pałac

(1.2) od (1.1) określenie spopularyzowane w okresie PRL na wzór podobnych budynków użyteczności publicznej w ZSRR

pałac Radziwiłłów / Bidermanna / Potockich / …

pałacu (genitive singular)
pałacowi (dative singular)
pałacem (instrumental singular)
pałacu (locative singular)
pałacu (vocative singular)
pałace (nominative plural)
pałaców (genitive plural)
pałacom (dative plural)
pałace (accusative plural)
pałacami (instrumental plural)
pałacach (locative plural)
pałace (vocative plural)

okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka

W lepszych dzielnicach Kaliningradu jak grzyby po deszczu rosną wille, ba, pałace nowych Rosjan

Polityka, nr 07.03, Warszawa, 2004 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.

pałac + D. • pałac + przym. dzierżawczy • pałac w + Ms. • pałac + M.


kubizm

kubizmu (genitive singular)
kubizmowi (dative singular)
kubizmem (instrumental singular)
kubizmie (locative singular)
kubizmie (vocative singular)
kubizmy (potential rare nominative plural)
kubizmów (potential rare genitive plural)
kubizmom (potential rare dative plural)
kubizmy (potential rare accusative plural)
kubizmami (potential rare instrumental plural)
kubizmach (potential rare locative plural)
kubizmy (potential rare vocative plural)

czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.


trzon

trzonu (genitive singular)
trzonowi (dative singular)
trzonem (instrumental singular)
trzonie (locative singular)
trzonie (vocative singular)
trzony (nominative plural)
trzonów (genitive plural)
trzonom (dative plural)
trzony (accusative plural)
trzonami (instrumental plural)
trzonach (locative plural)
trzony (vocative plural)

układ ścian w budynku zapewniający jego stateczność ogólną

Wewnątrz trzonu budynku znajdują się szyby windowe i klatki schodowe oraz szachty instalacyjne.


odeon

zadaszona budowla z amfiteatrem, w starożytnej Grecji i Rzymie, w której odbywały się konkursy muzyczne i recytatorskie


pylon

pylonu (genitive singular)
pylonowi (dative singular)
pylonem (instrumental singular)
pylonie (locative singular)
pylonie (vocative singular)
pylony (nominative plural)
pylonów (genitive plural)
pylonom (dative plural)
pylony (accusative plural)
pylonami (instrumental plural)
pylonach (locative plural)
pylony (vocative plural)

wieża bramna na planie prostokąta i zwężająca się ku górze; wznoszona parami w starożytnym Egipcie


iglica

(1.1-2) pol. igła (podobieństwo kształtu)


rozeta

franc. rosette → rozeta, kokarda; zdrobn. od rose → róża < łac. rosarium → różanka < łac. rosarius → różany < łac. rosa → róża

rozety (nominative plural)
rozety (genitive singular)
rozet (genitive plural)
rozecie (dative singular)
rozetom (dative plural)
rozetę (accusative singular)
rozety (accusative plural)
rozetą (instrumental singular)
rozetami (instrumental plural)
rozecie (locative singular)
rozetach (locative plural)
rozeto (vocative singular)
rozety (vocative plural)

ornament o układzie koncentrycznym, w kształcie stylizowanego rozwiniętego kwiatu, także centralna kompozycja ozdabiająca plafon lub sufit

Sufity większości pomieszczeń pałacu w Igołomi zdobią rozety, ułożone z liści akantu.

okrągłe okno w szczytach budowli lub nad portalami, charakterystyczne dla architektury gotyckiej

Trzy wielkie rozety zdobią katedrę w Chartres, z czego dwie wpisane są w łuk lancetowy.


akant

(1.1-2) łac. acanthus < gr. ἄκανθος < gr. ἄκανθα → cierń, oset, kręgosłup ryby

akanty (nominative plural)
akantu (genitive singular)
akantów (genitive plural)
akantowi (dative singular)
akantom (dative plural)
akanty (accusative plural)
akantem (instrumental singular)
akantami (instrumental plural)
akancie (locative singular)
akantach (locative plural)
akancie (vocative singular)
akanty (vocative plural)

motyw dekoracyjny w formie stylizowanych liści, gałązek i kwiatów akantu (1.1)

Motyw akantu stosowany jest w architekturze od starożytności.


brona

(1.1) od prasł. *borna → brona (1.1), a to od praindoeur. *bhornā

(1.1) por. bułg. брана, chorw. brana, czes. brány, dłuż. brona, głuż. bróna, mac. брана, serb. brana, słc. brány, słń. brana i st.rus. борона (od tego białor. барана, ros. борона oraz ukr. борона)

(1.1) od wspomnianego prasłowa pochodzi też zapożyczone gr. βάρνα

(1.2-3) od prasł. *borna → obrona, ochrona, osłona, potem również również przedmiot broniący, powstrzymujący, szczególnie brama, przegroda tama; to od czasownika prasł. *broniti

(1.2-3) por. bułg. брана, chorw. brana, czes. brána (od tego pol. brama), kasz. brona, mac. брана, serb. брана, słc. brána, słń. brana oraz st.rus. борона (od tego gw. ros. боронка i ukr. борона)

w języku prasłowiańskim istniało też oddzielne etymologicznie słowo *borna, niemające kontynuanta w języku polskim → błona okrywająca, membrana; od niego pochodzą czes. bránice (od tego słc. branica) i słń. brana; jego dalsza etymologia jest niepewna; miało ono również oboczną formę *br̥na, od której pochodzi tylko st.czes. brnka

brony (nominative plural)
brony (genitive singular)
bron (genitive plural)
bronie (dative singular)
bronom (dative plural)
bronę (accusative singular)
brony (accusative plural)
broną (instrumental singular)
bronami (instrumental plural)
bronie (locative singular)
bronach (locative plural)
brono (vocative singular)
brony (vocative plural)

żelazna krata spuszczana z góry w bramach zamkowych

Podniosły się żelazne brony we wrotach, opadł most zwodzony i garść zakonników stanowiąca załogę, wystąpiła na spotkanie

Józef Ignacy Kraszewski, Krzyżacy 1410, tom I, Warszawa 1882.


porządek dorycki

pɔˈʒɔ̃ndɛɡ dɔˈrɨt͡sʲci

system konstrukcyjny i kompozycyjny budowli powstały w starożytnej Grecji, charakteryzujący się surowością i monumentalnością


porządek joński

pɔˈʒɔ̃ndɛc ˈjɔ̇̃j̃sʲci

požõndeḱ i ̯o̊̃ĩ ̯sʹḱi

system konstrukcyjny i kompozycyjny budowli powstały w starożytnej Grecji, charakteryzujący się lekkością i smukłością proporcji


porządek koryncki

pɔˈʒɔ̃ndɛk ːɔˈrɨ̃nt͡sʲci

system konstrukcyjny i kompozycyjny budowli powstały w starożytnej Grecji, będący odmianą porządku jońskiego


kinoteatr

ˌcĩnɔˈtɛatr̥

kinoteatry (nominative plural)
kinoteatru (genitive singular)
kinoteatrów (genitive plural)
kinoteatrowi (dative singular)
kinoteatrom (dative plural)
kinoteatry (accusative plural)
kinoteatrem (instrumental singular)
kinoteatrami (instrumental plural)
kinoteatrze (locative singular)
kinoteatrach (locative plural)
kinoteatrze (vocative singular)
kinoteatry (vocative plural)


protesis

przybudówka, pomieszczenie przy prezbiterium cerkwi, zwykle po północnej (lewej) jego stronie, miejsce przygotowania darów ofiarnych


loggia

loggii (genitive singular)
loggii (dative singular)
loggię (accusative singular)
loggią (instrumental singular)
loggii (locative singular)
loggio (vocative singular)
loggie (nominative plural)
loggii (genitive plural)
loggij (genitive plural obsolete)
loggiom (dative plural)
loggie (accusative plural)
loggiami (instrumental plural)
loggiach (locative plural)
loggie (vocative plural)

otwarta zadaszona galeria lub balkon wzdłuż ściany budynku

Właściciele dworu zlecili wykonanie arkadowej loggii w elewacji wejściowej od strony wewnętrznego dziedzińca.


belweder

(1.1-3) wł. belvedere < wł. bello + vedere → piękny + widzieć

belwederu (genitive singular)
belwederowi (dative singular)
belwederem (instrumental singular)
belwederze (locative singular)
belwederze (vocative singular)
belwedery (nominative plural)
belwederów (genitive plural)
belwederom (dative plural)
belwedery (accusative plural)
belwederami (instrumental plural)
belwederach (locative plural)
belwedery (vocative plural)

widokowy budynek ogrodowy położony na wzniesieniu

pałac usytuowany jak belweder (1.1), zwykle z rozległym widokiem na ogród

nadbudówka lub dodatkowe piętro nad najwyższym poziomem budynku, często z tarasem


abaton

gr. ἄβατος (ábatos) → nietknięty ludzką stopą, nie do przebycia, niedostępny

w starożytnej Grecji sypialnia dla pacjentów oczekujących cudownego uzdrowienia podczas snu

święte miejsce, zazwyczaj okręg sakralny lub podziemne pomieszczenie przy świątyni greckiej, do którego dostęp mieli wyłącznie kapłani


blanki

(1.1) niem. dial. blanke, niem. Planke (dyl, gruba deska) z p.łac. planca (deska)

szereg prostokątnych, zębatych występów wieńczących mur obronny; ; zob. też Blanki w Encyklopedii staropolskiej


przodek

przodka (genitive singular)
przodkowi (dative singular)
przodkiem (instrumental singular)
przodku (locative singular)
przodku (vocative singular)
przodki (nominative plural)
przodków (genitive plural)
przodkom (dative plural)
przodki (accusative plural)
przodkami (instrumental plural)
przodkach (locative plural)
przodki (vocative plural)

budynek postawiony od frontu, przy ulicy, na parceli w zwartej zabudowie miejskiej


hogan

ang. hogan < nwh. hooghan → dom, mieszkanie

hoganu (genitive singular)
hoganowi (dative singular)
hoganem (instrumental singular)
hoganie (locative singular)
hoganie (vocative singular)
hogany (nominative plural)
hoganów (genitive plural)
hoganom (dative plural)
hogany (accusative plural)
hoganami (instrumental plural)
hoganach (locative plural)
hogany (vocative plural)

Mam zamieszkać w tym hoganie?


ambit

ambitu (genitive singular)
ambitowi (dative singular)
ambitem (instrumental singular)
ambicie (locative singular)
ambicie (vocative singular)
ambity (nominative plural)
ambitów (genitive plural)
ambitom (dative plural)
ambity (accusative plural)
ambitami (instrumental plural)
ambitach (locative plural)
ambity (vocative plural)

przejście w kościele na przedłużeniu naw bocznych otaczające prezbiterium

Prezbiterium otoczone jest ambitem i wieńcem kaplic.


archiwolta

archiwolty (genitive singular)
archiwolcie (dative singular)
archiwoltę (accusative singular)
archiwoltą (instrumental singular)
archiwolcie (locative singular)
archiwolto (vocative singular)
archiwolty (nominative plural)
archiwolt (genitive plural)
archiwoltom (dative plural)
archiwolty (accusative plural)
archiwoltami (instrumental plural)
archiwoltach (locative plural)
archiwolty (vocative plural)

zdobione ornamentami, profilowane lico łuku, arkady zamykającej portal lub każdy inny łukowo u góry zakończony otwór w ścianie budowli, najczęściej bogato zdobione

Archiwoltę stosowano w architekturze wszystkich okresów i kierunków.


świetlik

świetlika (genitive singular)
świetlikowi (dative singular)
świetlikiem (instrumental singular)
świetliku (locative singular)
świetliku (vocative singular)
świetliki (nominative plural)
świetlików (genitive plural)
świetlikom (dative plural)
świetliki (accusative plural)
świetlikami (instrumental plural)
świetlikach (locative plural)
świetliki (vocative plural)

element dachu budynku, który doświetla pomieszczenie


kapliczka

kapliczki (genitive singular)
kapliczce (dative singular)
kapliczkę (accusative singular)
kapliczką (instrumental singular)
kapliczce (locative singular)
kapliczko (vocative singular)
kapliczki (nominative plural)
kapliczek (genitive plural)
kapliczkom (dative plural)
kapliczki (accusative plural)
kapliczkami (instrumental plural)
kapliczkach (locative plural)
kapliczki (vocative plural)

niewielka, kultowa budowla wotywna w formie słupa, domku, krzyża lub skrzynki

Do pnia dębu ktoś przybił drewnianą kapliczkę z figurką Chrystusa frasobliwego.


połać

połacie (nominative plural)
połaci (nominative plural)
połaci (genitive singular)
połaci (genitive plural)
połaci (dative singular)
połaciom (dative plural)
połacie (accusative plural)
połaci (accusative plural)
połacią (instrumental singular)
połaciami (instrumental plural)
połaci (locative singular)
połaciach (locative plural)
połaci (vocative singular)
połacie (vocative plural)
połaci (vocative plural)

część dachu stanowiąca jedną płaszczyznę


seminarium

ˌsɛ̃mʲĩˈnarʲjũm

sẽmʹĩnarʹi ̯ũm

seminaria (nominative plural)
seminariów (genitive plural)
seminariom (dative plural)
seminaria (accusative plural)
seminariami (instrumental plural)
seminariach (locative plural)
seminaria (vocative plural)

Na budynku seminarium wciąż widnieją ślady po umocowaniu hitlerowskiej wrony w latach okupacji.


kolumbarium

(1.1) łac. columbarium → gołębnik < łac. columba → gołąb, gołębica

kolumbaria (nominative plural)
kolumbariów (genitive plural)
kolumbariom (dative plural)
kolumbaria (accusative plural)
kolumbariami (instrumental plural)
kolumbariach (locative plural)
kolumbaria (vocative plural)

rodzaj rzymskiego zbiorowego grobowca w formie budowli z niszami na urny z prochami

cmentarna ściana z miejscami na urny z prochami zmarłych


wozówka

wozówki (nominative plural)
wozówki (genitive singular)
wozówek (genitive plural)
wozówce (dative singular)
wozówkom (dative plural)
wozówkę (accusative singular)
wozówki (accusative plural)
wozówką (instrumental singular)
wozówkami (instrumental plural)
wozówce (locative singular)
wozówkach (locative plural)
wozówko (vocative singular)
wozówki (vocative plural)

wąska i długa powierzchnia cegły, ciosu, bloku

Wątki ceglane można rozróżnić po sposobie ułożenia główek i wozówek cegieł


wozówkowy

wozówkowa (nominative singular feminine)
wozówkowe (nominative singular neuter)
wozówkowi (nominative plural masculine)
wozówkowe (nominative plural nonvirile)
wozówkowego (genitive singular masculine animate inanimate)
wozówkowej (genitive singular feminine)
wozówkowego (genitive singular neuter)
wozówkowych (genitive plural masculine nonvirile)
wozówkowemu (dative singular masculine animate inanimate)
wozówkowej (dative singular feminine)
wozówkowemu (dative singular neuter)
wozówkowym (dative plural masculine nonvirile)
wozówkowego (accusative singular masculine animate)
wozówkową (accusative singular feminine)
wozówkowe (accusative singular neuter)
wozówkowych (accusative plural masculine)
wozówkowe (accusative plural nonvirile)
wozówkowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
wozówkową (instrumental singular feminine)
wozówkowym (instrumental singular neuter)
wozówkowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
wozówkowym (locative singular masculine animate inanimate)
wozówkowej (locative singular feminine)
wozówkowym (locative singular neuter)
wozówkowych (locative plural masculine nonvirile)
wozówkowa (vocative singular feminine)
wozówkowe (vocative singular neuter)
wozówkowi (vocative plural masculine)
wozówkowe (vocative plural nonvirile)

Wiązanie wozówkowe jest łatwe i szybkie do wykonania.


chrzcielnica

xʃʲt͡ɕɛlʲˈɲit͡sa

chrzcielnice (nominative plural)
chrzcielnicy (genitive singular)
chrzcielnic (genitive plural)
chrzcielnicy (dative singular)
chrzcielnicom (dative plural)
chrzcielnicę (accusative singular)
chrzcielnice (accusative plural)
chrzcielnicą (instrumental singular)
chrzcielnicami (instrumental plural)
chrzcielnicy (locative singular)
chrzcielnicach (locative plural)
chrzcielnico (vocative singular)
chrzcielnice (vocative plural)

część kościoła, gdzie dokonuje się chrztu


gentryfikacja

gentryfikacji (genitive singular)
gentryfikacji (dative singular)
gentryfikację (accusative singular)
gentryfikacją (instrumental singular)
gentryfikacji (locative singular)
gentryfikacjo (vocative singular)

Wiele dzielnic Warszawy doświadcza procesu gentryfikacji.


kolumnada

dekoracyjny rząd połączonych kolumn lub kilka takich rzędów


kimation

ornament ciągły ze stylizowanych liści, rzeźbiony lub malowany, występujący w dekoracji architektury, w reliefach, malarstwie i w rzemiośle artystycznym


założenie

założenia (genitive singular)
założeniu (dative singular)
założeniem (instrumental singular)
założeniu (locative singular)
założenia (genitive singular)
założeniu (dative singular)
założeniem (instrumental singular)
założeniu (locative singular)
założenia (nominative plural)
założeń (genitive plural)
założeniom (dative plural)
założenia (accusative plural)
założeniami (instrumental plural)
założeniach (locative plural)
założenia (vocative plural)

kompozycja, układ różnych obiektów w planowaniu przestrzennym


fasada

fasady (genitive singular)
fasadzie (dative singular)
fasadę (accusative singular)
fasadą (instrumental singular)
fasadzie (locative singular)
fasado (vocative singular)
fasady (nominative plural)
fasad (genitive plural)
fasadom (dative plural)
fasady (accusative plural)
fasadami (instrumental plural)
fasadach (locative plural)
fasady (vocative plural)

Fasadę świątyni zdobił podwójny meander.


konsola

konsole (nominative plural)
konsoli (genitive singular)
konsoli (genitive plural)
konsol (genitive plural)
konsoli (dative singular)
konsolom (dative plural)
konsolę (accusative singular)
konsole (accusative plural)
konsolą (instrumental singular)
konsolami (instrumental plural)
konsoli (locative singular)
konsolach (locative plural)
konsolo (vocative singular)
konsole (vocative plural)

ozdobny wspornik podpierający balkon, rzeźbę, gzyms itp.


sklepienie

sklɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ

sklepienia (genitive singular)
sklepieniu (dative singular)
sklepieniem (instrumental singular)
sklepieniu (locative singular)
sklepienia (nominative plural)
sklepień (genitive plural)
sklepieniom (dative plural)
sklepienia (accusative plural)
sklepieniami (instrumental plural)
sklepieniach (locative plural)
sklepienia (vocative plural)
sklepienia (genitive singular)
sklepieniu (dative singular)
sklepieniem (instrumental singular)
sklepieniu (locative singular)

łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli

Jako pierwsi, na szeroką skalę, sklepienia w budownictwie zastosowali starożytni Rzymianie


cokół

najniższa, nadziemna, nieco wysunięta do przodu część budowli, filara lub kolumny


szczytowy

szczytowa (nominative singular feminine)
szczytowe (nominative singular neuter)
szczytowi (nominative plural masculine)
szczytowe (nominative plural nonvirile)
szczytowego (genitive singular masculine animate inanimate)
szczytowej (genitive singular feminine)
szczytowego (genitive singular neuter)
szczytowych (genitive plural masculine nonvirile)
szczytowemu (dative singular masculine animate inanimate)
szczytowej (dative singular feminine)
szczytowemu (dative singular neuter)
szczytowym (dative plural masculine nonvirile)
szczytowego (accusative singular masculine animate)
szczytową (accusative singular feminine)
szczytowe (accusative singular neuter)
szczytowych (accusative plural masculine)
szczytowe (accusative plural nonvirile)
szczytowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
szczytową (instrumental singular feminine)
szczytowym (instrumental singular neuter)
szczytowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
szczytowym (locative singular masculine animate inanimate)
szczytowej (locative singular feminine)
szczytowym (locative singular neuter)
szczytowych (locative plural masculine nonvirile)
szczytowa (vocative singular feminine)
szczytowe (vocative singular neuter)
szczytowi (vocative plural masculine)
szczytowe (vocative plural nonvirile)
bardziej szczytowy (comparative)
bardziej szczytowy (nominative singular masculine animate inanimate)
bardziej szczytowa (nominative singular feminine)
bardziej szczytowe (nominative singular neuter)
bardziej szczytowi (nominative plural masculine)
bardziej szczytowe (nominative plural nonvirile)
bardziej szczytowego (genitive singular masculine animate inanimate)
bardziej szczytowej (genitive singular feminine)
bardziej szczytowego (genitive singular neuter)
bardziej szczytowych (genitive plural masculine nonvirile)
bardziej szczytowemu (dative singular masculine animate inanimate)
bardziej szczytowej (dative singular feminine)
bardziej szczytowemu (dative singular neuter)
bardziej szczytowym (dative plural masculine nonvirile)
bardziej szczytowego (accusative singular masculine animate)
bardziej szczytowy (accusative singular masculine inanimate)
bardziej szczytową (accusative singular feminine)
bardziej szczytowe (accusative singular neuter)
bardziej szczytowych (accusative plural masculine)
bardziej szczytowe (accusative plural nonvirile)
bardziej szczytowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
bardziej szczytową (instrumental singular feminine)
bardziej szczytowym (instrumental singular neuter)
bardziej szczytowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
bardziej szczytowym (locative singular masculine animate inanimate)
bardziej szczytowej (locative singular feminine)
bardziej szczytowym (locative singular neuter)
bardziej szczytowych (locative plural masculine nonvirile)
bardziej szczytowy (vocative singular masculine animate inanimate)
bardziej szczytowa (vocative singular feminine)
bardziej szczytowe (vocative singular neuter)
bardziej szczytowi (vocative plural masculine)
bardziej szczytowe (vocative plural nonvirile)
najbardziej szczytowy (superlative)
najbardziej szczytowy (nominative singular masculine animate inanimate)
najbardziej szczytowa (nominative singular feminine)
najbardziej szczytowe (nominative singular neuter)
najbardziej szczytowi (nominative plural masculine)
najbardziej szczytowe (nominative plural nonvirile)
najbardziej szczytowego (genitive singular masculine animate inanimate)
najbardziej szczytowej (genitive singular feminine)
najbardziej szczytowego (genitive singular neuter)
najbardziej szczytowych (genitive plural masculine nonvirile)
najbardziej szczytowemu (dative singular masculine animate inanimate)
najbardziej szczytowej (dative singular feminine)
najbardziej szczytowemu (dative singular neuter)
najbardziej szczytowym (dative plural masculine nonvirile)
najbardziej szczytowego (accusative singular masculine animate)
najbardziej szczytowy (accusative singular masculine inanimate)
najbardziej szczytową (accusative singular feminine)
najbardziej szczytowe (accusative singular neuter)
najbardziej szczytowych (accusative plural masculine)
najbardziej szczytowe (accusative plural nonvirile)
najbardziej szczytowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najbardziej szczytową (instrumental singular feminine)
najbardziej szczytowym (instrumental singular neuter)
najbardziej szczytowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najbardziej szczytowym (locative singular masculine animate inanimate)
najbardziej szczytowej (locative singular feminine)
najbardziej szczytowym (locative singular neuter)
najbardziej szczytowych (locative plural masculine nonvirile)
najbardziej szczytowy (vocative singular masculine animate inanimate)
najbardziej szczytowa (vocative singular feminine)
najbardziej szczytowe (vocative singular neuter)
najbardziej szczytowi (vocative plural masculine)
najbardziej szczytowe (vocative plural nonvirile)

o ścianie: ta która znajduje się przy szczycie dachu


raut

(1.1) ang. rout → tłum, motłoch, bezładny odwrót, awantura publiczna, raut < średniofranc. route → banda, klęska < łac. ruptus, ruptura

(1.2) niem. Raute → ruta, romb, raut < łac. ruta → ruta

rauty (nominative plural)
rautu (genitive singular)
rautów (genitive plural)
rautowi (dative singular)
rautom (dative plural)
rauty (accusative plural)
rautem (instrumental singular)
rautami (instrumental plural)
raucie (locative singular)
rautach (locative plural)
raucie (vocative singular)
rauty (vocative plural)
rauty (nominative plural)
rauta (genitive singular)
rautów (genitive plural)
rautowi (dative singular)
rautom (dative plural)
rauty (accusative plural)
rautem (instrumental singular)
rautami (instrumental plural)
raucie (locative singular)
rautach (locative plural)
raucie (vocative singular)
rauty (vocative plural)

ornament w kształcie oszlifowanego diamentu


maszkaron

ozdobny detal architektoniczny w kształcie głowy


glinianka

glinianki (nominative plural)
glinianki (genitive singular)
glinianek (genitive plural)
gliniance (dative singular)
gliniankom (dative plural)
gliniankę (accusative singular)
glinianki (accusative plural)
glinianką (instrumental singular)
gliniankami (instrumental plural)
gliniance (locative singular)
gliniankach (locative plural)
glinianko (vocative singular)
glinianki (vocative plural)


gompa

gompy (genitive singular)
gompie (dative singular)
gompę (accusative singular)
gompą (instrumental singular)
gompie (locative singular)
gompo (vocative singular)
gompy (nominative plural)
gomp (genitive plural)
gompom (dative plural)
gompy (accusative plural)
gompami (instrumental plural)
gompach (locative plural)
gompy (vocative plural)

budynek klasztoru buddyzmu tybetańskiego i ośrodek modlitwy


wieżyczka

vʲjɛˈʒɨt͡ʃka

wieżyczki (nominative plural)
wieżyczki (genitive singular)
wieżyczek (genitive plural)
wieżyczce (dative singular)
wieżyczkom (dative plural)
wieżyczkę (accusative singular)
wieżyczki (accusative plural)
wieżyczką (instrumental singular)
wieżyczkami (instrumental plural)
wieżyczce (locative singular)
wieżyczkach (locative plural)
wieżyczko (vocative singular)
wieżyczki (vocative plural)


głowica

głowicy (genitive singular)
głowicy (dative singular)
głowicę (accusative singular)
głowicą (instrumental singular)
głowicy (locative singular)
głowico (vocative singular)
głowice (nominative plural)
głowic (genitive plural)
głowicom (dative plural)
głowice (accusative plural)
głowicami (instrumental plural)
głowicach (locative plural)
głowice (vocative plural)
głowicy (genitive singular)
głowicy (dative singular)
głowicę (accusative singular)
głowicą (instrumental singular)
głowicy (locative singular)
głowico (vocative singular)

zwieńczenie kolumny, filaru lub pilastra

Głowica kolumny jest niekompletna. Abakus został zniszczony.


trybuna

franc. tribune < wł. tribuna < śr.łac. tribuna

trybuny (genitive singular)
trybunie (dative singular)
trybunę (accusative singular)
trybuną (instrumental singular)
trybunie (locative singular)
trybuno (vocative singular)
trybuny (nominative plural)
trybun (genitive plural)
trybunom (dative plural)
trybuny (accusative plural)
trybunami (instrumental plural)
trybunach (locative plural)
trybuny (vocative plural)


kaseton

modułowe zagłębienie w konstrukcji stropu zazwyczaj zdobione


podcień

ˈpɔtʲt͡ɕɛ̇̃ɲ

półotwarta przestrzeń z kolumnadą z jednej strony, biegnąca wzdłuż lica budynku


kartusz

kartusza (genitive singular)
kartuszowi (dative singular)
kartuszem (instrumental singular)
kartuszu (locative singular)
kartuszu (vocative singular)
kartusze (nominative plural)
kartuszy (genitive plural)
kartuszom (dative plural)
kartusze (accusative plural)
kartuszami (instrumental plural)
kartuszach (locative plural)
kartusze (vocative plural)

ozdobne obramowanie herbu, monogramu lub emblematu; dekoracja w formie tarczy


prezbiterium

(1.2) łac. presbyterium < gr. πρεσβυτέριον → starszyzna, rada starszych < gr. πρέσβυς → starszy

prezbiteria (nominative plural)
prezbiteriów (genitive plural)
prezbiteriom (dative plural)
prezbiteria (accusative plural)
prezbiteriami (instrumental plural)
prezbiteriach (locative plural)
prezbiteria (vocative plural)

przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej


knaga

wspornik w drewnianych budowlach szkieletowych


kuźnia

kuźni (genitive singular)
kuźni (dative singular)
kuźnię (accusative singular)
kuźnią (instrumental singular)
kuźni (locative singular)
kuźnio (vocative singular)
kuźnie (nominative plural)
kuźni (genitive plural)
kuźniom (dative plural)
kuźnie (accusative plural)
kuźniami (instrumental plural)
kuźniach (locative plural)
kuźnie (vocative plural)


taras

(1.3-4) niem. Trass lub franc. terasse < p.łac. terracia

tarasu (genitive singular)
tarasowi (dative singular)
tarasem (instrumental singular)
tarasie (locative singular)
tarasie (vocative singular)
tarasy (nominative plural)
tarasów (genitive plural)
tarasom (dative plural)
tarasy (accusative plural)
tarasami (instrumental plural)
tarasach (locative plural)
tarasy (vocative plural)


plinta

mała, kwadratowa lub prostokątna płytka umieszczona pod bazą kolumny oraz na abakusie głowicy kolumny doryckiej


marabut

marabuta (genitive singular)
marabutowi (dative singular)
marabutem (instrumental singular)
marabucie (locative singular)
marabucie (vocative singular)
marabuty (nominative plural)
marabutów (genitive plural)
marabutom (dative plural)
marabuty (accusative plural)
marabutami (instrumental plural)
marabutach (locative plural)
marabuty (vocative plural)


balas

balasa (genitive singular)
balasowi (dative singular)
balasem (instrumental singular)
balasie (locative singular)
balasie (vocative singular)
balasy (nominative plural)
balasów (genitive plural)
balasom (dative plural)
balasy (accusative plural)
balasami (instrumental plural)
balasach (locative plural)
balasy (vocative plural)

pionowy element balustrady w formie słupka lub kolumienki


miedzuch

miedzucha (genitive singular)
miedzuchowi (dative singular)
miedzuchem (instrumental singular)
miedzuchu (locative singular)
miedzuchu (vocative singular)
miedzuchy (nominative plural)
miedzuchów (genitive plural)
miedzuchom (dative plural)
miedzuchy (accusative plural)
miedzuchami (instrumental plural)
miedzuchach (locative plural)
miedzuchy (vocative plural)

wąska uliczka lub przejście oddzielająca domy, kramy lub działki budowlane wewnątrz miasta


wystawka

wystawki (genitive singular)
wystawce (dative singular)
wystawkę (accusative singular)
wystawką (instrumental singular)
wystawce (locative singular)
wystawko (vocative singular)
wystawki (nominative plural)
wystawek (genitive plural)
wystawkom (dative plural)
wystawki (accusative plural)
wystawkami (instrumental plural)
wystawkach (locative plural)
wystawki (vocative plural)


piano nobile

(1.1) wł. piano nobile → dosł. szlachetne piętro

kondygnacja z reprezentacyjnymi pomieszczeniami, zwykle na pierwszym piętrze okazałego budynku (pałac, willa)

Parzyste arkady, niosące tarasy piano nobile, wstawiono między salon a narożne pawilony w podobny sposób, jak we frontowej fasadzie Pałacu Sandomierskiego

Adam Miłobędzki Architektura polska XVII wieku, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1980, ISBN 83-01-01363-X, s. 376


latarnia umarłych

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-latarnia umarłych.wav

latarnie umarłych (nominative plural)
latarni umarłych (genitive singular)
latarni umarłych (genitive plural)
latarń umarłych (genitive plural)
latarni umarłych (dative singular)
latarniom umarłych (dative plural)
latarnię umarłych (accusative singular)
latarnie umarłych (accusative plural)
latarnią umarłych (instrumental singular)
latarniami umarłych (instrumental plural)
latarni umarłych (locative singular)
latarniach umarłych (locative plural)
latarnio umarłych (vocative singular)
latarnie umarłych (vocative plural)

kamienna budowla o znaczeniu mistycznym, w formie wieżyczki, stawiana dawniej przy cmentarzach i szpitalach


dzwonek umarłych

dzwonka umarłych (genitive singular)
dzwonkowi umarłych (dative singular)
dzwonkiem umarłych (instrumental singular)
dzwonku umarłych (locative singular)
dzwonku umarłych (vocative singular)
dzwonki umarłych (nominative plural)
dzwonków umarłych (genitive plural)
dzwonkom umarłych (dative plural)
dzwonki umarłych (accusative plural)
dzwonkami umarłych (instrumental plural)
dzwonkach umarłych (locative plural)
dzwonki umarłych (vocative plural)

niewielka dzwonnica, którą dawniej obwieszczano śmierć

często w liczbie mnogiej „dzwonki umarłych”


tetrapylon

(1.1) gr. τετράπυλον < gr. τετρα- + πυλών → cztero- + brama

tetrapylonu (genitive singular)
tetrapylonowi (dative singular)
tetrapylonem (instrumental singular)
tetrapylonie (locative singular)
tetrapylonie (vocative singular)
tetrapylony (nominative plural)
tetrapylonów (genitive plural)
tetrapylonom (dative plural)
tetrapylony (accusative plural)
tetrapylonami (instrumental plural)
tetrapylonach (locative plural)
tetrapylony (vocative plural)

monumentalna brama o czterech wejściach, stawiana w starożytności na skrzyżowaniach dróg lub na forach

W miejscu przecięcia się obu ulic wznosi się tetrapylon, którego pozostałości zachowały się jeszcze do XIX wieku

Saeculum Christianum. Pismo historyczno-społeczne, Akademia Teologii Katolickiej, 1999


barok

wł. barocco → dziwny, napuszony, przesadny < prawdop. od port. barroco → nieregularna perła

baroku (genitive singular)
barokowi (dative singular)
barokiem (instrumental singular)
baroku (locative singular)
baroku (vocative singular)

główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku

Ogromną rolę w formacji duchowej i intelektualnej baroku odegrali jezuici.

zobacz też: prehistoria • starożytność • średniowiecze • renesans • barok • oświecenie (klasycyzm) • romantyzm • współczesność


Kapitol

Kapitolu (genitive singular)
Kapitolowi (dative singular)
Kapitolem (instrumental singular)
Kapitolu (locative singular)
Kapitolu (vocative singular)

Budynek Kapitolu mógł być jednym z celów ataku terrorystycznego 11 września 2001 roku


wykusz

wykusza (genitive singular)
wykuszu (genitive singular)
wykuszowi (dative singular)
wykuszem (instrumental singular)
wykuszu (locative singular)
wykuszu (vocative singular)
wykusze (nominative plural)
wykuszy (genitive plural)
wykuszów (genitive plural)
wykuszom (dative plural)
wykusze (accusative plural)
wykuszami (instrumental plural)
wykuszach (locative plural)
wykusze (vocative plural)

forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji


tympanon

gr. τύμπανον → bęben < gr. τύπτω → uderzać, tłuc, bić

tympanonu (genitive singular)
tympanonowi (dative singular)
tympanonem (instrumental singular)
tympanonie (locative singular)
tympanonie (vocative singular)
tympanony (nominative plural)
tympanonów (genitive plural)
tympanonom (dative plural)
tympanony (accusative plural)
tympanonami (instrumental plural)
tympanonach (locative plural)
tympanony (vocative plural)

gładkie lub wypełnione płaskorzeźbą pole wewnątrz frontonu

półkoliste lub ostrołukowe pole między nadprożem a łukiem portalu


wieża Eiffla

(1.1) od nazwiska konstruktora, francuskiego inżyniera Gustava Eiffela

wieży Eiffla (genitive singular)
wieży Eiffla (dative singular)
wieżę Eiffla (accusative singular)
wieżą Eiffla (instrumental singular)
wieży Eiffla (locative singular)
wieżo Eiffla (vocative singular)
wieże Eiffla (potential rare nominative plural)
wież Eiffla (potential rare genitive plural)
wieżom Eiffla (potential rare dative plural)
wieże Eiffla (potential rare accusative plural)
wieżami Eiffla (potential rare instrumental plural)
wieżach Eiffla (potential rare locative plural)
wieże Eiffla (potential rare vocative plural)

ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu

Wejście na wieżę Eiffla to nie lada wyzwanie.


sygnaturka

mała wieża kościelna, zazwyczaj z najmniejszym z dzwonów w środku


mansardowy

mansardowa (nominative singular feminine)
mansardowe (nominative singular neuter)
mansardowi (nominative plural masculine)
mansardowe (nominative plural nonvirile)
mansardowego (genitive singular masculine animate inanimate)
mansardowej (genitive singular feminine)
mansardowego (genitive singular neuter)
mansardowych (genitive plural masculine nonvirile)
mansardowemu (dative singular masculine animate inanimate)
mansardowej (dative singular feminine)
mansardowemu (dative singular neuter)
mansardowym (dative plural masculine nonvirile)
mansardowego (accusative singular masculine animate)
mansardową (accusative singular feminine)
mansardowe (accusative singular neuter)
mansardowych (accusative plural masculine)
mansardowe (accusative plural nonvirile)
mansardowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
mansardową (instrumental singular feminine)
mansardowym (instrumental singular neuter)
mansardowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
mansardowym (locative singular masculine animate inanimate)
mansardowej (locative singular feminine)
mansardowym (locative singular neuter)
mansardowych (locative plural masculine nonvirile)
mansardowa (vocative singular feminine)
mansardowe (vocative singular neuter)
mansardowi (vocative plural masculine)
mansardowe (vocative plural nonvirile)

Budowla jest przykryta dachem mansardowym, czyli dwuspadowym, którego kąt został zwiększony na połowie długości, zwykle symetrycznie po obydwu stronach

Tomasz K. Żurawski, Drzewiej, to było pięknie..., „Lokalna”, 2002-01-11, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

Moje okna wychodziły na podwórze, ale mieszkanie znajomka patrzyło na ulicę już bardzo wysoko, bo było mansardowe, i żeby zobaczyć samą ulicę, trzeba było bardzo wychylić się, po prostu karkołomnie

Zygmunt Haupt, Baskijski diabeł: opowiadania i reportaże, 2007, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


Tadź Mahal

mauzoleum w indyjskim mieście Agra, wzniesione przez Szahdżahana, władcę z dynastii Wielkich Mogołów, dla zmarłej żony Mumtaz Mahal

Wielka kopuła Tadź Mahal ma kształt cebuli.


gotyk

gotyku (genitive singular)
gotykowi (dative singular)
gotykiem (instrumental singular)
gotyku (locative singular)
gotyku (vocative singular)
gotyki (nominative plural)
gotyków (genitive plural)
gotykom (dative plural)
gotyki (accusative plural)
gotykami (instrumental plural)
gotykach (locative plural)
gotyki (vocative plural)

styl w architekturze i sztuce średniowiecza

Powstanie gotyku związane jest z rozwijającą się pod koniec średniowiecza kulturą dworską, rycerską i mieszczańską.

zobacz też: Indeks:Polski - Sztuka • Indeks:Polski - Architektura


przewiązka

pʃɛˈvʲjɔ̃w̃ska

pševʹi ̯õũ̯ska

łącznik między budynkami poprowadzony ponad ulicą


tralka

tralki (genitive singular)
tralce (dative singular)
tralkę (accusative singular)
tralką (instrumental singular)
tralce (locative singular)
tralko (vocative singular)
tralki (nominative plural)
tralek (genitive plural)
tralkom (dative plural)
tralki (accusative plural)
tralkami (instrumental plural)
tralkach (locative plural)
tralki (vocative plural)

pionowy element balustrady, który podtrzymuje poręcz, w formie profilowanego słupka z kamienia lub drewna

W środek podstawy wmontowany uchwyt w kształcie kolumny, na niej tralka zakończona liśćmi, pierścieniem, skrzydłami łabędzi i dwoma głowami wężów.

Sztuka francuska w zbiorach polskich, 1230-1830. Katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Poznaniu, Poznań 1973


epitafium

epitafia (nominative plural)
epitafiów (genitive plural)
epitafiom (dative plural)
epitafia (accusative plural)
epitafiami (instrumental plural)
epitafiach (locative plural)
epitafia (vocative plural)

tablica poświęcona zmarłemu wmurowana w ścianę kościoła

W kościele warto zobaczyć płaskorzeźbione, barokowe epitafia umieszczone na północnej ścianie nawy.


belkowanie

najwyższy, poziomy, trójdzielny człon starożytnych budowli spoczywający na kolumnach lub ścianach

W skład klasycznego belkowania wchodzi architraw, fryz i gzyms.

zespół belek tworzących konstrukcję budowli

Odłożył derkę, raz jeszcze przeciągnął dłonią po belkowaniu dachu

Artur Baniewicz, Smoczy pazur, 2003, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


brutalizm

(1.1) franc. brutalisme < franc. brut → surowy

brutalizmu (genitive singular)
brutalizmowi (dative singular)
brutalizmem (instrumental singular)
brutalizmie (locative singular)
brutalizmie (vocative singular)
brutalizmy (potential rare nominative plural)
brutalizmów (potential rare genitive plural)
brutalizmom (potential rare dative plural)
brutalizmy (potential rare accusative plural)
brutalizmami (potential rare instrumental plural)
brutalizmach (potential rare locative plural)
brutalizmy (potential rare vocative plural)
brutalizmu (genitive singular)
brutalizmowi (dative singular)
brutalizmem (instrumental singular)
brutalizmie (locative singular)
brutalizmie (vocative singular)
brutalizmy (nominative plural)
brutalizmów (genitive plural)
brutalizmom (dative plural)
brutalizmy (accusative plural)
brutalizmami (instrumental plural)
brutalizmach (locative plural)
brutalizmy (vocative plural)

jeden z nurtów architektury późnego modernizmu


kojec

kojca (genitive singular)
kojcowi (dative singular)
kojcem (instrumental singular)
kojcu (locative singular)
kojcu (vocative singular)
kojce (nominative plural)
kojców (genitive plural)
kojcom (dative plural)
kojce (accusative plural)
kojcami (instrumental plural)
kojcach (locative plural)
kojce (vocative plural)

umocnienie fortyfikacyjne do prowadzenia ostrzału wzdłuż fosy

W pobliżu bramy stoi także budowla z czerwonej cegły – to jedyny zachowany kojec, który służył do obrony fosy

Dawid Lasociński, Tomasz Duda, Małgorzata Duda, Polska. 2007-2008, wyd. Siedmiogród, ISBN 8360496552, s. 353.


Kreml

Kremla (genitive singular)
Kremlowi (dative singular)
Kremlem (instrumental singular)
Kremlu (locative singular)
Kremlu (vocative singular)


lukarna

lukarny (genitive singular)
lukarnie (dative singular)
lukarnę (accusative singular)
lukarną (instrumental singular)
lukarnie (locative singular)
lukarno (vocative singular)
lukarny (nominative plural)
lukarn (genitive plural)
lukarnom (dative plural)
lukarny (accusative plural)
lukarnami (instrumental plural)
lukarnach (locative plural)
lukarny (vocative plural)

pionowe okienko na dachu, które doświetla poddasze

Ściany zdobi wapienny kamień, a lukarny ozdobione są herbami: Jana Pawła II, zakonu paulinów i znakiem maryjnym


cyborium

p.łac. cyborium, p.łac. ciborium < gr. κιβώριον (kibṓrion)

cyboria (nominative plural)
cyboriów (genitive plural)
cyboriom (dative plural)
cyboria (accusative plural)
cyboriami (instrumental plural)
cyboriach (locative plural)
cyboria (vocative plural)

obudowa ołtarza w kształcie baldachimu opartego na czterech kolumnach

W jednym z medalionów zdobiących cyborium nad ołtarzem na Lateranie umieszczono obraz Chrystusa karmiącego owce ziarnem.


artykulacja

artykulacji (genitive singular)
artykulacji (dative singular)
artykulację (accusative singular)
artykulacją (instrumental singular)
artykulacji (locative singular)
artykulacjo (vocative singular)
artykulacje (nominative plural)
artykulacji (genitive plural)
artykulacyj (genitive plural obsolete)
artykulacjom (dative plural)
artykulacje (accusative plural)
artykulacjami (instrumental plural)
artykulacjach (locative plural)
artykulacje (vocative plural)

rozbicie płaszczyzny na poszczególne części za pomocą motywów architektonicznych


dominanta

główny, wysuwający się na pierwszy plan, element architektoniczny


gargulec

(1.1) franc. gargouille < st.franc. gargouille, st.franc. gargoule → gardziel

gargulca (genitive singular)
gargulcowi (dative singular)
gargulcem (instrumental singular)
gargulcu (locative singular)
gargulcu (vocative singular)
gargulce (nominative plural)
gargulców (genitive plural)
gargulcom (dative plural)
gargulce (accusative plural)
gargulcami (instrumental plural)
gargulcach (locative plural)
gargulce (vocative plural)


portyk

portyki (nominative plural)
portyku (genitive singular)
portyków (genitive plural)
portykowi (dative singular)
portykom (dative plural)
portyki (accusative plural)
portykiem (instrumental singular)
portykami (instrumental plural)
portyku (locative singular)
portykach (locative plural)
portyku (vocative singular)
portyki (vocative plural)

przednia część budowli przed wejściem głównym, z rzędem kolumn

Jezus przechadzał się w świątyni, w portyku Salomona

Ewangelia wg św. Jana 10,23, Biblia Tysiąclecia Online, Poznań 2003 (tłum. Jan Drozd).

Najbardziej reprezentacyjną częścią gmachu jest wsparty na ośmiu kolumnach korynckich główny portyk, do którego prowadzą wielkie, szerokie schody


żagielek

żagielka (genitive singular)
żagielkowi (dative singular)
żagielkiem (instrumental singular)
żagielku (locative singular)
żagielku (vocative singular)
żagielki (nominative plural)
żagielków (genitive plural)
żagielkom (dative plural)
żagielki (accusative plural)
żagielkami (instrumental plural)
żagielkach (locative plural)
żagielki (vocative plural)

narożny element sklepienia o kształcie trójkąta sferycznego


szerokofrontowy

szerokofrontowa (nominative singular feminine)
szerokofrontowe (nominative singular neuter)
szerokofrontowi (nominative plural masculine)
szerokofrontowe (nominative plural nonvirile)
szerokofrontowego (genitive singular masculine animate inanimate)
szerokofrontowej (genitive singular feminine)
szerokofrontowego (genitive singular neuter)
szerokofrontowych (genitive plural masculine nonvirile)
szerokofrontowemu (dative singular masculine animate inanimate)
szerokofrontowej (dative singular feminine)
szerokofrontowemu (dative singular neuter)
szerokofrontowym (dative plural masculine nonvirile)
szerokofrontowego (accusative singular masculine animate)
szerokofrontową (accusative singular feminine)
szerokofrontowe (accusative singular neuter)
szerokofrontowych (accusative plural masculine)
szerokofrontowe (accusative plural nonvirile)
szerokofrontowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
szerokofrontową (instrumental singular feminine)
szerokofrontowym (instrumental singular neuter)
szerokofrontowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
szerokofrontowym (locative singular masculine animate inanimate)
szerokofrontowej (locative singular feminine)
szerokofrontowym (locative singular neuter)
szerokofrontowych (locative plural masculine nonvirile)
szerokofrontowa (vocative singular feminine)
szerokofrontowe (vocative singular neuter)
szerokofrontowi (vocative plural masculine)
szerokofrontowe (vocative plural nonvirile)

Wspomnieniem po dawnym pasterstwie jest jeden wysokozrębowy, szerokofrontowy szałas z czterospadowym, krytym deskami dachem, z początku XX w.

hasło „Kalatówki” w Wikipedii [dostęp: 29 września 2017]

Główną część stanowił szerokofrontowy budynek, postawiony przy ulicy od wschodniej strony.

hasło „Poczthalteria w Słupsku” w Wikipedii [dostęp: 29 września 2017]


wąskofrontowy

wąskofrontowa (nominative singular feminine)
wąskofrontowe (nominative singular neuter)
wąskofrontowi (nominative plural masculine)
wąskofrontowe (nominative plural nonvirile)
wąskofrontowego (genitive singular masculine animate inanimate)
wąskofrontowej (genitive singular feminine)
wąskofrontowego (genitive singular neuter)
wąskofrontowych (genitive plural masculine nonvirile)
wąskofrontowemu (dative singular masculine animate inanimate)
wąskofrontowej (dative singular feminine)
wąskofrontowemu (dative singular neuter)
wąskofrontowym (dative plural masculine nonvirile)
wąskofrontowego (accusative singular masculine animate)
wąskofrontową (accusative singular feminine)
wąskofrontowe (accusative singular neuter)
wąskofrontowych (accusative plural masculine)
wąskofrontowe (accusative plural nonvirile)
wąskofrontowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
wąskofrontową (instrumental singular feminine)
wąskofrontowym (instrumental singular neuter)
wąskofrontowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
wąskofrontowym (locative singular masculine animate inanimate)
wąskofrontowej (locative singular feminine)
wąskofrontowym (locative singular neuter)
wąskofrontowych (locative plural masculine nonvirile)
wąskofrontowa (vocative singular feminine)
wąskofrontowe (vocative singular neuter)
wąskofrontowi (vocative plural masculine)
wąskofrontowe (vocative plural nonvirile)


bima

(1.1) hebr. בימה (bima) → scena, podwyższenie

bimy (genitive singular)
bimie (dative singular)
bimę (accusative singular)
bimą (instrumental singular)
bimie (locative singular)
bimo (vocative singular)
bimy (nominative plural)
bim (genitive plural)
bimom (dative plural)
bimy (accusative plural)
bimami (instrumental plural)
bimach (locative plural)
bimy (vocative plural)

podwyższenie stawiane w centrum synagogi, z którego odczytywana jest Tora

Jakub Rosenberg podniósł się ciężko z ławki i przystanął jeszcze na chwilę na środku sali modlitewnej dla mężczyzn, wsparłszy się jedną ręką o kutą kratę bimy.

Małgorzata Kuźmińska, Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, Świat Książki 2009.


fraternia

pomieszczenie w klasztorze mniszym, miejsce wspólnej pracy braci zakonników


kapitularz

kapitularza (genitive singular)
kapitularzowi (dative singular)
kapitularzem (instrumental singular)
kapitularzu (locative singular)
kapitularzu (vocative singular)
kapitularze (nominative plural)
kapitularzy (genitive plural)
kapitularzów (genitive plural rare)
kapitularzom (dative plural)
kapitularze (accusative plural)
kapitularzami (instrumental plural)
kapitularzach (locative plural)
kapitularze (vocative plural)

pomieszczenie klasztorne, służące zakonnikom za miejsce zebrań


wirydarz

wirydarza (genitive singular)
wirydarzowi (dative singular)
wirydarzem (instrumental singular)
wirydarzu (locative singular)
wirydarzu (vocative singular)
wirydarze (nominative plural)
wirydarzy (genitive plural)
wirydarzom (dative plural)
wirydarze (accusative plural)
wirydarzami (instrumental plural)
wirydarzach (locative plural)
wirydarze (vocative plural)

ogród umieszczony wewnątrz murów klasztornych, często na dziedzińcu

W wirydarzu klasztornym rosło drzewo oliwne.


kuria

kurii (genitive singular)
kurii (dative singular)
kurię (accusative singular)
kurią (instrumental singular)
kurii (locative singular)
kurio (vocative singular)
kurie (nominative plural)
kurii (genitive plural)
kuriom (dative plural)
kurie (accusative plural)
kuriami (instrumental plural)
kuriach (locative plural)
kurie (vocative plural)

budynek posiedzeń senatu w starożytnym Rzymie

Drzwi kurii zostały przeniesione i zainstalowane w bazylice św. Jana na Lateranie.

Kurię wybudowano według projektu Zygmunta Gawlika.


nilometr

nilometru (genitive singular)
nilometrowi (dative singular)
nilometrem (instrumental singular)
nilometrze (locative singular)
nilometrze (vocative singular)
nilometry (nominative plural)
nilometrów (genitive plural)
nilometrom (dative plural)
nilometry (accusative plural)
nilometrami (instrumental plural)
nilometrach (locative plural)
nilometry (vocative plural)

specjalny szyb połączony z wodami gruntowymi, budowany w starożytnym Egipcie do pomiaru stanu Nilu


kolegiata

kolegiaty (genitive singular)
kolegiacie (dative singular)
kolegiatę (accusative singular)
kolegiatą (instrumental singular)
kolegiacie (locative singular)
kolegiato (vocative singular)
kolegiaty (nominative plural)
kolegiat (genitive plural)
kolegiatom (dative plural)
kolegiaty (accusative plural)
kolegiatami (instrumental plural)
kolegiatach (locative plural)
kolegiaty (vocative plural)

ważniejsza świątynia katolicka z własną kapitułą kanoników

Do atrakcji turystycznych Chocza należy barokowa kolegiata wraz z pałacem infułatów.


Kwirynał

pałac prezydenta Włoch znajdujący się na Kwirynale (1.1)


łuk Karwowskiego

(1.1) od nazwiska inżyniera Stefana Karwowskiego, bohatera popularnego w latach 70. serialu „Czterdziestolatek”

łuki Karwowskiego (nominative plural)
łuku Karwowskiego (genitive singular)
łuków Karwowskiego (genitive plural)
łukowi Karwowskiego (dative singular)
łukom Karwowskiego (dative plural)
łuki Karwowskiego (accusative plural)
łukiem Karwowskiego (instrumental singular)
łukami Karwowskiego (instrumental plural)
łuku Karwowskiego (locative singular)
łukach Karwowskiego (locative plural)
łuku Karwowskiego (vocative singular)
łuki Karwowskiego (vocative plural)

otwór drzwiowy zakończony półokrągłym łukiem, będący niegdyś symbolem nowobogactwa

A ja mam łuki Karwowskiego, portret pradziadka kupiony na bazarze i zazdrostki w czajniki w kuchni

Wkrótce stara chałupka zmieniła się w nowy murowany domek, z kominkiem i łukami Karwowskiego, zaspokajając zarówno aspiracje estetyczne, jak i potrzeby bytowe członków koła

Stanisław Pawluk, Budujemy, żeby zrujnować, „Łowiecki Dziennik Myśliwych”

Widać, że pochodzenie z plebsu nadrabiają łukami Karwowskiego


kolegium

kolegia (nominative plural)
kolegiów (genitive plural)
kolegiom (dative plural)
kolegia (accusative plural)
kolegiami (instrumental plural)
kolegiach (locative plural)
kolegia (vocative plural)

Szczególnie charakterystyczne pod względem architektonicznym są gotyckie kolegia angielskie, niektóre użytkowane do dzisiaj, tak jak Oksford i Cambridge.


cenobium

cenobia (nominative plural)
cenobiów (genitive plural)
cenobiom (dative plural)
cenobia (accusative plural)
cenobiami (instrumental plural)
cenobiach (locative plural)
cenobia (vocative plural)

Darłowskie murowane cenobium wybudowano w pobliżu Grabowej Strugi


pustelnia

pustelni (genitive singular)
pustelni (dative singular)
pustelnię (accusative singular)
pustelnią (instrumental singular)
pustelni (locative singular)
pustelnio (vocative singular)
pustelnie (nominative plural)
pustelni (genitive plural)
pustelniom (dative plural)
pustelnie (accusative plural)
pustelniami (instrumental plural)
pustelniach (locative plural)
pustelnie (vocative plural)

niewielki pawilon w ogrodzie lub parku przeznaczony do wypoczynku na uboczu

Znalazł hrabinę w pustelni, drzemała z pieskiem na kolanach.


eremitorium

(1.2) franc. hermitage < p.łac. hermitorium

eremitoria (nominative plural)
eremitoriów (genitive plural)
eremitoriom (dative plural)
eremitoria (accusative plural)
eremitoriami (instrumental plural)
eremitoriach (locative plural)
eremitoria (vocative plural)


skarpa

skarpy (genitive singular)
skarpie (dative singular)
skarpę (accusative singular)
skarpą (instrumental singular)
skarpie (locative singular)
skarpo (vocative singular)
skarpy (nominative plural)
skarp (genitive plural)
skarpom (dative plural)
skarpy (accusative plural)
skarpami (instrumental plural)
skarpach (locative plural)
skarpy (vocative plural)

murowana stroma podpora na zewnątrz budowli, wysoka przypora

By kościół nie runął, podparto go skarpami już w XVII wieku.


ogród zimowy

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-ogród zimowy.wav

ogrodu zimowego (genitive singular)
ogrodowi zimowemu (dative singular)
ogrodem zimowym (instrumental singular)
ogrodzie zimowym (locative singular)
ogrodzie zimowy (vocative singular)
ogrody zimowe (nominative plural)
ogrodów zimowych (genitive plural)
ogrodom zimowym (dative plural)
ogrody zimowe (accusative plural)
ogrodami zimowymi (instrumental plural)
ogrodach zimowych (locative plural)
ogrody zimowe (vocative plural)

wydzielona i mocno przeszklona część budynku wypełniona wieloma wyeksponowanymi całorocznymi roślinami

por. szklarnia • cieplarnia • oranżeria • weranda


dworzec kolejowy

dworca kolejowego (genitive singular)
dworcowi kolejowemu (dative singular)
dworcem kolejowym (instrumental singular)
dworcu kolejowym (locative singular)
dworcu kolejowy (vocative singular)
dworce kolejowe (nominative plural)
dworców kolejowych (genitive plural)
dworcom kolejowym (dative plural)
dworce kolejowe (accusative plural)
dworcami kolejowymi (instrumental plural)
dworcach kolejowych (locative plural)
dworce kolejowe (vocative plural)

budynek służący obsłudze pasażerów stacji kolejowej


kalwaria

kalwarii (genitive singular)
kalwarii (dative singular)
kalwarię (accusative singular)
kalwarią (instrumental singular)
kalwarii (locative singular)
kalwario (vocative singular)
kalwarie (nominative plural)
kalwarii (genitive plural)
kalwariom (dative plural)
kalwarie (accusative plural)
kalwariami (instrumental plural)
kalwariach (locative plural)
kalwarie (vocative plural)

przedstawienie w obrazie lub rzeźbie biblijnych scen związanych z ostatnimi godzinami życia Jezusa, umieszczonych w specjalnych kaplicach stacyjnych

Niektóre polskie kalwarie założono jeszcze przed zaborami.


Kaplica Sykstyńska

(1.1) pol. kaplica + sykstyński < wł. Cappella Sistina

Kaplicy Sykstyńskiej (genitive singular)
Kaplicy Sykstyńskiej (dative singular)
Kaplicę Sykstyńską (accusative singular)
Kaplicą Sykstyńską (instrumental singular)
Kaplicy Sykstyńskiej (locative singular)
Kaplico Sykstyńska (vocative singular)

zabytkowa watykańska kaplica z freskami Michała Anioła

Na czas konklawe zamknięto drzwi Kaplicy Sykstyńskiej.


Sfinks

Sfinksa (genitive singular)
Sfinksowi (dative singular)
Sfinksa (accusative singular)
Sfinksem (instrumental singular)
Sfinksie (locative singular)
Sfinksie (vocative singular)
Sfinksy (nominative plural)
Sfinksów (genitive plural)
Sfinksom (dative plural)
Sfinksy (accusative plural)
Sfinksami (instrumental plural)
Sfinksach (locative plural)
Sfinksy (vocative plural)

monolityczny posąg sfinksa w Gizie w Egipcie

To Napoleon odstrzelił Sfinksowi jego kamienny nos.


kopiec

kopce (nominative plural)
kopca (genitive singular)
kopców (genitive plural)
kopcowi (dative singular)
kopcom (dative plural)
kopce (accusative plural)
kopcem (instrumental singular)
kopcami (instrumental plural)
kopcu (locative singular)
kopcach (locative plural)
kopcu (vocative singular)
kopce (vocative plural)


pendentyw

narożny element sklepienia o kształcie trójkąta sferycznego


perełkowanie

perełkowania (genitive singular)
perełkowaniu (dative singular)
perełkowaniem (instrumental singular)
perełkowaniu (locative singular)
perełkowania (genitive singular)
perełkowaniu (dative singular)
perełkowaniem (instrumental singular)
perełkowaniu (locative singular)
perełkowania (nominative plural)
perełkowań (genitive plural)
perełkowaniom (dative plural)
perełkowania (accusative plural)
perełkowaniami (instrumental plural)
perełkowaniach (locative plural)
perełkowania (vocative plural)

ornament architektoniczny złożony z naprzemiennie ułożonych pałeczek i krążków


zwornik

szczytowy kliniec niektórych typów sklepienia


retabulum

retabula (nominative plural)
retabulów (genitive plural)
retabulom (dative plural)
retabula (accusative plural)
retabulami (instrumental plural)
retabulach (locative plural)
retabula (vocative plural)

dekoracja ustawiana za ołtarzem, często w formie bogato zdobionej, wielometrowej struktury rzeźbiarsko-malarskiej


żebrowy

żebrowa (nominative singular feminine)
żebrowe (nominative singular neuter)
żebrowi (nominative plural masculine)
żebrowe (nominative plural nonvirile)
żebrowego (genitive singular masculine animate inanimate)
żebrowej (genitive singular feminine)
żebrowego (genitive singular neuter)
żebrowych (genitive plural masculine nonvirile)
żebrowemu (dative singular masculine animate inanimate)
żebrowej (dative singular feminine)
żebrowemu (dative singular neuter)
żebrowym (dative plural masculine nonvirile)
żebrowego (accusative singular masculine animate)
żebrową (accusative singular feminine)
żebrowe (accusative singular neuter)
żebrowych (accusative plural masculine)
żebrowe (accusative plural nonvirile)
żebrowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
żebrową (instrumental singular feminine)
żebrowym (instrumental singular neuter)
żebrowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
żebrowym (locative singular masculine animate inanimate)
żebrowej (locative singular feminine)
żebrowym (locative singular neuter)
żebrowych (locative plural masculine nonvirile)
żebrowa (vocative singular feminine)
żebrowe (vocative singular neuter)
żebrowi (vocative plural masculine)
żebrowe (vocative plural nonvirile)


arkadowanie

arkadowania (genitive singular)
arkadowaniu (dative singular)
arkadowaniem (instrumental singular)
arkadowaniu (locative singular)
arkadowania (nominative plural)
arkadowań (genitive plural)
arkadowaniom (dative plural)
arkadowania (accusative plural)
arkadowaniami (instrumental plural)
arkadowaniach (locative plural)
arkadowania (vocative plural)


gzymsowanie

gzymsowania (genitive singular)
gzymsowaniu (dative singular)
gzymsowaniem (instrumental singular)
gzymsowaniu (locative singular)
gzymsowania (nominative plural)
gzymsowań (genitive plural)
gzymsowaniom (dative plural)
gzymsowania (accusative plural)
gzymsowaniami (instrumental plural)
gzymsowaniach (locative plural)
gzymsowania (vocative plural)


boniowanie

boniowania (genitive singular)
boniowaniu (dative singular)
boniowaniem (instrumental singular)
boniowaniu (locative singular)

dekorowanie lica muru polegające na ścięciu pod kątem lub profilowaniu krawędzi licowych poszczególnych ciosów kamiennych czy płyt


ostrołuk

ostrołuku (genitive singular)
ostrołukowi (dative singular)
ostrołukiem (instrumental singular)
ostrołuku (locative singular)
ostrołuku (vocative singular)
ostrołuki (nominative plural)
ostrołuków (genitive plural)
ostrołukom (dative plural)
ostrołuki (accusative plural)
ostrołukami (instrumental plural)
ostrołukach (locative plural)
ostrołuki (vocative plural)

łuk, którego szczyt powstał z przecięcia się dwóch fragmentów okręgu


pasaż

pasaże (nominative plural)
pasażu (genitive singular)
pasaży (genitive plural)
pasażów (genitive plural rare)
pasażowi (dative singular)
pasażom (dative plural)
pasaże (accusative plural)
pasażem (instrumental singular)
pasażami (instrumental plural)
pasażu (locative singular)
pasażach (locative plural)
pasażu (vocative singular)
pasaże (vocative plural)

przejście na poziomie chodnika, które łączy budynki lub ulice, przykryte dachem, często szklanym, często z wejściami do sklepów


salowy

Rycina przedstawiała wnętrze średniowiecznego kościoła typu salowego.


jednonawowy

pol. jedno- + nawowy < łac. navis → łódź, statek

jednonawowa (nominative singular feminine)
jednonawowe (nominative singular neuter)
jednonawowi (nominative plural masculine)
jednonawowe (nominative plural nonvirile)
jednonawowego (genitive singular masculine animate inanimate)
jednonawowej (genitive singular feminine)
jednonawowego (genitive singular neuter)
jednonawowych (genitive plural masculine nonvirile)
jednonawowemu (dative singular masculine animate inanimate)
jednonawowej (dative singular feminine)
jednonawowemu (dative singular neuter)
jednonawowym (dative plural masculine nonvirile)
jednonawowego (accusative singular masculine animate)
jednonawową (accusative singular feminine)
jednonawowe (accusative singular neuter)
jednonawowych (accusative plural masculine)
jednonawowe (accusative plural nonvirile)
jednonawowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
jednonawową (instrumental singular feminine)
jednonawowym (instrumental singular neuter)
jednonawowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
jednonawowym (locative singular masculine animate inanimate)
jednonawowej (locative singular feminine)
jednonawowym (locative singular neuter)
jednonawowych (locative plural masculine nonvirile)
jednonawowa (vocative singular feminine)
jednonawowe (vocative singular neuter)
jednonawowi (vocative plural masculine)
jednonawowe (vocative plural nonvirile)

W Cieszynie zwiedziliśmy jednonawowy kościół franciszkanów.


nyża

nyży (genitive singular)
nyży (dative singular)
nyżę (accusative singular)
nyżą (instrumental singular)
nyży (locative singular)
nyżo (vocative singular)
nyże (nominative plural)
nyż (genitive plural)
nyżom (dative plural)
nyże (accusative plural)
nyżami (instrumental plural)
nyżach (locative plural)
nyże (vocative plural)

Ściany katakumb tworzą swego rodzaju plastry składające się z podłużnych nyż.


strażnica

strażnicy (genitive singular)
strażnicy (dative singular)
strażnicę (accusative singular)
strażnicą (instrumental singular)
strażnicy (locative singular)
strażnico (vocative singular)
strażnice (nominative plural)
strażnic (genitive plural)
strażnicom (dative plural)
strażnice (accusative plural)
strażnicami (instrumental plural)
strażnicach (locative plural)
strażnice (vocative plural)

budynek, niekiedy wysoki, w którym pełni się straż

W malborskich strażnicach rzadko czuwała straż zamkowa.


ponorbertański

(1.1) pol. po- + norbertański < pol. norbertanin < pol. Norbert

ponorbertańska (nominative singular feminine)
ponorbertańskie (nominative singular neuter)
ponorbertańscy (nominative plural masculine)
ponorbertańskie (nominative plural nonvirile)
ponorbertańskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
ponorbertańskiej (genitive singular feminine)
ponorbertańskiego (genitive singular neuter)
ponorbertańskich (genitive plural masculine nonvirile)
ponorbertańskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
ponorbertańskiej (dative singular feminine)
ponorbertańskiemu (dative singular neuter)
ponorbertańskim (dative plural masculine nonvirile)
ponorbertańskiego (accusative singular masculine animate)
ponorbertańską (accusative singular feminine)
ponorbertańskie (accusative singular neuter)
ponorbertańskich (accusative plural masculine)
ponorbertańskie (accusative plural nonvirile)
ponorbertańskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
ponorbertańską (instrumental singular feminine)
ponorbertańskim (instrumental singular neuter)
ponorbertańskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
ponorbertańskim (locative singular masculine animate inanimate)
ponorbertańskiej (locative singular feminine)
ponorbertańskim (locative singular neuter)
ponorbertańskich (locative plural masculine nonvirile)
ponorbertańska (vocative singular feminine)
ponorbertańskie (vocative singular neuter)
ponorbertańscy (vocative plural masculine)
ponorbertańskie (vocative plural nonvirile)

taki, który kiedyś należał do norbertanów

Zaduszki jazzowe odbywają się zwykle w kościele ponorbertańskim koło dworca.

Klasztor ponorbertański biskup dał franciszkanom.


warownia

pol. warować + -nia < niem. wahren → chronić, strzec

warowni (genitive singular)
warowni (dative singular)
warownię (accusative singular)
warownią (instrumental singular)
warowni (locative singular)
warownio (vocative singular)
warownie (nominative plural)
warowni (genitive plural)
warowniom (dative plural)
warownie (accusative plural)
warowniami (instrumental plural)
warowniach (locative plural)
warownie (vocative plural)

obwarowany gród, twierdza otoczona obwarowaniem

Wojsko schroniło się w warowni na skraju płaskowyżu.


osiedle mieszkaniowe

osiedla mieszkaniowego (genitive singular)
osiedlu mieszkaniowemu (dative singular)
osiedlem mieszkaniowym (instrumental singular)
osiedlu mieszkaniowym (locative singular)
osiedla mieszkaniowe (nominative plural)
osiedli mieszkaniowych (genitive plural)
osiedlom mieszkaniowym (dative plural)
osiedla mieszkaniowe (accusative plural)
osiedlami mieszkaniowymi (instrumental plural)
osiedlach mieszkaniowych (locative plural)
osiedla mieszkaniowe (vocative plural)

jednostka urbanistyczna z ujednoliconą zabudową mieszkaniową

Na naszym osiedlu mieszkaniowym zamknięto oba przedszkola.

Michalina mieszka na osiedlu mieszkaniowym w Cieszynie.


barbakan

(1.1) st.franc. barbacane < arab. بربخ, pers. بابخانه

barbakanu (genitive singular)
barbakanowi (dative singular)
barbakanem (instrumental singular)
barbakanie (locative singular)
barbakanie (vocative singular)
barbakany (nominative plural)
barbakanów (genitive plural)
barbakanom (dative plural)
barbakany (accusative plural)
barbakanami (instrumental plural)
barbakanach (locative plural)
barbakany (vocative plural)

zwykle okrągła, murowana budowla stanowiąca element średniowiecznego budownictwa obronnego, wysunięta przed linię murów i połączona z bramą miejską

Rozwinięciem barbakanów były stosowane od XVI wieku raweliny.

Rekonstrukcję warszawskiego barbakanu wykonano na podstawie rycin.


renesans

renesansu (genitive singular)
renesansowi (dative singular)
renesansem (instrumental singular)
renesansie (locative singular)
renesansie (vocative singular)
renesansy (nominative plural)
renesansów (genitive plural)
renesansom (dative plural)
renesansy (accusative plural)
renesansami (instrumental plural)
renesansach (locative plural)
renesansy (vocative plural)

główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, który datuje się na przełom wieku XV i XVI

Budzi podziw humanizm doby renesansu.

Właśnie zakończył się wykład o renesansie w Polsce.

styl charakterystyczny dla Europy przełomu XV i XVI wieku

Sufit zdobią plafony wykonane w stylu wczesnego renesansu włoskiego.


półpiętro

powierzchnia między piętrami w miejscu zmiany kierunku schodów

kondygnacja o niższym stropie, wydzielona między dwiema wyższymi


wielokolumnowy

wielokolumnowa (nominative singular feminine)
wielokolumnowe (nominative singular neuter)
wielokolumnowi (nominative plural masculine)
wielokolumnowe (nominative plural nonvirile)
wielokolumnowego (genitive singular masculine animate inanimate)
wielokolumnowej (genitive singular feminine)
wielokolumnowego (genitive singular neuter)
wielokolumnowych (genitive plural masculine nonvirile)
wielokolumnowemu (dative singular masculine animate inanimate)
wielokolumnowej (dative singular feminine)
wielokolumnowemu (dative singular neuter)
wielokolumnowym (dative plural masculine nonvirile)
wielokolumnowego (accusative singular masculine animate)
wielokolumnową (accusative singular feminine)
wielokolumnowe (accusative singular neuter)
wielokolumnowych (accusative plural masculine)
wielokolumnowe (accusative plural nonvirile)
wielokolumnowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
wielokolumnową (instrumental singular feminine)
wielokolumnowym (instrumental singular neuter)
wielokolumnowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
wielokolumnowym (locative singular masculine animate inanimate)
wielokolumnowej (locative singular feminine)
wielokolumnowym (locative singular neuter)
wielokolumnowych (locative plural masculine nonvirile)
wielokolumnowa (vocative singular feminine)
wielokolumnowe (vocative singular neuter)
wielokolumnowi (vocative plural masculine)
wielokolumnowe (vocative plural nonvirile)


kościół słupowy

rodzaj skandynawskiego tradycyjnego kościoła drewnianego stawianego w średniowieczu opartego konstrukcyjnie na słupach


rozpór

siła rozpierająca elementy łuku, sklepienia łukowego, kopuły


fronton

frontonu (genitive singular)
frontonowi (dative singular)
frontonem (instrumental singular)
frontonie (locative singular)
frontonie (vocative singular)
frontony (nominative plural)
frontonów (genitive plural)
frontonom (dative plural)
frontony (accusative plural)
frontonami (instrumental plural)
frontonach (locative plural)
frontony (vocative plural)

trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budynku

W architekturze nowożytnej spotkać można również frontony stanowiące segment kręgu, półowalne, przerywane lub gierowane.


czoło debila

nakładka na górnej części elewacji domu z płaskim dachem imitująca dach skośny


hipodrom

(1.1) pol. hipo- + -drom < łac. hippodromos < gr. ἱππόδρομος < gr. ἵππος + δρόμος → koń + trasa, droga

hipodromu (genitive singular)
hipodromowi (dative singular)
hipodromem (instrumental singular)
hipodromie (locative singular)
hipodromie (vocative singular)
hipodromy (nominative plural)
hipodromów (genitive plural)
hipodromom (dative plural)
hipodromy (accusative plural)
hipodromami (instrumental plural)
hipodromach (locative plural)
hipodromy (vocative plural)

starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta


kaponiera

skazamatowany obiekt obronny na stoku umocnienia

por. barbakan, barykada, basteja, bastion, baszta, brama, flanka, fort, fosa, mur, okop, oszańcowanie, palisada, reduta, schron, szaniec, transzeja, zasieki


tessera

wł. tessera < łac. tessera; prawdopodobnie z gr. τεσσαράγωνος → kwadrat, prostokąt

tessery (genitive singular)
tesserze (dative singular)
tesserę (accusative singular)
tesserą (instrumental singular)
tesserze (locative singular)
tessero (vocative singular)
tessery (nominative plural)
tesser (genitive plural)
tesserom (dative plural)
tessery (accusative plural)
tesserami (instrumental plural)
tesserach (locative plural)
tessery (vocative plural)


prześwit

prześwity (nominative plural)
prześwitu (genitive singular)
prześwitów (genitive plural)
prześwitowi (dative singular)
prześwitom (dative plural)
prześwity (accusative plural)
prześwitem (instrumental singular)
prześwitami (instrumental plural)
prześwicie (locative singular)
prześwitach (locative plural)
prześwicie (vocative singular)
prześwity (vocative plural)


przedsionek

przedsionki (nominative plural)
przedsionka (genitive singular)
przedsionków (genitive plural)
przedsionkowi (dative singular)
przedsionkom (dative plural)
przedsionki (accusative plural)
przedsionkiem (instrumental singular)
przedsionkami (instrumental plural)
przedsionku (locative singular)
przedsionkach (locative plural)
przedsionku (vocative singular)
przedsionki (vocative plural)

niewielkie pomieszczenie oddzielające wejście od wnętrza budynku

Daszek nad przedsionkiem został wsparty kolumną toskańską


konkatedra

konkatedry (genitive singular)
konkatedrze (dative singular)
konkatedrę (accusative singular)
konkatedrą (instrumental singular)
konkatedrze (locative singular)
konkatedro (vocative singular)
konkatedry (nominative plural)
konkatedr (genitive plural)
konkatedrom (dative plural)
konkatedry (accusative plural)
konkatedrami (instrumental plural)
konkatedrach (locative plural)
konkatedry (vocative plural)

Uroczystości odbędą się też w konkatedrze w Żywcu.


współkatedra

pol. współ- + katedra < łac. cathedra < gr. καθέδρα (kathédra)

współkatedry (genitive singular)
współkatedrze (dative singular)
współkatedrę (accusative singular)
współkatedrą (instrumental singular)
współkatedrze (locative singular)
współkatedro (vocative singular)
współkatedry (nominative plural)
współkatedr (genitive plural)
współkatedrom (dative plural)
współkatedry (accusative plural)
współkatedrami (instrumental plural)
współkatedrach (locative plural)
współkatedry (vocative plural)

Nasz kościół nie jest katedrą tylko współkatedrą.


kościół konkatedralny

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-kościół konkatedralny.wav

kościoła konkatedralnego (genitive singular)
kościołowi konkatedralnemu (dative singular)
kościołem konkatedralnym (instrumental singular)
kościele konkatedralnym (locative singular)
kościele konkatedralny (vocative singular)
kościoły konkatedralne (nominative plural)
kościołów konkatedralnych (genitive plural)
kościołom konkatedralnym (dative plural)
kościoły konkatedralne (accusative plural)
kościołami konkatedralnymi (instrumental plural)
kościołach konkatedralnych (locative plural)
kościoły konkatedralne (vocative plural)

Tutejsza świątynia katolicka ma tytuł kościoła konkatedralnego.


kudu

(1.1) afr. lub z hotentockiego
(1.2) tamil.

podkowiasty łuk charakterystyczny dla architektury indyjskiej

W architekturze południowoindyjskiej kudu pojawia się na gzymsach i okapach


nisza

niszy (genitive singular)
niszy (dative singular)
niszę (accusative singular)
niszą (instrumental singular)
niszy (locative singular)
niszo (vocative singular)
nisze (nominative plural)
nisz (genitive plural)
niszom (dative plural)
nisze (accusative plural)
niszami (instrumental plural)
niszach (locative plural)
nisze (vocative plural)

wnęka w ścianie budynku, zwykle będąca ramą architektoniczną dla rzeźby

odrębna część większego pomieszczenia, powstała poprzez załamanie i cofnięcie ściany


joński

jońska (nominative singular feminine)
jońskie (nominative singular neuter)
jońscy (nominative plural masculine)
jońskie (nominative plural nonvirile)
jońskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
jońskiej (genitive singular feminine)
jońskiego (genitive singular neuter)
jońskich (genitive plural masculine nonvirile)
jońskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
jońskiej (dative singular feminine)
jońskiemu (dative singular neuter)
jońskim (dative plural masculine nonvirile)
jońskiego (accusative singular masculine animate)
jońską (accusative singular feminine)
jońskie (accusative singular neuter)
jońskich (accusative plural masculine)
jońskie (accusative plural nonvirile)
jońskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
jońską (instrumental singular feminine)
jońskim (instrumental singular neuter)
jońskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
jońskim (locative singular masculine animate inanimate)
jońskiej (locative singular feminine)
jońskim (locative singular neuter)
jońskich (locative plural masculine nonvirile)
jońska (vocative singular feminine)
jońskie (vocative singular neuter)
jońscy (vocative plural masculine)
jońskie (vocative plural nonvirile)


plomba

plomby (genitive singular)
plombie (dative singular)
plombę (accusative singular)
plombą (instrumental singular)
plombie (locative singular)
plombo (vocative singular)
plomby (nominative plural)
plomb (genitive plural)
plombom (dative plural)
plomby (accusative plural)
plombami (instrumental plural)
plombach (locative plural)
plomby (vocative plural)


koleba

rum. colibă (chata, szałas), alb. kolibe, z gr. καλύβη (kalýbē)

koleby (genitive singular)
kolebie (dative singular)
kolebę (accusative singular)
kolebą (instrumental singular)
kolebie (locative singular)
kolebo (vocative singular)
koleby (nominative plural)
koleb (genitive plural)
kolebom (dative plural)
koleby (accusative plural)
kolebami (instrumental plural)
kolebach (locative plural)
koleby (vocative plural)

cylindryczne sklepienie w pomieszczeniach klasztornych


powozownia

powozownie (nominative plural)
powozowni (genitive singular)
powozowni (genitive plural)
powozowni (dative singular)
powozowniom (dative plural)
powozownię (accusative singular)
powozownie (accusative plural)
powozownią (instrumental singular)
powozowniami (instrumental plural)
powozowni (locative singular)
powozowniach (locative plural)
powozownio (vocative singular)
powozownie (vocative plural)

budynek przeznaczony do przechowywania pojazdów zaprzęgowych

W łańcuckiej powozowni widzieliśmy piękną kolebkę.


wozownia

wozownie (nominative plural)
wozowni (genitive singular)
wozowni (genitive plural)
wozowni (dative singular)
wozowniom (dative plural)
wozownię (accusative singular)
wozownie (accusative plural)
wozownią (instrumental singular)
wozowniami (instrumental plural)
wozowni (locative singular)
wozowniach (locative plural)
wozownio (vocative singular)
wozownie (vocative plural)

budynek przeznaczony do przechowywania wozów konnych

Właśnie idziemy zwiedzać łańcucką wozownię.


edykuła

edykuły (genitive singular)
edykule (dative singular)
edykułę (accusative singular)
edykułą (instrumental singular)
edykule (locative singular)
edykuło (vocative singular)
edykuły (nominative plural)
edykuł (genitive plural)
edykułom (dative plural)
edykuły (accusative plural)
edykułami (instrumental plural)
edykułach (locative plural)
edykuły (vocative plural)

W rzymskich domach edykuły pełniły funkcję domowych świątyń.


soliter

franc. solitaire → samotny, odosobniony; samotnik < łac. solitarius

solitera (genitive singular)
soliterowi (dative singular)
a (accusative singular)
soliterem (instrumental singular)
soliterze (locative singular)
soliterze (vocative singular)
solitery (nominative plural)
soliterów (genitive plural)
soliterom (dative plural)
solitery (accusative plural)
soliterami (instrumental plural)
soliterach (locative plural)
solitery (vocative plural)

wolno stojący budynek, zwykle planowo wkomponowany w otoczenie


luneta

część sklepienia kolebkowego, usadowionego zwykle poprzecznie do sklepienia głównego, zawierająca otwór okienny lub drzwiowy


empora

empory (genitive singular)
emporze (dative singular)
emporę (accusative singular)
emporą (instrumental singular)
emporze (locative singular)
emporo (vocative singular)
empory (nominative plural)
empor (genitive plural)
emporom (dative plural)
empory (accusative plural)
emporami (instrumental plural)
emporach (locative plural)
empory (vocative plural)

galeria nad przedsionkiem lub nawą kościoła

W budownictwie świeckim budowano empory w salach zamkowych dla chóru i kapeli

Przestrzeń pod emporą nazywa się podchórzem


podchórze

podchórza (genitive singular)
podchórzu (dative singular)
podchórzem (instrumental singular)
podchórzu (locative singular)
podchórza (nominative plural)
podchórzy (genitive plural)
podchórzom (dative plural)
podchórza (accusative plural)
podchórzami (instrumental plural)
podchórzach (locative plural)
podchórza (vocative plural)


pseudoempora

pseudoempory (genitive singular)
pseudoemporze (dative singular)
pseudoemporę (accusative singular)
pseudoemporą (instrumental singular)
pseudoemporze (locative singular)
pseudoemporo (vocative singular)
pseudoempory (nominative plural)
pseudoempor (genitive plural)
pseudoemporom (dative plural)
pseudoempory (accusative plural)
pseudoemporami (instrumental plural)
pseudoemporach (locative plural)
pseudoempory (vocative plural)

Nad nawami bocznymi znajdują się pseudoempory, otwarte do wnętrza tryforiami, nad nimi zaś stosunkowo nieduże okna


cięciwa

prasł. *tętiva → sznur, lina, coś spinające, ściągające

por. białor. цеціва, bułg. тетива, czes. tětiva, ros. тетива, ukr. тятива

cięciwy (nominative plural)
cięciwy (genitive singular)
cięciw (genitive plural)
cięciwie (dative singular)
cięciwom (dative plural)
cięciwę (accusative singular)
cięciwy (accusative plural)
cięciwą (instrumental singular)
cięciwami (instrumental plural)
cięciwie (locative singular)
cięciwach (locative plural)
cięciwo (vocative singular)
cięciwy (vocative plural)

największa szerokość wewnętrzna sklepienia


koncha

łac. concha < gr. κόγχη (kónkhē) → muszla

półkoliste sklepienie nad wnęką w kształcie połowy kopuły, przypominające kształtem muszlę


loża

loży (genitive singular)
loży (dative singular)
lożę (accusative singular)
lożą (instrumental singular)
loży (locative singular)
lożo (vocative singular)
loże (nominative plural)
lóż (genitive plural)
lożom (dative plural)
loże (accusative plural)
lożami (instrumental plural)
lożach (locative plural)
loże (vocative plural)

specjalne miejsce na widowni przeznaczone dla osobistości

Prezydent został postrzelony w jednej z lóż waszyngtońskiego teatru.

Forma dopełniacza liczby mnogiej „loż” jest niepoprawna.


klasycyzm

łac. classicus → należący do (pierwszej, najlepszej) klasy

klasycyzmu (genitive singular)
klasycyzmowi (dative singular)
klasycyzmem (instrumental singular)
klasycyzmie (locative singular)
klasycyzmie (vocative singular)
klasycyzmy (nominative plural)
klasycyzmów (genitive plural)
klasycyzmom (dative plural)
klasycyzmy (accusative plural)
klasycyzmami (instrumental plural)
klasycyzmach (locative plural)
klasycyzmy (vocative plural)

prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego

Tragedia okresu klasycyzmu opierała się na kulcie antyku i rozsądku.


mur oporowy

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-mur oporowy.wav

muru oporowego (genitive singular)
murowi oporowemu (dative singular)
murem oporowym (instrumental singular)
murze oporowym (locative singular)
murze oporowy (vocative singular)
mury oporowe (nominative plural)
murów oporowych (genitive plural)
murom oporowym (dative plural)
mury oporowe (accusative plural)
murami oporowymi (instrumental plural)
murach oporowych (locative plural)
mury oporowe (vocative plural)

konstrukcja, która powstrzymuje poziome parcie gruntu


ściana oporowa

ściany oporowe (nominative plural)
ściany oporowej (genitive singular)
ścian oporowych (genitive plural)
ścianie oporowej (dative singular)
ścianom oporowym (dative plural)
ścianę oporową (accusative singular)
ściany oporowe (accusative plural)
ścianą oporową (instrumental singular)
ścianami oporowymi (instrumental plural)
ścianie oporowej (locative singular)
ścianach oporowych (locative plural)
ściano oporowa (vocative singular)
ściany oporowe (vocative plural)


czołganka

czołganki (genitive singular)
czołgance (dative singular)
czołgankę (accusative singular)
czołganką (instrumental singular)
czołgance (locative singular)
czołganko (vocative singular)
czołganki (nominative plural)
czołganek (genitive plural)
czołgankom (dative plural)
czołganki (accusative plural)
czołgankami (instrumental plural)
czołgankach (locative plural)
czołganki (vocative plural)

element zdobniczy w architekturze, najczęściej występujący w większej ilości


izbica

w architekturze drewnianej najwyższa, nadwieszona część wieży kościelnej z pomieszczeniem na dzwony

W XVII wieku do kościoła dobudowano wieżę z izbicą.


seraj

seraju (genitive singular)
serajowi (dative singular)
serajem (instrumental singular)
seraju (locative singular)
seraju (vocative singular)
seraje (nominative plural)
serajów (genitive plural)
serajom (dative plural)
seraje (accusative plural)
serajami (instrumental plural)
serajach (locative plural)
seraje (vocative plural)

orientalny pałac, rezydencja władcy, zwłaszcza sułtana

Pojęcie to odnosi się przeważnie do posiadłości sułtanów lub zarządców prowincji tureckich albo hinduskich.


akroterion

(1.1) gr. ἀκρωτήριον

akroterionu (genitive singular)
akroterionowi (dative singular)
akroterionem (instrumental singular)
akroterionie (locative singular)
akroterionie (vocative singular)
akroteriony (nominative plural)
akroterionów (genitive plural)
akroterionom (dative plural)
akroteriony (accusative plural)
akroterionami (instrumental plural)
akroterionach (locative plural)
akroteriony (vocative plural)

dekoracyjny element na szczycie i krańcach frontonu wykonany z terakoty, kamienia lub brązu

W narożnikach frontonu umieszczono akroteriony w kształcie palmet.


apsydiola

apsydioli (genitive singular)
apsydioli (dative singular)
apsydiolę (accusative singular)
apsydiolą (instrumental singular)
apsydioli (locative singular)
apsydiolo (vocative singular)
apsydiole (nominative plural)
apsydioli (genitive plural)
apsydiol (genitive plural)
apsydiolom (dative plural)
apsydiole (accusative plural)
apsydiolami (instrumental plural)
apsydiolach (locative plural)
apsydiole (vocative plural)

niewielka apsyda przylegająca do większej


bema

bemy (genitive singular)
bemie (dative singular)
bemę (accusative singular)
bemą (instrumental singular)
bemie (locative singular)
bemo (vocative singular)
bemy (nominative plural)
bem (genitive plural)
bemom (dative plural)
bemy (accusative plural)
bemami (instrumental plural)
bemach (locative plural)
bemy (vocative plural)

podium, trybuna, w kościele – podwyższona przestrzeń wokół ołtarza


biforium

(1.1) łac. biforis → dwudrzwiowy, dwuskrzydłowy

biforia (nominative plural)
biforiów (genitive plural)
biforiom (dative plural)
biforia (accusative plural)
biforiami (instrumental plural)
biforiach (locative plural)
biforia (vocative plural)

podwójne arkadowe okno, podzielone kolumienką, charakterystyczne dla architektury romańskiej

Romańską wieżę ozdabiały biforia i gzymsy.


bukranion

bukranionu (genitive singular)
bukranionowi (dative singular)
bukranionem (instrumental singular)
bukranionie (locative singular)
bukranionie (vocative singular)
bukraniony (nominative plural)
bukranionów (genitive plural)
bukranionom (dative plural)
bukraniony (accusative plural)
bukranionami (instrumental plural)
bukranionach (locative plural)
bukraniony (vocative plural)

motyw dekoracyjny w formie głowy lub czaszki byka


balkonik

balkonika (genitive singular)
balkoniku (genitive singular)
balkonikowi (dative singular)
balkonikiem (instrumental singular)
balkoniku (locative singular)
balkoniku (vocative singular)
balkoniki (nominative plural)
balkoników (genitive plural)
balkonikom (dative plural)
balkoniki (accusative plural)
balkonikami (instrumental plural)
balkonikach (locative plural)
balkoniki (vocative plural)


buleuterion

budowla w starożytnej Grecji, miejsce zebrań rady miejskiej


czworak

czworaka (genitive singular)
czworakowi (dative singular)
czworakiem (instrumental singular)
czworaku (locative singular)
czworaku (vocative singular)
czworaki (nominative plural)
czworaków (genitive plural)
czworakom (dative plural)
czworaki (accusative plural)
czworakami (instrumental plural)
czworakach (locative plural)
czworaki (vocative plural)

budynek folwarczny mieszczący cztery mieszkania dla służby


gdanisko

wieża pełniąca funkcję latryny, budowana w pewnej odległości od zamku, połączona z nim krytym przejściem na arkadach

Gdanisko pełniło rolę toalety zamkowej.


glif

glify (nominative plural)
glifu (genitive singular)
glifów (genitive plural)
glifowi (dative singular)
glifom (dative plural)
glify (accusative plural)
glifem (instrumental singular)
glifami (instrumental plural)
glifie (locative singular)
glifach (locative plural)
glifie (vocative singular)
glify (vocative plural)

Glify okienne ozdabia polichromia o motywach roślinnych.


kroksztyn

kroksztynu (genitive singular)
kroksztynowi (dative singular)
kroksztynem (instrumental singular)
kroksztynie (locative singular)
kroksztynie (vocative singular)
kroksztyny (nominative plural)
kroksztynów (genitive plural)
kroksztynom (dative plural)
kroksztyny (accusative plural)
kroksztynami (instrumental plural)
kroksztynach (locative plural)
kroksztyny (vocative plural)

rodzaj wspornika osadzonego w ścianie najczęściej w kształcie konsoli lub wystający przed mur koniec belki stropowej

Fasada kamienicy zwieńczona była gzymsem opartym na kroksztynach.


modylion

modylionu (genitive singular)
modylionowi (dative singular)
modylionem (instrumental singular)
modylionie (locative singular)
modylionie (vocative singular)
modyliony (nominative plural)
modylionów (genitive plural)
modylionom (dative plural)
modyliony (accusative plural)
modylionami (instrumental plural)
modylionach (locative plural)
modyliony (vocative plural)

rodzaj wspornika pod gzymsem w kształcie leżącej konsoli ozdobionej liściem akantu występujący w architekturze antycznej

Wśród zachowanych detali architektonicznych są modyliony podtrzymujące niegdyś gzyms świątyni.


wspornik

wspornika (genitive singular)
wspornikowi (dative singular)
wspornikiem (instrumental singular)
wsporniku (locative singular)
wsporniku (vocative singular)
wsporniki (nominative plural)
wsporników (genitive plural)
wspornikom (dative plural)
wsporniki (accusative plural)
wspornikami (instrumental plural)
wspornikach (locative plural)
wsporniki (vocative plural)

podtrzymujący element architektoniczny osadzony w ścianie


punktowiec

punktowca (genitive singular)
punktowcowi (dative singular)
punktowcem (instrumental singular)
punktowcu (locative singular)
punktowcu (vocative singular)
punktowce (nominative plural)
punktowców (genitive plural)
punktowcom (dative plural)
punktowce (accusative plural)
punktowcami (instrumental plural)
punktowcach (locative plural)
punktowce (vocative plural)

budynek wielokondygnacyjny, wolnostojący, w którym lokale zgrupowane są wokół jednego centralnego węzła komunikacyjnego


glorietta

budowla ogrodowa w kształcie otwartego, kolumnowego pawilonu

Większość słowników języka polskiego podaje pisownię przez jedno t.


kołokolnia

kołokolni (genitive singular)
kołokolni (dative singular)
kołokolnię (accusative singular)
kołokolnią (instrumental singular)
kołokolni (locative singular)
kołokolnio (vocative singular)
kołokolnie (nominative plural)
kołokolniom (dative plural)
kołokolnie (accusative plural)
kołokolniami (instrumental plural)
kołokolniach (locative plural)
kołokolnie (vocative plural)

wolno stojąca lub wtopiona w bryłę budynku dzwonnica cerkiewna


kanelura

kanelury (genitive singular)
kanelurze (dative singular)
kanelurę (accusative singular)
kanelurą (instrumental singular)
kanelurze (locative singular)
kaneluro (vocative singular)
kanelury (nominative plural)
kanelur (genitive plural)
kanelurom (dative plural)
kanelury (accusative plural)
kanelurami (instrumental plural)
kanelurach (locative plural)
kanelury (vocative plural)


attykowy

attykowa (nominative singular feminine)
attykowe (nominative singular neuter)
attykowi (nominative plural masculine)
attykowe (nominative plural nonvirile)
attykowego (genitive singular masculine animate inanimate)
attykowej (genitive singular feminine)
attykowego (genitive singular neuter)
attykowych (genitive plural masculine nonvirile)
attykowemu (dative singular masculine animate inanimate)
attykowej (dative singular feminine)
attykowemu (dative singular neuter)
attykowym (dative plural masculine nonvirile)
attykowego (accusative singular masculine animate)
attykową (accusative singular feminine)
attykowe (accusative singular neuter)
attykowych (accusative plural masculine)
attykowe (accusative plural nonvirile)
attykowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
attykową (instrumental singular feminine)
attykowym (instrumental singular neuter)
attykowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
attykowym (locative singular masculine animate inanimate)
attykowej (locative singular feminine)
attykowym (locative singular neuter)
attykowych (locative plural masculine nonvirile)
attykowa (vocative singular feminine)
attykowe (vocative singular neuter)
attykowi (vocative plural masculine)
attykowe (vocative plural nonvirile)


amfiladowy

amfiladowa (nominative singular feminine)
amfiladowe (nominative singular neuter)
amfiladowi (nominative plural masculine)
amfiladowe (nominative plural nonvirile)
amfiladowego (genitive singular masculine animate inanimate)
amfiladowej (genitive singular feminine)
amfiladowego (genitive singular neuter)
amfiladowych (genitive plural masculine nonvirile)
amfiladowemu (dative singular masculine animate inanimate)
amfiladowej (dative singular feminine)
amfiladowemu (dative singular neuter)
amfiladowym (dative plural masculine nonvirile)
amfiladowego (accusative singular masculine animate)
amfiladową (accusative singular feminine)
amfiladowe (accusative singular neuter)
amfiladowych (accusative plural masculine)
amfiladowe (accusative plural nonvirile)
amfiladowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
amfiladową (instrumental singular feminine)
amfiladowym (instrumental singular neuter)
amfiladowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
amfiladowym (locative singular masculine animate inanimate)
amfiladowej (locative singular feminine)
amfiladowym (locative singular neuter)
amfiladowych (locative plural masculine nonvirile)
amfiladowa (vocative singular feminine)
amfiladowe (vocative singular neuter)
amfiladowi (vocative plural masculine)
amfiladowe (vocative plural nonvirile)

związany z amfiladą; wykorzystujący układ przestrzenny taki jak w amfiladzie


atlancki

atlancka (nominative singular feminine)
atlanckie (nominative singular neuter)
atlanccy (nominative plural masculine)
atlanckie (nominative plural nonvirile)
atlanckiego (genitive singular masculine animate inanimate)
atlanckiej (genitive singular feminine)
atlanckiego (genitive singular neuter)
atlanckich (genitive plural masculine nonvirile)
atlanckiemu (dative singular masculine animate inanimate)
atlanckiej (dative singular feminine)
atlanckiemu (dative singular neuter)
atlanckim (dative plural masculine nonvirile)
atlanckiego (accusative singular masculine animate)
atlancką (accusative singular feminine)
atlanckie (accusative singular neuter)
atlanckich (accusative plural masculine)
atlanckie (accusative plural nonvirile)
atlanckim (instrumental singular masculine animate inanimate)
atlancką (instrumental singular feminine)
atlanckim (instrumental singular neuter)
atlanckimi (instrumental plural masculine nonvirile)
atlanckim (locative singular masculine animate inanimate)
atlanckiej (locative singular feminine)
atlanckim (locative singular neuter)
atlanckich (locative plural masculine nonvirile)
atlancka (vocative singular feminine)
atlanckie (vocative singular neuter)
atlanccy (vocative plural masculine)
atlanckie (vocative plural nonvirile)


wieżowy

wieżowa (nominative singular feminine)
wieżowe (nominative singular neuter)
wieżowi (nominative plural masculine)
wieżowe (nominative plural nonvirile)
wieżowego (genitive singular masculine animate inanimate)
wieżowej (genitive singular feminine)
wieżowego (genitive singular neuter)
wieżowych (genitive plural masculine nonvirile)
wieżowemu (dative singular masculine animate inanimate)
wieżowej (dative singular feminine)
wieżowemu (dative singular neuter)
wieżowym (dative plural masculine nonvirile)
wieżowego (accusative singular masculine animate)
wieżową (accusative singular feminine)
wieżowe (accusative singular neuter)
wieżowych (accusative plural masculine)
wieżowe (accusative plural nonvirile)
wieżowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
wieżową (instrumental singular feminine)
wieżowym (instrumental singular neuter)
wieżowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
wieżowym (locative singular masculine animate inanimate)
wieżowej (locative singular feminine)
wieżowym (locative singular neuter)
wieżowych (locative plural masculine nonvirile)
wieżowa (vocative singular feminine)
wieżowe (vocative singular neuter)
wieżowi (vocative plural masculine)
wieżowe (vocative plural nonvirile)


kwiaton

kwiatonu (genitive singular)
kwiatona (genitive singular)
kwiatonowi (dative singular)
kwiatonem (instrumental singular)
kwiatonie (locative singular)
kwiatonie (vocative singular)
kwiatony (nominative plural)
kwiatonów (genitive plural)
kwiatonom (dative plural)
kwiatony (accusative plural)
kwiatonami (instrumental plural)
kwiatonach (locative plural)
kwiatony (vocative plural)

detal architektoniczny w kształcie stylizowanego kwiatu charakterystyczny dla gotyku i neogotyku

Przypory katedry ozdobione są pinaklami zwieńczonymi kwiatonami.


palmeta

palmety (genitive singular)
palmecie (dative singular)
palmetę (accusative singular)
palmetą (instrumental singular)
palmecie (locative singular)
palmeto (vocative singular)
palmety (nominative plural)
palmet (genitive plural)
palmetom (dative plural)
palmety (accusative plural)
palmetami (instrumental plural)
palmetach (locative plural)
palmety (vocative plural)

dekoracyjny motyw w kształcie ułożonego wachlarzowo liścia palmy


naświetle

naświetla (genitive singular)
naświetlu (dative singular)
naświetlem (instrumental singular)
naświetlu (locative singular)
naświetla (nominative plural)
naświetli (genitive plural)
naświetlom (dative plural)
naświetla (accusative plural)
naświetlami (instrumental plural)
naświetlach (locative plural)
naświetla (vocative plural)

wąskie okienko ponad framugą drzwi albo okna

okienko przy obrysie budynku wpuszczające światło do piwnic


sukiennice

sukiennic (genitive plural)
sukiennicom (dative plural)
sukiennicami (instrumental plural)
sukiennicach (locative plural)

dawny miejski budynek z podcieniami, gdzie handlowano m.in. suknem

W podcieniach miejskich sukiennic sprzedawane są pamiątki.


Wieczernik

pol. wieczernik < pol. wieczerzać; tłumaczenie łacińskiego Coenaculum

Wieczernika (genitive singular)
Wieczernikowi (dative singular)
Wieczernikiem (instrumental singular)
Wieczerniku (locative singular)
Wieczerniku (vocative singular)

kaplica kalwaryjska upamiętniająca wieczerzę Pańską

Kaplicę Wieczernika zaprojektował architekt z Nysy.


ryzalit

ryzalitu (genitive singular)
ryzalitowi (dative singular)
ryzalitem (instrumental singular)
ryzalicie (locative singular)
ryzalicie (vocative singular)
ryzality (nominative plural)
ryzalitów (genitive plural)
ryzalitom (dative plural)
ryzality (accusative plural)
ryzalitami (instrumental plural)
ryzalitach (locative plural)
ryzality (vocative plural)

fragment budynku wysunięty z lica elewacji na całej jego wysokości, od fundamentu po dach

Fasadę ozdabiają dwa ryzality zwieńczone trójkątnymi szczytami.


nimfeum

nimfea (nominative plural)
nimfeów (genitive plural)
nimfeom (dative plural)
nimfea (accusative plural)
nimfeami (instrumental plural)
nimfeach (locative plural)
nimfea (vocative plural)

w starożytnym Rzymie konstrukcja będąca ozdobnym zamknięciem wodociągu

budowla ogrodowa z elementami wodnymi nawiązująca do starożytnych nimfeów (1.1)