filozofować

filozofuję (singular first-person present)
filozofujesz (singular second-person present)
filozofuje (singular third-person present)
filozofujemy (plural first-person present)
filozofujecie (plural second-person present)
filozofują (plural third-person present)
filozofowałem (singular first-person past masculine)
filozofowałeś (singular second-person past masculine)
filozofował (singular third-person past masculine)
filozofowaliśmy (plural first-person past masculine)
filozofowaliście (plural second-person past masculine)
filozofowali (plural third-person past masculine)
filozofowałam (singular first-person past feminine)
filozofowałaś (singular second-person past feminine)
filozofowała (singular third-person past feminine)
filozofowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
filozofowałyście (plural second-person past feminine neuter)
filozofowały (plural third-person past feminine neuter)
filozofowałom (singular first-person past neuter potential rare)
filozofowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
filozofowało (singular third-person past neuter)
niech filozofuję (singular first-person imperative)
filozofuj (singular second-person imperative)
niech filozofuje (singular third-person imperative)
filozofujmy (plural first-person imperative)
filozofujcie (plural second-person imperative)
niech filozofują (plural third-person imperative)
będę filozofował (singular first-person future masculine)
będę filozofować (singular first-person future masculine)
będziesz filozofował (singular second-person future masculine)
będziesz filozofować (singular second-person future masculine)
będzie filozofował (singular third-person future masculine)
będzie filozofować (singular third-person future masculine)
będziemy filozofowali (plural first-person future masculine)
będziemy filozofować (plural first-person future masculine)
będziecie filozofowali (plural second-person future masculine)
będziecie filozofować (plural second-person future masculine)
będą filozofowali (plural third-person future masculine)
będą filozofować (plural third-person future masculine)
będę filozofowała (singular first-person future feminine)
będę filozofować (singular first-person future feminine)
będziesz filozofowała (singular second-person future feminine)
będziesz filozofować (singular second-person future feminine)
będzie filozofowała (singular third-person future feminine)
będzie filozofować (singular third-person future feminine)
będziemy filozofowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy filozofować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie filozofowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie filozofować (plural second-person future feminine neuter)
będą filozofowały (plural third-person future feminine neuter)
będą filozofować (plural third-person future feminine neuter)
będę filozofowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę filozofować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz filozofowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz filozofować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie filozofowało (singular third-person future neuter)
będzie filozofować (singular third-person future neuter)
filozofowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
filozofowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
filozofował był (singular third-person pluperfect masculine)
filozofowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
filozofowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
filozofowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
filozofowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
filozofowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
filozofowała była (singular third-person pluperfect feminine)
filozofowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
filozofowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
filozofowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
filozofowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
filozofowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
filozofowało było (singular third-person pluperfect neuter)
filozofowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
filozofowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym filozofował (singular first-person conditional masculine)
filozofowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś filozofował (singular second-person conditional masculine)
filozofowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby filozofował (singular third-person conditional masculine)
filozofowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy filozofowali (plural first-person conditional masculine)
filozofowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście filozofowali (plural second-person conditional masculine)
filozofowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby filozofowali (plural third-person conditional masculine)
filozofowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym filozofowała (singular first-person conditional feminine)
filozofowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś filozofowała (singular second-person conditional feminine)
filozofowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby filozofowała (singular third-person conditional feminine)
filozofowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy filozofowały (plural first-person conditional feminine neuter)
filozofowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście filozofowały (plural second-person conditional feminine neuter)
filozofowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby filozofowały (plural third-person conditional feminine neuter)
filozofowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym filozofowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
filozofowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś filozofowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
filozofowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby filozofowało (singular third-person conditional neuter)
filozofujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niefilozofujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
filozofująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niefilozofująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
filozofujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niefilozofujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
filozofujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niefilozofujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
filozofując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie filozofując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
filozofowanie (singular plural first-person second-person third-person)
niefilozofowanie (singular plural first-person second-person third-person)


etyk

etyka (genitive singular)
etykowi (dative singular)
etyka (accusative singular)
etykiem (instrumental singular)
etyku (locative singular)
etyku (vocative singular)
etycy (nominative plural)
etyków (genitive plural)
etykom (dative plural)
etyków (accusative plural)
etykami (instrumental plural)
etykach (locative plural)
etycy (vocative plural)
etyki (depreciative nominative vocative plural)

Wykładu nie będzie, bo etyk się rozchorował.


moralistyka

moralistyki (genitive singular)
moralistyce (dative singular)
moralistykę (accusative singular)
moralistyką (instrumental singular)
moralistyce (locative singular)
moralistyko (vocative singular)

obszar refleksji filozoficznej dotyczącej moralności


moralizm

moralizmu (genitive singular)
moralizmowi (dative singular)
moralizmem (instrumental singular)
moralizmie (locative singular)
moralizmie (vocative singular)

doktryna filozoficzna uznająca moralizm (1.1)


praelement

praelementu (genitive singular)
praelementowi (dative singular)
praelementem (instrumental singular)
praelemencie (locative singular)
praelemencie (vocative singular)
praelementy (nominative plural)
praelementów (genitive plural)
praelementom (dative plural)
praelementy (accusative plural)
praelementami (instrumental plural)
praelementach (locative plural)
praelementy (vocative plural)

w materializmie pierwotny element, który daje zaczątek istnieniu


praforma

praformy (genitive singular)
praformie (dative singular)
praformę (accusative singular)
praformą (instrumental singular)
praformie (locative singular)
praformo (vocative singular)
praformy (nominative plural)
praform (genitive plural)
praformom (dative plural)
praformy (accusative plural)
praformami (instrumental plural)
praformach (locative plural)
praformy (vocative plural)

pierwotna forma dająca zaczątek istnieniu


dionizyjski

dionizyjska (nominative singular feminine)
dionizyjskie (nominative singular neuter)
dionizyjscy (nominative plural masculine)
dionizyjskie (nominative plural nonvirile)
dionizyjskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
dionizyjskiej (genitive singular feminine)
dionizyjskiego (genitive singular neuter)
dionizyjskich (genitive plural masculine nonvirile)
dionizyjskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
dionizyjskiej (dative singular feminine)
dionizyjskiemu (dative singular neuter)
dionizyjskim (dative plural masculine nonvirile)
dionizyjskiego (accusative singular masculine animate)
dionizyjską (accusative singular feminine)
dionizyjskie (accusative singular neuter)
dionizyjskich (accusative plural masculine)
dionizyjskie (accusative plural nonvirile)
dionizyjskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
dionizyjską (instrumental singular feminine)
dionizyjskim (instrumental singular neuter)
dionizyjskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
dionizyjskim (locative singular masculine animate inanimate)
dionizyjskiej (locative singular feminine)
dionizyjskim (locative singular neuter)
dionizyjskich (locative plural masculine nonvirile)
dionizyjska (vocative singular feminine)
dionizyjskie (vocative singular neuter)
dionizyjscy (vocative plural masculine)
dionizyjskie (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

w filozofii nietzscheańskiej związany z nurtem tragicznym i symbolicznym w sztuce greckiej

Unika przepychu, subiektywności, mistycyzmu. Jakby zarzucając nurt dionizyjski na rzecz nurtu apollińskiego.


apolliński

apollińska (nominative singular feminine)
apollińskie (nominative singular neuter)
apollińscy (nominative plural masculine)
apollińskie (nominative plural nonvirile)
apollińskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
apollińskiej (genitive singular feminine)
apollińskiego (genitive singular neuter)
apollińskich (genitive plural masculine nonvirile)
apollińskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
apollińskiej (dative singular feminine)
apollińskiemu (dative singular neuter)
apollińskim (dative plural masculine nonvirile)
apollińskiego (accusative singular masculine animate)
apollińską (accusative singular feminine)
apollińskie (accusative singular neuter)
apollińskich (accusative plural masculine)
apollińskie (accusative plural nonvirile)
apollińskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
apollińską (instrumental singular feminine)
apollińskim (instrumental singular neuter)
apollińskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
apollińskim (locative singular masculine animate inanimate)
apollińskiej (locative singular feminine)
apollińskim (locative singular neuter)
apollińskich (locative plural masculine nonvirile)
apollińska (vocative singular feminine)
apollińskie (vocative singular neuter)
apollińscy (vocative plural masculine)
apollińskie (vocative plural nonvirile)
bardziej apolliński (comparative)
bardziej apolliński (nominative singular masculine animate inanimate)
bardziej apollińska (nominative singular feminine)
bardziej apollińskie (nominative singular neuter)
bardziej apollińscy (nominative plural masculine)
bardziej apollińskie (nominative plural nonvirile)
bardziej apollińskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
bardziej apollińskiej (genitive singular feminine)
bardziej apollińskiego (genitive singular neuter)
bardziej apollińskich (genitive plural masculine nonvirile)
bardziej apollińskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
bardziej apollińskiej (dative singular feminine)
bardziej apollińskiemu (dative singular neuter)
bardziej apollińskim (dative plural masculine nonvirile)
bardziej apollińskiego (accusative singular masculine animate)
bardziej apolliński (accusative singular masculine inanimate)
bardziej apollińską (accusative singular feminine)
bardziej apollińskie (accusative singular neuter)
bardziej apollińskich (accusative plural masculine)
bardziej apollińskie (accusative plural nonvirile)
bardziej apollińskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
bardziej apollińską (instrumental singular feminine)
bardziej apollińskim (instrumental singular neuter)
bardziej apollińskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
bardziej apollińskim (locative singular masculine animate inanimate)
bardziej apollińskiej (locative singular feminine)
bardziej apollińskim (locative singular neuter)
bardziej apollińskich (locative plural masculine nonvirile)
bardziej apolliński (vocative singular masculine animate inanimate)
bardziej apollińska (vocative singular feminine)
bardziej apollińskie (vocative singular neuter)
bardziej apollińscy (vocative plural masculine)
bardziej apollińskie (vocative plural nonvirile)
najbardziej apolliński (superlative)
najbardziej apolliński (nominative singular masculine animate inanimate)
najbardziej apollińska (nominative singular feminine)
najbardziej apollińskie (nominative singular neuter)
najbardziej apollińscy (nominative plural masculine)
najbardziej apollińskie (nominative plural nonvirile)
najbardziej apollińskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
najbardziej apollińskiej (genitive singular feminine)
najbardziej apollińskiego (genitive singular neuter)
najbardziej apollińskich (genitive plural masculine nonvirile)
najbardziej apollińskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
najbardziej apollińskiej (dative singular feminine)
najbardziej apollińskiemu (dative singular neuter)
najbardziej apollińskim (dative plural masculine nonvirile)
najbardziej apollińskiego (accusative singular masculine animate)
najbardziej apolliński (accusative singular masculine inanimate)
najbardziej apollińską (accusative singular feminine)
najbardziej apollińskie (accusative singular neuter)
najbardziej apollińskich (accusative plural masculine)
najbardziej apollińskie (accusative plural nonvirile)
najbardziej apollińskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
najbardziej apollińską (instrumental singular feminine)
najbardziej apollińskim (instrumental singular neuter)
najbardziej apollińskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
najbardziej apollińskim (locative singular masculine animate inanimate)
najbardziej apollińskiej (locative singular feminine)
najbardziej apollińskim (locative singular neuter)
najbardziej apollińskich (locative plural masculine nonvirile)
najbardziej apolliński (vocative singular masculine animate inanimate)
najbardziej apollińska (vocative singular feminine)
najbardziej apollińskie (vocative singular neuter)
najbardziej apollińscy (vocative plural masculine)
najbardziej apollińskie (vocative plural nonvirile)

w filozofii nietzscheańskiej związany z nurtem harmonijnym, umiarkowanym, racjonalnym w sztuce greckiej


nadczłowiek

pol. nad + człowiek; kalka z niem. Übermensch

tak
nadczłowieka (genitive singular)
nadczłowiekowi (dative singular)
nadczłowieka (accusative singular)
nadczłowiekiem (instrumental singular)
nadczłowieku (locative singular)
nadczłowieku (vocative singular)
nadludzie (nominative plural)
nadludzi (genitive plural)
nadludziom (dative plural)
nadludzi (accusative plural)
nadludźmi (instrumental plural)
nadludziach (locative plural)
nadludzie (vocative plural)

jednostka przewyższająca pod każdym względem wszystkich ludzi

Nietzscheański nadczłowiek jest obdarzony niezwykłą wolą mocy i nie ograniczają go normy moralne ustanowione przez społeczeństwo.


Nietzscheański

Nietzscheańska (nominative singular feminine)
Nietzscheańskie (nominative singular neuter)
Nietzscheańscy (nominative plural masculine)
Nietzscheańskie (nominative plural nonvirile)
Nietzscheańskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
Nietzscheańskiej (genitive singular feminine)
Nietzscheańskiego (genitive singular neuter)
Nietzscheańskich (genitive plural masculine nonvirile)
Nietzscheańskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
Nietzscheańskiej (dative singular feminine)
Nietzscheańskiemu (dative singular neuter)
Nietzscheańskim (dative plural masculine nonvirile)
Nietzscheańskiego (accusative singular masculine animate)
Nietzscheańską (accusative singular feminine)
Nietzscheańskie (accusative singular neuter)
Nietzscheańskich (accusative plural masculine)
Nietzscheańskie (accusative plural nonvirile)
Nietzscheańskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
Nietzscheańską (instrumental singular feminine)
Nietzscheańskim (instrumental singular neuter)
Nietzscheańskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
Nietzscheańskim (locative singular masculine animate inanimate)
Nietzscheańskiej (locative singular feminine)
Nietzscheańskim (locative singular neuter)
Nietzscheańskich (locative plural masculine nonvirile)
Nietzscheańska (vocative singular feminine)
Nietzscheańskie (vocative singular neuter)
Nietzscheańscy (vocative plural masculine)
Nietzscheańskie (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się


idealistyczny

Można na przykład mieć pragmatyczne podejście do niektórych kwestii, a do innych idealistyczne.


pozytywizm

kierunek filozoficzny powstały we Francji w XIX wieku, rozumiejący naukę jako badanie faktów, a odrzucający wszelką metafizykę z myślenia naukowego


deistyczny

deistyczna (nominative singular feminine)
deistyczne (nominative singular neuter)
deistyczni (nominative plural masculine)
deistyczne (nominative plural nonvirile)
deistycznego (genitive singular masculine animate inanimate)
deistycznej (genitive singular feminine)
deistycznego (genitive singular neuter)
deistycznych (genitive plural masculine nonvirile)
deistycznemu (dative singular masculine animate inanimate)
deistycznej (dative singular feminine)
deistycznemu (dative singular neuter)
deistycznym (dative plural masculine nonvirile)
deistycznego (accusative singular masculine animate)
deistyczną (accusative singular feminine)
deistyczne (accusative singular neuter)
deistycznych (accusative plural masculine)
deistyczne (accusative plural nonvirile)
deistycznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
deistyczną (instrumental singular feminine)
deistycznym (instrumental singular neuter)
deistycznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
deistycznym (locative singular masculine animate inanimate)
deistycznej (locative singular feminine)
deistycznym (locative singular neuter)
deistycznych (locative plural masculine nonvirile)
deistyczna (vocative singular feminine)
deistyczne (vocative singular neuter)
deistyczni (vocative plural masculine)
deistyczne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się


intuicjonistyczny

intuicjonistyczna (nominative singular feminine)
intuicjonistyczne (nominative singular neuter)
intuicjonistyczni (nominative plural masculine)
intuicjonistyczne (nominative plural nonvirile)
intuicjonistycznego (genitive singular masculine animate inanimate)
intuicjonistycznej (genitive singular feminine)
intuicjonistycznego (genitive singular neuter)
intuicjonistycznych (genitive plural masculine nonvirile)
intuicjonistycznemu (dative singular masculine animate inanimate)
intuicjonistycznej (dative singular feminine)
intuicjonistycznemu (dative singular neuter)
intuicjonistycznym (dative plural masculine nonvirile)
intuicjonistycznego (accusative singular masculine animate)
intuicjonistyczną (accusative singular feminine)
intuicjonistyczne (accusative singular neuter)
intuicjonistycznych (accusative plural masculine)
intuicjonistyczne (accusative plural nonvirile)
intuicjonistycznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
intuicjonistyczną (instrumental singular feminine)
intuicjonistycznym (instrumental singular neuter)
intuicjonistycznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
intuicjonistycznym (locative singular masculine animate inanimate)
intuicjonistycznej (locative singular feminine)
intuicjonistycznym (locative singular neuter)
intuicjonistycznych (locative plural masculine nonvirile)
intuicjonistyczna (vocative singular feminine)
intuicjonistyczne (vocative singular neuter)
intuicjonistyczni (vocative plural masculine)
intuicjonistyczne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany z intuicjonizmem, dotyczący intuicjonizmu, intuicjonistów


Brahman

(w filozofii indyjskiej i hinduizmie) transcendentny, wieczny aspekt Absolutu, bezosobowa najwyższa niedwoista istność, pierwotne źródło i ostateczny cel wszystkich istnień, nie będący obiektem kultu religijnego, lecz medytacji i wiedzy


eros

erosa (genitive singular)
erosowi (dative singular)
erosem (instrumental singular)
erosie (locative singular)
erosie (vocative singular)
erosy (nominative plural)
erosów (genitive plural)
erosom (dative plural)
erosy (accusative plural)
erosami (instrumental plural)
erosach (locative plural)
erosy (vocative plural)

zwykle w lp; zapisywany także od wielkiej litery

od nazwy marki prezerwatyw


teistyczny

teistyczna (nominative singular feminine)
teistyczne (nominative singular neuter)
teistyczni (nominative plural masculine)
teistyczne (nominative plural nonvirile)
teistycznego (genitive singular masculine animate inanimate)
teistycznej (genitive singular feminine)
teistycznego (genitive singular neuter)
teistycznych (genitive plural masculine nonvirile)
teistycznemu (dative singular masculine animate inanimate)
teistycznej (dative singular feminine)
teistycznemu (dative singular neuter)
teistycznym (dative plural masculine nonvirile)
teistycznego (accusative singular masculine animate)
teistyczną (accusative singular feminine)
teistyczne (accusative singular neuter)
teistycznych (accusative plural masculine)
teistyczne (accusative plural nonvirile)
teistycznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
teistyczną (instrumental singular feminine)
teistycznym (instrumental singular neuter)
teistycznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
teistycznym (locative singular masculine animate inanimate)
teistycznej (locative singular feminine)
teistycznym (locative singular neuter)
teistycznych (locative plural masculine nonvirile)
teistyczna (vocative singular feminine)
teistyczne (vocative singular neuter)
teistyczni (vocative plural masculine)
teistyczne (vocative plural nonvirile)

dotyczący teizmu, głoszący istnienie jedynego osobowego Boga


podmiotowy

podmiotowa (nominative singular feminine)
podmiotowe (nominative singular neuter)
podmiotowi (nominative plural masculine)
podmiotowe (nominative plural nonvirile)
podmiotowego (genitive singular masculine animate inanimate)
podmiotowej (genitive singular feminine)
podmiotowego (genitive singular neuter)
podmiotowych (genitive plural masculine nonvirile)
podmiotowemu (dative singular masculine animate inanimate)
podmiotowej (dative singular feminine)
podmiotowemu (dative singular neuter)
podmiotowym (dative plural masculine nonvirile)
podmiotowego (accusative singular masculine animate)
podmiotową (accusative singular feminine)
podmiotowe (accusative singular neuter)
podmiotowych (accusative plural masculine)
podmiotowe (accusative plural nonvirile)
podmiotowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
podmiotową (instrumental singular feminine)
podmiotowym (instrumental singular neuter)
podmiotowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
podmiotowym (locative singular masculine animate inanimate)
podmiotowej (locative singular feminine)
podmiotowym (locative singular neuter)
podmiotowych (locative plural masculine nonvirile)
podmiotowa (vocative singular feminine)
podmiotowe (vocative singular neuter)
podmiotowi (vocative plural masculine)
podmiotowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się


tautologiczny

tautologiczna (nominative singular feminine)
tautologiczne (nominative singular neuter)
tautologiczni (nominative plural masculine)
tautologiczne (nominative plural nonvirile)
tautologicznego (genitive singular masculine animate inanimate)
tautologicznej (genitive singular feminine)
tautologicznego (genitive singular neuter)
tautologicznych (genitive plural masculine nonvirile)
tautologicznemu (dative singular masculine animate inanimate)
tautologicznej (dative singular feminine)
tautologicznemu (dative singular neuter)
tautologicznym (dative plural masculine nonvirile)
tautologicznego (accusative singular masculine animate)
tautologiczną (accusative singular feminine)
tautologiczne (accusative singular neuter)
tautologicznych (accusative plural masculine)
tautologiczne (accusative plural nonvirile)
tautologicznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
tautologiczną (instrumental singular feminine)
tautologicznym (instrumental singular neuter)
tautologicznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
tautologicznym (locative singular masculine animate inanimate)
tautologicznej (locative singular feminine)
tautologicznym (locative singular neuter)
tautologicznych (locative plural masculine nonvirile)
tautologiczna (vocative singular feminine)
tautologiczne (vocative singular neuter)
tautologiczni (vocative plural masculine)
tautologiczne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany z tautologią, dotyczący tautologii

Jako że powtórzenie słowa na końcu wersu to epifora, rymy tautologiczne określa się również mianem rymów epiforycznych


gnostyczny

gnostyczna (nominative singular feminine)
gnostyczne (nominative singular neuter)
gnostyczni (nominative plural masculine)
gnostyczne (nominative plural nonvirile)
gnostycznego (genitive singular masculine animate inanimate)
gnostycznej (genitive singular feminine)
gnostycznego (genitive singular neuter)
gnostycznych (genitive plural masculine nonvirile)
gnostycznemu (dative singular masculine animate inanimate)
gnostycznej (dative singular feminine)
gnostycznemu (dative singular neuter)
gnostycznym (dative plural masculine nonvirile)
gnostycznego (accusative singular masculine animate)
gnostyczną (accusative singular feminine)
gnostyczne (accusative singular neuter)
gnostycznych (accusative plural masculine)
gnostyczne (accusative plural nonvirile)
gnostycznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
gnostyczną (instrumental singular feminine)
gnostycznym (instrumental singular neuter)
gnostycznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
gnostycznym (locative singular masculine animate inanimate)
gnostycznej (locative singular feminine)
gnostycznym (locative singular neuter)
gnostycznych (locative plural masculine nonvirile)
gnostyczna (vocative singular feminine)
gnostyczne (vocative singular neuter)
gnostyczni (vocative plural masculine)
gnostyczne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany z gnostycyzmem, dotyczący gnostycyzmu

Punktem styczności religii i okultyzmu są gnostyczne lub mistyczne doświadczenia wewnętrzne


gnostycki

gnostycka (nominative singular feminine)
gnostyckie (nominative singular neuter)
gnostyccy (nominative plural masculine)
gnostyckie (nominative plural nonvirile)
gnostyckiego (genitive singular masculine animate inanimate)
gnostyckiej (genitive singular feminine)
gnostyckiego (genitive singular neuter)
gnostyckich (genitive plural masculine nonvirile)
gnostyckiemu (dative singular masculine animate inanimate)
gnostyckiej (dative singular feminine)
gnostyckiemu (dative singular neuter)
gnostyckim (dative plural masculine nonvirile)
gnostyckiego (accusative singular masculine animate)
gnostycką (accusative singular feminine)
gnostyckie (accusative singular neuter)
gnostyckich (accusative plural masculine)
gnostyckie (accusative plural nonvirile)
gnostyckim (instrumental singular masculine animate inanimate)
gnostycką (instrumental singular feminine)
gnostyckim (instrumental singular neuter)
gnostyckimi (instrumental plural masculine nonvirile)
gnostyckim (locative singular masculine animate inanimate)
gnostyckiej (locative singular feminine)
gnostyckim (locative singular neuter)
gnostyckich (locative plural masculine nonvirile)
gnostycka (vocative singular feminine)
gnostyckie (vocative singular neuter)
gnostyccy (vocative plural masculine)
gnostyckie (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany z gnostykami, dotyczący gnostyków

Wychowywał się we wspólnocie elkazaitów, ruchu gnostyckiego działającego w III i IV wieku, wywodzącego się z chrześcijaństwa


spekulować

łac. speculor → wypatruję; por. t. czes. spekulovat, franc. spéculer, niem. spekulieren

spekuluję (singular first-person present)
spekulujesz (singular second-person present)
spekuluje (singular third-person present)
spekulujemy (plural first-person present)
spekulujecie (plural second-person present)
spekulują (plural third-person present)
spekulowałem (singular first-person past masculine)
spekulowałeś (singular second-person past masculine)
spekulował (singular third-person past masculine)
spekulowaliśmy (plural first-person past masculine)
spekulowaliście (plural second-person past masculine)
spekulowali (plural third-person past masculine)
spekulowałam (singular first-person past feminine)
spekulowałaś (singular second-person past feminine)
spekulowała (singular third-person past feminine)
spekulowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
spekulowałyście (plural second-person past feminine neuter)
spekulowały (plural third-person past feminine neuter)
spekulowałom (singular first-person past neuter potential rare)
spekulowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
spekulowało (singular third-person past neuter)
niech spekuluję (singular first-person imperative)
spekuluj (singular second-person imperative)
niech spekuluje (singular third-person imperative)
spekulujmy (plural first-person imperative)
spekulujcie (plural second-person imperative)
niech spekulują (plural third-person imperative)
będę spekulował (singular first-person future masculine)
będę spekulować (singular first-person future masculine)
będziesz spekulował (singular second-person future masculine)
będziesz spekulować (singular second-person future masculine)
będzie spekulował (singular third-person future masculine)
będzie spekulować (singular third-person future masculine)
będziemy spekulowali (plural first-person future masculine)
będziemy spekulować (plural first-person future masculine)
będziecie spekulowali (plural second-person future masculine)
będziecie spekulować (plural second-person future masculine)
będą spekulowali (plural third-person future masculine)
będą spekulować (plural third-person future masculine)
będę spekulowała (singular first-person future feminine)
będę spekulować (singular first-person future feminine)
będziesz spekulowała (singular second-person future feminine)
będziesz spekulować (singular second-person future feminine)
będzie spekulowała (singular third-person future feminine)
będzie spekulować (singular third-person future feminine)
będziemy spekulowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy spekulować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie spekulowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie spekulować (plural second-person future feminine neuter)
będą spekulowały (plural third-person future feminine neuter)
będą spekulować (plural third-person future feminine neuter)
będę spekulowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę spekulować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz spekulowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz spekulować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie spekulowało (singular third-person future neuter)
będzie spekulować (singular third-person future neuter)
spekulowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
spekulowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
spekulował był (singular third-person pluperfect masculine)
spekulowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
spekulowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
spekulowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
spekulowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
spekulowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
spekulowała była (singular third-person pluperfect feminine)
spekulowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
spekulowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
spekulowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
spekulowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
spekulowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
spekulowało było (singular third-person pluperfect neuter)
spekulowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
spekulowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym spekulował (singular first-person conditional masculine)
spekulowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś spekulował (singular second-person conditional masculine)
spekulowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby spekulował (singular third-person conditional masculine)
spekulowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy spekulowali (plural first-person conditional masculine)
spekulowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście spekulowali (plural second-person conditional masculine)
spekulowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby spekulowali (plural third-person conditional masculine)
spekulowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym spekulowała (singular first-person conditional feminine)
spekulowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś spekulowała (singular second-person conditional feminine)
spekulowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby spekulowała (singular third-person conditional feminine)
spekulowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy spekulowały (plural first-person conditional feminine neuter)
spekulowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście spekulowały (plural second-person conditional feminine neuter)
spekulowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby spekulowały (plural third-person conditional feminine neuter)
spekulowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym spekulowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
spekulowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś spekulowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
spekulowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby spekulowało (singular third-person conditional neuter)
spekulujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niespekulujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
spekulująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niespekulująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
spekulujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niespekulujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
spekulujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niespekulujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
spekulując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie spekulując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
spekulowanie (singular plural first-person second-person third-person)
niespekulowanie (singular plural first-person second-person third-person)

myśleć bez opierania się na doświadczeniu lub w oderwaniu od życia

Dziennikarze spekulują i teoretyzują nad wyborem następcy świętego Piotra.


libertynizm

europejski XVIII-wieczny ruch antykościelny oparty na odrzuceniu tradycyjnej obyczajowości

W epoce narodzin libertynizmu zaczęto łamać prawa obywatelskie jednostek.


libertarianizm

libertarianizmu (genitive singular)
libertarianizmowi (dative singular)
libertarianizmem (instrumental singular)
libertarianizmie (locative singular)
libertarianizmie (vocative singular)

doktryna uznająca wolność osobistą i wolność ekonomiczną za najwyższe wartości w polityce

koncepcja wolnej woli zakładająca możliwość podjęcia przez osobę różnych ścieżek działania w tych samych okolicznościach


libertalizm

libertalizmu (genitive singular)
libertalizmowi (dative singular)
libertalizmem (instrumental singular)
libertalizmie (locative singular)
libertalizmie (vocative singular)


libertyn

libertyna (genitive singular)
libertynowi (dative singular)
libertyna (accusative singular)
libertynem (instrumental singular)
libertynie (locative singular)
libertynie (vocative singular)
libertyni (nominative plural)
libertynów (genitive plural)
libertynom (dative plural)
libertynów (accusative plural)
libertynami (instrumental plural)
libertynach (locative plural)
libertyni (vocative plural)
libertyny (depreciative nominative vocative plural)

Do nich, możecie rościć sobie wszelkie prawa, libertyni bez serca i sumienia


performatywny

performatywna (nominative singular feminine)
performatywne (nominative singular neuter)
performatywni (nominative plural masculine)
performatywne (nominative plural nonvirile)
performatywnego (genitive singular masculine animate inanimate)
performatywnej (genitive singular feminine)
performatywnego (genitive singular neuter)
performatywnych (genitive plural masculine nonvirile)
performatywnemu (dative singular masculine animate inanimate)
performatywnej (dative singular feminine)
performatywnemu (dative singular neuter)
performatywnym (dative plural masculine nonvirile)
performatywnego (accusative singular masculine animate)
performatywną (accusative singular feminine)
performatywne (accusative singular neuter)
performatywnych (accusative plural masculine)
performatywne (accusative plural nonvirile)
performatywnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
performatywną (instrumental singular feminine)
performatywnym (instrumental singular neuter)
performatywnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
performatywnym (locative singular masculine animate inanimate)
performatywnej (locative singular feminine)
performatywnym (locative singular neuter)
performatywnych (locative plural masculine nonvirile)
performatywna (vocative singular feminine)
performatywne (vocative singular neuter)
performatywni (vocative plural masculine)
performatywne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

będący tylko elementem formalnym, nie będący realną wypowiedzią


ekumenia

ekumenii (genitive singular)
ekumenii (dative singular)
ekumenię (accusative singular)
ekumenią (instrumental singular)
ekumenii (locative singular)
ekumenio (vocative singular)

nurt światopoglądowy proklamujący porozumienie między wyznaniami chrześcijańskimi

Klerycy poznają historię ekumenii podczas specjalnego kursu.


scholastyczny

scholastyczna (nominative singular feminine)
scholastyczne (nominative singular neuter)
scholastyczni (nominative plural masculine)
scholastyczne (nominative plural nonvirile)
scholastycznego (genitive singular masculine animate inanimate)
scholastycznej (genitive singular feminine)
scholastycznego (genitive singular neuter)
scholastycznych (genitive plural masculine nonvirile)
scholastycznemu (dative singular masculine animate inanimate)
scholastycznej (dative singular feminine)
scholastycznemu (dative singular neuter)
scholastycznym (dative plural masculine nonvirile)
scholastycznego (accusative singular masculine animate)
scholastyczną (accusative singular feminine)
scholastyczne (accusative singular neuter)
scholastycznych (accusative plural masculine)
scholastyczne (accusative plural nonvirile)
scholastycznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
scholastyczną (instrumental singular feminine)
scholastycznym (instrumental singular neuter)
scholastycznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
scholastycznym (locative singular masculine animate inanimate)
scholastycznej (locative singular feminine)
scholastycznym (locative singular neuter)
scholastycznych (locative plural masculine nonvirile)
scholastyczna (vocative singular feminine)
scholastyczne (vocative singular neuter)
scholastyczni (vocative plural masculine)
scholastyczne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany ze scholastyką, odnoszący się do scholastyki

Filozofem scholastycznym był m.in. Marsyliusz z Padwy.


scholastyka

łac. scholasticus < gr. σχολαστικός (skholastikós)

scholastyki (genitive singular)
scholastyce (dative singular)
scholastykę (accusative singular)
scholastyką (instrumental singular)
scholastyce (locative singular)
scholastyko (vocative singular)
scholastyki (potential rare nominative plural)
scholastyk (potential rare genitive plural)
scholastykom (potential rare dative plural)
scholastyki (potential rare accusative plural)
scholastykami (potential rare instrumental plural)
scholastykach (potential rare locative plural)
scholastyki (potential rare vocative plural)

nauka uprawiana na średniowiecznych uniwersytetach

Z czasem scholastyka zaczęła oznaczać całokształt tego, co wykładano w szkołach i na uniwersytetach

spekulacyjny nurt w filozofii i teologii średniowiecznej bazujący na dogmatach wiary

Potraktowali scholastykę jako charakterystyczny dla średniowiecza nurt myśli i poddali ją całościowej krytyce

rozumowanie formalistyczne używające spekulacji w oparciu o dogmaty i autorytety


relatywizacja

relatywizacji (genitive singular)
relatywizacji (dative singular)
relatywizację (accusative singular)
relatywizacją (instrumental singular)
relatywizacji (locative singular)
relatywizacjo (vocative singular)
relatywizacje (nominative plural)
relatywizacji (genitive plural)
relatywizacyj (genitive plural obsolete)
relatywizacjom (dative plural)
relatywizacje (accusative plural)
relatywizacjami (instrumental plural)
relatywizacjach (locative plural)
relatywizacje (vocative plural)

traktowanie czegoś jako rzeczy względnej, czynienie czegoś relatywnym

Ten rodzaj myślenia miałby bowiem ułatwiać poruszanie się w świecie relacji społecznych dzięki relatywizacji logiki, dokonującej się przez uwzględnianie kontekstu występowania danych treści


funkcjonalizm

ang. functionalism, niem. Funktionalismus

nurt podkreślający rolę przyczyn i skutków w analizie filozoficznej


scjentyzm

pogląd filozoficzny uznający jedynie nauki przyrodnicze i eksperymentalne za zdolne do poznania i opisania rzeczywistości

Polski myśliciel traktował scjentyzm jako zabobon o wszechmocy poznawczej nauki.

Idea scjentyzmu jako postawy myślowej wyraża się w haśle: „Nauka zamiast religii”


pitagorejski

pitagorejska (nominative singular feminine)
pitagorejskie (nominative singular neuter)
pitagorejscy (nominative plural masculine)
pitagorejskie (nominative plural nonvirile)
pitagorejskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
pitagorejskiej (genitive singular feminine)
pitagorejskiego (genitive singular neuter)
pitagorejskich (genitive plural masculine nonvirile)
pitagorejskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
pitagorejskiej (dative singular feminine)
pitagorejskiemu (dative singular neuter)
pitagorejskim (dative plural masculine nonvirile)
pitagorejskiego (accusative singular masculine animate)
pitagorejską (accusative singular feminine)
pitagorejskie (accusative singular neuter)
pitagorejskich (accusative plural masculine)
pitagorejskie (accusative plural nonvirile)
pitagorejskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
pitagorejską (instrumental singular feminine)
pitagorejskim (instrumental singular neuter)
pitagorejskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
pitagorejskim (locative singular masculine animate inanimate)
pitagorejskiej (locative singular feminine)
pitagorejskim (locative singular neuter)
pitagorejskich (locative plural masculine nonvirile)
pitagorejska (vocative singular feminine)
pitagorejskie (vocative singular neuter)
pitagorejscy (vocative plural masculine)
pitagorejskie (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany z pitagoreizmem – nauką, poglądami głoszonymi przez Pitagorasa


pitagoreizm

pol. Pitagoras + -izm; od imienia filozofa Pitagorasa

doktryna filozoficzna rozwinięta przez Pitagorasa

Wykład był poświęcony pitagoreizmowi Platona.


pitagorejczyk

pitagorejczyka (genitive singular)
pitagorejczykowi (dative singular)
pitagorejczyka (accusative singular)
pitagorejczykiem (instrumental singular)
pitagorejczyku (locative singular)
pitagorejczyku (vocative singular)
pitagorejczycy (nominative plural)
pitagorejczyków (genitive plural)
pitagorejczykom (dative plural)
pitagorejczyków (accusative plural)
pitagorejczykami (instrumental plural)
pitagorejczykach (locative plural)
pitagorejczycy (vocative plural)
pitagorejczyki (depreciative nominative vocative plural)

Ze względów etycznych pitagorejczycy praktykowali wegetarianizm.


ptolemejski

ptolemejska (nominative singular feminine)
ptolemejskie (nominative singular neuter)
ptolemejscy (nominative plural masculine)
ptolemejskie (nominative plural nonvirile)
ptolemejskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
ptolemejskiej (genitive singular feminine)
ptolemejskiego (genitive singular neuter)
ptolemejskich (genitive plural masculine nonvirile)
ptolemejskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
ptolemejskiej (dative singular feminine)
ptolemejskiemu (dative singular neuter)
ptolemejskim (dative plural masculine nonvirile)
ptolemejskiego (accusative singular masculine animate)
ptolemejską (accusative singular feminine)
ptolemejskie (accusative singular neuter)
ptolemejskich (accusative plural masculine)
ptolemejskie (accusative plural nonvirile)
ptolemejskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
ptolemejską (instrumental singular feminine)
ptolemejskim (instrumental singular neuter)
ptolemejskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
ptolemejskim (locative singular masculine animate inanimate)
ptolemejskiej (locative singular feminine)
ptolemejskim (locative singular neuter)
ptolemejskich (locative plural masculine nonvirile)
ptolemejska (vocative singular feminine)
ptolemejskie (vocative singular neuter)
ptolemejscy (vocative plural masculine)
ptolemejskie (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany z nauką, poglądami głoszonymi przez Ptolemeusza


augustianizm

pol. Augustyn + -izm; od imienia filozofa i teologa Augustyna z Hippony

doktryna rozwinięta przez Augustyna z Hippony

Pod wpływem augustianizmu pozostawał m.in. św. Bonawentura.


augustynizm

Pod wpływem augustynizmu pozostawał m.in. św. Bonawentura.


kantysta

kantyści (nominative plural)
kantysty (genitive singular)
kantystów (genitive plural)
kantyście (dative singular)
kantystom (dative plural)
kantystę (accusative singular)
kantystów (accusative plural)
kantystą (instrumental singular)
kantystami (instrumental plural)
kantyście (locative singular)
kantystach (locative plural)
kantysto (vocative singular)
kantyści (vocative plural)

zwolennik kantyzmu, filozofii Immanuela Kanta

Realista będzie wątpił, czy taki byt w ogóle istnieje, kantysta skłonny jest twierdzić, iż Wariacje istnieją jako byt sam w sobie, niepoznawalny, a jednak mający punkt odniesienia do procesów poznawczych dotyczących tego rodzaju przedmiotów jak dzieła sztuki

Maria Gołaszewska, Estetyka pięciu zmysłów, 1997, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


manicheizm

ang. Manichaeism, franc. manichéisme, niem. Manichäismus, od perskiego imienia Mani, które nosił twórca systemu

manicheizmu (genitive singular)
manicheizmowi (dative singular)
manicheizmem (instrumental singular)
manicheizmie (locative singular)
manicheizmie (vocative singular)

system religijno-filozoficzny, stworzony przez Maniego, zgodnie z którym podstawą bytu są dwie przeciwstawne siły: dobro i zło oraz światło i ciemność

Podstawowym elementem manicheizmu jest dualizm.


obiektywizm

doktryna, która uznaje rzeczywistość obiektywną, tj. istniejącą poza podmiotem poznającym (człowiekiem) i niezależnie od niego


dialektyka

teoria rzeczywistości postrzeganej jako ciągłe zmiany

metoda wyrażania myśli polegająca na dochodzeniu do prawdy poprzez ukazywanie sprzeczności zawartych w pojęciach i przekonaniach


reifikacja

reifikacji (genitive singular)
reifikacji (dative singular)
reifikację (accusative singular)
reifikacją (instrumental singular)
reifikacji (locative singular)
reifikacjo (vocative singular)
reifikacje (nominative plural)
reifikacji (genitive plural)
reifikacyj (genitive plural obsolete)
reifikacjom (dative plural)
reifikacje (accusative plural)
reifikacjami (instrumental plural)
reifikacjach (locative plural)
reifikacje (vocative plural)

nadanie istocie żywej lub abstrakcji cech rzeczy


panseksualizm

postrzeganie wszelkich zjawisk w świecie przez pryzmat seksualny


pragmatyzm

kierunek filozoficzny przyjmujący użyteczność za kryterium prawdy


mimesis

łac. mimesis < gr. μίμησις (mī́mēsis) → naśladowanie, podobieństwo

zwykle w lp

Renesans odkrył na nowo mimesis jako wiodącą zasadę sztuki


kontrfaktyczny

kontrfaktyczna (nominative singular feminine)
kontrfaktyczne (nominative singular neuter)
kontrfaktyczni (nominative plural masculine)
kontrfaktyczne (nominative plural nonvirile)
kontrfaktycznego (genitive singular masculine animate inanimate)
kontrfaktycznej (genitive singular feminine)
kontrfaktycznego (genitive singular neuter)
kontrfaktycznych (genitive plural masculine nonvirile)
kontrfaktycznemu (dative singular masculine animate inanimate)
kontrfaktycznej (dative singular feminine)
kontrfaktycznemu (dative singular neuter)
kontrfaktycznym (dative plural masculine nonvirile)
kontrfaktycznego (accusative singular masculine animate)
kontrfaktyczną (accusative singular feminine)
kontrfaktyczne (accusative singular neuter)
kontrfaktycznych (accusative plural masculine)
kontrfaktyczne (accusative plural nonvirile)
kontrfaktycznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
kontrfaktyczną (instrumental singular feminine)
kontrfaktycznym (instrumental singular neuter)
kontrfaktycznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
kontrfaktycznym (locative singular masculine animate inanimate)
kontrfaktycznej (locative singular feminine)
kontrfaktycznym (locative singular neuter)
kontrfaktycznych (locative plural masculine nonvirile)
kontrfaktyczna (vocative singular feminine)
kontrfaktyczne (vocative singular neuter)
kontrfaktyczni (vocative plural masculine)
kontrfaktyczne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

taki, który odnosi się do zdarzeń potencjalnych lub nierzeczywistych

W przypadku intensji sekundarnych wartość logiczną lub odniesienie sądu / pojęcia ustalamy przyjmując nasz aktualny świat jako kontekst wypowiedzenia oraz dany świat kontrfaktyczny jako okoliczności wartościowania

Tadeusz Ciecierski recenzja książki Davida J. Chalmersa „The Conscious Mind: In Search of a Fundamental Theory” w: „Przegląd filozoficzny” 2000, s. 217


intensja

intensje (nominative plural)
intensji (genitive singular)
intensji (genitive plural)
intensji (dative singular)
intensjom (dative plural)
intensję (accusative singular)
intensje (accusative plural)
intensją (instrumental singular)
intensjami (instrumental plural)
intensji (locative singular)
intensjach (locative plural)
intensjo (vocative singular)
intensje (vocative plural)

zobacz też: intensja • ekstensja • denotacja • konotacja

znaczenie danego słowa, wyrażenia lub innego symbolu, jego sens, semantyczny aspekt


daimonion

gr. δαιμόνιον

daimonionowi (dative singular)
daimoniona (accusative singular)
daimonionem (instrumental singular)
daimonionie (locative singular)
daimonionie (vocative singular)
daimoniony (nominative plural)
daimonionów (genitive plural)
daimonionom (dative plural)
daimoniony (accusative plural)
daimonionami (instrumental plural)
daimonionach (locative plural)
daimoniony (vocative plural)

głos ducha opiekuńczego, ostrzegawczy głos wewnętrzny człowieka, który odradzał czynienia złych czynów i popełniania błędów


heterodoksja

gr. ἑτεροδοξία

heterodoksji (genitive singular)
heterodoksji (dative singular)
heterodoksję (accusative singular)
heterodoksją (instrumental singular)
heterodoksji (locative singular)
heterodoksjo (vocative singular)
heterodoksje (potential rare nominative plural)
heterodoksji (potential rare genitive plural)
heterodoksjom (potential rare dative plural)
heterodoksje (potential rare accusative plural)
heterodoksjami (potential rare instrumental plural)
heterodoksjach (potential rare locative plural)
heterodoksje (potential rare vocative plural)

uznawanie odmiennych poglądów, niezgodnych z obowiązującą doktryną wiary; szerzej: niezgodnych z obowiązującymi zasadami, kanonem

W późnym średniowieczu Pikardia stała się terenem działalności licznych ruchów heterodoksji religijnej, waldensów, begardów, a także braci i sióstr herezji wolnego ducha

„Kwartalnik Historyczny” 2007, t. 114, zesz. 3-4, s. 189.


pierwszy poruszyciel

żywy, wieczny i najdoskonalszy byt, będący praprzyczyną wszelkiego ruchu, utożsamiany z Bogiem


fallibilizm

doktryna, mówiąca, że wiedza nigdy nie jest pewna, ale zawsze hipotetyczna i podatna na korektę


intersubiektywizm

pogląd, według którego wiedza ma charakter intersubiektywny


mechanicyzm

pogląd postulujący możliwość wyjaśnienia wszystkich zjawisk zachodzących w przyrodzie za pomocą praw i pojęć mechaniki

Powstanie mechanicyzmu wiąże się z początkami nowożytnych nauk przyrodniczych […], a do jego rozwoju przyczyniły się znacząco sukcesy mechaniki Newtonowskiej.


presokratyk

presokratyka (genitive singular)
presokratykowi (dative singular)
presokratyka (accusative singular)
presokratykiem (instrumental singular)
presokratyku (locative singular)
presokratyku (vocative singular)
presokratycy (nominative plural)
presokratyków (genitive plural)
presokratykom (dative plural)
presokratyków (accusative plural)
presokratykami (instrumental plural)
presokratykach (locative plural)
presokratycy (vocative plural)
presokratyki (depreciative nominative vocative plural)

filozof zaliczany do nurtu greckiej filozofii przedsokratejskiej, działający przed Sokratesem

Wszyscy presokratycy mówili o ruchu. U Empedoklesa jego źródłem był odwieczny antagonizm między jakimiś mglistymi siłami miłości i nienawiści.


strukturalizm

interdyscyplinarny nurt filozoficzno-naukowy zajmujący się analizą struktury zjawisk, a nie ich genezą ani funkcją

Mój mąż, jako ideologiczny zwolennik strukturalizmu, pozwolił Kubusiowi rozkręcić blender na części.


empiryk

franc. empirique < łac. empiricus < gr. ἐμπειρικός (empeirikós)

empiryka (genitive singular)
empirykowi (dative singular)
empiryka (accusative singular)
empirykiem (instrumental singular)
empiryku (locative singular)
empiryku (vocative singular)
empirycy (nominative plural)
empiryków (genitive plural)
empirykom (dative plural)
empiryków (accusative plural)
empirykami (instrumental plural)
empirykach (locative plural)
empirycy (vocative plural)
empiryki (depreciative nominative vocative plural)

Berkeley był drugim z „wielkiej trójki” oświeceniowych empiryków brytyjskich


oświeceniowy

oświeceniowa (nominative singular feminine)
oświeceniowe (nominative singular neuter)
oświeceniowi (nominative plural masculine)
oświeceniowe (nominative plural nonvirile)
oświeceniowego (genitive singular masculine animate inanimate)
oświeceniowej (genitive singular feminine)
oświeceniowego (genitive singular neuter)
oświeceniowych (genitive plural masculine nonvirile)
oświeceniowemu (dative singular masculine animate inanimate)
oświeceniowej (dative singular feminine)
oświeceniowemu (dative singular neuter)
oświeceniowym (dative plural masculine nonvirile)
oświeceniowego (accusative singular masculine animate)
oświeceniową (accusative singular feminine)
oświeceniowe (accusative singular neuter)
oświeceniowych (accusative plural masculine)
oświeceniowe (accusative plural nonvirile)
oświeceniowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
oświeceniową (instrumental singular feminine)
oświeceniowym (instrumental singular neuter)
oświeceniowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
oświeceniowym (locative singular masculine animate inanimate)
oświeceniowej (locative singular feminine)
oświeceniowym (locative singular neuter)
oświeceniowych (locative plural masculine nonvirile)
oświeceniowa (vocative singular feminine)
oświeceniowe (vocative singular neuter)
oświeceniowi (vocative plural masculine)
oświeceniowe (vocative plural nonvirile)

dotyczący oświecenia, występujący w epoce oświecenia


preegzystencja

preegzystencji (genitive singular)
preegzystencji (dative singular)
preegzystencję (accusative singular)
preegzystencją (instrumental singular)
preegzystencji (locative singular)
preegzystencjo (vocative singular)
preegzystencje (nominative plural)
preegzystencji (genitive plural)
preegzystencyj (genitive plural obsolete)
preegzystencjom (dative plural)
preegzystencje (accusative plural)
preegzystencjami (instrumental plural)
preegzystencjach (locative plural)
preegzystencje (vocative plural)

Wierzą oni w reinkarnację i preegzystencję dusz


bytowość

bytowości (genitive singular)
bytowości (dative singular)
bytowością (instrumental singular)
bytowości (locative singular)
bytowości (vocative singular)
bytowości (potential rare nominative plural)
bytowości (potential rare genitive plural)
bytowościom (potential rare dative plural)
bytowości (potential rare accusative plural)
bytowościami (potential rare instrumental plural)
bytowościach (potential rare locative plural)
bytowości (potential rare vocative plural)


apokatastaza

apokatastazy (genitive singular)
apokatastazie (dative singular)
apokatastazę (accusative singular)
apokatastazą (instrumental singular)
apokatastazie (locative singular)
apokatastazo (vocative singular)
apokatastazy (nominative plural)
apokatastaz (genitive plural)
apokatastazom (dative plural)
apokatastazy (accusative plural)
apokatastazami (instrumental plural)
apokatastazach (locative plural)
apokatastazy (vocative plural)

koncepcja końcowej i ostatecznej odnowy całego stworzenia poprzez przywrócenie mu pierwotnej doskonałości i bezgrzeszności


neomodernizm

nurt filozoficzny poddający krytyce filozofię postmodernistyczną


monizm

monizmu (genitive singular)
monizmowi (dative singular)
monizmem (instrumental singular)
monizmie (locative singular)
monizmie (vocative singular)

pogląd głoszący jednorodność materii i rzeczywistości


ontoelektronika

dział ontologii nakierowany na analizę rzeczywistości elektronicznej (wirtualnej), potraktowanej jako sfera bytu


stoicyzm

stoicyzmu (genitive singular)
stoicyzmowi (dative singular)
stoicyzmem (instrumental singular)
stoicyzmie (locative singular)
stoicyzmie (vocative singular)

starogrecka szkoła filozoficzna kładąca nacisk na wewnętrzną dyscyplinę moralną, wypełnianie obowiązków które na nas spadły oraz odcięciu się od emocji i zdarzeń zewnętrznych, w celu osiągnięcia szczęścia

Toteż - zauważa Hegel - stoicyzm "mógł wystąpić tylko w okresie powszechnego strachu i niewolnictwa, będącego zarazem okresem takiej kultury ogólnej (…), która kształtowanie i kulturę (…) podnosiła do poziomu myśli".


koło fortuny

koła fortuny (genitive singular)
kołu fortuny (dative singular)
kołem fortuny (instrumental singular)
kole fortuny (locative singular)
koła fortuny (nominative plural)
kół fortuny (genitive plural)
kołom fortuny (dative plural)
koła fortuny (accusative plural)
kołami fortuny (instrumental plural)
kołach fortuny (locative plural)
koła fortuny (vocative plural)

zwykle w lp

Pamiętaj, że nieprzewidywalne koło fortuny może się zawsze obrócić.


apofatyczny

gr. ἀποφατικός (apophatikós) → negatywny < gr. ἀπόφασις + -ικός (apophasis + -ikós)

apofatyczna (nominative singular feminine)
apofatyczne (nominative singular neuter)
apofatyczni (nominative plural masculine)
apofatyczne (nominative plural nonvirile)
apofatycznego (genitive singular masculine animate inanimate)
apofatycznej (genitive singular feminine)
apofatycznego (genitive singular neuter)
apofatycznych (genitive plural masculine nonvirile)
apofatycznemu (dative singular masculine animate inanimate)
apofatycznej (dative singular feminine)
apofatycznemu (dative singular neuter)
apofatycznym (dative plural masculine nonvirile)
apofatycznego (accusative singular masculine animate)
apofatyczną (accusative singular feminine)
apofatyczne (accusative singular neuter)
apofatycznych (accusative plural masculine)
apofatyczne (accusative plural nonvirile)
apofatycznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
apofatyczną (instrumental singular feminine)
apofatycznym (instrumental singular neuter)
apofatycznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
apofatycznym (locative singular masculine animate inanimate)
apofatycznej (locative singular feminine)
apofatycznym (locative singular neuter)
apofatycznych (locative plural masculine nonvirile)
apofatyczna (vocative singular feminine)
apofatyczne (vocative singular neuter)
apofatyczni (vocative plural masculine)
apofatyczne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

przyjmujący raczej czym Bóg nie jest, niż czym jest


katafatyczny

gr. καταφατικός (kataphatikós) → afirmatywny, potwierdzający

katafatyczna (nominative singular feminine)
katafatyczne (nominative singular neuter)
katafatyczni (nominative plural masculine)
katafatyczne (nominative plural nonvirile)
katafatycznego (genitive singular masculine animate inanimate)
katafatycznej (genitive singular feminine)
katafatycznego (genitive singular neuter)
katafatycznych (genitive plural masculine nonvirile)
katafatycznemu (dative singular masculine animate inanimate)
katafatycznej (dative singular feminine)
katafatycznemu (dative singular neuter)
katafatycznym (dative plural masculine nonvirile)
katafatycznego (accusative singular masculine animate)
katafatyczną (accusative singular feminine)
katafatyczne (accusative singular neuter)
katafatycznych (accusative plural masculine)
katafatyczne (accusative plural nonvirile)
katafatycznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
katafatyczną (instrumental singular feminine)
katafatycznym (instrumental singular neuter)
katafatycznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
katafatycznym (locative singular masculine animate inanimate)
katafatycznej (locative singular feminine)
katafatycznym (locative singular neuter)
katafatycznych (locative plural masculine nonvirile)
katafatyczna (vocative singular feminine)
katafatyczne (vocative singular neuter)
katafatyczni (vocative plural masculine)
katafatyczne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

przyjmujący tezy afirmatywne o Bogu, czym lub jakim jest


inteligibilny

inteligibilna (nominative singular feminine)
inteligibilne (nominative singular neuter)
inteligibilni (nominative plural masculine)
inteligibilne (nominative plural nonvirile)
inteligibilnego (genitive singular masculine animate inanimate)
inteligibilnej (genitive singular feminine)
inteligibilnego (genitive singular neuter)
inteligibilnych (genitive plural masculine nonvirile)
inteligibilnemu (dative singular masculine animate inanimate)
inteligibilnej (dative singular feminine)
inteligibilnemu (dative singular neuter)
inteligibilnym (dative plural masculine nonvirile)
inteligibilnego (accusative singular masculine animate)
inteligibilną (accusative singular feminine)
inteligibilne (accusative singular neuter)
inteligibilnych (accusative plural masculine)
inteligibilne (accusative plural nonvirile)
inteligibilnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
inteligibilną (instrumental singular feminine)
inteligibilnym (instrumental singular neuter)
inteligibilnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
inteligibilnym (locative singular masculine animate inanimate)
inteligibilnej (locative singular feminine)
inteligibilnym (locative singular neuter)
inteligibilnych (locative plural masculine nonvirile)
inteligibilna (vocative singular feminine)
inteligibilne (vocative singular neuter)
inteligibilni (vocative plural masculine)
inteligibilne (vocative plural nonvirile)

o bycie: poddający się ludzkiemu poznaniu, możliwy do rozeznania


historiodycea

pol. historio- + gr. δίκη (dikē) → wyrok

historiodycei (genitive singular)
historiodycei (dative singular)
historiodyceę (accusative singular)
historiodyceą (instrumental singular)
historiodycei (locative singular)
historiodyceo (vocative singular)
historiodycee (nominative plural)
historiodycei (genitive plural)
historiodyceom (dative plural)
historiodycee (accusative plural)
historiodyceami (instrumental plural)
historiodyceach (locative plural)
historiodycee (vocative plural)

koncepcja dążąca do usprawiedliwienia biegu dziejów w kontekście historycznej niesprawiedliwości

W tym zaś przeciwstawieniu powinności i istnienia dochodził do głosu etyczny absolutyzm, […] który nie znajduje żadnego usprawiedliwienia dla zła, stanowczo eliminując wszelkie próby historiodycei.


atomistyka

teoria, która zakładała, że wszystko we wszechświecie składa się z małych, niepodzielnych jednostek zwanych atomami


empirysta

pol. empiryzm; gr. έμπειρος (émpeiros) → doświadczony

empirysty (genitive singular)
empiryście (dative singular)
empirystę (accusative singular)
empirystą (instrumental singular)
empiryście (locative singular)
empirysto (vocative singular)
empiryści (nominative plural)
empirysty (nominative plural depreciative)
empirystów (genitive plural)
empirystom (dative plural)
empirystów (accusative plural)
empirystami (instrumental plural)
empirystach (locative plural)
empiryści (vocative plural)
empirysty (vocative plural depreciative)

I toczył się od wieków spór racjonalistów z empirystami.

Tatarkiewicz, Władysław. Historia filozofii. T. III. [3.]: Filozofia XIX wieku i współczesna. Kraków: 1950, s. 291.


redukcjonizm

pogląd mówiący, że zrozumienie większego zjawiska można osiągnąć poprzez badanie mniejszej jego części


neokonfucjanizm

kierunek w chińskiej filozofii powstały w okresie panowania dynastii Sung, nawiązujący do tradycyjnego konfucjanizmu