bażant

czes. bažant, śwn. fasant, śwn. fasan < p.łac. phasianus < gr. φασιανός ὄρνις (Phasianós órnis) (ptak fazjański), od rzeki gr. Φάσις (Phásis)

bażanta (genitive singular)
bażantowi (dative singular)
bażanta (accusative singular)
bażantem (instrumental singular)
bażancie (locative singular)
bażancie (vocative singular)
bażanty (nominative plural)
bażantów (genitive plural)
bażantom (dative plural)
bażanty (accusative plural)
bażantami (instrumental plural)
bażantach (locative plural)
bażanty (vocative plural)

zobacz też: Indeks ptaków w języku polskim

zobacz też: bażant • bażant szlachetny • bażant łowny • bażant kolchijski • bażant zwyczajny • bażant pospolity • bażant obrożny • bażant właściwy


ciasto

ciasta (genitive singular)
ciastu (dative singular)
ciastem (instrumental singular)
cieście (locative singular)
ciasta (nominative plural)
ciast (genitive plural)
ciastom (dative plural)
ciasta (accusative plural)
ciastami (instrumental plural)
ciastach (locative plural)
ciasta (vocative plural)

surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami

Szybko zagnieść ciasto i wstawić na godzinę do lodówki.

Zawsze podbierałem mamie dużą i słodką grudę kruszonki, zanim zdążyła posypać ciasto.

słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placka

Może spróbujesz tego pysznego ciasta z owocami?


salami

wł. salame (lm salami) < łac. salamentum

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego

Lubię pizzę z salami i pepperoni.

produkowany z mleka krowiego polski ser półtwardy, w formie kiełbasek


wołowina

wołowiny (genitive singular)
wołowinie (dative singular)
wołowinę (accusative singular)
wołowiną (instrumental singular)
wołowinie (locative singular)
wołowino (vocative singular)
wołowiny (potential rare nominative plural)
wołowin (potential rare genitive plural)
wołowinom (potential rare dative plural)
wołowiny (potential rare accusative plural)
wołowinami (potential rare instrumental plural)
wołowinach (potential rare locative plural)
wołowiny (potential rare vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

por. rostbef • befsztyk

Dziś przyrządzę wołowinę na ostro.


gałka muszkatołowa

gałki muszkatołowej (genitive singular)
gałce muszkatołowej (dative singular)
gałkę muszkatołową (accusative singular)
gałką muszkatołową (instrumental singular)
gałce muszkatołowej (locative singular)
gałko muszkatołowa (vocative singular)
gałki muszkatołowe (nominative plural)
gałek muszkatołowych (genitive plural)
gałkom muszkatołowym (dative plural)
gałki muszkatołowe (accusative plural)
gałkami muszkatołowymi (instrumental plural)
gałkach muszkatołowych (locative plural)
gałki muszkatołowe (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym

W kuchni gałka muszkatołowa stosowana jest do przyprawiania mięs, bigosów, dań ze skorupiaków, a także do pierników i deserów.


markiza

markizy (genitive singular)
markizie (dative singular)
markizę (accusative singular)
markizą (instrumental singular)
markizie (locative singular)
markizo (vocative singular)
markizy (nominative plural)
markiz (genitive plural)
markizom (dative plural)
markizy (accusative plural)
markizami (instrumental plural)
markizach (locative plural)
markizy (vocative plural)

zob. też markiza w Wikipedii

okrągłe ciastko, składające się z dwóch herbatników przełożonych masą


masa

masy (genitive singular)
masie (dative singular)
masę (accusative singular)
masą (instrumental singular)
masie (locative singular)
maso (vocative singular)
masy (nominative plural)
mas (genitive plural)
masom (dative plural)
masy (accusative plural)
masami (instrumental plural)
masach (locative plural)
masy (vocative plural)

zob. też masa w Wikipedii

tłusty krem cukierniczy przeznaczony do przekładania ciast i ciastek


chałka

chałki (genitive singular)
chałce (dative singular)
chałkę (accusative singular)
chałką (instrumental singular)
chałce (locative singular)
chałko (vocative singular)
chałki (nominative plural)
chałek (genitive plural)
chałkom (dative plural)
chałki (accusative plural)
chałkami (instrumental plural)
chałkach (locative plural)
chałki (vocative plural)

słodki, pleciony pszenny chleb wywodzący się z tradycji Żydów aszkenazyjskich wypiekających takie bochenki m.in. na święto Rosz ha-Szana

Na progu piekarni stał piekarz z cudowną, rumianą chałką w ręce, którą wyciągnął w moją stronę

Przymknięte oko opaczności, Jeremi Przybora, 1995 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Na żydowskim targowisku w Jerozolimie widzieliśmy chałki i precle.


oberżyna

oberżyny (genitive singular)
oberżynie (dative singular)
oberżynę (accusative singular)
oberżyną (instrumental singular)
oberżynie (locative singular)
oberżyno (vocative singular)
oberżyny (nominative plural)
oberżyn (genitive plural)
oberżynom (dative plural)
oberżyny (accusative plural)
oberżynami (instrumental plural)
oberżynach (locative plural)
oberżyny (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie


grzebień

grzebienia (genitive singular)
grzebieniowi (dative singular)
grzebieniem (instrumental singular)
grzebieniu (locative singular)
grzebieniu (vocative singular)
grzebienie (nominative plural)
grzebieni (genitive plural)
grzebieniom (dative plural)
grzebienie (accusative plural)
grzebieniami (instrumental plural)
grzebieniach (locative plural)
grzebienie (vocative plural)

por. szczotka

zob. też grzebień w Wikipedii

rodzaj ciastka w kształcie koguciego grzebienia (1.3)


makówka

makówki (genitive singular)
makówce (dative singular)
makówkę (accusative singular)
makówką (instrumental singular)
makówce (locative singular)
makówko (vocative singular)
makówki (nominative plural)
makówek (genitive plural)
makówkom (dative plural)
makówki (accusative plural)
makówkami (instrumental plural)
makówkach (locative plural)
makówki (vocative plural)

gw. (Górny Śląsk) zwykle w lm śląska potrawa wigilijna, której podstawą są namoczone bułki oraz mak z orzechami, rodzynkami, migdałami


majonez

majonezu (genitive singular)
majonezowi (dative singular)
majonezem (instrumental singular)
majonezie (locative singular)
majonezie (vocative singular)
majonezy (nominative plural)
majonezów (genitive plural)
majonezom (dative plural)
majonezy (accusative plural)
majonezami (instrumental plural)
majonezach (locative plural)
majonezy (vocative plural)

gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju

Na kanapki wolę majonez bardziej niż masło.


ziemniak

pol. ziemny + -ak, por. st.pol. jabłko ziemne, będące kalką z niem. Erdapfel (< niem. Erde + Apfel → ziemia + jabłko)

„Acta Universitatis Wratislaviensis” no 2282, Język a Kultura

gw. (Śląsk Cieszyński) ziymniok, ziymiok

ziemniaka (genitive singular)
ziemniakowi (dative singular)
ziemniaka (accusative singular colloquial)
ziemniakiem (instrumental singular)
ziemniaku (locative singular)
ziemniaku (vocative singular)
ziemniaki (nominative plural)
ziemniaków (genitive plural)
ziemniakom (dative plural)
ziemniaki (accusative plural)
ziemniakami (instrumental plural)
ziemniakach (locative plural)
ziemniaki (vocative plural)

zob. też ziemniak w Wikicytatach

Na obiad zjadłem kotlet schabowy z ziemniakami i kapustą kiszoną.


wątrobianka

wątrobianki (nominative plural)
wątrobianki (genitive singular)
wątrobianek (genitive plural)
wątrobiance (dative singular)
wątrobiankom (dative plural)
wątrobiankę (accusative singular)
wątrobianki (accusative plural)
wątrobianką (instrumental singular)
wątrobiankami (instrumental plural)
wątrobiance (locative singular)
wątrobiankach (locative plural)
wątrobianko (vocative singular)
wątrobianki (vocative plural)

Proces wytwarzania wątrobianki w Wielkopolsce oparty jest na starej, sprawdzonej recepturze, z zachowaniem wszystkich etapów tradycyjnej technologii produkcji.


anyż

kto pije gorzałkę z anyżem, to wychodzi za nim ksiądz z krzyżem

anyżu (genitive singular)
anyżowi (dative singular)
anyżem (instrumental singular)
anyżu (locative singular)
anyżu (vocative singular)
anyże (nominative plural)
anyżów (genitive plural)
anyżom (dative plural)
anyże (accusative plural)
anyżami (instrumental plural)
anyżach (locative plural)
anyże (vocative plural)


brukselka

(1.1) pol. kapusta brukselska od franc. chou de Bruxelles

brukselki (genitive singular)
brukselce (dative singular)
brukselkę (accusative singular)
brukselką (instrumental singular)
brukselce (locative singular)
brukselko (vocative singular)
brukselki (nominative plural)
brukselek (genitive plural)
brukselkom (dative plural)
brukselki (accusative plural)
brukselkami (instrumental plural)
brukselkach (locative plural)
brukselki (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

Nazwy mieszkańców miast, osiedli i wsi piszemy małą literą.

Brukselka z punktu widzenia historycznego jest względnie młoda, roślinę zaczęto hodować w pobliżu Brukseli „dopiero” w 1821 (tysiąc osiemset dwudziestym pierwszym) roku.


przystawka

przystawki (genitive singular)
przystawce (dative singular)
przystawkę (accusative singular)
przystawką (instrumental singular)
przystawce (locative singular)
przystawko (vocative singular)
przystawki (nominative plural)
przystawek (genitive plural)
przystawkom (dative plural)
przystawki (accusative plural)
przystawkami (instrumental plural)
przystawkach (locative plural)
przystawki (vocative plural)

potrawa serwowana zazwyczaj przed głównym daniem w formie przekąski

Przyniesiona przez kelnera przystawka była bardzo gorąca.


posiłek

zobacz też: śniadanie • drugie śniadanie • obiad • podwieczorek • obiadokolacja • kolacja

posiłku (genitive singular)
posiłkowi (dative singular)
posiłkiem (instrumental singular)
posiłku (locative singular)
posiłku (vocative singular)
posiłki (nominative plural)
posiłków (genitive plural)
posiłkom (dative plural)
posiłki (accusative plural)
posiłkami (instrumental plural)
posiłkach (locative plural)
posiłki (vocative plural)

Śniadanie to najważniejszy posiłek w ciągu dnia.

Wydawaniem posiłków rządziła klika najsilniejszych pacjentów.


hamburger

hamburgera (genitive singular)
hamburgerowi (dative singular)
hamburgera (accusative singular)
hamburgerem (instrumental singular)
hamburgerze (locative singular)
hamburgerze (vocative singular)
hamburgery (nominative plural)
hamburgerów (genitive plural)
hamburgerom (dative plural)
hamburgery (accusative plural)
hamburgerami (instrumental plural)
hamburgerach (locative plural)
hamburgery (vocative plural)

kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło

Zjadłem hamburgera i popiłem colą.

Upiekłem na grillu cztery hamburgery i pięć kiełbasek.


espresso

zobacz też: Indeks:Polski - Napoje

włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody

Wypiłam espresso i zaraz poczułam się lepiej.


ogórek

(1.1-2) prasł. *ogurъkъ < śr.gr. ἄγουρος < gr. ἄωρος → niedojrzały, w związku ze spożywaniem ogórków jeszcze niedojrzałych, zielonych

ogórka (genitive singular)
ogórkowi (dative singular)
ogórka (accusative singular)
ogórkiem (instrumental singular)
ogórku (locative singular)
ogórku (vocative singular)
ogórki (nominative plural)
ogórków (genitive plural)
ogórkom (dative plural)
ogórki (accusative plural)
ogórkami (instrumental plural)
ogórkach (locative plural)
ogórki (vocative plural)

Z punktu widzenia botaniki ogórkiem jest również melon.

Z etymologicznego punktu widzenia należałoby pisać słowo ogórek przez u, obowiązuje jednak pisownia przez ó.

Cucumis sativus L., owoc ogórka siewnego

Ogórki znajdują zastosowanie w dietach odchudzających, ponieważ pomagają w usuwaniu nadmiaru wody z organizmu.


focaccia

focaccii (genitive singular)
focaccii (dative singular)
focaccię (accusative singular)
focaccią (instrumental singular)
focaccii (locative singular)
focaccio (vocative singular)
focaccie (nominative plural)
focaccii (genitive plural)
focacciom (dative plural)
focaccie (accusative plural)
focacciami (instrumental plural)
focacciach (locative plural)
focaccie (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

włoski płaski chleb, doprawiony olejem lub innymi składnikami, pieczony w piekarniku

Podstawową różnicą pomiędzy focaccią a konwencjonalną pizzą jest czas wyrastania ciasta

Kacper Salzman, Włoska Focaccia i hiszpański szaszłyk z krewetkami, chorizo i limonką (grill360.pl)

Przy plaży dostaliśmy parę kawałków focaccii z ziołami i czarnymi oliwkami.


curry

prawdop. ang. < tamil. கறி (kari) → warzywa

mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej

klasa potraw kuchni indyjskiej, rodzaj ragoût z warzyw, ryb lub mięsa w pikantnym sosie


iguana

iguany (genitive singular)
iguanie (dative singular)
iguanę (accusative singular)
iguaną (instrumental singular)
iguanie (locative singular)
iguano (vocative singular)
iguany (nominative plural)
iguan (genitive plural)
iguanom (dative plural)
iguany (accusative plural)
iguanami (instrumental plural)
iguanach (locative plural)
iguany (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Płazy i gady

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie


pieprz

pieprze (nominative plural)
pieprzu (genitive singular)
pieprzy (genitive plural)
pieprzowi (dative singular)
pieprzom (dative plural)
pieprze (accusative plural)
pieprzem (instrumental singular)
pieprzami (instrumental plural)
pieprzu (locative singular)
pieprzach (locative plural)
pieprzu (vocative singular)
pieprze (vocative plural)

przyprawa otrzymywana z nasion pieprzu (1.1)

Na końcu wbić surowe jajko, dodać pieprz i sól.


pomelo

zobacz też: Indeks:Polski - Owoce

Kupiłem dwa pomelo.


chorizo

tradycyjna hiszpańska lub meksykańska kiełbasa wieprzowa z papryką


hot dog

hot doga (genitive singular)
hot dogowi (dative singular)
hot doga (accusative singular)
hot dogiem (instrumental singular)
hot dogu (locative singular)
hot dogu (vocative singular)
hot dogi (nominative plural)
hot dogów (genitive plural)
hot dogom (dative plural)
hot dogi (accusative plural)
hot dogami (instrumental plural)
hot dogach (locative plural)
hot dogi (vocative plural)

gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami

Aż mi jest niedobrze po tych hot dogach.


rzeżucha

rzeżuchy (genitive singular)
rzeżusze (dative singular)
rzeżuchę (accusative singular)
rzeżuchą (instrumental singular)
rzeżusze (locative singular)
rzeżucho (vocative singular)
rzeżuchy (nominative plural)
rzeżuch (genitive plural)
rzeżuchom (dative plural)
rzeżuchy (accusative plural)
rzeżuchami (instrumental plural)
rzeżuchach (locative plural)
rzeżuchy (vocative plural)

tylko potoczne i w przepisach kulinarnych, ponieważ botanicznie nazwa ta dotyczy tylko (1.1), nadto rzeżucha wodna to pot. nazwa rukwi wodnej, jeszcze innej rośliny.

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

nazwa pieprzycy siewnej (Lepidium sativum L.), rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, stosowanej w kuchni

Nad stołem unosił się zapach świeżo ściętej rzeżuchy.


krasić

kraszę (singular first-person present)
krasisz (singular second-person present)
krasi (singular third-person present)
krasimy (plural first-person present)
krasicie (plural second-person present)
kraszą (plural third-person present)
krasiłem (singular first-person past masculine)
krasiłeś (singular second-person past masculine)
krasił (singular third-person past masculine)
krasiliśmy (plural first-person past masculine)
krasiliście (plural second-person past masculine)
krasili (plural third-person past masculine)
krasiłam (singular first-person past feminine)
krasiłaś (singular second-person past feminine)
krasiła (singular third-person past feminine)
krasiłyśmy (plural first-person past feminine neuter)
krasiłyście (plural second-person past feminine neuter)
krasiły (plural third-person past feminine neuter)
krasiłom (singular first-person past neuter potential rare)
krasiłoś (singular second-person past neuter potential rare)
krasiło (singular third-person past neuter)
niech kraszę (singular first-person imperative)
kraś (singular second-person imperative)
niech krasi (singular third-person imperative)
kraśmy (plural first-person imperative)
kraście (plural second-person imperative)
niech kraszą (plural third-person imperative)
będę krasił (singular first-person future masculine)
będę krasić (singular first-person future masculine)
będziesz krasił (singular second-person future masculine)
będziesz krasić (singular second-person future masculine)
będzie krasił (singular third-person future masculine)
będzie krasić (singular third-person future masculine)
będziemy krasili (plural first-person future masculine)
będziemy krasić (plural first-person future masculine)
będziecie krasili (plural second-person future masculine)
będziecie krasić (plural second-person future masculine)
będą krasili (plural third-person future masculine)
będą krasić (plural third-person future masculine)
będę krasiła (singular first-person future feminine)
będę krasić (singular first-person future feminine)
będziesz krasiła (singular second-person future feminine)
będziesz krasić (singular second-person future feminine)
będzie krasiła (singular third-person future feminine)
będzie krasić (singular third-person future feminine)
będziemy krasiły (plural first-person future feminine neuter)
będziemy krasić (plural first-person future feminine neuter)
będziecie krasiły (plural second-person future feminine neuter)
będziecie krasić (plural second-person future feminine neuter)
będą krasiły (plural third-person future feminine neuter)
będą krasić (plural third-person future feminine neuter)
będę krasiło (singular first-person future neuter potential rare)
będę krasić (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz krasiło (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz krasić (singular second-person future neuter potential rare)
będzie krasiło (singular third-person future neuter)
będzie krasić (singular third-person future neuter)
krasiłem był (singular first-person pluperfect masculine)
krasiłeś był (singular second-person pluperfect masculine)
krasił był (singular third-person pluperfect masculine)
krasiliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
krasiliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
krasili byli (plural third-person pluperfect masculine)
krasiłam była (singular first-person pluperfect feminine)
krasiłaś była (singular second-person pluperfect feminine)
krasiła była (singular third-person pluperfect feminine)
krasiłyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
krasiłyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
krasiły były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
krasiłom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
krasiłoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
krasiło było (singular third-person pluperfect neuter)
kraszono (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
krasiłbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym krasił (singular first-person conditional masculine)
krasiłbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś krasił (singular second-person conditional masculine)
krasiłby (singular third-person conditional masculine)
byłby krasił (singular third-person conditional masculine)
krasilibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy krasili (plural first-person conditional masculine)
krasilibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście krasili (plural second-person conditional masculine)
krasiliby (plural third-person conditional masculine)
byliby krasili (plural third-person conditional masculine)
krasiłabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym krasiła (singular first-person conditional feminine)
krasiłabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś krasiła (singular second-person conditional feminine)
krasiłaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby krasiła (singular third-person conditional feminine)
krasiłybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy krasiły (plural first-person conditional feminine neuter)
krasiłybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście krasiły (plural second-person conditional feminine neuter)
krasiłyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby krasiły (plural third-person conditional feminine neuter)
krasiłobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym krasiło (singular first-person conditional neuter potential rare)
krasiłobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś krasiło (singular second-person conditional neuter potential rare)
krasiłoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby krasiło (singular third-person conditional neuter)
kraszący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niekraszący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
krasząca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niekrasząca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
kraszące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niekraszące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
kraszące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niekraszące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
kraszony (singular first-person second-person third-person masculine)
niekraszony (singular first-person second-person third-person masculine)
kraszeni (plural first-person second-person third-person masculine)
niekraszeni (plural first-person second-person third-person masculine)
kraszona (singular first-person second-person third-person feminine)
niekraszona (singular first-person second-person third-person feminine)
kraszone (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
niekraszone (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
kraszone (singular first-person second-person third-person neuter)
niekraszone (singular first-person second-person third-person neuter)
krasząc (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie krasząc (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
kraszenie (singular plural first-person second-person third-person)
niekraszenie (singular plural first-person second-person third-person)


kakao

(1.1-3) hiszp. cacao < z nah. cacauatl → „ziarno kakao”

(1.4) używane w kontekstach seksualnych, przez skojarzenie z pol. kaka

Kakao jest jednym z niewielu słów w języku polskim, które się nie odmieniają. Błędne jest zdanie: Kupiliśmy w barze dwa kakaa. (poprawnie: dwa kakao). „Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN” skłonny jest uznać takie formy za dopuszczalne jedynie „w bardzo swobodnej polszczyźnie, np. w języku rodzinnym”. Ich pisownia w tym słowniku jest następująca: „lp D. kakaa, C. kakau, N. kakaem; lm M. kakaa”. Z kolei „Słownik gramatyczny języka polskiego” przytacza formy „lp D. kakaa, C. kakau, N. kakaem, Ms. kakale; lm M. kakaa, D. kakał, C. kakaom, B. kakaa, N. kakaami, Ms. kakaach, W. kakaa”, opatrując je jednocześnie kwalifikatorem „niezalecane”.

napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem

Wypiłem kakao na śniadanie.


jagoda

prasł. *agoda
(1.5) por. słc. jahoda, ukr. я́года

jagody (genitive singular)
jagodzie (dative singular)
jagodę (accusative singular)
jagodą (instrumental singular)
jagodzie (locative singular)
jagodo (vocative singular)
jagody (nominative plural)
jagód (genitive plural)
jagodom (dative plural)
jagody (accusative plural)
jagodami (instrumental plural)
jagodach (locative plural)
jagody (vocative plural)

zob. też jagoda w Wikipedii

zobacz też: Indeks:Polski - Owoce

Lubię jeść jagody z bitą śmietaną.


kaczka

przyjdzie święta Weronika, zniesie jajka kaczka dzika

kaczki (genitive singular)
kaczce (dative singular)
kaczkę (accusative singular)
kaczką (instrumental singular)
kaczce (locative singular)
kaczko (vocative singular)
kaczki (nominative plural)
kaczek (genitive plural)
kaczkom (dative plural)
kaczki (accusative plural)
kaczkami (instrumental plural)
kaczkach (locative plural)
kaczki (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Ptaki

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

Na świąteczny obiad mamy kaczkę w pomarańczach.


róża

(1.1) łac. rosa
(1.3) < (1.1) podobieństwo koloru
(1.9) < (1.1) podobieństwo formy

róży (genitive singular)
róży (dative singular)
różę (accusative singular)
różą (instrumental singular)
róży (locative singular)
różo (vocative singular)
róże (nominative plural)
róż (genitive plural)
różom (dative plural)
róże (accusative plural)
różami (instrumental plural)
różach (locative plural)
róże (vocative plural)

Istnieją także w botanice nazwy zawierająca słowo róża, które dotyczą roślin nienależących do różowatych; por. chińska róża, róża jerychońska, włoska róża i in.

nie mylić z: różyczka, różyca

zob. też róża (ujednoznacznienie) w Wikipedii

zob. też róża w Wikicytatach

Do zupy, należy podzielić brokuł na róże.


blacha

blachy (genitive singular)
blasze (dative singular)
blachę (accusative singular)
blachą (instrumental singular)
blasze (locative singular)
blacho (vocative singular)
blachy (nominative plural)
blach (genitive plural)
blachom (dative plural)
blachy (accusative plural)
blachami (instrumental plural)
blachach (locative plural)
blachy (vocative plural)

Po wymieszaniu masła z cukrem i jajkami możemy wylać ciasto na blachę i wstawić do piekarnika.

Prawie cała blacha ciasteczek została już zjedzona.


podać

Za chwilę podamy do stołu.


gęś

zobacz też: gęś domowa • gęś krótkodzioba • gęś łabędzionosa • gęś mała • gęś szara • gęś tundrowa • gęś tybetańska • gęś zbożowa

przysłowia: dobre pierze, niezła też gęś

dwie gęsie, trzy niewieście, już ci jarmark w mieście

gdy gęś dzika w marcu przybywa, ciepła wiosna bywa

gdy na świętą Barbarę gęś chodzi po lodzie, to Boże Narodzenie będzie po wodzie

gdy w świętą Barbarę gęś chodzi po lodzie, to Boże Narodzenie będzie po wodzie

gdy w świętą Barbarę gęś po stawie chodzi, w Boże Narodzenie pływać po nim się godzi

kiedy w Gromniczną gęś chodzi po wodzie, to będzie na Wielkanoc chodzić po lodzie

kura sąsiada jest zawsze tłustsza niźli własna gęś

na Katarzynę gęś po wodzie, Boże Narodzenie po lodzie

nad bażanta gęś wolę, kiedy on w lesie, a ta na stole

gęsi (genitive singular)
gęsi (dative singular)
gęsią (instrumental singular)
gęsi (locative singular)
gęsi (vocative singular)
gęsi (nominative plural)
gęsi (genitive plural)
gęsiom (dative plural)
gęsi (accusative plural)
gęsiami (instrumental plural)
gęśmi (instrumental plural)
gęsiach (locative plural)
gęsi (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Ptaki

potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej gęsi (1.1)


kucharz

(1.1) st.czes. kuchař < niem. Koch < łac. coquus

nieuk ksiądz, doktor, kucharz – siebie i ludzi w zdrowiu zawodzą

kucharza, który z głodu umrze, nie chowają na cmentarzu

kucharza (genitive singular)
kucharzowi (dative singular)
kucharza (accusative singular)
kucharzem (instrumental singular)
kucharzu (locative singular)
kucharzu (vocative singular)
kucharze (nominative plural)
kucharzy (genitive plural)
kucharzom (dative plural)
kucharzy (accusative plural)
kucharzami (instrumental plural)
kucharzach (locative plural)
kucharze (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Zawody

— Panie kelner, proszę wezwać kucharza, niech wyjaśni, czemu mięso jest surowe. — To jest carpaccio, proszę pana.


szalotka

franc. échalote z łac. ascalonia (+capea) → (cebula z) Askalonu (starożytnego miasta w płd. Palestynie)

szalotki (genitive singular)
szalotce (dative singular)
szalotkę (accusative singular)
szalotką (instrumental singular)
szalotce (locative singular)
szalotko (vocative singular)
szalotki (nominative plural)
szalotek (genitive plural)
szalotkom (dative plural)
szalotki (accusative plural)
szalotkami (instrumental plural)
szalotkach (locative plural)
szalotki (vocative plural)

Marzę o gorącej jajecznicy na szalotce.


naturalny

matematycy stosują dwie różne definicje liczb naturalnych, według jednej zero należy do liczb naturalnych, a według drugiej nie.

nie mylić z: maturalny

o nabiale: bez dodatków smakowych, np. owoców

Kup mi kefir naturalny, nie lubię owocowych.


bitka

Winna Basieńka i obita wyładowała się na bitkach wołowych, które mąż lubił z kaszą, a Kazimierz bezskutecznie szukał Jadzi po Wałbrzychu

Joanna Bator, Piaskowa Góra, 2009, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

(baletka), ciasteczko biszkoptowe przełożone marmoladą lub powidłami i posypane makiem


soczewica

ˌsɔt͡ʃɛˈvʲit͡sa

soczewicy (genitive singular)
soczewicy (dative singular)
soczewicę (accusative singular)
soczewicą (instrumental singular)
soczewicy (locative singular)
soczewico (vocative singular)
soczewice (nominative plural)
soczewic (genitive plural)
soczewicom (dative plural)
soczewice (accusative plural)
soczewicami (instrumental plural)
soczewicach (locative plural)
soczewice (vocative plural)


bułczanka

gw. (Śląsk Cieszyński i Górny Śląsk) żymlok, żemlok

bułczanki (genitive singular)
bułczance (dative singular)
bułczankę (accusative singular)
bułczanką (instrumental singular)
bułczance (locative singular)
bułczanko (vocative singular)
bułczanki (nominative plural)
bułczanek (genitive plural)
bułczankom (dative plural)
bułczanki (accusative plural)
bułczankami (instrumental plural)
bułczankach (locative plural)
bułczanki (vocative plural)

rodzaj wędliny; odpowiednik kaszanki, w której zamiast kaszy, jako nadzienie zastosowano bułkę

Nie jadłeś jeszcze bułczanki zrobionej przez pana Pawła.

Lubię dobrze przyprawiona bułczankę z kiszoną kapustą i ziemniakami.


kasza

na świętego Łukasza jest w domu chleb i kasza

na świętego Eliasza z nowego użątku kasza

ani w Paryżu, z owsianej kaszy nie urobią ryżu

kaszy (genitive singular)
kaszy (dative singular)
kaszę (accusative singular)
kaszą (instrumental singular)
kaszy (locative singular)
kaszo (vocative singular)
kasze (nominative plural)
kasz (genitive plural)
kaszom (dative plural)
kasze (accusative plural)
kaszami (instrumental plural)
kaszach (locative plural)
kasze (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie


kasza gryczana

ˈkaʃa ɡrɨˈt͡ʃãna

kaszy gryczanej (genitive singular)
kaszy gryczanej (dative singular)
kaszę gryczaną (accusative singular)
kaszą gryczaną (instrumental singular)
kaszy gryczanej (locative singular)
kaszo gryczana (vocative singular)
kasze gryczane (nominative plural)
kasz gryczanych (genitive plural)
kaszom gryczanym (dative plural)
kasze gryczane (accusative plural)
kaszami gryczanymi (instrumental plural)
kaszach gryczanych (locative plural)
kasze gryczane (vocative plural)

Kasza gryczana bardzo dobrze smakuje z olejem lnianym.


naleśnik

Etymologia jest niepewna. Uznaje się dwie hipotezy:
:# prasł. *nalěsъnikъ < prasł. na + lěsě → na kracie; por. pol. lasa → drewniana krata, plecionka z prętów; ta nazwa dotyczyła zatem ciasta pieczonego na plecionce
:# prasł. *nalistъnikъ < prasł. na + listě → na liściu; ta nazwa dotyczyła zatem ciasta pieczonego na dużym liściu.

Możliwa jest także sytuacja istnienia obu słów, które później połączono w jedno – naleśnik.

naleśnika (genitive singular)
naleśnikowi (dative singular)
naleśnikiem (instrumental singular)
naleśniku (locative singular)
naleśniku (vocative singular)
naleśniki (nominative plural)
naleśników (genitive plural)
naleśnikom (dative plural)
naleśniki (accusative plural)
naleśnikami (instrumental plural)
naleśnikach (locative plural)
naleśniki (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

zobacz też: Indeks:Polski - Fotografia

zobacz też: crêpe • naleśnik amerykański

cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek

Uwielbiam naleśniki z dżemem truskawkowym.


łosoś

łososia (genitive singular)
łososiowi (dative singular)
łososia (accusative singular)
łososiem (instrumental singular)
łososiu (locative singular)
łososiu (vocative singular)
łososie (nominative plural)
łososi (genitive plural)
łososiom (dative plural)
łososie (accusative plural)
łososiami (instrumental plural)
łososiach (locative plural)
łososie (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Ryby • Indeks:Polski - Jedzenie

Na kolację będzie dziś łosoś z grilla ze szparagami.


kalarepa

gw. (Górny Śląsk) oberiba, ołberiba, ouberiba, uberiba

kalarepy (genitive singular)
kalarepie (dative singular)
kalarepę (accusative singular)
kalarepą (instrumental singular)
kalarepie (locative singular)
kalarepo (vocative singular)
kalarepy (nominative plural)
kalarep (genitive plural)
kalarepom (dative plural)
kalarepy (accusative plural)
kalarepami (instrumental plural)
kalarepach (locative plural)
kalarepy (vocative plural)

warzywo, jadalna bulwa pędowa kalarepy (1.1)

Do śniadania dałem dzieciom po kawałku kalarepy.


tarta

tarty (genitive singular)
tarcie (dative singular)
tartę (accusative singular)
tartą (instrumental singular)
tarcie (locative singular)
tarto (vocative singular)
tarty (nominative plural)
tart (genitive plural)
tartom (dative plural)
tarty (accusative plural)
tartami (instrumental plural)
tartach (locative plural)
tarty (vocative plural)

por. quiche

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

niewysokie ciasto na kruchym spodzie, na którym kładzie się nadzienie słodkie (owoce lub konfitury) lub słone (rybę, warzywa, wędlinę itp.)

Najczęściej piekę słodką tartę jabłkową z cynamonem.


keczup

keczupy (nominative plural)
keczupu (genitive singular)
keczupów (genitive plural)
keczupowi (dative singular)
keczupom (dative plural)
keczupy (accusative plural)
keczupem (instrumental singular)
keczupami (instrumental plural)
keczupie (locative singular)
keczupach (locative plural)
keczupie (vocative singular)
keczupy (vocative plural)

sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw

Uwielbiam frytki z keczupem.


kwaśny

kwaśna (nominative singular feminine)
kwaśne (nominative singular neuter)
kwaśni (nominative plural masculine)
kwaśne (nominative plural nonvirile)
kwaśnego (genitive singular masculine animate inanimate)
kwaśnej (genitive singular feminine)
kwaśnego (genitive singular neuter)
kwaśnych (genitive plural masculine nonvirile)
kwaśnemu (dative singular masculine animate inanimate)
kwaśnej (dative singular feminine)
kwaśnemu (dative singular neuter)
kwaśnym (dative plural masculine nonvirile)
kwaśnego (accusative singular masculine animate)
kwaśną (accusative singular feminine)
kwaśne (accusative singular neuter)
kwaśnych (accusative plural masculine)
kwaśne (accusative plural nonvirile)
kwaśnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
kwaśną (instrumental singular feminine)
kwaśnym (instrumental singular neuter)
kwaśnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
kwaśnym (locative singular masculine animate inanimate)
kwaśnej (locative singular feminine)
kwaśnym (locative singular neuter)
kwaśnych (locative plural masculine nonvirile)
kwaśna (vocative singular feminine)
kwaśne (vocative singular neuter)
kwaśni (vocative plural masculine)
kwaśne (vocative plural nonvirile)
kwaśniejszy (comparative)
kwaśniejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
kwaśniejsza (nominative singular feminine)
kwaśniejsze (nominative singular neuter)
kwaśniejsi (nominative plural masculine)
kwaśniejsze (nominative plural nonvirile)
kwaśniejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
kwaśniejszej (genitive singular feminine)
kwaśniejszego (genitive singular neuter)
kwaśniejszych (genitive plural masculine nonvirile)
kwaśniejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
kwaśniejszej (dative singular feminine)
kwaśniejszemu (dative singular neuter)
kwaśniejszym (dative plural masculine nonvirile)
kwaśniejszego (accusative singular masculine animate)
kwaśniejszy (accusative singular masculine inanimate)
kwaśniejszą (accusative singular feminine)
kwaśniejsze (accusative singular neuter)
kwaśniejszych (accusative plural masculine)
kwaśniejsze (accusative plural nonvirile)
kwaśniejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
kwaśniejszą (instrumental singular feminine)
kwaśniejszym (instrumental singular neuter)
kwaśniejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
kwaśniejszym (locative singular masculine animate inanimate)
kwaśniejszej (locative singular feminine)
kwaśniejszym (locative singular neuter)
kwaśniejszych (locative plural masculine nonvirile)
kwaśniejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
kwaśniejsza (vocative singular feminine)
kwaśniejsze (vocative singular neuter)
kwaśniejsi (vocative plural masculine)
kwaśniejsze (vocative plural nonvirile)
najkwaśniejszy (superlative)
najkwaśniejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
najkwaśniejsza (nominative singular feminine)
najkwaśniejsze (nominative singular neuter)
najkwaśniejsi (nominative plural masculine)
najkwaśniejsze (nominative plural nonvirile)
najkwaśniejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
najkwaśniejszej (genitive singular feminine)
najkwaśniejszego (genitive singular neuter)
najkwaśniejszych (genitive plural masculine nonvirile)
najkwaśniejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
najkwaśniejszej (dative singular feminine)
najkwaśniejszemu (dative singular neuter)
najkwaśniejszym (dative plural masculine nonvirile)
najkwaśniejszego (accusative singular masculine animate)
najkwaśniejszy (accusative singular masculine inanimate)
najkwaśniejszą (accusative singular feminine)
najkwaśniejsze (accusative singular neuter)
najkwaśniejszych (accusative plural masculine)
najkwaśniejsze (accusative plural nonvirile)
najkwaśniejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najkwaśniejszą (instrumental singular feminine)
najkwaśniejszym (instrumental singular neuter)
najkwaśniejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najkwaśniejszym (locative singular masculine animate inanimate)
najkwaśniejszej (locative singular feminine)
najkwaśniejszym (locative singular neuter)
najkwaśniejszych (locative plural masculine nonvirile)
najkwaśniejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
najkwaśniejsza (vocative singular feminine)
najkwaśniejsze (vocative singular neuter)
najkwaśniejsi (vocative plural masculine)
najkwaśniejsze (vocative plural nonvirile)

(w piekarnictwie, o pieczywie) pieczony z dodatkiem zakwasu


ślimak

ślimaka (genitive singular)
ślimakowi (dative singular)
ślimakiem (instrumental singular)
ślimaku (locative singular)
ślimaku (vocative singular)
ślimaki (nominative plural)
ślimaków (genitive plural)
ślimakom (dative plural)
ślimaki (accusative plural)
ślimakami (instrumental plural)
ślimakach (locative plural)
ślimaki (vocative plural)

papatacz; słodki wypiek z ciasta półfrancuskiego w kształcie okrągłej, spiralnie zwiniętej muszli

Poproszę ślimaka z budyniem waniliowym i rodzynkami.


borowik

borowika (genitive singular)
borowikowi (dative singular)
borowika (accusative singular)
borowikiem (instrumental singular)
borowiku (locative singular)
borowiku (vocative singular)
borowiki (nominative plural)
borowików (genitive plural)
borowikom (dative plural)
borowiki (accusative plural)
borowikami (instrumental plural)
borowikach (locative plural)
borowiki (vocative plural)

Wczoraj znalazłam dorodnego borowika.


pierś

przysłowia: babie w kolana, chłopu w piersi, szlachcicowi w uszy, żydowi w pięty, nigdy nie bywa zimno

chłop piersi, a szlachcic ręce ma zawsze gołe

jak pierś z Marcinowej gęsi sina, to będzie sroga zima, a jak biała – to nie będzie statkowała

pierś z Marcinowej gęsi jeśli biała, to zima dobrze będzie statkowała

krzyż na piersiach, a diabła ma na sercu

u pięknego konia ma być: głowa jak u panny, pierś jak u wdowy, nóżka jak u dziecięcia

piersi (nominative plural)
piersi (genitive singular)
piersi (genitive plural)
piersi (dative singular)
piersiom (dative plural)
piersi (accusative plural)
piersią (instrumental singular)
piersiami (instrumental plural)
piersi (locative singular)
piersiach (locative plural)
piersi (vocative singular)
piersi (vocative plural)

Dzisiaj na obiad gotuję piersi z kurczaka.


kiełbasa

prasł. *kъlbasa, prasł. *klobasa, prasł. *kobasa

nie dla psa kiełbasa, nie dla kota spyrka

nie dla psa kiełbasa, nie dla prosiąt miód

nie dla psa kiełbasa, nie dla kota sadło

lepsza kiełbasa w rynce niż szynka u rzeźnika

zwąchał kot kiełbasę, a nie zwąchał kija

zalecał się Bartek Marynie, gdy zoczył kiełbasy w kominie

kiełbasy (genitive singular)
kiełbasie (dative singular)
kiełbasę (accusative singular)
kiełbasą (instrumental singular)
kiełbasie (locative singular)
kiełbaso (vocative singular)
kiełbasy (nominative plural)
kiełbas (genitive plural)
kiełbasom (dative plural)
kiełbasy (accusative plural)
kiełbasami (instrumental plural)
kiełbasach (locative plural)
kiełbasy (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego

Rano zjadłem chleb z kiełbasą i ogórkiem.


suchy

Podaj mi tę suchą kromkę.


japonka

japonki (genitive singular)
japonce (dative singular)
japonkę (accusative singular)
japonką (instrumental singular)
japonce (locative singular)
japonko (vocative singular)
japonki (nominative plural)
japonek (genitive plural)
japonkom (dative plural)
japonki (accusative plural)
japonkami (instrumental plural)
japonkach (locative plural)
japonki (vocative plural)

ciasto z makiem, bitą śmietaną i jabłkami


ryżanka

ryżanki (genitive singular)
ryżance (dative singular)
ryżankę (accusative singular)
ryżanką (instrumental singular)
ryżance (locative singular)
ryżanko (vocative singular)
ryżanki (nominative plural)
ryżanek (genitive plural)
ryżankom (dative plural)
ryżanki (accusative plural)
ryżankami (instrumental plural)
ryżankach (locative plural)
ryżanki (vocative plural)

Nazwy mieszkańców miast, osiedli i wsi piszemy małą literą.


kutia

potrawa z pszenicy, maku, miodu i orzechów podawana jako danie na Wigilię


deser

franc. dessert < franc. desservir → sprzątać po posiłku

deseru (genitive singular)
deserowi (dative singular)
deserem (instrumental singular)
deserze (locative singular)
deserze (vocative singular)
desery (nominative plural)
deserów (genitive plural)
deserom (dative plural)
desery (accusative plural)
deserami (instrumental plural)
deserach (locative plural)
desery (vocative plural)

zob. też deser w Wikicytatach

danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym

A na deser zjemy dziś lody z truskawkami.


celer

inna pisownia zeler


mule

muli (genitive plural)
mulom (dative plural)
mulami (instrumental plural)
mulach (locative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

W restauracji zamówiliśmy mule w białym winie.


sparzyć

kto się na gorącym sparzył, ten na zimne dmucha

sparzę (singular first-person)
sparzysz (singular second-person)
sparzy (singular third-person)
sparzymy (plural first-person)
sparzycie (plural second-person)
sparzą (plural third-person)
sparzyłem (singular first-person past masculine)
sparzyłeś (singular second-person past masculine)
sparzył (singular third-person past masculine)
sparzyliśmy (plural first-person past masculine)
sparzyliście (plural second-person past masculine)
sparzyli (plural third-person past masculine)
sparzyłam (singular first-person past feminine)
sparzyłaś (singular second-person past feminine)
sparzyła (singular third-person past feminine)
sparzyłyśmy (plural first-person past feminine neuter)
sparzyłyście (plural second-person past feminine neuter)
sparzyły (plural third-person past feminine neuter)
sparzyłom (singular first-person past neuter potential rare)
sparzyłoś (singular second-person past neuter potential rare)
sparzyło (singular third-person past neuter)
niech sparzę (singular first-person imperative)
sparz (singular second-person imperative)
niech sparzy (singular third-person imperative)
sparzmy (plural first-person imperative)
sparzcie (plural second-person imperative)
niech sparzą (plural third-person imperative)
sparzony (singular first-person second-person third-person masculine)
niesparzony (singular first-person second-person third-person masculine)
sparzeni (plural first-person second-person third-person masculine)
niesparzeni (plural first-person second-person third-person masculine)
sparzona (singular first-person second-person third-person feminine)
niesparzona (singular first-person second-person third-person feminine)
sparzone (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
niesparzone (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
sparzone (singular first-person second-person third-person neuter)
niesparzone (singular first-person second-person third-person neuter)
sparzywszy (singular plural first-person second-person third-person)
sparzenie (singular plural first-person second-person third-person)
niesparzenie (singular plural first-person second-person third-person)
sparzyłem był (singular first-person pluperfect masculine)
sparzyłeś był (singular second-person pluperfect masculine)
sparzył był (singular third-person pluperfect masculine)
sparzyliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
sparzyliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
sparzyli byli (plural third-person pluperfect masculine)
sparzyłam była (singular first-person pluperfect feminine)
sparzyłaś była (singular second-person pluperfect feminine)
sparzyła była (singular third-person pluperfect feminine)
sparzyłyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
sparzyłyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
sparzyły były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
sparzyłom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
sparzyłoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
sparzyło było (singular third-person pluperfect neuter)
sparzono (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
sparzyłbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym sparzył (singular first-person conditional masculine)
sparzyłbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś sparzył (singular second-person conditional masculine)
sparzyłby (singular third-person conditional masculine)
byłby sparzył (singular third-person conditional masculine)
sparzylibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy sparzyli (plural first-person conditional masculine)
sparzylibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście sparzyli (plural second-person conditional masculine)
sparzyliby (plural third-person conditional masculine)
byliby sparzyli (plural third-person conditional masculine)
sparzyłabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym sparzyła (singular first-person conditional feminine)
sparzyłabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś sparzyła (singular second-person conditional feminine)
sparzyłaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby sparzyła (singular third-person conditional feminine)
sparzyłybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy sparzyły (plural first-person conditional feminine neuter)
sparzyłybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście sparzyły (plural second-person conditional feminine neuter)
sparzyłyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby sparzyły (plural third-person conditional feminine neuter)
sparzyłobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym sparzyło (singular first-person conditional neuter potential rare)
sparzyłobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś sparzyło (singular second-person conditional neuter potential rare)
sparzyłoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby sparzyło (singular third-person conditional neuter)

Należy sparzyć pomidory i następnie pokroić je w kostkę.

Jajka przed użyciem należy sparzyć, opłukując wrzątkiem.


kapusta

(2.1) pol. kapować przez skojarzenie fonetyczne

gdy Nowy Rok mglisty, zjedzą kapustę glisty

kapusta, kiedy jest tłusta, tedy sama lezie w usta

kapusty nie przesieka, baby nie przeszczeka

lepiej w domu groch, kapusta niż na wojnie kura tłusta

powąchajcie, panie kumie, jaka to kapusta u mnie

póki kapusta w kłodzie, bieda nie dobodzie

z kapusty brzuch tłusty, z fasoli brzuch boli

kapusty (genitive singular)
kapuście (dative singular)
kapustę (accusative singular)
kapustą (instrumental singular)
kapuście (locative singular)
kapusto (vocative singular)
kapusty (nominative plural)
kapust (genitive plural)
kapustom (dative plural)
kapusty (accusative plural)
kapustami (instrumental plural)
kapustach (locative plural)
kapusty (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

Dziś na obiad zrobiłam kapustę na gęsto.


placek

na świętego Jacka ukoś owsa i upiec placka

ze wszystkich świętych najlepszy Jacek, bo kto żyje dostał placek

placka (genitive singular)
plackowi (dative singular)
plackiem (instrumental singular)
placku (locative singular)
placku (vocative singular)
placki (nominative plural)
placków (genitive plural)
plackom (dative plural)
placki (accusative plural)
plackami (instrumental plural)
plackach (locative plural)
placki (vocative plural)

płaski, zwykle okrągły wypiek, często słodki, z dodatkami

Mama zrobiła pyszny placek z owocami, może spróbujesz?


kanapka

kanapki (genitive singular)
kanapce (dative singular)
kanapkę (accusative singular)
kanapką (instrumental singular)
kanapce (locative singular)
kanapko (vocative singular)
kanapki (nominative plural)
kanapek (genitive plural)
kanapkom (dative plural)
kanapki (accusative plural)
kanapkami (instrumental plural)
kanapkach (locative plural)
kanapki (vocative plural)

pieczywo posmarowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim

Chcesz kanapkę z serem czy szynką?

kanapka (1.1) składająca się przynajmniej z dwóch warstw pieczywa kanapka (1.1) przełożona / posmarowana czymś między warstwami


kartofelek

kartofelka (genitive singular)
kartofelkowi (dative singular)
kartofelka (accusative singular)
kartofelkiem (instrumental singular)
kartofelku (locative singular)
kartofelku (vocative singular)
kartofelki (nominative plural)
kartofelków (genitive plural)
kartofelkom (dative plural)
kartofelki (accusative plural)
kartofelkami (instrumental plural)
kartofelkach (locative plural)
kartofelki (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

ciastko w kształcie kulki, wykonanym z masy z kruszonych herbatników, resztek ciast, z dodatkiem kakao, najczęściej polanym polewą czekoladową, posypanym orzeszkami ziemnymi lub wiórkami kokosowymi; także z marcepanu

Byłam w cukierni i kupiłam trzy pączki i pół kilo kartofelków.


budyń

budyniu (genitive singular)
budyniowi (dative singular)
budyniem (instrumental singular)
budyniu (locative singular)
budyniu (vocative singular)
budynie (nominative plural)
budyni (genitive plural)
budyniów (genitive plural)
budyniom (dative plural)
budynie (accusative plural)
budyniami (instrumental plural)
budyniach (locative plural)
budynie (vocative plural)

kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków

gotowana na parze lekkostrawna potrawa przyrządzana na podstawie żółtek jaj utartych z cukrem lub masłem oraz piany ubitej z białek


kurczak

kurczaka (genitive singular)
kurczakowi (dative singular)
kurczaka (accusative singular)
kurczakiem (instrumental singular)
kurczaku (locative singular)
kurczaku (vocative singular)
kurczaki (nominative plural)
kurczaków (genitive plural)
kurczakom (dative plural)
kurczaki (accusative plural)
kurczakami (instrumental plural)
kurczakach (locative plural)
kurczaki (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Ptaki

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie


ciastko

ciastka (nominative plural)
ciastka (genitive singular)
ciastek (genitive plural)
ciastku (dative singular)
ciastkom (dative plural)
ciastka (accusative plural)
ciastkiem (instrumental singular)
ciastkami (instrumental plural)
ciastku (locative singular)
ciastkach (locative plural)
ciastka (vocative plural)

por. ciasto • babka • babeczka • herbatnik • biszkopt • sernik • piernik • kremówka • ptyś • tort

mały, słodki wypiek, często zdobiony kremem, owocami, lukrem

Na Boże Narodzenie pieczemy domowe ciastka z cynamonem.

Zaprosiłem dziewczynę na ciastka do cukierni.


fasola

siej groch i fasolę, gdy księżyc maleje, zbytnio się śpieszy ten, co wcześniej sieje

fasole (nominative plural)
fasoli (genitive singular)
fasoli (genitive plural)
fasoli (dative singular)
fasolom (dative plural)
fasolę (accusative singular)
fasole (accusative plural)
fasolą (instrumental singular)
fasolami (instrumental plural)
fasoli (locative singular)
fasolach (locative plural)
fasolo (vocative singular)
fasole (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

nasiona lub całe strąki fasoli (1.1); potrawa z nich przyrządzona

Na obiad ugotujemy dziś fasolę.


roślinny

roślinna (nominative singular feminine)
roślinne (nominative singular neuter)
roślinni (nominative plural masculine)
roślinne (nominative plural nonvirile)
roślinnego (genitive singular masculine animate inanimate)
roślinnej (genitive singular feminine)
roślinnego (genitive singular neuter)
roślinnych (genitive plural masculine nonvirile)
roślinnemu (dative singular masculine animate inanimate)
roślinnej (dative singular feminine)
roślinnemu (dative singular neuter)
roślinnym (dative plural masculine nonvirile)
roślinnego (accusative singular masculine animate)
roślinną (accusative singular feminine)
roślinne (accusative singular neuter)
roślinnych (accusative plural masculine)
roślinne (accusative plural nonvirile)
roślinnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
roślinną (instrumental singular feminine)
roślinnym (instrumental singular neuter)
roślinnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
roślinnym (locative singular masculine animate inanimate)
roślinnej (locative singular feminine)
roślinnym (locative singular neuter)
roślinnych (locative plural masculine nonvirile)
roślinna (vocative singular feminine)
roślinne (vocative singular neuter)
roślinni (vocative plural masculine)
roślinne (vocative plural nonvirile)

pochodzenia roślinnego (1.1), pozbawiony produktów odzwierzęcych


kukurydza

kukurydzy (genitive singular)
kukurydzy (dative singular)
kukurydzę (accusative singular)
kukurydzą (instrumental singular)
kukurydzy (locative singular)
kukurydzo (vocative singular)
kukurydze (nominative plural)
kukurydzy (genitive plural)
kukurydzom (dative plural)
kukurydze (accusative plural)
kukurydzami (instrumental plural)
kukurydzach (locative plural)
kukurydze (vocative plural)
kukurydzy (genitive singular)
kukurydzy (dative singular)
kukurydzę (accusative singular)
kukurydzą (instrumental singular)
kukurydzy (locative singular)
kukurydzo (vocative singular)

Od ulicznego sprzedawcy można było kupić kukurydzę, po 5 złotych za sztukę.

Dziadek pod wieczór sypnął kurom kukurydzy.


rarytas

rarytasu (genitive singular)
rarytasowi (dative singular)
rarytasem (instrumental singular)
rarytasie (locative singular)
rarytasie (vocative singular)
rarytasy (nominative plural)
rarytasów (genitive plural)
rarytasom (dative plural)
rarytasy (accusative plural)
rarytasami (instrumental plural)
rarytasach (locative plural)
rarytasy (vocative plural)


tost

tostu (genitive singular)
tostowi (dative singular)
tostem (instrumental singular)
toście (locative singular)
toście (vocative singular)
tosty (nominative plural)
tostów (genitive plural)
tostom (dative plural)
tosty (accusative plural)
tostami (instrumental plural)
tostach (locative plural)
tosty (vocative plural)

zobacz też: chleb tostowy • pieczywo tostowe

podana na ciepło kromka pieczywa opieczona w specjalnym urządzeniu, tosterze

Tosty przyrządza się w elektrycznych maszynkach, przy stole konsumenta, w miarę potrzeby, ponieważ zimne przestają być tostami

Na kolację zjadłem dwa tosty.


indyk

(1.1-2) łac. indicus (gallus), → indyjski (kogut)

(1.5) ang. indie + -k, możliwe podobieństwo fonetyczne

(2.1) pol. endek, podobieństwo fonetyczne

indyk myślał o niedzieli, a w sobotę łeb mu ścięli

myślał indyk o niedzieli, a w sobotę łeb mu ścieli

gw. (Górny Śląsk) pulak, pultak, pulok, pultok, puter, pulpul

indyka (genitive singular)
indykowi (dative singular)
indyka (accusative singular)
indykiem (instrumental singular)
indyku (locative singular)
indyku (vocative singular)
indyki (nominative plural)
indyków (genitive plural)
indykom (dative plural)
indyki (accusative plural)
indykami (instrumental plural)
indykach (locative plural)
indyki (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Ptaki • Indeks:Polski - Jedzenie


margaryna

franc. margarine < franc. (acide) margarique → kwas margarynowy < gr. μάργαρον (márgaron) → perła

margaryny (genitive singular)
margarynie (dative singular)
margarynę (accusative singular)
margaryną (instrumental singular)
margarynie (locative singular)
margaryno (vocative singular)
margaryny (nominative plural)
margaryn (genitive plural)
margarynom (dative plural)
margaryny (accusative plural)
margarynami (instrumental plural)
margarynach (locative plural)
margaryny (vocative plural)

produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych

Posmaruj mi chleb margaryną.


sernik

robić / zrobić / przygotowywać / przygotować / gotować / ugotować / podać / podawać / serwować / zamówić / zamawiać / jeść / zjeść / zjadać / jadać / doprawiać / przyprawiać sernik

sernika (genitive singular)
sernikowi (dative singular)
sernikiem (instrumental singular)
serniku (locative singular)
serniku (vocative singular)
serniki (nominative plural)
serników (genitive plural)
sernikom (dative plural)
serniki (accusative plural)
sernikami (instrumental plural)
sernikach (locative plural)
serniki (vocative plural)

zob. też sernik (ujednoznacznienie) w Wikipedii

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

słodkie ciasto, w którym jednym ze składników jest biały ser


krewetka

krewetki (genitive singular)
krewetce (dative singular)
krewetkę (accusative singular)
krewetką (instrumental singular)
krewetce (locative singular)
krewetko (vocative singular)
krewetki (nominative plural)
krewetek (genitive plural)
krewetkom (dative plural)
krewetki (accusative plural)
krewetkami (instrumental plural)
krewetkach (locative plural)
krewetki (vocative plural)

mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1)

Na obiad zamówiliśmy krewetki w sosie pomidorowym.


kurnik

kurnika (genitive singular)
kurnikowi (dative singular)
kurnikiem (instrumental singular)
kurniku (locative singular)
kurniku (vocative singular)
kurniki (nominative plural)
kurników (genitive plural)
kurnikom (dative plural)
kurniki (accusative plural)
kurnikami (instrumental plural)
kurnikach (locative plural)
kurniki (vocative plural)

por. bażantarnia • chlew • gęsiarnia • królikarnia • kurnik • obora • owczarnia • psiarnia • stajnia

pieróg weselny z nadzieniem z dodatkiem mięsa kurzego


truskawkowy

truskawkowa (nominative singular feminine)
truskawkowe (nominative singular neuter)
truskawkowi (nominative plural masculine)
truskawkowe (nominative plural nonvirile)
truskawkowego (genitive singular masculine animate inanimate)
truskawkowej (genitive singular feminine)
truskawkowego (genitive singular neuter)
truskawkowych (genitive plural masculine nonvirile)
truskawkowemu (dative singular masculine animate inanimate)
truskawkowej (dative singular feminine)
truskawkowemu (dative singular neuter)
truskawkowym (dative plural masculine nonvirile)
truskawkowego (accusative singular masculine animate)
truskawkową (accusative singular feminine)
truskawkowe (accusative singular neuter)
truskawkowych (accusative plural masculine)
truskawkowe (accusative plural nonvirile)
truskawkowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
truskawkową (instrumental singular feminine)
truskawkowym (instrumental singular neuter)
truskawkowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
truskawkowym (locative singular masculine animate inanimate)
truskawkowej (locative singular feminine)
truskawkowym (locative singular neuter)
truskawkowych (locative plural masculine nonvirile)
truskawkowa (vocative singular feminine)
truskawkowe (vocative singular neuter)
truskawkowi (vocative plural masculine)
truskawkowe (vocative plural nonvirile)
bardziej truskawkowy (comparative)
bardziej truskawkowy (nominative singular masculine animate inanimate)
bardziej truskawkowa (nominative singular feminine)
bardziej truskawkowe (nominative singular neuter)
bardziej truskawkowi (nominative plural masculine)
bardziej truskawkowe (nominative plural nonvirile)
bardziej truskawkowego (genitive singular masculine animate inanimate)
bardziej truskawkowej (genitive singular feminine)
bardziej truskawkowego (genitive singular neuter)
bardziej truskawkowych (genitive plural masculine nonvirile)
bardziej truskawkowemu (dative singular masculine animate inanimate)
bardziej truskawkowej (dative singular feminine)
bardziej truskawkowemu (dative singular neuter)
bardziej truskawkowym (dative plural masculine nonvirile)
bardziej truskawkowego (accusative singular masculine animate)
bardziej truskawkowy (accusative singular masculine inanimate)
bardziej truskawkową (accusative singular feminine)
bardziej truskawkowe (accusative singular neuter)
bardziej truskawkowych (accusative plural masculine)
bardziej truskawkowe (accusative plural nonvirile)
bardziej truskawkowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
bardziej truskawkową (instrumental singular feminine)
bardziej truskawkowym (instrumental singular neuter)
bardziej truskawkowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
bardziej truskawkowym (locative singular masculine animate inanimate)
bardziej truskawkowej (locative singular feminine)
bardziej truskawkowym (locative singular neuter)
bardziej truskawkowych (locative plural masculine nonvirile)
bardziej truskawkowy (vocative singular masculine animate inanimate)
bardziej truskawkowa (vocative singular feminine)
bardziej truskawkowe (vocative singular neuter)
bardziej truskawkowi (vocative plural masculine)
bardziej truskawkowe (vocative plural nonvirile)
najbardziej truskawkowy (superlative)
najbardziej truskawkowy (nominative singular masculine animate inanimate)
najbardziej truskawkowa (nominative singular feminine)
najbardziej truskawkowe (nominative singular neuter)
najbardziej truskawkowi (nominative plural masculine)
najbardziej truskawkowe (nominative plural nonvirile)
najbardziej truskawkowego (genitive singular masculine animate inanimate)
najbardziej truskawkowej (genitive singular feminine)
najbardziej truskawkowego (genitive singular neuter)
najbardziej truskawkowych (genitive plural masculine nonvirile)
najbardziej truskawkowemu (dative singular masculine animate inanimate)
najbardziej truskawkowej (dative singular feminine)
najbardziej truskawkowemu (dative singular neuter)
najbardziej truskawkowym (dative plural masculine nonvirile)
najbardziej truskawkowego (accusative singular masculine animate)
najbardziej truskawkowy (accusative singular masculine inanimate)
najbardziej truskawkową (accusative singular feminine)
najbardziej truskawkowe (accusative singular neuter)
najbardziej truskawkowych (accusative plural masculine)
najbardziej truskawkowe (accusative plural nonvirile)
najbardziej truskawkowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najbardziej truskawkową (instrumental singular feminine)
najbardziej truskawkowym (instrumental singular neuter)
najbardziej truskawkowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najbardziej truskawkowym (locative singular masculine animate inanimate)
najbardziej truskawkowej (locative singular feminine)
najbardziej truskawkowym (locative singular neuter)
najbardziej truskawkowych (locative plural masculine nonvirile)
najbardziej truskawkowy (vocative singular masculine animate inanimate)
najbardziej truskawkowa (vocative singular feminine)
najbardziej truskawkowe (vocative singular neuter)
najbardziej truskawkowi (vocative plural masculine)
najbardziej truskawkowe (vocative plural nonvirile)

przyrządzony z truskawek, z dodatkiem truskawek

Ostatnio kupowałeś dżem truskawkowy.


zawrzeć

(1) za-wrzeć (kipieć)
(2) za-wrzeć (pchać)

zawrę (singular first-person)
zawrzesz (singular second-person)
zawrze (singular third-person)
zawrzemy (plural first-person)
zawrzecie (plural second-person)
zawrą (plural third-person)
zawrzałem (singular first-person past masculine)
zawrzałeś (singular second-person past masculine)
zawrzał (singular third-person past masculine)
zawrzeliśmy (plural first-person past masculine)
zawrzeliście (plural second-person past masculine)
zawrzeli (plural third-person past masculine)
zawrzałam (singular first-person past feminine)
zawrzałaś (singular second-person past feminine)
zawrzała (singular third-person past feminine)
zawrzałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
zawrzałyście (plural second-person past feminine neuter)
zawrzały (plural third-person past feminine neuter)
zawrzałom (singular first-person past neuter potential rare)
zawrzałoś (singular second-person past neuter potential rare)
zawrzało (singular third-person past neuter)
niech zawrę (singular first-person imperative)
zawrzyj (singular second-person imperative)
niech zawrze (singular third-person imperative)
zawrzyjmy (plural first-person imperative)
zawrzyjcie (plural second-person imperative)
niech zawrą (plural third-person imperative)
zawrzany (singular first-person second-person third-person masculine)
niezawrzany (singular first-person second-person third-person masculine)
zawrzeni (plural first-person second-person third-person masculine)
niezawrzeni (plural first-person second-person third-person masculine)
zawrzana (singular first-person second-person third-person feminine)
niezawrzana (singular first-person second-person third-person feminine)
zawrzane (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
niezawrzane (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
zawrzane (singular first-person second-person third-person neuter)
niezawrzane (singular first-person second-person third-person neuter)
zawrzawszy (singular plural first-person second-person third-person)
zawrzenie (singular plural first-person second-person third-person)
niezawrzenie (singular plural first-person second-person third-person)
zawrzałem był (singular first-person pluperfect masculine)
zawrzałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
zawrzał był (singular third-person pluperfect masculine)
zawrzeliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
zawrzeliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
zawrzeli byli (plural third-person pluperfect masculine)
zawrzałam była (singular first-person pluperfect feminine)
zawrzałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
zawrzała była (singular third-person pluperfect feminine)
zawrzałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
zawrzałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
zawrzały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
zawrzałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
zawrzałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
zawrzało było (singular third-person pluperfect neuter)
zawrzano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
zawrzałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym zawrzał (singular first-person conditional masculine)
zawrzałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś zawrzał (singular second-person conditional masculine)
zawrzałby (singular third-person conditional masculine)
byłby zawrzał (singular third-person conditional masculine)
zawrzelibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy zawrzeli (plural first-person conditional masculine)
zawrzelibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście zawrzeli (plural second-person conditional masculine)
zawrzeliby (plural third-person conditional masculine)
byliby zawrzeli (plural third-person conditional masculine)
zawrzałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym zawrzała (singular first-person conditional feminine)
zawrzałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś zawrzała (singular second-person conditional feminine)
zawrzałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby zawrzała (singular third-person conditional feminine)
zawrzałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy zawrzały (plural first-person conditional feminine neuter)
zawrzałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście zawrzały (plural second-person conditional feminine neuter)
zawrzałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby zawrzały (plural third-person conditional feminine neuter)
zawrzałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym zawrzało (singular first-person conditional neuter potential rare)
zawrzałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś zawrzało (singular second-person conditional neuter potential rare)
zawrzałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby zawrzało (singular third-person conditional neuter)

o momencie wejścia w stan wrzenia (o substancji w stanie płynnym)

Woda w garnku zawrzała i zaczęłam wrzucać do niej kluski.


ćwikła

ćwikły (genitive singular)
ćwikle (dative singular)
ćwikłę (accusative singular)
ćwikłą (instrumental singular)
ćwikle (locative singular)
ćwikło (vocative singular)
ćwikły (nominative plural)
ćwikieł (genitive plural)
ćwikłom (dative plural)
ćwikły (accusative plural)
ćwikłami (instrumental plural)
ćwikłach (locative plural)
ćwikły (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

Potrawa znana była już w XVI wieku; została opisana np. w Żywocie człowieka poczciwego Mikołaja Reja.

gotowane lub kiszone buraki ćwikłowe z dodatkiem tartego chrzanu i octu

Na tradycyjne wielkanocne śniadanie podaje się ćwikłę i chrzan.


wegetariański

ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃j̃sʲci

vegetarʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

wegetariańska (nominative singular feminine)
wegetariańskie (nominative singular neuter)
wegetariańscy (nominative plural masculine)
wegetariańskie (nominative plural nonvirile)
wegetariańskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
wegetariańskiej (genitive singular feminine)
wegetariańskiego (genitive singular neuter)
wegetariańskich (genitive plural masculine nonvirile)
wegetariańskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
wegetariańskiej (dative singular feminine)
wegetariańskiemu (dative singular neuter)
wegetariańskim (dative plural masculine nonvirile)
wegetariańskiego (accusative singular masculine animate)
wegetariańską (accusative singular feminine)
wegetariańskie (accusative singular neuter)
wegetariańskich (accusative plural masculine)
wegetariańskie (accusative plural nonvirile)
wegetariańskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
wegetariańską (instrumental singular feminine)
wegetariańskim (instrumental singular neuter)
wegetariańskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
wegetariańskim (locative singular masculine animate inanimate)
wegetariańskiej (locative singular feminine)
wegetariańskim (locative singular neuter)
wegetariańskich (locative plural masculine nonvirile)
wegetariańska (vocative singular feminine)
wegetariańskie (vocative singular neuter)
wegetariańscy (vocative plural masculine)
wegetariańskie (vocative plural nonvirile)

Nasza restauracja specjalizuje się w daniach wegetariańskich.

o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego


jajecznica

por. chorw. jajčenica, dial. czes. vaječňica, ros. яи́чница, słc. vaječnica, ukr. яє́чниця

ˌjäjɛt͡ʃʲˈɲit͡sa

i ̯äi ̯ečʹńica

reg. śl. jajeczniki, smażonka, smażylnica, wajecznica

jajecznicy (genitive singular)
jajecznicy (dative singular)
jajecznicę (accusative singular)
jajecznicą (instrumental singular)
jajecznicy (locative singular)
jajecznico (vocative singular)
jajecznice (nominative plural)
jajecznic (genitive plural)
jajecznicom (dative plural)
jajecznice (accusative plural)
jajecznicami (instrumental plural)
jajecznicach (locative plural)
jajecznice (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

Na śniadanie zwykle jem jajecznicę.


białko

białka (genitive singular)
białku (dative singular)
białkiem (instrumental singular)
białku (locative singular)
białka (nominative plural)
białek (genitive plural)
białkom (dative plural)
białka (accusative plural)
białkami (instrumental plural)
białkach (locative plural)
białka (vocative plural)

płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj

Jajo składa się z trzech części: białka, żółtka i skorupy.

Prawdziwe punki noszą irokezy usztywnione białkiem


żurawina

żurawiny (genitive singular)
żurawinie (dative singular)
żurawinę (accusative singular)
żurawiną (instrumental singular)
żurawinie (locative singular)
żurawino (vocative singular)
żurawiny (nominative plural)
żurawin (genitive plural)
żurawinom (dative plural)
żurawiny (accusative plural)
żurawinami (instrumental plural)
żurawinach (locative plural)
żurawiny (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Owoce

Żurawina jest bogata w witaminy.


konfitura

konfitury (genitive singular)
konfiturze (dative singular)
konfiturę (accusative singular)
konfiturą (instrumental singular)
konfiturze (locative singular)
konfituro (vocative singular)
konfitury (nominative plural)
konfitur (genitive plural)
konfiturom (dative plural)
konfitury (accusative plural)
konfiturami (instrumental plural)
konfiturach (locative plural)
konfitury (vocative plural)

zwykle w lm

zobacz też: dżem • konfitura • marmolada • powidła

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

Po ochłodzeniu konfitura zrobiła się bardzo gęsta.


wieniec

ˈvʲjɛ̇̃ɲɛt͡s

wieńca (genitive singular)
wieńcowi (dative singular)
wieńcem (instrumental singular)
wieńcu (locative singular)
wieńcu (vocative singular)
wieńce (nominative plural)
wieńców (genitive plural)
wieńcom (dative plural)
wieńce (accusative plural)
wieńcami (instrumental plural)
wieńcach (locative plural)
wieńce (vocative plural)

zob. też wieniec w Wikipedii

rodzaj ciasta drożdżowego lub tortu w kształcie wieńca (1.1)


goździk

goździki (nominative plural)
goździka (genitive singular)
goździków (genitive plural)
goździkowi (dative singular)
goździkom (dative plural)
goździki (accusative plural)
goździkiem (instrumental singular)
goździkami (instrumental plural)
goździku (locative singular)
goździkach (locative plural)
goździku (vocative singular)
goździki (vocative plural)

wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa

Do grzańca dodałem kilka goździków.


filiżanka

rum. filigean < osm. فنجان (fincân; por. tur. fincan)

filiżanki (genitive singular)
filiżance (dative singular)
filiżankę (accusative singular)
filiżanką (instrumental singular)
filiżance (locative singular)
filiżanko (vocative singular)
filiżanki (nominative plural)
filiżanek (genitive plural)
filiżankom (dative plural)
filiżanki (accusative plural)
filiżankami (instrumental plural)
filiżankach (locative plural)
filiżanki (vocative plural)

miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)

Mam ochotę na filiżankę gorącej czekolady.


goły

(1.1-3) por. białor. голы, chorw. gol, dłuż. goły, mac. гол, ros. голый, scs. голъ, słc. holý, słń. gol i ukr. го́лий

gołów (genitive plural)
gołom (dative plural)
gołami (instrumental plural)
gołach (locative plural)

rodzaj klusek ziemniaczanych, potrawa z kuchni kieleckiej

Na obiad zrobiliśmy dziś goły i zalewajkę.


szumowina

szumowiny (genitive singular)
szumowinie (dative singular)
szumowinę (accusative singular)
szumowiną (instrumental singular)
szumowinie (locative singular)
szumowino (vocative singular)
szumowiny (nominative plural)
szumowin (genitive plural)
szumowinom (dative plural)
szumowiny (accusative plural)
szumowinami (instrumental plural)
szumowinach (locative plural)
szumowiny (vocative plural)

piana zbierająca się na powierzchni gotowanych płynów

W trakcie gotowania należy usuwać pojawiającą się szumowinę.


chrzan

prasł. *chrěnъ
źródłosłów nazwiska Chrzan

przysłowia: chrzanu nie przetrzesz, baby nie przeprzesz

chrzany (nominative plural)
chrzanu (genitive singular)
chrzanów (genitive plural)
chrzanowi (dative singular)
chrzanom (dative plural)
chrzany (accusative plural)
chrzanem (instrumental singular)
chrzanami (instrumental plural)
chrzanie (locative singular)
chrzanach (locative plural)
chrzanie (vocative singular)
chrzany (vocative plural)

korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku

Kupili sobie dwa kufle doskonałej wody i dwa duże pierniki, mając przy tym spokojne fizjonomie mieszczan, którzy zwykli jadać przy herbacie gorącą szynkę z chrzanem


herbatnik

herbatnika (genitive singular)
herbatnikowi (dative singular)
herbatnikiem (instrumental singular)
herbatniku (locative singular)
herbatniku (vocative singular)
herbatniki (nominative plural)
herbatników (genitive plural)
herbatnikom (dative plural)
herbatniki (accusative plural)
herbatnikami (instrumental plural)
herbatnikach (locative plural)
herbatniki (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy

Na stole leżała otwarta paczka herbatników.


brokuł

brokułu (genitive singular)
brokuła (genitive singular colloquial)
brokułowi (dative singular)
brokuła (accusative singular colloquial)
brokułem (instrumental singular)
brokule (locative singular)
brokule (vocative singular)
brokuły (nominative plural)
brokułów (genitive plural)
brokułom (dative plural)
brokuły (accusative plural)
brokułami (instrumental plural)
brokułach (locative plural)
brokuły (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Warzywa

Na obiad zjemy brokuły.


dorsz

dorsza (genitive singular)
dorszowi (dative singular)
dorsza (accusative singular)
dorszem (instrumental singular)
dorszu (locative singular)
dorszu (vocative singular)
dorsze (nominative plural)
dorszy (genitive plural)
dorszów (genitive plural)
dorszom (dative plural)
dorsze (accusative plural)
dorszami (instrumental plural)
dorszach (locative plural)
dorsze (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Ryby

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

Napiszę parę słów na wysuszonym dorszu, nie mam papieru, a chcę napisać do Finki, tam na Północy, ona da wam lepsze wskazówki niż ja!

H. Ch. Andersen, Królowa Śniegu (tłum. F. Mirandola, wyd. 1929).

Dziś na kolację będzie filet z dorsza zapiekany z warzywami.


homar

homara (genitive singular)
homarowi (dative singular)
homara (accusative singular)
homarem (instrumental singular)
homarze (locative singular)
homarze (vocative singular)
homary (nominative plural)
homarów (genitive plural)
homarom (dative plural)
homary (accusative plural)
homarami (instrumental plural)
homarach (locative plural)
homary (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Zwierzęta

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

Kolacja, rozumie się, jak zwykle: ostrygi, homary, ryby, zwierzyna, ale na zakończenie, dla amatorów, wie pani co?… Kasza!…


kalmar

łac. calamarius → służący do przechowywania piór do pisania

kalmara (genitive singular)
kalmarowi (dative singular)
kalmara (accusative singular)
kalmarem (instrumental singular)
kalmarze (locative singular)
kalmarze (vocative singular)
kalmary (nominative plural)
kalmarów (genitive plural)
kalmarom (dative plural)
kalmary (accusative plural)
kalmarami (instrumental plural)
kalmarach (locative plural)
kalmary (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Zwierzęta • Indeks:Polski - Jedzenie

zwierzę z gatunku kalmarów (1.1); zwykle w lm

Dokładnie oczyszczone z błon kalmary (tułowia, czułki i głowy) umyć starannie i zalać w rondlu zimną wodą


jesiotr

por. białor. асетр, białor. асяцёр, ros. осётр, ukr. осетер, czes. jeseter, słc. jeseter.

jesiotra (genitive singular)
jesiotrowi (dative singular)
jesiotra (accusative singular)
jesiotrem (instrumental singular)
jesiotrze (locative singular)
jesiotrze (vocative singular)
jesiotry (nominative plural)
jesiotrów (genitive plural)
jesiotrom (dative plural)
jesiotry (accusative plural)
jesiotrami (instrumental plural)
jesiotrach (locative plural)
jesiotry (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Ryby

Dziś na obiad jest jesiotr w śmietanie.


salsa

salsy (genitive singular)
salsie (dative singular)
salsę (accusative singular)
salsą (instrumental singular)
salsie (locative singular)
salso (vocative singular)
salsy (nominative plural)
sals (genitive plural)
salsom (dative plural)
salsy (accusative plural)
salsami (instrumental plural)
salsach (locative plural)
salsy (vocative plural)

zob. też salsa w Wikipedii

zimny, często pikantny, sos ze zmiksowanych lub posiekanych warzyw albo owoców; specjalność kuchni meksykańskiej


pstrąg

prasł. *pьstrǫgъ, utworzone od prasł. *pьstrъ + *ąg → wielobarwny, pstry, ze względu na pstre ubarwienie tej ryby + ryba, zwierzę

pstrąga (genitive singular)
pstrągowi (dative singular)
pstrąga (accusative singular)
pstrągiem (instrumental singular)
pstrągu (locative singular)
pstrągu (vocative singular)
pstrągi (nominative plural)
pstrągów (genitive plural)
pstrągom (dative plural)
pstrągi (accusative plural)
pstrągami (instrumental plural)
pstrągach (locative plural)
pstrągi (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Ryby • Indeks:Polski - Jedzenie

Murgrabia przyniósł mi wieczerzę, złożoną z półmiska pstrągów złowionych w sąsiednim potoku

J. Potocki: Rękopis znaleziony w Saragossie.


ośmiornica

ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲit͡sa

ośmiornicy (genitive singular)
ośmiornicy (dative singular)
ośmiornicę (accusative singular)
ośmiornicą (instrumental singular)
ośmiornicy (locative singular)
ośmiornico (vocative singular)
ośmiornice (nominative plural)
ośmiornic (genitive plural)
ośmiornicom (dative plural)
ośmiornice (accusative plural)
ośmiornicami (instrumental plural)
ośmiornicach (locative plural)
ośmiornice (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Zwierzęta

Kiedy jest okazja do świętowania, jak zdanie egzaminu czy ukończenie eseju, schodzą, żeby zjeść musakę, okrę, taramosalatę, łatę jagnięcą czy ośmiornicę przy drewnianych, lakierowanych stołach, które wyglądają, jakby przyniesiono je tu prosto ze starego żaglowca

David Unger „Pan własnego losu”, Wydawnictwo Sonia Draga, Katowice 2018, ISBN 9788381103886


sardynka

sardynki (genitive singular)
sardynce (dative singular)
sardynkę (accusative singular)
sardynką (instrumental singular)
sardynce (locative singular)
sardynko (vocative singular)
sardynki (nominative plural)
sardynek (genitive plural)
sardynkom (dative plural)
sardynki (accusative plural)
sardynkami (instrumental plural)
sardynkach (locative plural)
sardynki (vocative plural)

danie lub produkt spożywczy z sardynek (1.1)

Myślę, że najlepiej byłoby zacząć od jakiejś niewinnej przekąski w rodzaju sardynek w oliwie, które ubłożywszy z lekka podniebienie nie odebrałyby apetytu do dań następnych

B. Leśmian: Przygody Sindbada żeglarza/Przygoda piąta


blok

bloku (genitive singular)
blokowi (dative singular)
blokiem (instrumental singular)
bloku (locative singular)
bloku (vocative singular)
bloki (nominative plural)
bloków (genitive plural)
blokom (dative plural)
bloki (accusative plural)
blokami (instrumental plural)
blokach (locative plural)
bloki (vocative plural)

rodzaj deseru z mleka w proszku oraz pokruszonych herbatników lub wafli

Marta przygotowywała blok czekoladowy.


tuńczyk

(1.1) niem. Thunfisch, z franc. thon, łac. thunnus, gr. θύννος (thýnnos)

ˈtũj̃n͇t͡ʃɨk

tuńczyka (genitive singular)
tuńczykowi (dative singular)
tuńczyka (accusative singular)
tuńczykiem (instrumental singular)
tuńczyku (locative singular)
tuńczyku (vocative singular)
tuńczyki (nominative plural)
tuńczyków (genitive plural)
tuńczykom (dative plural)
tuńczyki (accusative plural)
tuńczykami (instrumental plural)
tuńczykach (locative plural)
tuńczyki (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Ryby

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

Pokrój pomidorki cherry na połówki, dodaj wraz z tuńczykiem do makaronu i gotuj przez kolejne 2-3 minuty


zupa nic

zupy nic (genitive singular)
zupie nic (dative singular)
zupę nic (accusative singular)
zupą nic (instrumental singular)
zupie nic (locative singular)
zupo nic (vocative singular)

zobacz też: Indeks:Polski - Związki frazeologiczne

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

deser w postaci słodkiej zupy z mleka, żółtek, cukru i wanilii

Nic nie przebije smaku zupy nic, którą robiła moja babcia.


młynek

młynka (genitive singular)
młynkowi (dative singular)
młynkiem (instrumental singular)
młynku (locative singular)
młynku (vocative singular)
młynki (nominative plural)
młynków (genitive plural)
młynkom (dative plural)
młynki (accusative plural)
młynkami (instrumental plural)
młynkach (locative plural)
młynki (vocative plural)

dziś używany tylko w związkach frazeologicznych kręcić młynka, wywijać młynka

urządzenie do mielenia produktów spożywczych, np. pieprzu lub kawy

Machina parowa przecież nie młynek do kawy, to wielka machina


dynia

dynie (nominative plural)
dyni (genitive singular)
dyń (genitive plural)
dyni (dative singular)
dyniom (dative plural)
dynię (accusative singular)
dynie (accusative plural)
dynią (instrumental singular)
dyniami (instrumental plural)
dyni (locative singular)
dyniach (locative plural)
dynio (vocative singular)
dynie (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)

Wydrążyliśmy dynię i włożyliśmy w środek świeczkę.


gniazdko

gniazdka (nominative plural)
gniazdka (genitive singular)
gniazdek (genitive plural)
gniazdku (dative singular)
gniazdkom (dative plural)
gniazdka (accusative plural)
gniazdkiem (instrumental singular)
gniazdkami (instrumental plural)
gniazdku (locative singular)
gniazdkach (locative plural)
gniazdka (vocative plural)


kaki

Do sałatki owocowej dodamy też kaki.


prosię

nie dla psa kiełbasa, nie dla prosiąt miód

nie miała baba kłopotu, kupiła sobie prosię

prosięcia (genitive singular)
prosięciu (dative singular)
prosięciem (instrumental singular)
prosięciu (locative singular)
prosięta (nominative plural)
prosiąt (genitive plural)
prosiętom (dative plural)
prosięta (accusative plural)
prosiętami (instrumental plural)
prosiętach (locative plural)
prosięta (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki

Kazik się szarpnął i zrobił nam prosię z rożna.


brołtzupa

inna pisownia brotzupa

gw. (Górny Śląsk) wodzionka; zupa z chleba zalanego wrzącą wodą z dodatkiem czosnku i tłuszczu, np. smalcu


zołza

zołzy (genitive singular)
zołzie (dative singular)
zołzę (accusative singular)
zołzą (instrumental singular)
zołzie (locative singular)
zołzo (vocative singular)
zołzy (nominative plural)
zołz (genitive plural)
zołzom (dative plural)
zołzy (accusative plural)
zołzami (instrumental plural)
zołzach (locative plural)
zołzy (vocative plural)

inna pisownia zółza

Jodłech harynki w cebulowej zołzie.


groch z kapustą

kiedy w brzuchu pusto, w głowie groch z kapustą

grochu z kapustą (genitive singular)
grochowi z kapustą (dative singular)
grochem z kapustą (instrumental singular)
grochu z kapustą (locative singular)
grochu z kapustą (vocative singular)

tradycyjne jarskie danie wigilijne z gotowanego żółtego grochu, kiszonej kapusty i grzybów

Przyjęli mnie bardzo serdecznie, zaprosili do mieszkania i poczęstowali grochem z kapustą i kiełbasą.

Michael Chęciński „Jedenaste przykazanie: nie zapomnij”, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2004, ISBN 8373229582, s. 301


rogal

rogala (genitive singular)
rogalowi (dative singular)
rogala (accusative singular)
rogalem (instrumental singular)
rogalu (locative singular)
rogalu (vocative singular)
rogale (nominative plural)
rogali (genitive plural)
rogalów (genitive plural)
rogalom (dative plural)
rogale (accusative plural)
rogalami (instrumental plural)
rogalach (locative plural)
rogale (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

termin stosowany w środowisku graczy rpg i gier gdzie występuje podział na klasy postaci

Pies bowiem skwapliwie uprzątał rogale, bułki, serdelki, wypijał mleko, śmietankę, a przy tym bardzo lubił gryźć różne przedmioty zaprawiając sobie młode zęby do przyszłych czynów


prażucha

prażuchy (genitive singular)
prażusze (dative singular)
prażuchę (accusative singular)
prażuchą (instrumental singular)
prażusze (locative singular)
prażucho (vocative singular)
prażuchy (nominative plural)
prażuch (genitive plural)
prażuchom (dative plural)
prażuchy (accusative plural)
prażuchami (instrumental plural)
prażuchach (locative plural)
prażuchy (vocative plural)

w niektórych regionach używane tylko w lm

potrawa z wyprażonej mąki i wody, podawana w formie klusek

Babcia przyrządziła dziś prażuchę.


syrop

syropu (genitive singular)
syropowi (dative singular)
syropem (instrumental singular)
syropie (locative singular)
syropie (vocative singular)
syropy (nominative plural)
syropów (genitive plural)
syropom (dative plural)
syropy (accusative plural)
syropami (instrumental plural)
syropach (locative plural)
syropy (vocative plural)

gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok


udziec

udźca (genitive singular)
udźcowi (dative singular)
udźcem (instrumental singular)
udźcu (locative singular)
udźcu (vocative singular)
udźce (nominative plural)
udźców (genitive plural)
udźcom (dative plural)
udźce (accusative plural)
udźcami (instrumental plural)
udźcach (locative plural)
udźce (vocative plural)

Forma dopełniacza liczby mnogiej „udźcy” jest niepoprawna.

udo dużego zwierzęcia przeznaczone do spożycia

Udziec z indyka smakuje jak polędwica.


polędwica

źródłosłów dla białor. паляндвіца

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

Na śniadanie podano kanapki z polędwicą.


ajerkoniak

ˌajɛrˈkɔ̃ɲak

ajerkoniaku (genitive singular)
ajerkoniakowi (dative singular)
ajerkoniakiem (instrumental singular)
ajerkoniaku (locative singular)
ajerkoniaku (vocative singular)
ajerkoniaki (nominative plural)
ajerkoniaków (genitive plural)
ajerkoniakom (dative plural)
ajerkoniaki (accusative plural)
ajerkoniakami (instrumental plural)
ajerkoniakach (locative plural)
ajerkoniaki (vocative plural)

likier ze spirytusu, żółtek, cukru i wanilii

Babcia Józia robiła dobry ajerkoniak, mamy jeszcze jej przepis.


kogel-mogel

niem. Kugel + mogeln (kula, gałka + kręcić)

ˌkɔɡɛl‿ˈmɔɡɛl

kogla-mogla (genitive singular)
koglowi-moglowi (dative singular)
koglem-moglem (instrumental singular)
koglu-moglu (locative singular)
koglu-moglu (vocative singular)
kogle-mogle (nominative plural)
kogli-mogli (genitive plural)
koglom-moglom (dative plural)
kogle-mogle (accusative plural)
koglami-moglami (instrumental plural)
koglach-moglach (locative plural)
kogle-mogle (vocative plural)
kogla-mogla (genitive singular)
koglowi-moglowi (dative singular)
koglem-moglem (instrumental singular)
koglu-moglu (locative singular)
koglu-moglu (vocative singular)

masa z surowego żółtka utartego z cukrem, spożywana jako deser lub używana jako dodatek do ciast

Mamusiu, zrób mi kogel-mogel.


auszpik

(1.1) niem. dial. Auspik < niem. Aspik < franc. aspic

auszpiku (genitive singular)
auszpikowi (dative singular)
auszpikiem (instrumental singular)
auszpiku (locative singular)
auszpiku (vocative singular)
auszpiki (nominative plural)
auszpików (genitive plural)
auszpikom (dative plural)
auszpiki (accusative plural)
auszpikami (instrumental plural)
auszpikach (locative plural)
auszpiki (vocative plural)

potrawa z mięsa, warzyw lub ryby w galarecie – z żelatyny lub na bazie wywaru z kości; zob. też auszpik w Encyklopedii staropolskiej

Na przyjęciu podano indyka w auszpiku.


pieczeń

od XV w.; prasł. *pečenь (to, co upieczone; pieczone mięso) ← *pekti (piec)

pieczenie (nominative plural)
pieczeni (genitive singular)
pieczeni (genitive plural)
pieczeni (dative singular)
pieczeniom (dative plural)
pieczenie (accusative plural)
pieczenią (instrumental singular)
pieczeniami (instrumental plural)
pieczeni (locative singular)
pieczeniach (locative plural)
pieczeni (vocative singular)
pieczenie (vocative plural)

potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb)

Na weselu podano pieczeń z dzika.


przetwór

przetworu (genitive singular)
przetworowi (dative singular)
przetworem (instrumental singular)
przetworze (locative singular)
przetworze (vocative singular)
przetwory (nominative plural)
przetworów (genitive plural)
przetworom (dative plural)
przetwory (accusative plural)
przetworami (instrumental plural)
przetworach (locative plural)
przetwory (vocative plural)

zwykle lm produkt uzyskany z surowca, najczęściej spożywczego, przez przeróbkę lub dodatkową obróbkę w procesie technologicznym

W spiżarni stało dużo przetworów.


kalafior

(1.1-2) dial. wł. caule fiori (kapusty-kwiaty), być może pod wpływem daw. niem. Carfiol

(1.3) podobieństwo fonetyczne do pol. kaloryfery

selery, pory i kalafiory, każdy mi przyzna, że to włoszczyzna

kalafiora (genitive singular)
kalafiorowi (dative singular)
kalafiora (accusative singular)
kalafiorem (instrumental singular)
kalafiorze (locative singular)
kalafiorze (vocative singular)
kalafiory (nominative plural)
kalafiorów (genitive plural)
kalafiorom (dative plural)
kalafiory (accusative plural)
kalafiorami (instrumental plural)
kalafiorach (locative plural)
kalafiory (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

zob. też kalafior w Wikicytatach

jarzyna z jadalnej części kalafiora (1.1)

Kup jeszcze dwa kalafiory! Zrobimy pyszną zupę kalafiorową.


risotto

robić / zrobić / przygotowywać / przygotować / gotować / ugotować / podać / podawać / serwować / zamówić / zamawiać / jeść / zjeść / zjadać / jadać / doprawiać / przyprawiać risotto

włoska potrawa przyrządzana na bazie ryżu


brokułowy

brokułowa (nominative singular feminine)
brokułowe (nominative singular neuter)
brokułowi (nominative plural masculine)
brokułowe (nominative plural nonvirile)
brokułowego (genitive singular masculine animate inanimate)
brokułowej (genitive singular feminine)
brokułowego (genitive singular neuter)
brokułowych (genitive plural masculine nonvirile)
brokułowemu (dative singular masculine animate inanimate)
brokułowej (dative singular feminine)
brokułowemu (dative singular neuter)
brokułowym (dative plural masculine nonvirile)
brokułowego (accusative singular masculine animate)
brokułową (accusative singular feminine)
brokułowe (accusative singular neuter)
brokułowych (accusative plural masculine)
brokułowe (accusative plural nonvirile)
brokułowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
brokułową (instrumental singular feminine)
brokułowym (instrumental singular neuter)
brokułowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
brokułowym (locative singular masculine animate inanimate)
brokułowej (locative singular feminine)
brokułowym (locative singular neuter)
brokułowych (locative plural masculine nonvirile)
brokułowa (vocative singular feminine)
brokułowe (vocative singular neuter)
brokułowi (vocative plural masculine)
brokułowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

Zjesz trochę zupy brokułowej?

Tortellini w sosie brokułowym jest bardzo smaczne.


baleron

(1.1) niem. Ballen + rolle → wałek z brzuścami lub franc.

baleronu (genitive singular)
baleronowi (dative singular)
baleronem (instrumental singular)
baleronie (locative singular)
baleronie (vocative singular)
balerony (nominative plural)
baleronów (genitive plural)
baleronom (dative plural)
balerony (accusative plural)
baleronami (instrumental plural)
baleronach (locative plural)
balerony (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

rodzaj wędzonej lub gotowanej wędliny z peklowanej karkówki bez kości, w osłonce naturalnej lub sztucznej

Zjadłbym kanapkę z baleronem.


krupa

krupy perłowe (= kasza jęczmienna perłowa)

krupy (genitive singular)
krupie (dative singular)
krupę (accusative singular)
krupą (instrumental singular)
krupie (locative singular)
krupo (vocative singular)
krupy (nominative plural)
krup (genitive plural)
krupom (dative plural)
krupy (accusative plural)
krupami (instrumental plural)
krupach (locative plural)
krupy (vocative plural)

zwykle w lm

por. krupy

kasza wyprodukowana poprzez obłuszczenie i ewentualne polerowanie ziarna, zachowująca jego kształt

Kosiński rozdał jadło i napitek między sotnie; gęste ognie rozdmuchano, świnina na kawały pocięta na tykach obraca się i przypieka, w kotłach jaglana krupa burzy się i kipi, a słonina na okrasę się skwarzy.

„Powieści kozackie”, autor: Michał Czajkowski, wyd. Ksiegarnia i Drukarnia Polska, 1837 r., str. 156


rabarbar

(1.1) niem. Rhabarber; źródło dla ukr. рабарбар

rabarbaru (genitive singular)
rabarbarowi (dative singular)
rabarbarem (instrumental singular)
rabarbarze (locative singular)
rabarbarze (vocative singular)
rabarbary (nominative plural)
rabarbarów (genitive plural)
rabarbarom (dative plural)
rabarbary (accusative plural)
rabarbarami (instrumental plural)
rabarbarach (locative plural)
rabarbary (vocative plural)
rabarbaru (genitive singular)
rabarbarowi (dative singular)
rabarbarem (instrumental singular)
rabarbarze (locative singular)
rabarbarze (vocative singular)

Mama robi dzisiaj kompot z rabarbaru.


jujuba

jujuby (genitive singular)
jujubie (dative singular)
jujubę (accusative singular)
jujubą (instrumental singular)
jujubie (locative singular)
jujubo (vocative singular)
jujuby (nominative plural)
jujub (genitive plural)
jujubom (dative plural)
jujuby (accusative plural)
jujubami (instrumental plural)
jujubach (locative plural)
jujuby (vocative plural)

Moja ciocia pije herbatkę z jujuby.


redyska

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

por. reg. (Śląsk) radiska, kasz. radiska


drożdżówka

drożdżówki (genitive singular)
drożdżówce (dative singular)
drożdżówkę (accusative singular)
drożdżówką (instrumental singular)
drożdżówce (locative singular)
drożdżówko (vocative singular)
drożdżówki (nominative plural)
drożdżówek (genitive plural)
drożdżówkom (dative plural)
drożdżówki (accusative plural)
drożdżówkami (instrumental plural)
drożdżówkach (locative plural)
drożdżówki (vocative plural)

Na śniadanie najbardziej lubię świeże drożdżówki z mlekiem.

rodzaj ciasta drożdżowego, często z posypką


mandolina

niem. Mandoline, franc. mandoline, z wł. mandolino, od wł. mandola

ˌmãndɔˈlʲĩna

mandoliny (genitive singular)
mandolinie (dative singular)
mandolinę (accusative singular)
mandoliną (instrumental singular)
mandolinie (locative singular)
mandolino (vocative singular)
mandoliny (nominative plural)
mandolin (genitive plural)
mandolinom (dative plural)
mandoliny (accusative plural)
mandolinami (instrumental plural)
mandolinach (locative plural)
mandoliny (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Instrumenty muzyczne


wędlina

wędliny (genitive singular)
wędlinie (dative singular)
wędlinę (accusative singular)
wędliną (instrumental singular)
wędlinie (locative singular)
wędlino (vocative singular)
wędliny (nominative plural)
wędlin (genitive plural)
wędlinom (dative plural)
wędliny (accusative plural)
wędlinami (instrumental plural)
wędlinach (locative plural)
wędliny (vocative plural)

wyrób spożywczy z jednego kawałka mięsa (szynka, polędwica, baleron) lub z mięsa rozdrobnionego (kiełbasa, salceson), odpowiednio przyprawiony, zwykle wędzony, peklowany, rzadziej gotowany

Wolisz kanapki z żółtym serem czy z wędliną?