herbata

(1.1-3) n.łac. herba + thea < niderl. thee < minnan 茶 (tê)

Narody, do których herbata dotarła drogą lądową, mają zwykle nazwę zaczerpniętą z języka chińskiego mandaryńskiego chá (np. ros. чай), natomiast te, do których herbata dotarła drogą morską, mają nazwę pochodzącą z języka chińskiego minnan tê (np. niem. Tee); oba wyrazy zapisywane są po chińsku jako 茶.

herbaty (genitive singular)
herbacie (dative singular)
herbatę (accusative singular)
herbatą (instrumental singular)
herbacie (locative singular)
herbato (vocative singular)
herbaty (nominative plural)
herbat (genitive plural)
herbatom (dative plural)
herbaty (accusative plural)
herbatami (instrumental plural)
herbatach (locative plural)
herbaty (vocative plural)

wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis

Gdy byłem w Chinach, widziałem plantację herbaty.


maj

maja (genitive singular)
majowi (dative singular)
majem (instrumental singular)
maju (locative singular)
maju (vocative singular)
maje (nominative plural)
majów (genitive plural)
majom (dative plural)
maje (accusative plural)
majami (instrumental plural)
majach (locative plural)
maje (vocative plural)

Niepoprawne jest wyrażenie w miesiącu maju; poprawnie: w maju.

Gdy podajemy datę, używamy wyrazu maj w dopełniaczu, a nie w mianowniku, np. pierwszy maja, nie pierwszy maj.


czerwiec

od słowa czerw oznaczającego robaka, a to od prasłowiańskiego *čŕvь oznaczającego larwę owadów; inne, dawne nazwy szóstego miesiąca w roku to, za Taszyckim: ugornik, zok, czyrwień, czyrwiec

ˈt͡ʃɛrvʲjɛt͡s

czerwca (genitive singular)
czerwcowi (dative singular)
czerwcem (instrumental singular)
czerwcu (locative singular)
czerwcu (vocative singular)
czerwce (nominative plural)
czerwców (genitive plural)
czerwcom (dative plural)
czerwce (accusative plural)
czerwcami (instrumental plural)
czerwcach (locative plural)
czerwce (vocative plural)

zobacz też: styczeń • luty • marzec • kwiecień • maj • czerwiec • lipiec • sierpień • wrzesień • październik • listopad • grudzień


siestrzan

(1.2) od siostra → połowa kłody (z dwóch takich połów pierwotnie robiono siestrzany) lub niem. Schlusstram


topaz

(1.1-3) franc. topaze z gr. Τοπάζιος (Topazios), starożytnej nazwy wyspy Dżazirat Zabardżad

topazu (genitive singular)
topazowi (dative singular)
topazem (instrumental singular)
topazie (locative singular)
topazie (vocative singular)
topazy (nominative plural)
topazów (genitive plural)
topazom (dative plural)
topazy (accusative plural)
topazami (instrumental plural)
topazach (locative plural)
topazy (vocative plural)


ananas

(1-2) karaibski ana-ana → aromat aromatów lub port. ananás < gn. naná

ananasa (genitive singular)
ananasowi (dative singular)
ananasem (instrumental singular)
ananasie (locative singular)
ananasie (vocative singular)
ananasy (nominative plural)
ananasów (genitive plural)
ananasom (dative plural)
ananasy (accusative plural)
ananasami (instrumental plural)
ananasach (locative plural)
ananasy (vocative plural)

Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych


atut

(1.1) franc. atout < franc. à + tout
(1.2) z (1.1)


dres

dresu (genitive singular)
dresowi (dative singular)
dresem (instrumental singular)
dresie (locative singular)
dresie (vocative singular)
dresy (nominative plural)
dresów (genitive plural)
dresom (dative plural)
dresy (accusative plural)
dresami (instrumental plural)
dresach (locative plural)
dresy (vocative plural)


granat

(1.5) łac. granatus → granat (1.3) (przez podobieństwo kamieni do ziaren owocu)

granatu (genitive singular)
granatowi (dative singular)
granatem (instrumental singular)
granacie (locative singular)
granacie (vocative singular)
granaty (nominative plural)
granatów (genitive plural)
granatom (dative plural)
granaty (accusative plural)
granatami (instrumental plural)
granatach (locative plural)
granaty (vocative plural)

Uprawa granatów wymaga ciepłego klimatu.


kard

karda (genitive singular)
kardu (genitive singular)
kardowi (dative singular)
kardem (instrumental singular)
kardzie (locative singular)
kardzie (vocative singular)
kardy (nominative plural)
kardów (genitive plural)
kardom (dative plural)
kardy (accusative plural)
kardami (instrumental plural)
kardach (locative plural)
kardy (vocative plural)


kokos

(1.1-3) niem. Kokos < skr. od Kokospalme, Kokosnute, gdzie Koko- < franc., hiszp., port. coco, a -s – końcówka dopełniacza lp w niem.

kokosu (genitive singular)
kokosa (genitive singular)
kokosowi (dative singular)
kokosem (instrumental singular)
kokosie (locative singular)
kokosie (vocative singular)
kokosy (nominative plural)
kokosów (genitive plural)
kokosom (dative plural)
kokosy (accusative plural)
kokosami (instrumental plural)
kokosach (locative plural)
kokosy (vocative plural)

palma kokosowa (kokos właściwy, Cocos nucifera L.)

Blisko naszego hotelu rosło kilka kokosów.


korpus

korpusu (genitive singular)
korpusowi (dative singular)
korpusem (instrumental singular)
korpusie (locative singular)
korpusie (vocative singular)
korpusy (nominative plural)
korpusów (genitive plural)
korpusom (dative plural)
korpusy (accusative plural)
korpusami (instrumental plural)
korpusach (locative plural)
korpusy (vocative plural)

komórki okalające komórki inicjalne w części centralnej merystemu wierzchołowego pędu


lak

(1.1) arab. لك (lakk) < sanskr. (lākszā)

laku (genitive singular)
lakowi (dative singular)
lakiem (instrumental singular)
laku (locative singular)
laku (vocative singular)
laki (nominative plural)
laków (genitive plural)
lakom (dative plural)
laki (accusative plural)
lakami (instrumental plural)
lakach (locative plural)
laki (vocative plural)

Cheiranthus L., rodzaj roślin z rodziny kapustowatych


melon

(1.1-2) łac. melo, łac. melopepo < gr. μηλοπέπων < gr. μῆλον + πέπων → jabłko + dojrzały, miękki

melona (genitive singular)
melonowi (dative singular)
melonem (instrumental singular)
melonie (locative singular)
melonie (vocative singular)
melony (nominative plural)
melonów (genitive plural)
melonom (dative plural)
melony (accusative plural)
melonami (instrumental plural)
melonach (locative plural)
melony (vocative plural)

roślina z gatunku ogórek melon, należącego do rodziny jednorocznych dyniowatych

Melon rośnie dziko w Afryce, dużej części Azji i w Australii.


mirt

przysłowie: gdzie się mirt darzy, tam dziewki starzy

mirtu (genitive singular)
mirtowi (dative singular)
mirtem (instrumental singular)
mircie (locative singular)
mircie (vocative singular)
mirty (nominative plural)
mirtów (genitive plural)
mirtom (dative plural)
mirty (accusative plural)
mirtami (instrumental plural)
mirtach (locative plural)
mirty (vocative plural)

Myrtus L, rodzaj roślin krzewiastych z rodziny mirtowatych


por

(2.1) łac. porus < gr. πόρος (póros) → przejście, otwór

Allium porrum L., roślina dwuletnia z rodziny amarylkowatych, uprawiana w celach konsumpcyjnych

Pory kwitną i owocują na pędach drugorocznych.

Spotykana niekiedy forma „pora” ma charakter regionalny. Pojawia się np. w Wielkopolsce.


matka

(1.1) zdrobn. od st.pol. mać
(1.2-6) od (1.1)
(1.7) zdrobn. od pol. mata

przysłowia: droga to chatka, gdzie mieszka matka

jak ojciec umrze, dziecko półsierota, ale jak matka, to cała sierota

jaki bugiel, tako dziurka – jako matka, tako córka

jaki chleb, taka skórka, jaka matka, taka córka

jedna matka dziesięć synów wychowa, a jednej matki dziesięć synów żywić nie mogą

kto matce nie wycierpi, ten ojcu oczy wyłupi

kto nie słucha ojca, matki, niech słucha psiej skóry

kto ojca i matki słuchać nie chce, ten katu musi przyjść w ręce

kto za młodu ojca, matki nie słucha, ten na starość byczej skóry posłucha

ojca i matki tylko za grosz nie dostanie

za pieniądze wszystkiego dostanie, prócz ojca i matki

lepsza u matki polewka niż u obcych marcepany

matki (genitive singular)
matce (dative singular)
matkę (accusative singular)
matką (instrumental singular)
matce (locative singular)
matko (vocative singular)
matki (nominative plural)
matek (genitive plural)
matkom (dative plural)
matki (accusative plural)
matkami (instrumental plural)
matkach (locative plural)
matki (vocative plural)


głowa

(1.1) prasł. *golva
(1.1) por. chorw. glava, ros. голова

adwokat niech ma głowę, a koń niech ma nogi

adwokat niech głowę, a koń niech ma nogi

co raz wejdzie do głowy – już z niej nie wyleci

głowa jak u śledzia, nogi jak u niedźwiedzia

jeżelim trochę podpił, kara już gotowa, bo za mocno boli i ciąży mi głowa (sic!)

muru głową nie przebije, a morza nikt nie wypije

na głupiej głowie i włos się nie utrzyma

nie po to głowa, by na niej czapkę nosić

śmiałby się człowiek dookoła głowy żeby nie uszy

głowy (genitive singular)
głowie (dative singular)
głowę (accusative singular)
głową (instrumental singular)
głowie (locative singular)
głowo (vocative singular)
głowy (nominative plural)
głów (genitive plural)
głowom (dative plural)
głowy (accusative plural)
głowami (instrumental plural)
głowach (locative plural)
głowy (vocative plural)

pęd niektórych roślin, zwłaszcza kapusty

Ile kosztują dwie głowy kapusty?

głowa + D.
zob. też głowa w Wikicytatach


mięta

(1.1-2) prasł. *męta < łac. mentha < gr.

mięty (genitive singular)
mięcie (dative singular)
miętę (accusative singular)
miętą (instrumental singular)
mięcie (locative singular)
mięto (vocative singular)
mięty (nominative plural)
mięt (genitive plural)
miętom (dative plural)
mięty (accusative plural)
miętami (instrumental plural)
miętach (locative plural)
mięty (vocative plural)

Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu

Pod płotem rosła mięta pieprzowa.


za

jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki

nie miła jest taka praca, za którą nie bywa płaca

specyficzny epitet gatunku baobab za, Adansonia za


macoszka

(1.2) kalka strukturalna z niem. Stiefmütterchen

macoszki (nominative plural)
macoszki (genitive singular)
macoszek (genitive plural)
macoszce (dative singular)
macoszkom (dative plural)
macoszkę (accusative singular)
macoszki (accusative plural)
macoszką (instrumental singular)
macoszkami (instrumental plural)
macoszce (locative singular)
macoszkach (locative plural)
macoszko (vocative singular)
macoszki (vocative plural)
macoszki (nominative plural)
macoszki (genitive singular)
macoszek (genitive plural)
macoszków (genitive plural)
macoszce (dative singular)
macoszkom (dative plural)
macoszkę (accusative singular)
macoszki (accusative plural)
macoszką (instrumental singular)
macoszkami (instrumental plural)
macoszce (locative singular)
macoszkach (locative plural)
macoszko (vocative singular)
macoszki (vocative plural)

Przy drodze rosły modraki i macoszki.

gw. (Śląsk Cieszyński i Zaolzie) fiołek ogrodowy, bratek


modrak

modraka (genitive singular)
modrakowi (dative singular)
modraka (accusative singular)
modrakiem (instrumental singular)
modraku (locative singular)
modraku (vocative singular)
modraki (nominative plural)
modraków (genitive plural)
modrakom (dative plural)
modraki (accusative plural)
modrakami (instrumental plural)
modrakach (locative plural)
modraki (vocative plural)
modraka (genitive singular)
modrakowi (dative singular)
modraka (accusative singular)
modrakiem (instrumental singular)
modraku (locative singular)
modraku (vocative singular)
modraki (nominative plural)
modraków (genitive plural)
modrakom (dative plural)
modraki (accusative plural)
modrakami (instrumental plural)
modrakach (locative plural)
modraki (vocative plural)


bez

bzu (genitive singular)
bzowi (dative singular)
bzem (instrumental singular)
bzie (locative singular)
bzie (vocative singular)
bzy (nominative plural)
bzów (genitive plural)
bzom (dative plural)
bzy (accusative plural)
bzami (instrumental plural)
bzach (locative plural)
bzy (vocative plural)

Lecznicze właściwości owoców czarnego bzu docenia coraz więcej osób.

lilak, ozdobna roślina krzewiasta z rodzaju Syringa, w szczególności jej kwiaty

Kiedy znów zakwitną białe bzy…


barszcz

prasł. *br̥ščь → roślina Heracleum sphondylium, ważna w sztuce kulinarnej Słowian (wzmianki o niej znajdują się m.in. w tekstach XVI-wiecznych)

por. białor. боршч, czes. boršč, ros. борщ, ukr. борщ.

robić / zrobić / przygotowywać / przygotować / gotować / ugotować / podać / podawać / serwować / zamówić / zamawiać / jeść / zjeść / zjadać / jadać / doprawiać / przyprawiać barszcz

przysłowia: barszcz gęsty, gość częsty, sól gruba – gospodarza zguba

gdzie jest barszcz, kapusta, tam chata nie pusta

barszczu (genitive singular)
barszczowi (dative singular)
barszczem (instrumental singular)
barszczu (locative singular)
barszczu (vocative singular)
barszcze (nominative plural)
barszczów (genitive plural)
barszczy (genitive plural)
barszczom (dative plural)
barszcze (accusative plural)
barszczami (instrumental plural)
barszczach (locative plural)
barszcze (vocative plural)

Heracleum L., rodzaj roślin z rodziny selerowatych

Barszcz bywa rośliną ozdobną.


koper

st.pol. kopr (t. st.pol. koprz) < prasł. *koprъ, wyraz ogsłow., ale dalsza etymologia niepewna, być może przestawka z prasł. *kropъ → ukrop, war, ze względu na ostry smak

kopru (genitive singular)
koprowi (dative singular)
koprem (instrumental singular)
koprze (locative singular)
koprze (vocative singular)
kopry (nominative plural)
koprów (genitive plural)
koprom (dative plural)
kopry (accusative plural)
koprami (instrumental plural)
koprach (locative plural)
kopry (vocative plural)

roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa

Koper ma proste łodygi, pierzaste liście i wiele żółtych kwiatów, które tworzą kiście.


agrest

(1.1-2) st.pol. angrest, ągrest, ęgrest < czes. angrešt < niem. angeröstete

agrestu (genitive singular)
agrestowi (dative singular)
agrestem (instrumental singular)
agreście (locative singular)
agreście (vocative singular)
agresty (nominative plural)
agrestów (genitive plural)
agrestom (dative plural)
agresty (accusative plural)
agrestami (instrumental plural)
agrestach (locative plural)
agresty (vocative plural)

Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody

W ogrodzie rosną porzeczki i agrest.


pomarańczowy

ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈt͡ʃɔvɨ

põmarãĩ ̯ṇčovy

pomarańczowa (nominative singular feminine)
pomarańczowe (nominative singular neuter)
pomarańczowi (nominative plural masculine)
pomarańczowe (nominative plural nonvirile)
pomarańczowego (genitive singular masculine animate inanimate)
pomarańczowej (genitive singular feminine)
pomarańczowego (genitive singular neuter)
pomarańczowych (genitive plural masculine nonvirile)
pomarańczowemu (dative singular masculine animate inanimate)
pomarańczowej (dative singular feminine)
pomarańczowemu (dative singular neuter)
pomarańczowym (dative plural masculine nonvirile)
pomarańczowego (accusative singular masculine animate)
pomarańczową (accusative singular feminine)
pomarańczowe (accusative singular neuter)
pomarańczowych (accusative plural masculine)
pomarańczowe (accusative plural nonvirile)
pomarańczowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
pomarańczową (instrumental singular feminine)
pomarańczowym (instrumental singular neuter)
pomarańczowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
pomarańczowym (locative singular masculine animate inanimate)
pomarańczowej (locative singular feminine)
pomarańczowym (locative singular neuter)
pomarańczowych (locative plural masculine nonvirile)
pomarańczowa (vocative singular feminine)
pomarańczowe (vocative singular neuter)
pomarańczowi (vocative plural masculine)
pomarańczowe (vocative plural nonvirile)

dotyczący krzewu lub drzewa pomarańczy, związany z krzewem lub drzewem pomarańczy

Henryk zasadził w swoim ogródku krzew pomarańczowy, ale nie wytrzymał mroźnej zimy.

dotyczący owoców pomarańczy, zawierający owoce pomarańczy, zrobiony z owoców pomarańczy; przypominający je w smaku, zapachu lub wyglądzie

Na deser przygotowano galaretkę pomarańczową z owocami i bitą śmietaną.


truskawka

słowo truskawka pochodzi od dźwiękonaśladowczego słowa trusk oznaczającego lekki trzask, pękanie liści i gałęzi; pierwotnie ten wyraz odnosił się do różnych roślin

źródłosłów dla jid. טרוסקאַפֿקע

truskawki (genitive singular)
truskawce (dative singular)
truskawkę (accusative singular)
truskawką (instrumental singular)
truskawce (locative singular)
truskawko (vocative singular)
truskawki (nominative plural)
truskawek (genitive plural)
truskawkom (dative plural)
truskawki (accusative plural)
truskawkami (instrumental plural)
truskawkach (locative plural)
truskawki (vocative plural)

Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej

Wczoraj posadziłem na działce truskawki.


nietota

(1.1) widłak był rośliną używaną do czarów, a przesądny lud nie wymawiał nazw takich roślin, mówiąc o nich „to nie ta” (nietota) lub „to jest ta” (stąd np. tojeść)

nietoty (nominative plural)
nietoty (genitive singular)
nietot (genitive plural)
nietoce (dative singular)
nietotom (dative plural)
nietotę (accusative singular)
nietoty (accusative plural)
nietotą (instrumental singular)
nietotami (instrumental plural)
nietoce (locative singular)
nietotach (locative plural)
nietoto (vocative singular)
nietoty (vocative plural)

Barwne kwiaty, niby malwy • przybrane w mchy i nietoty, • to mody kapryśnej salwy, • nie szukaj we mnie prostoty

Johann Wolfgang Goethe Faust, tłum. Emil Zegadłowicz, wolnelektury.pl, s. 149


balsamina

balsaminy (genitive singular)
balsaminie (dative singular)
balsaminę (accusative singular)
balsaminą (instrumental singular)
balsaminie (locative singular)
balsamino (vocative singular)
balsaminy (nominative plural)
balsamin (genitive plural)
balsaminom (dative plural)
balsaminy (accusative plural)
balsaminami (instrumental plural)
balsaminach (locative plural)
balsaminy (vocative plural)

Impatiens balsamina, roślina ozdobna o dużych różnobarwnych kwiatach


belladonna

belladonny (nominative plural)
belladonny (genitive singular)
belladonn (genitive plural)
belladonnie (dative singular)
belladonnom (dative plural)
belladonnę (accusative singular)
belladonny (accusative plural)
belladonną (instrumental singular)
belladonnami (instrumental plural)
belladonnie (locative singular)
belladonnach (locative plural)
belladonno (vocative singular)
belladonny (vocative plural)

Atropa belladonna L., pokrzyk wilcza jagoda


betel

betele (nominative plural)
betelu (genitive singular)
beteli (genitive plural)
betelowi (dative singular)
betelom (dative plural)
betele (accusative plural)
betelem (instrumental singular)
betelami (instrumental plural)
betelu (locative singular)
betelach (locative plural)
betelu (vocative singular)
betele (vocative plural)

roślina z gatunku Piper betle L. (pieprz żuwny) uprawiana dla liści o ostrym smaku


dendrologia

pol. dendro- + -logia < gr. δένδρον + λόγος → drzewo + przemowa, rozprawa

dendrologii (genitive singular)
dendrologii (dative singular)
dendrologię (accusative singular)
dendrologią (instrumental singular)
dendrologii (locative singular)
dendrologio (vocative singular)
dendrologie (potential rare nominative plural)
dendrologii / przest. dendrologij (potential rare genitive plural)
dendrologiom (potential rare dative plural)
dendrologie (potential rare accusative plural)
dendrologiami (potential rare instrumental plural)
dendrologiach (potential rare locative plural)
dendrologie (potential rare vocative plural)

dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach

Podział ten istnieje we wszystkich mi znanych pracach o świerku, dendrologiach, monografiach, kluczach

„Monographiae botanicae”, 1953, t. 1-3, Polskie Towarzystwo Botaniczne, s. 25

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.


diaspora

(1.1) (1.2) gr. διασπορά (diasporā́) < gr. διασπείρω (diaspeírō) → rozproszyć

(1.3) gr. διά- + σπόρος (diá-, spóros) → poprzez, nasiono

diaspory (genitive singular)
diasporze (dative singular)
diasporę (accusative singular)
diasporą (instrumental singular)
diasporze (locative singular)
diasporo (vocative singular)
diaspory (nominative plural)
diaspor (genitive plural)
diasporom (dative plural)
diaspory (accusative plural)
diasporami (instrumental plural)
diasporach (locative plural)
diaspory (vocative plural)

twór służący do rozmnażania i rozprzestrzeniania rośliny lub grzyba

Analogicznie, jak to jest w przypadku nasion, wyróżnia się diaspory rozprzestrzeniające się samoczynnie (autochoryczne), jak i rozsiewane biernie


kawa

(1.1-3) czes. kava, węg. kávé < osm. kahve, arab. قهوة (qahwa) < od Kaffa, nazwy regionu w Etiopii i zamieszkującego go ludu o tej samej nazwie

(1.5) z (1.3) przez skojarzenie fonetyczne

kawy (genitive singular)
kawie (dative singular)
kawę (accusative singular)
kawą (instrumental singular)
kawie (locative singular)
kawo (vocative singular)
kawy (nominative plural)
kaw (genitive plural)
kawom (dative plural)
kawy (accusative plural)
kawami (instrumental plural)
kawach (locative plural)
kawy (vocative plural)

Coffea L., kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych

Jego rodzina posiada plantację kawy w Afryce.

zob. też kawa (ujednoznacznienie) w Wikipedii


ząb

przysłowia: darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda

darowanemu koniowi nie zagląda się w zęby

jest to cnota nad cnotami trzymać język za zębami

zęba (genitive singular)
zębowi (dative singular)
zębem (instrumental singular)
zębie (locative singular)
zębie (vocative singular)
zęby (nominative plural)
zębów (genitive plural)
zębom (dative plural)
zęby (accusative plural)
zębami (instrumental plural)
zębach (locative plural)
zęby (vocative plural)


kwiat

(1.6) pol. fiat, wykorzystanie podobieństwa fonetycznego

niech się plenią kwiaty, dla miodu zbiór bogaty

kwiatu (genitive singular)
kwiatowi (dative singular)
kwiatem (instrumental singular)
kwiecie (locative singular)
kwiecie (vocative singular)
kwiaty (nominative plural)
kwiatów (genitive plural)
kwiatom (dative plural)
kwiaty (accusative plural)
kwiatami (instrumental plural)
kwiatach (locative plural)
kwiaty (vocative plural)

organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania

Kwiaty tego kaktusa odrażająco śmierdzą.


kotka

(1.1-3) zdrobn. niezachowanej formy *kota, od kot

kotki (genitive singular)
kotce (dative singular)
kotkę (accusative singular)
kotką (instrumental singular)
kotce (locative singular)
kotko (vocative singular)
kotki (nominative plural)
kotek (genitive plural)
kotkom (dative plural)
kotki (accusative plural)
kotkami (instrumental plural)
kotkach (locative plural)
kotki (vocative plural)

Na drzewach pojawiły się już pierwsze kotki.


flora

flory (genitive singular)
florze (dative singular)
florę (accusative singular)
florą (instrumental singular)
florze (locative singular)
floro (vocative singular)
flory (nominative plural)
flor (genitive plural)
florom (dative plural)
flory (accusative plural)
florami (instrumental plural)
florach (locative plural)
flory (vocative plural)

W wysokich Tatrach występują piękne okazy iglastej flory.


rodzić

jeszcze się taki nie urodził, co by wszystkim dogodził

rodzę (singular first-person present)
rodzisz (singular second-person present)
rodzi (singular third-person present)
rodzimy (plural first-person present)
rodzicie (plural second-person present)
rodzą (plural third-person present)
rodziłem (singular first-person past masculine)
rodziłeś (singular second-person past masculine)
rodził (singular third-person past masculine)
rodziliśmy (plural first-person past masculine)
rodziliście (plural second-person past masculine)
rodzili (plural third-person past masculine)
rodziłam (singular first-person past feminine)
rodziłaś (singular second-person past feminine)
rodziła (singular third-person past feminine)
rodziłyśmy (plural first-person past feminine neuter)
rodziłyście (plural second-person past feminine neuter)
rodziły (plural third-person past feminine neuter)
rodziłom (singular first-person past neuter potential rare)
rodziłoś (singular second-person past neuter potential rare)
rodziło (singular third-person past neuter)
niech rodzę (singular first-person imperative)
rodź (singular second-person imperative)
niech rodzi (singular third-person imperative)
rodźmy (plural first-person imperative)
rodźcie (plural second-person imperative)
niech rodzą (plural third-person imperative)
będę rodził (singular first-person future masculine)
będę rodzić (singular first-person future masculine)
będziesz rodził (singular second-person future masculine)
będziesz rodzić (singular second-person future masculine)
będzie rodził (singular third-person future masculine)
będzie rodzić (singular third-person future masculine)
będziemy rodzili (plural first-person future masculine)
będziemy rodzić (plural first-person future masculine)
będziecie rodzili (plural second-person future masculine)
będziecie rodzić (plural second-person future masculine)
będą rodzili (plural third-person future masculine)
będą rodzić (plural third-person future masculine)
będę rodziła (singular first-person future feminine)
będę rodzić (singular first-person future feminine)
będziesz rodziła (singular second-person future feminine)
będziesz rodzić (singular second-person future feminine)
będzie rodziła (singular third-person future feminine)
będzie rodzić (singular third-person future feminine)
będziemy rodziły (plural first-person future feminine neuter)
będziemy rodzić (plural first-person future feminine neuter)
będziecie rodziły (plural second-person future feminine neuter)
będziecie rodzić (plural second-person future feminine neuter)
będą rodziły (plural third-person future feminine neuter)
będą rodzić (plural third-person future feminine neuter)
będę rodziło (singular first-person future neuter potential rare)
będę rodzić (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz rodziło (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz rodzić (singular second-person future neuter potential rare)
będzie rodziło (singular third-person future neuter)
będzie rodzić (singular third-person future neuter)
rodziłem był (singular first-person pluperfect masculine)
rodziłeś był (singular second-person pluperfect masculine)
rodził był (singular third-person pluperfect masculine)
rodziliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
rodziliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
rodzili byli (plural third-person pluperfect masculine)
rodziłam była (singular first-person pluperfect feminine)
rodziłaś była (singular second-person pluperfect feminine)
rodziła była (singular third-person pluperfect feminine)
rodziłyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
rodziłyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
rodziły były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
rodziłom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
rodziłoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
rodziło było (singular third-person pluperfect neuter)
rodzono (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
rodziłbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym rodził (singular first-person conditional masculine)
rodziłbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś rodził (singular second-person conditional masculine)
rodziłby (singular third-person conditional masculine)
byłby rodził (singular third-person conditional masculine)
rodzilibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy rodzili (plural first-person conditional masculine)
rodzilibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście rodzili (plural second-person conditional masculine)
rodziliby (plural third-person conditional masculine)
byliby rodzili (plural third-person conditional masculine)
rodziłabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym rodziła (singular first-person conditional feminine)
rodziłabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś rodziła (singular second-person conditional feminine)
rodziłaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby rodziła (singular third-person conditional feminine)
rodziłybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy rodziły (plural first-person conditional feminine neuter)
rodziłybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście rodziły (plural second-person conditional feminine neuter)
rodziłyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby rodziły (plural third-person conditional feminine neuter)
rodziłobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym rodziło (singular first-person conditional neuter potential rare)
rodziłobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś rodziło (singular second-person conditional neuter potential rare)
rodziłoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby rodziło (singular third-person conditional neuter)
rodzący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
nierodzący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
rodząca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
nierodząca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
rodzące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
nierodzące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
rodzące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
nierodzące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
rodząc (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie rodząc (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
rodzenie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
nierodzenie (singular plural first-person second-person third-person gerund)

To urodzajna ziemia, rodzi obficie pszenicę.


starzec

starce (nominative plural)
starca (genitive singular)
starców (genitive plural)
starcowi (dative singular)
starcom (dative plural)
starce (accusative plural)
starcem (instrumental singular)
starcami (instrumental plural)
starcu (locative singular)
starcach (locative plural)
starcu (vocative singular)
starce (vocative plural)


przewodnik

przewodnika (genitive singular)
przewodnikowi (dative singular)
przewodnikiem (instrumental singular)
przewodniku (locative singular)
przewodniku (vocative singular)
przewodniki (nominative plural)
przewodników (genitive plural)
przewodnikom (dative plural)
przewodniki (accusative plural)
przewodnikami (instrumental plural)
przewodnikach (locative plural)
przewodniki (vocative plural)

część pędu głównego drzewa, która znajduje się powyżej najniższego konara


szachownica

(1.3) < (1.2), gdyż kwiat tej rośliny jest dwukolorowy, podobny do wzoru (1.2)

ˌʃaxɔvʲˈɲit͡sa

szachownicy (genitive singular)
szachownicy (dative singular)
szachownicę (accusative singular)
szachownicą (instrumental singular)
szachownicy (locative singular)
szachownico (vocative singular)
szachownice (nominative plural)
szachownic (genitive plural)
szachownicom (dative plural)
szachownice (accusative plural)
szachownicami (instrumental plural)
szachownicach (locative plural)
szachownice (vocative plural)

Fritillaria, roślina z rodziny liliowatych

Zasadziliśmy piękną szachownicę.

Często, nieprawidłowo, „szachownicą” nazywa się warcabnicę, czyli planszę do gry w warcaby.


grupa

grupy (genitive singular)
grupie (dative singular)
grupę (accusative singular)
grupą (instrumental singular)
grupie (locative singular)
grupo (vocative singular)
grupy (nominative plural)
grup (genitive plural)
grupom (dative plural)
grupy (accusative plural)
grupami (instrumental plural)
grupach (locative plural)
grupy (vocative plural)

kategoria systematyczna roślin i zwierząt


lima

limy (genitive singular)
limie (dative singular)
limę (accusative singular)
limą (instrumental singular)
limie (locative singular)
limo (vocative singular)
limy (nominative plural)
lim (genitive plural)
limom (dative plural)
limy (accusative plural)
limami (instrumental plural)
limach (locative plural)
limy (vocative plural)


mango

(1.1-3) ang. mango < port. manga < malaj. mangga < tamil. mān-kāy

Mangifera L., mangowiec, rodzaj drzew owocowych z rodzaju nanerczowatych


orchidea

orchidei (genitive singular)
orchidei (dative singular)
orchideę (accusative singular)
orchideą (instrumental singular)
orchidei (locative singular)
orchideo (vocative singular)
orchidee (nominative plural)
orchidei (genitive plural)
orchideom (dative plural)
orchidee (accusative plural)
orchideami (instrumental plural)
orchideach (locative plural)
orchidee (vocative plural)

Niejeden kwiat polny, wiotki i wątły, subtelnością przewyższa wspaniałość cieplarnianych orchidei

E. Orzeszkowa: Listy Orzeszkowej do Tadeusza Garbowskiego


peonia

peonii (genitive singular)
peonii (dative singular)
peonię (accusative singular)
peonią (instrumental singular)
peonii (locative singular)
peonio (vocative singular)
peonie (nominative plural)
peonii (genitive plural)
peonij (genitive plural obsolete)
peoniom (dative plural)
peonie (accusative plural)
peoniami (instrumental plural)
peoniach (locative plural)
peonie (vocative plural)

Ludmiła w trosce o swoje peonie kupiła cały baniaczek z nawozem kwiatowym.


babka

przysłowia i powiedzenia: ciach babkę w piach (toast)

moja babka jego babce podawała gruszki w czapce

nie poznała babka swojej wnuczki w tańcu

babki (genitive singular)
babce (dative singular)
babkę (accusative singular)
babką (instrumental singular)
babce (locative singular)
babko (vocative singular)
babki (nominative plural)
babek (genitive plural)
babkom (dative plural)
babki (accusative plural)
babkami (instrumental plural)
babkach (locative plural)
babki (vocative plural)

Plantago, rodzaj roślin z rodziny babkowatych

Kwiatostany babki wytwarzają bardzo duże ilości pyłku.

O pochodzeniu wyrazu „babka” i „baba” w różnych znaczeniach.

Alisma plantago-aquatica L., roślina nadwodna z rodziny żabieńcowatych


tulipan

(1.1) wł. tulipano < z osm. tülbend → turban < pers. دلبند (dulbänd) → turban

tulipana (genitive singular)
tulipanowi (dative singular)
tulipana (accusative singular colloquial)
tulipanem (instrumental singular)
tulipanie (locative singular)
tulipanie (vocative singular)
tulipany (nominative plural)
tulipanów (genitive plural)
tulipanom (dative plural)
tulipany (accusative plural)
tulipanami (instrumental plural)
tulipanach (locative plural)
tulipany (vocative plural)

Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami

Moje ulubione kwiaty to tulipany.


korona

(1.15) neosemantyzm < kalka z ang. crown

korony (genitive singular)
koronie (dative singular)
koronę (accusative singular)
koroną (instrumental singular)
koronie (locative singular)
korono (vocative singular)
korony (nominative plural)
koron (genitive plural)
koronom (dative plural)
korony (accusative plural)
koronami (instrumental plural)
koronach (locative plural)
korony (vocative plural)
korony (genitive singular)
koronie (dative singular)
koronę (accusative singular)
koroną (instrumental singular)
koronie (locative singular)
korono (vocative singular)

Drzewo to wieloletnia roślina składająca się z korzeni, pnia i korony.

Fritillaria L., rodzaj roślin z rodziny liliowatych

wewnętrzna część okwiatu złożona z płatków


burak

(1.1-3) st.pol. borak < łac. borrago lub utworzone od pol. bury (→ bure warzywo)

buraka (genitive singular)
burakowi (dative singular)
buraka (accusative singular)
burakiem (instrumental singular)
buraku (locative singular)
buraku (vocative singular)
buraki (nominative plural)
buraków (genitive plural)
burakom (dative plural)
buraki (accusative plural)
burakami (instrumental plural)
burakach (locative plural)
buraki (vocative plural)

Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych

Buraki są pracochłonne w uprawie.


banan

franc. banane < hiszp., port. banana < język wolof banaana

banana (genitive singular)
bananowi (dative singular)
banana (accusative singular colloquial)
bananem (instrumental singular)
bananie (locative singular)
bananie (vocative singular)
banany (nominative plural)
bananów (genitive plural)
bananom (dative plural)
banany (accusative plural)
bananami (instrumental plural)
bananach (locative plural)
banany (vocative plural)

Mijaliśmy plantacje bananów.


pomidor

(1.1-3) wł. pomodoro (t. wł. pomidoro) < wł. pomo + di + oro → dosł. jabłko (owoc) ze złota

gw. (Górny Śląsk) tomata, tómata, tółmata

pomidora (genitive singular)
pomidorowi (dative singular)
pomidora (accusative singular colloquial)
pomidorem (instrumental singular)
pomidorze (locative singular)
pomidorze (vocative singular)
pomidory (nominative plural)
pomidorów (genitive plural)
pomidorom (dative plural)
pomidory (accusative plural)
pomidorami (instrumental plural)
pomidorach (locative plural)
pomidory (vocative plural)

Lycopersicon Mill., sekcja roślin z rodzaju psianka

jednoroczna roślina warzywna z rodzaju pomidorów (1.1), pochodząca z Ameryki Południowej

W ogrodzie posadziłem pomidory, marchew i koper.


porzeczka

od st.pol. porzecze od XIV w. „teren położony nad rzeką”

porzeczki (genitive singular)
porzeczce (dative singular)
porzeczkę (accusative singular)
porzeczką (instrumental singular)
porzeczce (locative singular)
porzeczko (vocative singular)
porzeczki (nominative plural)
porzeczek (genitive plural)
porzeczkom (dative plural)
porzeczki (accusative plural)
porzeczkami (instrumental plural)
porzeczkach (locative plural)
porzeczki (vocative plural)

Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych

W ogrodzie rosło kilka krzewów porzeczek.


pomarańcza

daw. wł. pomarancia < wł. pomo + arancia

ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇t͡ʃa

põmarãĩ ̯ṇča

gw. (Górny Śląsk) apluzina, apfelzina, apluzyna

pomarańczy (genitive singular)
pomarańczy (dative singular)
pomarańczę (accusative singular)
pomarańczą (instrumental singular)
pomarańczy (locative singular)
pomarańczo (vocative singular)
pomarańcze (nominative plural)
pomarańczy (genitive plural)
pomarańcz (genitive plural)
pomarańczom (dative plural)
pomarańcze (accusative plural)
pomarańczami (instrumental plural)
pomarańczach (locative plural)
pomarańcze (vocative plural)

drzewo, którego owocem jest pomarańcza (1.1)

W Grecji pomarańcze owocują zwykle w grudniu.


pietruszka

(1.1-3) st.pol. piotruszka, piotruziele, pietruziele < łac. petroselinum < gr. πετροσέλῑνον (petrosélīnon) → dosł. kamienny seler

pietruszki (genitive singular)
pietruszce (dative singular)
pietruszkę (accusative singular)
pietruszką (instrumental singular)
pietruszce (locative singular)
pietruszko (vocative singular)
pietruszki (nominative plural)
pietruszek (genitive plural)
pietruszkom (dative plural)
pietruszki (accusative plural)
pietruszkami (instrumental plural)
pietruszkach (locative plural)
pietruszki (vocative plural)

jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci

Natka pietruszki może stanowić bardzo smaczny dodatek do zupy.


marchew

od prasł. *mrchъvь (forma B. lp słowa prasł. *mrchy, por. krew), praindoeur. *mrk-uH-

por. bułg. морков, chorw. mrkva, czes. mrkev, mac. морков, ros. морковь, słc. mrkva i ukr. мо́рква

jaka marchew, taka nać, taka córka, jaka mać

źle robakowi w marchwi, niechaj wlezie w chrzan

marchwie (nominative plural)
marchwi (genitive singular)
marchwi (genitive plural)
marchwi (dative singular)
marchwiom (dative plural)
marchwie (accusative plural)
marchwią (instrumental singular)
marchwiami (instrumental plural)
marchwi (locative singular)
marchwiach (locative plural)
marchwi (vocative singular)
marchwie (vocative plural)

Daucus L., rodzaj roślin z rodzaju selerowatych

Posiałem całą grządkę średniowczesnej marchwi.


owoc

(1.3) od XIV wieku; ogólnosłowiańskie (por. czes. ovoce, chorw. voće) < prasł. *ovoktь → owoc, płód < *ouog-tī < praindoeur. *aueg- / *uog- / *aug- → mnożyć, powiększać, wzrastać, pierwotnie: wzrost, przyrost

cierpliwość jest gorzka, ale jej owoce są słodkie

deszcze częste w kwietniu wróżą, że owoców będzie dużo

jeśli śnieg, gdy Bóg się rodzi, owoc bardzo się obrodzi

owocu (genitive singular)
owocowi (dative singular)
owocem (instrumental singular)
owocu (locative singular)
owocu (vocative singular)
owoce (nominative plural)
owoców (genitive plural)
owocom (dative plural)
owoce (accusative plural)
owocami (instrumental plural)
owocach (locative plural)
owoce (vocative plural)

organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona

Owocem dyni jest nibyjagoda o zróżnicowanym kształcie i wielkości.

Błędna jest forma dopełniacza liczby mnogiej „owocy”.


laska

(1.1) prasł. *lěska → pręt, kij leszczynowy, etymologicznie tożsame z prasł. *lěska → leszczyna

(1.3) Być może jako mylna interpretacja czes. láska → miłość (w latach 70. popularna była czeska piosenka „Ach, ta láska nebeská” → „Ach, ta miłość nieziemska”). Możliwe również pochodzenie przenośne od (1.8) Występuje także pewne podobieństwo do szkoc. lass → dziewczyna.

laski (genitive singular)
lasce (dative singular)
laskę (accusative singular)
laską (instrumental singular)
lasce (locative singular)
lasko (vocative singular)
laski (nominative plural)
lasek (genitive plural)
laskom (dative plural)
laski (accusative plural)
laskami (instrumental plural)
laskach (locative plural)
laski (vocative plural)


czyściec

(1.1) czes. čistec < kalka z łac. purgatorium

ˈt͡ʃɨɕt͡ɕɛt͡s

czyśćca (genitive singular)
czyśćcowi (dative singular)
czyśćcem (instrumental singular)
czyśćcu (locative singular)
czyśćcu (vocative singular)


drewno

drewna (genitive singular)
drewnu (dative singular)
drewnem (instrumental singular)
drewnie (locative singular)
drewna (genitive singular)
drewnu (dative singular)
drewnem (instrumental singular)
drewnie (locative singular)
drewna (nominative plural)
drewien (genitive plural)
drewnom (dative plural)
drewna (accusative plural)
drewnami (instrumental plural)
drewnach (locative plural)
drewna (vocative plural)

tkanka roślinna zbudowana głównie z martwych komórek, przewodząca wodę i sole mineralne z korzeni do liści oraz stanowiąca szkielet podtrzymujący roślinę

W skład drewna wchodzi kilka typów komórek.

zobacz też: Indeks:Polski - Botanika
por. łyko


drewnieć

ˈdrɛvʲɲɛ̇t͡ɕ

drewnieję (singular first-person present)
drewniejesz (singular second-person present)
drewnieje (singular third-person present)
drewniejemy (plural first-person present)
drewniejecie (plural second-person present)
drewnieją (plural third-person present)
drewniałem (singular first-person past masculine)
drewniałeś (singular second-person past masculine)
drewniał (singular third-person past masculine)
drewnieliśmy (plural first-person past masculine)
drewnieliście (plural second-person past masculine)
drewnieli (plural third-person past masculine)
drewniałam (singular first-person past feminine)
drewniałaś (singular second-person past feminine)
drewniała (singular third-person past feminine)
drewniałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
drewniałyście (plural second-person past feminine neuter)
drewniały (plural third-person past feminine neuter)
drewniałom (singular first-person past neuter potential rare)
drewniałoś (singular second-person past neuter potential rare)
drewniało (singular third-person past neuter)
niech drewnieję (singular first-person imperative)
drewniej (singular second-person imperative)
niech drewnieje (singular third-person imperative)
drewniejmy (plural first-person imperative)
drewniejcie (plural second-person imperative)
niech drewnieją (plural third-person imperative)
będę drewniał (singular first-person future masculine)
będę drewnieć (singular first-person future masculine)
będziesz drewniał (singular second-person future masculine)
będziesz drewnieć (singular second-person future masculine)
będzie drewniał (singular third-person future masculine)
będzie drewnieć (singular third-person future masculine)
będziemy drewnieli (plural first-person future masculine)
będziemy drewnieć (plural first-person future masculine)
będziecie drewnieli (plural second-person future masculine)
będziecie drewnieć (plural second-person future masculine)
będą drewnieli (plural third-person future masculine)
będą drewnieć (plural third-person future masculine)
będę drewniała (singular first-person future feminine)
będę drewnieć (singular first-person future feminine)
będziesz drewniała (singular second-person future feminine)
będziesz drewnieć (singular second-person future feminine)
będzie drewniała (singular third-person future feminine)
będzie drewnieć (singular third-person future feminine)
będziemy drewniały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy drewnieć (plural first-person future feminine neuter)
będziecie drewniały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie drewnieć (plural second-person future feminine neuter)
będą drewniały (plural third-person future feminine neuter)
będą drewnieć (plural third-person future feminine neuter)
będę drewniało (singular first-person future neuter potential rare)
będę drewnieć (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz drewniało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz drewnieć (singular second-person future neuter potential rare)
będzie drewniało (singular third-person future neuter)
będzie drewnieć (singular third-person future neuter)
drewniałem był (singular first-person pluperfect masculine)
drewniałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
drewniał był (singular third-person pluperfect masculine)
drewnieliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
drewnieliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
drewnieli byli (plural third-person pluperfect masculine)
drewniałam była (singular first-person pluperfect feminine)
drewniałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
drewniała była (singular third-person pluperfect feminine)
drewniałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
drewniałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
drewniały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
drewniałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
drewniałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
drewniało było (singular third-person pluperfect neuter)
drewniano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
drewniałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym drewniał (singular first-person conditional masculine)
drewniałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś drewniał (singular second-person conditional masculine)
drewniałby (singular third-person conditional masculine)
byłby drewniał (singular third-person conditional masculine)
drewnielibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy drewnieli (plural first-person conditional masculine)
drewnielibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście drewnieli (plural second-person conditional masculine)
drewnieliby (plural third-person conditional masculine)
byliby drewnieli (plural third-person conditional masculine)
drewniałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym drewniała (singular first-person conditional feminine)
drewniałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś drewniała (singular second-person conditional feminine)
drewniałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby drewniała (singular third-person conditional feminine)
drewniałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy drewniały (plural first-person conditional feminine neuter)
drewniałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście drewniały (plural second-person conditional feminine neuter)
drewniałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby drewniały (plural third-person conditional feminine neuter)
drewniałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym drewniało (singular first-person conditional neuter potential rare)
drewniałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś drewniało (singular second-person conditional neuter potential rare)
drewniałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby drewniało (singular third-person conditional neuter)
drewniejący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niedrewniejący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
drewniejąca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niedrewniejąca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
drewniejące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niedrewniejące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
drewniejące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niedrewniejące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
drewniejąc (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie drewniejąc (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
drewnienie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
niedrewnienie (singular plural first-person second-person third-person gerund)


zdrewnieć

ˈzdrɛvʲɲɛ̇t͡ɕ

zdrewnieję (singular first-person future)
zdrewniejesz (singular second-person future)
zdrewnieje (singular third-person future)
zdrewniejemy (plural first-person future)
zdrewniejecie (plural second-person future)
zdrewnieją (plural third-person future)
zdrewniałem (singular first-person past masculine)
zdrewniałeś (singular second-person past masculine)
zdrewniał (singular third-person past masculine)
zdrewnieliśmy (plural first-person past masculine)
zdrewnieliście (plural second-person past masculine)
zdrewnieli (plural third-person past masculine)
zdrewniałam (singular first-person past feminine)
zdrewniałaś (singular second-person past feminine)
zdrewniała (singular third-person past feminine)
zdrewniałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
zdrewniałyście (plural second-person past feminine neuter)
zdrewniały (plural third-person past feminine neuter)
zdrewniałom (singular first-person past neuter potential rare)
zdrewniałoś (singular second-person past neuter potential rare)
zdrewniało (singular third-person past neuter)
niech zdrewnieję (singular first-person imperative)
zdrewniej (singular second-person imperative)
niech zdrewnieje (singular third-person imperative)
zdrewniejmy (plural first-person imperative)
zdrewniejcie (plural second-person imperative)
niech zdrewnieją (plural third-person imperative)
zdrewniawszy (singular plural first-person second-person third-person anterior adverbial participle)
zdrewnienie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
niezdrewnienie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
zdrewniałem był (singular first-person pluperfect masculine)
zdrewniałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
zdrewniał był (singular third-person pluperfect masculine)
zdrewnieliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
zdrewnieliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
zdrewnieli byli (plural third-person pluperfect masculine)
zdrewniałam była (singular first-person pluperfect feminine)
zdrewniałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
zdrewniała była (singular third-person pluperfect feminine)
zdrewniałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
zdrewniałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
zdrewniały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
zdrewniałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
zdrewniałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
zdrewniało było (singular third-person pluperfect neuter)
zdrewniano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
zdrewniałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym zdrewniał (singular first-person conditional masculine)
zdrewniałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś zdrewniał (singular second-person conditional masculine)
zdrewniałby (singular third-person conditional masculine)
byłby zdrewniał (singular third-person conditional masculine)
zdrewnielibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy zdrewnieli (plural first-person conditional masculine)
zdrewnielibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście zdrewnieli (plural second-person conditional masculine)
zdrewnieliby (plural third-person conditional masculine)
byliby zdrewnieli (plural third-person conditional masculine)
zdrewniałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym zdrewniała (singular first-person conditional feminine)
zdrewniałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś zdrewniała (singular second-person conditional feminine)
zdrewniałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby zdrewniała (singular third-person conditional feminine)
zdrewniałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy zdrewniały (plural first-person conditional feminine neuter)
zdrewniałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście zdrewniały (plural second-person conditional feminine neuter)
zdrewniałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby zdrewniały (plural third-person conditional feminine neuter)
zdrewniałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym zdrewniało (singular first-person conditional neuter potential rare)
zdrewniałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś zdrewniało (singular second-person conditional neuter potential rare)
zdrewniałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby zdrewniało (singular third-person conditional neuter)

Młode pędy należy przycinać zanim zdrewnieją.


drewnienie

drɛvʲˈɲɛ̇̃ɲɛ

drewnienia (genitive singular)
drewnieniu (dative singular)
drewnieniem (instrumental singular)
drewnieniu (locative singular)

proces polegający na wnikaniu ligniny do ścian komórkowych, prowadzący najczęściej do śmierci komórki, na zewnątrz widoczny jako sztywnienie pędów

Drewnienie jest charakterystyczne dla roślin naczyniowych.


bagno

wyraz północnosłowiański, por. czes. bahno; z prasł. *bagno → błotnisty, grząski teren, błoto, od praindoeur. *bʰō̆gʰ- lub praindoeur. *bʰā̆gʰ- → muł, błoto, bagno; por. niderl. bagger → muł, błoto

gw. (Górny Śląsk) barz, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barzysko, barżiny

bagna (genitive singular)
bagnu (dative singular)
bagnem (instrumental singular)
bagnie (locative singular)
bagna (nominative plural)
bagien (genitive plural)
bagnom (dative plural)
bagna (accusative plural)
bagnami (instrumental plural)
bagnach (locative plural)
bagna (vocative plural)

Ledum L., rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych

zob. też bagno (ujednoznacznienie) w Wikipedii

w znaczeniach przenośnych wyraz używany jest przeważnie w liczbie pojedynczej

Bagno zwyczajne było niegdyś używane jako środek przeciw molom.


ryż

ryżu (genitive singular)
ryżowi (dative singular)
ryżem (instrumental singular)
ryżu (locative singular)
ryżu (vocative singular)
ryże (potential rare nominative plural)
ryżów (potential rare genitive plural)
ryżom (potential rare dative plural)
ryże (potential rare accusative plural)
ryżami (potential rare instrumental plural)
ryżach (potential rare locative plural)
ryże (potential rare vocative plural)

roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym

Odnośnie liczby mnogiej, patrz także: Porada „Czy ryż ma liczbę mnogą?” w: Poradnia językowa PWN.


kora

kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką

Poszłam do drewutni po korę na podpałkę, ale z pokorą musiałam przyznać, że po korze ani śladu.

zob. też kora (ujednoznacznienie) w Wikipedii

kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny


szpilka

szpilki (nominative plural)
szpilki (genitive singular)
szpilek (genitive plural)
szpilce (dative singular)
szpilkom (dative plural)
szpilkę (accusative singular)
szpilki (accusative plural)
szpilką (instrumental singular)
szpilkami (instrumental plural)
szpilce (locative singular)
szpilkach (locative plural)
szpilko (vocative singular)
szpilki (vocative plural)

Modrzew zrzuca szpilki jesienią.


palma

palmy (genitive singular)
palmie (dative singular)
palmę (accusative singular)
palmą (instrumental singular)
palmie (locative singular)
palmo (vocative singular)
palmy (nominative plural)
palm (genitive plural)
palmom (dative plural)
palmy (accusative plural)
palmami (instrumental plural)
palmach (locative plural)
palmy (vocative plural)

Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie

Na plaży rosną palmy kokosowe.

zob. też palma w Wikipedii
zob. też palma w Wikicytatach
por. kłodzina
zobacz też: Indeks:Polski - Rośliny


rak

raka (genitive singular)
rakowi (dative singular)
raka (accusative singular)
rakiem (instrumental singular)
raku (locative singular)
raku (vocative singular)
raki (nominative plural)
raków (genitive plural)
rakom (dative plural)
raki (accusative plural)
rakami (instrumental plural)
rakach (locative plural)
raki (vocative plural)

przerost, patologiczne zgrubienie tkanki drewna

zob. też rak w Wikipedii, zob. też raki w Wikipedii


klasa

klasy (genitive singular)
klasie (dative singular)
klasę (accusative singular)
klasą (instrumental singular)
klasie (locative singular)
klaso (vocative singular)
klasy (nominative plural)
klas (genitive plural)
klasom (dative plural)
klasy (accusative plural)
klasami (instrumental plural)
klasach (locative plural)
klasy (vocative plural)

Rośliny z klasy jednoliściennych mają charakterystyczną budowę liści.

W klasie iglastych dominują rośliny z rodziny sosnowatych.


roślina

pol. rosły < st.pol. *rostły < prasł. *orstlъ < prasł. *ors(t)nǫti → rosnąć

rośliny (genitive singular)
roślinie (dative singular)
roślinę (accusative singular)
rośliną (instrumental singular)
roślinie (locative singular)
roślino (vocative singular)
rośliny (nominative plural)
roślin (genitive plural)
roślinom (dative plural)
rośliny (accusative plural)
roślinami (instrumental plural)
roślinach (locative plural)
rośliny (vocative plural)

wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła

W ogrodzie rosło dużo pięknych roślin.


gałąź

jak drozdy śpiewają na wierzchołkach drzew, wiosna wnet; a jak między gałęziami, to jeszcze het

gałęzi (genitive singular)
gałęzi (dative singular)
gałęzią (instrumental singular)
gałęzi (locative singular)
gałęzi (vocative singular)
gałęzie (nominative plural)
gałęzi (genitive plural)
gałęziom (dative plural)
gałęzie (accusative plural)
gałęziami (instrumental plural)
gałęźmi (instrumental plural)
gałęziach (locative plural)
gałęzie (vocative plural)

Podczas ostatniej nawałnicy gałęzie wielu drzew w arboretum zostały poważnie uszkodzone.


słonecznik

(1.1-2) od słowa słońce lub słoneczny (słonecznik zawsze obraca kwiat w kierunku słońca)

swɔ̃ˈnɛt͡ʃʲɲik

słonecznika (genitive singular)
słonecznikowi (dative singular)
słonecznikiem (instrumental singular)
słoneczniku (locative singular)
słoneczniku (vocative singular)
słonecznika (genitive singular)
słonecznikowi (dative singular)
słonecznikiem (instrumental singular)
słoneczniku (locative singular)
słoneczniku (vocative singular)
słoneczniki (nominative plural)
słoneczników (genitive plural)
słonecznikom (dative plural)
słoneczniki (accusative plural)
słonecznikami (instrumental plural)
słonecznikach (locative plural)
słoneczniki (vocative plural)

Rozróżnia się około 50 gatunków słonecznika.


biel

zewnętrzna warstwa drewna w pniach i gałęziach, zawierająca żywe komórki i przewodząca wodę

Kołatek domowy żeruje w bielu.


korzeń

(1.1) prasł. *korę, prasł. *korene
(1.2) kalka z łac. radix

korzenia (genitive singular)
korzeniowi (dative singular)
korzeniem (instrumental singular)
korzeniu (locative singular)
korzeniu (vocative singular)
korzenie (nominative plural)
korzeni (genitive plural)
korzeniom (dative plural)
korzenie (accusative plural)
korzeniami (instrumental plural)
korzeniach (locative plural)
korzenie (vocative plural)

organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne

Wczorajsza wichura wyrywała drzewa z korzeniami.


strąk

strąki (nominative plural)
strąka (genitive singular)
strąków (genitive plural)
strąkowi (dative singular)
strąkom (dative plural)
strąki (accusative plural)
strąkiem (instrumental singular)
strąkami (instrumental plural)
strąku (locative singular)
strąkach (locative plural)
strąku (vocative singular)
strąki (vocative plural)

suchy, pękający owoc charakterystyczny dla roślin z rodziny motylkowych

Zielone strąki grochu są bardzo smaczne.


borówka

borówki (genitive singular)
borówce (dative singular)
borówkę (accusative singular)
borówką (instrumental singular)
borówce (locative singular)
borówko (vocative singular)
borówki (nominative plural)
borówek (genitive plural)
borówkom (dative plural)
borówki (accusative plural)
borówkami (instrumental plural)
borówkach (locative plural)
borówki (vocative plural)

Borówkę często podaje się do mięs.


brusznica

brusznicy (genitive singular)
brusznicy (dative singular)
brusznicę (accusative singular)
brusznicą (instrumental singular)
brusznicy (locative singular)
brusznico (vocative singular)
brusznice (nominative plural)
brusznic (genitive plural)
brusznicom (dative plural)
brusznice (accusative plural)
brusznicami (instrumental plural)
brusznicach (locative plural)
brusznice (vocative plural)

A tam się czerwieniły wrzosiste pagórki, strojne w brusznice jakby w koralów paciorki


chmiel

chmielu (genitive singular)
chmielowi (dative singular)
chmielem (instrumental singular)
chmielu (locative singular)
chmielu (vocative singular)
chmiele (nominative plural)
chmieli (genitive plural)
chmielom (dative plural)
chmiele (accusative plural)
chmielami (instrumental plural)
chmielach (locative plural)
chmiele (vocative plural)

Humulus L., rodzaj roślin pnących z rodziny konopiowatych

zob. też chmiel (ujednoznacznienie) w Wikipedii

W Czechach o 20% spadła uprawa chmielu.


puszka

puszki (nominative plural)
puszki (genitive singular)
puszek (genitive plural)
puszce (dative singular)
puszkom (dative plural)
puszkę (accusative singular)
puszki (accusative plural)
puszką (instrumental singular)
puszkami (instrumental plural)
puszce (locative singular)
puszkach (locative plural)
puszko (vocative singular)
puszki (vocative plural)


bulwa

(1.1) prasł. *buliti → „obrzmiewać, pęcznieć; wytrzeszczać oczy”

(2.1) podobieństwo fonetyczne do pol. kurwa

bulwy (genitive singular)
bulwie (dative singular)
bulwę (accusative singular)
bulwą (instrumental singular)
bulwie (locative singular)
bulwo (vocative singular)
bulwy (nominative plural)
bulw (genitive plural)
bulwom (dative plural)
bulwy (accusative plural)
bulwami (instrumental plural)
bulwach (locative plural)
bulwy (vocative plural)

Batat jest gatunkiem wilca z dużymi bulwami.


sałata

rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca L.), wiele gatunków jadalnych

Sałata należy do rodziny astrowatych.


badyl

(1.1) prasł. *badyľь → kłująca bezlistna łodyga (pierwotnie: to, co kłuje), utworzone od prasł. *badati → kłuć, nakłuwać, wbijać (por. pol. badać)

badyla (genitive singular)
badylowi (dative singular)
badylem (instrumental singular)
badylu (locative singular)
badylu (vocative singular)
badyle (nominative plural)
badyli (genitive plural)
badylów (genitive plural rare)
badylom (dative plural)
badyle (accusative plural)
badylami (instrumental plural)
badylach (locative plural)
badyle (vocative plural)


malina

prasł. *malina < praindoeur. *meh₂l- → czarny

maliny (genitive singular)
malinie (dative singular)
malinę (accusative singular)
maliną (instrumental singular)
malinie (locative singular)
malino (vocative singular)
maliny (nominative plural)
malin (genitive plural)
malinom (dative plural)
maliny (accusative plural)
malinami (instrumental plural)
malinach (locative plural)
maliny (vocative plural)

Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych

Na skraju lasu rosły krzaki malin.

Malina właściwa jest uprawiana od średniowiecza ze względu na jadalne owoce.


brukiew

niem. Wruke, niem. Bruke < wł. ruca, wł. ruchetta, franc. roquette

brukwi (genitive singular)
brukwi (dative singular)
brukwią (instrumental singular)
brukwi (locative singular)
brukwi (vocative singular)
brukwie (nominative plural)
brukwi (genitive plural)
brukwiom (dative plural)
brukwie (accusative plural)
brukwiami (instrumental plural)
brukwiach (locative plural)
brukwie (vocative plural)

roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.

Moja babcia uprawiała brukiew.


arbuz

(1.1) ros. арбуз (arbúz) < ukr. гарбу́з (harbúz) < tur. karpuz < pers. خربوزه (charbuze)

arbuza (genitive singular)
arbuzowi (dative singular)
arbuzem (instrumental singular)
arbuzie (locative singular)
arbuzie (vocative singular)
arbuzy (nominative plural)
arbuzów (genitive plural)
arbuzom (dative plural)
arbuzy (accusative plural)
arbuzami (instrumental plural)
arbuzach (locative plural)
arbuzy (vocative plural)
arbuza (genitive singular)
arbuzowi (dative singular)
arbuza (accusative singular)
arbuzem (instrumental singular)
arbuzie (locative singular)
arbuzie (vocative singular)
arbuzy (nominative plural)
arbuzów (genitive plural)
arbuzom (dative plural)
arbuzy (accusative plural)
arbuzami (instrumental plural)
arbuzach (locative plural)
arbuzy (vocative plural)

Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych

Arbuz jest uprawiany w wielu krajach.


pelargonia

ˌpɛlarˈɡɔ̃ɲja

pelargonie (nominative plural)
pelargonii (genitive singular)
pelargonii (genitive plural)
pelargonii (dative singular)
pelargoniom (dative plural)
pelargonię (accusative singular)
pelargonie (accusative plural)
pelargonią (instrumental singular)
pelargoniami (instrumental plural)
pelargonii (locative singular)
pelargoniach (locative plural)
pelargonio (vocative singular)
pelargonie (vocative plural)

Pelargonium, popularna roślina doniczkowa

Na parapecie stoi doniczka z pelargonią.


fikus

fikusa (genitive singular)
fikusowi (dative singular)
fikusa (accusative singular)
fikusem (instrumental singular)
fikusie (locative singular)
fikusie (vocative singular)
fikusy (nominative plural)
fikusów (genitive plural)
fikusom (dative plural)
fikusy (accusative plural)
fikusami (instrumental plural)
fikusach (locative plural)
fikusy (vocative plural)

figowiec, rodzaj rośliny z rodziny morwowatych

Moja ciotka hoduje piękne fikusy.


persymona

ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na

persymony (genitive singular)
persymonie (dative singular)
persymonę (accusative singular)
persymoną (instrumental singular)
persymonie (locative singular)
persymono (vocative singular)
persymony (nominative plural)
persymon (genitive plural)
persymonom (dative plural)
persymony (accusative plural)
persymonami (instrumental plural)
persymonach (locative plural)
persymony (vocative plural)

Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych


guanábana

guanábany (genitive singular)
guanábanie (dative singular)
guanábanę (accusative singular)
guanábaną (instrumental singular)
guanábanie (locative singular)
guanábano (vocative singular)
guanábany (nominative plural)
guanában (genitive plural)
guanábanom (dative plural)
guanábany (accusative plural)
guanábanami (instrumental plural)
guanábanach (locative plural)
guanábany (vocative plural)

Annona muricata L., flaszowiec miękkociernisty, drzewo z rodziny flaszowcowatych

Głównym rejonem uprawy guanábany jest Ameryka Środkowa.

czasem zapisywana jako guanabana
zobacz też: Indeks:Polski - Owoce


guanabana

ˌɡuʷãnaˈbãna

guanabany (genitive singular)
guanabanie (dative singular)
guanabanę (accusative singular)
guanabaną (instrumental singular)
guanabanie (locative singular)
guanabano (vocative singular)
guanabany (nominative plural)
guanaban (genitive plural)
guanabanom (dative plural)
guanabany (accusative plural)
guanabanami (instrumental plural)
guanabanach (locative plural)
guanabany (vocative plural)

Głównym rejonem uprawy guanabany jest Ameryka Środkowa.


kumkwat

kumkwata (genitive singular)
kumkwatu (genitive singular)
kumkwatowi (dative singular)
kumkwatem (instrumental singular)
kumkwacie (locative singular)
kumkwacie (vocative singular)
kumkwaty (nominative plural)
kumkwatów (genitive plural)
kumkwatom (dative plural)
kumkwaty (accusative plural)
kumkwatami (instrumental plural)
kumkwatach (locative plural)
kumkwaty (vocative plural)

Fortunella, krzew lub niewielkie drzewo cytrusowe pochodzące z Chin, uprawiane w Azji i Ameryce Północnej dla owoców lub jako roślina ozdobna

Do biologicznego rodzaju kumkwatu należy sześć gatunków.


sopel

sopla (genitive singular)
soplowi (dative singular)
soplem (instrumental singular)
soplu (locative singular)
soplu (vocative singular)
sople (nominative plural)
sopli (genitive plural)
soplom (dative plural)
sople (accusative plural)
soplami (instrumental plural)
soplach (locative plural)
sople (vocative plural)

handlowa nazwa rzodkwi japońskiej (Raphanus sativus var. longipinnatus), przypominającej sopel (1.1)


piernik

pierniki (nominative plural)
piernika (genitive singular)
pierników (genitive plural)
piernikowi (dative singular)
piernikom (dative plural)
piernika (accusative singular colloquial)
pierniki (accusative plural)
piernikiem (instrumental singular)
piernikami (instrumental plural)
pierniku (locative singular)
piernikach (locative plural)
pierniku (vocative singular)
pierniki (vocative plural)


imbir

śwn. *imbër, śwn. *ing(e)bër, śwn. *ing(e)wër < łac. gingiber < łac. zingiber < gr. ζιγγίβερις

imbiru (genitive singular)
imbirowi (dative singular)
imbirem (instrumental singular)
imbirze (locative singular)
imbirze (vocative singular)
imbiry (nominative plural)
imbirów (genitive plural)
imbirom (dative plural)
imbiry (accusative plural)
imbirami (instrumental plural)
imbirach (locative plural)
imbiry (vocative plural)

Zingiber Boehm., rodzaj roślin wieloletnich, pochodzących z Azji i Australii

Imbir uprawiany jest na Jamajce.


seler

(1.1-2) wł. sellero < lomb. selleri < łac. selinum < gr. σέλινον

selera (genitive singular)
selerowi (dative singular)
selerem (instrumental singular)
selerze (locative singular)
selerze (vocative singular)
selery (nominative plural)
selerów (genitive plural)
selerom (dative plural)
selery (accusative plural)
selerami (instrumental plural)
selerach (locative plural)
selery (vocative plural)

Seler należy siać w kwietniu.


jabłoń

jabłoni (genitive singular)
jabłoni (dative singular)
jabłonią (instrumental singular)
jabłoni (locative singular)
jabłoni (vocative singular)
jabłonie (nominative plural)
jabłoni (genitive plural)
jabłoniom (dative plural)
jabłonie (accusative plural)
jabłoniami (instrumental plural)
jabłoniach (locative plural)
jabłonie (vocative plural)

Malus Mill., drzewo, na którym rosną jabłka

Ta jabłoń rodzi pyszne owoce.

Nasze jabłonie zaatakowała pleśń.

Dziewczyna wplotła kwiat jabłoni w swoje długie czarne włosy.


babie lato

(1.1) Według niektórych teorii chodzi o analogię długich nici do siwych włosów kobiety, z przedzą, lub z porównywaniem ciepłych dni jesiennych z późną miłością starszych kobiet.

koło świętej Jadwigi babie lato fruwa na wyścigi

na świętego Maksymila babskie lato się przesila (sic!)

o świętej Brygidzie babie lato przyjdzie

babiego lata (genitive singular)
babiemu latu (dative singular)
babim latem (instrumental singular)
babim lecie (locative singular)


źdźbło

st.pol. śćbło < prasł. *stьblo 'pionowa nośna część rośliny, łodyga, pień'

widzieć źdźbło w oku bliźniego, a belki we własnym nie widzieć

źdźbła (genitive singular)
źdźbłu (dative singular)
źdźbłem (instrumental singular)
źdźble (locative singular)
źdźbła (nominative plural)
źdźbeł (genitive plural)
źdźbłom (dative plural)
źdźbła (accusative plural)
źdźbłami (instrumental plural)
źdźbłach (locative plural)
źdźbła (vocative plural)

Ziemia sama z siebie wydaje plon, najpierw źdźbło, potem kłos, a potem pełne ziarnko w kłosie.


bób

bobu (genitive singular)
bobowi (dative singular)
bobem (instrumental singular)
bobie (locative singular)
bobie (vocative singular)
boby (potential rare nominative plural)
bobów (potential rare genitive plural)
bobom (potential rare dative plural)
boby (potential rare accusative plural)
bobami (potential rare instrumental plural)
bobach (potential rare locative plural)
boby (potential rare vocative plural)

Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach

Bób uprawiany był już w neolicie.

nasiona bobu (1.1) wykorzystywane w sztuce kulinarnej

Warto zaznaczyć, że bób młody dochodzi szybciej, a stary wymaga dłuższego czasu gotowania


cebula

(1.1-2) śwn. Zibelle, Zebulle, niem. Zwiebel < łac. caepula < łac. caepa

(1.7-8) od (1.2), od podobieństwa kształtu

gdyby nie cebule i banie, to by zdechli urzędowianie

wlazł na gruszkę, trząsł pietruszkę, a cebula leciała

cebuli (genitive singular)
cebuli (dative singular)
cebulę (accusative singular)
cebulą (instrumental singular)
cebuli (locative singular)
cebulo (vocative singular)
cebule (nominative plural)
cebul (genitive plural)
cebuli (genitive plural)
cebulom (dative plural)
cebule (accusative plural)
cebulami (instrumental plural)
cebulach (locative plural)
cebule (vocative plural)

cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach

Słowo notowane w polszczyźnie od XV wieku.

część rośliny, przekształcony podziemny pęd o funkcji spichrzowej i przetrwalnikowej

Chciałabym posadzić cebule tulipanów na działce.


blumkol

inna pisownia blumkól, blómkól, blómkółl


kaktus

kaktusa (genitive singular)
kaktusowi (dative singular)
kaktusa (accusative singular)
kaktusem (instrumental singular)
kaktusie (locative singular)
kaktusie (vocative singular)
kaktusy (nominative plural)
kaktusów (genitive plural)
kaktusom (dative plural)
kaktusy (accusative plural)
kaktusami (instrumental plural)
kaktusach (locative plural)
kaktusy (vocative plural)

roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej

Kaktusy porastają głównie tereny suche.


dąb

przysłowia wysoki jak dąb, a głupi jak głąb

dębu (genitive singular)
dębowi (dative singular)
dębem (instrumental singular)
dębie (locative singular)
dębie (vocative singular)
dębu (genitive singular)
dębowi (dative singular)
dębem (instrumental singular)
dębie (locative singular)
dębie (vocative singular)
dęby (nominative plural)
dębów (genitive plural)
dębom (dative plural)
dęby (accusative plural)
dębami (instrumental plural)
dębach (locative plural)
dęby (vocative plural)

Siedzi sobie pod dębem i gra na fujarce.

zobacz też: Indeks:Polski - Drzewa liściaste


paproć

paprocie (nominative plural)
paproci (genitive singular)
paproci (genitive plural)
paproci (dative singular)
paprociom (dative plural)
paprocie (accusative plural)
paprocią (instrumental singular)
paprociami (instrumental plural)
paproci (locative singular)
paprociach (locative plural)
paproci (vocative singular)
paprocie (vocative plural)

Polypodiopsida, klasa roślin z kladu monilofitów

Paprocie rosną najczęściej w cienistych lasach.


jeżyna

prasł. *ežina → 'roślina pokryta kolcami'

jeżyny (genitive singular)
jeżynie (dative singular)
jeżynę (accusative singular)
jeżyną (instrumental singular)
jeżynie (locative singular)
jeżyno (vocative singular)
jeżyny (nominative plural)
jeżyn (genitive plural)
jeżynom (dative plural)
jeżyny (accusative plural)
jeżynami (instrumental plural)
jeżynach (locative plural)
jeżyny (vocative plural)

Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach

Do krajowych gatunków jeżyn zaliczamy malinę kamionkę.

krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica

Na skraju drogi rośnie dużo jeżyn.


liść

tak
liścia (genitive singular)
liściowi (dative singular)
liściem (instrumental singular)
liściu (locative singular)
liściu (vocative singular)
liście (nominative plural)
liści (genitive plural)
liściom (dative plural)
liście (accusative plural)
liśćmi (instrumental plural)
liściach (locative plural)
liście (vocative plural)

element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu

Z drzewa spadł już ostatni liść.

Liście traw dzielą się na pochwy i języczki.

zob. też liść (ujednoznacznienie) w Wikipedii

por. liścień • nać • listowie • igła • przylistek


kanar

(1.1) pol. kanarkowy lub zgrub. pol. kanarek

kanaru (genitive singular)
kanarowi (dative singular)
kanarem (instrumental singular)
kanarze (locative singular)
kanarze (vocative singular)
kanary (nominative plural)
kanarów (genitive plural)
kanarom (dative plural)
kanary (accusative plural)
kanarami (instrumental plural)
kanarach (locative plural)
kanary (vocative plural)

roślina z rodziny traw uprawiana głównie dla nasion używanych jako pokarm dla ptaków, zwłaszcza dla kanarków; trawa kanarkowa; mozga kanaryjska


oberżyna

oberżyny (genitive singular)
oberżynie (dative singular)
oberżynę (accusative singular)
oberżyną (instrumental singular)
oberżynie (locative singular)
oberżyno (vocative singular)
oberżyny (nominative plural)
oberżyn (genitive plural)
oberżynom (dative plural)
oberżyny (accusative plural)
oberżynami (instrumental plural)
oberżynach (locative plural)
oberżyny (vocative plural)


tojad

tojadu (genitive singular)
tojadowi (dative singular)
tojadem (instrumental singular)
tojadzie (locative singular)
tojadzie (vocative singular)
tojady (nominative plural)
tojadów (genitive plural)
tojadom (dative plural)
tojady (accusative plural)
tojadami (instrumental plural)
tojadach (locative plural)
tojady (vocative plural)

rodzaj roślin wieloletnich z rodziny jaskrowatych

Czy tojad jest bardzo trujący?


makówka

makówki (genitive singular)
makówce (dative singular)
makówkę (accusative singular)
makówką (instrumental singular)
makówce (locative singular)
makówko (vocative singular)
makówki (nominative plural)
makówek (genitive plural)
makówkom (dative plural)
makówki (accusative plural)
makówkami (instrumental plural)
makówkach (locative plural)
makówki (vocative plural)


winorośl

winorośli (genitive singular)
winorośli (dative singular)
winoroślą (instrumental singular)
winorośli (locative singular)
winorośli (vocative singular)
winorośle (nominative plural)
winorośli (genitive plural)
winoroślom (dative plural)
winorośle (accusative plural)
winoroślami (instrumental plural)
winoroślach (locative plural)
winorośle (vocative plural)

krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiście.


ziemniak

pol. ziemny + -ak, por. st.pol. jabłko ziemne, będące kalką z niem. Erdapfel (< niem. Erde + Apfel → ziemia + jabłko)

„Acta Universitatis Wratislaviensis” no 2282, Język a Kultura

gw. (Śląsk Cieszyński) ziymniok, ziymiok

ziemniaka (genitive singular)
ziemniakowi (dative singular)
ziemniaka (accusative singular colloquial)
ziemniakiem (instrumental singular)
ziemniaku (locative singular)
ziemniaku (vocative singular)
ziemniaki (nominative plural)
ziemniaków (genitive plural)
ziemniakom (dative plural)
ziemniaki (accusative plural)
ziemniakami (instrumental plural)
ziemniakach (locative plural)
ziemniaki (vocative plural)

Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach

Na kilku hektarach pola rosną ziemniaki.


konwalia

konwalii (genitive singular)
konwalii (dative singular)
konwalię (accusative singular)
konwalią (instrumental singular)
konwalii (locative singular)
konwalio (vocative singular)
konwalie (nominative plural)
konwalii (genitive plural)
konwalij (genitive plural obsolete)
konwaliom (dative plural)
konwalie (accusative plural)
konwaliami (instrumental plural)
konwaliach (locative plural)
konwalie (vocative plural)

Convallaria L., roślina z rodziny szparagowatych o białych kwiatach i intensywnym zapachu

W lesie zakwitły konwalie.


czosnek

czosnku (genitive singular)
czosnkowi (dative singular)
czosnkiem (instrumental singular)
czosnku (locative singular)
czosnku (vocative singular)
czosnku (genitive singular)
czosnkowi (dative singular)
czosnkiem (instrumental singular)
czosnku (locative singular)
czosnku (vocative singular)
czosnki (nominative plural)
czosnków (genitive plural)
czosnkom (dative plural)
czosnki (accusative plural)
czosnkami (instrumental plural)
czosnkach (locative plural)
czosnki (vocative plural)

Allium L., rodzaj roślin z podrodziny czosnkowych obejmujący około siedmiuset gatunków

wyraz często stosowany jako rzeczownik zbiorowy

roślina lub rośliny z rodzaju czosnek (1.1)

Czosnek zwyczajny i czosnek niedźwiedzi to dwa gatunki z rodzaju Allium. Obydwa gatunki czosnku mają znaczenie w zielarstwie.

Na tej grządce rośnie czosnek.

Czosnki ozdobne polecam do każdego ogrodu, ładnie się prezentują w każdym towarzystwie


kotwica

kotwicy (genitive singular)
kotwicy (dative singular)
kotwicę (accusative singular)
kotwicą (instrumental singular)
kotwicy (locative singular)
kotwico (vocative singular)
kotwice (nominative plural)
kotwic (genitive plural)
kotwicom (dative plural)
kotwice (accusative plural)
kotwicami (instrumental plural)
kotwicach (locative plural)
kotwice (vocative plural)


anyż

kto pije gorzałkę z anyżem, to wychodzi za nim ksiądz z krzyżem

anyżu (genitive singular)
anyżowi (dative singular)
anyżem (instrumental singular)
anyżu (locative singular)
anyżu (vocative singular)
anyże (nominative plural)
anyżów (genitive plural)
anyżom (dative plural)
anyże (accusative plural)
anyżami (instrumental plural)
anyżach (locative plural)
anyże (vocative plural)

Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego

Ten napój smakuje jak anyż.


anyżek

anyżku (genitive singular)
anyżkowi (dative singular)
anyżkiem (instrumental singular)
anyżku (locative singular)
anyżku (vocative singular)
anyżki (nominative plural)
anyżków (genitive plural)
anyżkom (dative plural)
anyżki (accusative plural)
anyżkami (instrumental plural)
anyżkach (locative plural)
anyżki (vocative plural)

jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego

Ten napój smakuje jak anyżek.


trawa

prasł. *trava → to, co się zużywa, co się spasa, karma

dawniej lepiej bywało i trawa lepiej rosła

kiedy w styczniu rosną trawy, lipiec dla nas niełaskawy

kiedy w styczniu rośnie trawa, marna w lecie jest potrawa

na Święty Józek czasem śniegu, a czasem trawy wózek

trawy (genitive singular)
trawie (dative singular)
trawę (accusative singular)
trawą (instrumental singular)
trawie (locative singular)
trawo (vocative singular)
trawy (nominative plural)
traw (genitive plural)
trawom (dative plural)
trawy (accusative plural)
trawami (instrumental plural)
trawach (locative plural)
trawy (vocative plural)

roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach

Jutro muszę skosić trawę przed domem.


grapefruit

grapefruitu (genitive singular)
grapefruita (genitive singular)
grapefruitowi (dative singular)
grapefruitem (instrumental singular)
grapefruicie (locative singular)
grapefruicie (vocative singular)
grapefruity (nominative plural)
grapefruitów (genitive plural)
grapefruitom (dative plural)
grapefruity (accusative plural)
grapefruitami (instrumental plural)
grapefruitach (locative plural)
grapefruity (vocative plural)


asparagus

szparag pierzasty, dekoracyjna roślina stosowana w kwiaciarstwie


chili

owoc jednej z odmian papryki rocznej o bardzo ostrym smaku

Kapsaicyna, alkaloid papryczek chili, zapobiega powstaniu i postępom uszkodzenia wątroby


rozgałęzienie

ˌrɔzɡawɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ

rozgau̯ẽũ̯źė̃ńe

rozgałęzienia (genitive singular)
rozgałęzieniu (dative singular)
rozgałęzieniem (instrumental singular)
rozgałęzieniu (locative singular)
rozgałęzienia (nominative plural)
rozgałęzień (genitive plural)
rozgałęzieniom (dative plural)
rozgałęzienia (accusative plural)
rozgałęzieniami (instrumental plural)
rozgałęzieniach (locative plural)
rozgałęzienia (vocative plural)

miejsce na drzewie, w którym rozwidlają się konary


kosmos

gr. κόσμος (kósmos) → porządek, szyk; upiększenie

kosmosu (genitive singular)
kosmosowi (dative singular)
kosmosem (instrumental singular)
kosmosie (locative singular)
kosmosie (vocative singular)
kosmosu (genitive singular)
kosmosowi (dative singular)
kosmosem (instrumental singular)
kosmosie (locative singular)
kosmosie (vocative singular)
kosmosy (nominative plural)
kosmosów (genitive plural)
kosmosom (dative plural)
kosmosy (accusative plural)
kosmosami (instrumental plural)
kosmosach (locative plural)
kosmosy (vocative plural)

Cosmos bipinnatus Cav., gatunek rośliny z rodziny astrowatych

W wielu krajach świata kosmos uprawiany jest jako roślina ozdobna.


zboże

prasł. *sъbožьje → szczęście, pomyślność

Rozwój znaczenia: 'dobry przydział' > 'szczęśliwy los, pomyślność' > 'to, co zapewnia szczęście, dobrobyt' > 'majątek, dobytek' : 'zboże'.

przysłowia: w świętą Małgorzatę skąd wiatr duje, drogę po zboże toruje

zboża (genitive singular)
zbożu (dative singular)
zbożem (instrumental singular)
zbożu (locative singular)
zboża (nominative plural)
zbóż (genitive plural)
zbożom (dative plural)
zboża (accusative plural)
zbożami (instrumental plural)
zbożach (locative plural)
zboża (vocative plural)

roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna

Rolnik zebrał zboże z pola.


smok

smoka (genitive singular)
smokowi (dative singular)
smokiem (instrumental singular)
smoku (locative singular)
smoku (vocative singular)
smoki (nominative plural)
smoków (genitive plural)
smokom (dative plural)
smoki (accusative plural)
smokami (instrumental plural)
smokach (locative plural)
smoki (vocative plural)

zob. też smok (ujednoznacznienie) w Wikipedii


bawełnica

bawełnicy (genitive singular)
bawełnicy (dative singular)
bawełnicę (accusative singular)
bawełnicą (instrumental singular)
bawełnicy (locative singular)
bawełnico (vocative singular)
bawełnice (nominative plural)
bawełnic (genitive plural)
bawełnicom (dative plural)
bawełnice (accusative plural)
bawełnicami (instrumental plural)
bawełnicach (locative plural)
bawełnice (vocative plural)

Gossypium, rodzaj roślin z rodziny ślazowatych, dostarczających surowca włókienniczego (bawełny)


strzałka

strzałki (genitive singular)
strzałce (dative singular)
strzałkę (accusative singular)
strzałką (instrumental singular)
strzałce (locative singular)
strzałko (vocative singular)
strzałki (nominative plural)
strzałek (genitive plural)
strzałkom (dative plural)
strzałki (accusative plural)
strzałkami (instrumental plural)
strzałkach (locative plural)
strzałki (vocative plural)

Sagittaria L., rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych


karczoch

karczocha (genitive singular)
karczochowi (dative singular)
karczochem (instrumental singular)
karczochu (locative singular)
karczochu (vocative singular)
karczochy (nominative plural)
karczochów (genitive plural)
karczochom (dative plural)
karczochy (accusative plural)
karczochami (instrumental plural)
karczochach (locative plural)
karczochy (vocative plural)

Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych

Uprawą karczocha zajmują się głównie kraje Europy Południowej.


złocień

złocienia (genitive singular)
złocieniowi (dative singular)
złocieniem (instrumental singular)
złocieniu (locative singular)
złocieniu (vocative singular)
złocienie (nominative plural)
złocieni (genitive plural)
złocieniom (dative plural)
złocienie (accusative plural)
złocieniami (instrumental plural)
złocieniach (locative plural)
złocienie (vocative plural)

Chrysanthemum L., rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych


ogórek

(1.1-2) prasł. *ogurъkъ < śr.gr. ἄγουρος < gr. ἄωρος → niedojrzały, w związku ze spożywaniem ogórków jeszcze niedojrzałych, zielonych

ogórka (genitive singular)
ogórkowi (dative singular)
ogórka (accusative singular)
ogórkiem (instrumental singular)
ogórku (locative singular)
ogórku (vocative singular)
ogórki (nominative plural)
ogórków (genitive plural)
ogórkom (dative plural)
ogórki (accusative plural)
ogórkami (instrumental plural)
ogórkach (locative plural)
ogórki (vocative plural)

Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych

Siew ogórków można wykonać bezpośrednio do gruntu w połowie maja.

Z punktu widzenia botaniki ogórkiem jest również melon.


chryzantema

łac. chrysanthemum < gr. χρυσός + ἄνθεμον

chryzantemy (genitive singular)
chryzantemie (dative singular)
chryzantemę (accusative singular)
chryzantemą (instrumental singular)
chryzantemie (locative singular)
chryzantemo (vocative singular)
chryzantemy (nominative plural)
chryzantem (genitive plural)
chryzantemom (dative plural)
chryzantemy (accusative plural)
chryzantemami (instrumental plural)
chryzantemach (locative plural)
chryzantemy (vocative plural)

Dendranthema Des Moul, rodzaj roślin z rodziny astrowatych

Jacek posadził dwie chryzantemy przy grobie ojca.


hoja

hoi (genitive singular)
hoi (dative singular)
hoję (accusative singular)
hoją (instrumental singular)
hoi (locative singular)
hojo (vocative singular)
hoje (nominative plural)
hoi (genitive plural)
hojom (dative plural)
hoje (accusative plural)
hojami (instrumental plural)
hojach (locative plural)
hoje (vocative plural)

Hoya R.Br., rodzaj roślin z rodziny toinowatych


pieprz

pieprze (nominative plural)
pieprzu (genitive singular)
pieprzy (genitive plural)
pieprzowi (dative singular)
pieprzom (dative plural)
pieprze (accusative plural)
pieprzem (instrumental singular)
pieprzami (instrumental plural)
pieprzu (locative singular)
pieprzach (locative plural)
pieprzu (vocative singular)
pieprze (vocative plural)

roślina zielna lub krzew z rodziny pieprzowatych

Pieprz to roślina z rodziny pieprzowatych.


pomelo

Pomelo może mieć nawet 12 metrów wysokości.


rzeżucha

rzeżuchy (genitive singular)
rzeżusze (dative singular)
rzeżuchę (accusative singular)
rzeżuchą (instrumental singular)
rzeżusze (locative singular)
rzeżucho (vocative singular)
rzeżuchy (nominative plural)
rzeżuch (genitive plural)
rzeżuchom (dative plural)
rzeżuchy (accusative plural)
rzeżuchami (instrumental plural)
rzeżuchach (locative plural)
rzeżuchy (vocative plural)

niejadalna roślina zielna z rodziny kapustowatych (Cardamine L.)

Wszystkie rzeżuchy są gorzkie i nie nadają się do jedzenia.

w znaczeniu kulinarnym, jako surowiec, wyraz używany jest w liczbie pojedynczej


kakao

(1.1-3) hiszp. cacao < z nah. cacauatl → „ziarno kakao”

(1.4) używane w kontekstach seksualnych, przez skojarzenie z pol. kaka

ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec

Przed zmieleniem kakao jest suszone, palone i klasyfikowane na różne gatunki.

Kakao jest jednym z niewielu słów w języku polskim, które się nie odmieniają. Błędne jest zdanie: Kupiliśmy w barze dwa kakaa. (poprawnie: dwa kakao). „Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN” skłonny jest uznać takie formy za dopuszczalne jedynie „w bardzo swobodnej polszczyźnie, np. w języku rodzinnym”. Ich pisownia w tym słowniku jest następująca: „lp D. kakaa, C. kakau, N. kakaem; lm M. kakaa”. Z kolei „Słownik gramatyczny języka polskiego” przytacza formy „lp D. kakaa, C. kakau, N. kakaem, Ms. kakale; lm M. kakaa, D. kakał, C. kakaom, B. kakaa, N. kakaami, Ms. kakaach, W. kakaa”, opatrując je jednocześnie kwalifikatorem „niezalecane”.


jagoda

prasł. *agoda
(1.5) por. słc. jahoda, ukr. я́года

jagody (genitive singular)
jagodzie (dative singular)
jagodę (accusative singular)
jagodą (instrumental singular)
jagodzie (locative singular)
jagodo (vocative singular)
jagody (nominative plural)
jagód (genitive plural)
jagodom (dative plural)
jagody (accusative plural)
jagodami (instrumental plural)
jagodach (locative plural)
jagody (vocative plural)

owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona

Przykładem jagód są pomidor, cytryna, pomarańcza, porzeczka, agrest, winorośl i borówka.

zob. też jagoda w Wikipedii
zobacz też: Indeks:Polski - Owoce


łożysko

łożyska (genitive singular)
łożysku (dative singular)
łożyskiem (instrumental singular)
łożysku (locative singular)
łożyska (nominative plural)
łożysk (genitive plural)
łożyskom (dative plural)
łożyska (accusative plural)
łożyskami (instrumental plural)
łożyskach (locative plural)
łożyska (vocative plural)

miejsce wykształcenia się i rozwoju zalążków w zalążni słupka


kultura

łac. cultura → uprawa < łac. colō → uprawiać < praindoeur. *kʷel- → poruszać się, obracać

kultury (genitive singular)
kulturze (dative singular)
kulturę (accusative singular)
kulturą (instrumental singular)
kulturze (locative singular)
kulturo (vocative singular)
kultury (nominative plural)
kultur (genitive plural)
kulturom (dative plural)
kultury (accusative plural)
kulturami (instrumental plural)
kulturach (locative plural)
kultury (vocative plural)
kultury (genitive singular)
kulturze (dative singular)
kulturę (accusative singular)
kulturą (instrumental singular)
kulturze (locative singular)
kulturo (vocative singular)
kultury (potential rare nominative plural)
kultur (potential rare genitive plural)
kulturom (potential rare dative plural)
kultury (potential rare accusative plural)
kulturami (potential rare instrumental plural)
kulturach (potential rare locative plural)
kultury (potential rare vocative plural)

rodzaj roślin użytkowych uprawianych na danym terenie, także teren takiej uprawy

W areale upraw przeważają kultury zbożowe.


róża

(1.1) łac. rosa
(1.3) < (1.1) podobieństwo koloru
(1.9) < (1.1) podobieństwo formy

róży (genitive singular)
róży (dative singular)
różę (accusative singular)
różą (instrumental singular)
róży (locative singular)
różo (vocative singular)
róże (nominative plural)
róż (genitive plural)
różom (dative plural)
róże (accusative plural)
różami (instrumental plural)
różach (locative plural)
róże (vocative plural)

W tym roku zasadzę w ogrodzie róże.

Istnieją także w botanice nazwy zawierająca słowo róża, które dotyczą roślin nienależących do różowatych; por. chińska róża, róża jerychońska, włoska róża i in.

zob. też róża (ujednoznacznienie) w Wikipedii


szalotka

franc. échalote z łac. ascalonia (+capea) → (cebula z) Askalonu (starożytnego miasta w płd. Palestynie)

szalotki (genitive singular)
szalotce (dative singular)
szalotkę (accusative singular)
szalotką (instrumental singular)
szalotce (locative singular)
szalotko (vocative singular)
szalotki (nominative plural)
szalotek (genitive plural)
szalotkom (dative plural)
szalotki (accusative plural)
szalotkami (instrumental plural)
szalotkach (locative plural)
szalotki (vocative plural)

Allium ascalonicum L., gatunek byliny z rodziny czosnkowatych


paznokieć

(1.1) st.pol. paznogieć (zakończenie nogi zwierzęcia) < st.pol. noga

pazˈnɔcɛ̇t͡ɕ

paznokcia (genitive singular)
paznokciowi (dative singular)
paznokciem (instrumental singular)
paznokciu (locative singular)
paznokciu (vocative singular)
paznokcie (nominative plural)
paznokci (genitive plural)
paznokciom (dative plural)
paznokcie (accusative plural)
paznokciami (instrumental plural)
paznokciach (locative plural)
paznokcie (vocative plural)

dolna, zwężona część płatka korony kwiatu


szyszka

szyszki (genitive singular)
szyszce (dative singular)
szyszkę (accusative singular)
szyszką (instrumental singular)
szyszce (locative singular)
szyszko (vocative singular)
szyszki (nominative plural)
szyszek (genitive plural)
szyszkom (dative plural)
szyszki (accusative plural)
szyszkami (instrumental plural)
szyszkach (locative plural)
szyszki (vocative plural)

zdrewniały owoc większości roślin iglastych

Poszłam z dziećmi do lasu i nazbierały cały worek szyszek.

Chmielowe szyszki używa się do produkcji piwa.


soczewica

ˌsɔt͡ʃɛˈvʲit͡sa

soczewicy (genitive singular)
soczewicy (dative singular)
soczewicę (accusative singular)
soczewicą (instrumental singular)
soczewicy (locative singular)
soczewico (vocative singular)
soczewice (nominative plural)
soczewic (genitive plural)
soczewicom (dative plural)
soczewice (accusative plural)
soczewicami (instrumental plural)
soczewicach (locative plural)
soczewice (vocative plural)

Lens Mill., rodzaj roślin z rodziny bobowatych, uprawianych dla jadalnych nasion


bakłażan

ros. баклажан (bakłażan) < tur. patlıcan < pers. بادنجان (bādenǧān)

bakłażany (nominative plural)
bakłażana (genitive singular)
bakłażanu (genitive singular)
bakłażanów (genitive plural)
bakłażanowi (dative singular)
bakłażanom (dative plural)
bakłażany (accusative plural)
bakłażanem (instrumental singular)
bakłażanami (instrumental plural)
bakłażanie (locative singular)
bakłażanach (locative plural)
bakłażanie (vocative singular)
bakłażany (vocative plural)

roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach

W ogrodzie wyrosły nam dorodne bakłażany.


kalarepa

gw. (Górny Śląsk) oberiba, ołberiba, ouberiba, uberiba

kalarepy (genitive singular)
kalarepie (dative singular)
kalarepę (accusative singular)
kalarepą (instrumental singular)
kalarepie (locative singular)
kalarepo (vocative singular)
kalarepy (nominative plural)
kalarep (genitive plural)
kalarepom (dative plural)
kalarepy (accusative plural)
kalarepami (instrumental plural)
kalarepach (locative plural)
kalarepy (vocative plural)

Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej

Posadziłem flance kalarepy między fasolą a kalafiorami.


daktyl

(1.1) łac. dactylus
(2.1) gr. δάκτυλος (dáktylos – palec)

daktyla (genitive singular)
daktylowi (dative singular)
daktyla (accusative singular)
daktylem (instrumental singular)
daktylu (locative singular)
daktylu (vocative singular)
daktyle (nominative plural)
daktyli (genitive plural)
daktylów (genitive plural)
daktylom (dative plural)
daktyle (accusative plural)
daktylami (instrumental plural)
daktylach (locative plural)
daktyle (vocative plural)

Do keksu można dodać trochę suszonych daktyli.


czarna porzeczka

ˈt͡ʃarna pɔˈʒɛt͡ʃka

gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych

Liście czarnej porzeczki mają właściwości zdrowotne.


czerwona porzeczka

t͡ʃɛrˈvɔ̃na pɔˈʒɛt͡ʃka

czerwonej porzeczki (genitive singular)
czerwonej porzeczce (dative singular)
czerwoną porzeczkę (accusative singular)
czerwoną porzeczką (instrumental singular)
czerwonej porzeczce (locative singular)
czerwona porzeczko (vocative singular)
czerwone porzeczki (nominative plural)
czerwonych porzeczek (genitive plural)
czerwonym porzeczkom (dative plural)
czerwone porzeczki (accusative plural)
czerwonymi porzeczkami (instrumental plural)
czerwonych porzeczkach (locative plural)
czerwone porzeczki (vocative plural)

gatunek porzeczki, krzewu o czerwonych owocach należącego do rodziny agrestowatych

Pod płotem posadzimy czerwoną porzeczkę.