Adam

(1.1) łac. Adamus < gr. Ἀδάμ (Adam) < hebr. אדם (adam) < hebr. אדמה → ziemia

Adam cóż by poradził, gdyby Bóg w raju Ewy nie posadził

na Adama pięknie, jutrzenka jasna, będzie stodoła ciasna

począwszy od Adama, każdy człowiek kłamie

Adam i Ewa pokazują, jaki styczeń i luty po nich następują

słota w dzień Adama i Ewy, zabezpiecz od zimna cholewy

w dzień Adama i Ewy daruj bliźnim gniewy

Adamu (genitive singular)
Adamowi (dative singular)
Adamem (instrumental singular)
Adamie (locative singular)
Adamie (vocative singular)
Adamy (nominative plural)
Adamów (genitive plural)
Adamom (dative plural)
Adamy (accusative plural)
Adamami (instrumental plural)
Adamach (locative plural)
Adamy (vocative plural)

miasto biblijne leżące nieopodal Sartan, utożsamiane z miejscowością Tall ad-Damija w Jordanii

zob. też Adam (ujednoznacznienie) w Wikipedii


Baranek Boży

(1.1) łac. Agnus Dei → dosł. Baranek Boga, tłumaczenie według tradycyjnego brzmienia

baˈrãnɛɡ ˈbɔʒɨ

Baranka Bożego (genitive singular)
Barankowi Bożemu (dative singular)
Baranka Bożego (accusative singular)
Barankiem Bożym (instrumental singular)
Baranku Bożym (locative singular)
Baranku Boży (vocative singular)

symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw

Oto Baranek Boży, który gładzi grzechy świata.


artykuł

artykułu (genitive singular)
artykułowi (dative singular)
artykułem (instrumental singular)
artykule (locative singular)
artykule (vocative singular)
artykuły (nominative plural)
artykułów (genitive plural)
artykułom (dative plural)
artykuły (accusative plural)
artykułami (instrumental plural)
artykułach (locative plural)
artykuły (vocative plural)

Zmartwychwstanie Chrystusa jest podstawowym artykułem wiary chrześcijańskiej.


kapucyn

kapucyna (genitive singular)
kapucynowi (dative singular)
kapucyna (accusative singular)
kapucynem (instrumental singular)
kapucynie (locative singular)
kapucynie (vocative singular)
kapucyni (nominative plural)
kapucynów (genitive plural)
kapucynom (dative plural)
kapucynów (accusative plural)
kapucynami (instrumental plural)
kapucynach (locative plural)
kapucyni (vocative plural)

Strojem zakonnym kapucynów jest kasztanowy habit z kapturem przepasany sznurem.


kolęda

gw. (Śląsk Cieszyński i Górny Śląsk) kolynda

kolędy (genitive singular)
kolędzie (dative singular)
kolędę (accusative singular)
kolędą (instrumental singular)
kolędzie (locative singular)
kolędo (vocative singular)
kolędy (nominative plural)
kolęd (genitive plural)
kolędom (dative plural)
kolędy (accusative plural)
kolędami (instrumental plural)
kolędach (locative plural)
kolędy (vocative plural)

pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia

W wieczór wigilijny będziemy śpiewali kolędy.

wizyta duszpasterska w domach wiernych w okresie po Bożym Narodzeniu

Jutro po południu będzie chodził ksiądz po kolędzie na naszej ulicy.


budda

pali Buddha → przebudzony, oświecony, spokrewnione z sanskr. बुद्ध (buddha)

buddy (genitive singular)
buddzie (dative singular)
buddę (accusative singular)
buddą (instrumental singular)
buddzie (locative singular)
buddo (vocative singular)
buddowie (nominative plural)
buddów (genitive plural)
buddom (dative plural)
buddów (accusative plural)
buddami (instrumental plural)
buddach (locative plural)
buddowie (vocative plural)

Budda przebudził się ze snu niewiedzy i zobaczył, jakimi rzeczy naprawdę są.

Słowo pisane małą literą, gdy mowa ogólnie o buddach, lub dużą literą, gdy mowa o konkretnym buddzie, np. „Budda Maitreja”. Samo słowo „Budda”, pisane dużą literą, oznacza Buddę Siakjamuniego (Siddharthę Gautamę), założyciela buddyzmu. Niekiedy stosowana jest pisownia buddha.


patron

patrona (genitive singular)
patronowi (dative singular)
patrona (accusative singular)
patronem (instrumental singular)
patronie (locative singular)
patronie (vocative singular)
patronowie (nominative plural)
patroni (nominative plural)
patronów (genitive plural)
patronom (dative plural)
patronów (accusative plural)
patronami (instrumental plural)
patronach (locative plural)
patronowie (vocative plural)
patroni (vocative plural)

święty opiekun kraju, miasta, profesji, osób

Kto będzie patronem Rybnika?


wigilia

(1.1,4,5) p.łac. vigilia → ‘czuwanie nocne przed dniem świątecznym’ < łac. vigilia → czuwanie, straż, warta < łac. vigil → stróż lub czes. vigilie, st.czes. vigilia < śwn. vigilje < łac. vigilia → czuwanie

przysłowia: od Łucji do wigilii patrz na dni, o przyszłym roku powiedzą ci

pogoda na wigilię Narodzenia, do Nowego Roku się nie zmienia

wiatr od południa w wigilię Świętego Marcina, pewnie będzie lekka zima

wigilie (nominative plural)
wigilii (genitive singular)
wigilii (genitive plural)
wigilij (genitive plural obsolete)
wigilii (dative singular)
wigiliom (dative plural)
wigilię (accusative singular)
wigilie (accusative plural)
wigilią (instrumental singular)
wigiliami (instrumental plural)
wigilii (locative singular)
wigiliach (locative plural)
wigilio (vocative singular)
wigilie (vocative plural)
tak
wigilie (nominative plural)
wigilii (genitive plural)
wigilij (genitive plural obsolete)
wigiliom (dative plural)
wigilie (accusative plural)
wigiliami (instrumental plural)
wigiliach (locative plural)
wigilie (vocative plural)
tak

w kalendarzu chrześcijańskim dzień poprzedzający ważniejsze święto, zwłaszcza Boże Narodzenie, często połączony z postem i uroczystym oczekiwaniem

por. Wigilia; zobacz też: Indeks:Polski - Indeks terminów religijnych


żyd

ogsłow., prasł. *židъ < starowłoski giudio < łac. Iūdaeus < gr. Ἰουδαῖος < hebr. יְהוּדִי (jehudi)

żyda (genitive singular)
żydowi (dative singular)
żyda (accusative singular)
żydem (instrumental singular)
żydzie (locative singular)
żydzie (vocative singular)
żydzi (nominative plural)
żydów (genitive plural)
żydom (dative plural)
żydów (accusative plural)
żydami (instrumental plural)
żydach (locative plural)
żydzi (vocative plural)

Rabin musi być pobożnym żydem.

Pisze się od dużej litery „Żyd”, jeśli chodzi o członka narodu (tak jak Polak, Niemiec, Japończyk), natomiast małą literą żyd, jeśli chodzi o wyznawcę judaizmu (tak jak katolik, buddysta, protestant).


Środa Popielcowa

Środy Popielcowej (genitive singular)
Środzie Popielcowej (dative singular)
Środę Popielcową (accusative singular)
Środą Popielcową (instrumental singular)
Środzie Popielcowej (locative singular)
Środo Popielcowa (vocative singular)

w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem

W Środę Popielcową posypujemy głowy popiołem.


Jezus

(1.1-2) łac. Iesus < gr. Ἰησοῦς (iēsoũs) < hebr. ישו (jeszua), hebr. ישוע (jehoszua) → Jahwe zbawia

pan Jezus • brat / kuzyn / wujek / dziadek Jezus • mężczyzna imieniem (o imieniu) Jezus • mieć na imię / nosić imię / używać imienia Jezus • dać na imię / nadać imię / ochrzcić imieniem Jezus • otrzymać / dostać / przybrać imię Jezus • dzień imienin / imieniny Jezusa

Jezusowie (potential rare nominative plural)
Jezusa (genitive singular)
Jezusów (potential rare genitive plural)
Jezusowi (dative singular)
Jezusom (potential rare dative plural)
Jezusa (accusative singular)
Jezusów (potential rare accusative plural)
Jezusem (instrumental singular)
Jezusami (potential rare instrumental plural)
Jezusie (locative singular)
Jezusach (potential rare locative plural)
Jezusie (vocative singular)
Jezu (vocative singular)
Jezusowie (potential rare vocative plural)
Jezusy (potential rare depreciative nominative vocative plural)
Jezusa (genitive singular)
Jezusowi (dative singular)
Jezusa (accusative singular)
Jezusem (instrumental singular)
Jezusie (locative singular)
Jezusie (vocative singular)
Jezusowie (nominative plural)
Jezusów (genitive plural)
Jezusom (dative plural)
Jezusów (accusative plural)
Jezusami (instrumental plural)
Jezusach (locative plural)
Jezusowie (vocative plural)

Jezus natomiast udał się na Górę Oliwną, ale o brzasku zjawił się znów w świątyni

O żadnym z proroków Koran nie pisze z taką czcią, jak o Jezusie

Mehdi Hasan, Isa i jego uczniowie, Tygodnik Forum nr 51/52/2010.


hinduista

hinduisty (genitive singular)
hinduiście (dative singular)
hinduistę (accusative singular)
hinduistą (instrumental singular)
hinduiście (locative singular)
hinduisto (vocative singular)
hinduiści (nominative plural)
hinduistów (genitive plural)
hinduistom (dative plural)
hinduistów (accusative plural)
hinduistami (instrumental plural)
hinduistach (locative plural)
hinduiści (vocative plural)

Buddyści i hinduiści wierzą w reinkarnację.


anamneza

modlitwa, część liturgii eucharystycznej,


opat

czes. opat < bwr. Apat < starogerm. abbat < łac. abbas < gr. ἀββᾶς < aram. ܐܒܐ (abba)

(przysłowie) u opata gody, a u mnicha głody

opaci (nominative plural)
opata (genitive singular)
opatów (genitive plural)
opatowi (dative singular)
opatom (dative plural)
opata (accusative singular)
opatów (accusative plural)
opatem (instrumental singular)
opatami (instrumental plural)
opacie (locative singular)
opatach (locative plural)
opacie (vocative singular)
opaci (vocative plural)

Znowu czyta powieść, ten rozdział, kiedy, podczas gwiaździstej nocy, p. Rambaud naprawiał zepsutą lalkę małej Joasi, Helena tonęła we łzach bezprzedmiotowego żalu, a Opat Jouve radził, ażeby wyszła za mąż.


opactwo

pol. opat + -wo < czes. opat < bwr. Apat < starogerm. abbat < łac. abbas < gr. ἀββᾶς < aram. אבא (abba)

opactwa (nominative plural)
opactwa (genitive singular)
opactw (genitive plural)
opactwu (dative singular)
opactwom (dative plural)
opactwa (accusative plural)
opactwem (instrumental singular)
opactwami (instrumental plural)
opactwie (locative singular)
opactwach (locative plural)
opactwa (vocative plural)

Na wycieczce szkolnej zwiedziliśmy opactwo w Wąchocku.


muzułmanin

muzułmanina (genitive singular)
muzułmaninowi (dative singular)
muzułmanina (accusative singular)
muzułmaninem (instrumental singular)
muzułmaninie (locative singular)
muzułmaninie (vocative singular)
muzułmanie (nominative plural)
muzułmanów (genitive plural)
muzułmanom (dative plural)
muzułmanów (accusative plural)
muzułmanami (instrumental plural)
muzułmanach (locative plural)
muzułmanie (vocative plural)

Według praw islamu, jeśli ojcem jest muzułmanin, dziecko też jest muzułmaninem.

Francuscy muzułmanie przodują w kwestii pochlebnych opinii o chrześcijanach – 91% z nich pozytywnie wyraziło się na temat wyznawców religii chrześcijańskich

arabia.pl: Czy Francja radzi sobie lepiej w kwestii integracji niż jej krytycy?


rozgrzeszenie

ˌrɔzɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ

rozgrzeszenia (genitive singular)
rozgrzeszeniu (dative singular)
rozgrzeszeniem (instrumental singular)
rozgrzeszeniu (locative singular)
rozgrzeszenia (nominative plural)
rozgrzeszeń (genitive plural)
rozgrzeszeniom (dative plural)
rozgrzeszenia (accusative plural)
rozgrzeszeniami (instrumental plural)
rozgrzeszeniach (locative plural)
rozgrzeszenia (vocative plural)

oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów


otchłań

otchłani (genitive singular)
otchłani (dative singular)
otchłanią (instrumental singular)
otchłani (locative singular)
otchłani (vocative singular)
otchłanie (nominative plural)
otchłani (genitive plural)
otchłaniom (dative plural)
otchłanie (accusative plural)
otchłaniami (instrumental plural)
otchłaniach (locative plural)
otchłanie (vocative plural)

tymczasowy stan osób bezgrzesznych umarłych przed Zbawieniem albo bez chrztu

Ale Ty, Jezu, w swojej łasce możesz mi przebaczyć i tylko wtedy nie będę musiał iść w otchłań, tam gdzie już się znajdują zbuntowani aniołowie

Albert N. Martin „Co to znaczy być chrześcijaninem?”, Logos Media, Toruń 2013, ISBN 978-83-63837-30-3

zob. też otchłań (ujednoznacznienie) w Wikipedii

w tekstach nacechowanych religijnie spotyka się pisownię od dużej litery


dekret

łac. decretum → decyzja, dekret < łac. decernere → decydować, postanawiać

dekretu (genitive singular)
dekretowi (dative singular)
dekretem (instrumental singular)
dekrecie (locative singular)
dekrecie (vocative singular)
dekrety (nominative plural)
dekretów (genitive plural)
dekretom (dative plural)
dekrety (accusative plural)
dekretami (instrumental plural)
dekretach (locative plural)
dekrety (vocative plural)

dokument wydawany przez zwierzchnika diecezji rzymskokatolickiej, decydujący o przydzieleniu duchownego do parafii


biret

biretu (genitive singular)
biretowi (dative singular)
biretem (instrumental singular)
birecie (locative singular)
birecie (vocative singular)
birety (nominative plural)
biretów (genitive plural)
biretom (dative plural)
birety (accusative plural)
biretami (instrumental plural)
biretach (locative plural)
birety (vocative plural)

Biret jest obecnie częścią oficjalnego stroju członków senatu wyższej uczelni, duchownych i sędziów.


koloratka

koloratki (genitive singular)
koloratce (dative singular)
koloratkę (accusative singular)
koloratką (instrumental singular)
koloratce (locative singular)
koloratko (vocative singular)
koloratki (nominative plural)
koloratek (genitive plural)
koloratkom (dative plural)
koloratki (accusative plural)
koloratkami (instrumental plural)
koloratkach (locative plural)
koloratki (vocative plural)

biały, sztywny kołnierzyk noszony przez duchownych chrześcijańskich

W sklepie dla duchowieństwa kupiłam Ryśkowi koloratkę i popielatą koszulę.


lokucja

łac. locūtiō < łac. loquor (→ mówię) + -tiō

lokucji (genitive singular)
lokucji (dative singular)
lokucję (accusative singular)
lokucją (instrumental singular)
lokucji (locative singular)
lokucjo (vocative singular)
lokucje (nominative plural)
lokucji (genitive plural)
lokucyj (genitive plural obsolete)
lokucjom (dative plural)
lokucje (accusative plural)
lokucjami (instrumental plural)
lokucjach (locative plural)
lokucje (vocative plural)

rzekome pouczenie od Boga w formie wyraźnego słyszenia wewnętrznego


menora

menory (genitive singular)
menorze (dative singular)
menorę (accusative singular)
menorą (instrumental singular)
menorze (locative singular)
menoro (vocative singular)
menory (nominative plural)
menor (genitive plural)
menorom (dative plural)
menory (accusative plural)
menorami (instrumental plural)
menorach (locative plural)
menory (vocative plural)

żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny

W herbie Izraela widnieje biała menora na niebieskim tle.

Wikary pokazał dzieciom menorę przywiezioną z Jerozolimy.

Jedna z najstarszych menor w Europie znajduje się w Kołobrzegu.


apostazja

łac. apostasia < gr. ἀπόστασις (apostasis) → odejście, bunt (przeciw Bogu) < aphistanai → buntować się

apostazji (genitive singular)
apostazji (dative singular)
apostazję (accusative singular)
apostazją (instrumental singular)
apostazji (locative singular)
apostazjo (vocative singular)
apostazje (nominative plural)
apostazji (genitive plural)
apostazjom (dative plural)
apostazje (accusative plural)
apostazjami (instrumental plural)
apostazjach (locative plural)
apostazje (vocative plural)

Współcześnie apostazja rozumiana jest jako świadome, dobrowolne i publiczne odejście od wiary.


sutanna

st.pol. sutana < franc. soutane < wł. sottana < łac. subtana < łac. subtus → pod, poniżej

sutanny (genitive singular)
sutannie (dative singular)
sutannę (accusative singular)
sutanną (instrumental singular)
sutannie (locative singular)
sutanno (vocative singular)
sutanny (nominative plural)
sutann (genitive plural)
sutannom (dative plural)
sutanny (accusative plural)
sutannami (instrumental plural)
sutannach (locative plural)
sutanny (vocative plural)

długa szata noszona przez duchownych wyznań chrześcijańskich

Ulicą szedł ksiądz w sutannie.


niebiosa

niebios (genitive plural)
niebiosom (dative plural)
niebiosami (instrumental plural)
niebiosach (locative plural)
niebiesiech (locative plural rare)

Ojcze nasz! któryś jest w niebiesiech! Święć się Imie Twoje

Modlitwa Pańska (Książka do nabożeństwa, 1883)


arcybiskup

czes. arcibiskup < p.łac. archiepiscopus; pol. arcy- + biskup

arcybiskupa (genitive singular)
arcybiskupowi (dative singular)
arcybiskupa (accusative singular)
arcybiskupem (instrumental singular)
arcybiskupie (locative singular)
arcybiskupie (vocative singular)
arcybiskupi (nominative plural)
arcybiskupów (genitive plural)
arcybiskupom (dative plural)
arcybiskupów (accusative plural)
arcybiskupami (instrumental plural)
arcybiskupach (locative plural)
arcybiskupi (vocative plural)

tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”)

Arcybiskup ma prawo przewodniczyć synodom podległych sobie biskupów.


kacerz

(1.1) niem. Ketzer → heretyk < st.czes. kacieř → heretyk, śwn. katzer (dialekt wschodni) → heretyk < wywodzone od nazwy sekty katarów (działającej w XI–XIII w. we Francji i Włoszech); franc. cathares, łac. Cathari, wł. Gazari → katarzy < gr. καθαροί (katharoí) → czyści

kacerza (genitive singular)
kacerzowi (dative singular)
kacerza (accusative singular)
kacerzem (instrumental singular)
kacerzu (locative singular)
kacerzu (vocative singular)
kacerze (nominative plural)
kacerzy (genitive plural)
kacerzów (genitive plural)
kacerzom (dative plural)
kacerzy (accusative plural)
kacerzów (accusative plural)
kacerzami (instrumental plural)
kacerzach (locative plural)
kacerze (vocative plural)

/ odstępca od religii rzymskokatolickiej (w szczególności protestant); w okresie reformacji synonim heretyka, bezbożnika

To, co ludzie w danej chwili rozumieją pod pojęciem "człowieka", jest zawsze tylko przejściową, mieszczańską konwencją. "Człowiek" tej konwencji jest (…) kompromisem (…) próbą okpienia zarówno złej pramatki natury, jak niewygodnego praojca ducha (…) Dlatego mieszczuch pali dzisiaj na stosie tego jako kacerza, tamtego wiesza jako zbrodniarza, a pojutrze stawia im pomniki

Hermann Hesse: Wilk stepowy, przeł. Gabriela Mycielska

Polska już o wiele dawniej prześcignęła w tolerancyi wiary najbardziej cywilizowane państwa (…) wydał w Polsce Kazimierz Wielki już r. 1356 statut tolerancyi i z Polski uczynił schronisko dla wszystkich, którzy w ówczesnym cywilizowanym świecie skazani byli na prześladowanie i śmierć. W czasach, w których nawet Melanchton przemawiał za karą śmierci na kacerzy, była Polska jedynem wolnem schronieniem dla socynjan i ewangielików

Zygmunt Gloger: Tolerancja religijna w Polsce (fragment Encyklopedii staropolskiej)


przeorysza

przeoryszy (genitive singular)
przeoryszy (dative singular)
przeoryszę (accusative singular)
przeoryszą (instrumental singular)
przeoryszy (locative singular)
przeoryszo (vocative singular)
przeorysze (nominative plural)
przeorysz (genitive plural)
przeoryszom (dative plural)
przeorysze (accusative plural)
przeoryszami (instrumental plural)
przeoryszach (locative plural)
przeorysze (vocative plural)

Zakonnice trochę się boją surowej przeoryszy.

Przeorysza uwielbia opowiadać o życiu klasztoru.


sutra

sutry (nominative plural)
sutry (genitive singular)
sutr (genitive plural)
sutrze (dative singular)
sutrom (dative plural)
sutrę (accusative singular)
sutry (accusative plural)
sutrą (instrumental singular)
sutrami (instrumental plural)
sutrze (locative singular)
sutrach (locative plural)
sutro (vocative singular)
sutry (vocative plural)

w buddyzmie: pismo kanoniczne, z naukami Buddy lub późniejszymi komentarzami

Niech ta sutra przynosi pożytek wszystkim czującym istotom dopóki każdy nie osiągnie oświecenia.

Sutra Buddy Długiego Życia, buddyjski tekst religijny

w hinduizmie: rodzaj kompozycji tekstu bazującej na aforyzmach

Z minimalną liczbą sylab, jednoznaczna, trafna, zwarta, wyczerpująca, bez metrum i bez błędów: kto zna sutrę, wie, że jest właśnie taka.


kłobuk

prasł. *klobukъ; prawdopodobnie źródło dla pol. Kłobuck

kłobuka (genitive singular)
kłobukowi (dative singular)
kłobukiem (instrumental singular)
kłobuku (locative singular)
kłobuku (vocative singular)
kłobuki (nominative plural)
kłobuków (genitive plural)
kłobukom (dative plural)
kłobuki (accusative plural)
kłobukami (instrumental plural)
kłobukach (locative plural)
kłobuki (vocative plural)

nakrycie głowy duchownych prawosławnych i greckokatolickich, wysokie z welonem


łacinnik

łacinnicy (nominative plural)
łacinnika (genitive singular)
łacinników (genitive plural)
łacinnikowi (dative singular)
łacinnikom (dative plural)
łacinnika (accusative singular)
łacinników (accusative plural)
łacinnikiem (instrumental singular)
łacinnikami (instrumental plural)
łacinniku (locative singular)
łacinnikach (locative plural)
łacinniku (vocative singular)
łacinnicy (vocative plural)

wyznawca katolicyzmu obrządku łacińskiego


baja

(1.1) niem. Baie z st.franc. baie, hiszp. baya (obecnie hiszp. bayeta to „gruba flanela”); możliwe pochodzenie od koloru (por. franc. bai, wł. baio, hiszp. bayo)

islamska przysięga wierności składana kalifowi przez muzułmanów


lekcja

lekcji (genitive singular)
lekcji (dative singular)
lekcję (accusative singular)
lekcją (instrumental singular)
lekcji (locative singular)
lekcjo (vocative singular)
lekcje (nominative plural)
lekcji (genitive plural)
lekcyj (genitive plural obsolete)
lekcjom (dative plural)
lekcje (accusative plural)
lekcjami (instrumental plural)
lekcjach (locative plural)
lekcje (vocative plural)

fragment Biblii przeznaczony do czytania na mszy


róża

(1.1) łac. rosa
(1.3) < (1.1) podobieństwo koloru
(1.9) < (1.1) podobieństwo formy

róży (genitive singular)
róży (dative singular)
różę (accusative singular)
różą (instrumental singular)
róży (locative singular)
różo (vocative singular)
róże (nominative plural)
róż (genitive plural)
różom (dative plural)
róże (accusative plural)
różami (instrumental plural)
różach (locative plural)
róże (vocative plural)

Nasza róża spotyka się co piątek, o osiemnastej u pani Jadzi.

zob. też róża (ujednoznacznienie) w Wikipedii


pandeizm

(1.1) połączenie „panteizmu” i „deizmu”; gr. πάν (pán) i łac. deus

pandeizmu (genitive singular)
pandeizmowi (dative singular)
pandeizmem (instrumental singular)
pandeizmie (locative singular)
pandeizmie (vocative singular)

poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem


dusza

duszy (genitive singular)
duszy (dative singular)
duszę (accusative singular)
duszą (instrumental singular)
duszy (locative singular)
duszo (vocative singular)
dusze (nominative plural)
dusz (genitive plural)
duszom (dative plural)
dusze (accusative plural)
duszami (instrumental plural)
duszach (locative plural)
dusze (vocative plural)

niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci

Chrześcijanie wierzą, że dusza jest nieśmiertelna.

Płomień świecy symbolizuje duszę osoby zmarłej.


św.

św. św. (nominative plural)
śś. (nominative plural)
św. św. (genitive plural)
śś. (genitive plural)
św. św. (dative plural)
śś. (dative plural)
św. św. (accusative plural)
śś. (accusative plural)
św. św. (instrumental plural)
śś. (instrumental plural)
św. św. (locative plural)
śś. (locative plural)
św. św. (vocative plural)
śś. (vocative plural)

W Opatowie znajduje się kolegiata pod wezwaniem św. Marcina z Tours.

W procesji niesiono relikwie licznych świętych, m.in. św. Stanisława, św. Wojciecha, św. Jadwigi, św. Brata Alberta i św. siostry Faustyny

Rzeczpospolita, nr 15.05, Warszawa, 2000 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.

W Kościele katolickim na 2 października przypada wspomnienie św. św. Aniołów Stróżów.


raj

od prasł. *rajь, z jakiegoś języka irańskiego

por. bułg. рай, chorw. raj, czes. ráj, mac. рај, ros. рай, słc. raj i ukr. рай

rada by dusza do raju, ale grzechy nie puszczają

raju (genitive singular)
rajowi (dative singular)
rajem (instrumental singular)
raju (locative singular)
raju (vocative singular)
raje (nominative plural)
rajów (genitive plural)
rajom (dative plural)
raje (accusative plural)
rajami (instrumental plural)
rajach (locative plural)
raje (vocative plural)

miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci

Adam i Ewa, pierwsi ludzie, zostali wygnani z raju.


psalm

łac. psalmus < gr. ψαλμός (psalmós) < gr. ψάλλω (psállō) → wprawiać w ruch struny (instrumentu)

psalmu (genitive singular)
psalmowi (dative singular)
psalmem (instrumental singular)
psalmie (locative singular)
psalmie (vocative singular)
psalmy (nominative plural)
psalmów (genitive plural)
psalmom (dative plural)
psalmy (accusative plural)
psalmami (instrumental plural)
psalmach (locative plural)
psalmy (vocative plural)

Wiele psalmów Dawida to modlitwy dziękczynne.


grota

wł. grotta < łac. crypta < gr. κρυπτός < gr. κρύπτω → chować, ukrywać

groty (genitive singular)
grocie (dative singular)
grotę (accusative singular)
grotą (instrumental singular)
grocie (locative singular)
groto (vocative singular)
groty (nominative plural)
grot (genitive plural)
grotom (dative plural)
groty (accusative plural)
grotami (instrumental plural)
grotach (locative plural)
groty (vocative plural)

rodzaj kapliczki lub budowli z figurą umieszczoną w kamiennej niszy

Nabożeństwa w grocie lourdzkiej odbywają się w miesiącach letnich.


bp

bpa (genitive singular)
bpowi (dative singular)
bpa (accusative singular)
bpem (instrumental singular)
bpowi (locative singular)
bpie (vocative singular)
bpi (nominative plural)
bp bp (nominative plural)
bpów (genitive plural)
bpom (dative plural)
bpów (accusative plural)
bpami (instrumental plural)
bpach (locative plural)
bpi (vocative plural)

Ks. bp Edmund Nowicki wyznaczył do tej pracy ks. Andrzeja Rurarza

Eparchię łucką przekazano pod zarząd tymczasowy bpa brzeskiego Jozafata Bułhaka

nie mylić z: bp. (błogosławionej pamięci)


abp

abpi (nominative plural)
abp abp (nominative plural)
abpa (genitive singular)
abpów (genitive plural)
abpowi (dative singular)
abpom (dative plural)
abpa (accusative singular)
abpów (accusative plural)
abpem (instrumental singular)
abpami (instrumental plural)
abpie (locative singular)
abpach (locative plural)
abpie (vocative singular)
abpi (vocative plural)

7 czerwca 1952 r. przyjął święcenia kapłańskie z rąk abpa Walentego Dymka

hasło Aleksander Bystry w polskiej Wikipedii

skrót od arcybiskup pisany jest bez kropki; kropka na końcu oznacza odmianę skrótu: abp. = abpa = arcybiskupa; por. bp


Bóg

w polszczyźnie od XIII wieku; ogólnosłowiańskie (por. czes. bůh, ros. бог) < prasł. *bogъ → „bóg” < praindoeur. *bʰag → „przydzielać”

nazwa wspólna dla grup językowych słowiańskiej i irańskiej od VII/VIII w.; por. sanskr. भग (bhaga) → „dawca”, „pan”, przydzielający, przydomek niektórych bóstw, np. Sawitara; zob. Bhaga

wspólna etymologia ze słowami bodaj (=st.pol. Bóg daj), Bogdan, Bohdan, Bogusław, Bogumił, Boguchwał, Boguwola, Boże Narodzenie

Boga (genitive singular)
Bogu (dative singular)
Boga (accusative singular)
Bogiem (instrumental singular)
Bogu (locative singular)
Boże (vocative singular)

Oddajcie więc Cezarowi to, co należy do Cezara, a Bogu to, co należy do Boga

wielką literą, gdy chodzi o konkretnego boga – podobnie piszemy inne słowa określające go, np. „Ojciec”, „Stworzyciel” oraz zaimek zastępujący słowo „Bóg”; w wypadku ogólnego określenia dozwolone jest pisanie od małej litery: „bóg”


święty

prasł. *svętъ → mocny, silny, jaśniejący

przysłowie święta Katarzyna klucz zgubiła, święty Jędrzej znalazł, zamknął skrzypki zaraz

na święty Antoni pierwsza się jagódka zapłoni

święta (nominative singular feminine)
święte (nominative singular neuter)
święci (nominative plural masculine)
święte (nominative plural nonvirile)
świętego (genitive singular masculine animate inanimate)
świętej (genitive singular feminine)
świętego (genitive singular neuter)
świętych (genitive plural masculine nonvirile)
świętemu (dative singular masculine animate inanimate)
świętej (dative singular feminine)
świętemu (dative singular neuter)
świętym (dative plural masculine nonvirile)
świętego (accusative singular masculine animate)
świętą (accusative singular feminine)
święte (accusative singular neuter)
świętych (accusative plural masculine)
święte (accusative plural nonvirile)
świętym (instrumental singular masculine animate inanimate)
świętą (instrumental singular feminine)
świętym (instrumental singular neuter)
świętymi (instrumental plural masculine nonvirile)
świętym (locative singular masculine animate inanimate)
świętej (locative singular feminine)
świętym (locative singular neuter)
świętych (locative plural masculine nonvirile)
święta (vocative singular feminine)
święte (vocative singular neuter)
święci (vocative plural masculine)
święte (vocative plural nonvirile)
świętszy (comparative)
świętszy (nominative singular masculine animate inanimate)
świętsza (nominative singular feminine)
świętsze (nominative singular neuter)
świętsi (nominative plural masculine)
świętsze (nominative plural nonvirile)
świętszego (genitive singular masculine animate inanimate)
świętszej (genitive singular feminine)
świętszego (genitive singular neuter)
świętszych (genitive plural masculine nonvirile)
świętszemu (dative singular masculine animate inanimate)
świętszej (dative singular feminine)
świętszemu (dative singular neuter)
świętszym (dative plural masculine nonvirile)
świętszego (accusative singular masculine animate)
świętszy (accusative singular masculine inanimate)
świętszą (accusative singular feminine)
świętsze (accusative singular neuter)
świętszych (accusative plural masculine)
świętsze (accusative plural nonvirile)
świętszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
świętszą (instrumental singular feminine)
świętszym (instrumental singular neuter)
świętszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
świętszym (locative singular masculine animate inanimate)
świętszej (locative singular feminine)
świętszym (locative singular neuter)
świętszych (locative plural masculine nonvirile)
świętszy (vocative singular masculine animate inanimate)
świętsza (vocative singular feminine)
świętsze (vocative singular neuter)
świętsi (vocative plural masculine)
świętsze (vocative plural nonvirile)
najświętszy (superlative)
najświętszy (nominative singular masculine animate inanimate)
najświętsza (nominative singular feminine)
najświętsze (nominative singular neuter)
najświętsi (nominative plural masculine)
najświętsze (nominative plural nonvirile)
najświętszego (genitive singular masculine animate inanimate)
najświętszej (genitive singular feminine)
najświętszego (genitive singular neuter)
najświętszych (genitive plural masculine nonvirile)
najświętszemu (dative singular masculine animate inanimate)
najświętszej (dative singular feminine)
najświętszemu (dative singular neuter)
najświętszym (dative plural masculine nonvirile)
najświętszego (accusative singular masculine animate)
najświętszy (accusative singular masculine inanimate)
najświętszą (accusative singular feminine)
najświętsze (accusative singular neuter)
najświętszych (accusative plural masculine)
najświętsze (accusative plural nonvirile)
najświętszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najświętszą (instrumental singular feminine)
najświętszym (instrumental singular neuter)
najświętszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najświętszym (locative singular masculine animate inanimate)
najświętszej (locative singular feminine)
najświętszym (locative singular neuter)
najświętszych (locative plural masculine nonvirile)
najświętszy (vocative singular masculine animate inanimate)
najświętsza (vocative singular feminine)
najświętsze (vocative singular neuter)
najświętsi (vocative plural masculine)
najświętsze (vocative plural nonvirile)

o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu

Święta Cecylia jest patronką muzyki kościelnej.

W kościele wiszą święte obrazy.


Częstochowa

od imienia właściciela st.pol. Częstoch + -owa

ˌt͡ʃɛ̃w̃stɔˈxɔva

być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się w Częstochowie • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do Częstochowy • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się z Częstochowy • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką Częstochowy • mieszkaniec / mieszkanka Częstochowy • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba w Częstochowie • pochodzić z Częstochowy • przeprowadzać się / przeprowadzić się do Częstochowy

Częstochowy (genitive singular)
Częstochowie (dative singular)
Częstochowę (accusative singular)
Częstochową (instrumental singular)
Częstochowie (locative singular)
Częstochowo (vocative singular)
Częstochowy (potential rare nominative plural)
Częstochów (potential rare genitive plural)
Częstochowom (potential rare dative plural)
Częstochowy (potential rare accusative plural)
Częstochowami (potential rare instrumental plural)
Częstochowach (potential rare locative plural)
Częstochowy (potential rare vocative plural)

sanktuarium zlokalizowane w Częstochowie (1.1)

Każdego roku w sierpniu pielgrzymuję do Częstochowy.


Anioł Stróż

ˈãɲɔw ˈstruʃ

Aniołowie Stróże (nominative plural)
Anioły Stróże mzw (nominative plural)
Anioła Stróża (genitive singular)
Aniołów Stróżów (genitive plural)
Aniołowi Stróżowi (dative singular)
Aniołom Stróżom (dative plural)
Anioła Stróża (accusative singular)
Aniołów Stróżów (accusative plural)
Aniołów Stróży (accusative plural rare)
Anioły Stróże mzw (accusative plural)
Aniołem Stróżem (instrumental singular)
Aniołami Stróżami (instrumental plural)
Aniele Stróżu (locative singular)
Aniołach Stróżach (locative plural)
Aniele Stróżu (vocative singular)
Aniołowie Stróże (vocative plural)
Anioły Stróże mzw (vocative plural)
Anioły Stróże (depreciative nominative vocative plural)

według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin

Czy wiecie, że kiedy klękacie, by się pomodlić, Anioł Stróż klęka i modli się razem z Wami i za Was?

„Anioł Stróż” – miesięcznik dla dzieci, luty 2013. loretanki.pl.

Ze wszystkich zmagań z szatanem zawsze wychodziła zwycięsko, znajdując obronę u swego Anioła Stróża

Ojciec Pio nazywał swego Anioła Stróża bratem bliźniakiem

Mój Aniele Stróżu, bądź zawsze przy mnie i opiekuj się mną

Ci, którym Bóg zleca opiekę nad ludźmi, są nazywani Aniołami Stróżami

Anioł Stróż + D. (kogo) • Anioł Stróż + czyj

W znaczeniu religijnym oba wyrazy piszemy wielką literą.

zobacz też: Indeks:Polski - Indeks terminów religijnych


deizm

pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie


ziggurat

zigguratu (genitive singular)
zigguratowi (dative singular)
zigguratem (instrumental singular)
zigguracie (locative singular)
zigguracie (vocative singular)
zigguraty (nominative plural)
zigguratów (genitive plural)
zigguratom (dative plural)
zigguraty (accusative plural)
zigguratami (instrumental plural)
zigguratach (locative plural)
zigguraty (vocative plural)

starożytna bliskowschodnia budowla sakralna,

Ziggurat ma formę tarasowej wiezy.


paruzja

paruzji (genitive singular)
paruzji (dative singular)
paruzję (accusative singular)
paruzją (instrumental singular)
paruzji (locative singular)
paruzjo (vocative singular)
paruzje (nominative plural)
paruzji (genitive plural)
paruzyj (genitive plural obsolete)
paruzjom (dative plural)
paruzje (accusative plural)
paruzjami (instrumental plural)
paruzjach (locative plural)
paruzje (vocative plural)

w chrześcijaństwie: ponowne przyjście Chrystusa na świat,


monoteizm

ˌmɔ̃nɔˈtɛʲism̥

monoteizmu (genitive singular)
monoteizmowi (dative singular)
monoteizmem (instrumental singular)
monoteizmie (locative singular)
monoteizmie (vocative singular)

Judaizm, chrześcijaństwo i islam charakteryzuje monoteizm.


sakralizacja

(1.1) łac. sacrum → rzecz święta
(1.2) łac. os sacrum → kość krzyżowa

sakralizacji (genitive singular)
sakralizacji (dative singular)
sakralizację (accusative singular)
sakralizacją (instrumental singular)
sakralizacji (locative singular)
sakralizacjo (vocative singular)
sakralizacje (nominative plural)
sakralizacji (genitive plural)
sakralizacyj (genitive plural obsolete)
sakralizacjom (dative plural)
sakralizacje (accusative plural)
sakralizacjami (instrumental plural)
sakralizacjach (locative plural)
sakralizacje (vocative plural)

nadanie religijnego charakteru osobom, przedmiotom lub zjawiskom sfery świeckiej; określenie stosowane w religioznawstwie zwłaszcza wobec instytucji społecznych

sakralizacja + D.
zob. też sakralizacja w Wikipedii


ekspiacja

ekspiacji (genitive singular)
ekspiacji (dative singular)
ekspiację (accusative singular)
ekspiacją (instrumental singular)
ekspiacji (locative singular)
ekspiacjo (vocative singular)

pokuta za popełnione grzechy, odkupienie ich przed Bogiem i przed ludźmi

Uczniowie mówili na lekcji o ekspiacji bohaterów literackich: Jacka Soplicy i Andrzeja Kmicica.


wieczna lampka

czerwone światełko w kościele wskazujące miejsce przechowywania Najświętszego Sakramentu

Wieczna lampka jest znakiem obecności Eucharystii w tabernakulum.


katolicyzm

łac. catholĭcus < gr. καθολικός (katholikós) → powszechny

katolicyzmu (genitive singular)
katolicyzmowi (dative singular)
katolicyzmem (instrumental singular)
katolicyzmie (locative singular)
katolicyzmie (vocative singular)
katolicyzmy (potential rare nominative plural)
katolicyzmów (potential rare genitive plural)
katolicyzmom (potential rare dative plural)
katolicyzmy (potential rare accusative plural)
katolicyzmami (potential rare instrumental plural)
katolicyzmach (potential rare locative plural)
katolicyzmy (potential rare vocative plural)

trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych

Procentowo najwięcej wyznawców katolicyzmu mieszka w Europie i Ameryce Południowej.

Katolicyzm to największy odłam chrześcijaństwa.

główny podział katolicyzmu: Kościół katolicki • starokatolicyzm


Kościół katolicki

Kościoła katolickiego (genitive singular)
Kościołowi katolickiemu (dative singular)
Kościołem katolickim (instrumental singular)
Kościele katolickim (locative singular)
Kościele katolicki (vocative singular)
Kościoły katolickie (nominative plural)
Kościołów katolickich (genitive plural)
Kościołom katolickim (dative plural)
Kościoły katolickie (accusative plural)
Kościołami katolickimi (instrumental plural)
Kościołach katolickich (locative plural)
Kościoły katolickie (vocative plural)

trynitarne wyznanie chrześcijańskie, tradycji katolickiej mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych, na którego czele stoi papież

Na czele Kościoła katolickiego stoi papież.

pisownia „Kościół Katolicki” jest niepoprawna


tradycja

tradycji (genitive singular)
tradycji (dative singular)
tradycję (accusative singular)
tradycją (instrumental singular)
tradycji (locative singular)
tradycjo (vocative singular)
tradycje (nominative plural)
tradycji (genitive plural)
tradycjom (dative plural)
tradycje (accusative plural)
tradycjami (instrumental plural)
tradycjach (locative plural)
tradycje (vocative plural)
tradycji (genitive singular)
tradycji (dative singular)
tradycję (accusative singular)
tradycją (instrumental singular)
tradycji (locative singular)
tradycjo (vocative singular)

pisma teologów pierwszych wieków chrześcijaństwa oraz postanowienia papieży lub patriarchów i soborów, uznane za drugie obok Biblii źródło objawienia

Dawna forma dopełniacza liczby mnogiej: tradycyj.


sumienie

st.pol. sąmnienie < czes. svědomí < kalka z łac. conscientia

kto ma sumienie w duszy, ten cudzego nie ruszy

sumienia (genitive singular)
sumieniu (dative singular)
sumieniem (instrumental singular)
sumieniu (locative singular)
sumienia (nominative plural)
sumień (genitive plural)
sumieniom (dative plural)
sumienia (accusative plural)
sumieniami (instrumental plural)
sumieniach (locative plural)
sumienia (vocative plural)

wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło

Ci, których dręczy głód, mogą liczyć tylko na tych, których z tego powodu dręczy sumienie

Christian Skrzyposzek, Wolna Trybuna, 1985, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

Pod hasłem „precz z absolutyzmem” domagano się wolności zgromadzeń, sumienia i wyznania


wieczność

ˈvʲjɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ

Bóg widzi, czas ucieka, śmierć goni, wieczność czeka

wieczności (genitive singular)
wieczności (dative singular)
wiecznością (instrumental singular)
wieczności (locative singular)
wieczności (vocative singular)


kapa

w Kościele katolickim: rodzaj ozdobnej szaty liturgicznej; peleryna z kapturem, zapinana pod szyją


godny

godna (nominative singular feminine)
godne (nominative singular neuter)
godni (nominative plural masculine)
godne (nominative plural nonvirile)
godnego (genitive singular masculine animate inanimate)
godnej (genitive singular feminine)
godnego (genitive singular neuter)
godnych (genitive plural masculine nonvirile)
godnemu (dative singular masculine animate inanimate)
godnej (dative singular feminine)
godnemu (dative singular neuter)
godnym (dative plural masculine nonvirile)
godnego (accusative singular masculine animate)
godną (accusative singular feminine)
godne (accusative singular neuter)
godnych (accusative plural masculine)
godne (accusative plural nonvirile)
godnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
godną (instrumental singular feminine)
godnym (instrumental singular neuter)
godnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
godnym (locative singular masculine animate inanimate)
godnej (locative singular feminine)
godnym (locative singular neuter)
godnych (locative plural masculine nonvirile)
godna (vocative singular feminine)
godne (vocative singular neuter)
godni (vocative plural masculine)
godne (vocative plural nonvirile)
godniejszy (comparative)
godniejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
godniejsza (nominative singular feminine)
godniejsze (nominative singular neuter)
godniejsi (nominative plural masculine)
godniejsze (nominative plural nonvirile)
godniejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
godniejszej (genitive singular feminine)
godniejszego (genitive singular neuter)
godniejszych (genitive plural masculine nonvirile)
godniejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
godniejszej (dative singular feminine)
godniejszemu (dative singular neuter)
godniejszym (dative plural masculine nonvirile)
godniejszego (accusative singular masculine animate)
godniejszy (accusative singular masculine inanimate)
godniejszą (accusative singular feminine)
godniejsze (accusative singular neuter)
godniejszych (accusative plural masculine)
godniejsze (accusative plural nonvirile)
godniejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
godniejszą (instrumental singular feminine)
godniejszym (instrumental singular neuter)
godniejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
godniejszym (locative singular masculine animate inanimate)
godniejszej (locative singular feminine)
godniejszym (locative singular neuter)
godniejszych (locative plural masculine nonvirile)
godniejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
godniejsza (vocative singular feminine)
godniejsze (vocative singular neuter)
godniejsi (vocative plural masculine)
godniejsze (vocative plural nonvirile)
najgodniejszy (superlative)
najgodniejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
najgodniejsza (nominative singular feminine)
najgodniejsze (nominative singular neuter)
najgodniejsi (nominative plural masculine)
najgodniejsze (nominative plural nonvirile)
najgodniejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
najgodniejszej (genitive singular feminine)
najgodniejszego (genitive singular neuter)
najgodniejszych (genitive plural masculine nonvirile)
najgodniejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
najgodniejszej (dative singular feminine)
najgodniejszemu (dative singular neuter)
najgodniejszym (dative plural masculine nonvirile)
najgodniejszego (accusative singular masculine animate)
najgodniejszy (accusative singular masculine inanimate)
najgodniejszą (accusative singular feminine)
najgodniejsze (accusative singular neuter)
najgodniejszych (accusative plural masculine)
najgodniejsze (accusative plural nonvirile)
najgodniejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najgodniejszą (instrumental singular feminine)
najgodniejszym (instrumental singular neuter)
najgodniejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najgodniejszym (locative singular masculine animate inanimate)
najgodniejszej (locative singular feminine)
najgodniejszym (locative singular neuter)
najgodniejszych (locative plural masculine nonvirile)
najgodniejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
najgodniejsza (vocative singular feminine)
najgodniejsze (vocative singular neuter)
najgodniejsi (vocative plural masculine)
najgodniejsze (vocative plural nonvirile)


reguła

reguły (genitive singular)
regule (dative singular)
regułę (accusative singular)
regułą (instrumental singular)
regule (locative singular)
reguło (vocative singular)
reguły (nominative plural)
reguł (genitive plural)
regułom (dative plural)
reguły (accusative plural)
regułami (instrumental plural)
regułach (locative plural)
reguły (vocative plural)

zbiór zasad obowiązujących w danym zakonie

W pierwszej fazie swojego istnienia zakon krzyżacki jako zakon szpitalny w Jerozolimie kierował się regułą joannitów.

Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu, Statuty zakonu krzyżackiego http://www.bu.umk.pl/statuty-zakonu


katarski

katarska (nominative singular feminine)
katarskie (nominative singular neuter)
katarscy (nominative plural masculine)
katarskie (nominative plural nonvirile)
katarskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
katarskiej (genitive singular feminine)
katarskiego (genitive singular neuter)
katarskich (genitive plural masculine nonvirile)
katarskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
katarskiej (dative singular feminine)
katarskiemu (dative singular neuter)
katarskim (dative plural masculine nonvirile)
katarskiego (accusative singular masculine animate)
katarską (accusative singular feminine)
katarskie (accusative singular neuter)
katarskich (accusative plural masculine)
katarskie (accusative plural nonvirile)
katarskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
katarską (instrumental singular feminine)
katarskim (instrumental singular neuter)
katarskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
katarskim (locative singular masculine animate inanimate)
katarskiej (locative singular feminine)
katarskim (locative singular neuter)
katarskich (locative plural masculine nonvirile)
katarska (vocative singular feminine)
katarskie (vocative singular neuter)
katarscy (vocative plural masculine)
katarskie (vocative plural nonvirile)


Wigilia

przysłowia: jakiś we Wigilię, takiś cały rok

jeśli nie odlecą ptaszki do Michała, do Wigilii zima nie nastąpi trwała

Wigilia jasna, święty Jan ciemny, obiecują rok przyjemny

Wigilie (nominative plural)
Wigilii (genitive singular)
Wigilii (genitive plural)
Wigilij (genitive plural obsolete)
Wigilii (dative singular)
Wigiliom (dative plural)
Wigilię (accusative singular)
Wigilie (accusative plural)
Wigilią (instrumental singular)
Wigiliami (instrumental plural)
Wigilii (locative singular)
Wigiliach (locative plural)
Wigilio (vocative singular)
Wigilie (vocative plural)

dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia

Ileż radości sprawia nam Wigilia, Boże Narodzenie, Nowy Rok

Tadeusz Nowak, Półbaśnie, 1976 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Malując kołyskę i drewnianego konia, wycinając liczne ptaki, nawet nie spostrzegłem, że zbliża się Wigilia i Boże Narodzenie

Tadeusz Nowak, A jak królem, a jak katem będziesz, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1993, ISBN 8308024920, s. 231

Adaś ubiera choinkę w przeddzień Wigilii.

[…] uroczystość świąt Bożego Narodzenia bardzo długi czas (około 1000 lat) trwała od Wigilii do święta Trzech Króli

W Wigilię (czyli 24 grudnia) jesteśmy zaproszeni na wigilię do rodziców

Hasło „W Wigilię wigilia u rodziców” w: Maciej Malinowski, Obcy język polski.

Z Bożym Narodzeniem i poprzedzającą je Wigilią są związane popularne zwyczaje: szopka, żłobek (jasełka), strojenie choinki, śpiewanie kolęd i pastorałek, obdarowywanie bliskich prezentami

Hasło „Boże Narodzenie” w: Encyklopedia PWN Online, Wydawnictwo Naukowe PWN.

por. wigilia; zobacz też: Indeks:Polski - Indeks terminów religijnych


adorować

ˌadɔˈrɔvat͡ɕ

adoruję (singular first-person present)
adorujesz (singular second-person present)
adoruje (singular third-person present)
adorujemy (plural first-person present)
adorujecie (plural second-person present)
adorują (plural third-person present)
adorowałem (singular first-person past masculine)
adorowałeś (singular second-person past masculine)
adorował (singular third-person past masculine)
adorowaliśmy (plural first-person past masculine)
adorowaliście (plural second-person past masculine)
adorowali (plural third-person past masculine)
adorowałam (singular first-person past feminine)
adorowałaś (singular second-person past feminine)
adorowała (singular third-person past feminine)
adorowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
adorowałyście (plural second-person past feminine neuter)
adorowały (plural third-person past feminine neuter)
adorowałom (singular first-person past neuter potential rare)
adorowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
adorowało (singular third-person past neuter)
niech adoruję (singular first-person imperative)
adoruj (singular second-person imperative)
niech adoruje (singular third-person imperative)
adorujmy (plural first-person imperative)
adorujcie (plural second-person imperative)
niech adorują (plural third-person imperative)
będę adorował (singular first-person future masculine)
będę adorować (singular first-person future masculine)
będziesz adorował (singular second-person future masculine)
będziesz adorować (singular second-person future masculine)
będzie adorował (singular third-person future masculine)
będzie adorować (singular third-person future masculine)
będziemy adorowali (plural first-person future masculine)
będziemy adorować (plural first-person future masculine)
będziecie adorowali (plural second-person future masculine)
będziecie adorować (plural second-person future masculine)
będą adorowali (plural third-person future masculine)
będą adorować (plural third-person future masculine)
będę adorowała (singular first-person future feminine)
będę adorować (singular first-person future feminine)
będziesz adorowała (singular second-person future feminine)
będziesz adorować (singular second-person future feminine)
będzie adorowała (singular third-person future feminine)
będzie adorować (singular third-person future feminine)
będziemy adorowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy adorować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie adorowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie adorować (plural second-person future feminine neuter)
będą adorowały (plural third-person future feminine neuter)
będą adorować (plural third-person future feminine neuter)
będę adorowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę adorować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz adorowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz adorować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie adorowało (singular third-person future neuter)
będzie adorować (singular third-person future neuter)
adorowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
adorowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
adorował był (singular third-person pluperfect masculine)
adorowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
adorowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
adorowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
adorowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
adorowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
adorowała była (singular third-person pluperfect feminine)
adorowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
adorowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
adorowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
adorowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
adorowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
adorowało było (singular third-person pluperfect neuter)
adorowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
adorowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym adorował (singular first-person conditional masculine)
adorowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś adorował (singular second-person conditional masculine)
adorowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby adorował (singular third-person conditional masculine)
adorowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy adorowali (plural first-person conditional masculine)
adorowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście adorowali (plural second-person conditional masculine)
adorowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby adorowali (plural third-person conditional masculine)
adorowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym adorowała (singular first-person conditional feminine)
adorowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś adorowała (singular second-person conditional feminine)
adorowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby adorowała (singular third-person conditional feminine)
adorowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy adorowały (plural first-person conditional feminine neuter)
adorowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście adorowały (plural second-person conditional feminine neuter)
adorowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby adorowały (plural third-person conditional feminine neuter)
adorowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym adorowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
adorowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś adorowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
adorowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby adorowało (singular third-person conditional neuter)
adorujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
nieadorujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
adorująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
nieadorująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
adorujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
nieadorujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
adorujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
nieadorujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
adorowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
nieadorowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
adorowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
nieadorowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
adorowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
nieadorowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
adorowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
nieadorowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
adorowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
nieadorowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
adorując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie adorując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
adorowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
nieadorowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)

oddawać cześć Bogu lub obiektom kultu religijnego

Proszę księdza, mam takie jedno pytanko, jak adoruje się Najświętszy Sakrament?


aggiornamento

polityka Kościoła rzymskokatolickiego polegająca na unowocześnieniu i modernizacji doktryn oraz instytucji kościelnych, będąca jednym z dążeń II Soboru Watykańskiego


poświęcać

pɔˈɕfʲjɛ̃nt͡sat͡ɕ

poświęcam (singular first-person present)
poświęcasz (singular second-person present)
poświęca (singular third-person present)
poświęcamy (plural first-person present)
poświęcacie (plural second-person present)
poświęcają (plural third-person present)
poświęcałem (singular first-person past masculine)
poświęcałeś (singular second-person past masculine)
poświęcał (singular third-person past masculine)
poświęcaliśmy (plural first-person past masculine)
poświęcaliście (plural second-person past masculine)
poświęcali (plural third-person past masculine)
poświęcałam (singular first-person past feminine)
poświęcałaś (singular second-person past feminine)
poświęcała (singular third-person past feminine)
poświęcałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
poświęcałyście (plural second-person past feminine neuter)
poświęcały (plural third-person past feminine neuter)
poświęcałom (singular first-person past neuter potential rare)
poświęcałoś (singular second-person past neuter potential rare)
poświęcało (singular third-person past neuter)
niech poświęcam (singular first-person imperative)
poświęcaj (singular second-person imperative)
niech poświęca (singular third-person imperative)
poświęcajmy (plural first-person imperative)
poświęcajcie (plural second-person imperative)
niech poświęcają (plural third-person imperative)
będę poświęcał (singular first-person future masculine)
będę poświęcać (singular first-person future masculine)
będziesz poświęcał (singular second-person future masculine)
będziesz poświęcać (singular second-person future masculine)
będzie poświęcał (singular third-person future masculine)
będzie poświęcać (singular third-person future masculine)
będziemy poświęcali (plural first-person future masculine)
będziemy poświęcać (plural first-person future masculine)
będziecie poświęcali (plural second-person future masculine)
będziecie poświęcać (plural second-person future masculine)
będą poświęcali (plural third-person future masculine)
będą poświęcać (plural third-person future masculine)
będę poświęcała (singular first-person future feminine)
będę poświęcać (singular first-person future feminine)
będziesz poświęcała (singular second-person future feminine)
będziesz poświęcać (singular second-person future feminine)
będzie poświęcała (singular third-person future feminine)
będzie poświęcać (singular third-person future feminine)
będziemy poświęcały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy poświęcać (plural first-person future feminine neuter)
będziecie poświęcały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie poświęcać (plural second-person future feminine neuter)
będą poświęcały (plural third-person future feminine neuter)
będą poświęcać (plural third-person future feminine neuter)
będę poświęcało (singular first-person future neuter potential rare)
będę poświęcać (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz poświęcało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz poświęcać (singular second-person future neuter potential rare)
będzie poświęcało (singular third-person future neuter)
będzie poświęcać (singular third-person future neuter)
poświęcałem był (singular first-person pluperfect masculine)
poświęcałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
poświęcał był (singular third-person pluperfect masculine)
poświęcaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
poświęcaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
poświęcali byli (plural third-person pluperfect masculine)
poświęcałam była (singular first-person pluperfect feminine)
poświęcałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
poświęcała była (singular third-person pluperfect feminine)
poświęcałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
poświęcałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
poświęcały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
poświęcałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
poświęcałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
poświęcało było (singular third-person pluperfect neuter)
poświęcano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
poświęcałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym poświęcał (singular first-person conditional masculine)
poświęcałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś poświęcał (singular second-person conditional masculine)
poświęcałby (singular third-person conditional masculine)
byłby poświęcał (singular third-person conditional masculine)
poświęcalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy poświęcali (plural first-person conditional masculine)
poświęcalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście poświęcali (plural second-person conditional masculine)
poświęcaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby poświęcali (plural third-person conditional masculine)
poświęcałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym poświęcała (singular first-person conditional feminine)
poświęcałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś poświęcała (singular second-person conditional feminine)
poświęcałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby poświęcała (singular third-person conditional feminine)
poświęcałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy poświęcały (plural first-person conditional feminine neuter)
poświęcałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście poświęcały (plural second-person conditional feminine neuter)
poświęcałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby poświęcały (plural third-person conditional feminine neuter)
poświęcałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym poświęcało (singular first-person conditional neuter potential rare)
poświęcałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś poświęcało (singular second-person conditional neuter potential rare)
poświęcałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby poświęcało (singular third-person conditional neuter)
poświęcający (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niepoświęcający (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
poświęcająca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niepoświęcająca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
poświęcające (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niepoświęcające (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
poświęcające (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niepoświęcające (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
poświęcany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
niepoświęcany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
poświęcani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
niepoświęcani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
poświęcana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
niepoświęcana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
poświęcane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
niepoświęcane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
poświęcane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
niepoświęcane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
poświęcając (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie poświęcając (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
poświęcanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
niepoświęcanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)

dokonywać poświęcenia; pokropić coś wodą święconą

Ksiądz poświęcił nowo wybudowaną kaplicę.


łaska

(1.1) (1.2) (1.3) prasł. *laska → pieszczenie, pieszczota

przysłowia: łaska pańska na pstrym koniu jeździ

kto zdaje się na łaskę bałwanów, utonąć musi

łaski (genitive singular)
łasce (dative singular)
łaskę (accusative singular)
łaską (instrumental singular)
łasce (locative singular)
łasko (vocative singular)
łaski (nominative plural)
łask (genitive plural)
łaskom (dative plural)
łaski (accusative plural)
łaskami (instrumental plural)
łaskach (locative plural)
łaski (vocative plural)
łaski (genitive singular)
łasce (dative singular)
łaskę (accusative singular)
łaską (instrumental singular)
łasce (locative singular)
łasko (vocative singular)
łaski (nominative plural)
łasek (genitive plural)
łaskom (dative plural)
łaski (accusative plural)
łaskami (instrumental plural)
łaskach (locative plural)
łaski (vocative plural)

dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą


piekło

(1.1-3) st.pol. pkieł < prasł. *pьkъlъ → smoła, por. czes. peklo, ros. пекло, chorw. pakao; utworzone od praindoeur. *pik- → smoła, por. łac. pix, gr. πίσσα, niem. Pech; jako termin religijny wyraz został przejęty do języka polskiego ze staroczeskiego, to tam też zmienił rodzaj na nijaki, być może pod wpływem wyrazu niebo

dobremu wszędzie dobrze, a złemu to i w piekle nie dogodzi

dobrymi chęciami jest piekło wybrukowane

kto daje i odbiera, ten się w piekle poniewiera

pycha się w niebie urodziła, a w piekle mieszka

piekła (genitive singular)
piekłu (dative singular)
piekłem (instrumental singular)
piekle (locative singular)
piekła (nominative plural)
piekieł (genitive plural)
piekłom (dative plural)
piekła (accusative plural)
piekłami (instrumental plural)
piekłach (locative plural)
piekła (vocative plural)

miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi

Będziesz się smażył w piekle za swoje grzechy!

por. czyściec • niebo • hades • gehenna • szeol • naraka


ofiara

czes. ofěra < niem. Opfer < łac. offero, offertorium

ofiary (genitive singular)
ofierze (dative singular)
ofiarę (accusative singular)
ofiarą (instrumental singular)
ofierze (locative singular)
ofiaro (vocative singular)
ofiary (nominative plural)
ofiar (genitive plural)
ofiarom (dative plural)
ofiary (accusative plural)
ofiarami (instrumental plural)
ofiarach (locative plural)
ofiary (vocative plural)

dar składany bogom lub duchom przez grupę ludzi

Podczas rytuału kapłani złożyli w ofierze mnóstwo gadów, a konkretnie trzydzieści dwa.

Forma celownika i miejscownika „ofiarze” jest niepoprawna.


welon

welony (nominative plural)
welonu (genitive singular)
welonów (genitive plural)
welonowi (dative singular)
welonom (dative plural)
welony (accusative plural)
welonem (instrumental singular)
welonami (instrumental plural)
welonie (locative singular)
welonach (locative plural)
welonie (vocative singular)
welony (vocative plural)

zdobiona tkanina używana podczas liturgii jako wierzchnia szata do błogosławieństwa

nakrycie diskosa i kielicha w czasie proskomidii


mag

łac. magus < gr. μάγος (mágos) < st.pers. magusz

magowie (nominative plural)
maga (genitive singular)
magów (genitive plural)
magowi (dative singular)
magom (dative plural)
maga (accusative singular)
magów (accusative plural)
magiem (instrumental singular)
magami (instrumental plural)
magu (locative singular)
magach (locative plural)
magu (vocative singular)
magowie (vocative plural)
magi (depreciative nominative vocative plural)

w starożytnej Persji: kapłan (członek kasty kapłańskiej), który zajmował się astrologią i magią

w Biblii: wschodni mędrzec, jeden z Trzech Króli


kozioł ofiarny

ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ

kozła ofiarnego (genitive singular)
kozłowi ofiarnemu (dative singular)
kozła ofiarnego (accusative singular)
kozłem ofiarnym (instrumental singular)
koźle ofiarnym (locative singular)
koźle ofiarny (vocative singular)
kozły ofiarne (nominative plural)
kozłów ofiarnych (genitive plural)
kozłom ofiarnym (dative plural)
kozły ofiarne (accusative plural)
kozłami ofiarnymi (instrumental plural)
kozłach ofiarnych (locative plural)
kozły ofiarne (vocative plural)

ofiara z kozła składana Bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi


meczet

meczetu (genitive singular)
meczetowi (dative singular)
meczetem (instrumental singular)
meczecie (locative singular)
meczecie (vocative singular)
meczety (nominative plural)
meczetów (genitive plural)
meczetom (dative plural)
meczety (accusative plural)
meczetami (instrumental plural)
meczetach (locative plural)
meczety (vocative plural)

budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie

Głos muezina wzywał wiernych na modlitwę w meczecie.

chociaż słowo oznaczające meczet powtarza się w Koranie najczęściej w odniesieniu do Kaaby w Mekce, to stosowane jest również do miejsc kultu innych wyznań, w tym judaizmu i chrześcijaństwa


Mikołaj

(1.1) łac. Nicolaus < gr. Νικόλαος (Nikolaos) < gr. νίκη + λαός (nike + laos) → zwycięstwo + lud

pan Mikołaj • brat / kuzyn / wujek / dziadek Mikołaj • mężczyzna imieniem (o imieniu) Mikołaj • święty / błogosławiony Mikołaj • mieć na imię / nosić imię / używać imienia Mikołaj • dać na imię / nadać imię / ochrzcić imieniem Mikołaj • otrzymać / dostać / przybrać imię Mikołaj • dzień imienin / imieniny Mikołaja • na Mikołaja (o dniu)

jeśli święty Mikołaj lodu nie roztopi, długo będą w ręce chuchać chłopi

na świętego Mikołaja ciekawość się podwaja: panny patrzą pod poduszki czy tam nie ma jakiej duszki, a chłopczyki wprzód macają, jaki towar dla się mają

na świętego Mikołaja czeka dzieciąt cała zgraja: da posłusznym ciasteczko, złych przekropi rózeczką

na święty Mikołaj dziewki z karczmy wywołaj

Mikołajowie (nominative plural)
Mikołaja (genitive singular)
Mikołajów (genitive plural)
Mikołajowi (dative singular)
Mikołajom (dative plural)
Mikołaja (accusative singular)
Mikołajów (accusative plural)
Mikołajem (instrumental singular)
Mikołajami (instrumental plural)
Mikołaju (locative singular)
Mikołajach (locative plural)
Mikołaju (vocative singular)
Mikołajowie (vocative plural)
Mikołaje (depreciative nominative vocative plural)


Mojżesz

(1.1) łac. Moyses < gr. Μωησής, gr. Μωσῆς < hebr. משה

pan Mojżesz • brat / kuzyn / wujek / dziadek Mojżesz • mężczyzna imieniem (o imieniu) Mojżesz • święty / błogosławiony Mojżesz • mieć na imię / nosić imię / używać imienia Mojżesz • dać na imię / nadać imię / ochrzcić imieniem Mojżesz • otrzymać / dostać / przybrać imię Mojżesz • dzień imienin / imieniny Mojżesza • na Mojżesza (o dniu)

Mojżesza (genitive singular)
Mojżeszowi (dative singular)
Mojżesza (accusative singular)
Mojżeszem (instrumental singular)
Mojżeszu (locative singular)
Mojżeszu (vocative singular)
Mojżesza (genitive singular)
Mojżeszowi (dative singular)
Mojżesza (accusative singular)
Mojżeszem (instrumental singular)
Mojżeszu (locative singular)
Mojżeszu (vocative singular)
Mojżeszowie (nominative plural)
Mojżeszów (genitive plural)
Mojżeszom (dative plural)
Mojżeszów (accusative plural)
Mojżeszami (instrumental plural)
Mojżeszach (locative plural)
Mojżeszowie (vocative plural)
Mojżesze (depreciative nominative vocative plural)

starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego

Drogi swoje objawił Mojżeszowi, / dzieła swoje synom Izraela


cud

cudu (genitive singular)
cudowi (dative singular)
cudem (instrumental singular)
cudzie (locative singular)
cudzie (vocative singular)
cuda (nominative plural)
cudy (nominative plural)
cudów (genitive plural)
cudom (dative plural)
cuda (accusative plural)
cudy (accusative plural)
cudami (instrumental plural)
cudach (locative plural)
cuda (vocative plural)
cudy (vocative plural)

niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej

Apostołowie chodzili i czynili cuda.


modlitwa

modlitwy (genitive singular)
modlitwie (dative singular)
modlitwę (accusative singular)
modlitwą (instrumental singular)
modlitwie (locative singular)
modlitwo (vocative singular)
modlitwy (nominative plural)
modlitw (genitive plural)
modlitwom (dative plural)
modlitwy (accusative plural)
modlitwami (instrumental plural)
modlitwach (locative plural)
modlitwy (vocative plural)

forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum

Wierni zgromadzili się na wieczorną modlitwę.

rytualny tekst modlitwy (1.1) – wypowiadany lub napisany

W pokładowym informatorze zamieszczono modlitwę dla podróżnych.


ojczenasz

ojczenasza (genitive singular)
ojczenaszowi (dative singular)
ojczenaszem (instrumental singular)
ojczenaszu (locative singular)
ojczenaszu (vocative singular)
ojczenasze (nominative plural)
ojczenaszów (genitive plural)
ojczenaszom (dative plural)
ojczenasze (accusative plural)
ojczenaszami (instrumental plural)
ojczenaszach (locative plural)
ojczenasze (vocative plural)

modlitwa chrześcijan zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”

Jako pokutę odmówiłem pięć ojczenaszów i pięć zdrowasiek.


grzech

por. białor. грэх, bułg. грях, czes. hřích, mac. грев, ros. грех, scs. грѣхъ, słc. hriech, słń. greh, ukr. гріх

święta Katarzyna śmiechem, święty Jędrzej grzechem

święta Katarzyna śmiechem, święty Andrzej grzechem

kto za grzech nie żałuje, myśli go powtórzyć

grzechu (genitive singular)
grzechowi (dative singular)
grzechem (instrumental singular)
grzechu (locative singular)
grzechu (vocative singular)
grzechy (nominative plural)
grzechów (genitive plural)
grzechom (dative plural)
grzechy (accusative plural)
grzechami (instrumental plural)
grzechach (locative plural)
grzechy (vocative plural)

celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii

Brzydzi się grzechem człowiek prawy i dobroduszny.

Przed śmiercią postanowiła wyznać wszystkie grzechy.


świątynia

ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa

śfʹi ̯õntỹńa

świątyni (genitive singular)
świątyni (dative singular)
świątynię (accusative singular)
świątynią (instrumental singular)
świątyni (locative singular)
świątynio (vocative singular)
świątynie (nominative plural)
świątyń (genitive plural)
świątyniom (dative plural)
świątynie (accusative plural)
świątyniami (instrumental plural)
świątyniach (locative plural)
świątynie (vocative plural)

budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów

Wierni zebrali się w świątyni na wieczorną modlitwę.

Kładziono go codziennie przy bramie świątyni, zwanej Piękną, aby wstępujących do świątyni, prosił o jałmużnę

Dzieje Apostolskie 3,2, Biblia Tysiąclecia Online, Poznań 2003 (tłum. Marian Wolniewicz).


konwertyta

utworzone od pol. konwersja bądź też zapożyczone z wł. convertito lub niem. Konvertit

konwertyty (genitive singular)
konwertycie (dative singular)
konwertytę (accusative singular)
konwertytą (instrumental singular)
konwertycie (locative singular)
konwertyto (vocative singular)
konwertyci (nominative plural)
konwertytów (genitive plural)
konwertytom (dative plural)
konwertytów (accusative plural)
konwertytami (instrumental plural)
konwertytach (locative plural)
konwertyci (vocative plural)

osoba, która zmieniła jedno wyznanie na inne


ikona

ros. икона < gr. εἰκών (obraz) ← gr. εἴκω (być podobnym)

ikony (nominative plural)
ikony (genitive singular)
ikon (genitive plural)
ikonie (dative singular)
ikonom (dative plural)
ikonę (accusative singular)
ikony (accusative plural)
ikoną (instrumental singular)
ikonami (instrumental plural)
ikonie (locative singular)
ikonach (locative plural)
ikono (vocative singular)
ikony (vocative plural)

obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne

Według tradycji autorem pierwszych ikon był Łukasz Ewangelista


synagoga

łac. synagoga < gr. συναγωγή (synagōgḗ) < gr. συνάγω (synágō) → prowadzić wspólnie

synagogi (genitive singular)
synagodze (dative singular)
synagogę (accusative singular)
synagogą (instrumental singular)
synagodze (locative singular)
synagogo (vocative singular)
synagogi (nominative plural)
synagog (genitive plural)
synagogom (dative plural)
synagogi (accusative plural)
synagogami (instrumental plural)
synagogach (locative plural)
synagogi (vocative plural)

[…] kiedy po dwudziestu latach pierwszy raz zajrzałem do synagogi i usłyszałem śpiewy, na honor, łzy mi w oczach stanęły…

Był właśnie w synagodze człowiek opętany przez ducha nieczystego

Ewangelia wg św. Marka 1,23, Biblia Tysiąclecia (tłum. Walenty Prokulski)


wyznawca

wyznawcy (genitive singular)
wyznawcy (dative singular)
wyznawcę (accusative singular)
wyznawcą (instrumental singular)
wyznawcy (locative singular)
wyznawco (vocative singular)
wyznawcy (nominative plural)
wyznawców (genitive plural)
wyznawcom (dative plural)
wyznawców (accusative plural)
wyznawcami (instrumental plural)
wyznawcach (locative plural)
wyznawcy (vocative plural)

ktoś, kto kultywuje jakąś religię, wyznaje ją


generał

(1.1) łac. generalis → główny, nadrzędny

generałowie (nominative plural)
generała (genitive singular)
generałów (genitive plural)
generałowi (dative singular)
generałom (dative plural)
generała (accusative singular)
generałów (accusative plural)
generałem (instrumental singular)
generałami (instrumental plural)
generale (locative singular)
generałach (locative plural)
generale (vocative singular)
generałowie (vocative plural)
generały (depreciative nominative vocative plural)

główny przełożony w niektórych zakonach katolickich


postrzyżyny

ˌpɔsṭʃɨˈʒɨ̃nɨ

postrzyżyn (genitive plural)
postrzyżynom (dative plural)
postrzyżynami (instrumental plural)
postrzyżynach (locative plural)

obrzęd starosłowiański uznania chłopca za mężczyznę poprzez przycięcie jego włosów i nadanie nowego imienia

Do postrzyżyn przystępowali zwykle siedmioletni chłopcy.


pokuta

przeproszenie jest najlepszą formą pokuty

pokuty (genitive singular)
pokucie (dative singular)
pokutę (accusative singular)
pokutą (instrumental singular)
pokucie (locative singular)
pokuto (vocative singular)

przyjęta dobrowolnie lub narzucona kara za grzechy

Była to jego pokuta za grzechy młodości.


Ojcze nasz

(1.1) tłum. łac. Pater noster < tłum. gr. Πάτερ ἡμῶν

ˈɔjt͡ʃɛ ˈnaʃ

modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów tych słów

Biskup pobożnie odmówił „Ojcze nasz” podczas celebrowania mszy świętej.


prorokini

prorokinię (accusative singular)
prorokinią (instrumental singular)
prorokinie (nominative plural)
prorokiń (genitive plural)
prorokiniom (dative plural)
prorokinie (accusative plural)
prorokiniami (instrumental plural)
prorokiniach (locative plural)
prorokinie (vocative plural)

charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości


agnostyk

ang. agnosticism - termin wprowadzony w połowie XIX wieku, od gr. ἄγνωστος (ágnōstos) - nieznany

agnostyka (genitive singular)
agnostykowi (dative singular)
agnostyka (accusative singular)
agnostykiem (instrumental singular)
agnostyku (locative singular)
agnostyku (vocative singular)
agnostycy (nominative plural)
agnostyków (genitive plural)
agnostykom (dative plural)
agnostyków (accusative plural)
agnostykami (instrumental plural)
agnostykach (locative plural)
agnostycy (vocative plural)

Niektórzy z nich to ateiści, inni uważają się za agnostyków, a część pozostałych to deiści.


archanioł

st.czes. archanjel < łac. archangelus < gr. ἀρχάγγελος (archangelos) < gr. ἄρχω + ἄγγελος (archo + angelos)

Zgromadzenie Świętego Michała Archanioła

archanioła (genitive singular)
archaniołowi (dative singular)
archanioła (accusative singular)
archaniołem (instrumental singular)
archaniele (locative singular)
archaniele (vocative singular)
archaniołowie (nominative plural)
archanieli (nominative plural)
archanioły mzw (nominative plural)
archaniołów (genitive plural)
archaniołom (dative plural)
archaniołów (accusative plural)
archanioły mzw (accusative plural)
archaniołami (instrumental plural)
archaniołach (locative plural)
archaniołowie (vocative plural)
archanieli / archanioły mzw (vocative plural)
archanioły (depreciative nominative vocative plural)

każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów

Ty czasem dzierżysz i miecz archanioła

Święty Michale Archaniele, wspomagaj nas w walce, a przeciw niegodziwości i zasadzkom złego ducha bądź naszą obroną


zbłąkana owieczka

(1.1) z Biblii: Ewangelia wg św. Mateusza 18, 11-13

zbwɔ̃ŋˈkãna ɔˈvʲjɛt͡ʃka

zbłąkane owieczki (nominative plural)
zbłąkanej owieczki (genitive singular)
zbłąkanych owieczek (genitive plural)
zbłąkanej owieczce (dative singular)
zbłąkanym owieczkom (dative plural)
zbłąkaną owieczkę (accusative singular)
zbłąkane owieczki (accusative plural)
zbłąkaną owieczką (instrumental singular)
zbłąkanymi owieczkami (instrumental plural)
zbłąkanej owieczce (locative singular)
zbłąkanych owieczkach (locative plural)
zbłąkana owieczko (vocative singular)
zbłąkane owieczki (vocative plural)

o kimś, kto zbłądził, odszedł od swej wiary, nie przestrzegał aksjomatów danej wiary

zobacz też: Indeks: Polski - Związki frazeologiczne

inne warianty: zabłąkana owieczka, zabłąkana owca, zbłąkana owca


arka Noego

ˈarka nɔˈɛɡɔ

arki Noego (genitive singular)
arce Noego (dative singular)
arkę Noego (accusative singular)
arką Noego (instrumental singular)
arce Noego (locative singular)
arko Noego (vocative singular)

arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu

Przedstawienia arki Noego występują we wszystkich okresach sztuki chrześcijańskiej.


bogini

boginię (accusative singular)
boginią (instrumental singular)
boginie (nominative plural)
bogiń (genitive plural)
boginiom (dative plural)
boginie (accusative plural)
boginiami (instrumental plural)
boginiach (locative plural)
boginie (vocative plural)

W tej świątyni oddawano cześć bogini Wenus.


zaratusztrianizm

zaratusztrianizmu (genitive singular)
zaratusztrianizmowi (dative singular)
zaratusztrianizmem (instrumental singular)
zaratusztrianizmie (locative singular)
zaratusztrianizmie (vocative singular)
zaratusztrianizmy (potential rare nominative plural)
zaratusztrianizmów (potential rare genitive plural)
zaratusztrianizmom (potential rare dative plural)
zaratusztrianizmy (potential rare accusative plural)
zaratusztrianizmami (potential rare instrumental plural)
zaratusztrianizmach (potential rare locative plural)
zaratusztrianizmy (potential rare vocative plural)

W etyce zaratusztrianizmu nie występuje pojęcie grzechu, ale zastępuje je pojęcie „zbrukania”.


konfirmacja

łac. confirmatio < łac. firmo → umacniam

konfirmacji (genitive singular)
konfirmacji (dative singular)
konfirmację (accusative singular)
konfirmacją (instrumental singular)
konfirmacji (locative singular)
konfirmacjo (vocative singular)
konfirmacje (nominative plural)
konfirmacji (genitive plural)
konfirmacyj (genitive plural obsolete)
konfirmacjom (dative plural)
konfirmacje (accusative plural)
konfirmacjami (instrumental plural)
konfirmacjach (locative plural)
konfirmacje (vocative plural)

u protestantów: uroczyste przyjęcie do gminy kościelnej chłopców i dziewcząt połączone z egzaminem i błogosławieństwem pastora

Dzisiaj odbędzie się konfirmacja.


bierzmować

czes. biřmovat < niem. firmen < łac. firmare, łac. confirmare

bʲjɛʒˈmɔvat͡ɕ

bierzmuję (singular first-person present)
bierzmujesz (singular second-person present)
bierzmuje (singular third-person present)
bierzmujemy (plural first-person present)
bierzmujecie (plural second-person present)
bierzmują (plural third-person present)
bierzmowałem (singular first-person past masculine)
bierzmowałeś (singular second-person past masculine)
bierzmował (singular third-person past masculine)
bierzmowaliśmy (plural first-person past masculine)
bierzmowaliście (plural second-person past masculine)
bierzmowali (plural third-person past masculine)
bierzmowałam (singular first-person past feminine)
bierzmowałaś (singular second-person past feminine)
bierzmowała (singular third-person past feminine)
bierzmowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
bierzmowałyście (plural second-person past feminine neuter)
bierzmowały (plural third-person past feminine neuter)
bierzmowałom (singular first-person past neuter potential rare)
bierzmowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
bierzmowało (singular third-person past neuter)
niech bierzmuję (singular first-person imperative)
bierzmuj (singular second-person imperative)
niech bierzmuje (singular third-person imperative)
bierzmujmy (plural first-person imperative)
bierzmujcie (plural second-person imperative)
niech bierzmują (plural third-person imperative)
będę bierzmował (singular first-person future masculine)
będę bierzmować (singular first-person future masculine)
będziesz bierzmował (singular second-person future masculine)
będziesz bierzmować (singular second-person future masculine)
będzie bierzmował (singular third-person future masculine)
będzie bierzmować (singular third-person future masculine)
będziemy bierzmowali (plural first-person future masculine)
będziemy bierzmować (plural first-person future masculine)
będziecie bierzmowali (plural second-person future masculine)
będziecie bierzmować (plural second-person future masculine)
będą bierzmowali (plural third-person future masculine)
będą bierzmować (plural third-person future masculine)
będę bierzmowała (singular first-person future feminine)
będę bierzmować (singular first-person future feminine)
będziesz bierzmowała (singular second-person future feminine)
będziesz bierzmować (singular second-person future feminine)
będzie bierzmowała (singular third-person future feminine)
będzie bierzmować (singular third-person future feminine)
będziemy bierzmowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy bierzmować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie bierzmowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie bierzmować (plural second-person future feminine neuter)
będą bierzmowały (plural third-person future feminine neuter)
będą bierzmować (plural third-person future feminine neuter)
będę bierzmowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę bierzmować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz bierzmowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz bierzmować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie bierzmowało (singular third-person future neuter)
będzie bierzmować (singular third-person future neuter)
bierzmowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
bierzmowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
bierzmował był (singular third-person pluperfect masculine)
bierzmowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
bierzmowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
bierzmowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
bierzmowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
bierzmowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
bierzmowała była (singular third-person pluperfect feminine)
bierzmowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
bierzmowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
bierzmowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
bierzmowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
bierzmowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
bierzmowało było (singular third-person pluperfect neuter)
bierzmowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
bierzmowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym bierzmował (singular first-person conditional masculine)
bierzmowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś bierzmował (singular second-person conditional masculine)
bierzmowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby bierzmował (singular third-person conditional masculine)
bierzmowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy bierzmowali (plural first-person conditional masculine)
bierzmowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście bierzmowali (plural second-person conditional masculine)
bierzmowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby bierzmowali (plural third-person conditional masculine)
bierzmowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym bierzmowała (singular first-person conditional feminine)
bierzmowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś bierzmowała (singular second-person conditional feminine)
bierzmowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby bierzmowała (singular third-person conditional feminine)
bierzmowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy bierzmowały (plural first-person conditional feminine neuter)
bierzmowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście bierzmowały (plural second-person conditional feminine neuter)
bierzmowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby bierzmowały (plural third-person conditional feminine neuter)
bierzmowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym bierzmowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
bierzmowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś bierzmowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
bierzmowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby bierzmowało (singular third-person conditional neuter)
bierzmujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niebierzmujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
bierzmująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niebierzmująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
bierzmujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niebierzmujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
bierzmujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niebierzmujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
bierzmowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
niebierzmowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
bierzmowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
niebierzmowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
bierzmowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
niebierzmowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
bierzmowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
niebierzmowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
bierzmowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
niebierzmowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
bierzmując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie bierzmując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
bierzmowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
niebierzmowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)

Dzisiaj biskup Jan będzie bierzmować młodzież.


baptyzm

バプテスト教会

バプテスト教会 ばぷてすときょうかい

baptyzmu (genitive singular)
baptyzmowi (dative singular)
baptyzmem (instrumental singular)
baptyzmie (locative singular)
baptyzmie (vocative singular)
baptyzmy (potential rare nominative plural)
baptyzmów (potential rare genitive plural)
baptyzmom (potential rare dative plural)
baptyzmy (potential rare accusative plural)
baptyzmami (potential rare instrumental plural)
baptyzmach (potential rare locative plural)
baptyzmy (potential rare vocative plural)

nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego.


bezbożność

bɛzˈbɔʒnɔɕt͡ɕ

bezbożności (genitive singular)
bezbożności (dative singular)
bezbożnością (instrumental singular)
bezbożności (locative singular)
bezbożności (vocative singular)
bezbożności (potential rare nominative plural)
bezbożności (potential rare genitive plural)
bezbożnościom (potential rare dative plural)
bezbożności (potential rare accusative plural)
bezbożnościami (potential rare instrumental plural)
bezbożnościach (potential rare locative plural)
bezbożności (potential rare vocative plural)

rzecz, czyn będący przejawem bezbożności (1.1)


bezbożny

bezbożna (nominative singular feminine)
bezbożne (nominative singular neuter)
bezbożni (nominative plural masculine)
bezbożne (nominative plural nonvirile)
bezbożnego (genitive singular masculine animate inanimate)
bezbożnej (genitive singular feminine)
bezbożnego (genitive singular neuter)
bezbożnych (genitive plural masculine nonvirile)
bezbożnemu (dative singular masculine animate inanimate)
bezbożnej (dative singular feminine)
bezbożnemu (dative singular neuter)
bezbożnym (dative plural masculine nonvirile)
bezbożnego (accusative singular masculine animate)
bezbożną (accusative singular feminine)
bezbożne (accusative singular neuter)
bezbożnych (accusative plural masculine)
bezbożne (accusative plural nonvirile)
bezbożnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
bezbożną (instrumental singular feminine)
bezbożnym (instrumental singular neuter)
bezbożnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
bezbożnym (locative singular masculine animate inanimate)
bezbożnej (locative singular feminine)
bezbożnym (locative singular neuter)
bezbożnych (locative plural masculine nonvirile)
bezbożna (vocative singular feminine)
bezbożne (vocative singular neuter)
bezbożni (vocative plural masculine)
bezbożne (vocative plural nonvirile)
bezbożniejszy (comparative)
bezbożniejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
bezbożniejsza (nominative singular feminine)
bezbożniejsze (nominative singular neuter)
bezbożniejsi (nominative plural masculine)
bezbożniejsze (nominative plural nonvirile)
bezbożniejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
bezbożniejszej (genitive singular feminine)
bezbożniejszego (genitive singular neuter)
bezbożniejszych (genitive plural masculine nonvirile)
bezbożniejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
bezbożniejszej (dative singular feminine)
bezbożniejszemu (dative singular neuter)
bezbożniejszym (dative plural masculine nonvirile)
bezbożniejszego (accusative singular masculine animate)
bezbożniejszy (accusative singular masculine inanimate)
bezbożniejszą (accusative singular feminine)
bezbożniejsze (accusative singular neuter)
bezbożniejszych (accusative plural masculine)
bezbożniejsze (accusative plural nonvirile)
bezbożniejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
bezbożniejszą (instrumental singular feminine)
bezbożniejszym (instrumental singular neuter)
bezbożniejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
bezbożniejszym (locative singular masculine animate inanimate)
bezbożniejszej (locative singular feminine)
bezbożniejszym (locative singular neuter)
bezbożniejszych (locative plural masculine nonvirile)
bezbożniejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
bezbożniejsza (vocative singular feminine)
bezbożniejsze (vocative singular neuter)
bezbożniejsi (vocative plural masculine)
bezbożniejsze (vocative plural nonvirile)
najbezbożniejszy (superlative)
najbezbożniejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
najbezbożniejsza (nominative singular feminine)
najbezbożniejsze (nominative singular neuter)
najbezbożniejsi (nominative plural masculine)
najbezbożniejsze (nominative plural nonvirile)
najbezbożniejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
najbezbożniejszej (genitive singular feminine)
najbezbożniejszego (genitive singular neuter)
najbezbożniejszych (genitive plural masculine nonvirile)
najbezbożniejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
najbezbożniejszej (dative singular feminine)
najbezbożniejszemu (dative singular neuter)
najbezbożniejszym (dative plural masculine nonvirile)
najbezbożniejszego (accusative singular masculine animate)
najbezbożniejszy (accusative singular masculine inanimate)
najbezbożniejszą (accusative singular feminine)
najbezbożniejsze (accusative singular neuter)
najbezbożniejszych (accusative plural masculine)
najbezbożniejsze (accusative plural nonvirile)
najbezbożniejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najbezbożniejszą (instrumental singular feminine)
najbezbożniejszym (instrumental singular neuter)
najbezbożniejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najbezbożniejszym (locative singular masculine animate inanimate)
najbezbożniejszej (locative singular feminine)
najbezbożniejszym (locative singular neuter)
najbezbożniejszych (locative plural masculine nonvirile)
najbezbożniejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
najbezbożniejsza (vocative singular feminine)
najbezbożniejsze (vocative singular neuter)
najbezbożniejsi (vocative plural masculine)
najbezbożniejsze (vocative plural nonvirile)

niemiły Bogu, sprzeczny z przykazaniami Boga

Okrutna twa macocha na ołtarzach wiary
 bezbożne Baalowi chce palić ofiary.

Julian Ursyn Niemcewicz: Athalia, scena II


bezbożeństwo

ˌbɛzbɔˈʒɛ̃j̃stfɔ


monoteista

ˌmɔ̃nɔtɛˈʲista

monoteisty (genitive singular)
monoteiście (dative singular)
monoteistę (accusative singular)
monoteistą (instrumental singular)
monoteiście (locative singular)
monoteisto (vocative singular)
monoteiści (nominative plural)
monoteistów (genitive plural)
monoteistom (dative plural)
monoteistów (accusative plural)
monoteistami (instrumental plural)
monoteistach (locative plural)
monoteiści (vocative plural)


politeizm

gr. πολύς + θεός

ˌpɔlʲiˈtɛʲism̥

politeizmu (genitive singular)
politeizmowi (dative singular)
politeizmem (instrumental singular)
politeizmie (locative singular)
politeizmie (vocative singular)
politeizmy (potential rare nominative plural)
politeizmów (potential rare genitive plural)
politeizmom (potential rare dative plural)
politeizmy (potential rare accusative plural)
politeizmami (potential rare instrumental plural)
politeizmach (potential rare locative plural)
politeizmy (potential rare vocative plural)