diamagnetyk

diamagnetyku (genitive singular)
diamagnetykowi (dative singular)
diamagnetykiem (instrumental singular)
diamagnetyku (locative singular)
diamagnetyku (vocative singular)
diamagnetyki (nominative plural)
diamagnetyków (genitive plural)
diamagnetykom (dative plural)
diamagnetyki (accusative plural)
diamagnetykami (instrumental plural)
diamagnetykach (locative plural)
diamagnetyki (vocative plural)

ciało o przenikalności magnetycznej mniejszej od próżni, słabo odpychane przez magnes

Szybko okazało się, że woda jest tzw. diamagnetykiem — nie lubi pola magnetycznego i ucieka tam, gdzie ono jest najsłabsze.


diamagnetyczny

diamagnetyczna (nominative singular feminine)
diamagnetyczne (nominative singular neuter)
diamagnetyczni (nominative plural masculine)
diamagnetyczne (nominative plural nonvirile)
diamagnetycznego (genitive singular masculine animate inanimate)
diamagnetycznej (genitive singular feminine)
diamagnetycznego (genitive singular neuter)
diamagnetycznych (genitive plural masculine nonvirile)
diamagnetycznemu (dative singular masculine animate inanimate)
diamagnetycznej (dative singular feminine)
diamagnetycznemu (dative singular neuter)
diamagnetycznym (dative plural masculine nonvirile)
diamagnetycznego (accusative singular masculine animate)
diamagnetyczną (accusative singular feminine)
diamagnetyczne (accusative singular neuter)
diamagnetycznych (accusative plural masculine)
diamagnetyczne (accusative plural nonvirile)
diamagnetycznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
diamagnetyczną (instrumental singular feminine)
diamagnetycznym (instrumental singular neuter)
diamagnetycznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
diamagnetycznym (locative singular masculine animate inanimate)
diamagnetycznej (locative singular feminine)
diamagnetycznym (locative singular neuter)
diamagnetycznych (locative plural masculine nonvirile)
diamagnetyczna (vocative singular feminine)
diamagnetyczne (vocative singular neuter)
diamagnetyczni (vocative plural masculine)
diamagnetyczne (vocative plural nonvirile)

mający mniejszą przenikalność magnetyczną niż próżnia, słabo odpychany przez magnes

Cząsteczka hemoglobiny związana z tlenem ma własności diamagnetyczne i nie wpływa na czasy relaksacji jąder wodoru wody.


pryzmat

gr. πρίσμα, πρίσματος (prísma, prísmatos) → to, co odpiłowano; graniastosłup

pryzmatu (genitive singular)
pryzmatowi (dative singular)
pryzmatem (instrumental singular)
pryzmacie (locative singular)
pryzmacie (vocative singular)
pryzmaty (nominative plural)
pryzmatów (genitive plural)
pryzmatom (dative plural)
pryzmaty (accusative plural)
pryzmatami (instrumental plural)
pryzmatach (locative plural)
pryzmaty (vocative plural)

graniastosłup wykonany z przezroczystego materiału, często mający trójkątną podstawę, używany do załamywania, rozszczepiania i odbijania wiązek światła

Z doświadczenia Newtona z pryzmatem wiemy, że promień białego światła ulega rozszczepieniu, dając widmo składające się z najróżniejszych barw, zmieszanych w ściśle określonej proporcji.


osmoza

osmozy (genitive singular)
osmozie (dative singular)
osmozę (accusative singular)
osmozą (instrumental singular)
osmozie (locative singular)
osmozo (vocative singular)
osmozy (nominative plural)
osmoz (genitive plural)
osmozom (dative plural)
osmozy (accusative plural)
osmozami (instrumental plural)
osmozach (locative plural)
osmozy (vocative plural)

ruch cząsteczek rozpuszczalnika z obszaru o niższym stężeniu substancji rozpuszczonej do obszaru o wyższym stężeniu substancji rozpuszczonej przez częściowo przepuszczalną membranę

U zwierząt zjawiska osmozy są elementem procesów homeostazy


insolacja

insolacji (genitive singular)
insolacji (dative singular)
insolację (accusative singular)
insolacją (instrumental singular)
insolacji (locative singular)
insolacjo (vocative singular)
insolacje (nominative plural)
insolacji (genitive plural)
insolacyj (genitive plural obsolete)
insolacjom (dative plural)
insolacje (accusative plural)
insolacjami (instrumental plural)
insolacjach (locative plural)
insolacje (vocative plural)

natężenie promieniowania słonecznego na powierzchnię

Jednostką insolacji w układzie SI jest W/m².


fotoelektron

fotoelektronu (genitive singular)
fotoelektronowi (dative singular)
fotoelektronem (instrumental singular)
fotoelektronie (locative singular)
fotoelektronie (vocative singular)
fotoelektrony (nominative plural)
fotoelektronów (genitive plural)
fotoelektronom (dative plural)
fotoelektrony (accusative plural)
fotoelektronami (instrumental plural)
fotoelektronach (locative plural)
fotoelektrony (vocative plural)

elektron wyemitowany z powierzchni pewnego materiału na skutek działania promieniowania elektromagnetycznego

, tłum. Marian Kiełkiewicz, wyd. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1967.


efekt fotoelektryczny

efektu fotoelektrycznego (genitive singular)
efektowi fotoelektrycznemu (dative singular)
efektem fotoelektrycznym (instrumental singular)
efekcie fotoelektrycznym (locative singular)
efekcie fotoelektryczny (vocative singular)
efekty fotoelektryczne (potential rare nominative plural)
efektów fotoelektrycznych (potential rare genitive plural)
efektom fotoelektrycznym (potential rare dative plural)
efekty fotoelektryczne (potential rare accusative plural)
efektom fotoelektrycznym (potential rare instrumental plural)
efektach fotoelektrycznych (potential rare locative plural)
efekty fotoelektryczne (potential rare vocative plural)

emisja elektronów przez materię na skutek pochłonięcia przez nią promieniowania elektromagnetycznego


polaryzacja

podział elementów układu na zbiory o przeciwstawnych właściwościach

kierunek ruchu fal lub orientacja elementów układu


wtórnik

wtórnika (genitive singular)
wtórnikowi (dative singular)
wtórnikiem (instrumental singular)
wtórniku (locative singular)
wtórniku (vocative singular)
wtórniki (nominative plural)
wtórników (genitive plural)
wtórnikom (dative plural)
wtórniki (accusative plural)
wtórnikami (instrumental plural)
wtórnikach (locative plural)
wtórniki (vocative plural)


reaktor jądrowy

reaktora jądrowego (genitive singular)
reaktorowi jądrowemu (dative singular)
reaktorem jądrowym (instrumental singular)
reaktorze jądrowym (locative singular)
reaktorze jądrowy (vocative singular)
reaktory jądrowe (nominative plural)
reaktorów jądrowych (genitive plural)
reaktorom jądrowym (dative plural)
reaktory jądrowe (accusative plural)
reaktorami jądrowymi (instrumental plural)
reaktorach jądrowych (locative plural)
reaktory jądrowe (vocative plural)

urządzenie do wyzwalania energii jądrowej

Typowy reaktor jądrowy zbudowany jest z rdzenia, reflektora neutronów oraz osłon biologicznych

Hasło „Reaktor jądrowy” w polskiej Wikipedii


reaktor atomowy

reaktora atomowego (genitive singular)
reaktorowi atomowemu (dative singular)
reaktorem atomowym (instrumental singular)
reaktorze atomowym (locative singular)
reaktorze atomowy (vocative singular)
reaktory atomowe (nominative plural)
reaktorów atomowych (genitive plural)
reaktorom atomowym (dative plural)
reaktory atomowe (accusative plural)
reaktorami atomowymi (instrumental plural)
reaktorach atomowych (locative plural)
reaktory atomowe (vocative plural)


jądro atomowe

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Foka – Paulina Anna Studniczka-jądro atomowe.wav

jądra atomowego (genitive singular)
jądru atomowemu (dative singular)
jądrem atomowym (instrumental singular)
jądrze atomowym (locative singular)
jądra atomowe (nominative plural)
jąder atomowych (genitive plural)
jądrom atomowym (dative plural)
jądra atomowe (accusative plural)
jądrami atomowymi (instrumental plural)
jądrach atomowych (locative plural)
jądra atomowe (vocative plural)

centralna część atomu złożona z protonów i neutronów

Tylko niektóre jądra atomowe są trwałe

Hasło „Jądro atomowe” w polskiej Wikipedii


prąd elektryczny

prądu elektrycznego (genitive singular)
prądowi elektrycznemu (dative singular)
prądem elektrycznym (instrumental singular)
prądzie elektrycznym (locative singular)
prądzie elektryczny (vocative singular)
prądy elektryczne (nominative plural)
prądów elektrycznych (genitive plural)
prądom elektrycznym (dative plural)
prądy elektryczne (accusative plural)
prądami elektrycznymi (instrumental plural)
prądach elektrycznych (locative plural)
prądy elektryczne (vocative plural)

ukierunkowany ruch ładunków elektrycznych w środowisku przewodzącym spowodowany różnicą potencjałów między punktami w polu elektrycznym

Wiadomo również, że stosując prąd elektryczny o odpowiednich parametrach można sztucznie wywołać skurcze mięśni.


energia atomowa

energia wydzielana podczas reakcji jądrowej

Naukowcy zaangażowani w projekt Manhattan z pewnością obejmowali umysłem konsekwencje, jakie problemy dla ludzkości niesie ze sobą energia atomowa.

Stosowanie energii atomowej powoduje katastrofy i radioaktywne zanieczyszczenie od momentu, gdy energia atomowa została opracowana podczas II wojny światowej.


impedancja

internacjonalizm (por. ang. impedance, franc. impédance, niem. Impedanz, ros. импеда́нс), z łac. impediō → przeszkadzać, krępować

impedancji (genitive singular)
impedancji (dative singular)
impedancję (accusative singular)
impedancją (instrumental singular)
impedancji (locative singular)
impedancjo (vocative singular)
impedancje (nominative plural)
impedancji (genitive plural)
impedancyj (genitive plural obsolete)
impedancjom (dative plural)
impedancje (accusative plural)
impedancjami (instrumental plural)
impedancjach (locative plural)
impedancje (vocative plural)

wielkość charakteryzująca przeciwstawianie się przepływowi prądu zmiennego w obwodzie elektrycznym

, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1993..


kinetyczny

kinetyczna (nominative singular feminine)
kinetyczne (nominative singular neuter)
kinetyczni (nominative plural masculine)
kinetyczne (nominative plural nonvirile)
kinetycznego (genitive singular masculine animate inanimate)
kinetycznej (genitive singular feminine)
kinetycznego (genitive singular neuter)
kinetycznych (genitive plural masculine nonvirile)
kinetycznemu (dative singular masculine animate inanimate)
kinetycznej (dative singular feminine)
kinetycznemu (dative singular neuter)
kinetycznym (dative plural masculine nonvirile)
kinetycznego (accusative singular masculine animate)
kinetyczną (accusative singular feminine)
kinetyczne (accusative singular neuter)
kinetycznych (accusative plural masculine)
kinetyczne (accusative plural nonvirile)
kinetycznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
kinetyczną (instrumental singular feminine)
kinetycznym (instrumental singular neuter)
kinetycznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
kinetycznym (locative singular masculine animate inanimate)
kinetycznej (locative singular feminine)
kinetycznym (locative singular neuter)
kinetycznych (locative plural masculine nonvirile)
kinetyczna (vocative singular feminine)
kinetyczne (vocative singular neuter)
kinetyczni (vocative plural masculine)
kinetyczne (vocative plural nonvirile)

odnoszący się do kinetyki, do zmiany położenia danego obiektu


międzyatomowy

międzyatomowa (nominative singular feminine)
międzyatomowe (nominative singular neuter)
międzyatomowi (nominative plural masculine)
międzyatomowe (nominative plural nonvirile)
międzyatomowego (genitive singular masculine animate inanimate)
międzyatomowej (genitive singular feminine)
międzyatomowego (genitive singular neuter)
międzyatomowych (genitive plural masculine nonvirile)
międzyatomowemu (dative singular masculine animate inanimate)
międzyatomowej (dative singular feminine)
międzyatomowemu (dative singular neuter)
międzyatomowym (dative plural masculine nonvirile)
międzyatomowego (accusative singular masculine animate)
międzyatomową (accusative singular feminine)
międzyatomowe (accusative singular neuter)
międzyatomowych (accusative plural masculine)
międzyatomowe (accusative plural nonvirile)
międzyatomowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
międzyatomową (instrumental singular feminine)
międzyatomowym (instrumental singular neuter)
międzyatomowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
międzyatomowym (locative singular masculine animate inanimate)
międzyatomowej (locative singular feminine)
międzyatomowym (locative singular neuter)
międzyatomowych (locative plural masculine nonvirile)
międzyatomowa (vocative singular feminine)
międzyatomowe (vocative singular neuter)
międzyatomowi (vocative plural masculine)
międzyatomowe (vocative plural nonvirile)

znajdujący, odbywający się, zachodzący między atomami

Zasada działania AFM opiera się na pomiarze oddziaływań międzyatomowych między sondą skanującą a badaną powierzchnią

Zastosowanie mikroskopii sił atomowych (AFM) w okulistyce


przerwa energetyczna

przerwy energetycznej (genitive singular)
przerwie energetycznej (dative singular)
przerwę energetyczną (accusative singular)
przerwą energetyczną (instrumental singular)
przerwie energetycznej (locative singular)
przerwo energetyczna (vocative singular)
przerwy energetyczne (nominative plural)
przerw energetycznych (genitive plural)
przerwom energetycznym (dative plural)
przerwy energetyczne (accusative plural)
przerwami energetycznymi (instrumental plural)
przerwach energetycznych (locative plural)
przerwy energetyczne (vocative plural)

różnica energii między pasmem walencyjnym a pasmem przewodnictwa obserwowana m.in. w izolatorach i półprzewodnikach, wyznaczająca przedział energii, jakiej nie mogą posiadać elektrony w ciele stałym, najczęściej wyrażana w elektronowoltach

, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1995, s. 118..


pasmo walencyjne

pasma walencyjnego (genitive singular)
pasmu walencyjnemu (dative singular)
pasmem walencyjnym (instrumental singular)
pasmie walencyjnym (locative singular)
paśmie walencyjnym (locative singular)
pasma walencyjne (nominative plural)
pasem walencyjnych (genitive plural)
pasm walencyjnych (genitive plural)
pasmom walencyjnym (dative plural)
pasma walencyjne (accusative plural)
pasmami walencyjnymi (instrumental plural)
pasmach walencyjnych (locative plural)
pasma walencyjne (vocative plural)

najwyższy zakres wartości energii, jakie mogą przybierać elektrony związane z atomami ciała stałego

, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1995, s. 137..


pasmo podstawowe

pasma podstawowego (genitive singular)
pasmu podstawowemu (dative singular)
pasmem podstawowym (instrumental singular)
pasmie podstawowym (locative singular)
paśmie podstawowym (locative singular)
pasma podstawowe (nominative plural)
pasem podstawowych (genitive plural)
pasm podstawowych (genitive plural)
pasmom podstawowym (dative plural)
pasma podstawowe (accusative plural)
pasmami podstawowymi (instrumental plural)
pasmach podstawowych (locative plural)
pasma podstawowe (vocative plural)

, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2007, s. 9..


pasmo przewodnictwa

pasma przewodnictwa (genitive singular)
pasmu przewodnictwa (dative singular)
pasmem przewodnictwa (instrumental singular)
pasmie przewodnictwa (locative singular)
paśmie przewodnictwa (locative singular)
pasma przewodnictwa (nominative plural)
pasem przewodnictwa (genitive plural)
pasm przewodnictwa (genitive plural)
pasmom przewodnictwa (dative plural)
pasma przewodnictwa (accusative plural)
pasmami przewodnictwa (instrumental plural)
pasmach przewodnictwa (locative plural)
pasma przewodnictwa (vocative plural)

najniższy zakres wartości energii pozwalających elektronom na swobodny ruch pod wpływem pola elektrycznego

, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1995, s. 153..


prąd stały

prądu stałego (genitive singular)
prądowi stałemu (dative singular)
prądem stałym (instrumental singular)
prądzie stałym (locative singular)
prądzie stały (vocative singular)
prądy stałe (potential rare nominative plural)
prądów stałych (potential rare genitive plural)
prądom stałym (potential rare dative plural)
prądy stałe (potential rare accusative plural)
prądami stałymi (potential rare instrumental plural)
prądach stałych (potential rare locative plural)
prądy stałe (potential rare vocative plural)

prąd elektryczny jednokierunkowy o stałym natężeniu

EN57 - elektryczny zespół trakcyjny trójczłonowy przeznaczony do ruchu lokalnego, na prąd stały 3000 V

Petka, Grzegorz. strona o kolejach (Strona internetowa), 2004/2005, [w:] Korpus Języka Polskiego PWN.

Jak to widać z rysunku i opisu instalacji z alternatorem w numerze poprzednim oraz jej schematu na rysunku w tym numerze sam układ instalacji i jej połączenia z odbiornikami są podobne jak w instalacji z prądnicą prądu stałego

Jasiński, Adam. SPRAWDZANIE INSTALACJI Z ALTENATOREM. Motor (tygodnik). Numer 37, s. 6, 1975. Warszawa: Bauer. ISSN 0580-0447. OCLC 68752405. [w:] Korpus Języka Polskiego PWN: 1, 2.

Alternatory odznaczają się znacznie większą trwałością i pewnością działania niż prądnice prądu stałego

Dwie nowe maszyny zostały sprowadzone do Polski w celu próbnej eksploatacji, bowiem koleje czeskie nie miały wówczas jeszcze żadnego odcinka zelektryfikowanego prądem stałym 3000 V, czyli w systemie przewidywanym docelowo w Czechosłowacji

Jerczyński, Michał; Roszak, Tomasz. Szlakiem łódzkiej kolei. Łódź: Piątek Trzynastego, 2003. ISBN 978-83-88742-90-3. OCLC 830536264.

Najpopularniejszym, a jednocześnie przystępnym cenowo, jest napęd poruszany silnikiem na prąd stały, dzięki czemu brama otwiera się cicho i delikatnie

(KAP). Bramo, otwórz się!. Dziennik Zachodni, 22 czerwca 2004. Katowice—Bielsko-Biała—Częstochowa—Sosnowiec: "Polskapresse": Oddział "Prasa Śląska". ISSN 0137-9038.

Przez żarówkę latarki zasilanej tą baterią płynie prąd stały o natężeniu 0,3 A

Kuźnik, Grażyna. Trudne zadanie. Dziennik Zachodni, 7 maja 2004. Katowice—Bielsko-Biała—Częstochowa—Sosnowiec: "Polskapresse": Oddział "Prasa Śląska". ISSN 0137-9038.


termoakustyka

termoakustyki (genitive singular)
termoakustyce (dative singular)
termoakustykę (accusative singular)
termoakustyką (instrumental singular)
termoakustyce (locative singular)
termoakustyko (vocative singular)
termoakustyki (potential rare nominative plural)
termoakustyk (potential rare genitive plural)
termoakustykom (potential rare dative plural)
termoakustyki (potential rare accusative plural)
termoakustykami (potential rare instrumental plural)
termoakustykach (potential rare locative plural)
termoakustyki (potential rare vocative plural)

nauka badająca powstawanie i rozchodzenie się fal akustycznych wywoływanych miejscowymi zmianami temperatury w ośrodku materialnym

, „Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej. Mechanika“ 32(87), 2015..


termoakustyczny

termoakustyczna (nominative singular feminine)
termoakustyczne (nominative singular neuter)
termoakustyczni (nominative plural masculine)
termoakustyczne (nominative plural nonvirile)
termoakustycznego (genitive singular masculine animate inanimate)
termoakustycznej (genitive singular feminine)
termoakustycznego (genitive singular neuter)
termoakustycznych (genitive plural masculine nonvirile)
termoakustycznemu (dative singular masculine animate inanimate)
termoakustycznej (dative singular feminine)
termoakustycznemu (dative singular neuter)
termoakustycznym (dative plural masculine nonvirile)
termoakustycznego (accusative singular masculine animate)
termoakustyczną (accusative singular feminine)
termoakustyczne (accusative singular neuter)
termoakustycznych (accusative plural masculine)
termoakustyczne (accusative plural nonvirile)
termoakustycznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
termoakustyczną (instrumental singular feminine)
termoakustycznym (instrumental singular neuter)
termoakustycznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
termoakustycznym (locative singular masculine animate inanimate)
termoakustycznej (locative singular feminine)
termoakustycznym (locative singular neuter)
termoakustycznych (locative plural masculine nonvirile)
termoakustyczna (vocative singular feminine)
termoakustyczne (vocative singular neuter)
termoakustyczni (vocative plural masculine)
termoakustyczne (vocative plural nonvirile)

związany z powstawaniem i rozchodzeniem się fal akustycznych wywoływanych miejscowymi zmianami temperatury w ośrodku materialnym albo badaniem tych fal

, „Inżynieria Bezpieczeństwa Obiektów Antropogenicznych” 4, 2019..


formant

niem. Formant < łac. formans, formantis → kształtujący, formujący, produkujący, tworzący

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Foka – Paulina Anna Studniczka-formant.wav

formantu (genitive singular)
formantowi (dative singular)
formantem (instrumental singular)
formancie (locative singular)
formancie (vocative singular)
formanty (nominative plural)
formantów (genitive plural)
formantom (dative plural)
formanty (accusative plural)
formantami (instrumental plural)
formantach (locative plural)
formanty (vocative plural)

składnik dźwięku nadający mu swoistą barwę


transmitancja

transmitancji (genitive singular)
transmitancji (dative singular)
transmitancję (accusative singular)
transmitancją (instrumental singular)
transmitancji (locative singular)
transmitancjo (vocative singular)
transmitancje (nominative plural)
transmitancji (genitive plural)
transmitancyj (genitive plural obsolete)
transmitancjom (dative plural)
transmitancje (accusative plural)
transmitancjami (instrumental plural)
transmitancjach (locative plural)
transmitancje (vocative plural)

stosunek natężenia światła przepuszczonego przez pewien ośrodek do natężenia światła nań padającego

, „Przegląd Elektrotechniczny” 99(9), 2023..


ciężar właściwy

ˈt͡ɕɛ̃w̃ʒar vwaɕˈt͡ɕivɨ

ćẽũ̯žar vu̯aśćivy

ciężaru właściwego (genitive singular)
ciężarowi właściwemu (dative singular)
ciężarem właściwym (instrumental singular)
ciężarze właściwym (locative singular)
ciężarze właściwy (vocative singular)
ciężary właściwe (potential rare nominative plural)
ciężarów właściwych (potential rare genitive plural)
ciężarom właściwym (potential rare dative plural)
ciężary właściwe (potential rare accusative plural)
ciężarami właściwymi (potential rare instrumental plural)
ciężarach właściwych (potential rare locative plural)
ciężary właściwe (potential rare vocative plural)

stosunek ciężaru ciała jednorodnego do jego objętości

rzecz. nżw + ciężar właściwy + D. (czego)


cząstka elementarna

cząstki elementarnej (genitive singular)
cząstce elementarnej (dative singular)
cząstkę elementarną (accusative singular)
cząstką elementarną (instrumental singular)
cząstce elementarnej (locative singular)
cząstko elementarna (vocative singular)
cząstki elementarne (nominative plural)
cząstek elementarnych (genitive plural)
cząstkom elementarnym (dative plural)
cząstki elementarne (accusative plural)
cząstkami elementarnymi (instrumental plural)
cząstkach elementarnych (locative plural)
cząstki elementarne (vocative plural)

cząstka, która nie składa się z mniejszych cząstek

Nawet najpotężniejsze obecnie komputery okazują się za wolne, by skutecznie symulować przebieg procesów atmosferycznych czy prowadzić obliczenia w teorii cząstek elementarnych.


bozon W

bozonu W (genitive singular)
bozonowi W (dative singular)
bozonem W (instrumental singular)
bozonie W (locative singular)
bozonie W (vocative singular)
bozony W (nominative plural)
bozonów W (genitive plural)
bozonom W (dative plural)
bozony W (accusative plural)
bozonami W (instrumental plural)
bozonach W (locative plural)
bozony W (vocative plural)

cząstka elementarna posiadająca dodatni lub ujemny ładunek elektryczny, odpowiadająca za występowanie oddziaływań słabych

, „Postępy Techniki Jądrowej” 66(2), 2023..


bozon Z

bozonu Z (genitive singular)
bozonowi Z (dative singular)
bozonem Z (instrumental singular)
bozonie Z (locative singular)
bozonie Z (vocative singular)
bozony Z (nominative plural)
bozonów Z (genitive plural)
bozonom Z (dative plural)
bozony Z (accusative plural)
bozonami Z (instrumental plural)
bozonach Z (locative plural)
bozony Z (vocative plural)

cząstka elementarna posiadająca zerowy ładunek elektryczny, odpowiadająca za występowanie oddziaływań słabych

, 3 września 2018, kwantowo.pl..


oddziaływanie słabe

oddziaływania słabego (genitive singular)
oddziaływaniu słabemu (dative singular)
oddziaływaniem słabym (instrumental singular)
oddziaływaniu słabym (locative singular)
oddziaływania słabe (nominative plural)
oddziaływań słabych (genitive plural)
oddziaływaniom słabym (dative plural)
oddziaływania słabe (accusative plural)
oddziaływaniami słabymi (instrumental plural)
oddziaływaniach słabych (locative plural)
oddziaływania słabe (vocative plural)

jedno z podstawowych oddziaływań obserwowanych między cząstkami, przenoszone przez bozony W i Z, zachodzące na odległościach mniejszych niż oddziaływania między nukleonami oraz odpowiedzialne m.in. za rozpad beta

W połowie lat sześćdziesiątych powstała teoria oddziaływań elektrosłabych, łącząca oddziaływania słabe i elektromagnetyczne.


rozpad beta

rozpadu (genitive singular)
rozpadowi (dative singular)
rozpad (accusative singular)
rozpadem (instrumental singular)
rozpadzie (locative singular)
rozpadzie (vocative singular)
rozpady (nominative plural)
rozpadów (genitive plural)
rozpadom (dative plural)
rozpady (accusative plural)
rozpadami (instrumental plural)
rozpadach (locative plural)
rozpady (vocative plural)

promieniotwórczy rozpad jądra atomowego, na skutek którego emitowana jest cząstka beta: elektron lub pozyton

Rozpad beta plus niektórych jąder atomowych został wykorzystany w najlepszym stosowanym obecnie urządzeniu do diagnostyki raka — tomografie pozytonowym (PET).


bozon pośredniczący

bozonu pośredniczącego (genitive singular)
bozonowi pośredniczącemu (dative singular)
bozonem pośredniczącym (instrumental singular)
bozonie pośredniczącym (locative singular)
bozonie pośredniczący (vocative singular)
bozony pośredniczące (nominative plural)
bozonów pośredniczących (genitive plural)
bozonom pośredniczącym (dative plural)
bozony pośredniczące (accusative plural)
bozonami pośredniczącymi (instrumental plural)
bozonach pośredniczących (locative plural)
bozony pośredniczące (vocative plural)

cząstka elementarna będąca nośnikiem podstawowych oddziaływań pomiędzy cząstkami

Przy energiach przewyższających znacznie masy bozonów pośredniczących, powiedzmy rzędu 1000 GeV, symetria ta jest dobrze spełniona.


oddziaływanie elektromagnetyczne

oddziaływania elektromagnetycznego (genitive singular)
oddziaływaniu elektromagnetycznemu (dative singular)
oddziaływaniem elektromagnetycznym (instrumental singular)
oddziaływaniu elektromagnetycznym (locative singular)
oddziaływania elektromagnetyczne (nominative plural)
oddziaływań elektromagnetycznych (genitive plural)
oddziaływaniom elektromagnetycznym (dative plural)
oddziaływania elektromagnetyczne (accusative plural)
oddziaływaniami elektromagnetycznymi (instrumental plural)
oddziaływaniach elektromagnetycznych (locative plural)
oddziaływania elektromagnetyczne (vocative plural)

jedno z podstawowych oddziaływań obserwowanych między cząstkami, odpowiadające za siły działające między naładowanymi elektrycznie cząstkami i przenoszone przez fotony wymieniane między nimi

Jest to element wyposażenia, który musi być odporny na oddziaływania elektromagnetyczne wynikające z bardzo wielkich prądów elektrod, które przechodzą przez umieszczone w nim otwory.


oddziaływanie elektrosłabe

oddziaływania elektrosłabego (genitive singular)
oddziaływaniu elektrosłabemu (dative singular)
oddziaływaniem elektrosłabym (instrumental singular)
oddziaływaniu elektrosłabym (locative singular)
oddziaływania elektrosłabe (nominative plural)
oddziaływań elektrosłabych (genitive plural)
oddziaływaniom elektrosłabym (dative plural)
oddziaływania elektrosłabe (accusative plural)
oddziaływaniach elektrosłabych (instrumental plural)
oddziaływaniami elektrosłabymi (locative plural)
oddziaływania elektrosłabe (vocative plural)

jedno z podstawowych oddziaływań między cząstkami, przenoszone przez bozony pośredniczące, którego przejawy w niskich energiach opisywane są jako dwa osobne rodzaje oddziaływań: słabe bądź elektromagnetyczne

[…] możemy przypuszczać, że właśnie wtedy dokonał się rozpad oddziaływania elektrosłabego na istniejące dziś odrębnie oddziaływania elektromagnetyczne i jądrowe słabe.


supersymetria

internacjonalizm (por. ang. supersymmetry, franc. supersymétrie, niem. Supersymmetrie), od pol. super- + symetria

supersymetrii (genitive singular)
supersymetrii (dative singular)
supersymetrię (accusative singular)
supersymetrią (instrumental singular)
supersymetrii (locative singular)
supersymetrio (vocative singular)
supersymetrie (nominative plural)
supersymetrii (genitive plural)
supersymetryj (genitive plural obsolete)
supersymetriom (dative plural)
supersymetrie (accusative plural)
supersymetriami (instrumental plural)
supersymetriach (locative plural)
supersymetrie (vocative plural)

hipotetyczne posiadanie przez każdą cząstkę elementarną odpowiednika różniącego się od niej całkowitością spinu

Zespół Norvala Fortsona z Uniwersytetu w Waszyngtonie znalazł inny sposób na wyśledzenie cząsteczek przewidywanych przez supersymetrię.


hiperon

gr. ῠ̔πέρ (hŭpér; „ponad”) + pol. -on (na wzór rzecz. elektron)

hiperonu (genitive singular)
hiperonowi (dative singular)
hiperonem (instrumental singular)
hiperonie (locative singular)
hiperonie (vocative singular)
hiperony (nominative plural)
hiperonów (genitive plural)
hiperonom (dative plural)
hiperony (accusative plural)
hiperonami (instrumental plural)
hiperonach (locative plural)
hiperony (vocative plural)

typ cząstek elementarnych z grupy barionów dziwnych


tłumienność

tłumienności (genitive singular)
tłumienności (dative singular)
tłumiennością (instrumental singular)
tłumienności (locative singular)
tłumienności (vocative singular)
tłumienności (nominative plural)
tłumienności (genitive plural)
tłumiennościom (dative plural)
tłumienności (accusative plural)
tłumiennościami (instrumental plural)
tłumiennościach (locative plural)
tłumienności (vocative plural)

wartość wyrażająca spadek mocy sygnału wraz z przebytą przezeń drogą

Jak już wiadomo, tłumienność realnej atmosfery, razem ze zjawiskami pogodowymi, rośnie ze wzrostem częstotliwości.


kohezja

siła wzajemnego przyciągania się cząsteczek tej samej substancji


interferować

łac. inter + ferō (→ między + nosić) + pol. -ować

interferuję (singular first-person present)
interferujesz (singular second-person present)
interferuje (singular third-person present)
interferujemy (plural first-person present)
interferujecie (plural second-person present)
interferują (plural third-person present)
interferowałem (singular first-person past masculine)
interferowałeś (singular second-person past masculine)
interferował (singular third-person past masculine)
interferowaliśmy (plural first-person past masculine)
interferowaliście (plural second-person past masculine)
interferowali (plural third-person past masculine)
interferowałam (singular first-person past feminine)
interferowałaś (singular second-person past feminine)
interferowała (singular third-person past feminine)
interferowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
interferowałyście (plural second-person past feminine neuter)
interferowały (plural third-person past feminine neuter)
interferowałom (singular first-person past neuter potential rare)
interferowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
interferowało (singular third-person past neuter)
niech interferuję (singular first-person imperative)
interferuj (singular second-person imperative)
niech interferuje (singular third-person imperative)
interferujmy (plural first-person imperative)
interferujcie (plural second-person imperative)
niech interferują (plural third-person imperative)
będę interferował (singular first-person future masculine)
będę interferować (singular first-person future masculine)
będziesz interferował (singular second-person future masculine)
będziesz interferować (singular second-person future masculine)
będzie interferował (singular third-person future masculine)
będzie interferować (singular third-person future masculine)
będziemy interferowali (plural first-person future masculine)
będziemy interferować (plural first-person future masculine)
będziecie interferowali (plural second-person future masculine)
będziecie interferować (plural second-person future masculine)
będą interferowali (plural third-person future masculine)
będą interferować (plural third-person future masculine)
będę interferowała (singular first-person future feminine)
będę interferować (singular first-person future feminine)
będziesz interferowała (singular second-person future feminine)
będziesz interferować (singular second-person future feminine)
będzie interferowała (singular third-person future feminine)
będzie interferować (singular third-person future feminine)
będziemy interferowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy interferować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie interferowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie interferować (plural second-person future feminine neuter)
będą interferowały (plural third-person future feminine neuter)
będą interferować (plural third-person future feminine neuter)
będę interferowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę interferować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz interferowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz interferować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie interferowało (singular third-person future neuter)
będzie interferować (singular third-person future neuter)
interferowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
interferowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
interferował był (singular third-person pluperfect masculine)
interferowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
interferowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
interferowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
interferowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
interferowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
interferowała była (singular third-person pluperfect feminine)
interferowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
interferowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
interferowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
interferowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
interferowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
interferowało było (singular third-person pluperfect neuter)
interferowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
interferowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym interferował (singular first-person conditional masculine)
interferowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś interferował (singular second-person conditional masculine)
interferowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby interferował (singular third-person conditional masculine)
interferowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy interferowali (plural first-person conditional masculine)
interferowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście interferowali (plural second-person conditional masculine)
interferowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby interferowali (plural third-person conditional masculine)
interferowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym interferowała (singular first-person conditional feminine)
interferowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś interferowała (singular second-person conditional feminine)
interferowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby interferowała (singular third-person conditional feminine)
interferowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy interferowały (plural first-person conditional feminine neuter)
interferowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście interferowały (plural second-person conditional feminine neuter)
interferowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby interferowały (plural third-person conditional feminine neuter)
interferowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym interferowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
interferowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś interferowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
interferowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby interferowało (singular third-person conditional neuter)
interferujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
nieinterferujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
interferująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
nieinterferująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
interferujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
nieinterferujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
interferujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
nieinterferujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
interferowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
nieinterferowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
interferowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
nieinterferowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
interferowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
nieinterferowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
interferowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
nieinterferowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
interferowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
nieinterferowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
interferując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie interferując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
interferowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
nieinterferowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)


dylatacja

dylatacji (genitive singular)
dylatacji (dative singular)
dylatację (accusative singular)
dylatacją (instrumental singular)
dylatacji (locative singular)
dylatacjo (vocative singular)
dylatacje (nominative plural)
dylatacji (genitive plural)
dylatacjom (dative plural)
dylatacje (accusative plural)
dylatacjami (instrumental plural)
dylatacjach (locative plural)
dylatacje (vocative plural)

zwiększenie się długości pod wpływem ciepła

dylatacja czasu spowolnienie czasu wraz ze wzrostem prędkości lub pola grawitacyjnego


antywodór

odpowiednik zwykłego wodoru w antymaterii, składający się z antyprotonu i pozytonu (czyli antyelektronu)

Jeśli antywodór zetknie się z materią (np. z powietrzem), dochodzi do anihilacji.


fonon

Fonony nie są cząstkami w sensie klasycznym – to cząstki wygodne matematycznie, które pomagają opisać fale drgań w sposób kwantowy.


atomizm

teoria naukowa, zgodnie z którą materia składa się z atomów


flokulacja

proces łączenia się drobnych cząsteczek w cieczy w większe grupy


dyfrakcja

zjawisko fizyczne polegające na ugięciu fali na krawędziach przeszkody lub szczeliny, co powoduje jej rozchodzenie się w kierunkach innych niż prostoliniowy

Dyfrakcja to jedno z podstawowych zjawisk falowych – obok interferencji, odbicia, załamania.


fala uderzeniowa

fali uderzeniowej (genitive singular)
fali uderzeniowej (dative singular)
falę uderzeniową (accusative singular)
falą uderzeniową (instrumental singular)
fali uderzeniowej (locative singular)
falo uderzeniowa (vocative singular)
fale uderzeniowe (nominative plural)
fal uderzeniowych (genitive plural)
falom uderzeniowym (dative plural)
fale uderzeniowe (accusative plural)
falami uderzeniowymi (instrumental plural)
falach uderzeniowych (locative plural)
fale uderzeniowe (vocative plural)

nagła, gwałtowna zmiana parametrów fizycznych ośrodka, która rozchodzi się w przestrzeni z prędkością większą niż dźwięk

Fala uderzeniowa to nie fala harmoniczna jak dźwięk, lecz fala nieciągła — ma bardzo cienki, ostry front zmian.


aerotermodynamika

dziedzina nauki łącząca aerodynamikę i termodynamikę, badająca zjawiska cieplne zachodzące przy przepływie powietrza (lub gazu) wokół ciała poruszającego się z dużą prędkością