mocny

prasł. *mogtьnъ, przymiotnik odrzeczownikowy od prasł. *mogtь → moc, siła

przysłowia: ból w łokciu a ból po stracie małżonka – mocny, lecz niedługi

mocna (nominative singular feminine)
mocne (nominative singular neuter)
mocni (nominative plural masculine)
mocne (nominative plural nonvirile)
mocnego (genitive singular masculine animate inanimate)
mocnej (genitive singular feminine)
mocnego (genitive singular neuter)
mocnych (genitive plural masculine nonvirile)
mocnemu (dative singular masculine animate inanimate)
mocnej (dative singular feminine)
mocnemu (dative singular neuter)
mocnym (dative plural masculine nonvirile)
mocnego (accusative singular masculine animate)
mocną (accusative singular feminine)
mocne (accusative singular neuter)
mocnych (accusative plural masculine)
mocne (accusative plural nonvirile)
mocnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
mocną (instrumental singular feminine)
mocnym (instrumental singular neuter)
mocnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
mocnym (locative singular masculine animate inanimate)
mocnej (locative singular feminine)
mocnym (locative singular neuter)
mocnych (locative plural masculine nonvirile)
mocna (vocative singular feminine)
mocne (vocative singular neuter)
mocni (vocative plural masculine)
mocne (vocative plural nonvirile)
mocniejszy (comparative)
mocniejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
mocniejsza (nominative singular feminine)
mocniejsze (nominative singular neuter)
mocniejsi (nominative plural masculine)
mocniejsze (nominative plural nonvirile)
mocniejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
mocniejszej (genitive singular feminine)
mocniejszego (genitive singular neuter)
mocniejszych (genitive plural masculine nonvirile)
mocniejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
mocniejszej (dative singular feminine)
mocniejszemu (dative singular neuter)
mocniejszym (dative plural masculine nonvirile)
mocniejszego (accusative singular masculine animate)
mocniejszy (accusative singular masculine inanimate)
mocniejszą (accusative singular feminine)
mocniejsze (accusative singular neuter)
mocniejszych (accusative plural masculine)
mocniejsze (accusative plural nonvirile)
mocniejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
mocniejszą (instrumental singular feminine)
mocniejszym (instrumental singular neuter)
mocniejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
mocniejszym (locative singular masculine animate inanimate)
mocniejszej (locative singular feminine)
mocniejszym (locative singular neuter)
mocniejszych (locative plural masculine nonvirile)
mocniejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
mocniejsza (vocative singular feminine)
mocniejsze (vocative singular neuter)
mocniejsi (vocative plural masculine)
mocniejsze (vocative plural nonvirile)
najmocniejszy (superlative)
najmocniejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
najmocniejsza (nominative singular feminine)
najmocniejsze (nominative singular neuter)
najmocniejsi (nominative plural masculine)
najmocniejsze (nominative plural nonvirile)
najmocniejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
najmocniejszej (genitive singular feminine)
najmocniejszego (genitive singular neuter)
najmocniejszych (genitive plural masculine nonvirile)
najmocniejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
najmocniejszej (dative singular feminine)
najmocniejszemu (dative singular neuter)
najmocniejszym (dative plural masculine nonvirile)
najmocniejszego (accusative singular masculine animate)
najmocniejszy (accusative singular masculine inanimate)
najmocniejszą (accusative singular feminine)
najmocniejsze (accusative singular neuter)
najmocniejszych (accusative plural masculine)
najmocniejsze (accusative plural nonvirile)
najmocniejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najmocniejszą (instrumental singular feminine)
najmocniejszym (instrumental singular neuter)
najmocniejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najmocniejszym (locative singular masculine animate inanimate)
najmocniejszej (locative singular feminine)
najmocniejszym (locative singular neuter)
najmocniejszych (locative plural masculine nonvirile)
najmocniejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
najmocniejsza (vocative singular feminine)
najmocniejsze (vocative singular neuter)
najmocniejsi (vocative plural masculine)
najmocniejsze (vocative plural nonvirile)

o spółgłosce: wymagający większego napięcia mięśni narządów artykulacyjnych i silniejszego wydechu

, Kraków 1869, s. 30..


wymowa

wymowy (genitive singular)
wymowie (dative singular)
wymowę (accusative singular)
wymową (instrumental singular)
wymowie (locative singular)
wymowo (vocative singular)
wymowy (nominative plural)
wymów (genitive plural)
wymowom (dative plural)
wymowy (accusative plural)
wymowami (instrumental plural)
wymowach (locative plural)
wymowy (vocative plural)

por. wymówienie

Dzieci błyskawicznie się uczą, jeśli ktoś wpoi im błędną wymowę, nie można już tego naprawić […].

Słowniki czasami dopuszczają różne wymowy i różne zapisy.


aspiracja

łac. aspiratio < łac. aspirare < łac. ad- + spirare

aspiracji (genitive singular)
aspiracji (dative singular)
aspirację (accusative singular)
aspiracją (instrumental singular)
aspiracji (locative singular)
aspiracjo (vocative singular)
aspiracje (nominative plural)
aspiracji (genitive plural)
aspiracyj (genitive plural obsolete)
aspiracjom (dative plural)
aspiracje (accusative plural)
aspiracjami (instrumental plural)
aspiracjach (locative plural)
aspiracje (vocative plural)


akut

akuty (nominative plural)
akutu (genitive singular)
akutów (genitive plural)
akutowi (dative singular)
akutom (dative plural)
akuty (accusative plural)
akutem (instrumental singular)
akutami (instrumental plural)
akucie (locative singular)
akutach (locative plural)
akucie (vocative singular)
akuty (vocative plural)


nosowy

nosowa (nominative singular feminine)
nosowe (nominative singular neuter)
nosowi (nominative plural masculine)
nosowe (nominative plural nonvirile)
nosowego (genitive singular masculine animate inanimate)
nosowej (genitive singular feminine)
nosowego (genitive singular neuter)
nosowych (genitive plural masculine nonvirile)
nosowemu (dative singular masculine animate inanimate)
nosowej (dative singular feminine)
nosowemu (dative singular neuter)
nosowym (dative plural masculine nonvirile)
nosowego (accusative singular masculine animate)
nosową (accusative singular feminine)
nosowe (accusative singular neuter)
nosowych (accusative plural masculine)
nosowe (accusative plural nonvirile)
nosowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
nosową (instrumental singular feminine)
nosowym (instrumental singular neuter)
nosowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
nosowym (locative singular masculine animate inanimate)
nosowej (locative singular feminine)
nosowym (locative singular neuter)
nosowych (locative plural masculine nonvirile)
nosowa (vocative singular feminine)
nosowe (vocative singular neuter)
nosowi (vocative plural masculine)
nosowe (vocative plural nonvirile)

o głosce, przy wymawianiu której część lub całość wydychanego powietrza przechodzi przez jamę nosową


apokopa

(1.1) p.łac. apocopē < gr. ἀποκοπή (→ „odcięcie”) < gr. ἀποκόπτω (→ „odcinać”) < gr. ἀπο- + κόπτω (→ „od-” + „ciąć”)

zob. też apokopa w Wikipedii

zob. też apokopa w Wikicytatach

skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie


artykułować

(1.1) łac. articulare
(1.3) kalka z ang. articulate

artykułuję (singular first-person present)
artykułujesz (singular second-person present)
artykułuje (singular third-person present)
artykułujemy (plural first-person present)
artykułujecie (plural second-person present)
artykułują (plural third-person present)
artykułowałem (singular first-person past masculine)
artykułowałeś (singular second-person past masculine)
artykułował (singular third-person past masculine)
artykułowaliśmy (plural first-person past masculine)
artykułowaliście (plural second-person past masculine)
artykułowali (plural third-person past masculine)
artykułowałam (singular first-person past feminine)
artykułowałaś (singular second-person past feminine)
artykułowała (singular third-person past feminine)
artykułowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
artykułowałyście (plural second-person past feminine neuter)
artykułowały (plural third-person past feminine neuter)
artykułowałom (singular first-person past neuter potential rare)
artykułowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
artykułowało (singular third-person past neuter)
niech artykułuję (singular first-person imperative)
artykułuj (singular second-person imperative)
niech artykułuje (singular third-person imperative)
artykułujmy (plural first-person imperative)
artykułujcie (plural second-person imperative)
niech artykułują (plural third-person imperative)
będę artykułował (singular first-person future masculine)
będę artykułować (singular first-person future masculine)
będziesz artykułował (singular second-person future masculine)
będziesz artykułować (singular second-person future masculine)
będzie artykułował (singular third-person future masculine)
będzie artykułować (singular third-person future masculine)
będziemy artykułowali (plural first-person future masculine)
będziemy artykułować (plural first-person future masculine)
będziecie artykułowali (plural second-person future masculine)
będziecie artykułować (plural second-person future masculine)
będą artykułowali (plural third-person future masculine)
będą artykułować (plural third-person future masculine)
będę artykułowała (singular first-person future feminine)
będę artykułować (singular first-person future feminine)
będziesz artykułowała (singular second-person future feminine)
będziesz artykułować (singular second-person future feminine)
będzie artykułowała (singular third-person future feminine)
będzie artykułować (singular third-person future feminine)
będziemy artykułowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy artykułować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie artykułowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie artykułować (plural second-person future feminine neuter)
będą artykułowały (plural third-person future feminine neuter)
będą artykułować (plural third-person future feminine neuter)
będę artykułowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę artykułować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz artykułowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz artykułować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie artykułowało (singular third-person future neuter)
będzie artykułować (singular third-person future neuter)
artykułowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
artykułowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
artykułował był (singular third-person pluperfect masculine)
artykułowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
artykułowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
artykułowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
artykułowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
artykułowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
artykułowała była (singular third-person pluperfect feminine)
artykułowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
artykułowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
artykułowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
artykułowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
artykułowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
artykułowało było (singular third-person pluperfect neuter)
artykułowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
artykułowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym artykułował (singular first-person conditional masculine)
artykułowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś artykułował (singular second-person conditional masculine)
artykułowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby artykułował (singular third-person conditional masculine)
artykułowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy artykułowali (plural first-person conditional masculine)
artykułowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście artykułowali (plural second-person conditional masculine)
artykułowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby artykułowali (plural third-person conditional masculine)
artykułowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym artykułowała (singular first-person conditional feminine)
artykułowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś artykułowała (singular second-person conditional feminine)
artykułowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby artykułowała (singular third-person conditional feminine)
artykułowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy artykułowały (plural first-person conditional feminine neuter)
artykułowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście artykułowały (plural second-person conditional feminine neuter)
artykułowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby artykułowały (plural third-person conditional feminine neuter)
artykułowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym artykułowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
artykułowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś artykułowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
artykułowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby artykułowało (singular third-person conditional neuter)
artykułujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
nieartykułujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
artykułująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
nieartykułująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
artykułujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
nieartykułujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
artykułujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
nieartykułujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
artykułowany (singular first-person second-person third-person masculine)
nieartykułowany (singular first-person second-person third-person masculine)
artykułowani (plural first-person second-person third-person masculine)
nieartykułowani (plural first-person second-person third-person masculine)
artykułowana (singular first-person second-person third-person feminine)
nieartykułowana (singular first-person second-person third-person feminine)
artykułowane (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
nieartykułowane (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
artykułowane (singular first-person second-person third-person neuter)
nieartykułowane (singular first-person second-person third-person neuter)
artykułując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie artykułując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
artykułowanie (singular plural first-person second-person third-person)
nieartykułowanie (singular plural first-person second-person third-person)

Tylko w wypowiedziach oficjalnych; nie należy używać w mowie potocznej.

W zależności od ustawienia strun głosowych zmienia się wysokość i natężenie dźwięku, który jest artykułowany za pomocą warg, języka i podniebienia

Sławomir Ziemicki, Krystyna Puchowska Bliżej fizyki, cz. 2, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2010, ISBN 978-83-02-10634-7, s. 66.


dyftongizacja

ˌdɨftɔ̃ŋʲɟiˈzat͡sʲja

dyftongizacji (genitive singular)
dyftongizacji (dative singular)
dyftongizację (accusative singular)
dyftongizacją (instrumental singular)
dyftongizacji (locative singular)
dyftongizacjo (vocative singular)
dyftongizacje (nominative plural)
dyftongizacji (genitive plural)
dyftongizacyj (genitive plural obsolete)
dyftongizacjom (dative plural)
dyftongizacje (accusative plural)
dyftongizacjami (instrumental plural)
dyftongizacjach (locative plural)
dyftongizacje (vocative plural)

proces przekształcania się samogłoski w dyftong

Przed szczelinowymi następuje dyftongizacja wokaliczna nosówek.


artykulacja

artykulacji (genitive singular)
artykulacji (dative singular)
artykulację (accusative singular)
artykulacją (instrumental singular)
artykulacji (locative singular)
artykulacjo (vocative singular)
artykulacje (nominative plural)
artykulacji (genitive plural)
artykulacyj (genitive plural obsolete)
artykulacjom (dative plural)
artykulacje (accusative plural)
artykulacjami (instrumental plural)
artykulacjach (locative plural)
artykulacje (vocative plural)

zob. też artykulacja w Wikipedii

ruchy narządów mowy podczas wymawianie głoski i samo wymawianie głoski

Zastosowali trzy rodzaje ideogramów różniące się długością artykulacji: nazwy jednosylabowe, słowa dwusylabowe i idiomy czterosylabowe

Maria Jagodzińska, Psychologia pamięci. Badania, teorie, zastosowania, 2008, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


wargowy

wargowa (nominative singular feminine)
wargowe (nominative singular neuter)
wargowi (nominative plural masculine)
wargowe (nominative plural nonvirile)
wargowego (genitive singular masculine animate inanimate)
wargowej (genitive singular feminine)
wargowego (genitive singular neuter)
wargowych (genitive plural masculine nonvirile)
wargowemu (dative singular masculine animate inanimate)
wargowej (dative singular feminine)
wargowemu (dative singular neuter)
wargowym (dative plural masculine nonvirile)
wargowego (accusative singular masculine animate)
wargową (accusative singular feminine)
wargowe (accusative singular neuter)
wargowych (accusative plural masculine)
wargowe (accusative plural nonvirile)
wargowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
wargową (instrumental singular feminine)
wargowym (instrumental singular neuter)
wargowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
wargowym (locative singular masculine animate inanimate)
wargowej (locative singular feminine)
wargowym (locative singular neuter)
wargowych (locative plural masculine nonvirile)
wargowa (vocative singular feminine)
wargowe (vocative singular neuter)
wargowi (vocative plural masculine)
wargowe (vocative plural nonvirile)


ubezdźwięcznianie

ubezdźwięczniania (genitive singular)
ubezdźwięcznianiu (dative singular)
ubezdźwięcznianiem (instrumental singular)
ubezdźwięcznianiu (locative singular)
ubezdźwięczniania (potential rare nominative plural)
ubezdźwięczniań (potential rare genitive plural)
ubezdźwięcznianiom (potential rare dative plural)
ubezdźwięczniania (potential rare accusative plural)
ubezdźwięcznianiami (potential rare instrumental plural)
ubezdźwięcznianiach (potential rare locative plural)
ubezdźwięczniania (potential rare vocative plural)

tracenie dźwięczności przez spółgłoskę, wymawianie spółgłoski bez dźwięczności


oksytoniczny

oksytoniczna (nominative singular feminine)
oksytoniczne (nominative singular neuter)
oksytoniczni (nominative plural masculine)
oksytoniczne (nominative plural nonvirile)
oksytonicznego (genitive singular masculine animate inanimate)
oksytonicznej (genitive singular feminine)
oksytonicznego (genitive singular neuter)
oksytonicznych (genitive plural masculine nonvirile)
oksytonicznemu (dative singular masculine animate inanimate)
oksytonicznej (dative singular feminine)
oksytonicznemu (dative singular neuter)
oksytonicznym (dative plural masculine nonvirile)
oksytonicznego (accusative singular masculine animate)
oksytoniczną (accusative singular feminine)
oksytoniczne (accusative singular neuter)
oksytonicznych (accusative plural masculine)
oksytoniczne (accusative plural nonvirile)
oksytonicznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
oksytoniczną (instrumental singular feminine)
oksytonicznym (instrumental singular neuter)
oksytonicznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
oksytonicznym (locative singular masculine animate inanimate)
oksytonicznej (locative singular feminine)
oksytonicznym (locative singular neuter)
oksytonicznych (locative plural masculine nonvirile)
oksytoniczna (vocative singular feminine)
oksytoniczne (vocative singular neuter)
oksytoniczni (vocative plural masculine)
oksytoniczne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

charakteryzujący się akcentowaniem wyrazów na ostatniej sylabie, mający akcent na ostatniej sylabie


paroksytoniczny

paroksytoniczna (nominative singular feminine)
paroksytoniczne (nominative singular neuter)
paroksytoniczni (nominative plural masculine)
paroksytoniczne (nominative plural nonvirile)
paroksytonicznego (genitive singular masculine animate inanimate)
paroksytonicznej (genitive singular feminine)
paroksytonicznego (genitive singular neuter)
paroksytonicznych (genitive plural masculine nonvirile)
paroksytonicznemu (dative singular masculine animate inanimate)
paroksytonicznej (dative singular feminine)
paroksytonicznemu (dative singular neuter)
paroksytonicznym (dative plural masculine nonvirile)
paroksytonicznego (accusative singular masculine animate)
paroksytoniczną (accusative singular feminine)
paroksytoniczne (accusative singular neuter)
paroksytonicznych (accusative plural masculine)
paroksytoniczne (accusative plural nonvirile)
paroksytonicznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
paroksytoniczną (instrumental singular feminine)
paroksytonicznym (instrumental singular neuter)
paroksytonicznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
paroksytonicznym (locative singular masculine animate inanimate)
paroksytonicznej (locative singular feminine)
paroksytonicznym (locative singular neuter)
paroksytonicznych (locative plural masculine nonvirile)
paroksytoniczna (vocative singular feminine)
paroksytoniczne (vocative singular neuter)
paroksytoniczni (vocative plural masculine)
paroksytoniczne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

charakteryzujący się akcentowaniem wyrazów na przedostatniej sylabie, mający akcent na przedostatniej sylabie


proparoksytoniczny

proparoksytoniczna (nominative singular feminine)
proparoksytoniczne (nominative singular neuter)
proparoksytoniczni (nominative plural masculine)
proparoksytoniczne (nominative plural nonvirile)
proparoksytonicznego (genitive singular masculine animate inanimate)
proparoksytonicznej (genitive singular feminine)
proparoksytonicznego (genitive singular neuter)
proparoksytonicznych (genitive plural masculine nonvirile)
proparoksytonicznemu (dative singular masculine animate inanimate)
proparoksytonicznej (dative singular feminine)
proparoksytonicznemu (dative singular neuter)
proparoksytonicznym (dative plural masculine nonvirile)
proparoksytonicznego (accusative singular masculine animate)
proparoksytoniczną (accusative singular feminine)
proparoksytoniczne (accusative singular neuter)
proparoksytonicznych (accusative plural masculine)
proparoksytoniczne (accusative plural nonvirile)
proparoksytonicznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
proparoksytoniczną (instrumental singular feminine)
proparoksytonicznym (instrumental singular neuter)
proparoksytonicznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
proparoksytonicznym (locative singular masculine animate inanimate)
proparoksytonicznej (locative singular feminine)
proparoksytonicznym (locative singular neuter)
proparoksytonicznych (locative plural masculine nonvirile)
proparoksytoniczna (vocative singular feminine)
proparoksytoniczne (vocative singular neuter)
proparoksytoniczni (vocative plural masculine)
proparoksytoniczne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

charakteryzujący się akcentowaniem wyrazów na trzeciej sylabie od końca, mający akcent na trzeciej sylabie od końca


oksyton

gr. ὀξύτονος (oxútonos) → przenikliwy, wysoki dźwięk < gr. ὀξῠ́ς (oxús) → ostry + gr. τόνος (tónos) → dźwięk

oksytony (nominative plural)
oksytonu (genitive singular)
oksytonów (genitive plural)
oksytonowi (dative singular)
oksytonom (dative plural)
oksytony (accusative plural)
oksytonem (instrumental singular)
oksytonami (instrumental plural)
oksytonie (locative singular)
oksytonach (locative plural)
oksytonie (vocative singular)
oksytony (vocative plural)

wyraz mający akcent na ostatniej sylabie


oksytoneza

oksytonezy (potential rare nominative plural)
oksytonezy (genitive singular)
oksytonez (potential rare genitive plural)
oksytonezie (dative singular)
oksytonezom (potential rare dative plural)
oksytonezę (accusative singular)
oksytonezy (potential rare accusative plural)
oksytonezą (instrumental singular)
oksytonezami (potential rare instrumental plural)
oksytonezie (locative singular)
oksytonezach (potential rare locative plural)
oksytonezo (vocative singular)
oksytonezy (potential rare vocative plural)

akcentowanie wyrazu na ostatniej sylabie


oksytonon

oksytonony (nominative plural)
oksytononu (genitive singular)
oksytononów (genitive plural)
oksytononowi (dative singular)
oksytononom (dative plural)
oksytonony (accusative plural)
oksytononem (instrumental singular)
oksytononami (instrumental plural)
oksytononie (locative singular)
oksytononach (locative plural)
oksytononie (vocative singular)
oksytonony (vocative plural)


oksytoniczność

oksytoniczności (potential rare nominative plural)
oksytoniczności (genitive singular)
oksytoniczności (potential rare genitive plural)
oksytoniczności (dative singular)
oksytonicznościom (potential rare dative plural)
oksytoniczności (potential rare accusative plural)
oksytonicznością (instrumental singular)
oksytonicznościami (potential rare instrumental plural)
oksytoniczności (locative singular)
oksytonicznościach (potential rare locative plural)
oksytoniczności (vocative singular)
oksytoniczności (potential rare vocative plural)

cecha tego, co oksytoniczne; padanie akcentu na ostatnią sylabę wyrazu


paroksyton

gr. παροξύτονος (paroxútonos) → mający akcent na przedostatniej sylabie < gr. παρά (pará) → obok + gr. ὀξύτονος (oxútonos) → przenikliwy, wysoki dźwięk < gr. ὀξῠ́ς (oxús) → ostry + gr. τόνος (tónos) → dźwięk

paroksytony (nominative plural)
paroksytonu (genitive singular)
paroksytonów (genitive plural)
paroksytonowi (dative singular)
paroksytonom (dative plural)
paroksytony (accusative plural)
paroksytonem (instrumental singular)
paroksytonami (instrumental plural)
paroksytonie (locative singular)
paroksytonach (locative plural)
paroksytonie (vocative singular)
paroksytony (vocative plural)

zobacz też: oksyton • proparoksyton

wyraz mający akcent na przedostatniej sylabie


akcent oksytoniczny

akcenty oksytoniczne (nominative plural)
akcentu oksytonicznego (genitive singular)
akcentów oksytonicznych (genitive plural)
akcentowi oksytonicznemu (dative singular)
akcentom oksytonicznym (dative plural)
akcenty oksytoniczne (accusative plural)
akcentem oksytonicznym (instrumental singular)
akcentami oksytonicznymi (instrumental plural)
akcencie oksytonicznym (locative singular)
akcentach oksytonicznych (locative plural)
akcencie oksytoniczny (vocative singular)
akcenty oksytoniczne (vocative plural)


paroksytonon

paroksytonony (nominative plural)
paroksytononu (genitive singular)
paroksytononów (genitive plural)
paroksytononowi (dative singular)
paroksytononom (dative plural)
paroksytonony (accusative plural)
paroksytononem (instrumental singular)
paroksytononami (instrumental plural)
paroksytononie (locative singular)
paroksytononach (locative plural)
paroksytononie (vocative singular)
paroksytonony (vocative plural)


akcent paroksytoniczny

akcenty paroksytoniczne (nominative plural)
akcentu paroksytonicznego (genitive singular)
akcentów paroksytonicznych (genitive plural)
akcentowi paroksytonicznemu (dative singular)
akcentom paroksytonicznym (dative plural)
akcenty paroksytoniczne (accusative plural)
akcentem paroksytonicznym (instrumental singular)
akcentami paroksytonicznymi (instrumental plural)
akcencie paroksytonicznym (locative singular)
akcentach paroksytonicznych (locative plural)
akcencie paroksytoniczny (vocative singular)
akcenty paroksytoniczne (vocative plural)


akutowy

akutowa (nominative singular feminine)
akutowe (nominative singular neuter)
akutowi (nominative plural masculine)
akutowe (nominative plural nonvirile)
akutowego (genitive singular masculine animate inanimate)
akutowej (genitive singular feminine)
akutowego (genitive singular neuter)
akutowych (genitive plural masculine nonvirile)
akutowemu (dative singular masculine animate inanimate)
akutowej (dative singular feminine)
akutowemu (dative singular neuter)
akutowym (dative plural masculine nonvirile)
akutowego (accusative singular masculine animate)
akutową (accusative singular feminine)
akutowe (accusative singular neuter)
akutowych (accusative plural masculine)
akutowe (accusative plural nonvirile)
akutowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
akutową (instrumental singular feminine)
akutowym (instrumental singular neuter)
akutowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
akutowym (locative singular masculine animate inanimate)
akutowej (locative singular feminine)
akutowym (locative singular neuter)
akutowych (locative plural masculine nonvirile)
akutowa (vocative singular feminine)
akutowe (vocative singular neuter)
akutowi (vocative plural masculine)
akutowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się


ubezdźwięcznienie

ubezdźwięcznienia (nominative plural)
ubezdźwięcznienia (genitive singular)
ubezdźwięcznień (genitive plural)
ubezdźwięcznieniu (dative singular)
ubezdźwięcznieniom (dative plural)
ubezdźwięcznienia (accusative plural)
ubezdźwięcznieniem (instrumental singular)
ubezdźwięcznieniami (instrumental plural)
ubezdźwięcznieniu (locative singular)
ubezdźwięcznieniach (locative plural)
ubezdźwięcznienia (vocative plural)

utrata dźwięczności przez spółgłoskę, wymówienie spółgłoski bez dźwięczności


akcentacyjny

akcentacyjna (nominative singular feminine)
akcentacyjne (nominative singular neuter)
akcentacyjni (nominative plural masculine)
akcentacyjne (nominative plural nonvirile)
akcentacyjnego (genitive singular masculine animate inanimate)
akcentacyjnej (genitive singular feminine)
akcentacyjnego (genitive singular neuter)
akcentacyjnych (genitive plural masculine nonvirile)
akcentacyjnemu (dative singular masculine animate inanimate)
akcentacyjnej (dative singular feminine)
akcentacyjnemu (dative singular neuter)
akcentacyjnym (dative plural masculine nonvirile)
akcentacyjnego (accusative singular masculine animate)
akcentacyjną (accusative singular feminine)
akcentacyjne (accusative singular neuter)
akcentacyjnych (accusative plural masculine)
akcentacyjne (accusative plural nonvirile)
akcentacyjnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
akcentacyjną (instrumental singular feminine)
akcentacyjnym (instrumental singular neuter)
akcentacyjnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
akcentacyjnym (locative singular masculine animate inanimate)
akcentacyjnej (locative singular feminine)
akcentacyjnym (locative singular neuter)
akcentacyjnych (locative plural masculine nonvirile)
akcentacyjna (vocative singular feminine)
akcentacyjne (vocative singular neuter)
akcentacyjni (vocative plural masculine)
akcentacyjne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany z akcentacją, dotyczący akcentacji


akcentowy

akcentowa (nominative singular feminine)
akcentowe (nominative singular neuter)
akcentowi (nominative plural masculine)
akcentowe (nominative plural nonvirile)
akcentowego (genitive singular masculine animate inanimate)
akcentowej (genitive singular feminine)
akcentowego (genitive singular neuter)
akcentowych (genitive plural masculine nonvirile)
akcentowemu (dative singular masculine animate inanimate)
akcentowej (dative singular feminine)
akcentowemu (dative singular neuter)
akcentowym (dative plural masculine nonvirile)
akcentowego (accusative singular masculine animate)
akcentową (accusative singular feminine)
akcentowe (accusative singular neuter)
akcentowych (accusative plural masculine)
akcentowe (accusative plural nonvirile)
akcentowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
akcentową (instrumental singular feminine)
akcentowym (instrumental singular neuter)
akcentowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
akcentowym (locative singular masculine animate inanimate)
akcentowej (locative singular feminine)
akcentowym (locative singular neuter)
akcentowych (locative plural masculine nonvirile)
akcentowa (vocative singular feminine)
akcentowe (vocative singular neuter)
akcentowi (vocative plural masculine)
akcentowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

Błędy akcentowe mogą utrudniać zrozumienie wielu przekazów.


gardłowy

gardłowa (nominative singular feminine)
gardłowe (nominative singular neuter)
gardłowi (nominative plural masculine)
gardłowe (nominative plural nonvirile)
gardłowego (genitive singular masculine animate inanimate)
gardłowej (genitive singular feminine)
gardłowego (genitive singular neuter)
gardłowych (genitive plural masculine nonvirile)
gardłowemu (dative singular masculine animate inanimate)
gardłowej (dative singular feminine)
gardłowemu (dative singular neuter)
gardłowym (dative plural masculine nonvirile)
gardłowego (accusative singular masculine animate)
gardłową (accusative singular feminine)
gardłowe (accusative singular neuter)
gardłowych (accusative plural masculine)
gardłowe (accusative plural nonvirile)
gardłowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
gardłową (instrumental singular feminine)
gardłowym (instrumental singular neuter)
gardłowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
gardłowym (locative singular masculine animate inanimate)
gardłowej (locative singular feminine)
gardłowym (locative singular neuter)
gardłowych (locative plural masculine nonvirile)
gardłowa (vocative singular feminine)
gardłowe (vocative singular neuter)
gardłowi (vocative plural masculine)
gardłowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się


artykulacyjny

artykulacyjna (nominative singular feminine)
artykulacyjne (nominative singular neuter)
artykulacyjni (nominative plural masculine)
artykulacyjne (nominative plural nonvirile)
artykulacyjnego (genitive singular masculine animate inanimate)
artykulacyjnej (genitive singular feminine)
artykulacyjnego (genitive singular neuter)
artykulacyjnych (genitive plural masculine nonvirile)
artykulacyjnemu (dative singular masculine animate inanimate)
artykulacyjnej (dative singular feminine)
artykulacyjnemu (dative singular neuter)
artykulacyjnym (dative plural masculine nonvirile)
artykulacyjnego (accusative singular masculine animate)
artykulacyjną (accusative singular feminine)
artykulacyjne (accusative singular neuter)
artykulacyjnych (accusative plural masculine)
artykulacyjne (accusative plural nonvirile)
artykulacyjnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
artykulacyjną (instrumental singular feminine)
artykulacyjnym (instrumental singular neuter)
artykulacyjnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
artykulacyjnym (locative singular masculine animate inanimate)
artykulacyjnej (locative singular feminine)
artykulacyjnym (locative singular neuter)
artykulacyjnych (locative plural masculine nonvirile)
artykulacyjna (vocative singular feminine)
artykulacyjne (vocative singular neuter)
artykulacyjni (vocative plural masculine)
artykulacyjne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany z artykulacją, dotyczący artykulacji


szwa

hebr. שְׁוָא

szwy (genitive singular)
szwie (dative singular)
szwę (accusative singular)
szwą (instrumental singular)
szwie (locative singular)
szwo (vocative singular)
szwy (nominative plural)
szew (genitive plural)
szwom (dative plural)
szwy (accusative plural)
szwami (instrumental plural)
szwach (locative plural)
szwy (vocative plural)

średnio centralna samogłoska zaznaczana w międzynarodowym alfabecie fonetycznym symbolem [ə]


palatalizacja

palatalizacji (genitive singular)
palatalizacji (dative singular)
palatalizację (accusative singular)
palatalizacją (instrumental singular)
palatalizacji (locative singular)
palatalizacjo (vocative singular)
palatalizacje (nominative plural)
palatalizacji (genitive plural)
palatalizacyj (genitive plural obsolete)
palatalizacjom (dative plural)
palatalizacje (accusative plural)
palatalizacjami (instrumental plural)
palatalizacjach (locative plural)
palatalizacje (vocative plural)

zjawisko wymowy polegające na zmiękczaniu spółgłoski, czyli na dodawaniu artykulacji środkowopodniebiennej, pod wpływem sąsiadującej z nią samogłoski

[PDF], Uniwersytet Jagielloński, Kraków.


spółgłoska zwarto-szczelinowa

rodzaj spółgłoski, w której podczas artykulacji zachodzą dwie fazy: faza zwarcia i faza szczelinowa

Spółgłoski zwarto-szczelinowe są bardzo powszechne w wielu językach i mają istotne znaczenie w rozróżnianiu znaczeń słów.


zapis fonetyczny

zapisu fonetycznego (genitive singular)
zapisowi fonetycznemu (dative singular)
zapisem fonetycznym (instrumental singular)
zapisie fonetycznym (locative singular)
zapisie fonetyczny (vocative singular)
zapisy fonetyczne (nominative plural)
zapisów fonetycznych (genitive plural)
zapisom fonetycznym (dative plural)
zapisy fonetyczne (accusative plural)
zapisami fonetycznymi (instrumental plural)
zapisach fonetycznych (locative plural)
zapisy fonetyczne (vocative plural)

zapis na poziomie pojedynczych głosek, zazwyczaj w [nawiasach kwadratowych&rsqb


zapis fonologiczny

zapisu fonologicznego (genitive singular)
zapisowi fonologicznemu (dative singular)
zapisem fonologicznym (instrumental singular)
zapisie fonologicznym (locative singular)
zapisie fonologiczny (vocative singular)
zapisy fonologiczne (nominative plural)
zapisów fonologicznych (genitive plural)
zapisom fonologicznym (dative plural)
zapisy fonologiczne (accusative plural)
zapisami fonologicznymi (instrumental plural)
zapisach fonologicznych (locative plural)
zapisy fonologiczne (vocative plural)

zapis na ogólniejszym poziomie fonemów, będących takimi zbiorami głosek, że ich wymiana wewnątrz jednego fonemu nigdy nie powoduje zmiany znaczenia słowa; zazwyczaj w /nawiasach pochyłych/