politeista

politeisty (genitive singular)
politeiście (dative singular)
politeistę (accusative singular)
politeistą (instrumental singular)
politeiście (locative singular)
politeisto (vocative singular)
politeiści (nominative plural)
politeistów (genitive plural)
politeistom (dative plural)
politeistów (accusative plural)
politeistami (instrumental plural)
politeistach (locative plural)
politeiści (vocative plural)

człowiek wyznający politeizm, wierzący w wielu bogów


panteizm

pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury


pietyzm

nurt religijny w luteranizmie w XVII i XVIII w.


benedyktyn

ˌbɛ̃nɛˈdɨktɨ̃n

benedyktyna (genitive singular)
benedyktynowi (dative singular)
benedyktyna (accusative singular)
benedyktynem (instrumental singular)
benedyktynie (locative singular)
benedyktynie (vocative singular)
benedyktyni (nominative plural)
benedyktynów (genitive plural)
benedyktynom (dative plural)
benedyktynów (accusative plural)
benedyktynami (instrumental plural)
benedyktynach (locative plural)
benedyktyni (vocative plural)
benedyktyny (depreciative nominative vocative plural)

członek zakonu założonego przez świętego Benedykta z Nursji

Do benedyktynów wstąpił jesienią 1966 roku.


brama

(1.1-4) od czes. brána, a to od prasł. *borna

przejście zębowego n w wargowe m w wyniku upodobnienia do wargowego b

rodzimym odpowiednikiem jest pol. brona; zob. tamże

bramy (genitive singular)
bramie (dative singular)
bramę (accusative singular)
bramą (instrumental singular)
bramie (locative singular)
bramo (vocative singular)
bramy (nominative plural)
bram (genitive plural)
bramom (dative plural)
bramy (accusative plural)
bramami (instrumental plural)
bramach (locative plural)
bramy (vocative plural)

charakterystyczna japońska budowla o symbolicznym, mistycznym znaczeniu

zobacz też: brama • drzwi • furta • furtka • wrota

zob. też brama (ujednoznacznienie) w Wikipedii


bardo

(1.2-3) tyb. བར་དོ་ dosł. „stan pośredni”

(1.4) por. słń., chorw. brdo → „góra, wzgórze”, serb. брдо

w buddyzmie tybetańskim: każdy przejściowy stan egzystencji, np. życie, medytacja, sen, śmierć

w buddyzmie tybetańskim: praktyka mająca dawać rozpoznanie natury zjawisk w okresie między śmiercią a ponownymi narodzinami


szkaplerz

szkaplerza (genitive singular)
szkaplerzowi (dative singular)
szkaplerzem (instrumental singular)
szkaplerzu (locative singular)
szkaplerzu (vocative singular)
szkaplerze (nominative plural)
szkaplerzy (genitive plural)
szkaplerzów (genitive plural rare)
szkaplerzom (dative plural)
szkaplerze (accusative plural)
szkaplerzami (instrumental plural)
szkaplerzach (locative plural)
szkaplerze (vocative plural)

część stroju zakonnego, prostokątny płat sukna z otworem, nakładany przez głowę na habit

(…) zastaję jednego z ojców franciszkanów, który mi daje swój szkaplerz do pocałowania

J. Potocki, Rękopis znaleziony w Saragossie

zobacz też: Indeks:Polski - Indeks terminów religijnych

dwa małe kawałki sukna z wyszytym imieniem Matki Boskiej lub Chrystusa, połączone tasiemkami, noszone na piersiach, pod ubraniem, przez członków bractw religijnych lub osoby świeckie

Widocznie kaduk mnie opętał i nosił. Ale z duszą chrześcijańską nie tak to łatwo; odpiąłem ja kurtkę, sięgam pod koszulę, a szkaplerz na wierzch wykładam i z dobrą miną znowu ku drodze zawracam

Oto mam na sobie szkaplerz, w którym zaszyte są relikwie świętego Wojciecha

H. Rzewuski, Pamiątki JPana Seweryna Soplicy, cześnika parnawskiego


kornet

kornety (nominative plural)
kornetu (genitive singular)
kornetów (genitive plural)
kornetowi (dative singular)
kornetom (dative plural)
kornety (accusative plural)
kornetem (instrumental singular)
kornetami (instrumental plural)
kornecie (locative singular)
kornetach (locative plural)
kornecie (vocative singular)
kornety (vocative plural)

sztywny, biały czepiec na głowie zakonnicy

zobacz też: Indeks:Polski - Instrumenty muzyczne


faryzeizm

faryzeizmu (genitive singular)
faryzeizmowi (dative singular)
faryzeizmem (instrumental singular)
faryzeizmie (locative singular)
faryzeizmie (vocative singular)

zbiór nauk i poglądów wyznawanych przez faryzeuszy


szofar

szofaru (genitive singular)
szofarowi (dative singular)
szofarem (instrumental singular)
szofarze (locative singular)
szofarze (vocative singular)
szofary (nominative plural)
szofarów (genitive plural)
szofarom (dative plural)
szofary (accusative plural)
szofarami (instrumental plural)
szofarach (locative plural)
szofary (vocative plural)

rytualny instrument muzyczny wykonany z rogu zwierzęcia koszernego, najczęściej baraniego, używany podczas niektórych świąt żydowskich


Pentateuch

(1.1) gr. Πεντάτευχος < gr. πέντε + τεῦχος → pięć + księga (zwój)

Pentateuchu (genitive singular)
Pentateuchowi (dative singular)
Pentateuchem (instrumental singular)
Pentateuchu (locative singular)
Pentateuchu (vocative singular)

zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę


alleluja

(1.1) łac. alleluia < gr. ἀλληλούϊα < hebr. הללויה → wychwalajcie Jahwe

w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; zob. też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

Pan króluje na wieki, Bóg twój, Syjonie – przez pokolenia. Alleluja.

Pan zmartwychwstał i jest z nami. Alleluja, alleluja! Głośmy razem z aniołami. Alleluja, alleluja!


Kościół

(1.1-4) pol. kościół < czes. kostel < swn. kástel < łac. castellum

Kościoła (genitive singular)
Kościołowi (dative singular)
Kościołem (instrumental singular)
Kościele (locative singular)
Kościele (vocative singular)
Kościoły (nominative plural)
Kościołów (genitive plural)
Kościołom (dative plural)
Kościoły (accusative plural)
Kościołami (instrumental plural)
Kościołach (locative plural)
Kościoły (vocative plural)

religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna

I tak ustanowił Bóg w Kościele najprzód apostołów, po wtóre proroków, po trzecie nauczycieli, a następnie tych, co mają dar czynienia cudów (…).

małą literą pisze się, jeśli nie jest określone, o jaki kościół chodzi (w języku prawniczym zawsze: „kościoły i inne związki wyznaniowe”); gdy chodzi o kościół w znaczeniu ponadpaństwowej organizacji religijnej, pisze się od wielkiej litery, zaś pozostałe człony nazwy – od małej (np. „Kościół katolicki”); gdy chodzi o kościół jako organizację kościelną zarejestrowaną w danym kraju, wszystkie człony nazwy pisze się od wielkich liter (np. „Kościół Katolicki w Rzeczypospolitej Polskiej”); nazwę „kościół”, w znaczeniu budynku, piszemy zawsze od małej litery

chrześcijańska wspólnota religijna w danym miejscu, np. mieście, kraju; także wspólnota wszystkich wyznawców danej religii

Paweł, apostoł (…) i wszyscy bracia, którzy są przy mnie – do Kościołów Galacji [pisze ten list]


Chrystus

(1.1) łac. Christus < gr. χριστός < kalka językowa z hebr. משיח → pomazaniec

gdy się Chrystus pełnią rodzi, następny rok urodzaj dogodzi

Chrystusa (genitive singular)
Chrystusowi (dative singular)
Chrystusa (accusative singular)
Chrystusem (instrumental singular)
Chrystusie (locative singular)
Chrystusie (vocative singular)
Chryste (vocative singular)
Chrystusowie (nominative plural)
Chrystusów (genitive plural)
Chrystusom (dative plural)
Chrystusów (accusative plural)
Chrystusami (instrumental plural)
Chrystusach (locative plural)
Chrystusowie (vocative plural)

Gdy się Chrystus rodzi i na świat przychodzi


pasterz

pasterza (genitive singular)
pasterzowi (dative singular)
pasterza (accusative singular)
pasterzem (instrumental singular)
pasterzu (locative singular)
pasterzu (vocative singular)
pasterze (nominative plural)
pasterzy (genitive plural)
pasterzom (dative plural)
pasterzy (accusative plural)
pasterzami (instrumental plural)
pasterzach (locative plural)
pasterze (vocative plural)

Jakże czuliśmy się opuszczeni po śmierci Jana Pawła II, Papieża który przez ponad 26 lat był naszym pasterzem i przewodnikiem po drogach czasu

Benedykt XVI Homilia Benedykta XVI wygłoszona podczas mszy inauguracyjnej.


Zbawiciel

Zbawiciela (genitive singular)
Zbawicielowi (dative singular)
Zbawiciela (accusative singular)
Zbawicielem (instrumental singular)
Zbawicielu (locative singular)
Zbawicielu (vocative singular)

w chrześcijaństwie Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)

Gdy się Chrystus rodzi


wyznanie

wyznania (genitive singular)
wyznaniu (dative singular)
wyznaniem (instrumental singular)
wyznaniu (locative singular)
wyznania (nominative plural)
wyznań (genitive plural)
wyznaniom (dative plural)
wyznania (accusative plural)
wyznaniami (instrumental plural)
wyznaniach (locative plural)
wyznania (vocative plural)
wyznania (genitive singular)
wyznaniu (dative singular)
wyznaniem (instrumental singular)
wyznaniu (locative singular)

grupa religijna wewnątrz większego prądu religijnego

– Jakiego oni są wyznania? – Są baptystami.


hinduizm

pers. هندو (hindū) < sanskr. सिन्धु (síndhu) < sanskr. स्यन्दयति (स्यन्द्) (syandayati, syand) → „płynąć”

hinduizmu (genitive singular)
hinduizmowi (dative singular)
hinduizmem (instrumental singular)
hinduizmie (locative singular)
hinduizmie (vocative singular)

grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim

Hinduizm to jedna z najstarszych religii świata nadal praktykowanych.


protestantyzm

protestantyzmu (genitive singular)
protestantyzmowi (dative singular)
protestantyzmem (instrumental singular)
protestantyzmie (locative singular)
protestantyzmie (vocative singular)
protestantyzmy (potential rare nominative plural)
protestantyzmów (potential rare genitive plural)
protestantyzmom (potential rare dative plural)
protestantyzmy (potential rare accusative plural)
protestantyzmami (potential rare instrumental plural)
protestantyzmach (potential rare locative plural)
protestantyzmy (potential rare vocative plural)

jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.


protestant

łac. protestans, łac. protestantis → ‘oświadczający’

protestanci (nominative plural)
protestanta (genitive singular)
protestantów (genitive plural)
protestantowi (dative singular)
protestantom (dative plural)
protestanta (accusative singular)
protestantów (accusative plural)
protestantem (instrumental singular)
protestantami (instrumental plural)
protestancie (locative singular)
protestantach (locative plural)
protestancie (vocative singular)
protestanci (vocative plural)

człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich


pogański

pogańska (nominative singular feminine)
pogańskie (nominative singular neuter)
pogańscy (nominative plural masculine)
pogańskie (nominative plural nonvirile)
pogańskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
pogańskiej (genitive singular feminine)
pogańskiego (genitive singular neuter)
pogańskich (genitive plural masculine nonvirile)
pogańskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
pogańskiej (dative singular feminine)
pogańskiemu (dative singular neuter)
pogańskim (dative plural masculine nonvirile)
pogańskiego (accusative singular masculine animate)
pogańską (accusative singular feminine)
pogańskie (accusative singular neuter)
pogańskich (accusative plural masculine)
pogańskie (accusative plural nonvirile)
pogańskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
pogańską (instrumental singular feminine)
pogańskim (instrumental singular neuter)
pogańskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
pogańskim (locative singular masculine animate inanimate)
pogańskiej (locative singular feminine)
pogańskim (locative singular neuter)
pogańskich (locative plural masculine nonvirile)
pogańska (vocative singular feminine)
pogańskie (vocative singular neuter)
pogańscy (vocative plural masculine)
pogańskie (vocative plural nonvirile)

Gdy Teodozjusz Wielki ogłosił chrześcijaństwo religią panującą, dawne kulty zaczęto systematycznie zwalczać, a całą pogańską kulturę i budownictwo sakralne niszczyć

Marek Borucki, Polacy w Rzymie. Od czasów Mieszka I do Jana Pawła II, 1995, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


święty Marcin

ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈmarʲt͡ɕĩn

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-święty Marcin.wav

gdy mróz na świętego Marcina, będzie tęga zima

gdy święty Marcin w wodzie, to Gody po lodzie

jaki dzień na świętego Marcina, taka będzie cała zima

jeśli zima swą drogę zaczyna, to czyni to w dzień świętego Marcina

na dzień świętego Marcina lepsza gęś, niźli zwierzyna

na świętego Marcina lód, na Trzy Króle wody bród

święty Marcin po lodzie, Boże Narodzenie po wodzie

święty Marcin woli wino, wodę pozostawia młynom

świętego Marcina (genitive singular)
świętemu Marcinowi (dative singular)
świętego Marcina (accusative singular)
świętym Marcinem (instrumental singular)
świętym Marcinie (locative singular)
święty Marcinie (vocative singular)
święci Marcinowie (nominative plural)
świętych Marcinów (genitive plural)
świętym Marcinom (dative plural)
świętych Marcinów (accusative plural)
świętymi Marcinami (instrumental plural)
świętych Marcinach (locative plural)
święci Marcinowie (vocative plural)

Patronem tego kościoła jest święty Marcin.

11 listopada przypada wspomnienie świętego Marcina.


Trójca Święta

Trójcy Świętej (genitive singular)
Trójcy Świętej (dative singular)
Trójcę Świętą (accusative singular)
Trójcą Świętą (instrumental singular)
Trójcy Świętej (locative singular)
Trójco Święta (vocative singular)

w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg

Dogmatowi Trójcy Świętej przeciwstawiają się głównie Świadkowie Jehowy.


dysydent

dysydenta (genitive singular)
dysydentowi (dative singular)
dysydenta (accusative singular)
dysydentem (instrumental singular)
dysydencie (locative singular)
dysydencie (vocative singular)
dysydenci (nominative plural)
dysydentów (genitive plural)
dysydentom (dative plural)
dysydentów (accusative plural)
dysydentami (instrumental plural)
dysydentach (locative plural)
dysydenci (vocative plural)

odstępca od dogmatów kościelnych, w dawnej Polsce ktoś wyznający religię chrześcijańską inną niż katolicyzm, szczególnie protestant


taniec śmierci

ˈtãɲɛt͡sʲ ˈɕmʲjɛrʲt͡ɕi

tãńecʹ śmʹi ̯erʹći

alegoryczny, średniowieczny korowód związany głównie z uroczystościami pogrzebowymi


cenzura

cenzury (nominative plural)
cenzury (genitive singular)
cenzur (genitive plural)
cenzurze (dative singular)
cenzurom (dative plural)
cenzurę (accusative singular)
cenzury (accusative plural)
cenzurą (instrumental singular)
cenzurami (instrumental plural)
cenzurze (locative singular)
cenzurach (locative plural)
cenzuro (vocative singular)
cenzury (vocative plural)

w Kościele katolickim: kara pozbawienia kogoś prawa korzystania z sakramentów, lub odprawiania mszy


rzeź niewiniątek

z Biblii: Ewangelia wg św. Mateusza 2, 16-18

ˈʒɛɕ ˌɲɛvʲĩˈɲɔ̃ntɛk

žeś ńevʹĩńõntek

zbiorowy mord dokonany na niemowlętach w Betlejem i okolicy na rozkaz Heroda, w celu pozbycia się narodzonego Zbawiciela


muezin

osm. مؤذن (müezzin) < arab. مؤذن (mu'aḏḏin)

muezina (genitive singular)
muezinowi (dative singular)
muezina (accusative singular)
muezinem (instrumental singular)
muezinie (locative singular)
muezinie (vocative singular)
muezini (nominative plural)
muezinów (genitive plural)
muezinom (dative plural)
muezinów (accusative plural)
muezinami (instrumental plural)
muezinach (locative plural)
muezini (vocative plural)

w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę

Mieszkańcy Stambułu od dawna skarżyli się na fałszujących muezinów wzywających ich na modły do meczetów.


majówka

majówki (genitive singular)
majówce (dative singular)
majówkę (accusative singular)
majówką (instrumental singular)
majówce (locative singular)
majówko (vocative singular)
majówki (nominative plural)
majówek (genitive plural)
majówkom (dative plural)
majówki (accusative plural)
majówkami (instrumental plural)
majówkach (locative plural)
majówki (vocative plural)


abrogacja

łac. abrogatio
źródłosłów dla ros. аброгация

abrogacji (genitive singular)
abrogacji (dative singular)
abrogację (accusative singular)
abrogacją (instrumental singular)
abrogacji (locative singular)
abrogacjo (vocative singular)
abrogacje (nominative plural)
abrogacji (genitive plural)
abrogacyj (genitive plural obsolete)
abrogacjom (dative plural)
abrogacje (accusative plural)
abrogacjami (instrumental plural)
abrogacjach (locative plural)
abrogacje (vocative plural)


Wstępna Środa

jeśli w Wstępną Środę jest piękna pogoda, to w polu nadzwyczaj jest piękna uroda

jeśli w Wstępną Środę świecą nocą gwiazdy, kury będą niosły, mówi u nas każdy

gdy w Wstępną Środę deszcz pada, to rój gąsienic kapustę zjada

a powiedzcie Wstępnej Środzie, niech zaczeka na ogrodzie

we Wstępną Środę zapuść brodę, a żurek staw na murek

Wstępna Środa następuje, pani matka żur gotuje

w kalendarzu chrześcijańskim pierwszy dzień Wielkiego Postu

Poczynały się te kuligi zwyczajnie w przedostatni tydzień zapustny i trwały do Wstępnej Środy.

J. Kitowicz: Opis obyczajów za panowania Augusta III — O Zapustach i Kuligach


Tora

(1.1-3) hebr. תורה (tōrā) → nauka, prawo, proces według prawa (mojżeszowego)

Tory (nominative plural)
Tory (genitive singular)
Tor (genitive plural)
Torze (dative singular)
Torom (dative plural)
Torę (accusative singular)
Tory (accusative plural)
Torą (instrumental singular)
Torami (instrumental plural)
Torze (locative singular)
Torach (locative plural)
Toro (vocative singular)
Tory (vocative plural)

święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg

całość nauk, które Bóg przekazał Mojżeszowi na górze Synaj


skit

(1.2) ros. скит → pustelnia < gr. Σκῆτις → nazwa pustyni w Egipcie, gdzie chętnie osiedlali się mnisi greccy

odosobniona budowla, pustelnia dla mnichów prawosławnych prowadzących życie surowsze niż w monastyrach


kazanie

kazania (genitive singular)
kazaniu (dative singular)
kazaniem (instrumental singular)
kazaniu (locative singular)
kazania (nominative plural)
kazań (genitive plural)
kazaniom (dative plural)
kazania (accusative plural)
kazaniami (instrumental plural)
kazaniach (locative plural)
kazania (vocative plural)
kazania (genitive singular)
kazaniu (dative singular)
kazaniem (instrumental singular)
kazaniu (locative singular)

religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa

Kazania głoszone są też poza eucharystią, np. podczas Gorzkich Żali.

Każda homilia jest kazaniem, ale nie każde kazanie jest homilią.


cela

niem. Zelle < łac. cella → komórka, izdebka, piwniczka-spiżarnia

cele (nominative plural)
celi (genitive singular)
cel (genitive plural)
celi (genitive plural)
celi (dative singular)
celom (dative plural)
celę (accusative singular)
cele (accusative plural)
celą (instrumental singular)
celami (instrumental plural)
celi (locative singular)
celach (locative plural)
celo (vocative singular)
cele (vocative plural)

surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha

W swojej celi długie godziny spędzał na modlitwach, dał sobie ogolić włosy, przywdział strój kapłański i cztery razy na dobę uczęszczał do chóru najmłodszych kapłanów.


nowicjat

(1.1-2) wł. noviziato < śr.łac. noviciatus, novitiatus

nowicjatu (genitive singular)
nowicjatowi (dative singular)
nowicjatem (instrumental singular)
nowicjacie (locative singular)
nowicjacie (vocative singular)
nowicjaty (nominative plural)
nowicjatów (genitive plural)
nowicjatom (dative plural)
nowicjaty (accusative plural)
nowicjatami (instrumental plural)
nowicjatach (locative plural)
nowicjaty (vocative plural)

Masseo odbył nowicjat w Miejskiej Górce.

część klasztoru przeznaczona dla odbywających nowicjat (1.1)

Osobom postronnym nie wolno wchodzić na nowicjat bez zgody magistra.

grupa zakonników wspólnie odbywająca nowicjat (1.1)

Było upalnie i cały nowicjat pojechał nad wodę.


Popielec

czes. popielec < kalka z łac. dies cinerum

pɔˈpʲjɛlɛt͡s

przysłowia gdy w Popielec pogoda, wiosna będzie sucha; gdy deszcz będzie mokra; a jeżeli zimno, będzie zimna

gdy w Popielec pogoda służy, suchą wiosnę wróży

Popielca (genitive singular)
Popielcowi (dative singular)
Popielcem (instrumental singular)
Popielcu (locative singular)
Popielcu (vocative singular)
Popielce (nominative plural)
Popielców (genitive plural)
Popielcom (dative plural)
Popielce (accusative plural)
Popielcami (instrumental plural)
Popielcach (locative plural)
Popielce (vocative plural)

Dopiero we wstępną środę, w Popielec, nie szykując nawet śniadania, ogarnęła się, jak mogła najlepiej, dzieci dała pod Weronczyną opiekę i zabierała się do wyjścia.

Na ten popielec zjeżdżali się i schodzili do kościołów wszyscy katolickiego wyznania, panowie nawet najwięksi nigdy go nie opuszczali.

J. Kitowicz: Opis obyczajów za panowania Augusta III


popielcowy

ˌpɔpʲjɛlˈt͡sɔvɨ

popielcowa (nominative singular feminine)
popielcowe (nominative singular neuter)
popielcowi (nominative plural masculine)
popielcowe (nominative plural nonvirile)
popielcowego (genitive singular masculine animate inanimate)
popielcowej (genitive singular feminine)
popielcowego (genitive singular neuter)
popielcowych (genitive plural masculine nonvirile)
popielcowemu (dative singular masculine animate inanimate)
popielcowej (dative singular feminine)
popielcowemu (dative singular neuter)
popielcowym (dative plural masculine nonvirile)
popielcowego (accusative singular masculine animate)
popielcową (accusative singular feminine)
popielcowe (accusative singular neuter)
popielcowych (accusative plural masculine)
popielcowe (accusative plural nonvirile)
popielcowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
popielcową (instrumental singular feminine)
popielcowym (instrumental singular neuter)
popielcowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
popielcowym (locative singular masculine animate inanimate)
popielcowej (locative singular feminine)
popielcowym (locative singular neuter)
popielcowych (locative plural masculine nonvirile)
popielcowa (vocative singular feminine)
popielcowe (vocative singular neuter)
popielcowi (vocative plural masculine)
popielcowe (vocative plural nonvirile)

związany z Popielcem, odbywający się w Popielec


Wielki Post

w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie

Tegoroczne rekolekcje odbyły się w Gnieźnie na początku Wielkiego Postu w domu sióstr pallotynek

inna pisownia wielki post
por. Przedpoście • Wielki Tydzień


gregorianka

(1.1) od imienia papieża Grzegorza I, który zapoczątkował ten zwyczaj

ˌɡrɛɡɔrʲˈjãnka

gregorianki (genitive singular)
gregoriance (dative singular)
gregoriankę (accusative singular)
gregorianką (instrumental singular)
gregoriance (locative singular)
gregorianko (vocative singular)
gregorianki (nominative plural)
gregorianek (genitive plural)
gregoriankom (dative plural)
gregorianki (accusative plural)
gregoriankami (instrumental plural)
gregoriankach (locative plural)
gregorianki (vocative plural)

Zamówiłam gregoriankę za dziadka.


antypapieski

antypapieska (nominative singular feminine)
antypapieskie (nominative singular neuter)
antypapiescy (nominative plural masculine)
antypapieskie (nominative plural nonvirile)
antypapieskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
antypapieskiej (genitive singular feminine)
antypapieskiego (genitive singular neuter)
antypapieskich (genitive plural masculine nonvirile)
antypapieskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
antypapieskiej (dative singular feminine)
antypapieskiemu (dative singular neuter)
antypapieskim (dative plural masculine nonvirile)
antypapieskiego (accusative singular masculine animate)
antypapieską (accusative singular feminine)
antypapieskie (accusative singular neuter)
antypapieskich (accusative plural masculine)
antypapieskie (accusative plural nonvirile)
antypapieskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
antypapieską (instrumental singular feminine)
antypapieskim (instrumental singular neuter)
antypapieskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
antypapieskim (locative singular masculine animate inanimate)
antypapieskiej (locative singular feminine)
antypapieskim (locative singular neuter)
antypapieskich (locative plural masculine nonvirile)
antypapieska (vocative singular feminine)
antypapieskie (vocative singular neuter)
antypapiescy (vocative plural masculine)
antypapieskie (vocative plural nonvirile)

skierowany przeciwko papiestwu lub papieżowi i ich polityce, poglądom, nauczaniu itp.

W Rzymie poselstwo zastało sytuację dramatyczną, bo właśnie wybuchło powstanie antypapieskie

Marek Borucki, Polacy w Rzymie : od czasów Mieszka I do Jana Pawła II, 1995, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


laik

laika (genitive singular)
laikowi (dative singular)
laika (accusative singular)
laikiem (instrumental singular)
laiku (locative singular)
laiku (vocative singular)
laicy (nominative plural)
laików (genitive plural)
laikom (dative plural)
laików (accusative plural)
laikami (instrumental plural)
laikach (locative plural)
laicy (vocative plural)


msza

mszy (genitive singular)
mszy (dative singular)
mszę (accusative singular)
mszą (instrumental singular)
mszy (locative singular)
mszo (vocative singular)
msze (nominative plural)
mszy (genitive plural)
mszom (dative plural)
msze (accusative plural)
mszami (instrumental plural)
mszach (locative plural)
msze (vocative plural)

celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu

Ksiądz odprawił mszę w intencji naszego dziadka.


świadek

świadka (genitive singular)
świadkowi (dative singular)
świadka (accusative singular)
świadkiem (instrumental singular)
świadku (locative singular)
świadku (vocative singular)
świadkowie (nominative plural)
świadków (genitive plural)
świadkom (dative plural)
świadków (accusative plural)
świadkami (instrumental plural)
świadkach (locative plural)
świadkowie (vocative plural)

osoba obecna podczas aktu religijnego (np. chrztu, bierzmowania, małżeństwa) i potwierdzająca jego zaistnienie

Krzysiek poprosił mnie, żebym był jego świadkiem na ślubie.


świadek Jehowy

ˈɕfʲjadɛc jɛˈxɔvɨ

świadka Jehowy (genitive singular)
świadkowi Jehowy (dative singular)
świadka Jehowy (accusative singular)
świadkiem Jehowy (instrumental singular)
świadku Jehowy (locative singular)
świadku Jehowy (vocative singular)
świadkowie Jehowy (nominative plural)
świadków Jehowy (genitive plural)
świadkom Jehowy (dative plural)
świadków Jehowy (accusative plural)
świadkami Jehowy (instrumental plural)
świadkach Jehowy (locative plural)
świadkowie Jehowy (vocative plural)

członek związku wyznaniowego Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy

Największym wyzwaniem dla hematologa jest pacjent, który jest świadkiem Jehowy.

Wyraz „świadek” piszemy małą literą, „Jehowy” – wielką.


adorowanie

adorowania (genitive singular)
adorowaniu (dative singular)
adorowaniem (instrumental singular)
adorowaniu (locative singular)

oddawanie czci Bogu lub obiektom kultu religijnego


czytanie

czytanie z Drugiego Listu świętego Pawła Apostoła do Koryntian

z Księgi Apokalipsy świętego Jana Apostoła

czytania (genitive singular)
czytaniu (dative singular)
czytaniem (instrumental singular)
czytaniu (locative singular)
czytania (genitive singular)
czytaniu (dative singular)
czytaniem (instrumental singular)
czytaniu (locative singular)
czytania (nominative plural)
czytań (genitive plural)
czytaniom (dative plural)
czytania (accusative plural)
czytaniami (instrumental plural)
czytaniach (locative plural)
czytania (vocative plural)

odczytywanie fragmentów Pisma Świętego podczas mszy świętej i Liturgii godzin

Po drugim czytaniu ministranci podchodzą do celebransa z kadzielnicą.


biskupi

biskupia (nominative singular feminine)
biskupie (nominative singular neuter)
biskupie (nominative plural nonvirile)
biskupiego (genitive singular masculine animate inanimate)
biskupiej (genitive singular feminine)
biskupiego (genitive singular neuter)
biskupich (genitive plural masculine nonvirile)
biskupiemu (dative singular masculine animate inanimate)
biskupiej (dative singular feminine)
biskupiemu (dative singular neuter)
biskupim (dative plural masculine nonvirile)
biskupiego (accusative singular masculine animate)
biskupią (accusative singular feminine)
biskupie (accusative singular neuter)
biskupich (accusative plural masculine)
biskupie (accusative plural nonvirile)
biskupim (instrumental singular masculine animate inanimate)
biskupią (instrumental singular feminine)
biskupim (instrumental singular neuter)
biskupimi (instrumental plural masculine nonvirile)
biskupim (locative singular masculine animate inanimate)
biskupiej (locative singular feminine)
biskupim (locative singular neuter)
biskupich (locative plural masculine nonvirile)
biskupia (vocative singular feminine)
biskupie (vocative singular neuter)
biskupie (vocative plural nonvirile)

dotyczący do biskupa, związany z biskupem

Przyjął święcenia biskupie w nowej katedrze.


karmel

franc. caramel → cukierek karmelkowy o kształcie przypominającym rurkę

karmelu (genitive singular)
karmelowi (dative singular)
karmelem (instrumental singular)
karmelu (locative singular)
karmelu (vocative singular)

klasztor zakonu karmelitów lub karmelitanek


probabilistyczny

probabilistyczna (nominative singular feminine)
probabilistyczne (nominative singular neuter)
probabilistyczni (nominative plural masculine)
probabilistyczne (nominative plural nonvirile)
probabilistycznego (genitive singular masculine animate inanimate)
probabilistycznej (genitive singular feminine)
probabilistycznego (genitive singular neuter)
probabilistycznych (genitive plural masculine nonvirile)
probabilistycznemu (dative singular masculine animate inanimate)
probabilistycznej (dative singular feminine)
probabilistycznemu (dative singular neuter)
probabilistycznym (dative plural masculine nonvirile)
probabilistycznego (accusative singular masculine animate)
probabilistyczną (accusative singular feminine)
probabilistyczne (accusative singular neuter)
probabilistycznych (accusative plural masculine)
probabilistyczne (accusative plural nonvirile)
probabilistycznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
probabilistyczną (instrumental singular feminine)
probabilistycznym (instrumental singular neuter)
probabilistycznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
probabilistycznym (locative singular masculine animate inanimate)
probabilistycznej (locative singular feminine)
probabilistycznym (locative singular neuter)
probabilistycznych (locative plural masculine nonvirile)
probabilistyczna (vocative singular feminine)
probabilistyczne (vocative singular neuter)
probabilistyczni (vocative plural masculine)
probabilistyczne (vocative plural nonvirile)


kaplica

st.czes. kaplicě < śr.łac. capella (świątynia, w której przechowywano kapę św. Marcina)

kaplicy (genitive singular)
kaplicy (dative singular)
kaplicę (accusative singular)
kaplicą (instrumental singular)
kaplicy (locative singular)
kaplico (vocative singular)
kaplice (nominative plural)
kaplic (genitive plural)
kaplicom (dative plural)
kaplice (accusative plural)
kaplicami (instrumental plural)
kaplicach (locative plural)
kaplice (vocative plural)

niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym

Idę się pomodlić do kaplicy.

zob. też kaplica (ujednoznacznienie) w Wikipedii

wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem

Idę do kościoła pomodlić się w kaplicy.


adoracja

adoracji (genitive singular)
adoracji (dative singular)
adorację (accusative singular)
adoracją (instrumental singular)
adoracji (locative singular)
adoracjo (vocative singular)
adoracje (nominative plural)
adoracji (genitive plural)
adoracyj (genitive plural obsolete)
adoracjom (dative plural)
adoracje (accusative plural)
adoracjami (instrumental plural)
adoracjach (locative plural)
adoracje (vocative plural)

ceremonia oddawania czci Bogu lub świętym

Panie z sodalicji mariańskiej poszły na adorację eucharystyczną.

motyw w sztuce religijnej przedstawiający oddawanie czci nowo narodzonemu Chrystusowi


Niedziela Palmowa

ɲɛ̇ˈd͡ʑɛla palˈmɔva

przysłowia: gdy w Palmową Niedzielę słońce świeci, będą pełne stodoły, beczki i sieci

ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień

Procesja w Niedzielę Palmową wyrusza zazwyczaj spod kościoła.


święta

świętej (genitive singular)
świętej (dative singular)
świętą (accusative singular)
świętą (instrumental singular)
świętej (locative singular)
święte (nominative plural)
świętych (genitive plural)
świętym (dative plural)
święte (accusative plural)
świętymi (instrumental plural)
świętych (locative plural)
święte (vocative plural)

kobieta uznana przez Kościół za godną kultu

Święta była częstym tematem sztuki artystów wszystkich epok


kołatka

pol. kołatać < prasł. *kolatati → łomotać

kołatki (genitive singular)
kołatce (dative singular)
kołatkę (accusative singular)
kołatką (instrumental singular)
kołatce (locative singular)
kołatko (vocative singular)
kołatki (nominative plural)
kołatek (genitive plural)
kołatkom (dative plural)
kołatki (accusative plural)
kołatkami (instrumental plural)
kołatkach (locative plural)
kołatki (vocative plural)

ludowy instrument muzyczny, złożony z rączki i osadzonej na niej deseczki, w którą przy potrząsaniu uderza ruchomy młoteczek; używany m.in. w Wielki Piątek w kościele zamiast dzwonków

Ministranci zamiast dzwonków użyli podczas procesji kołatek.


hinduski

hinduska (nominative singular feminine)
hinduskie (nominative singular neuter)
hinduscy (nominative plural masculine)
hinduskie (nominative plural nonvirile)
hinduskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
hinduskiej (genitive singular feminine)
hinduskiego (genitive singular neuter)
hinduskich (genitive plural masculine nonvirile)
hinduskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
hinduskiej (dative singular feminine)
hinduskiemu (dative singular neuter)
hinduskim (dative plural masculine nonvirile)
hinduskiego (accusative singular masculine animate)
hinduską (accusative singular feminine)
hinduskie (accusative singular neuter)
hinduskich (accusative plural masculine)
hinduskie (accusative plural nonvirile)
hinduskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
hinduską (instrumental singular feminine)
hinduskim (instrumental singular neuter)
hinduskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
hinduskim (locative singular masculine animate inanimate)
hinduskiej (locative singular feminine)
hinduskim (locative singular neuter)
hinduskich (locative plural masculine nonvirile)
hinduska (vocative singular feminine)
hinduskie (vocative singular neuter)
hinduscy (vocative plural masculine)
hinduskie (vocative plural nonvirile)

Przymiotniki „indyjski” i „hinduski” nie mają tożsamego znaczenia.


Rasul Allah

arab. الله + رسول

wysłannik Allaha, wysłannik Boga, boski prorok, Mahomet

Kolejnym następcą następcy Wysłannika Boga (halifat halifat rasul Allah) był Umar (634-644). Kolejni zaczęli nazywać siebie już halifat Allah

Honorata Cyrzan, Życie ludzkie jako wartość w świętych księgach i tradycji judaizmu, chrześcijaństwa, islamu.


agnostycyzm

gr. ἄγνωστος (ágnōstos) → nieznany, niepoznawalny

ˌaɡnɔˈstɨt͡sɨsm̥

agnostycyzmu (genitive singular)
agnostycyzmowi (dative singular)
agnostycyzmem (instrumental singular)
agnostycyzmie (locative singular)
agnostycyzmie (vocative singular)

pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu

Agnostycyzm przybiera różne formy i nie wyklucza się wzajemnie z ateizmem lub teizmem.


panichida

(1.1) ros. < gr. παννυχίς (pannychís) → uroczystość całonocna, zwłaszcza ku czci Demetry

Obok wywołanych w każdym przez tę śmierć domysłów o przesunięciach i możliwych zmianach w hierarchii służbowej, które mogły nastąpić na skutek tej śmierci, sam fakt śmierci dobrego znajomego wywołał u wszystkich, którzy się o niej dowiedzieli, jak zwykle uczucie radości, że umarł on, a nie ja (…) Dobrzy zaś znajomi, tak zwani przyjaciele Iwana Iljicza, mimo woli pomyśleli przy tym także, iż teraz muszą zadość uczynić bardzo nudnym obowiązkom tego, co wypada, i pojechać na panichidę oraz z kondolencyjną wizytą u wdowy.

Lew Tołstoj, Śmierć Iwana Iljicza, tłum. Jarosław Iwaszkiewicz, Wydawnictwo TPPR „Współpraca”, Warszawa 1985, ISBN 83-7018-010-8, s. 7.


rezurekcja

rezurekcji (genitive singular)
rezurekcji (dative singular)
rezurekcję (accusative singular)
rezurekcją (instrumental singular)
rezurekcji (locative singular)
rezurekcjo (vocative singular)
rezurekcje (nominative plural)
rezurekcji (genitive plural)
rezurekcyj (genitive plural obsolete)
rezurekcjom (dative plural)
rezurekcje (accusative plural)
rezurekcjami (instrumental plural)
rezurekcjach (locative plural)
rezurekcje (vocative plural)

uroczyste nabożeństwo wielkanocne z procesją, obwieszczające zmartwychwstanie Chrystusa


profes

łac. professus, utworzone od łac. profiteri

profesa (genitive singular)
profesowi (dative singular)
profesa (accusative singular)
profesem (instrumental singular)
profesie (locative singular)
profesie (vocative singular)
profesi (nominative plural)
profesowie (nominative plural)
profesów (genitive plural)
profesom (dative plural)
profesów (accusative plural)
profesami (instrumental plural)
profesach (locative plural)
profesi (vocative plural)
profesowie (vocative plural)

Tylko bracia profesi mogą rozpoczynać modlitwę wspólnoty.


neoprofes

pol. neo- + profes < łac. professus < łac. profiteri

neoprofesa (genitive singular)
neoprofesowi (dative singular)
neoprofesa (accusative singular)
neoprofesem (instrumental singular)
neoprofesie (locative singular)
neoprofesie (vocative singular)
neoprofesi (nominative plural)
neoprofesów (genitive plural)
neoprofesom (dative plural)
neoprofesów (accusative plural)
neoprofesami (instrumental plural)
neoprofesach (locative plural)
neoprofesi (vocative plural)

zakonnik, który składa lub właśnie złożył śluby

Wśród neoprofesów było niewielu młodych zakonników.


ajatollah

arab. ﺁية الله (āyat Allāh) → cudowny znak Boga

ajatollaha (genitive singular)
ajatollahowi (dative singular)
ajatollaha (accusative singular)
ajatollahem (instrumental singular)
ajatollahu (locative singular)
ajatollahu (vocative singular)
ajatollahowie (nominative plural)
ajatollahów (genitive plural)
ajatollahom (dative plural)
ajatollahów (accusative plural)
ajatollahami (instrumental plural)
ajatollahach (locative plural)
ajatollahowie (vocative plural)

wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim

Zdaniem duchowego przywódcy Iranu ajatollaha Ali Chamenei, internetowy czat pomiędzy mężczyzną i kobietą, których nie łączą związki pokrewieństwa, jest niedopuszczalny. Ajatollah wydał już w tej sprawie fatwę czyli zakaz takich praktyk

Niemoralna propozycja po irańsku [w:] rp.pl


celibat

celibatu (genitive singular)
celibatowi (dative singular)
celibatem (instrumental singular)
celibacie (locative singular)
celibacie (vocative singular)

W Kościele katolickim obowiązuje celibat duchownych.


ofiarny

Diokles – baśń ateńska


oratorium

p.łac. oratorium < łac. oratorius < łac. orator < łac. orare

ˌɔraˈtɔrʲjũm

oratoria (nominative plural)
oratoriów (genitive plural)
oratoriom (dative plural)
oratoria (accusative plural)
oratoriami (instrumental plural)
oratoriach (locative plural)
oratoria (vocative plural)

część klasztoru przeznaczona na modlitwę

Nieszpory odmówimy jak zawsze w oratorium na drugim piętrze.

miejsce spotkań wychowawczych z dziećmi i młodzieżą w placówkach salezjańskich

Władze zamknęły oratorium salezjańskie w Tarnowie.


dalajlama

(1.1) tyb. ཏཱ་ལའི་བླ་མ (taa la'i bla ma)

dalajlamy (genitive singular)
dalajlamie (dative singular)
dalajlamę (accusative singular)
dalajlamą (instrumental singular)
dalajlamie (locative singular)
dalajlamo (vocative singular)
dalajlamowie (nominative plural)
dalajlamów (genitive plural)
dalajlamom (dative plural)
dalajlamów (accusative plural)
dalajlamami (instrumental plural)
dalajlamach (locative plural)
dalajlamowie (vocative plural)

tytuł zwierzchnika szkoły Gelug buddyzmu tybetańskiego, do roku 1959 tradycyjnie piastujący funkcję szefa rządu tybetańskiego

mając na myśli konkretnego człowieka używa się dużej litery (Dalajlama), ogólnie tytuł pisany jest małą


encyklika

encykliki (genitive singular)
encyklice (dative singular)
encyklikę (accusative singular)
encykliką (instrumental singular)
encyklice (locative singular)
encykliko (vocative singular)
encykliki (nominative plural)
encyklik (genitive plural)
encyklikom (dative plural)
encykliki (accusative plural)
encyklikami (instrumental plural)
encyklikach (locative plural)
encykliki (vocative plural)

oficjalny papieski dokument doktrynalny w formie orędzia skierowany do biskupów i wiernych

Tematy poruszane w encyklikach odnoszą się do spraw doktrynalnych i organizacyjnych o charakterze ogólnokościelnym


katecheta

katecheci (nominative plural)
katechety (genitive singular)
katechetów (genitive plural)
katechecie (dative singular)
katechetom (dative plural)
katechetę (accusative singular)
katechetów (accusative plural)
katechetą (instrumental singular)
katechetami (instrumental plural)
katechecie (locative singular)
katechetach (locative plural)
katecheto (vocative singular)
katecheci (vocative plural)
katechety (depreciative nominative vocative plural)

osoba duchowna lub świecka nauczająca religii

Nasz ksiądz katecheta ma na imię Paweł.


ministrant

(1.1) niem. Ministrant < łac. ministrans → pomocnik < łac. ministrare → służyć, podawać do stołu

ministranci (nominative plural)
ministranta (genitive singular)
ministrantów (genitive plural)
ministrantowi (dative singular)
ministrantom (dative plural)
ministranta (accusative singular)
ministrantów (accusative plural)
ministrantem (instrumental singular)
ministrantami (instrumental plural)
ministrancie (locative singular)
ministrantach (locative plural)
ministrancie (vocative singular)
ministranci (vocative plural)

chłopiec pełniący funkcję pomocnika katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania mszy

Od dziewiątego roku życia, co niedziela służyłem jako ministrant do mszy.


sekta

sekty (nominative plural)
sekty (genitive singular)
sekt (genitive plural)
sekcie (dative singular)
sektom (dative plural)
sektę (accusative singular)
sekty (accusative plural)
sektą (instrumental singular)
sektami (instrumental plural)
sekcie (locative singular)
sektach (locative plural)
sekto (vocative singular)
sekty (vocative plural)

Opłaciła się Rzeczypospolitej tolerancja okazywana przedstawicielom mniejszości religijnych, najbardziej skrajnych sekt wyznaniowych, takich jak anabaptyści niemieccy i holenderscy (menonici) czy antytrynitarze

Janusz Tazbir, Silva rerum historicarum, 2002 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.

grupa wyznająca odrębną religię skupiona wokół przywódcy duchowego

Sekty tego rodzaju są co prawda nieliczne, ale władza guru nad jej członkami jest właściwie absolutna

Robert Tekieli, Zmanipuluję cię, kochanie, s. 12


dróżka

dróżki (genitive singular)
dróżce (dative singular)
dróżkę (accusative singular)
dróżką (instrumental singular)
dróżce (locative singular)
dróżko (vocative singular)
dróżki (nominative plural)
dróżek (genitive plural)
dróżkom (dative plural)
dróżki (accusative plural)
dróżkami (instrumental plural)
dróżkach (locative plural)
dróżki (vocative plural)


buddyzm

(1.1) pali Buddha < budh → „budzić się”, „obudzić się”.

buddyzmu (genitive singular)
buddyzmowi (dative singular)
buddyzmem (instrumental singular)
buddyzmie (locative singular)
buddyzmie (vocative singular)

system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama

Moda na buddyzm kwitnie w Europie.


Boże Ciało

ˈbɔʒɛ ˈt͡ɕawɔ

Boże Ciała (potential rare nominative plural)
Bożego Ciała (genitive singular)
Bożych Ciał (potential rare genitive plural)
Bożemu Ciału (dative singular)
Bożym Ciałom (potential rare dative plural)
Boże Ciała (potential rare accusative plural)
Bożym Ciałem (instrumental singular)
Bożymi Ciałami (potential rare instrumental plural)
Bożym Ciele (locative singular)
Bożych Ciałach (potential rare locative plural)
Boże Ciała (potential rare vocative plural)

w Kościele katolickim Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej

Mieszczanki śląskie kazały ozdabiać okna na Boże Ciało.


procesja

franc. procession, niem. Prozession, p.łac. processio → obrzędowe wyjście z kościoła na zewnątrz

procesji (genitive singular)
procesji (dative singular)
procesję (accusative singular)
procesją (instrumental singular)
procesji (locative singular)
procesjo (vocative singular)
procesje (nominative plural)
procesji (genitive plural)
procesyj (genitive plural obsolete)
procesjom (dative plural)
procesje (accusative plural)
procesjami (instrumental plural)
procesjach (locative plural)
procesje (vocative plural)

grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu

Procesja zatoczyła koło wokół rynku i skierowała się w stronę kościoła.

por. pochód • korowód • manifestacja • kondukt • parada


lektor

lektora (genitive singular)
lektorowi (dative singular)
lektora (accusative singular)
lektorem (instrumental singular)
lektorze (locative singular)
lektorze (vocative singular)
lektorzy (nominative plural)
lektorów (genitive plural)
lektorom (dative plural)
lektorów (accusative plural)
lektorami (instrumental plural)
lektorach (locative plural)
lektorzy (vocative plural)

osoba uprawniona do czytania podczas mszy


spowiedź

ˈspɔvʲjɛ̇t͡ɕ

spowiedzi (genitive singular)
spowiedzi (dative singular)
spowiedzią (instrumental singular)
spowiedzi (locative singular)
spowiedzi (vocative singular)
spowiedzi (nominative plural)
spowiedzi (genitive plural)
spowiedziom (dative plural)
spowiedzi (accusative plural)
spowiedziami (instrumental plural)
spowiedziach (locative plural)
spowiedzi (vocative plural)

wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia

Katolicy mają obowiązek przystąpienia do spowiedzi przynajmniej raz do roku


karma

(1.1) prasł. *kr̥ma, prasł. *kr̥mъ
(1.2) sanskr. कर्म

karmy (nominative plural)
karmy (genitive singular)
karm (genitive plural)
karmie (dative singular)
karmom (dative plural)
karmę (accusative singular)
karmy (accusative plural)
karmą (instrumental singular)
karmami (instrumental plural)
karmie (locative singular)
karmach (locative plural)
karmo (vocative singular)
karmy (vocative plural)

w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia

Swojej karmie przypisał sprawę wypadku i późniejszych przypadłości.


zbawienie

zbaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ

zbavʹi ̯ė̃ńe

zbawienia (potential rare nominative plural)
zbawienia (genitive singular)
zbawień (potential rare genitive plural)
zbawieniu (dative singular)
zbawieniom (potential rare dative plural)
zbawienia (potential rare accusative plural)
zbawieniem (instrumental singular)
zbawieniami (potential rare instrumental plural)
zbawieniu (locative singular)
zbawieniach (potential rare locative plural)
zbawienia (potential rare vocative plural)

boski akt wybawienia ludzi od wiecznego potępienia


koronka

koronki (genitive singular)
koronce (dative singular)
koronkę (accusative singular)
koronką (instrumental singular)
koronce (locative singular)
koronko (vocative singular)
koronki (nominative plural)
koronek (genitive plural)
koronkom (dative plural)
koronki (accusative plural)
koronkami (instrumental plural)
koronkach (locative plural)
koronki (vocative plural)

forma modlitwy polegająca na powtarzaniu w określony sposób i określoną liczbę razy różnych modlitw


rabin

łac. rabbinus < hebr. רבי (rabbi) → mój nauczyciel(u), mój mistrz(u)

rabina (genitive singular)
rabinowi (dative singular)
rabina (accusative singular)
rabinem (instrumental singular)
rabinie (locative singular)
rabinie (vocative singular)
rabini (nominative plural)
rabinowie (nominative plural)
rabinów (genitive plural)
rabinom (dative plural)
rabinów (accusative plural)
rabinami (instrumental plural)
rabinach (locative plural)
rabini (vocative plural)
rabinowie (vocative plural)
rabiny (depreciative nominative vocative plural)

przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim

Siadł rabin w smutku, pyta ksiąg mądrości, / Jakiemi słowy cieszyć lud strapiony?


animizm

animizmu (genitive singular)
animizmowi (dative singular)
animizmem (instrumental singular)
animizmie (locative singular)
animizmie (vocative singular)

zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom


bojaźń

miłość z bojaźnią nie stoi, nie miłuje, kto się boi

bojaźni (genitive singular)
bojaźni (dative singular)
bojaźnią (instrumental singular)
bojaźni (locative singular)
bojaźni (vocative singular)
bojaźnie (nominative plural)
bojaźni (genitive plural)
bojaźniom (dative plural)
bojaźnie (accusative plural)
bojaźniami (instrumental plural)
bojaźniach (locative plural)
bojaźnie (vocative plural)

uczucie nabożnej czci połączonej z lękiem

Służcie Panu z bojaźnią i nogi Jego ze drżeniem całujcie.


Zwiastowanie

ˌzvʲjastɔˈvãɲɛ

Zwiastowania (genitive singular)
Zwiastowaniu (dative singular)
Zwiastowaniem (instrumental singular)
Zwiastowaniu (locative singular)
Zwiastowania (nominative plural)
Zwiastowań (genitive plural)
Zwiastowaniom (dative plural)
Zwiastowania (accusative plural)
Zwiastowaniami (instrumental plural)
Zwiastowaniach (locative plural)
Zwiastowania (vocative plural)

w chrześcijaństwie powiadomienie Marii przez archanioła Gabriela o tym, że będzie matką Jezusa Chrystusa

w katolicyzmie święto obchodzone na pamiątkę Zwiastowania (1.1)


zwiastowanie

ˌzvʲjastɔˈvãɲɛ

przepióreczki śpiewanie, deszczu zwiastowanie

zwiastowania (genitive singular)
zwiastowaniu (dative singular)
zwiastowaniem (instrumental singular)
zwiastowaniu (locative singular)
zwiastowania (nominative plural)
zwiastowań (genitive plural)
zwiastowaniom (dative plural)
zwiastowania (accusative plural)
zwiastowaniami (instrumental plural)
zwiastowaniach (locative plural)
zwiastowania (vocative plural)
zwiastowania (genitive singular)
zwiastowaniu (dative singular)
zwiastowaniem (instrumental singular)
zwiastowaniu (locative singular)


zmartwychwstanie

zmartwychwstania (genitive singular)
zmartwychwstaniu (dative singular)
zmartwychwstaniem (instrumental singular)
zmartwychwstaniu (locative singular)
zmartwychwstania (nominative plural)
zmartwychwstań (genitive plural)
zmartwychwstaniom (dative plural)
zmartwychwstania (accusative plural)
zmartwychwstaniami (instrumental plural)
zmartwychwstaniach (locative plural)
zmartwychwstania (vocative plural)

W islamie wiara w zmartwychwstanie w dniu sądu ostatecznego jest zbliżona do wersji chrześcijańskiej.


bóstwo

bóstwa (nominative plural)
bóstwa (genitive singular)
bóstw (genitive plural)
bóstwu (dative singular)
bóstwom (dative plural)
bóstwa (accusative plural)
bóstwem (instrumental singular)
bóstwami (instrumental plural)
bóstwie (locative singular)
bóstwach (locative plural)
bóstwa (vocative plural)

Starożytni Grecy czcili wiele bóstw.


dysponować

ˌdɨspɔ̃ˈnɔvat͡ɕ

dysponuję (singular first-person present)
dysponujesz (singular second-person present)
dysponuje (singular third-person present)
dysponujemy (plural first-person present)
dysponujecie (plural second-person present)
dysponują (plural third-person present)
dysponowałem (singular first-person past masculine)
dysponowałeś (singular second-person past masculine)
dysponował (singular third-person past masculine)
dysponowaliśmy (plural first-person past masculine)
dysponowaliście (plural second-person past masculine)
dysponowali (plural third-person past masculine)
dysponowałam (singular first-person past feminine)
dysponowałaś (singular second-person past feminine)
dysponowała (singular third-person past feminine)
dysponowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
dysponowałyście (plural second-person past feminine neuter)
dysponowały (plural third-person past feminine neuter)
dysponowałom (singular first-person past neuter potential rare)
dysponowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
dysponowało (singular third-person past neuter)
niech dysponuję (singular first-person imperative)
dysponuj (singular second-person imperative)
niech dysponuje (singular third-person imperative)
dysponujmy (plural first-person imperative)
dysponujcie (plural second-person imperative)
niech dysponują (plural third-person imperative)
będę dysponował (singular first-person future masculine)
będę dysponować (singular first-person future masculine)
będziesz dysponował (singular second-person future masculine)
będziesz dysponować (singular second-person future masculine)
będzie dysponował (singular third-person future masculine)
będzie dysponować (singular third-person future masculine)
będziemy dysponowali (plural first-person future masculine)
będziemy dysponować (plural first-person future masculine)
będziecie dysponowali (plural second-person future masculine)
będziecie dysponować (plural second-person future masculine)
będą dysponowali (plural third-person future masculine)
będą dysponować (plural third-person future masculine)
będę dysponowała (singular first-person future feminine)
będę dysponować (singular first-person future feminine)
będziesz dysponowała (singular second-person future feminine)
będziesz dysponować (singular second-person future feminine)
będzie dysponowała (singular third-person future feminine)
będzie dysponować (singular third-person future feminine)
będziemy dysponowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy dysponować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie dysponowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie dysponować (plural second-person future feminine neuter)
będą dysponowały (plural third-person future feminine neuter)
będą dysponować (plural third-person future feminine neuter)
będę dysponowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę dysponować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz dysponowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz dysponować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie dysponowało (singular third-person future neuter)
będzie dysponować (singular third-person future neuter)
dysponowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
dysponowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
dysponował był (singular third-person pluperfect masculine)
dysponowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
dysponowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
dysponowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
dysponowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
dysponowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
dysponowała była (singular third-person pluperfect feminine)
dysponowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
dysponowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
dysponowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
dysponowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
dysponowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
dysponowało było (singular third-person pluperfect neuter)
dysponowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
dysponowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym dysponował (singular first-person conditional masculine)
dysponowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś dysponował (singular second-person conditional masculine)
dysponowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby dysponował (singular third-person conditional masculine)
dysponowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy dysponowali (plural first-person conditional masculine)
dysponowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście dysponowali (plural second-person conditional masculine)
dysponowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby dysponowali (plural third-person conditional masculine)
dysponowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym dysponowała (singular first-person conditional feminine)
dysponowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś dysponowała (singular second-person conditional feminine)
dysponowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby dysponowała (singular third-person conditional feminine)
dysponowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy dysponowały (plural first-person conditional feminine neuter)
dysponowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście dysponowały (plural second-person conditional feminine neuter)
dysponowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby dysponowały (plural third-person conditional feminine neuter)
dysponowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym dysponowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
dysponowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś dysponowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
dysponowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby dysponowało (singular third-person conditional neuter)
dysponujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niedysponujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
dysponująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niedysponująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
dysponujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niedysponujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
dysponujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niedysponujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
dysponowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
niedysponowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
dysponowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
niedysponowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
dysponowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
niedysponowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
dysponowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
niedysponowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
dysponowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
niedysponowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
dysponując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie dysponując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
dysponowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
niedysponowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)

(w Kościele katolickim) udzielić ostatnich sakramentów


Ariel

(1.1) hebr. אריאל < hebr. אל + ארי → lew + bóg; dosł. „lew boży”

pan Ariel • brat / kuzyn / wujek / dziadek Ariel • mężczyzna imieniem (o imieniu) Ariel • święty / błogosławiony Ariel • mieć na imię / nosić imię / używać imienia Ariel • dać na imię / nadać imię / ochrzcić imieniem Ariel • otrzymać / dostać / przybrać imię Ariel • dzień imienin / imieniny Ariela • na Ariela (o dniu)

Ariela (genitive singular)
Arielowi (dative singular)
Ariela (accusative singular)
Arielem (instrumental singular)
Arielu (locative singular)
Arielu (vocative singular)
Ariele (nominative plural)
Arielów (genitive plural)
Arielom (dative plural)
Arielów (accusative plural)
Arielami (instrumental plural)
Arielach (locative plural)
Ariele (vocative plural)


mnich

(1.1-2, 2.1-2) st.czes. mnich < śwn. munich < łac. monicus < gr. μοναχός → odosobniony

aby dom czysty zachować, nie trzeba ptaków i mnichów chować

mnich niemowny, kot niełowny źle się miewają

mnich niemowny, kot nie łowny, gach wstydliwy, gracz sprawiedliwy nigdy nic nie wskórają

mnicha (genitive singular)
mnichowi (dative singular)
mnicha (accusative singular)
mnichem (instrumental singular)
mnichu (locative singular)
mnichu (vocative singular)
mnisi (nominative plural)
mnichowie (nominative plural)
mnichów (genitive plural)
mnichom (dative plural)
mnichów (accusative plural)
mnichami (instrumental plural)
mnichach (locative plural)
mnisi (vocative plural)
mnichy (depreciative nominative vocative plural)

członek zakonu lub zgromadzenia monastycznego

członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich


autokefalia

p.łac. autocephalia < gr. αὐτο- + κεφαλή

autokefalie (nominative plural)
autokefalii (genitive singular)
autokefalii (genitive plural)
autokefalii (dative singular)
autokefaliom (dative plural)
autokefalię (accusative singular)
autokefalie (accusative plural)
autokefalią (instrumental singular)
autokefaliami (instrumental plural)
autokefalii (locative singular)
autokefaliach (locative plural)
autokefalio (vocative singular)
autokefalie (vocative plural)

niezależność krajowej prawosławnej organizacji kościelnej od zagranicznych władz duchownych


ampułka

ampułki (genitive singular)
ampułce (dative singular)
ampułkę (accusative singular)
ampułką (instrumental singular)
ampułce (locative singular)
ampułko (vocative singular)
ampułki (nominative plural)
ampułek (genitive plural)
ampułkom (dative plural)
ampułki (accusative plural)
ampułkami (instrumental plural)
ampułkach (locative plural)
ampułki (vocative plural)

mały dzbanek do podawania wina i wody kapłanowi; ; zob. też ampułka w Encyklopedii staropolskiej

Jeden z nich niesie ampułki, drugi mszał ogromny

L. Siemieński, Podania i legendy polskie, ruskie i litewskie.


szatan

(1.1) pol. Szatan < łac. Satan, łac. Satanas < gr. Σατάν (Satan) < hebr. שטן (śātān) → przeciwnik

szatana (genitive singular)
szatanowi (dative singular)
szatana (accusative singular)
szatanem (instrumental singular)
szatanie (locative singular)
szatanie (vocative singular)
szatany (nominative plural)
szatanów (genitive plural)
szatanom (dative plural)
szatanów (accusative plural)
szatany (accusative plural)
szatanami (instrumental plural)
szatanach (locative plural)
szatany (vocative plural)

każdy z upadłych aniołów, przeciwnych Bogu, kuszących człowieka do grzechu

Miłośnicy heavy metalu są często uważani za czcicieli szatana.

Pisane wielką literą, gdy chodzi o konkretnego upadłego anioła o tym imieniu.


chrześcijanka

ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjãnka

χšeśćii ̯ãnka

chrześcijanki (nominative plural)
chrześcijanki (genitive singular)
chrześcijanek (genitive plural)
chrześcijance (dative singular)
chrześcijankom (dative plural)
chrześcijankę (accusative singular)
chrześcijanki (accusative plural)
chrześcijanką (instrumental singular)
chrześcijankami (instrumental plural)
chrześcijance (locative singular)
chrześcijankach (locative plural)
chrześcijanko (vocative singular)
chrześcijanki (vocative plural)


muzułmanka

muzułmanki (nominative plural)
muzułmanki (genitive singular)
muzułmanek (genitive plural)
muzułmance (dative singular)
muzułmankom (dative plural)
muzułmankę (accusative singular)
muzułmanki (accusative plural)
muzułmanką (instrumental singular)
muzułmankami (instrumental plural)
muzułmance (locative singular)
muzułmankach (locative plural)
muzułmanko (vocative singular)
muzułmanki (vocative plural)


katoliczka

katoliczki (nominative plural)
katoliczki (genitive singular)
katoliczek (genitive plural)
katoliczce (dative singular)
katoliczkom (dative plural)
katoliczkę (accusative singular)
katoliczki (accusative plural)
katoliczką (instrumental singular)
katoliczkami (instrumental plural)
katoliczce (locative singular)
katoliczkach (locative plural)
katoliczko (vocative singular)
katoliczki (vocative plural)

Po śmierci monarchy dwie jego córki katoliczka Maria i anglikanka Elżbieta rozpoczęły rywalizować o koronę.


protestantka

protestantki (genitive singular)
protestantce (dative singular)
protestantkę (accusative singular)
protestantką (instrumental singular)
protestantce (locative singular)
protestantko (vocative singular)
protestantki (nominative plural)
protestantek (genitive plural)
protestantkom (dative plural)
protestantki (accusative plural)
protestantkami (instrumental plural)
protestantkach (locative plural)
protestantki (vocative plural)


anglikanka

ˌãŋɡlʲiˈkãnka

anglikanki (genitive singular)
anglikance (dative singular)
anglikankę (accusative singular)
anglikanką (instrumental singular)
anglikance (locative singular)
anglikanko (vocative singular)
anglikanki (nominative plural)
anglikanek (genitive plural)
anglikankom (dative plural)
anglikanki (accusative plural)
anglikankami (instrumental plural)
anglikankach (locative plural)
anglikanki (vocative plural)


buddystka

buddystki (genitive singular)
buddystce (dative singular)
buddystkę (accusative singular)
buddystką (instrumental singular)
buddystce (locative singular)
buddystko (vocative singular)
buddystki (nominative plural)
buddystek (genitive plural)
buddystkom (dative plural)
buddystki (accusative plural)
buddystkami (instrumental plural)
buddystkach (locative plural)
buddystki (vocative plural)


hinduistka

hinduistki (genitive singular)
hinduistce (dative singular)
hinduistkę (accusative singular)
hinduistką (instrumental singular)
hinduistce (locative singular)
hinduistko (vocative singular)
hinduistki (nominative plural)
hinduistek (genitive plural)
hinduistkom (dative plural)
hinduistki (accusative plural)
hinduistkami (instrumental plural)
hinduistkach (locative plural)
hinduistki (vocative plural)


mormonka

mormonki (nominative plural)
mormonki (genitive singular)
mormonek (genitive plural)
mormonce (dative singular)
mormonkom (dative plural)
mormonkę (accusative singular)
mormonki (accusative plural)
mormonką (instrumental singular)
mormonkami (instrumental plural)
mormonce (locative singular)
mormonkach (locative plural)
mormonko (vocative singular)
mormonki (vocative plural)


anglikanin

anglikanina (genitive singular)
anglikaninowi (dative singular)
anglikanina (accusative singular)
anglikaninem (instrumental singular)
anglikaninie (locative singular)
anglikaninie (vocative singular)
anglikanie (nominative plural)
anglikanów (genitive plural)
anglikanom (dative plural)
anglikanów (accusative plural)
anglikanami (instrumental plural)
anglikanach (locative plural)
anglikanie (vocative plural)
anglikany (depreciative nominative vocative plural)


buddysta

buddysty (genitive singular)
buddyście (dative singular)
buddystę (accusative singular)
buddystą (instrumental singular)
buddyście (locative singular)
buddysto (vocative singular)
buddyści (nominative plural)
buddystów (genitive plural)
buddystom (dative plural)
buddystów (accusative plural)
buddystami (instrumental plural)
buddystach (locative plural)
buddyści (vocative plural)

Buddyści i hinduiści wierzą w reinkarnację.


kalwin

kalwini (nominative plural)
kalwina (genitive singular)
kalwinów (genitive plural)
kalwinowi (dative singular)
kalwinom (dative plural)
kalwina (accusative singular)
kalwinów (accusative plural)
kalwinem (instrumental singular)
kalwinami (instrumental plural)
kalwinie (locative singular)
kalwinach (locative plural)
kalwinie (vocative singular)
kalwini (vocative plural)

Jednym z najbardziej znanych polskich kalwinów był Mikołaj Rej.


mormon

mormoni (nominative plural)
mormona (genitive singular)
mormonów (genitive plural)
mormonowi (dative singular)
mormonom (dative plural)
mormona (accusative singular)
mormonów (accusative plural)
mormonem (instrumental singular)
mormonami (instrumental plural)
mormonie (locative singular)
mormonach (locative plural)
mormonie (vocative singular)
mormoni (vocative plural)
mormony (depreciative nominative vocative plural)


sakroturystyka

turystyka uwarunkowana religijnością, np. do sanktuariów, do Watykanu, do miejsc związanych z żywotem świętych itp.

Nie widać tam przepychu i całego tego blichtru związanego z wieloma miejscami kultu religijnego, który można określić mianem sakroturystyki czy też – bardziej dobitnie – sakrobiznesem.


konwertować

ˌkɔ̃nvɛrˈtɔvat͡ɕ

konwertuję (singular first-person present)
konwertujesz (singular second-person present)
konwertuje (singular third-person present)
konwertujemy (plural first-person present)
konwertujecie (plural second-person present)
konwertują (plural third-person present)
konwertowałem (singular first-person past masculine)
konwertowałeś (singular second-person past masculine)
konwertował (singular third-person past masculine)
konwertowaliśmy (plural first-person past masculine)
konwertowaliście (plural second-person past masculine)
konwertowali (plural third-person past masculine)
konwertowałam (singular first-person past feminine)
konwertowałaś (singular second-person past feminine)
konwertowała (singular third-person past feminine)
konwertowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
konwertowałyście (plural second-person past feminine neuter)
konwertowały (plural third-person past feminine neuter)
konwertowałom (singular first-person past neuter potential rare)
konwertowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
konwertowało (singular third-person past neuter)
niech konwertuję (singular first-person imperative)
konwertuj (singular second-person imperative)
niech konwertuje (singular third-person imperative)
konwertujmy (plural first-person imperative)
konwertujcie (plural second-person imperative)
niech konwertują (plural third-person imperative)
będę konwertował (singular first-person future masculine)
będę konwertować (singular first-person future masculine)
będziesz konwertował (singular second-person future masculine)
będziesz konwertować (singular second-person future masculine)
będzie konwertował (singular third-person future masculine)
będzie konwertować (singular third-person future masculine)
będziemy konwertowali (plural first-person future masculine)
będziemy konwertować (plural first-person future masculine)
będziecie konwertowali (plural second-person future masculine)
będziecie konwertować (plural second-person future masculine)
będą konwertowali (plural third-person future masculine)
będą konwertować (plural third-person future masculine)
będę konwertowała (singular first-person future feminine)
będę konwertować (singular first-person future feminine)
będziesz konwertowała (singular second-person future feminine)
będziesz konwertować (singular second-person future feminine)
będzie konwertowała (singular third-person future feminine)
będzie konwertować (singular third-person future feminine)
będziemy konwertowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy konwertować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie konwertowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie konwertować (plural second-person future feminine neuter)
będą konwertowały (plural third-person future feminine neuter)
będą konwertować (plural third-person future feminine neuter)
będę konwertowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę konwertować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz konwertowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz konwertować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie konwertowało (singular third-person future neuter)
będzie konwertować (singular third-person future neuter)
konwertowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
konwertowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
konwertował był (singular third-person pluperfect masculine)
konwertowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
konwertowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
konwertowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
konwertowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
konwertowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
konwertowała była (singular third-person pluperfect feminine)
konwertowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
konwertowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
konwertowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
konwertowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
konwertowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
konwertowało było (singular third-person pluperfect neuter)
konwertowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
konwertowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym konwertował (singular first-person conditional masculine)
konwertowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś konwertował (singular second-person conditional masculine)
konwertowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby konwertował (singular third-person conditional masculine)
konwertowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy konwertowali (plural first-person conditional masculine)
konwertowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście konwertowali (plural second-person conditional masculine)
konwertowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby konwertowali (plural third-person conditional masculine)
konwertowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym konwertowała (singular first-person conditional feminine)
konwertowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś konwertowała (singular second-person conditional feminine)
konwertowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby konwertowała (singular third-person conditional feminine)
konwertowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy konwertowały (plural first-person conditional feminine neuter)
konwertowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście konwertowały (plural second-person conditional feminine neuter)
konwertowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby konwertowały (plural third-person conditional feminine neuter)
konwertowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym konwertowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
konwertowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś konwertowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
konwertowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby konwertowało (singular third-person conditional neuter)
konwertujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niekonwertujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
konwertująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niekonwertująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
konwertujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niekonwertujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
konwertujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niekonwertujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
konwertowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
niekonwertowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
konwertowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
niekonwertowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
konwertowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
niekonwertowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
konwertowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
niekonwertowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
konwertowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
niekonwertowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
konwertując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie konwertując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
konwertowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
niekonwertowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)


Pan Bóg

przysłowia: człowiek strzela, Pan Bóg kule nosi

jak Pan Bóg dopuści, to i z kija wypuści

Pana Boga (genitive singular)
Panu Bogu (dative singular)
Pana Boga (accusative singular)
Panem Bogiem (instrumental singular)
Panu Bogu (locative singular)
Panie Boże (vocative singular)

bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie

Poszedł do kaplicy, poprosić Pana Boga o zdrowie dla ukochanej żony.


Pan

Pana (genitive singular)
Panu (dative singular)
Pana (accusative singular)
Panem (instrumental singular)
Panu (locative singular)
Panie (vocative singular)
Pana (genitive singular)
Panowi (dative singular)
Pana (accusative singular)
Panem (instrumental singular)
Panie (locative singular)
Panie (vocative singular)
Panowie (nominative plural)
Panów (genitive plural)
Panom (dative plural)
Panów (accusative plural)
Panami (instrumental plural)
Panach (locative plural)
Panowie (vocative plural)
Pana (genitive singular)
Panu (dative singular)
Pana (accusative singular)
Panem (instrumental singular)
Panu (locative singular)
Panie (vocative singular)
Panowie (nominative plural)
Panów (genitive plural)
Panom (dative plural)
Panów (accusative plural)
Panami (instrumental plural)
Panach (locative plural)
Panowie (vocative plural)

Wysławiajcie Pana, bo jest dobry


apokryf

(1.1-3) łac. apocryphus < gr. ἀπόκρυφος (apókryphos) → ukryty, tajemny

apokryfy (nominative plural)
apokryfu (genitive singular)
apokryfów (genitive plural)
apokryfowi (dative singular)
apokryfom (dative plural)
apokryfy (accusative plural)
apokryfem (instrumental singular)
apokryfami (instrumental plural)
apokryfie (locative singular)
apokryfach (locative plural)
apokryfie (vocative singular)
apokryfy (vocative plural)

teksty religijne, okołobiblijne, spisane w czasach starożytnych, ale które nie wchodzą do kanonu Biblii danego Kościoła

Dawniej za apokryfy uznano pisma niepewnego pochodzenia, które nie zostały przyjęte do kanonu pism świętych.


grzesznica

ɡʒɛʃʲˈɲit͡sa

grzesznicy (genitive singular)
grzesznicy (dative singular)
grzesznicę (accusative singular)
grzesznicą (instrumental singular)
grzesznicy (locative singular)
grzesznico (vocative singular)
grzesznice (nominative plural)
grzesznic (genitive plural)
grzesznicom (dative plural)
grzesznice (accusative plural)
grzesznicami (instrumental plural)
grzesznicach (locative plural)
grzesznice (vocative plural)


Stary Testament

Starego Testamentu (genitive singular)
Staremu Testamentowi (dative singular)
Starym Testamentem (instrumental singular)
Starym Testamencie (locative singular)
Stary Testamencie (vocative singular)

część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą

Bardzo lubię czytać Stary Testament.


ST

ˌstɔvaʒɨˈʃɛ̃ɲɛ tɛxʲˈɲikuf


cadyk

cadyka (genitive singular)
cadykowi (dative singular)
cadyka (accusative singular)
cadykiem (instrumental singular)
cadyku (locative singular)
cadyku (vocative singular)
cadycy (nominative plural)
cadykowie (nominative plural)
cadyków (genitive plural)
cadykom (dative plural)
cadyków (accusative plural)
cadykami (instrumental plural)
cadykach (locative plural)
cadycy (vocative plural)
cadykowie (vocative plural)


absolwowanie

pol. absolwować + -anie, rzecz. odczas. od absolwować

ˌapsɔlvɔˈvãɲɛ

absolwowania (genitive singular)
absolwowaniu (dative singular)
absolwowaniem (instrumental singular)
absolwowaniu (locative singular)
absolwowania (nominative plural)
absolwowań (genitive plural)
absolwowaniom (dative plural)
absolwowania (accusative plural)
absolwowaniami (instrumental plural)
absolwowaniach (locative plural)
absolwowania (vocative plural)


ekskomunikowanie

ˌɛkskɔ̃mũɲikɔˈvãɲɛ

ekskomunikowania (genitive singular)
ekskomunikowaniu (dative singular)
ekskomunikowaniem (instrumental singular)
ekskomunikowaniu (locative singular)


stygmat

łac. stigma < gr. στίγμα → ukłucie, tatuaż, piętno

stygmatu (genitive singular)
stygmatowi (dative singular)
stygmatem (instrumental singular)
stygmacie (locative singular)
stygmacie (vocative singular)
stygmaty (nominative plural)
stygmatów (genitive plural)
stygmatom (dative plural)
stygmaty (accusative plural)
stygmatami (instrumental plural)
stygmatach (locative plural)
stygmaty (vocative plural)

rana pojawiająca się na ciele mistyków chrześcijańskich przeżywających w ekstazie Mękę Pańską

Po śmierci świętego stygmaty w jego boku, na dłoniach i stopach przestały być widoczne.


sikhizm

sikhizmu (genitive singular)
sikhizmowi (dative singular)
sikhizmem (instrumental singular)
sikhizmie (locative singular)
sikhizmie (vocative singular)

Obecnie na świecie jest ok. 26 milionów wyznawców sikhizmu.

Sikhizm (…), będący interesującą syntezą hinduizmu i islamu, również popiera prawa zwierząt i wegetarianizm. Guru Nanak uważał jedzenie mięsa za coś niewłaściwego, szczególnie dla tych, którzy podejmują medytację


reinkarnacja

reinkarnacji (genitive singular)
reinkarnacji (dative singular)
reinkarnację (accusative singular)
reinkarnacją (instrumental singular)
reinkarnacji (locative singular)
reinkarnacjo (vocative singular)

pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny


zakrystia

zakrystii (genitive singular)
zakrystii (dative singular)
zakrystię (accusative singular)
zakrystią (instrumental singular)
zakrystii (locative singular)
zakrystio (vocative singular)
zakrystie (nominative plural)
zakrystii (genitive plural)
zakrystiom (dative plural)
zakrystie (accusative plural)
zakrystiami (instrumental plural)
zakrystiach (locative plural)
zakrystie (vocative plural)

boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych

Ministrant, wchodząc do zakrystii, mówi głośno i wyraźnie „Króluj nam, Chryste”

często używana forma zachrystia jest niepoprawna


środa popielcowa

w popielcową środę jak deszcz z góry pada, trzecia kopka chłopu na polu przepada

środy popielcowej (genitive singular)
środzie popielcowej (dative singular)
środę popielcową (accusative singular)
środą popielcową (instrumental singular)
środzie popielcowej (locative singular)
środo popielcowa (vocative singular)
środy popielcowe (nominative plural)
śród popielcowych (genitive plural)
środom popielcowym (dative plural)
środy popielcowe (accusative plural)
środami popielcowymi (instrumental plural)
środach popielcowych (locative plural)
środy popielcowe (vocative plural)

W środę popielcową posypujemy głowy popiołem.


biblistka

biblistki (genitive singular)
biblistce (dative singular)
biblistkę (accusative singular)
biblistką (instrumental singular)
biblistce (locative singular)
biblistko (vocative singular)
biblistki (nominative plural)
biblistek (genitive plural)
biblistkom (dative plural)
biblistki (accusative plural)
biblistkami (instrumental plural)
biblistkach (locative plural)
biblistki (vocative plural)

znawczyni Biblii, badaczka zajmująca się Biblią

Wykład poprowadzi słynna italianistka i biblistka.


kapłanka

kapłanki (genitive singular)
kapłance (dative singular)
kapłankę (accusative singular)
kapłanką (instrumental singular)
kapłance (locative singular)
kapłanko (vocative singular)
kapłanki (nominative plural)
kapłanek (genitive plural)
kapłankom (dative plural)
kapłanki (accusative plural)
kapłankami (instrumental plural)
kapłankach (locative plural)
kapłanki (vocative plural)

kobieta, która sprawuje posługę religijną

Kobieta, do której oko należało, zdaniem archeologów, była kapłanką bądź wróżbiarką.


kalwinizm

kalwinizmu (genitive singular)
kalwinizmowi (dative singular)
kalwinizmem (instrumental singular)
kalwinizmie (locative singular)
kalwinizmie (vocative singular)
kalwinizmy (potential rare nominative plural)
kalwinizmów (potential rare genitive plural)
kalwinizmom (potential rare dative plural)
kalwinizmy (potential rare accusative plural)
kalwinizmami (potential rare instrumental plural)
kalwinizmach (potential rare locative plural)
kalwinizmy (potential rare vocative plural)

system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich


kalwinista

kalwiniści (nominative plural)
kalwinisty (genitive singular)
kalwinistów (genitive plural)
kalwiniście (dative singular)
kalwinistom (dative plural)
kalwinistę (accusative singular)
kalwinistów (accusative plural)
kalwinistą (instrumental singular)
kalwinistami (instrumental plural)
kalwiniście (locative singular)
kalwinistach (locative plural)
kalwinisto (vocative singular)
kalwiniści (vocative plural)

Wśród Radziwiłłów było wielu kalwinistów.


kalwinistka

kalwinistki (genitive singular)
kalwinistce (dative singular)
kalwinistkę (accusative singular)
kalwinistką (instrumental singular)
kalwinistce (locative singular)
kalwinistko (vocative singular)
kalwinistki (nominative plural)
kalwinistek (genitive plural)
kalwinistkom (dative plural)
kalwinistki (accusative plural)
kalwinistkami (instrumental plural)
kalwinistkach (locative plural)
kalwinistki (vocative plural)


samsara

(w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie) kołowrót narodzin i śmierci (reinkarnacji)

Nirwana to wyzwolenie z samsary.


bodhisattwa

(1.1) sanskr. बोधिसत्त्व → dosł. „istota oświecona”

bodhisattwy (genitive singular)
bodhisattwie (dative singular)
bodhisattwę (accusative singular)
bodhisattwą (instrumental singular)
bodhisattwie (locative singular)
bodhisattwo (vocative singular)
bodhisattwowie (nominative plural)
bodhisattwów (genitive plural)
bodhisattwom (dative plural)
bodhisattwów (accusative plural)
bodhisattwami (instrumental plural)
bodhisattwach (locative plural)
bodhisattwowie (vocative plural)

człowiek, który w buddyzmie mahajana dąży do stanu buddy, kieruje się altruistyczną motywacją przynoszenia pożytku innym

Staniesz się bodhisattwą lub dzieckiem Buddy wyłącznie pod warunkiem, że wykażesz altruistyczną chęć osiągnięcia oświecenia. Bodhisattwowie nazywani są dziećmi umysłu Buddy, gdyż zrodzili się z właściwości strumienia jego umysłu

Jego Świątobliwość XIV Dalajlama, Ścieżka buddyzmu tybetańskiego. Koniec cierpienia i odkrycie drogi do szczęścia, Wydawnictwo Editio 2013, tłum. Marta Czub, ISBN 978-83-246-6330-9

(…) powinnością bodhisattwy jest bodhicitta, nieustająca aktywność mieć na celu wyzwolenie wszystkich istot

Jan Pawlica, Spór o etykę: materiały X Jagiellońskiego Sympozjum Etycznego, Kraków, 4-5 czerwca 1998, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 1999, s. 77

Wśród przedstawień są posągi Buddy, bodhisattw oraz duże triadyczne stele, gdzie postaci Buddy, stojącemu na tle mandorli, po obu stronach towarzyszą bodhisattwy


buddyjski

buddyjska (nominative singular feminine)
buddyjskie (nominative singular neuter)
buddyjscy (nominative plural masculine)
buddyjskie (nominative plural nonvirile)
buddyjskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
buddyjskiej (genitive singular feminine)
buddyjskiego (genitive singular neuter)
buddyjskich (genitive plural masculine nonvirile)
buddyjskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
buddyjskiej (dative singular feminine)
buddyjskiemu (dative singular neuter)
buddyjskim (dative plural masculine nonvirile)
buddyjskiego (accusative singular masculine animate)
buddyjską (accusative singular feminine)
buddyjskie (accusative singular neuter)
buddyjskich (accusative plural masculine)
buddyjskie (accusative plural nonvirile)
buddyjskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
buddyjską (instrumental singular feminine)
buddyjskim (instrumental singular neuter)
buddyjskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
buddyjskim (locative singular masculine animate inanimate)
buddyjskiej (locative singular feminine)
buddyjskim (locative singular neuter)
buddyjskich (locative plural masculine nonvirile)
buddyjska (vocative singular feminine)
buddyjskie (vocative singular neuter)
buddyjscy (vocative plural masculine)
buddyjskie (vocative plural nonvirile)

Mój przyjaciel, który jest buddystą, medytował kiedyś w prawdziwej świątyni buddyjskiej w Indiach.


theravada

上座部仏教

上座部仏教 じょうざぶぶっきょう

theravady (genitive singular)
theravadzie (dative singular)
theravadę (accusative singular)
theravadą (instrumental singular)
theravadzie (locative singular)
theravado (vocative singular)
theravady (potential rare nominative plural)
theravad (potential rare genitive plural)
theravadom (potential rare dative plural)
theravady (potential rare accusative plural)
theravadami (potential rare instrumental plural)
theravadach (potential rare locative plural)
theravady (potential rare vocative plural)

jedna ze szkół buddyjskich, tzw. wczesnych, uważana za najstarszą spośród istniejących do dziś

Byłem nafaszerowany tekstami mistycznymi, szczególnie buddyjskimi. Było to już po spotkaniach z moim pierwszym nauczycielem medytacji, (…) mnichem w tradycji buddyzmu theravady, w Londynie w 1970 r.

błędnie nazywana „hinajaną”
inna pisownia: therawada, theravāda


Budda

Posągi Buddy w odróżnieniu od bodhisattwów i innych postaci panteonu buddyjskiego rzeźbiono w prostych szatach, bez żadnych ozdób i klejnotów


ahinsa

sanskr. अहिंसा (ahiṃsā) → niekrzywdzenie, niestosowanie przemocy < sanskr. अ (a-) → nie + sanskr. हिंसा (hiṃsā) → przemoc, krzywdzenie < sanskr. हिंसति (hiṁsati) → krzywdzić, ranić

ahinsy (genitive singular)
ahinsie (dative singular)
ahinsę (accusative singular)
ahinsą (instrumental singular)
ahinsie (locative singular)
ahinso (vocative singular)

zasada moralna hinduizmu, buddyzmu i dźinizmu, nakazująca poszanowanie wszelkiego życia, odrzucająca zabijanie i zadawanie obrażeń fizycznych wszelkim istotom żywym – ludziom, zwierzętom, a w dźinizmie także roślinom i Ziemi

Argumentują, że satjagraha nie oznacza bowiem biernego oporu. Nie-przemoc (zasada ahinsy) wymagała niezwykłej siły moralnej i politycznej

Roman Kuźniar, Porządek międzynarodowy u progu XXI wieku: wizje - koncepcje - paradygmaty, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2005

Fakt, iż ideał przedstawiany jest przez złożenia prywatywne (jak to jest w słowach ahinsa i amrita), sugeruje światopogląd, w którym przemoc i śmierć są normalnymi warunkami życia

„Czlowiek i światopogląd”, nr 270-275, s. 43


joga

(1.1) sanskr., pali योग (yóga) < od sanskr. rdzenia yuj → łączyć, kierować, skupiać uwagę, jarzmo, powściągać

jogi (genitive singular)
jodze (dative singular)
jogę (accusative singular)
jogą (instrumental singular)
jodze (locative singular)
jogo (vocative singular)

jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej


swami

sanskr. स्वामी (svāmi) → wiedzący, pan samego siebie, wolny od zmysłów

w hinduizmie: honorowy tytuł duchownych obojga płci


zakon

zakonu (genitive singular)
zakonowi (dative singular)
zakonem (instrumental singular)
zakonie (locative singular)
zakonie (vocative singular)
zakony (nominative plural)
zakonów (genitive plural)
zakonom (dative plural)
zakony (accusative plural)
zakonami (instrumental plural)
zakonach (locative plural)
zakony (vocative plural)
zakonu (genitive singular)
zakonowi (dative singular)
zakonem (instrumental singular)
zakonie (locative singular)
zakonie (vocative singular)

organizacja religijna osób duchownych lub świeckich związanych ślubami, działająca według ścisłych reguł, realizująca określone przez Kościół cele religijne, gospodarcze, polityczne lub militarne

Benedyktyni to najstarszy zakon mnisi. Założony został w 529 roku przez św. Benedykta z Nursji.


zakonnik

zakonnika (genitive singular)
zakonnikowi (dative singular)
zakonnika (accusative singular)
zakonnikiem (instrumental singular)
zakonniku (locative singular)
zakonniku (vocative singular)
zakonnicy (nominative plural)
zakonników (genitive plural)
zakonnikom (dative plural)
zakonników (accusative plural)
zakonnikami (instrumental plural)
zakonnikach (locative plural)
zakonnicy (vocative plural)

Furtian wpuścił znanych sobie zakonników.

Ludmiła zna trzech zakonników: karmelitę, jezuitę i franciszkanina.


zakonnica

ˌzakɔ̃ɲˈːit͡sa

zakonnicy (genitive singular)
zakonnicy (dative singular)
zakonnicę (accusative singular)
zakonnicą (instrumental singular)
zakonnicy (locative singular)
zakonnico (vocative singular)
zakonnice (nominative plural)
zakonnic (genitive plural)
zakonnicom (dative plural)
zakonnice (accusative plural)
zakonnicami (instrumental plural)
zakonnicach (locative plural)
zakonnice (vocative plural)

Franciszek kanonizował arabską zakonnicę z Palestyny.

Usiadł za zakonnicą w trzeciej ławce.

Kilka zakonnic przechodzi przez ulicę.


guru

(1.1) hin. गुरु < sanskr. गुरु → ciężki, ważny, czcigodny

osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu


taoizm

(1.1) od jednej z głównych idei taoizmu: chiń. 道 (tao)

taoizmu (genitive singular)
taoizmowi (dative singular)
taoizmem (instrumental singular)
taoizmie (locative singular)
taoizmie (vocative singular)

tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny, podkreślający równowagę, prostotę i życie w harmonii z wszechświatem


herezja

(1.1) niem. Häresie < łac. haeresis < gr. αἵρεσις

herezji (genitive singular)
herezji (dative singular)
herezję (accusative singular)
herezją (instrumental singular)
herezji (locative singular)
herezjo (vocative singular)
herezje (nominative plural)
herezji (genitive plural)
herezyj (genitive plural obsolete)
herezjom (dative plural)
herezje (accusative plural)
herezjami (instrumental plural)
herezjach (locative plural)
herezje (vocative plural)

pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej

Giordano Bruno został oskarżony o herezję i spalony na stosie.


hostia

hostii (genitive singular)
hostii (dative singular)
hostię (accusative singular)
hostią (instrumental singular)
hostii (locative singular)
hostio (vocative singular)
hostie (nominative plural)
hostii (genitive plural)
hostiom (dative plural)
hostie (accusative plural)
hostiami (instrumental plural)
hostiach (locative plural)
hostie (vocative plural)

okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji

Przy podnoszeniu hostii ministrant trzykrotnie uderza w gong.

Kiedyś jadwiżanki piekły hostie dla wielu parafii naszej archidiecezji.


asceza

gr. ἄσκησις (áskēsis) < gr. ἀσκέω → ćwiczyć

禁欲主義

禁欲主義 きんよくしゅぎ

ascezy (genitive singular)
ascezie (dative singular)
ascezę (accusative singular)
ascezą (instrumental singular)
ascezie (locative singular)
ascezo (vocative singular)

postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego

Współczesna asceza może okazać się synonimem ciężkiej pracy.


apokryficzny

gr. ἀπόκρυφος (apókryphos) → ukryty; podrobiony

ˌapɔkrɨˈfʲit͡ʃnɨ

apokryficzna (nominative singular feminine)
apokryficzne (nominative singular neuter)
apokryficzni (nominative plural masculine)
apokryficzne (nominative plural nonvirile)
apokryficznego (genitive singular masculine animate inanimate)
apokryficznej (genitive singular feminine)
apokryficznego (genitive singular neuter)
apokryficznych (genitive plural masculine nonvirile)
apokryficznemu (dative singular masculine animate inanimate)
apokryficznej (dative singular feminine)
apokryficznemu (dative singular neuter)
apokryficznym (dative plural masculine nonvirile)
apokryficznego (accusative singular masculine animate)
apokryficzną (accusative singular feminine)
apokryficzne (accusative singular neuter)
apokryficznych (accusative plural masculine)
apokryficzne (accusative plural nonvirile)
apokryficznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
apokryficzną (instrumental singular feminine)
apokryficznym (instrumental singular neuter)
apokryficznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
apokryficznym (locative singular masculine animate inanimate)
apokryficznej (locative singular feminine)
apokryficznym (locative singular neuter)
apokryficznych (locative plural masculine nonvirile)
apokryficzna (vocative singular feminine)
apokryficzne (vocative singular neuter)
apokryficzni (vocative plural masculine)
apokryficzne (vocative plural nonvirile)

Zanim przejdziemy do przedstawienia literatury apokryficznej, musimy sprecyzować pojęcie "apokryfu"


murszid

Nezha i Fatima to mourchidates, murszidy, muzułmańskie doradczynie religijne. Wykonują zadania przewodników duchowych, nauczycieli i pracowników socjalnych.


abdest

nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych


katechetka

katechetki (genitive singular)
katechetce (dative singular)
katechetkę (accusative singular)
katechetką (instrumental singular)
katechetce (locative singular)
katechetko (vocative singular)
katechetki (nominative plural)
katechetek (genitive plural)
katechetkom (dative plural)
katechetki (accusative plural)
katechetkami (instrumental plural)
katechetkach (locative plural)
katechetki (vocative plural)

kobieta stanu duchownego lub świeckiego nauczająca zasad religii chrześcijańskiej

Nauczyciele (…) reprezentowali wszystkie prowadzone w szkole przedmioty, był także nauczyciel bibliotekarz i nauczyciel pedagog świetlicy i katechetka zakonna

Anna Rozalska, strona o sztuce i informatyce, Korpus Języka Polskiego http://sjp.pwn.pl/korpus/zrodlo/katechetka;955;12200.html

Krakowska szkoła zwolniła z pracy katechetkę w ciąży

Przegląd prasy: Katechetka w ciąży zwolniona za życie w konkubinacie, serwis tvn24.pl, 2014–11–05


ćela

ćeli (genitive singular)
ćeli (dative singular)
ćelę (accusative singular)
ćelą (instrumental singular)
ćeli (locative singular)
ćelo (vocative singular)
ćeli (genitive plural)
ćelom (dative plural)
ćeli (accusative plural)
ćelami (instrumental plural)
ćelach (locative plural)


tabernakulum

(1.1) łac. tabernaculum → szałas, namiot

tabernakula (nominative plural)
tabernakulów (genitive plural)
tabernakulom (dative plural)
tabernakula (accusative plural)
tabernakulami (instrumental plural)
tabernakulach (locative plural)
tabernakula (vocative plural)

szafka umieszczona na ołtarzu w kościele katolickim, przeznaczona do przechowywania hostii