocative plural)

według prawa lennego: feudał w stosunku do swojego wasala


hipoteka

(1.1) niem. Hypothek
(1.2) łac. hypothēca

… za zabezpieczenie czyjejś wierzytelności)

hipoteki (genitive singular)
hipotece (dative singular)
hipotekę (accusative singular)
hipoteką (instrumental singular)
hipotece (locative singular)
hipoteko (vocative singular)
hipoteki (nominative plural)
hipotek (genitive plural)
hipotekom (dative plural)
hipoteki (accusative plural)
hipotekami (instrumental plural)
hipotekach (locative plural)
hipoteki (vocative plural)

rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy

Nie warto kupować mieszkania, na którym już ciąży hipoteka.


św.

św. św. (nominative plural)
śś. (nominative plural)
św. św. (genitive plural)
śś. (genitive plural)
św. św. (dative plural)
śś. (dative plural)
św. św. (accusative plural)
śś. (accusative plural)
św. św. (instrumental plural)
śś. (instrumental plural)
św. św. (locative plural)
śś. (locative plural)
św. św. (vocative plural)
śś. (vocative plural)


siła wyższa

ˈɕiwa ˈvɨʃːa

zdarzenie, którego nie można przewidzieć lub w żaden sposób mu zapobiec

Sąd stwierdził, że huragan był działaniem siły wyższej i zwolnił dostawcę od odszkodowania za nieterminową dostawę.


protest

protesty (nominative plural)
protestu (genitive singular)
protestów (genitive plural)
protestowi (dative singular)
protestom (dative plural)
protesty (accusative plural)
protestem (instrumental singular)
protestami (instrumental plural)
proteście (locative singular)
protestach (locative plural)
proteście (vocative singular)
protesty (vocative plural)

A ja pana (sic) radzę, daj pan pokrycie – krzyknął wielkim głosem pan Kuba, dramatycznym ruchem wyciągając z kieszeni smokinga gruby plik weksli z ogonami protestów i paczki czeków

Wiech, Koszerny kozak, czyli opowiadania żydowskie, Warszawa 1990, s. 40. Uwaga: tekst częściowo stylizowany na niepoprawną polszczyznę.


dorosły

imiesłów przymiotnikowy przeszły od dorosnąć

dorosła (nominative singular feminine)
dorosłe (nominative singular neuter)
dorośli (nominative plural masculine)
dorosłe (nominative plural nonvirile)
dorosłego (genitive singular masculine animate inanimate)
dorosłej (genitive singular feminine)
dorosłego (genitive singular neuter)
dorosłych (genitive plural masculine nonvirile)
dorosłemu (dative singular masculine animate inanimate)
dorosłej (dative singular feminine)
dorosłemu (dative singular neuter)
dorosłym (dative plural masculine nonvirile)
dorosłego (accusative singular masculine animate)
dorosłą (accusative singular feminine)
dorosłe (accusative singular neuter)
dorosłych (accusative plural masculine)
dorosłe (accusative plural nonvirile)
dorosłym (instrumental singular masculine animate inanimate)
dorosłą (instrumental singular feminine)
dorosłym (instrumental singular neuter)
dorosłymi (instrumental plural masculine nonvirile)
dorosłym (locative singular masculine animate inanimate)
dorosłej (locative singular feminine)
dorosłym (locative singular neuter)
dorosłych (locative plural masculine nonvirile)
dorosła (vocative singular feminine)
dorosłe (vocative singular neuter)
dorośli (vocative plural masculine)
dorosłe (vocative plural nonvirile)
dorosła (nominative singular feminine)
dorosłe (nominative singular neuter)
dorośli (nominative plural masculine)
dorosłe (nominative plural nonvirile)
dorosłego (genitive singular masculine animate inanimate)
dorosłej (genitive singular feminine)
dorosłego (genitive singular neuter)
dorosłych (genitive plural masculine nonvirile)
dorosłemu (dative singular masculine animate inanimate)
dorosłej (dative singular feminine)
dorosłemu (dative singular neuter)
dorosłym (dative plural masculine nonvirile)
dorosłego (accusative singular masculine animate)
dorosłą (accusative singular feminine)
dorosłe (accusative singular neuter)
dorosłych (accusative plural masculine)
dorosłe (accusative plural nonvirile)
dorosłym (instrumental singular masculine animate inanimate)
dorosłą (instrumental singular feminine)
dorosłym (instrumental singular neuter)
dorosłymi (instrumental plural masculine nonvirile)
dorosłym (locative singular masculine animate inanimate)
dorosłej (locative singular feminine)
dorosłym (locative singular neuter)
dorosłych (locative plural masculine nonvirile)
dorosła (vocative singular feminine)
dorosłe (vocative singular neuter)
dorośli (vocative plural masculine)
dorosłe (vocative plural nonvirile)
doroślejszy (comparative)
doroślejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
doroślejsza (nominative singular feminine)
doroślejsze (nominative singular neuter)
doroślejsi (nominative plural masculine)
doroślejsze (nominative plural nonvirile)
doroślejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
doroślejszej (genitive singular feminine)
doroślejszego (genitive singular neuter)
doroślejszych (genitive plural masculine nonvirile)
doroślejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
doroślejszej (dative singular feminine)
doroślejszemu (dative singular neuter)
doroślejszym (dative plural masculine nonvirile)
doroślejszego (accusative singular masculine animate)
doroślejszy (accusative singular masculine inanimate)
doroślejszą (accusative singular feminine)
doroślejsze (accusative singular neuter)
doroślejszych (accusative plural masculine)
doroślejsze (accusative plural nonvirile)
doroślejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
doroślejszą (instrumental singular feminine)
doroślejszym (instrumental singular neuter)
doroślejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
doroślejszym (locative singular masculine animate inanimate)
doroślejszej (locative singular feminine)
doroślejszym (locative singular neuter)
doroślejszych (locative plural masculine nonvirile)
doroślejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
doroślejsza (vocative singular feminine)
doroślejsze (vocative singular neuter)
doroślejsi (vocative plural masculine)
doroślejsze (vocative plural nonvirile)
najdoroślejszy (superlative)
najdoroślejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
najdoroślejsza (nominative singular feminine)
najdoroślejsze (nominative singular neuter)
najdoroślejsi (nominative plural masculine)
najdoroślejsze (nominative plural nonvirile)
najdoroślejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
najdoroślejszej (genitive singular feminine)
najdoroślejszego (genitive singular neuter)
najdoroślejszych (genitive plural masculine nonvirile)
najdoroślejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
najdoroślejszej (dative singular feminine)
najdoroślejszemu (dative singular neuter)
najdoroślejszym (dative plural masculine nonvirile)
najdoroślejszego (accusative singular masculine animate)
najdoroślejszy (accusative singular masculine inanimate)
najdoroślejszą (accusative singular feminine)
najdoroślejsze (accusative singular neuter)
najdoroślejszych (accusative plural masculine)
najdoroślejsze (accusative plural nonvirile)
najdoroślejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najdoroślejszą (instrumental singular feminine)
najdoroślejszym (instrumental singular neuter)
najdoroślejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najdoroślejszym (locative singular masculine animate inanimate)
najdoroślejszej (locative singular feminine)
najdoroślejszym (locative singular neuter)
najdoroślejszych (locative plural masculine nonvirile)
najdoroślejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
najdoroślejsza (vocative singular feminine)
najdoroślejsze (vocative singular neuter)
najdoroślejsi (vocative plural masculine)
najdoroślejsze (vocative plural nonvirile)

o człowieku: w wieku, w którym człowiek ponosi pełną odpowiedzialność za swoje czyny


biegły

powoływać biegłego z dziedziny ochrony ppoż.

biegłego (genitive singular)
biegłemu (dative singular)
biegłego (accusative singular)
biegłym (instrumental singular)
biegłym (locative singular)
biegli (nominative plural)
biegłych (genitive plural)
biegłym (dative plural)
biegłych (accusative plural)
biegłymi (instrumental plural)
biegłych (locative plural)
biegli (vocative plural)

ekspert powoływany przez sąd, mający wiedzę w specjalistycznej dziedzinie, ułatwiający zrozumienie związanych z tą dziedziną zagadnień istotnych dla sprawy

Po katastrofie w elektrowni sąd powołał biegłego z dziedziny fizyki jądrowej.


urząd

urzędu (genitive singular)
urzędowi (dative singular)
urzędem (instrumental singular)
urzędzie (locative singular)
urzędzie (vocative singular)
urzędy (nominative plural)
urzędów (genitive plural)
urzędom (dative plural)
urzędy (accusative plural)
urzędami (instrumental plural)
urzędach (locative plural)
urzędy (vocative plural)

zespół osób i środków potrzebnych do wykonywania zadań organu administracji publicznej


licencja

licencji (genitive singular)
licencji (dative singular)
licencję (accusative singular)
licencją (instrumental singular)
licencji (locative singular)
licencjo (vocative singular)
licencje (nominative plural)
licencji (genitive plural)
licencyj (genitive plural obsolete)
licencjom (dative plural)
licencje (accusative plural)
licencjami (instrumental plural)
licencjach (locative plural)
licencje (vocative plural)

umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego


kodeks drogowy

ˈkɔdɛɡz drɔˈɡɔvɨ

kodeksy drogowe (nominative plural)
kodeksu drogowego (genitive singular)
kodeksów drogowych (genitive plural)
kodeksowi drogowemu (dative singular)
kodeksom drogowym (dative plural)
kodeksy drogowe (accusative plural)
kodeksem drogowym (instrumental singular)
kodeksami drogowymi (instrumental plural)
kodeksie drogowym (locative singular)
kodeksach drogowych (locative plural)
kodeksie drogowy (vocative singular)
kodeksy drogowe (vocative plural)

oficjalny spis praw i obowiązków dla poruszających się po drogach publicznych

Rząd ponownie znowelizował kodeks drogowy.

pisownia zależna jest od znaczenia: jako zbiór aktów prawnych frazę należy zapisywać małą literą, zaś jako tytuł aktu prawnego – wielką

w kontekście zbioru przepisów tworzy lm, w kontekście tytułu aktu prawnego – blm


sąd

sąd sądem, a sprawiedliwość musi być po naszej stronie

sąd bez miłosierdzia temu, kto miłosierdzia nie czyni

sądu (genitive singular)
sądowi (dative singular)
sądem (instrumental singular)
sądzie (locative singular)
sądzie (vocative singular)
sądy (nominative plural)
sądów (genitive plural)
sądom (dative plural)
sądy (accusative plural)
sądami (instrumental plural)
sądach (locative plural)
sądy (vocative plural)

instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem

…wszystko w demokratycznym państwie zależy od niezawisłości sędziowskiej. Sąd zawisły to nie jest sąd. Dodał: może użyję zbyt wielkich słów, ale niezawisłości sędziowskiej musimy strzec jak źrenicy oka

Kancelaria Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 22.01.1998, 3 kadencja, 9 posiedzenie, 2 dzień, 1998, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


odszkodowanie

ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ

odszkodowania (genitive singular)
odszkodowaniu (dative singular)
odszkodowaniem (instrumental singular)
odszkodowaniu (locative singular)
odszkodowania (nominative plural)
odszkodowań (genitive plural)
odszkodowaniom (dative plural)
odszkodowania (accusative plural)
odszkodowaniami (instrumental plural)
odszkodowaniach (locative plural)
odszkodowania (vocative plural)

rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę

Spółka ubezpieczeniowa wypłaciła odszkodowanie.


właściwy

właściwa (nominative singular feminine)
właściwe (nominative singular neuter)
właściwi (nominative plural masculine)
właściwe (nominative plural nonvirile)
właściwego (genitive singular masculine animate inanimate)
właściwej (genitive singular feminine)
właściwego (genitive singular neuter)
właściwych (genitive plural masculine nonvirile)
właściwemu (dative singular masculine animate inanimate)
właściwej (dative singular feminine)
właściwemu (dative singular neuter)
właściwym (dative plural masculine nonvirile)
właściwego (accusative singular masculine animate)
właściwą (accusative singular feminine)
właściwe (accusative singular neuter)
właściwych (accusative plural masculine)
właściwe (accusative plural nonvirile)
właściwym (instrumental singular masculine animate inanimate)
właściwą (instrumental singular feminine)
właściwym (instrumental singular neuter)
właściwymi (instrumental plural masculine nonvirile)
właściwym (locative singular masculine animate inanimate)
właściwej (locative singular feminine)
właściwym (locative singular neuter)
właściwych (locative plural masculine nonvirile)
właściwa (vocative singular feminine)
właściwe (vocative singular neuter)
właściwi (vocative plural masculine)
właściwe (vocative plural nonvirile)
właściwszy (comparative)
właściwszy (nominative singular masculine animate inanimate)
właściwsza (nominative singular feminine)
właściwsze (nominative singular neuter)
właściwsi (nominative plural masculine)
właściwsze (nominative plural nonvirile)
właściwszego (genitive singular masculine animate inanimate)
właściwszej (genitive singular feminine)
właściwszego (genitive singular neuter)
właściwszych (genitive plural masculine nonvirile)
właściwszemu (dative singular masculine animate inanimate)
właściwszej (dative singular feminine)
właściwszemu (dative singular neuter)
właściwszym (dative plural masculine nonvirile)
właściwszego (accusative singular masculine animate)
właściwszy (accusative singular masculine inanimate)
właściwszą (accusative singular feminine)
właściwsze (accusative singular neuter)
właściwszych (accusative plural masculine)
właściwsze (accusative plural nonvirile)
właściwszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
właściwszą (instrumental singular feminine)
właściwszym (instrumental singular neuter)
właściwszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
właściwszym (locative singular masculine animate inanimate)
właściwszej (locative singular feminine)
właściwszym (locative singular neuter)
właściwszych (locative plural masculine nonvirile)
właściwszy (vocative singular masculine animate inanimate)
właściwsza (vocative singular feminine)
właściwsze (vocative singular neuter)
właściwsi (vocative plural masculine)
właściwsze (vocative plural nonvirile)
najwłaściwszy (superlative)
najwłaściwszy (nominative singular masculine animate inanimate)
najwłaściwsza (nominative singular feminine)
najwłaściwsze (nominative singular neuter)
najwłaściwsi (nominative plural masculine)
najwłaściwsze (nominative plural nonvirile)
najwłaściwszego (genitive singular masculine animate inanimate)
najwłaściwszej (genitive singular feminine)
najwłaściwszego (genitive singular neuter)
najwłaściwszych (genitive plural masculine nonvirile)
najwłaściwszemu (dative singular masculine animate inanimate)
najwłaściwszej (dative singular feminine)
najwłaściwszemu (dative singular neuter)
najwłaściwszym (dative plural masculine nonvirile)
najwłaściwszego (accusative singular masculine animate)
najwłaściwszy (accusative singular masculine inanimate)
najwłaściwszą (accusative singular feminine)
najwłaściwsze (accusative singular neuter)
najwłaściwszych (accusative plural masculine)
najwłaściwsze (accusative plural nonvirile)
najwłaściwszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najwłaściwszą (instrumental singular feminine)
najwłaściwszym (instrumental singular neuter)
najwłaściwszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najwłaściwszym (locative singular masculine animate inanimate)
najwłaściwszej (locative singular feminine)
najwłaściwszym (locative singular neuter)
najwłaściwszych (locative plural masculine nonvirile)
najwłaściwszy (vocative singular masculine animate inanimate)
najwłaściwsza (vocative singular feminine)
najwłaściwsze (vocative singular neuter)
najwłaściwsi (vocative plural masculine)
najwłaściwsze (vocative plural nonvirile)
właściwa (nominative singular feminine)
właściwe (nominative singular neuter)
właściwi (nominative plural masculine)
właściwe (nominative plural nonvirile)
właściwego (genitive singular masculine animate inanimate)
właściwej (genitive singular feminine)
właściwego (genitive singular neuter)
właściwych (genitive plural masculine nonvirile)
właściwemu (dative singular masculine animate inanimate)
właściwej (dative singular feminine)
właściwemu (dative singular neuter)
właściwym (dative plural masculine nonvirile)
właściwego (accusative singular masculine animate)
właściwą (accusative singular feminine)
właściwe (accusative singular neuter)
właściwych (accusative plural masculine)
właściwe (accusative plural nonvirile)
właściwym (instrumental singular masculine animate inanimate)
właściwą (instrumental singular feminine)
właściwym (instrumental singular neuter)
właściwymi (instrumental plural masculine nonvirile)
właściwym (locative singular masculine animate inanimate)
właściwej (locative singular feminine)
właściwym (locative singular neuter)
właściwych (locative plural masculine nonvirile)
właściwa (vocative singular feminine)
właściwe (vocative singular neuter)
właściwi (vocative plural masculine)
właściwe (vocative plural nonvirile)

Należało powiadomić właściwe służby.


procesualny

procesualna (nominative singular feminine)
procesualne (nominative singular neuter)
procesualni (nominative plural masculine)
procesualne (nominative plural nonvirile)
procesualnego (genitive singular masculine animate inanimate)
procesualnej (genitive singular feminine)
procesualnego (genitive singular neuter)
procesualnych (genitive plural masculine nonvirile)
procesualnemu (dative singular masculine animate inanimate)
procesualnej (dative singular feminine)
procesualnemu (dative singular neuter)
procesualnym (dative plural masculine nonvirile)
procesualnego (accusative singular masculine animate)
procesualną (accusative singular feminine)
procesualne (accusative singular neuter)
procesualnych (accusative plural masculine)
procesualne (accusative plural nonvirile)
procesualnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
procesualną (instrumental singular feminine)
procesualnym (instrumental singular neuter)
procesualnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
procesualnym (locative singular masculine animate inanimate)
procesualnej (locative singular feminine)
procesualnym (locative singular neuter)
procesualnych (locative plural masculine nonvirile)
procesualna (vocative singular feminine)
procesualne (vocative singular neuter)
procesualni (vocative plural masculine)
procesualne (vocative plural nonvirile)

taki, który dotyczy procesu sądowego, postępowania sądowego


ryzyko

ryzyka (genitive singular)
ryzyku (dative singular)
ryzykiem (instrumental singular)
ryzyku (locative singular)
ryzyka (genitive singular)
ryzyku (dative singular)
ryzykiem (instrumental singular)
ryzyku (locative singular)
ryzyka (nominative plural)
ryzyk (genitive plural)
ryzykom (dative plural)
ryzyka (accusative plural)
ryzykami (instrumental plural)
ryzykach (locative plural)
ryzyka (vocative plural)

prawdopodobieństwo powstania szkody obciążające osobę poszkodowaną niezależnie od jej winy, jeśli umowa lub przepis prawny nie zobowiązały innej osoby do wyrównania szkody


izonomia

gr. ισονομία

ˌizɔ̃ˈnɔ̃mʲja


oskarżony

ˌɔskarˈʒɔ̃nɨ

oskarżonego (genitive singular)
oskarżonemu (dative singular)
oskarżonego (accusative singular)
oskarżonym (instrumental singular)
oskarżonym (locative singular)
oskarżeni (nominative plural)
oskarżonych (genitive plural)
oskarżonym (dative plural)
oskarżonych (accusative plural)
oskarżonymi (instrumental plural)
oskarżonych (locative plural)
oskarżeni (vocative plural)

osoba, przeciw której rozpoczęto postępowanie karne


postanowienie

ˌpɔstãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ

postanowienie w postępowaniu administracyjnym

postanowienia (genitive singular)
postanowieniu (dative singular)
postanowieniem (instrumental singular)
postanowieniu (locative singular)
postanowienia (nominative plural)
postanowień (genitive plural)
postanowieniom (dative plural)
postanowienia (accusative plural)
postanowieniami (instrumental plural)
postanowieniach (locative plural)
postanowienia (vocative plural)

orzeczenie proceduralne wydawane przez sądy lub organy administracji, które nie rozstrzyga sprawy co do istoty

Kiedy w decyzji administracyjnej zostanie zrobiona literówka, to organ wydaje postanowienie o sprostowaniu oczywistego błędu pisarskiego.


materialny

materialna (nominative singular feminine)
materialne (nominative singular neuter)
materialni (nominative plural masculine)
materialne (nominative plural nonvirile)
materialnego (genitive singular masculine animate inanimate)
materialnej (genitive singular feminine)
materialnego (genitive singular neuter)
materialnych (genitive plural masculine nonvirile)
materialnemu (dative singular masculine animate inanimate)
materialnej (dative singular feminine)
materialnemu (dative singular neuter)
materialnym (dative plural masculine nonvirile)
materialnego (accusative singular masculine animate)
materialną (accusative singular feminine)
materialne (accusative singular neuter)
materialnych (accusative plural masculine)
materialne (accusative plural nonvirile)
materialnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
materialną (instrumental singular feminine)
materialnym (instrumental singular neuter)
materialnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
materialnym (locative singular masculine animate inanimate)
materialnej (locative singular feminine)
materialnym (locative singular neuter)
materialnych (locative plural masculine nonvirile)
materialna (vocative singular feminine)
materialne (vocative singular neuter)
materialni (vocative plural masculine)
materialne (vocative plural nonvirile)

dotyczący samej istoty czegoś (nie treści i formy)


obrońca

obrońcy (genitive singular)
obrońcy (dative singular)
obrońcę (accusative singular)
obrońcą (instrumental singular)
obrońcy (locative singular)
obrońco (vocative singular)
obrońcy (nominative plural)
obrońców (genitive plural)
obrońcom (dative plural)
obrońców (accusative plural)
obrońcami (instrumental plural)
obrońcach (locative plural)
obrońcy (vocative plural)

osoba, której pracą jest obrona interesów oskarżonego podczas sprawy karnej


skutek prawny

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-skutek prawny.wav

następstwo prawne, regulowane przez określone normy prawne, pojawiające się po zaistniałym fakcie prawnym


norma prawna

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-norma prawna.wav

normy prawnej (genitive singular)
normie prawnej (dative singular)
normę prawną (accusative singular)
normą prawną (instrumental singular)
normie prawnej (locative singular)
normo prawna (vocative singular)
normy prawne (nominative plural)
norm prawnych (genitive plural)
normom prawnym (dative plural)
normy prawne (accusative plural)
normami prawnymi (instrumental plural)
normach prawnych (locative plural)
normy prawne (vocative plural)

reguła postępowania, działania oparta na przepisach prawa


przewidzieć

pʃɛˈvʲid͡ʑɛ̇t͡ɕ

przewidzę (singular first-person future)
przewidzisz (singular second-person future)
przewidzi (singular third-person future)
przewidzimy (plural first-person future)
przewidzicie (plural second-person future)
przewidzą (plural third-person future)
przewidziałem (singular first-person past masculine)
przewidziałeś (singular second-person past masculine)
przewidział (singular third-person past masculine)
przewidzieliśmy (plural first-person past masculine)
przewidzieliście (plural second-person past masculine)
przewidzieli (plural third-person past masculine)
przewidziałam (singular first-person past feminine)
przewidziałaś (singular second-person past feminine)
przewidziała (singular third-person past feminine)
przewidziałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
przewidziałyście (plural second-person past feminine neuter)
przewidziały (plural third-person past feminine neuter)
przewidziałom (singular first-person past neuter potential rare)
przewidziałoś (singular second-person past neuter potential rare)
przewidziało (singular third-person past neuter)
niech przewidzę (singular first-person imperative)
przewidź (singular second-person imperative)
niech przewidzi (singular third-person imperative)
przewidźmy (plural first-person imperative)
przewidźcie (plural second-person imperative)
niech przewidzą (plural third-person imperative)
przewidziany (singular first-person second-person third-person past participle masculine)
nieprzewidziany (singular first-person second-person third-person past participle masculine)
przewidziani (plural first-person second-person third-person past participle masculine)
nieprzewidziani (plural first-person second-person third-person past participle masculine)
przewidziana (singular first-person second-person third-person past participle feminine)
nieprzewidziana (singular first-person second-person third-person past participle feminine)
przewidziane (plural first-person second-person third-person past participle feminine neuter)
nieprzewidziane (plural first-person second-person third-person past participle feminine neuter)
przewidziane (singular first-person second-person third-person past participle neuter)
nieprzewidziane (singular first-person second-person third-person past participle neuter)
przewidziawszy (singular plural first-person second-person third-person anterior adverbial participle)
przewidzenie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
nieprzewidzenie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
przewidziałem był (singular first-person pluperfect masculine)
przewidziałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
przewidział był (singular third-person pluperfect masculine)
przewidzieliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
przewidzieliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
przewidzieli byli (plural third-person pluperfect masculine)
przewidziałam była (singular first-person pluperfect feminine)
przewidziałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
przewidziała była (singular third-person pluperfect feminine)
przewidziałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
przewidziałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
przewidziały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
przewidziałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
przewidziałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
przewidziało było (singular third-person pluperfect neuter)
przewidziano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
przewidziałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym przewidział (singular first-person conditional masculine)
przewidziałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś przewidział (singular second-person conditional masculine)
przewidziałby (singular third-person conditional masculine)
byłby przewidział (singular third-person conditional masculine)
przewidzielibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy przewidzieli (plural first-person conditional masculine)
przewidzielibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście przewidzieli (plural second-person conditional masculine)
przewidzieliby (plural third-person conditional masculine)
byliby przewidzieli (plural third-person conditional masculine)
przewidziałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym przewidziała (singular first-person conditional feminine)
przewidziałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś przewidziała (singular second-person conditional feminine)
przewidziałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby przewidziała (singular third-person conditional feminine)
przewidziałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy przewidziały (plural first-person conditional feminine neuter)
przewidziałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście przewidziały (plural second-person conditional feminine neuter)
przewidziałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby przewidziały (plural third-person conditional feminine neuter)
przewidziałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym przewidziało (singular first-person conditional neuter potential rare)
przewidziałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś przewidziało (singular second-person conditional neuter potential rare)
przewidziałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby przewidziało (singular third-person conditional neuter)

uwzględnić coś, ująć coś w planach bądź w akcie prawnym


osądzić

ɔˈsɔ̃ɲd͡ʑit͡ɕ

osądzę (singular first-person future)
osądzisz (singular second-person future)
osądzi (singular third-person future)
osądzimy (plural first-person future)
osądzicie (plural second-person future)
osądzą (plural third-person future)
osądziłem (singular first-person past masculine)
osądziłeś (singular second-person past masculine)
osądził (singular third-person past masculine)
osądziliśmy (plural first-person past masculine)
osądziliście (plural second-person past masculine)
osądzili (plural third-person past masculine)
osądziłam (singular first-person past feminine)
osądziłaś (singular second-person past feminine)
osądziła (singular third-person past feminine)
osądziłyśmy (plural first-person past feminine neuter)
osądziłyście (plural second-person past feminine neuter)
osądziły (plural third-person past feminine neuter)
osądziłom (singular first-person past neuter potential rare)
osądziłoś (singular second-person past neuter potential rare)
osądziło (singular third-person past neuter)
niech osądzę (singular first-person imperative)
osądź (singular second-person imperative)
niech osądzi (singular third-person imperative)
osądźmy (plural first-person imperative)
osądźcie (plural second-person imperative)
niech osądzą (plural third-person imperative)
osądzony (singular first-person second-person third-person past participle masculine)
nieosądzony (singular first-person second-person third-person past participle masculine)
osądzeni (plural first-person second-person third-person past participle masculine)
nieosądzeni (plural first-person second-person third-person past participle masculine)
osądzona (singular first-person second-person third-person past participle feminine)
nieosądzona (singular first-person second-person third-person past participle feminine)
osądzone (plural first-person second-person third-person past participle feminine neuter)
nieosądzone (plural first-person second-person third-person past participle feminine neuter)
osądzone (singular first-person second-person third-person past participle neuter)
nieosądzone (singular first-person second-person third-person past participle neuter)
osądziwszy (singular plural first-person second-person third-person anterior adverbial participle)
osądzenie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
nieosądzenie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
osądziłem był (singular first-person pluperfect masculine)
osądziłeś był (singular second-person pluperfect masculine)
osądził był (singular third-person pluperfect masculine)
osądziliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
osądziliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
osądzili byli (plural third-person pluperfect masculine)
osądziłam była (singular first-person pluperfect feminine)
osądziłaś była (singular second-person pluperfect feminine)
osądziła była (singular third-person pluperfect feminine)
osądziłyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
osądziłyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
osądziły były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
osądziłom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
osądziłoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
osądziło było (singular third-person pluperfect neuter)
osądzono (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
osądziłbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym osądził (singular first-person conditional masculine)
osądziłbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś osądził (singular second-person conditional masculine)
osądziłby (singular third-person conditional masculine)
byłby osądził (singular third-person conditional masculine)
osądzilibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy osądzili (plural first-person conditional masculine)
osądzilibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście osądzili (plural second-person conditional masculine)
osądziliby (plural third-person conditional masculine)
byliby osądzili (plural third-person conditional masculine)
osądziłabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym osądziła (singular first-person conditional feminine)
osądziłabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś osądziła (singular second-person conditional feminine)
osądziłaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby osądziła (singular third-person conditional feminine)
osądziłybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy osądziły (plural first-person conditional feminine neuter)
osądziłybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście osądziły (plural second-person conditional feminine neuter)
osądziłyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby osądziły (plural third-person conditional feminine neuter)
osądziłobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym osądziło (singular first-person conditional neuter potential rare)
osądziłobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś osądziło (singular second-person conditional neuter potential rare)
osądziłoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby osądziło (singular third-person conditional neuter)

Sędzia osądził mężczyznę zgodnie z prawem


rozprawa

rozprawy (genitive singular)
rozprawie (dative singular)
rozprawę (accusative singular)
rozprawą (instrumental singular)
rozprawie (locative singular)
rozprawo (vocative singular)
rozprawy (nominative plural)
rozpraw (genitive plural)
rozprawom (dative plural)
rozprawy (accusative plural)
rozprawami (instrumental plural)
rozprawach (locative plural)
rozprawy (vocative plural)

Dzisiaj rano poszedłem do sądu na rozprawę.


transfer

transferu (genitive singular)
transferowi (dative singular)
transferem (instrumental singular)
transferze (locative singular)
transferze (vocative singular)
transfery (nominative plural)
transferów (genitive plural)
transferom (dative plural)
transfery (accusative plural)
transferami (instrumental plural)
transferach (locative plural)
transfery (vocative plural)


papier wartościowy

ˈpapʲjɛr ˌvartɔɕˈt͡ɕɔvɨ

papieru wartościowego (genitive singular)
papierowi wartościowemu (dative singular)
papierem wartościowym (instrumental singular)
papierze wartościowym (locative singular)
papierze wartościowy (vocative singular)
papiery wartościowe (nominative plural)
papierów wartościowych (genitive plural)
papierom wartościowym (dative plural)
papiery wartościowe (accusative plural)
papierami wartościowymi (instrumental plural)
papierach wartościowych (locative plural)
papiery wartościowe (vocative plural)

dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych


orzeczenie

ˌɔʒɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ

orzeczenia (genitive singular)
orzeczeniu (dative singular)
orzeczeniem (instrumental singular)
orzeczeniu (locative singular)
orzeczenia (nominative plural)
orzeczeń (genitive plural)
orzeczeniom (dative plural)
orzeczenia (accusative plural)
orzeczeniami (instrumental plural)
orzeczeniach (locative plural)
orzeczenia (vocative plural)

rozstrzygnięcie danej sprawy przez organ państwa działający w ramach swej kompetencji

Od orzeczeń wydanych w pierwszej instancji można się odwołać.


pozwany

osoba, przeciw której wniesiono pozew lub wytoczono powództwo

Pozwany zeznał, że powódka umyślnie go sprowokowała.


sędzia

nikt nie jest dobrym sędzią w swojej własnej sprawie

sędziowie (nominative plural)
sędziego (genitive singular)
sędzi (genitive singular)
sędziów (genitive plural)
sędziemu (dative singular)
sędzi (dative singular)
sędziom (dative plural)
sędziego (accusative singular)
sędzię (accusative singular)
sędziów (accusative plural)
sędzią (instrumental singular)
sędzim (instrumental singular dated)
sędziami (instrumental plural)
sędzi (locative singular)
sędzim (locative singular)
sędziach (locative plural)
sędzio (vocative singular)
sędziowie (vocative plural)

Ten sędzia sądzi w sądzie rodzinnym od dwóch lat.

często w relacjach z procesów używa się słowa „sąd” zamiast „sędzia”


sędzia

sędzie (nominative plural)
sędzi (genitive singular)
sędzi (genitive plural)
sędzi (dative singular)
sędziom (dative plural)
sędzię (accusative singular)
sędzie (accusative plural)
sędzią (instrumental singular)
sędziami (instrumental plural)
sędzi (locative singular)
sędziach (locative plural)
sędzio (vocative singular)
sędzie (vocative plural)

Otrzymałam od pani sędzi jasną odpowiedź: P. zeznała, że była w sekcie, ale już nie jest.

Jacek Kowalski, Uczy czy werbuje?, Gazeta Pomorska, 2003-11-20


egzekucja

ˌɛɡzɛˈkut͡sʲja

egzekucji (genitive singular)
egzekucji (dative singular)
egzekucję (accusative singular)
egzekucją (instrumental singular)
egzekucji (locative singular)
egzekucjo (vocative singular)
egzekucje (nominative plural)
egzekucji (genitive plural)
egzekucyj (genitive plural obsolete)
egzekucjom (dative plural)
egzekucje (accusative plural)
egzekucjami (instrumental plural)
egzekucjach (locative plural)
egzekucje (vocative plural)

przymusowe ściąganie należności, z których zapłaceniem jakaś osoba lub instytucja zalega

wykonanie wyroku, orzeczenia, decyzji administracyjnej lub uchwały organu kolegialnego

Zamierzone śmiertelne porażenie prądem elektrycznym jest również jedną ze stosowanych w Stanach Zjednoczonych metod egzekucji kary śmierci na tzw. krześle elektrycznym

Autorzy Wikipedii: Porażenie prądem elektrycznym (pl). Wikipedia, 2020-05-25. [dostęp 2020-11-15].


awalista

awalisty (genitive singular)
awaliście (dative singular)
awalistę (accusative singular)
awalistą (instrumental singular)
awaliście (locative singular)
awalisto (vocative singular)
awaliści (nominative plural)
awalistów (genitive plural)
awalistom (dative plural)
awalistów (accusative plural)
awalistami (instrumental plural)
awalistach (locative plural)
awaliści (vocative plural)

osoba, która udziela poręczenia wekslowego (awalu)


del credere

ˈdɛl krɛˈdɛrɛ

dodatkowe wynagrodzenie pobrane przez komisanta za poręczenie, że sprzedany towar zostanie opłacony w określonym terminie


arbiter

arbitrzy (nominative plural)
arbitra (genitive singular)
arbitrów (genitive plural)
arbitrowi (dative singular)
arbitrom (dative plural)
arbitra (accusative singular)
arbitrów (accusative plural)
arbitrem (instrumental singular)
arbitrami (instrumental plural)
arbitrze (locative singular)
arbitrach (locative plural)
arbitrze (vocative singular)
arbitrzy (vocative plural)

rozjemca, sędzia polubowny powołany aby rozstrzygnąć spór

Decyzje tego arbitra są sprawiedliwe.


legalny

Artykuł 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zawiera legalną definicję przedsiębiorcy.


przelew

przelewu (genitive singular)
przelewowi (dative singular)
przelewem (instrumental singular)
przelewie (locative singular)
przelewie (vocative singular)
przelewy (nominative plural)
przelewów (genitive plural)
przelewom (dative plural)
przelewy (accusative plural)
przelewami (instrumental plural)
przelewach (locative plural)
przelewy (vocative plural)

przeniesienie wierzytelności z majątku pierwotnego wierzyciela (zbywcy, cedenta) do majątku osoby trzeciej (nabywcy, cesjonariusza) na podstawie umowy zawartej między tymi osobami


stawać

stawiać się (np. w sądzie, na rozprawie)


deklaracja podatkowa

deklaracji podatkowej (genitive singular)
deklaracji podatkowej (dative singular)
deklarację podatkową (accusative singular)
deklaracją podatkową (instrumental singular)
deklaracji podatkowej (locative singular)
deklaracjo podatkowa (vocative singular)
deklaracje podatkowe (nominative plural)
deklaracji podatkowych (genitive plural)
deklaracjom podatkowym (dative plural)
deklaracje podatkowe (accusative plural)
deklaracjami podatkowymi (instrumental plural)
deklaracjach podatkowych (locative plural)
deklaracje podatkowe (vocative plural)

dokument zawierający informacje o osiągniętych dochodach lub poniesionych stratach

Czy wypełniłaś już swoją deklarację podatkową?


żyro

(1.1) wł. giro
(1.2) gr. γύρος (gýros) → koło, obrót

żyra (genitive singular)
żyru (dative singular)
żyrem (instrumental singular)
żyrze (locative singular)
żyra (nominative plural)
żyr (genitive plural)
żyrom (dative plural)
żyra (accusative plural)
żyrami (instrumental plural)
żyrach (locative plural)
żyra (vocative plural)

Piotr podpisał żyro in blanco.


prawnik

prawnika (genitive singular)
prawnikowi (dative singular)
prawnika (accusative singular)
prawnikiem (instrumental singular)
prawniku (locative singular)
prawniku (vocative singular)
prawnicy (nominative plural)
prawników (genitive plural)
prawnikom (dative plural)
prawników (accusative plural)
prawnikami (instrumental plural)
prawnikach (locative plural)
prawnicy (vocative plural)

każdy prawnik (1.1) reprezentujący interesy swego klienta

Tekst tej umowy jest dla mnie niejasny. Muszę skonsultować się z moim prawnikiem.


prawnik

kobieta posiadająca wykształcenie prawnicze

Zapytaj moją córkę — jest prawnikiem.


przepis

przepisu (genitive singular)
przepisowi (dative singular)
przepisem (instrumental singular)
przepisie (locative singular)
przepisie (vocative singular)
przepisy (nominative plural)
przepisów (genitive plural)
przepisom (dative plural)
przepisy (accusative plural)
przepisami (instrumental plural)
przepisach (locative plural)
przepisy (vocative plural)

element większego zestawu tekstów wytyczającego prawidłowy przebieg określonej dziedziny działalności ludzkiej

Rządowy projekt zmiany przepisów o darowiznach najprawdopodobniej powędrował do kosza.


rehabilitacja

rehabilitacji (genitive singular)
rehabilitacji (dative singular)
rehabilitację (accusative singular)
rehabilitacją (instrumental singular)
rehabilitacji (locative singular)
rehabilitacjo (vocative singular)
rehabilitacje (nominative plural)
rehabilitacji (genitive plural)
rehabilitacyj (genitive plural obsolete)
rehabilitacjom (dative plural)
rehabilitacje (accusative plural)
rehabilitacjami (instrumental plural)
rehabilitacjach (locative plural)
rehabilitacje (vocative plural)

unieważnienie wyroku i przywrócenie osobie skazanej niesłusznie utraconych przez nią praw

W 1992 roku odbyła się oficjalna rehabilitacja Galileusza.

rehabilitacja + D.
zob. też rehabilitacja w Wikipedii


portret pamięciowy

ˈpɔrtrɛt ˌpãmʲjɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔvɨ

portretu pamięciowego (genitive singular)
portretowi pamięciowemu (dative singular)
portretem pamięciowym (instrumental singular)
portrecie pamięciowym (locative singular)
portrecie pamięciowy (vocative singular)
portrety pamięciowe (nominative plural)
portretów pamięciowych (genitive plural)
portretom pamięciowym (dative plural)
portrety pamięciowe (accusative plural)
portretami pamięciowymi (instrumental plural)
portretach pamięciowych (locative plural)
portrety pamięciowe (vocative plural)

portret osoby wykonany według wskazówek świadka, który tę osobę widział; używany zwłaszcza do odtwarzania wyglądu nieznanych sprawców przestępstw

(…) policja w Los Angeles pierwszy raz zastosowała portret pamięciowy do zidentyfikowania przestępcy

Grzegorz Brzozowicz, Filip Łobodziński, Sto płyt, które wstrząsnęły światem : kronika czasów popkultury, 2000, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


agresja

franc. agression < łac. aggressio < łac. aggredi < łac. ad- + gradi

agresji (genitive singular)
agresji (dative singular)
agresję (accusative singular)
agresją (instrumental singular)
agresji (locative singular)
agresjo (vocative singular)
agresje (nominative plural)
agresji (genitive plural)
agresyj (genitive plural obsolete)
agresjom (dative plural)
agresje (accusative plural)
agresjami (instrumental plural)
agresjach (locative plural)
agresje (vocative plural)

W prawie międzynarodowym agresja jest zakazana, a naruszenie tego zakazu stanowi zbrodnię przeciwko pokojowi.


wyrok

wyroku (genitive singular)
wyrokowi (dative singular)
wyrokiem (instrumental singular)
wyroku (locative singular)
wyroku (vocative singular)
wyroki (nominative plural)
wyroków (genitive plural)
wyrokom (dative plural)
wyroki (accusative plural)
wyrokami (instrumental plural)
wyrokach (locative plural)
wyroki (vocative plural)

orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego

Na sali rozpraw zapadły wysokie wyroki.


odbywać

odbywam (singular first-person present)
odbywasz (singular second-person present)
odbywa (singular third-person present)
odbywamy (plural first-person present)
odbywacie (plural second-person present)
odbywają (plural third-person present)
odbywałem (singular first-person past masculine)
odbywałeś (singular second-person past masculine)
odbywał (singular third-person past masculine)
odbywaliśmy (plural first-person past masculine)
odbywaliście (plural second-person past masculine)
odbywali (plural third-person past masculine)
odbywałam (singular first-person past feminine)
odbywałaś (singular second-person past feminine)
odbywała (singular third-person past feminine)
odbywałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
odbywałyście (plural second-person past feminine neuter)
odbywały (plural third-person past feminine neuter)
odbywałom (singular first-person past neuter potential rare)
odbywałoś (singular second-person past neuter potential rare)
odbywało (singular third-person past neuter)
niech odbywam (singular first-person imperative)
odbywaj (singular second-person imperative)
niech odbywa (singular third-person imperative)
odbywajmy (plural first-person imperative)
odbywajcie (plural second-person imperative)
niech odbywają (plural third-person imperative)
będę odbywał (singular first-person future masculine)
będę odbywać (singular first-person future masculine)
będziesz odbywał (singular second-person future masculine)
będziesz odbywać (singular second-person future masculine)
będzie odbywał (singular third-person future masculine)
będzie odbywać (singular third-person future masculine)
będziemy odbywali (plural first-person future masculine)
będziemy odbywać (plural first-person future masculine)
będziecie odbywali (plural second-person future masculine)
będziecie odbywać (plural second-person future masculine)
będą odbywali (plural third-person future masculine)
będą odbywać (plural third-person future masculine)
będę odbywała (singular first-person future feminine)
będę odbywać (singular first-person future feminine)
będziesz odbywała (singular second-person future feminine)
będziesz odbywać (singular second-person future feminine)
będzie odbywała (singular third-person future feminine)
będzie odbywać (singular third-person future feminine)
będziemy odbywały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy odbywać (plural first-person future feminine neuter)
będziecie odbywały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie odbywać (plural second-person future feminine neuter)
będą odbywały (plural third-person future feminine neuter)
będą odbywać (plural third-person future feminine neuter)
będę odbywało (singular first-person future neuter potential rare)
będę odbywać (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz odbywało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz odbywać (singular second-person future neuter potential rare)
będzie odbywało (singular third-person future neuter)
będzie odbywać (singular third-person future neuter)
odbywałem był (singular first-person pluperfect masculine)
odbywałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
odbywał był (singular third-person pluperfect masculine)
odbywaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
odbywaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
odbywali byli (plural third-person pluperfect masculine)
odbywałam była (singular first-person pluperfect feminine)
odbywałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
odbywała była (singular third-person pluperfect feminine)
odbywałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
odbywałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
odbywały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
odbywałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
odbywałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
odbywało było (singular third-person pluperfect neuter)
odbywano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
odbywałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym odbywał (singular first-person conditional masculine)
odbywałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś odbywał (singular second-person conditional masculine)
odbywałby (singular third-person conditional masculine)
byłby odbywał (singular third-person conditional masculine)
odbywalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy odbywali (plural first-person conditional masculine)
odbywalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście odbywali (plural second-person conditional masculine)
odbywaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby odbywali (plural third-person conditional masculine)
odbywałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym odbywała (singular first-person conditional feminine)
odbywałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś odbywała (singular second-person conditional feminine)
odbywałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby odbywała (singular third-person conditional feminine)
odbywałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy odbywały (plural first-person conditional feminine neuter)
odbywałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście odbywały (plural second-person conditional feminine neuter)
odbywałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby odbywały (plural third-person conditional feminine neuter)
odbywałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym odbywało (singular first-person conditional neuter potential rare)
odbywałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś odbywało (singular second-person conditional neuter potential rare)
odbywałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby odbywało (singular third-person conditional neuter)
odbywający (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
nieodbywający (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
odbywająca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
nieodbywająca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
odbywające (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
nieodbywające (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
odbywające (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
nieodbywające (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
odbywany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
nieodbywany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
odbywani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
nieodbywani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
odbywana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
nieodbywana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
odbywane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
nieodbywane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
odbywane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
nieodbywane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
odbywając (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie odbywając (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
odbywanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
nieodbywanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)

unieważniać, oddalać, odwoływać, umarzać


opiekun

opiekuna (genitive singular)
opiekunowi (dative singular)
opiekuna (accusative singular)
opiekunem (instrumental singular)
opiekunie (locative singular)
opiekunie (vocative singular)
opiekunowie (nominative plural)
opiekuni (nominative plural)
opiekunów (genitive plural)
opiekunom (dative plural)
opiekunów (accusative plural)
opiekunami (instrumental plural)
opiekunach (locative plural)
opiekunowie (vocative plural)
opiekuni (vocative plural)

osoba sprawująca z ramienia sądu opiekę nad dzieckiem


budowla

budowle (nominative plural)
budowli (genitive singular)
budowli (genitive plural)
budowli (dative singular)
budowlom (dative plural)
budowlę (accusative singular)
budowle (accusative plural)
budowlą (instrumental singular)
budowlami (instrumental plural)
budowli (locative singular)
budowlach (locative plural)
budowlo (vocative singular)
budowle (vocative plural)

obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury

Czy cmentarz jest budowlą w rozumieniu prawa budowlanego?


non-profit

Stowarzyszenie Wikimedia Polska jest na podstawie odrębnej umowy (załącznik 2.) jedynym oficjalnym partnerem na terenie Polski amerykańskiej Wikimedia Foundation, organizacji non-profit zarejestrowanej w stanie Floryda Stanów Zjednoczonych Ameryki

Uchwała Nr 8/2007 Zarządu Stowarzyszenia Wikimedia Polska