pies

prasł. *pьsъ
(1.1) źródłosłów dla pol. Psary

w marcu koty, w kwietniu psy, a dopiero w maju my

psy (nominative plural)
psa (genitive singular)
psów (genitive plural)
psu (dative singular)
psom (dative plural)
psa (accusative singular)
psy (accusative plural)
psem (instrumental singular)
psami (instrumental plural)
psie (locative singular)
psach (locative plural)
psie (vocative singular)
psy (vocative plural)

Pies jest najlepszym przyjacielem człowieka.

Cyrk Arena nie ukrywa: będą wielbłądy, konie, lamy, alpaki, słoń, osioł, psy

Tychy i Mysłowice: NIE dla cyrków ze zwierzętami na nic, cyrki przyjeżdżają.

zob. też pies w Wikicytatach
gw. M. i W. lp „psi”
zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki
zobacz też: Indeks:Polski - Rasy psów


piesek

pieska (genitive singular)
pieskowi (dative singular)
pieska (accusative singular)
pieskiem (instrumental singular)
piesku (locative singular)
piesku (vocative singular)
pieski (nominative plural)
piesków (genitive plural)
pieskom (dative plural)
pieski (accusative plural)
pieskami (instrumental plural)
pieskach (locative plural)
pieski (vocative plural)


żółwica

żółwicy (genitive singular)
żółwicy (dative singular)
żółwicę (accusative singular)
żółwicą (instrumental singular)
żółwicy (locative singular)
żółwico (vocative singular)
żółwice (nominative plural)
żółwic (genitive plural)
żółwicom (dative plural)
żółwice (accusative plural)
żółwicami (instrumental plural)
żółwicach (locative plural)
żółwice (vocative plural)

Ta żółwica dożyła wieku matuzalowego.


kot

od prasł. *kotъ → kot (1.1), od łac. cattus

por. białor. кот, dial. bułg. кот, dial. czes. kot, dłuż. kót, ros. кот, dial. słc. kot i ukr. кіт

por. ang. cat, hiszp. gato, niem. Katze, szw. katt i wł. gatto

dzikie koty określano w czasach prasłowiańskich nazwą *stьbljь, od czego pochodzi pol. żbik, zob. tamże

kota (genitive singular)
kotu (dative singular)
kota (accusative singular)
kotem (instrumental singular)
kocie (locative singular)
kocie (vocative singular)
koty (nominative plural)
kotów (genitive plural)
kotom (dative plural)
koty (accusative plural)
kotami (instrumental plural)
kotach (locative plural)
koty (vocative plural)

Kot goni za myszą.

zob. też kot w Wikicytatach
zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki

każde zwierzę drapieżne z rodziny Felidae G. Fischer, o smukłym ciele, miękkiej sierści i długim ogonie

Koty umieszczone są w północnym sektorze zoo.


koń

(1.1) ogólnosłowiańskie prasł. *konjь < dalsza etymologia niepewna: prasł. *kobnjь lub prasł. *komnjь lub prasł. *komonjь • por. czes. kůň, ros. конь

szczęśliwy, jakby go kto na sto koni wsadził

na świętego Ludwika koń na grudzie utyka

tak
konia (genitive singular)
koniowi (dative singular)
konia (accusative singular)
koniem (instrumental singular)
koniu (locative singular)
koniu (vocative singular)
konie (nominative plural)
koni (genitive plural)
koniom (dative plural)
konie (accusative plural)
końmi (instrumental plural)
koniach (locative plural)
konie (vocative plural)

zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem

Konie to najpiękniejsze zwierzęta na świecie!

Forma celownika liczby pojedynczej „koniu” jest niepoprawna.

W narzędniku liczby mnogiej występuje oboczność związana ze ścieraniem się dwóch tendencji w odmianie; zalecana jest forma tradycyjna „końmi” w stosunku do zwierząt (np. „orać pole końmi”), a forma „koniami” wobec osób („obaj jesteśmy starymi koniami”).

zob. też koń (ujednoznacznienie) w Wikipedii


delfin

(1.1-2) łac. delphinus, łac. delphin < gr. δελφίν (delfín), gr. δελφίς (delfís)

(2.1) franc. dauphin < łac. delphin, łac. delphinus

delfina (genitive singular)
delfinowi (dative singular)
delfina (accusative singular)
delfinem (instrumental singular)
delfinie (locative singular)
delfinie (vocative singular)
delfiny (nominative plural)
delfinów (genitive plural)
delfinom (dative plural)
delfiny (accusative plural)
delfinami (instrumental plural)
delfinach (locative plural)
delfiny (vocative plural)
delfina (genitive singular)
delfinowi (dative singular)
delfina (accusative singular)
delfinem (instrumental singular)
delfinie (locative singular)
delfinie (vocative singular)
delfiny (potential rare nominative plural)
delfinów (potential rare genitive plural)
delfinom (potential rare dative plural)
delfiny (potential rare accusative plural)
delfinami (potential rare instrumental plural)
delfinach (potential rare locative plural)
delfiny (potential rare vocative plural)

Delfin należy do rodziny zębowców.


tur

(1.1) prasł. *turъ; por. czes. tur, kasz. tur, ros. тур, ukr. тур

tura (genitive singular)
turowi (dative singular)
tura (accusative singular)
turem (instrumental singular)
turze (locative singular)
turze (vocative singular)
tury (nominative plural)
turów (genitive plural)
turom (dative plural)
tury (accusative plural)
turami (instrumental plural)
turach (locative plural)
tury (vocative plural)

Bos primigenius Bojanus, wymarły gatunek ssaka z rodziny wołowatych

Serce łomotało w piersiach myśliwca, gdy oczy wypatrywały w matecznikach ślady turów i łosiów, niedźwiedzi i wilków, jeleni i dzików


elefant

Do tego ma też sam ten kraj dziwnie wiele dzikich zwierzów – jako elefanty, tygry, lamparty, smoki okrutne, co bardzo szkodzą, lwi, niedźwiedzie czarne, kuropatwy, przepiórki, ptactwa – okrutność wielka, a zwłaszcza nad morzem

XVI-wieczny list z Indii pióra podróżnika Krzysztofa Pawłowskiego


garb

z przodu garb, z tyłu garb, ale w głowie wielki skarb

ucz się i pracuj, a garb ci sam wyrośnie

garbu (genitive singular)
garbowi (dative singular)
garbem (instrumental singular)
garbie (locative singular)
garbie (vocative singular)
garby (nominative plural)
garbów (genitive plural)
garbom (dative plural)
garby (accusative plural)
garbami (instrumental plural)
garbach (locative plural)
garby (vocative plural)

wypukłość na grzbiecie zwierzęcia, zwykle wypełniona tłuszczem

Czy to możliwe, aby wielbłąd miał trzy garby?

garb + D.
zobacz też: Indeks:Polski - Zwierzęta


jak

jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki

jak się drzewo powali, każdy je rąbie i pali

jak w Wiliję gwiazdy świecą, kury dobrze jajka niesą

jaki (nominative plural)
jaka (genitive singular)
jaków (genitive plural)
jakowi (dative singular)
jakom (dative plural)
jaka (accusative singular)
jaki (accusative plural)
jakiem (instrumental singular)
jakami (instrumental plural)
jaku (locative singular)
jakach (locative plural)
jaku (vocative singular)
jaki (vocative plural)

Bos grunniens, ssak z rodziny pustorożców

Udomowione jaki są zwierzętami jucznymi, poza tym dają mleko i wełnę.


kil

zaostrzona krawędź ciała niektórych zwierząt


kret

jak we wrześniu krety kopią po nizinach, będzie wietrzno, ale lekka zima

jeśli kret w listopadzie jeszcze późno ryje, na Nowy Rok komar wpadnie w bryję

krety (nominative plural)
kreta (genitive singular)
kretów (genitive plural)
kretowi (dative singular)
kretom (dative plural)
kreta (accusative singular)
krety (accusative plural)
kretem (instrumental singular)
kretami (instrumental plural)
krecie (locative singular)
kretach (locative plural)
krecie (vocative singular)
krety (vocative plural)

ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele

Krety odżywiają się dżdżownicami.


leopard

leoparda (genitive singular)
leopardowi (dative singular)
leoparda (accusative singular)
leopardem (instrumental singular)
leopardzie (locative singular)
leopardzie (vocative singular)
leopardy (nominative plural)
leopardów (genitive plural)
leopardom (dative plural)
leopardy (accusative plural)
leopardami (instrumental plural)
leopardach (locative plural)
leopardy (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki
zob. też leopard w Wikipedii


mops

mopsa (genitive singular)
mopsowi (dative singular)
mopsa (accusative singular)
mopsem (instrumental singular)
mopsie (locative singular)
mopsie (vocative singular)
mopsy (nominative plural)
mopsów (genitive plural)
mopsom (dative plural)
mopsy (accusative plural)
mopsami (instrumental plural)
mopsach (locative plural)
mopsy (vocative plural)

Mops Lesson, rodzaj ssaków z rodziny molosowatych

Różne gatunki mopsów występują w Afryce i Azji.

Na belce przysiadł mops o strasznym wyglądzie.


mul

rodzaj małża, omułek jadalny (Mytilus edulis) lub omułek śródziemnomorski (Mytilus galloprovincialis)

Czy są świeże mule?


pilot

pilota (genitive singular)
pilotowi (dative singular)
pilota (accusative singular)
pilotem (instrumental singular)
pilocie (locative singular)
pilocie (vocative singular)
piloty (nominative plural)
pilotów (genitive plural)
pilotom (dative plural)
piloty (accusative plural)
pilotami (instrumental plural)
pilotach (locative plural)
piloty (vocative plural)

Globicephala macrorhyncus, zob. grindwal krótkopłetwy (gatunek walenia)


ren

(1.1) łac. rhenium, od rzeki Ren
(2.1) franc. renne, niem. Ren, ze szw.
(3.1) od chińskiego 仁 (pinyin rén)

reny (nominative plural)
rena (genitive singular)
renów (genitive plural)
renowi (dative singular)
renom (dative plural)
rena (accusative singular)
reny (accusative plural)
renem (instrumental singular)
renami (instrumental plural)
renie (locative singular)
renach (locative plural)
renie (vocative singular)
reny (vocative plural)

Przez drogę przeszło stado renów.


matka

(1.1) zdrobn. od st.pol. mać
(1.2-6) od (1.1)
(1.7) zdrobn. od pol. mata

przysłowia: droga to chatka, gdzie mieszka matka

jak ojciec umrze, dziecko półsierota, ale jak matka, to cała sierota

jaki bugiel, tako dziurka – jako matka, tako córka

jaki chleb, taka skórka, jaka matka, taka córka

jedna matka dziesięć synów wychowa, a jednej matki dziesięć synów żywić nie mogą

kto matce nie wycierpi, ten ojcu oczy wyłupi

kto nie słucha ojca, matki, niech słucha psiej skóry

kto ojca i matki słuchać nie chce, ten katu musi przyjść w ręce

kto za młodu ojca, matki nie słucha, ten na starość byczej skóry posłucha

ojca i matki tylko za grosz nie dostanie

za pieniądze wszystkiego dostanie, prócz ojca i matki

lepsza u matki polewka niż u obcych marcepany

matki (genitive singular)
matce (dative singular)
matkę (accusative singular)
matką (instrumental singular)
matce (locative singular)
matko (vocative singular)
matki (nominative plural)
matek (genitive plural)
matkom (dative plural)
matki (accusative plural)
matkami (instrumental plural)
matkach (locative plural)
matki (vocative plural)

Wysyłali łodzie z marynarzami, żeby w Atlantyku łapać w sieci delfiny wraz z orkami, w tym młode osobniki wciąż odżywiające się mlekiem matki


krowa

por. białor. карова, bułg. крава, chorw. krava, czes. kráva, dłuż. krowa, głuż. kruwa, kasz. karwa, mac. крава, ros. корова, serb. крава, słc. krava, słń. krava, słowiń. krova, i ukr. коро́ва

Co dzień doiła krowy.

samica niektórych dużych ssaków (wieloryba, hipopotama)

Wieloryby-samce żerowały gdzie indziej niż krowy z noworodkami.


suka

suki (genitive singular)
suce (dative singular)
sukę (accusative singular)
suką (instrumental singular)
suce (locative singular)
suko (vocative singular)
suki (nominative plural)
suk (genitive plural)
sukom (dative plural)
suki (accusative plural)
sukami (instrumental plural)
sukach (locative plural)
suki (vocative plural)

samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego

Nasza suka i pies sąsiada mają szczenięta.

zob. też suka w Wikipedii
pies płci męskiej → pies


bóbr

por. bułg. бобър, czes. bobr, kasz. bòber, bułg. бобр, ukr. бобер

bobra (genitive singular)
bobrowi (dative singular)
bobra (accusative singular)
bobrem (instrumental singular)
bobrze (locative singular)
bobrze (vocative singular)
bobry (nominative plural)
bobrów (genitive plural)
bobrom (dative plural)
bobry (accusative plural)
bobrami (instrumental plural)
bobrach (locative plural)
bobry (vocative plural)

ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie

Bobry znowu zbudowały tamę na rzece.


ogon

alboś nie słyszał, kiedy w lisi ogon trąbiono

gdy przyjdzie święta Agnieszka, przebije lód ogonem pliszka

kiedy niedźwiedzia prowadzono do miodu, tedy mu uszy oberwano, a kiedy od miodu, tedy ogon

liszka, nie mając ogona, radziła innym, aby swoje odcięły, bo to teraz nie moda

mówiła sroka wronie, nie siadaj mi na ogonie

więcej się zyska lisim ogonem, jak lwim pazurem

przeskoczywszy psa, można i ogon jego przeskoczyć

ogona (genitive singular)
ogonowi (dative singular)
ogonem (instrumental singular)
ogonie (locative singular)
ogonie (vocative singular)
ogony (nominative plural)
ogonów (genitive plural)
ogonom (dative plural)
ogony (accusative plural)
ogonami (instrumental plural)
ogonach (locative plural)
ogony (vocative plural)

część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała

Ten pies wesoło merda ogonem.


szczur

szczura (genitive singular)
szczurowi (dative singular)
szczura (accusative singular)
szczurem (instrumental singular)
szczurze (locative singular)
szczurze (vocative singular)
szczury (nominative plural)
szczurów (genitive plural)
szczurom (dative plural)
szczury (accusative plural)
szczurami (instrumental plural)
szczurach (locative plural)
szczury (vocative plural)

Kot znalazł półżywego szczura i okrutnie się nim bawi.

zob. też szczur w Wikicytatach
zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki


krzyżak

krzyżaka (genitive singular)
krzyżakowi (dative singular)
krzyżaka (accusative singular)
krzyżakiem (instrumental singular)
krzyżaku (locative singular)
krzyżaku (vocative singular)
krzyżaki (nominative plural)
krzyżaków (genitive plural)
krzyżakom (dative plural)
krzyżaki (accusative plural)
krzyżakami (instrumental plural)
krzyżakach (locative plural)
krzyżaki (vocative plural)

Araneus diadematus, pająk, na którego grzbiecie znajduje się krzyż

Krzysio rozpłakał się, gdy zobaczył ogromnego krzyżaka.


morświn

morświna (genitive singular)
morświnowi (dative singular)
morświna (accusative singular)
morświnem (instrumental singular)
morświnie (locative singular)
morświnie (vocative singular)
morświny (nominative plural)
morświnów (genitive plural)
morświnom (dative plural)
morświny (accusative plural)
morświnami (instrumental plural)
morświnach (locative plural)
morświny (vocative plural)

Phocoena Cuvier, rodzaj ssaka z rodziny morświnowatych

Nie miałem pojęcia, że morświny żyją również w Bałtyku!

Phocoena phocoena Linnaeus, morświn zwyczajny

Spoglądał na mnie morświn, a ja marznąłem w zimnej bałtyckiej wodzie.


skorupa

skorupy (genitive singular)
skorupie (dative singular)
skorupę (accusative singular)
skorupą (instrumental singular)
skorupie (locative singular)
skorupo (vocative singular)
skorupy (nominative plural)
skorup (genitive plural)
skorupom (dative plural)
skorupy (accusative plural)
skorupami (instrumental plural)
skorupach (locative plural)
skorupy (vocative plural)

twarda osłona pokrywająca ciało niektórych zwierząt, zbudowana z chityny, rogu, kości itp.

Skorupa żółwia szylkretowego służyła do wyrobu różnego rodzaju ozdób.


zebra

franc. zèbre < port. zebra, hiszp. cebra

zebry (genitive singular)
zebrze (dative singular)
zebrę (accusative singular)
zebrą (instrumental singular)
zebrze (locative singular)
zebro (vocative singular)
zebry (nominative plural)
zebr (genitive plural)
zebrom (dative plural)
zebry (accusative plural)
zebrami (instrumental plural)
zebrach (locative plural)
zebry (vocative plural)

afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści

Zebra ma sierść w czarno-białe paski.


mysz

(1.3) od (1.1), kalka językowa z ang. mouse

bezpieczne myszy biegają, gdy kota doma nie mają (sic!)

kiedy się myszka naje, to jej się pszenica gorzka być zdaje

myszy, myszy, która słyszy; która głucha niech nie słucha

myszy tam nie bywają, gdzie o zbożu nie znają

wpadła mysz do paści, wpadł do sieci zając

gdy kota myszy nie czują, śmiało sobie tańcują

żeby myszy kota nie znały, to by się nikogo nie bały

mysz w pudle, noga w szczudle, Rusin w radzie, koza w sadzie, wszystko nic nie warte

żeby myszy kota nie znały, toby się niczego nie bały

myszy (genitive singular)
myszy (dative singular)
myszą (instrumental singular)
myszy (locative singular)
myszy (vocative singular)
myszy (nominative plural)
myszy (genitive plural)
myszom (dative plural)
myszy (accusative plural)
myszami (instrumental plural)
myszach (locative plural)
myszy (vocative plural)

nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych

Mój kot boi się myszy.

częste, niepoprawne formy liczby pojedynczej: M. „mysza”, B. „myszę” i W. „myszo”

małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych


ryba

por. białor. рыба, bułg. риба, chorw. riba, czes. ryba, dłuż. ryba, głuż. ryba, mac. риба, ros. рыба, serb. риба, słc. ryba, ukr. ри́ба

gdy za dużo wędzisz rybę, to ją ususzysz

ryby (genitive singular)
rybie (dative singular)
rybę (accusative singular)
rybą (instrumental singular)
rybie (locative singular)
rybo (vocative singular)
ryby (nominative plural)
ryb (genitive plural)
rybom (dative plural)
ryby (accusative plural)
rybami (instrumental plural)
rybach (locative plural)
ryby (vocative plural)

zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie

Ryby oddychają w wodzie skrzelami.


neon

(1.2) od (1.1), jakim pierwotnie była wypełniona taka reklama

(2.1) od (1.2), od od połyskującej, kolorowej łuski

neony (nominative plural)
neona (genitive singular)
neonów (genitive plural)
neonowi (dative singular)
neonom (dative plural)
neona (accusative singular)
neony (accusative plural)
neonem (instrumental singular)
neonami (instrumental plural)
neonie (locative singular)
neonach (locative plural)
neonie (vocative singular)
neony (vocative plural)

nazwa niektórych gatunków ryb z rodziny kąsaczowatych

Czym należy karmić neony?


nornica

nornicy (genitive singular)
nornicy (dative singular)
nornicę (accusative singular)
nornicą (instrumental singular)
nornicy (locative singular)
nornico (vocative singular)
nornice (nominative plural)
nornic (genitive plural)
nornicom (dative plural)
nornice (accusative plural)
nornicami (instrumental plural)
nornicach (locative plural)
nornice (vocative plural)

drobny, pospolity gryzoń półkuli północnej, prowadzący głównie nocny tryb życia

Nornica zamieszkuje prawie wszystkie typy lasów.


wdowa

(1.1) prasł. *vьdova < praindoeur. *widheweh₂

(1.1) por. chorw. udova, czes. vdova, mac. вдовица, ros. вдова, karpatorusiń. вдова, scs. въдова, słc. vdova, słń. vdova i ukr. вдова

u wdowy chleb gotowy, ale nie każdemu zdrowy

wdowy (genitive singular)
wdowie (dative singular)
wdowę (accusative singular)
wdową (instrumental singular)
wdowie (locative singular)
wdowo (vocative singular)
wdowy (nominative plural)
wdów (genitive plural)
wdowom (dative plural)
wdowy (accusative plural)
wdowami (instrumental plural)
wdowach (locative plural)
wdowy (vocative plural)

Latrodectus, rodzaj pająków z rodziny omatnikowatych


rozwielitka

rozwielitki (genitive singular)
rozwielitce (dative singular)
rozwielitkę (accusative singular)
rozwielitką (instrumental singular)
rozwielitce (locative singular)
rozwielitko (vocative singular)
rozwielitki (nominative plural)
rozwielitek (genitive plural)
rozwielitkom (dative plural)
rozwielitki (accusative plural)
rozwielitkami (instrumental plural)
rozwielitkach (locative plural)
rozwielitki (vocative plural)

organizm planktonowy z rzędu wioślarek (Cladocera), podgromady liścionogów (Phyllopoda)

Głównymi filtratorami w zooplanktonie są wioślarki – rozwielitki i słoniczki.

Suszonych rozwielitek używam jako karmy dla ryb akwariowych.


czarna wdowa

czarne wdowy (nominative plural)
czarnej wdowy (genitive singular)
czarnych wdów (genitive plural)
czarnej wdowie (dative singular)
czarnym wdowom (dative plural)
czarną wdowę (accusative singular)
czarne wdowy (accusative plural)
czarną wdową (instrumental singular)
czarnymi wdowami (instrumental plural)
czarnej wdowie (locative singular)
czarnych wdowach (locative plural)
czarna wdowo (vocative singular)
czarne wdowy (vocative plural)

potoczna nazwa pająka Latrodectus mactans

Czarne wdowy żyją w Ameryce Środkowej.


bydło

zach. prasł. *bydlo → miejsce pobytu, zamieszkania; polskie znaczenie rozwinęło się wtórnie od sensu posiadłość, majątek

styczeń, styczeń wszystko studzi – ziemię, bydło, ludzi

bydła (genitive singular)
bydłu (dative singular)
bydłem (instrumental singular)
bydle (locative singular)

w polskiej systematyce biologicznej: udomowieni potomkowie tura

Bydło domowe wywodzi się od tura Bos taurus.


kotka

(1.1-3) zdrobn. niezachowanej formy *kota, od kot

kotki (genitive singular)
kotce (dative singular)
kotkę (accusative singular)
kotką (instrumental singular)
kotce (locative singular)
kotko (vocative singular)
kotki (nominative plural)
kotek (genitive plural)
kotkom (dative plural)
kotki (accusative plural)
kotkami (instrumental plural)
kotkach (locative plural)
kotki (vocative plural)

Na balkonie pięć kocurów zaleca się do mojej kotki!


herpetologia

ˌxɛrpɛtɔˈlɔɟja

herpetologii (genitive singular)
herpetologii (dative singular)
herpetologię (accusative singular)
herpetologią (instrumental singular)
herpetologii (locative singular)
herpetologio (vocative singular)
herpetologie (potential rare nominative plural)
herpetologii / przest. herpetologij (potential rare genitive plural)
herpetologiom (potential rare dative plural)
herpetologie (potential rare accusative plural)
herpetologiami (potential rare instrumental plural)
herpetologiach (potential rare locative plural)
herpetologie (potential rare vocative plural)

dział zoologii, nauka o płazach i gadach

Herpetologia jest jednym z działów zoologii.

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.


horda

hordy (nominative plural)
hordy (genitive singular)
hord (genitive plural)
hordzie (dative singular)
hordom (dative plural)
hordę (accusative singular)
hordy (accusative plural)
hordą (instrumental singular)
hordami (instrumental plural)
hordzie (locative singular)
hordach (locative plural)
hordo (vocative singular)
hordy (vocative plural)

wielorodzinna grupa zwierząt tego samego gatunku

Skaliste nadbrzeża okupują hordy góralków


pustelnik

pustelnika (genitive singular)
pustelnikowi (dative singular)
pustelnika (accusative singular)
pustelnikiem (instrumental singular)
pustelniku (locative singular)
pustelniku (vocative singular)
pustelniki (nominative plural)
pustelników (genitive plural)
pustelnikom (dative plural)
pustelniki (accusative plural)
pustelnikami (instrumental plural)
pustelnikach (locative plural)
pustelniki (vocative plural)

zasiedlający muszle krab z nadrodziny pustelników, Paguroidea

zob. też pustelnik w Wikipedii
zob. też pustelnik w Wikicytatach


upiór

upiora (genitive singular)
upiorowi (dative singular)
upiora (accusative singular)
upiorem (instrumental singular)
upiorze (locative singular)
upiorze (vocative singular)
upiory (nominative plural)
upiorów (genitive plural)
upiorom (dative plural)
upiory (accusative plural)
upiorami (instrumental plural)
upiorach (locative plural)
upiory (vocative plural)

Emballonura Temminck, rodzaj ssaka z rodziny upiorowatych

O rozrodzie upiorów wiadomo niewiele.


grupa

grupy (genitive singular)
grupie (dative singular)
grupę (accusative singular)
grupą (instrumental singular)
grupie (locative singular)
grupo (vocative singular)
grupy (nominative plural)
grup (genitive plural)
grupom (dative plural)
grupy (accusative plural)
grupami (instrumental plural)
grupach (locative plural)
grupy (vocative plural)

kategoria systematyczna roślin i zwierząt


jaguar

(1.1) niem. Jaguar, franc., ang., hiszp. jaguar, z indiańskiego języka tupi-guarani; dosł. „pożeracz mięsa”

jaguara (genitive singular)
jaguarowi (dative singular)
jaguara (accusative singular)
jaguarem (instrumental singular)
jaguarze (locative singular)
jaguarze (vocative singular)
jaguary (nominative plural)
jaguarów (genitive plural)
jaguarom (dative plural)
jaguary (accusative plural)
jaguarami (instrumental plural)
jaguarach (locative plural)
jaguary (vocative plural)

drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca

Jaguar jest największym kotem Ameryki.

zob. też jaguar (ujednoznacznienie) w Wikipedii


łasica

łasicy (genitive singular)
łasicy (dative singular)
łasicę (accusative singular)
łasicą (instrumental singular)
łasicy (locative singular)
łasico (vocative singular)
łasice (nominative plural)
łasic (genitive plural)
łasicom (dative plural)
łasice (accusative plural)
łasicami (instrumental plural)
łasicach (locative plural)
łasice (vocative plural)

Łasice żyją w chłodnym klimacie.


pancerz

pancerza (genitive singular)
pancerzowi (dative singular)
pancerzem (instrumental singular)
pancerzu (locative singular)
pancerzu (vocative singular)
pancerze (nominative plural)
pancerzy (genitive plural)
pancerzów (genitive plural rare)
pancerzom (dative plural)
pancerze (accusative plural)
pancerzami (instrumental plural)
pancerzach (locative plural)
pancerze (vocative plural)

u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; ubranie o takiej cesze

Niechcący nadepnąłem jakiegoś żuka, ale miał gruby pancerz i uciekł.


pancernik

pancernika (genitive singular)
pancernikowi (dative singular)
pancernika (accusative singular)
pancernikiem (instrumental singular)
pancerniku (locative singular)
pancerniku (vocative singular)
pancerniki (nominative plural)
pancerników (genitive plural)
pancernikom (dative plural)
pancerniki (accusative plural)
pancernikami (instrumental plural)
pancernikach (locative plural)
pancerniki (vocative plural)

niewielki ssak o pancerzu złożonym z ruchomych tarczek

Pancerniki żyją głównie w Ameryce.


samica

połączenie pol. samiec + -a
spotykane od XV wieku

samicy (genitive singular)
samicy (dative singular)
samicę (accusative singular)
samicą (instrumental singular)
samicy (locative singular)
samico (vocative singular)
samice (nominative plural)
samic (genitive plural)
samicom (dative plural)
samice (accusative plural)
samicami (instrumental plural)
samicach (locative plural)
samice (vocative plural)

Samicę kota nazywa się kotką.


samiec

w polszczyźnie spotykane od XV wieku, utworzone na podstawie obserwacji zwierząt płci męskiej, które często żyły samotnie

samca (genitive singular)
samcowi (dative singular)
samca (accusative singular)
samcem (instrumental singular)
samcu (locative singular)
samcu (vocative singular)
samce (nominative plural)
samców (genitive plural)
samcom (dative plural)
samce (accusative plural)
samcami (instrumental plural)
samcach (locative plural)
samce (vocative plural)

Samiec konia to ogier.


lira

liry (genitive singular)
lirze (dative singular)
lirę (accusative singular)
lirą (instrumental singular)
lirze (locative singular)
liro (vocative singular)
liry (nominative plural)
lir (genitive plural)
lirom (dative plural)
liry (accusative plural)
lirami (instrumental plural)
lirach (locative plural)
liry (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Instrumenty muzyczne


mammalogia

(łac. mamma → pierś) + (pol. -logia < gr. -λογία < gr. λόγος → mowa, rozprawa, traktat)

Słowo pojawia się u początku XIX wieku. W 1820 roku francuski zoolog Anselme Desmarest ogłasza pracę pt. Mammologia, a niemal równocześnie jest ono notowane przez słowniki włoskie i francuskie. W 1817, 18 tom Nowego słownika historii naturalnej podaje jako hasło słowo mammalogie, natomiast tom kolejny tego słownika podaje, że słowo mammalogie jest bliskoznacznikiem słów mastodologie, mastozoologie oraz mastologie.

W formie mammologja występuje u Amszejewicza (1859) i w słowniku wileńskim (1861). W formie mammalogija w encyklopedii S.Orgelbranda (1864).

ˌmãmːaˈlɔɟja

mammalogii (genitive singular)
mammalogii (dative singular)
mammalogię (accusative singular)
mammalogią (instrumental singular)
mammalogii (locative singular)
mammalogio (vocative singular)
mammalogie (potential rare nominative plural)
mammalogii / przest. mammalogij (potential rare genitive plural)
mammalogiom (potential rare dative plural)
mammalogie (potential rare accusative plural)
mammalogiami (potential rare instrumental plural)
mammalogiach (potential rare locative plural)
mammalogie (potential rare vocative plural)

teriologia, dział zoologii zajmujący się ssakami


monogamia

ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja

monogamii (genitive singular)
monogamii (dative singular)
monogamię (accusative singular)
monogamią (instrumental singular)
monogamii (locative singular)
monogamio (vocative singular)
monogamie (potential rare nominative plural)
monogamii / przest. monogamij (potential rare genitive plural)
monogamiom (potential rare dative plural)
monogamie (potential rare accusative plural)
monogamiami (potential rare instrumental plural)
monogamiach (potential rare locative plural)
monogamie (potential rare vocative plural)

zobacz też: bigamia • jednożeństwo • poliandria • poligamia • poligynia • poliginia • wielomęstwo • wielożeństwo


słoń

prasł. *slonь / *slonъ < praturk. *arsïlan → lew (arsıl → brązowy + -lan → dziki drapieżnik)

por. arum. arslan, azer. aslan, krymtat. arslan, przest. mac. арслан, mong. ᠠᠷᠰᠯᠠᠨ, арслан, osm. آرسلان, tatar. arslan, tur. aslan, turkm. arslan, przest. węg. arszlán → lew

poruszać się jak słoń w składzie porcelany

słonia (genitive singular)
słoniowi (dative singular)
słonia (accusative singular)
słoniem (instrumental singular)
słoniu (locative singular)
słoniu (vocative singular)
słonie (nominative plural)
słoni (genitive plural)
słoniom (dative plural)
słonie (accusative plural)
słoniami (instrumental plural)
słoniach (locative plural)
słonie (vocative plural)

duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą

Na fotosafari w Kenii podziwialiśmy stado słoni.

zob. też słoń w Wikipedii
zob. też słoń w Wikicytatach
zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki


panda

pandy (genitive singular)
pandzie (dative singular)
pandę (accusative singular)
pandą (instrumental singular)
pandzie (locative singular)
pando (vocative singular)
pandy (nominative plural)
pand (genitive plural)
pandom (dative plural)
pandy (accusative plural)
pandami (instrumental plural)
pandach (locative plural)
pandy (vocative plural)


żądło

u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu

Owady wykorzystują żądła do zdobywania pokarmu i do obrony.


wilk

prasł. *vľ̥kъ < prasł. *u̯el- → rwać, szarpać

chłop wre na szlachcica jako wilk na kozę

wilka (genitive singular)
wilkowi (dative singular)
wilka (accusative singular)
wilkiem (instrumental singular)
wilku (locative singular)
wilku (vocative singular)
wilki (nominative plural)
wilków (genitive plural)
wilkom (dative plural)
wilki (accusative plural)
wilkami (instrumental plural)
wilkach (locative plural)
wilki (vocative plural)

przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące

Wczoraj w lesie widziałem dużego wilka.

zobacz też: basior • wadera
zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki

Nie ma złych wilków, są tylko wilki nieszczęśliwe.

Mój brat ma wilka, a siostra wyżła.


szynszyla

szynszyle (nominative plural)
szynszyli (genitive singular)
szynszyli (genitive plural)
szynszyli (dative singular)
szynszylom (dative plural)
szynszylę (accusative singular)
szynszyle (accusative plural)
szynszylą (instrumental singular)
szynszylami (instrumental plural)
szynszyli (locative singular)
szynszylach (locative plural)
szynszylo (vocative singular)
szynszyle (vocative plural)

Chinchilla, gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała

Mój szwagier ma hodowlę szynszyli.


szynszyla mała

ʃɨ̃w̃ˈʃɨla ˈmawa

szynszyle małe (nominative plural)
szynszyli małej (genitive singular)
szynszyli małych (genitive plural)
szynszyli małej (dative singular)
szynszylom małym (dative plural)
szynszylę małą (accusative singular)
szynszyle małe (accusative plural)
szynszylą małą (instrumental singular)
szynszylami małymi (instrumental plural)
szynszyli małej (locative singular)
szynszylach małych (locative plural)
szynszylo mała (vocative singular)
szynszyle małe (vocative plural)

Chinchilla lanigera, zwierzę z rodziny szynszylowatych


jelonek

(1.2) ponieważ samce mają szczęki podobne do rogów jeleni

jelonka (genitive singular)
jelonkowi (dative singular)
jelonka (accusative singular)
jelonkiem (instrumental singular)
jelonku (locative singular)
jelonku (vocative singular)
jelonki (nominative plural)
jelonków (genitive plural)
jelonkom (dative plural)
jelonki (accusative plural)
jelonkami (instrumental plural)
jelonkach (locative plural)
jelonki (vocative plural)

Jelonki obejmują ok. tysiąc gatunków.


wujek

wujkowie (nominative plural)
wujka (genitive singular)
wujków (genitive plural)
wujkowi (dative singular)
wujkom (dative plural)
wujka (accusative singular)
wujków (accusative plural)
wujkiem (instrumental singular)
wujkami (instrumental plural)
wujku (locative singular)
wujkach (locative plural)
wujku (vocative singular)
wujkowie (vocative plural)
wujki (nominative plural)
wujka (genitive singular)
wujków (genitive plural)
wujkowi (dative singular)
wujkom (dative plural)
wujka (accusative singular)
wujki (accusative plural)
wujkiem (instrumental singular)
wujkami (instrumental plural)
wujku (locative singular)
wujkach (locative plural)
wujku (vocative singular)
wujki (vocative plural)

Empis, dwuskrzydły, krótkonogi owad z rodziny wujkowatych

Dawne rozróżnienie wujka i stryjka zanikło pod wpływem niemieckim.


mors

(1.2) pol. alfabet Morse'a
(2.1) od (1.1)

morsa (genitive singular)
morsowi (dative singular)
morsa (accusative singular)
morsem (instrumental singular)
morsie (locative singular)
morsie (vocative singular)
morsy (nominative plural)
morsów (genitive plural)
morsom (dative plural)
morsy (accusative plural)
morsami (instrumental plural)
morsach (locative plural)
morsy (vocative plural)
morsa (genitive singular)
morsowi (dative singular)
morsa (accusative singular)
morsem (instrumental singular)
morsie (locative singular)
morsie (vocative singular)
morsy (potential rare nominative plural)
morsów (potential rare genitive plural)
morsom (potential rare dative plural)
morsy (potential rare accusative plural)
morsami (potential rare instrumental plural)
morsach (potential rare locative plural)
morsy (potential rare vocative plural)

Odobenus rosmarus, gatunek ssaka morskiego

Morsa łatwo rozpoznać po jego dwóch wielkich kłach.

zob. też mors (ujednoznacznienie) w Wikipedii


mrównik

mrównika (genitive singular)
mrównikowi (dative singular)
mrównika (accusative singular)
mrównikiem (instrumental singular)
mrówniku (locative singular)
mrówniku (vocative singular)
mrówniki (nominative plural)
mrówników (genitive plural)
mrównikom (dative plural)
mrówniki (accusative plural)
mrównikami (instrumental plural)
mrównikach (locative plural)
mrówniki (vocative plural)

Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka

Z plagą mrówek poradziłem sobie, kupując oswojonego mrównika.


prosię ziemne

ˈprɔɕɛ ˈʑɛ̃mnɛ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-prosię ziemne.wav

prosięcia ziemnego (genitive singular)
prosięciu ziemnemu (dative singular)
prosięciem ziemnym (instrumental singular)
prosięciu ziemnym (locative singular)
prosięta ziemne (nominative plural)
prosiąt ziemnych (genitive plural)
prosiętom ziemnym (dative plural)
prosięta ziemne (accusative plural)
prosiętami ziemnymi (instrumental plural)
prosiętach ziemnych (locative plural)
prosięta ziemne (vocative plural)

Rozochocone prosię ziemne dobrało się do termitiery.


drewniak

drewniaki (nominative plural)
drewniaka (genitive singular)
drewniaków (genitive plural)
drewniakowi (dative singular)
drewniakom (dative plural)
drewniaka (accusative singular)
drewniaki (accusative plural)
drewniakiem (instrumental singular)
drewniakami (instrumental plural)
drewniaku (locative singular)
drewniakach (locative plural)
drewniaku (vocative singular)
drewniaki (vocative plural)

wij drewniak, Lithobius forficatus z rodziny Lithobiidae, stawonóg żyjący przeważnie pod korą drzew


klacz

klaczy (genitive singular)
klaczy (dative singular)
klaczą (instrumental singular)
klaczy (locative singular)
klaczy (vocative singular)
klacze (nominative plural)
klaczy (genitive plural)
klaczom (dative plural)
klacze (accusative plural)
klaczami (instrumental plural)
klaczach (locative plural)
klacze (vocative plural)

samica ssaków nieparzystokopytnych, szczególnie samica konia

Cześnik nieznacznie zmacał ręką kark klaczy, badając, czy bardzo zgrzana, i coś pod nosem mruknął


baran

przysłowia: jeszcze skóra na baranie, a już kuśnierz pije na nią

jeszcze skóra na baranie, a już masarz pije na nią

jeszcze skóra na baranie, a już rzeźnik pije na nią

jeszcze skóra na baranie, a już rzeźnik pije na nię (sic!)

jeszcze skóra na baranie, a już szewc pije na nią

barana (genitive singular)
baranowi (dative singular)
barana (accusative singular)
baranem (instrumental singular)
baranie (locative singular)
baranie (vocative singular)
barany (nominative plural)
baranów (genitive plural)
baranom (dative plural)
barany (accusative plural)
baranami (instrumental plural)
baranach (locative plural)
barany (vocative plural)

Biały dywan ze skór baranów, nadzwyczaj puszysty, tłumił zupełnie kroki


jad

jadu (genitive singular)
jadowi (dative singular)
jadem (instrumental singular)
jadzie (locative singular)
jadzie (vocative singular)
jady (nominative plural)
jadów (genitive plural)
jadom (dative plural)
jady (accusative plural)
jadami (instrumental plural)
jadach (locative plural)
jady (vocative plural)

substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu

Jad tego węża jest wyjątkowo silny.


jama

jamy (genitive singular)
jamie (dative singular)
jamę (accusative singular)
jamą (instrumental singular)
jamie (locative singular)
jamo (vocative singular)
jamy (nominative plural)
jam (genitive plural)
jamom (dative plural)
jamy (accusative plural)
jamami (instrumental plural)
jamach (locative plural)
jamy (vocative plural)


kozica

kozicy (genitive singular)
kozicy (dative singular)
kozicę (accusative singular)
kozicą (instrumental singular)
kozicy (locative singular)
kozico (vocative singular)
kozice (nominative plural)
kozic (genitive plural)
kozicom (dative plural)
kozice (accusative plural)
kozicami (instrumental plural)
kozicach (locative plural)
kozice (vocative plural)

Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca

Podczas wspinaczki po górach spotkaliśmy kilka kozic.


małpa

niem. Maulaffe → 'małpa z rozwartym pyskiem' < niem. Maul + Affe

małpa zawsze będzie małpą, choćby i w jedwabiu

małpy (genitive singular)
małpie (dative singular)
małpę (accusative singular)
małpą (instrumental singular)
małpie (locative singular)
małpo (vocative singular)
małpy (nominative plural)
małp (genitive plural)
małpom (dative plural)
małpy (accusative plural)
małpami (instrumental plural)
małpach (locative plural)
małpy (vocative plural)

zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach

Małpy żyją na drzewach.


nosorożec

pol. nos + -o- + róg + -ec, pol. nosorogi + -ec

ˌnɔsɔˈrɔʒɛt͡s

nosorożca (genitive singular)
nosorożcowi (dative singular)
nosorożca (accusative singular)
nosorożcem (instrumental singular)
nosorożcu (locative singular)
nosorożcu (vocative singular)
nosorożce (nominative plural)
nosorożców (genitive plural)
nosorożcom (dative plural)
nosorożce (accusative plural)
nosorożcami (instrumental plural)
nosorożcach (locative plural)
nosorożce (vocative plural)

Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych

Nosorożce zamieszkują sawanny Afryki.


lew

(1.1-2) od prasł. *lьvъ, dalsze pochodzenie niepewne, najprawdopodobniej od swn. lewo, a to od łac. leo, od gr. λέων

(1.1-2) por. białor. леў, bułg. лъв, chorw. lav, czes. lev, dłuż. law, głuż. law, mac. лав, ros. лев, scs. львъ, słc. lev, słń. lev, serb. лав i ukr. лев

(1.1-2) por. także ang. lion, franc. lion, hiszp. león, niem. Löwe i wł. leone oraz semickie arab. ليث (layṯ) i hebr. ליש (laisz)

(1.1-2) w polszczyźnie notowane od XIV wieku

lwy (nominative plural)
lwa (genitive singular)
lwów (genitive plural)
lwu (dative singular)
lwom (dative plural)
lwa (accusative singular)
lwy (accusative plural)
lwem (instrumental singular)
lwami (instrumental plural)
lwie (locative singular)
lwach (locative plural)
lwie (vocative singular)
lwy (vocative plural)
lewy (nominative plural)
lewa (genitive singular)
lewów (genitive plural)
lewowi (dative singular)
lewom (dative plural)
lewa (accusative singular)
lewy (accusative plural)
lewem (instrumental singular)
lewami (instrumental plural)
lewie (locative singular)
lewach (locative plural)
lewie (vocative singular)
lewy (vocative plural)

Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych

Lwy zamieszkują południowo-wschodnią Afrykę.

Lew jest uważany za króla zwierząt.


gibon

gibona (genitive singular)
gibonowi (dative singular)
gibona (accusative singular)
gibonem (instrumental singular)
gibonie (locative singular)
gibonie (vocative singular)
gibony (nominative plural)
gibonów (genitive plural)
gibonom (dative plural)
gibony (accusative plural)
gibonami (instrumental plural)
gibonach (locative plural)
gibony (vocative plural)

przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych o długich kończynach przednich i bez ogona

Co chwilę gibon jakiś lub magot, z ohydnie gołym, czerwonym pośladkiem, wyciągał przez kratę rękę kosmatą, usiłując dla psoty dosięgnąć piór w ogonie ptaków królewskich; papugi wieszały się na prętach przegrody i rozdziawiając dzioby, karykaturalnie do orlich podobne, wtórowały zgiełkliwym krzykiem miauczeniu wykrzywiających się małp.

inna pisownia gibbon
zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki


rak

raka (genitive singular)
rakowi (dative singular)
raka (accusative singular)
rakiem (instrumental singular)
raku (locative singular)
raku (vocative singular)
raki (nominative plural)
raków (genitive plural)
rakom (dative plural)
raki (accusative plural)
rakami (instrumental plural)
rakach (locative plural)
raki (vocative plural)

Ciało raka jest pokryte twardym pancerzem.

zob. też rak w Wikipedii, zob. też raki w Wikipedii

zobacz też: Indeks:Polski - Zwierzęta • Indeks:Polski - Jedzenie


lwica

lwicy (genitive singular)
lwicy (dative singular)
lwicę (accusative singular)
lwicą (instrumental singular)
lwicy (locative singular)
lwico (vocative singular)
lwice (nominative plural)
lwic (genitive plural)
lwicom (dative plural)
lwice (accusative plural)
lwicami (instrumental plural)
lwicach (locative plural)
lwice (vocative plural)

Pięć lwic i trzy samce wybiegły na polanę kocimi susami

Alfred Szklarski: Tomek na Czarnym Lądzie, Wydawnictwo Śląsk, 1958.


pazur

kto obgryza pazury, ten nieludzkiej natury

pazury (nominative plural)
pazura (genitive singular)
pazurów (genitive plural)
pazurowi (dative singular)
pazurom (dative plural)
pazury (accusative plural)
pazurem (instrumental singular)
pazurami (instrumental plural)
pazurze (locative singular)
pazurach (locative plural)
pazurze (vocative singular)
pazury (vocative plural)

ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych

Lew dopadł antylopę i wbił pazury w jej szyję.


diabeł

(1.1) st.pol. dyjabeł < st.czes. diábel < łac. diabolus < gr. διάβολος (diabolos) → oszczerca

będzie z niego ksiądz jak z diabła kościelny

co po diable w kościele, kiedy pacierza nie umie

diabeł się w ornat ubrał i ogonem na mszę dzwoni

do Pana Boga się módl, a diabła nie obrażaj

gdy dasz diabłu palec, to za całą rękę chwyta

gdy się człowiek spieszy, to się diabeł cieszy

gdy się diabeł zestarzeje, chce zostać mnichem

jako nieboja pies kąsa, tak nieopatrznego diabeł sidli

modli się pod figurą, a diabła ma za skórą

Pan Bóg stworzył jedzenie, a diabeł wymyślił kucharzy

potrzebny jak diabeł w częstochowskiej górze

w kobiecym sercu społem mieszka diabeł z aniołem

w małżeństwie jak się pokłócą, będzie tam albo psie złe, albo diabeł kotny

zamknij diabłu drzwi, to on oknem wejdzie

Żyd okpi Niemca, diabeł Żyda, Rusin diabła, a Rusina niewiasta

diabła (genitive singular)
diabłu (dative singular)
diabła (accusative singular)
diabłem (instrumental singular)
diable (locative singular)
diable (vocative singular)
diabły (nominative plural)
diabłów (genitive plural)
diabłom (dative plural)
diabły (accusative plural)
diabłami (instrumental plural)
diabłach (locative plural)
diabły (vocative plural)

Sarcophilus, rodzaj ssaka z rodziny niełazów

Jedynym przedstawicielem rodzaju diabeł jest diabeł tasmański.

zob. też diabeł (ujednoznacznienie) w Wikipedii


koza

(1.1) prasł. *koza, najprawdopodobniej z jednego z języków turkijskich

(1.1) por. białor. каза, bułg. коза, chorw. koza, czes. koza, dłuż. koza, głuż. koza, kasz. kòza, mac. коза, ros. коза, scs. коза, słc. koza, słń. koza i ukr. коза́

kozy (genitive singular)
kozie (dative singular)
kozę (accusative singular)
kozą (instrumental singular)
kozie (locative singular)
kozo (vocative singular)
kozy (nominative plural)
kóz (genitive plural)
kozom (dative plural)
kozy (accusative plural)
kozami (instrumental plural)
kozach (locative plural)
kozy (vocative plural)

ssak z rodziny krętorogich, z rodzaju Capra

Koza jest zwierzęciem gospodarskim, gdyż daje mleko.


owca

od prasł. *ovьca, od praindoeur. *h₃ewis

por. bułg. овца, chorw. ovca, czes. ovce, dłuż. wójca, głuż. wowca, mac. овца, ros. овца, scs. овьца, serb. овца, słc. ovca, słń. ovca i ukr. вівця́

owce (nominative plural)
owcy (genitive singular)
owiec (genitive plural)
owcy (dative singular)
owcom (dative plural)
owcę (accusative singular)
owce (accusative plural)
owcą (instrumental singular)
owcami (instrumental plural)
owcy (locative singular)
owcach (locative plural)
owco (vocative singular)
owce (vocative plural)

Owca Dolly była pierwszym w historii ssakiem, który przyszedł na świat wskutek sklonowania komórek dorosłego osobnika.


kangur

(1.1) franc. kangourou; źródłosłów dla pol. kangury

kangura (genitive singular)
kangurowi (dative singular)
kangura (accusative singular)
kangurem (instrumental singular)
kangurze (locative singular)
kangurze (vocative singular)
kangury (nominative plural)
kangurów (genitive plural)
kangurom (dative plural)
kangury (accusative plural)
kangurami (instrumental plural)
kangurach (locative plural)
kangury (vocative plural)

Dzięki swym silnym nogom kangury potrafią wykonywać bardzo długie skoki.


dziobak

dziobaka (genitive singular)
dziobakowi (dative singular)
dziobaka (accusative singular)
dziobakiem (instrumental singular)
dziobaku (locative singular)
dziobaku (vocative singular)
dziobaki (nominative plural)
dziobaków (genitive plural)
dziobakom (dative plural)
dziobaki (accusative plural)
dziobakami (instrumental plural)
dziobakach (locative plural)
dziobaki (vocative plural)

Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych

Niektórzy uważają, że dziobak to bardzo dziwne stworzenie.


zając

(1.4) przez skojarzenie z gonieniem szybko biegającego zająca (1.1)

zające (nominative plural)
zająca (genitive singular)
zajęcy (genitive plural)
zająców (genitive plural rare)
zającowi (dative singular)
zającom (dative plural)
zająca (accusative singular)
zające (accusative plural)
zającem (instrumental singular)
zającami (instrumental plural)
zającu (locative singular)
zającach (locative plural)
zającu (vocative singular)
zające (vocative plural)

dziki, roślinożerny ssak polny z długimi uszami

Gdy wracałem do domu, zając przebiegł mi drogę.

zob. też zając w Wikicytatach
zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki

szarak, przedstawiciel jednego z gatunków zajęcy (1.1)


siara

siary (genitive singular)
siarze (dative singular)
siarę (accusative singular)
siarą (instrumental singular)
siarze (locative singular)
siaro (vocative singular)
siary (nominative plural)
siar (genitive plural)
siarom (dative plural)
siary (accusative plural)
siarami (instrumental plural)
siarach (locative plural)
siary (vocative plural)

Pierwszym posiłkiem ssaka powinna być siara.


czepiec

ˈt͡ʃɛpʲjɛt͡s

czepca (genitive singular)
czepcowi (dative singular)
czepcem (instrumental singular)
czepcu (locative singular)
czepcu (vocative singular)
czepce (nominative plural)
czepców (genitive plural)
czepcom (dative plural)
czepce (accusative plural)
czepcami (instrumental plural)
czepcach (locative plural)
czepce (vocative plural)

Krowy mają cztery żołądki zwane kolejno żwaczem, czepcem, księgami i trawieńcem.


aga

agi (genitive singular)
adze (dative singular)
agę (accusative singular)
agą (instrumental singular)
adze (locative singular)
ago (vocative singular)
agi (nominative plural)
ag (genitive plural)
agom (dative plural)
agi (accusative plural)
agami (instrumental plural)
agach (locative plural)
agi (vocative plural)

gatunek płaza z rodziny ropuchowatych, Rhinella marina


gereza

gerezy (genitive singular)
gerezie (dative singular)
gerezę (accusative singular)
gerezą (instrumental singular)
gerezie (locative singular)
gerezo (vocative singular)
gerezy (nominative plural)
gerez (genitive plural)
gerezom (dative plural)
gerezy (accusative plural)
gerezami (instrumental plural)
gerezach (locative plural)
gerezy (vocative plural)

Colobus Illiger, rodzaj niewielkiej małpy z rodziny koczkodanowatych

Twarze gerez są pozbawione owłosienia.


lori

Loris, nadrzewna małpiatka azjatyckich i afrykańskich lasów tropikalnych prowadząca nocny tryb życia


mara

mary (genitive singular)
marze (dative singular)
marę (accusative singular)
marą (instrumental singular)
marze (locative singular)
maro (vocative singular)
mary (nominative plural)
mar (genitive plural)
marom (dative plural)
mary (accusative plural)
marami (instrumental plural)
marach (locative plural)
mary (vocative plural)


paka

paki (genitive singular)
pace (dative singular)
pakę (accusative singular)
paką (instrumental singular)
pace (locative singular)
pako (vocative singular)
paki (nominative plural)
pak (genitive plural)
pakom (dative plural)
paki (accusative plural)
pakami (instrumental plural)
pakach (locative plural)
paki (vocative plural)


karibu

od franc. caribou, z jakiegoś języka algonkińskiego

Na tej wyspie znaleźć można wiele dużych ssaków, m.in. niedźwiedzia czy karibu.


tygrys

tygrysa (genitive singular)
tygrysowi (dative singular)
tygrysa (accusative singular)
tygrysem (instrumental singular)
tygrysie (locative singular)
tygrysie (vocative singular)
tygrysy (nominative plural)
tygrysów (genitive plural)
tygrysom (dative plural)
tygrysy (accusative plural)
tygrysami (instrumental plural)
tygrysach (locative plural)
tygrysy (vocative plural)

Panthera tigris Linnaeus, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści

Tygrys jest największym dzikim kotem.

Grupa nietrzeźwych osób wtargnęła na teren ogrodu zoologicznego przez dziurę w płocie, a potem dźgała kijem tygrysy

Zoo Poznań: Podpici zwiedzający zrobili dziurę w płocie i dźgali kijem tygrysy, gloswielkopolski.pl

zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki
zob. też tygrys w Wikicytatach


tygrysica

ˌtɨɡrɨˈɕit͡sa

tygrysicy (genitive singular)
tygrysicy (dative singular)
tygrysicę (accusative singular)
tygrysicą (instrumental singular)
tygrysicy (locative singular)
tygrysico (vocative singular)
tygrysice (nominative plural)
tygrysic (genitive plural)
tygrysicom (dative plural)
tygrysice (accusative plural)
tygrysicami (instrumental plural)
tygrysicach (locative plural)
tygrysice (vocative plural)


tryk

tryka (genitive singular)
trykowi (dative singular)
tryka (accusative singular)
trykiem (instrumental singular)
tryku (locative singular)
tryku (vocative singular)
tryki (nominative plural)
tryków (genitive plural)
trykom (dative plural)
tryki (accusative plural)
trykami (instrumental plural)
trykach (locative plural)
tryki (vocative plural)

Żeby założyć hodowlę potrzebujemy jeszcze co najmniej jednego tryka.


słonica

słonicy (genitive singular)
słonicy (dative singular)
słonicę (accusative singular)
słonicą (instrumental singular)
słonicy (locative singular)
słonico (vocative singular)
słonice (nominative plural)
słonic (genitive plural)
słonicom (dative plural)
słonice (accusative plural)
słonicami (instrumental plural)
słonicach (locative plural)
słonice (vocative plural)

Starsze słonice pomagają młodym matkom opiekować się słoniątkami.


niedźwiedzica

ˌɲɛ̇d͡ʑvʲjɛ̇ˈd͡ʑit͡sa

ńėʒ́vʹi ̯ėʒ́ica

niedźwiedzicy (genitive singular)
niedźwiedzicy (dative singular)
niedźwiedzicę (accusative singular)
niedźwiedzicą (instrumental singular)
niedźwiedzicy (locative singular)
niedźwiedzico (vocative singular)
niedźwiedzice (nominative plural)
niedźwiedzic (genitive plural)
niedźwiedzicom (dative plural)
niedźwiedzice (accusative plural)
niedźwiedzicami (instrumental plural)
niedźwiedzicach (locative plural)
niedźwiedzice (vocative plural)

Ciężarna niedźwiedzica stała się ulubienicą odwiedzających zoo.


wampir

wampira (genitive singular)
wampirowi (dative singular)
wampira (accusative singular)
wampirem (instrumental singular)
wampirze (locative singular)
wampirze (vocative singular)
wampiry (nominative plural)
wampirów (genitive plural)
wampirom (dative plural)
wampiry (accusative plural)
wampirami (instrumental plural)
wampirach (locative plural)
wampiry (vocative plural)

gatunek nietoperza żywiącego się krwią ssaków

Zoo zakupiło czternaście wampirów.


nagi

naga (nominative singular feminine)
nagie (nominative singular neuter)
nadzy (nominative plural masculine)
nagie (nominative plural nonvirile)
nagiego (genitive singular masculine animate inanimate)
nagiej (genitive singular feminine)
nagiego (genitive singular neuter)
nagich (genitive plural masculine nonvirile)
nagiemu (dative singular masculine animate inanimate)
nagiej (dative singular feminine)
nagiemu (dative singular neuter)
nagim (dative plural masculine nonvirile)
nagiego (accusative singular masculine animate)
nagą (accusative singular feminine)
nagie (accusative singular neuter)
nagich (accusative plural masculine)
nagie (accusative plural nonvirile)
nagim (instrumental singular masculine animate inanimate)
nagą (instrumental singular feminine)
nagim (instrumental singular neuter)
nagimi (instrumental plural masculine nonvirile)
nagim (locative singular masculine animate inanimate)
nagiej (locative singular feminine)
nagim (locative singular neuter)
nagich (locative plural masculine nonvirile)
naga (vocative singular feminine)
nagie (vocative singular neuter)
nadzy (vocative plural masculine)
nagie (vocative plural nonvirile)
bardziej nagi (comparative)
bardziej nagi (nominative singular masculine animate inanimate)
bardziej naga (nominative singular feminine)
bardziej nagie (nominative singular neuter)
bardziej nadzy (nominative plural masculine)
bardziej nagie (nominative plural nonvirile)
bardziej nagiego (genitive singular masculine animate inanimate)
bardziej nagiej (genitive singular feminine)
bardziej nagiego (genitive singular neuter)
bardziej nagich (genitive plural masculine nonvirile)
bardziej nagiemu (dative singular masculine animate inanimate)
bardziej nagiej (dative singular feminine)
bardziej nagiemu (dative singular neuter)
bardziej nagim (dative plural masculine nonvirile)
bardziej nagiego (accusative singular masculine animate)
bardziej nagi (accusative singular masculine inanimate)
bardziej nagą (accusative singular feminine)
bardziej nagie (accusative singular neuter)
bardziej nagich (accusative plural masculine)
bardziej nagie (accusative plural nonvirile)
bardziej nagim (instrumental singular masculine animate inanimate)
bardziej nagą (instrumental singular feminine)
bardziej nagim (instrumental singular neuter)
bardziej nagimi (instrumental plural masculine nonvirile)
bardziej nagim (locative singular masculine animate inanimate)
bardziej nagiej (locative singular feminine)
bardziej nagim (locative singular neuter)
bardziej nagich (locative plural masculine nonvirile)
bardziej nagi (vocative singular masculine animate inanimate)
bardziej naga (vocative singular feminine)
bardziej nagie (vocative singular neuter)
bardziej nadzy (vocative plural masculine)
bardziej nagie (vocative plural nonvirile)
najbardziej nagi (superlative)
najbardziej nagi (nominative singular masculine animate inanimate)
najbardziej naga (nominative singular feminine)
najbardziej nagie (nominative singular neuter)
najbardziej nadzy (nominative plural masculine)
najbardziej nagie (nominative plural nonvirile)
najbardziej nagiego (genitive singular masculine animate inanimate)
najbardziej nagiej (genitive singular feminine)
najbardziej nagiego (genitive singular neuter)
najbardziej nagich (genitive plural masculine nonvirile)
najbardziej nagiemu (dative singular masculine animate inanimate)
najbardziej nagiej (dative singular feminine)
najbardziej nagiemu (dative singular neuter)
najbardziej nagim (dative plural masculine nonvirile)
najbardziej nagiego (accusative singular masculine animate)
najbardziej nagi (accusative singular masculine inanimate)
najbardziej nagą (accusative singular feminine)
najbardziej nagie (accusative singular neuter)
najbardziej nagich (accusative plural masculine)
najbardziej nagie (accusative plural nonvirile)
najbardziej nagim (instrumental singular masculine animate inanimate)
najbardziej nagą (instrumental singular feminine)
najbardziej nagim (instrumental singular neuter)
najbardziej nagimi (instrumental plural masculine nonvirile)
najbardziej nagim (locative singular masculine animate inanimate)
najbardziej nagiej (locative singular feminine)
najbardziej nagim (locative singular neuter)
najbardziej nagich (locative plural masculine nonvirile)
najbardziej nagi (vocative singular masculine animate inanimate)
najbardziej naga (vocative singular feminine)
najbardziej nagie (vocative singular neuter)
najbardziej nadzy (vocative plural masculine)
najbardziej nagie (vocative plural nonvirile)

o zwierzętach niemający włosów, sierści, piór itp.

Specyficzną cechą charakterystyczną wielu sępów jest ich naga głowa, pozbawiona upierzenia.


źrebić się

ˈʑrɛbʲit͡ɕ‿ɕɛ

w odniesieniu do klaczy, oślicy lub zebry: rodzić młode

Kiedy klacz ma się źrebić, odłącza się od stada i szuka ustronnego miejsca.

por. cielić się • jagnić się • kocić się • szczenić się


źrebię

(1.1) od prasł. *žerbę, od praindoeur. *gʷerbh-

(1.1) por. białor. жарабё, białor. жарабя, bułg. жребец, chorw. ždrijȇbe, czes. hříbě, mac. ждребе, ros. жеребёнок, scs. жрѣбѧ, słc. žriebä i ukr. жеребець

źrebięcia (genitive singular)
źrebięciu (dative singular)
źrebięciem (instrumental singular)
źrebięciu (locative singular)
źrebięta (nominative plural)
źrebiąt (genitive plural)
źrebiętom (dative plural)
źrebięta (accusative plural)
źrebiętami (instrumental plural)
źrebiętach (locative plural)
źrebięta (vocative plural)

młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć

Rosnące źrebię potrzebuje bardzo dużo energii i niezbędnych aminokwasów.

Masa ciała nowo urodzonego źrebięcia jest równa około 10% zwykłej masy ciała klaczy.


bastard

niem. Bastard, wł. bastardo → bękart < germ.

bastardy (nominative plural)
bastarda (genitive singular)
bastardów (genitive plural)
bastardowi (dative singular)
bastardom (dative plural)
bastarda (accusative singular)
bastardy (accusative plural)
bastardem (instrumental singular)
bastardami (instrumental plural)
bastardzie (locative singular)
bastardach (locative plural)
bastardzie (vocative singular)
bastardy (vocative plural)

mieszaniec zwierzęcy, głównie międzygatunkowy, zwykle niepłodny lub z ograniczoną płodnością, np. muł

Zebryna jest bastardem zebry i osła.


żółw

(1.1) w polszczyźnie zaświadczone od XV wieku, t. st.pol. żełw; prasł. *žely, *želъve < praindoeur. *gʰelū-, prawdopodobnie od praindoeur. *gʰel- → zielony, żółty, (por. np. żółw zielony); por. czes. želva, cs. жєлъва (želъva) / cs. жєлъвь (želъvь), gr. χέλυς (chélys) → żółw

żółwia (genitive singular)
żółwiowi (dative singular)
żółwia (accusative singular)
żółwiem (instrumental singular)
żółwiu (locative singular)
żółwiu (vocative singular)
żółwie (nominative plural)
żółwi (genitive plural)
żółwiom (dative plural)
żółwie (accusative plural)
żółwiami (instrumental plural)
żółwiach (locative plural)
żółwie (vocative plural)

zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów

Żółwie są starsze od dinozaurów.

zobacz też: Indeks:Polski - Płazy i gady


dinozaur

(1.1) gr. δεινός + σαύρα → straszny + jaszczur

dinozaura (genitive singular)
dinozaurowi (dative singular)
dinozaura (accusative singular)
dinozaurem (instrumental singular)
dinozaurze (locative singular)
dinozaurze (vocative singular)
dinozaury (nominative plural)
dinozaurów (genitive plural)
dinozaurom (dative plural)
dinozaury (accusative plural)
dinozaurami (instrumental plural)
dinozaurach (locative plural)
dinozaury (vocative plural)

wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie

Film o dinozaurach dziecko potraktowało w kategoriach bajki o smokach.

Dinozaury dawno temu żyły, ale już wszystkie wyginęły.


osioł

st.pol. osieł < prasł. *osьlъ < goc. 𐌰𐍃𐌹𐌻𐌿𐍃 (asilus) < łac. asinus

osły (nominative plural)
osła (genitive singular)
osłów (genitive plural)
osłu (dative singular)
osłowi (dative singular rare)
osłom (dative plural)
osła (accusative singular)
osły (accusative plural)
osłem (instrumental singular)
osłami (instrumental plural)
ośle (locative singular)
osłach (locative plural)
ośle (vocative singular)
osły (vocative plural)

Equus asinus Linnaeus, zwierzę domowe z rodziny koniowatych

Cóż za dziwak, w środku miasta trzyma na działce osła.

zob. też osioł w Wikicytatach
zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki


borsuk

ukr. борсу́к < osm. بورصوق

borsuka (genitive singular)
borsukowi (dative singular)
borsuka (accusative singular)
borsukiem (instrumental singular)
borsuku (locative singular)
borsuku (vocative singular)
borsuki (nominative plural)
borsuków (genitive plural)
borsukom (dative plural)
borsuki (accusative plural)
borsukami (instrumental plural)
borsukach (locative plural)
borsuki (vocative plural)

Meles Brisson, rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny kunowatych

Z sierści borsuka wyrabiano dawniej pędzle.


ssak

ssaki (nominative plural)
ssaka (genitive singular)
ssaków (genitive plural)
ssakowi (dative singular)
ssakom (dative plural)
ssaka (accusative singular)
ssaki (accusative plural)
ssakiem (instrumental singular)
ssakami (instrumental plural)
ssaku (locative singular)
ssakach (locative plural)
ssaku (vocative singular)
ssaki (vocative plural)

Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki

Charakterystyczną cechą ssaków jest stałocieplność.


żbik

st.pol. zdbik, zdrobnienia st.pol. zdeb < prasł. *stьbljь → dziki kot

żbika (genitive singular)
żbikowi (dative singular)
żbika (accusative singular)
żbikiem (instrumental singular)
żbiku (locative singular)
żbiku (vocative singular)
żbiki (nominative plural)
żbików (genitive plural)
żbikom (dative plural)
żbiki (accusative plural)
żbikami (instrumental plural)
żbikach (locative plural)
żbiki (vocative plural)

eurazjatyckie zwierzę drapieżne z rodziny kotowatych

Szerokie usta mięsiste otworzył, białe zęby świeciły jak u żbika

Parobczak nie widząc i nie słysząc, aby się coś ruszało, ośmielił się wreszcie rękę do dziupli wpuścić i z okrzykiem radości dobył z niej żbika, którego oko głęboko było strzałą przeszyte

Raz tylko puścił się ku nim jeden, widocznie śmielszej natury, z kosą w ręku; ale pan Michał skoczył jak żbik ku niemu on ukąsił go na śmierć


stonka

stonki (genitive singular)
stonce (dative singular)
stonkę (accusative singular)
stonką (instrumental singular)
stonce (locative singular)
stonko (vocative singular)
stonki (nominative plural)
stonek (genitive plural)
stonkom (dative plural)
stonki (accusative plural)
stonkami (instrumental plural)
stonkach (locative plural)
stonki (vocative plural)

chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata Say)

Większość stonek żeruje na ziemniakach.


tok

typowe dla okresu godowego określonych ptaków śpiewy i zachowania


orka

orki (genitive singular)
orce (dative singular)
orkę (accusative singular)
orką (instrumental singular)
orce (locative singular)
orko (vocative singular)
orki (nominative plural)
orek (genitive plural)
orkom (dative plural)
orki (accusative plural)
orkami (instrumental plural)
orkach (locative plural)
orki (vocative plural)

Orcinus orca L., drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy

Orki polują stadnie, żywiąc się rybami i mniejszymi ssakami morskimi.


chomik

chomika (genitive singular)
chomikowi (dative singular)
chomika (accusative singular)
chomikiem (instrumental singular)
chomiku (locative singular)
chomiku (vocative singular)
chomiki (nominative plural)
chomików (genitive plural)
chomikom (dative plural)
chomiki (accusative plural)
chomikami (instrumental plural)
chomikach (locative plural)
chomiki (vocative plural)

Bardzo lubię zwierzęta - mam dwie jaszczurki, dwie żaby, chomika, psa, rybki i kota

Wprost, nr 01.30 (5), Poznań, 2000 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.


nietoperz

prasł. *netopyrjь < praindoeur. *nekʷto-peryo → nocny lotnik

nietoperza (genitive singular)
nietoperzowi (dative singular)
nietoperza (accusative singular)
nietoperzem (instrumental singular)
nietoperzu (locative singular)
nietoperzu (vocative singular)
nietoperze (nominative plural)
nietoperzy (genitive plural)
nietoperzom (dative plural)
nietoperze (accusative plural)
nietoperzami (instrumental plural)
nietoperzach (locative plural)
nietoperze (vocative plural)

niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją

Nietoperze przeważnie prowadzą nocny tryb życia.


kynologia

ˌkɨ̃nɔˈlɔɟja

kynologii (genitive singular)
kynologii (dative singular)
kynologię (accusative singular)
kynologią (instrumental singular)
kynologii (locative singular)
kynologio (vocative singular)
kynologie (potential rare nominative plural)
kynologii / przest. kynologij (potential rare genitive plural)
kynologiom (potential rare dative plural)
kynologie (potential rare accusative plural)
kynologiami (potential rare instrumental plural)
kynologiach (potential rare locative plural)
kynologie (potential rare vocative plural)

Kynologia obejmuje te zagadnienia innych nauk, które pośrednio lub bezpośrednio odnoszą się do psa.

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.


menażeria

ˌmɛ̃naˈʒɛrʲja

menażerii (genitive singular)
menażerii (dative singular)
menażerię (accusative singular)
menażerią (instrumental singular)
menażerii (locative singular)
menażerio (vocative singular)
menażerie (nominative plural)
menażerii (genitive plural)
menażeriom (dative plural)
menażerie (accusative plural)
menażeriami (instrumental plural)
menażeriach (locative plural)
menażerie (vocative plural)

niecodzienne gatunki zwierząt w klatkach obwożone w celach pokazowych

pomieszczenie lub zespół klatek, gdzie przetrzymywane są niecodzienne gatunki zwierząt


róg

rogu (genitive singular)
rogowi (dative singular)
rogiem (instrumental singular)
rogu (locative singular)
rogu (vocative singular)
rogi (nominative plural)
rogów (genitive plural)
rogom (dative plural)
rogi (accusative plural)
rogami (instrumental plural)
rogach (locative plural)
rogi (vocative plural)

twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście

Ten żubr ma duże rogi.

Ślimak, ślimak wystaw rogi, dam ci sera na pierogi.


limakologia

łac. limax - ślimak + gr. lógos - mowa; słowo; wypowiedź; wiadomość; opowieść; księga; rachunek; myśl; opinia; dowód; wartość; stosunek i logia - zbiór; kolekta od légein - zbierać; liczyć; mówić

ˌlʲĩmakɔˈlɔɟja

limakologii (genitive singular)
limakologii (dative singular)
limakologię (accusative singular)
limakologią (instrumental singular)
limakologii (locative singular)
limakologio (vocative singular)
limakologie (potential rare nominative plural)
limakologii / przest. limakologij (potential rare genitive plural)
limakologiom (potential rare dative plural)
limakologie (potential rare accusative plural)
limakologiami (potential rare instrumental plural)
limakologiach (potential rare locative plural)
limakologie (potential rare vocative plural)

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.


amfibia

ãũ̯fʹibʹi ̯a

amfibii (genitive singular)
amfibii (dative singular)
amfibię (accusative singular)
amfibią (instrumental singular)
amfibii (locative singular)
amfibio (vocative singular)
amfibie (nominative plural)
amfibii (genitive plural)
amfibiom (dative plural)
amfibie (accusative plural)
amfibiami (instrumental plural)
amfibiach (locative plural)
amfibie (vocative plural)

Amerykański konstruktor planuje wprowadzić masową produkcję amfibii, które sam zaprojektował.


foka

foki (genitive singular)
foce (dative singular)
fokę (accusative singular)
foką (instrumental singular)
foce (locative singular)
foko (vocative singular)
foki (nominative plural)
fok (genitive plural)
fokom (dative plural)
foki (accusative plural)
fokami (instrumental plural)
fokach (locative plural)
foki (vocative plural)

Gdy pojechaliśmy do zoo, Jacuś po raz pierwszy w życiu zobaczył fokę na żywo.


smok

smoka (genitive singular)
smokowi (dative singular)
smoka (accusative singular)
smokiem (instrumental singular)
smoku (locative singular)
smoku (vocative singular)
smoki (nominative plural)
smoków (genitive plural)
smokom (dative plural)
smoki (accusative plural)
smokami (instrumental plural)
smokach (locative plural)
smoki (vocative plural)

jaszczurka ze skórą umożliwiającą szybowanie

zob. też smok (ujednoznacznienie) w Wikipedii


sika

siki (genitive singular)
sice (dative singular)
sikę (accusative singular)
siką (instrumental singular)
sice (locative singular)
siko (vocative singular)
siki (nominative plural)
sik (genitive plural)
sikom (dative plural)
siki (accusative plural)
sikami (instrumental plural)
sikach (locative plural)
siki (vocative plural)

Cervus nippon, gatunek zwierzęcia kopytnego z rodzaju Cervus

Jelenie sika są w Polsce rzadkością, jednak nasi południowi sąsiedzi mają bardzo liczną populację i przepiękne gwizdowiska


tarantula

tarantuli (genitive singular)
tarantuli (dative singular)
tarantulę (accusative singular)
tarantulą (instrumental singular)
tarantuli (locative singular)
tarantulo (vocative singular)
tarantule (nominative plural)
tarantul (tarantuli) (genitive plural)
tarantulom (dative plural)
tarantule (accusative plural)
tarantulami (instrumental plural)
tarantulach (locative plural)
tarantule (vocative plural)

Lycosa tarantula, drapieżny gatunek pająka

Anastazy hoduje tarantule i skorpiony.


orangutan

(1.1) ang. orang-utan, z malaj. ōrang-hūtan

orangutany (nominative plural)
orangutana (genitive singular)
orangutanów (genitive plural)
orangutanowi (dative singular)
orangutanom (dative plural)
orangutana (accusative singular)
orangutany (accusative plural)
orangutanem (instrumental singular)
orangutanami (instrumental plural)
orangutanie (locative singular)
orangutanach (locative plural)
orangutanie (vocative singular)
orangutany (vocative plural)

rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej

Mówiono, iż czarnucha przywieziono wprost z Afryki, gdzie się urodził w okolicy pełnej świętojańskiego chleba, wśród krokodylów i orangutanów, papug i pieprzojadów.

S. Żeromski: O pewnym wielkim panu i jego małym murzynku


puma

pumy (genitive singular)
pumie (dative singular)
pumę (accusative singular)
pumą (instrumental singular)
pumie (locative singular)
pumo (vocative singular)
pumy (nominative plural)
pum (genitive plural)
pumom (dative plural)
pumy (accusative plural)
pumami (instrumental plural)
pumach (locative plural)
pumy (vocative plural)

Puma, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych

Ścigałem w lasach jaguary i pumy i w pojedynkę polowałem na te dzikie zwierzęta

J. Potocki, Rękopis znaleziony w Saragossie.


jaźwiec

i ̯äźvʹi ̯ec


kajman

kajmana (genitive singular)
kajmanowi (dative singular)
kajmana (accusative singular)
kajmanem (instrumental singular)
kajmanie (locative singular)
kajmanie (vocative singular)
kajmany (nominative plural)
kajmanów (genitive plural)
kajmanom (dative plural)
kajmany (accusative plural)
kajmanami (instrumental plural)
kajmanach (locative plural)
kajmany (vocative plural)


ocelot

franc. ocelot < hiszp. ocelote < nahuatl klasyczny ocelotl

ocelota (genitive singular)
ocelotowi (dative singular)
ocelota (accusative singular)
ocelotem (instrumental singular)
ocelocie (locative singular)
ocelocie (vocative singular)
oceloty (nominative plural)
ocelotów (genitive plural)
ocelotom (dative plural)
oceloty (accusative plural)
ocelotami (instrumental plural)
ocelotach (locative plural)
oceloty (vocative plural)

Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych

Samce ocelota są większe i cięższe od samic.

Byłżeby to jaguar lub ocelot, zwierzęta dzikie i okrutne jak lampart albo pantera?

Daniel Defoe, Przypadki Robinsona Kruzoe (tłum. Władysław Ludwik Anczyc)


gibbon

gibbona (genitive singular)
gibbonowi (dative singular)
gibbona (accusative singular)
gibbonem (instrumental singular)
gibbonie (locative singular)
gibbonie (vocative singular)
gibbony (nominative plural)
gibbonów (genitive plural)
gibbonom (dative plural)
gibbony (accusative plural)
gibbonami (instrumental plural)
gibbonach (locative plural)
gibbony (vocative plural)

przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych o długich kończynach przednich i bez ogona


typ

łac. typus < gr. τύπος < gr. τύπτω → bić

typu (genitive singular)
typowi (dative singular)
typem (instrumental singular)
typie (locative singular)
typie (vocative singular)
typy (nominative plural)
typów (genitive plural)
typom (dative plural)
typy (accusative plural)
typami (instrumental plural)
typach (locative plural)
typy (vocative plural)

Strunowce to jeden z typów należących do królestwa zwierząt.


lalka

(1.1) pol. lala < prasł. *ľaľa – dziecięcy wyraz powstały przez podwojenie sylaby la, analogicznie do tata/tatko, mama/mamka, baba/babka, ciocia/ciotka, niania/niańka

(1.9) kalka językowa z łaciny, łac. pupa → „lalka” i „poczwarka”

w zależności od sposobu animowania: kukła

lalki (genitive singular)
lalce (dative singular)
lalkę (accusative singular)
lalką (instrumental singular)
lalce (locative singular)
lalko (vocative singular)
lalki (nominative plural)
lalek (genitive plural)
lalkom (dative plural)
lalki (accusative plural)
lalkami (instrumental plural)
lalkach (locative plural)
lalki (vocative plural)


byk

por. białor. бык, bułg. бик, chorw. bik, czes. býk, dłuż. byk, głuż. byk, mac. бик, ros. бык, karpatorusiń. бык, scs. бꙑкъ, słc. býk, słń. bik i ukr. бик

byka (genitive singular)
bykowi (dative singular)
byka (accusative singular)
bykiem (instrumental singular)
byku (locative singular)
byku (vocative singular)
byki (nominative plural)
byków (genitive plural)
bykom (dative plural)
byki (accusative plural)
bykami (instrumental plural)
bykach (locative plural)
byki (vocative plural)

dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia, łosia itp.

W Pampelunie odbywają się gonitwy byków.


krzeczek

krzeczka (genitive singular)
krzeczkowi (dative singular)
krzeczka (accusative singular)
krzeczkiem (instrumental singular)
krzeczku (locative singular)
krzeczku (vocative singular)
krzeczki (nominative plural)
krzeczków (genitive plural)
krzeczkom (dative plural)
krzeczki (accusative plural)
krzeczkami (instrumental plural)
krzeczkach (locative plural)
krzeczki (vocative plural)

zob. też krzeczek naziemnik w Wikipedii; zobacz też: inne dawne nazwy pająków w Encyklopedii staropolskiej


żyrafa

(1.1-2) franc. girafe, z wł. giraffa (przez zniekształcenie arab. زرافة (zarāfa))

żyrafy (genitive singular)
żyrafie (dative singular)
żyrafę (accusative singular)
żyrafą (instrumental singular)
żyrafie (locative singular)
żyrafo (vocative singular)
żyrafy (nominative plural)
żyraf (genitive plural)
żyrafom (dative plural)
żyrafy (accusative plural)
żyrafami (instrumental plural)
żyrafach (locative plural)
żyrafy (vocative plural)

Giraffa Brisson, ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją, żyjące na afrykańskich sawannach

Poszliśmy obejrzeć żyrafy w zoo.


hipopotam

od franc. hippopotame, a to od łac. hippopotamus, a to natomiast od gr. ἱπποπόταμος, połączenia ἵππος → koń i ποταμός → rzeka

w „Historii Aleksandra Wielkiego” z XVI w. spotkany wariant ippotam, zapożyczony bezpośrednio z łac. i poddany haplologii

ˌxʲipɔˈpɔtãm

hipopotama (genitive singular)
hipopotamowi (dative singular)
hipopotama (accusative singular)
hipopotamem (instrumental singular)
hipopotamie (locative singular)
hipopotamie (vocative singular)
hipopotamy (nominative plural)
hipopotamów (genitive plural)
hipopotamom (dative plural)
hipopotamy (accusative plural)
hipopotamami (instrumental plural)
hipopotamach (locative plural)
hipopotamy (vocative plural)

ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia

Hipopotamy większość czasu spędzają w wodzie.


rozgwiazda

rozgwiazdy (genitive singular)
rozgwieździe (dative singular)
rozgwiazdę (accusative singular)
rozgwiazdą (instrumental singular)
rozgwieździe (locative singular)
rozgwiazdo (vocative singular)
rozgwiazdy (nominative plural)
rozgwiazd (genitive plural)
rozgwiazdom (dative plural)
rozgwiazdy (accusative plural)
rozgwiazdami (instrumental plural)
rozgwiazdach (locative plural)
rozgwiazdy (vocative plural)

Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę

Po dnie pełzała leniwie rozgwiazda.


jeż

jeża (genitive singular)
jeżowi (dative singular)
jeża (accusative singular)
jeżem (instrumental singular)
jeżu (locative singular)
jeżu (vocative singular)
jeże (nominative plural)
jeży (genitive plural)
jeżom (dative plural)
jeże (accusative plural)
jeżami (instrumental plural)
jeżach (locative plural)
jeże (vocative plural)

Spotkałem dzisiaj w lesie jeża.


niedźwiedź

(1.1) st.pol. miedźwiedź < prasł. *medvědь < prasł. *medu̯ědь < prasł. *medu-ědь, będącego złożeniem *medu, czyli dopełniacza od prasł. *medъ → miód, oraz rzeczownika odczasownikowego od prasł. *ěsti → jeść, a więc dosł. → „miodojad”, zjadacz miodu

ˈɲɛ̇d͡ʑvʲjɛ̇t͡ɕ

jeszcze niedźwiedź w lesie, a już skórę targują

niedźwiedzia (genitive singular)
niedźwiedziowi (dative singular)
niedźwiedzia (accusative singular)
niedźwiedziem (instrumental singular)
niedźwiedziu (locative singular)
niedźwiedziu (vocative singular)
niedźwiedzie (nominative plural)
niedźwiedzi (genitive plural)
niedźwiedziom (dative plural)
niedźwiedzie (accusative plural)
niedźwiedziami (instrumental plural)
niedźwiedziach (locative plural)
niedźwiedzie (vocative plural)

duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae)

Niedźwiedź zaryczał i uderzył turystę łapą.

Wówczas wypadły z lasu dwa niedźwiedzie i rozszarpały spośród nich czterdzieści dwoje dzieci

2 Księga Królewska 2,24b, Biblia Tysiąclecia Online, Poznań 2003 (tłum. Feliks Szreder).

Sformułowania „niedźwiedź koala” i „niedźwiedź panda” (panda mała) są biologicznie niepoprawne – oba gatunki nie są spokrewnione z niedźwiedziami, a ich potoczna nazwa nawiązuje tylko do wyglądu.


wiewiórka

wiewiórki (genitive singular)
wiewiórce (dative singular)
wiewiórkę (accusative singular)
wiewiórką (instrumental singular)
wiewiórce (locative singular)
wiewiórko (vocative singular)
wiewiórki (nominative plural)
wiewiórek (genitive plural)
wiewiórkom (dative plural)
wiewiórki (accusative plural)
wiewiórkami (instrumental plural)
wiewiórkach (locative plural)
wiewiórki (vocative plural)

sciurus, nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie

Wczoraj w lesie widziałem rudą wiewiórkę zajadającą orzechy.

Wiewiórka, przestraszona zgiełkiem, wyskoczyła także jak bomba z dziupli swojej

zob. też wiewiórka w Wikicytatach
zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki


dzik

prasł. *dikъ → nieoswojony < praindoeur. *dʰiHkos

dzika (genitive singular)
dzikowi (dative singular)
dzika (accusative singular)
dzikiem (instrumental singular)
dziku (locative singular)
dziku (vocative singular)
dziki (nominative plural)
dzików (genitive plural)
dzikom (dative plural)
dziki (accusative plural)
dzikami (instrumental plural)
dzikach (locative plural)
dziki (vocative plural)

Nagle konający dzik podniósł się i zaatakował.


prymatologia

prymatologii (genitive singular)
prymatologii (dative singular)
prymatologię (accusative singular)
prymatologią (instrumental singular)
prymatologii (locative singular)
prymatologio (vocative singular)
prymatologie (potential rare nominative plural)
prymatologii / przest. prymatologij (potential rare genitive plural)
prymatologiom (potential rare dative plural)
prymatologie (potential rare accusative plural)
prymatologiami (potential rare instrumental plural)
prymatologiach (potential rare locative plural)
prymatologie (potential rare vocative plural)

dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka


prymatolog

prymatologa (genitive singular)
prymatologowi (dative singular)
prymatologa (accusative singular)
prymatologiem (instrumental singular)
prymatologu (locative singular)
prymatologu (vocative singular)
prymatolodzy (nominative plural)
prymatologowie (nominative plural)
prymatologów (genitive plural)
prymatologom (dative plural)
prymatologów (accusative plural)
prymatologami (instrumental plural)
prymatologach (locative plural)
prymatolodzy (vocative plural)
prymatologowie (vocative plural)

zoolog - specjalista w dziedzinie prymatologii

Przedmiotem badań prymatologów są nie tylko małpy, ale też małpiatki, lemury i wyraki.


prymatolog

Brytyjska prymatolog Jane Goodall jest jedną z najwybitniejszych na świecie badaczek dzikiej fauny.


cios

ciosy (nominative plural)
ciosu (genitive singular)
ciosów (genitive plural)
ciosowi (dative singular)
ciosom (dative plural)
ciosy (accusative plural)
ciosem (instrumental singular)
ciosami (instrumental plural)
ciosie (locative singular)
ciosach (locative plural)
ciosie (vocative singular)
ciosy (vocative plural)


wombat

wombata (genitive singular)
wombatowi (dative singular)
wombata (accusative singular)
wombatem (instrumental singular)
wombacie (locative singular)
wombacie (vocative singular)
wombaty (nominative plural)
wombatów (genitive plural)
wombatom (dative plural)
wombaty (accusative plural)
wombatami (instrumental plural)
wombatach (locative plural)
wombaty (vocative plural)

australijski torbacz o brunatnoszarej sierści


ślimak

ślimaka (genitive singular)
ślimakowi (dative singular)
ślimaka (accusative singular)
ślimakiem (instrumental singular)
ślimaku (locative singular)
ślimaku (vocative singular)
ślimaki (nominative plural)
ślimaków (genitive plural)
ślimakom (dative plural)
ślimaki (accusative plural)
ślimakami (instrumental plural)
ślimakach (locative plural)
ślimaki (vocative plural)

rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka

Ślimaki stanowią najliczniejszą grupę mięczaków.

Asia, przechodząc przez ulicę, nadepnęła na skorupę ze ślimakiem.


zebu

typ bydła domowego hodowanego głównie w Indiach, z charakterystycznym garbem mięśniowo-tłuszczowym


płaszcz

przysłowia: dobry płaszcz, ale nie z cudzej krzywdy

nie patrz iże płaszcz ubogi, może tam być rozum drogi

płaszcza (genitive singular)
płaszczowi (dative singular)
płaszczem (instrumental singular)
płaszczu (locative singular)
płaszczu (vocative singular)
płaszcze (nominative plural)
płaszczy (genitive plural)
płaszczów (genitive plural)
płaszczom (dative plural)
płaszcze (accusative plural)
płaszczami (instrumental plural)
płaszczach (locative plural)
płaszcze (vocative plural)


jądro

jądra (genitive singular)
jądru (dative singular)
jądrem (instrumental singular)
jądrze (locative singular)
jądra (nominative plural)
jąder (genitive plural)
jądrom (dative plural)
jądra (accusative plural)
jądrami (instrumental plural)
jądrach (locative plural)
jądra (vocative plural)

męski narząd rozrodczy zwierząt i ludzi wytwarzający nasienie

Jajniki i jądra to ludzkie gonady.

zobacz też: Indeks:Polski - Części ciała

dająca wydzielić się część ośrodkowego układu nerwowego, będąca skupiskiem ciał komórek nerwowych o podobnej budowie


renifer

renifera (genitive singular)
reniferowi (dative singular)
renifera (accusative singular)
reniferem (instrumental singular)
reniferze (locative singular)
reniferze (vocative singular)
renifery (nominative plural)
reniferów (genitive plural)
reniferom (dative plural)
renifery (accusative plural)
reniferami (instrumental plural)
reniferach (locative plural)
renifery (vocative plural)

Rangifer tarandus Linnaeus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę

Podczas wędrówki po Laponii natknęliśmy się na stado reniferów.


szlachetny

gdzie plecy kończą swoją szlachetną nazwę

szlachetna (nominative singular feminine)
szlachetne (nominative singular neuter)
szlachetni (nominative plural masculine)
szlachetne (nominative plural nonvirile)
szlachetnego (genitive singular masculine animate inanimate)
szlachetnej (genitive singular feminine)
szlachetnego (genitive singular neuter)
szlachetnych (genitive plural masculine nonvirile)
szlachetnemu (dative singular masculine animate inanimate)
szlachetnej (dative singular feminine)
szlachetnemu (dative singular neuter)
szlachetnym (dative plural masculine nonvirile)
szlachetnego (accusative singular masculine animate)
szlachetną (accusative singular feminine)
szlachetne (accusative singular neuter)
szlachetnych (accusative plural masculine)
szlachetne (accusative plural nonvirile)
szlachetnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
szlachetną (instrumental singular feminine)
szlachetnym (instrumental singular neuter)
szlachetnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
szlachetnym (locative singular masculine animate inanimate)
szlachetnej (locative singular feminine)
szlachetnym (locative singular neuter)
szlachetnych (locative plural masculine nonvirile)
szlachetna (vocative singular feminine)
szlachetne (vocative singular neuter)
szlachetni (vocative plural masculine)
szlachetne (vocative plural nonvirile)
szlachetniejszy (comparative)
szlachetniejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
szlachetniejsza (nominative singular feminine)
szlachetniejsze (nominative singular neuter)
szlachetniejsi (nominative plural masculine)
szlachetniejsze (nominative plural nonvirile)
szlachetniejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
szlachetniejszej (genitive singular feminine)
szlachetniejszego (genitive singular neuter)
szlachetniejszych (genitive plural masculine nonvirile)
szlachetniejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
szlachetniejszej (dative singular feminine)
szlachetniejszemu (dative singular neuter)
szlachetniejszym (dative plural masculine nonvirile)
szlachetniejszego (accusative singular masculine animate)
szlachetniejszy (accusative singular masculine inanimate)
szlachetniejszą (accusative singular feminine)
szlachetniejsze (accusative singular neuter)
szlachetniejszych (accusative plural masculine)
szlachetniejsze (accusative plural nonvirile)
szlachetniejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
szlachetniejszą (instrumental singular feminine)
szlachetniejszym (instrumental singular neuter)
szlachetniejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
szlachetniejszym (locative singular masculine animate inanimate)
szlachetniejszej (locative singular feminine)
szlachetniejszym (locative singular neuter)
szlachetniejszych (locative plural masculine nonvirile)
szlachetniejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
szlachetniejsza (vocative singular feminine)
szlachetniejsze (vocative singular neuter)
szlachetniejsi (vocative plural masculine)
szlachetniejsze (vocative plural nonvirile)
najszlachetniejszy (superlative)
najszlachetniejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
najszlachetniejsza (nominative singular feminine)
najszlachetniejsze (nominative singular neuter)
najszlachetniejsi (nominative plural masculine)
najszlachetniejsze (nominative plural nonvirile)
najszlachetniejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
najszlachetniejszej (genitive singular feminine)
najszlachetniejszego (genitive singular neuter)
najszlachetniejszych (genitive plural masculine nonvirile)
najszlachetniejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
najszlachetniejszej (dative singular feminine)
najszlachetniejszemu (dative singular neuter)
najszlachetniejszym (dative plural masculine nonvirile)
najszlachetniejszego (accusative singular masculine animate)
najszlachetniejszy (accusative singular masculine inanimate)
najszlachetniejszą (accusative singular feminine)
najszlachetniejsze (accusative singular neuter)
najszlachetniejszych (accusative plural masculine)
najszlachetniejsze (accusative plural nonvirile)
najszlachetniejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najszlachetniejszą (instrumental singular feminine)
najszlachetniejszym (instrumental singular neuter)
najszlachetniejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najszlachetniejszym (locative singular masculine animate inanimate)
najszlachetniejszej (locative singular feminine)
najszlachetniejszym (locative singular neuter)
najszlachetniejszych (locative plural masculine nonvirile)
najszlachetniejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
najszlachetniejsza (vocative singular feminine)
najszlachetniejsze (vocative singular neuter)
najszlachetniejsi (vocative plural masculine)
najszlachetniejsze (vocative plural nonvirile)
szlachetna (nominative singular feminine)
szlachetne (nominative singular neuter)
szlachetni (nominative plural masculine)
szlachetne (nominative plural nonvirile)
szlachetnego (genitive singular masculine animate inanimate)
szlachetnej (genitive singular feminine)
szlachetnego (genitive singular neuter)
szlachetnych (genitive plural masculine nonvirile)
szlachetnemu (dative singular masculine animate inanimate)
szlachetnej (dative singular feminine)
szlachetnemu (dative singular neuter)
szlachetnym (dative plural masculine nonvirile)
szlachetnego (accusative singular masculine animate)
szlachetną (accusative singular feminine)
szlachetne (accusative singular neuter)
szlachetnych (accusative plural masculine)
szlachetne (accusative plural nonvirile)
szlachetnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
szlachetną (instrumental singular feminine)
szlachetnym (instrumental singular neuter)
szlachetnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
szlachetnym (locative singular masculine animate inanimate)
szlachetnej (locative singular feminine)
szlachetnym (locative singular neuter)
szlachetnych (locative plural masculine nonvirile)
szlachetna (vocative singular feminine)
szlachetne (vocative singular neuter)
szlachetni (vocative plural masculine)
szlachetne (vocative plural nonvirile)


stożek

stożka (genitive singular)
stożkowi (dative singular)
stożka (accusative singular)
stożkiem (instrumental singular)
stożku (locative singular)
stożku (vocative singular)
stożki (nominative plural)
stożków (genitive plural)
stożkom (dative plural)
stożki (accusative plural)
stożkami (instrumental plural)
stożkach (locative plural)
stożki (vocative plural)


świstak

a świstak siedzi i zawija je w te sreberka

świstaka (genitive singular)
świstakowi (dative singular)
świstaka (accusative singular)
świstakiem (instrumental singular)
świstaku (locative singular)
świstaku (vocative singular)
świstaki (nominative plural)
świstaków (genitive plural)
świstakom (dative plural)
świstaki (accusative plural)
świstakami (instrumental plural)
świstakach (locative plural)
świstaki (vocative plural)

gromadny, górski gryzoń z rodziny wiewiórkowatych

Tułów świstaka jest masywny

Świstaki żerują wyłącznie w dzień, szczególnie przy pięknej, słonecznej pogodzie.


torba

tur. torba → worek; od nazwy miasta w Turcji – tur. Torba

kto się torbą urodził, walizką nie zostanie

kto zacznie z dziadami, pójdzie z torbami

torby (genitive singular)
torbie (dative singular)
torbę (accusative singular)
torbą (instrumental singular)
torbie (locative singular)
torbo (vocative singular)
torby (nominative plural)
toreb (genitive plural)
torb (genitive plural rare)
torbom (dative plural)
torby (accusative plural)
torbami (instrumental plural)
torbach (locative plural)
torby (vocative plural)

u samic niektórych ssaków fałd skórny w formie kieszeni, w którym przebywają i rozwijają się małe


grena

greny (genitive singular)
grenie (dative singular)
grenę (accusative singular)
greną (instrumental singular)
grenie (locative singular)
greno (vocative singular)

złożone i zapłodnione jaja motyla jedwabnika


chiropterolog

chiropterologa (genitive singular)
chiropterologowi (dative singular)
chiropterologa (accusative singular)
chiropterologiem (instrumental singular)
chiropterologu (locative singular)
chiropterologu (vocative singular)
chiropterolodzy (nominative plural)
chiropterologowie (nominative plural)
chiropterologów (genitive plural)
chiropterologom (dative plural)
chiropterologów (accusative plural)
chiropterologami (instrumental plural)
chiropterologach (locative plural)
chiropterolodzy (vocative plural)
chiropterologowie (vocative plural)

naukowiec zajmujący się badaniem nietoperzy

Polscy chiropterolodzy odkryli w peruwiańskich jaskiniach nowy gatunek nietoperzy.


chiropterolog

specjalistka w dziedzinie chiropterologii


chiropterologia

chiropterologii (genitive singular)
chiropterologii (dative singular)
chiropterologię (accusative singular)
chiropterologią (instrumental singular)
chiropterologii (locative singular)
chiropterologio (vocative singular)
chiropterologie (potential rare nominative plural)
chiropterologiom (potential rare dative plural)
chiropterologie (potential rare accusative plural)
chiropterologiami (potential rare instrumental plural)
chiropterologiach (potential rare locative plural)
chiropterologie (potential rare vocative plural)

Chiropterologia jest działem teriologii, ta zaś - zoologii.


felinologia

łac. felinologia < łac. felinus + -logia → odnoszący się do kota + nauka o

ˌfɛlʲĩnɔˈlɔɟja

felinologii (genitive singular)
felinologii (dative singular)
felinologię (accusative singular)
felinologią (instrumental singular)
felinologii (locative singular)
felinologio (vocative singular)
felinologie (potential rare nominative plural)
felinologii / przest. felinologij (potential rare genitive plural)
felinologiom (potential rare dative plural)
felinologie (potential rare accusative plural)
felinologiami (potential rare instrumental plural)
felinologiach (potential rare locative plural)
felinologie (potential rare vocative plural)


ksylofag

ksylofagi (nominative plural)
ksylofaga (genitive singular)
ksylofagów (genitive plural)
ksylofagowi (dative singular)
ksylofagom (dative plural)
ksylofaga (accusative singular)
ksylofagi (accusative plural)
ksylofagiem (instrumental singular)
ksylofagami (instrumental plural)
ksylofagu (locative singular)
ksylofagach (locative plural)
ksylofagu (vocative singular)
ksylofagi (vocative plural)

Korniki są ksylofagami.


welon

welony (nominative plural)
welona (genitive singular)
welonów (genitive plural)
welonowi (dative singular)
welonom (dative plural)
welona (accusative singular)
welony (accusative plural)
welonem (instrumental singular)
welonami (instrumental plural)
welonie (locative singular)
welonach (locative plural)
welonie (vocative singular)
welony (vocative plural)


królik

(1.1) łac. poprzez niem.; źle zrozumiane i przetłumaczone oryginalne łac. cuniculus

królika (genitive singular)
królikowi (dative singular)
królika (accusative singular)
królikiem (instrumental singular)
króliku (locative singular)
króliku (vocative singular)
króliki (nominative plural)
królików (genitive plural)
królikom (dative plural)
króliki (accusative plural)
królikami (instrumental plural)
królikach (locative plural)
króliki (vocative plural)

udomowione zwierzę z rodziny zającowatych

Królik jest bardzo popularnym symbolem w kulturze meksykańskiej.

zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki • Indeks:Polski - Jedzenie


futro

futra (genitive singular)
futru (dative singular)
futrem (instrumental singular)
futrze (locative singular)
futra (nominative plural)
futer (genitive plural)
futrom (dative plural)
futra (accusative plural)
futrami (instrumental plural)
futrach (locative plural)
futra (vocative plural)

Nasz stary Reksio miał wyliniałe futro.

zobacz też: Indeks:Polski - Ubrania • Indeks:Polski - Zwierzęta


wieloryb

wieloryba (genitive singular)
wielorybowi (dative singular)
wieloryba (accusative singular)
wielorybem (instrumental singular)
wielorybie (locative singular)
wielorybie (vocative singular)
wieloryby (nominative plural)
wielorybów (genitive plural)
wielorybom (dative plural)
wieloryby (accusative plural)
wielorybami (instrumental plural)
wielorybach (locative plural)
wieloryby (vocative plural)

potoczna nazwa każdego większego walenia

Wieloryby, wbrew swojej nazwie, są ssakami.

zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki • kaszalot • płetwal


krewetka

krewetki (genitive singular)
krewetce (dative singular)
krewetkę (accusative singular)
krewetką (instrumental singular)
krewetce (locative singular)
krewetko (vocative singular)
krewetki (nominative plural)
krewetek (genitive plural)
krewetkom (dative plural)
krewetki (accusative plural)
krewetkami (instrumental plural)
krewetkach (locative plural)
krewetki (vocative plural)

Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach

Niektóre gatunki krewetek, zwłaszcza słodkowodnych, są również hodowane w akwariach.


kurka

kurki (genitive singular)
kurce (dative singular)
kurkę (accusative singular)
kurką (instrumental singular)
kurce (locative singular)
kurko (vocative singular)
kurki (nominative plural)
kurek (genitive plural)
kurkom (dative plural)
kurki (accusative plural)
kurkami (instrumental plural)
kurkach (locative plural)
kurki (vocative plural)

W starorzeczu znaleźliśmy gniazda kurek.


kokoszka

kokoszki (genitive singular)
kokoszce (dative singular)
kokoszkę (accusative singular)
kokoszką (instrumental singular)
kokoszce (locative singular)
kokoszko (vocative singular)
kokoszki (nominative plural)
kokoszek (genitive plural)
kokoszkom (dative plural)
kokoszki (accusative plural)
kokoszkami (instrumental plural)
kokoszkach (locative plural)
kokoszki (vocative plural)

kokoszka wodna → kurka wodna (Gallinula chloropus), średni ptak wodny z rodziny chruścieli

W starorzeczu znaleźliśmy gniazda kokoszek.


sarna

sarny (genitive singular)
sarnie (dative singular)
sarnę (accusative singular)
sarną (instrumental singular)
sarnie (locative singular)
sarno (vocative singular)
sarny (nominative plural)
saren (genitive plural)
sarn (genitive plural)
sarnom (dative plural)
sarny (accusative plural)
sarnami (instrumental plural)
sarnach (locative plural)
sarny (vocative plural)

Sarny są odławiane dla mięsa i skór.