episkop

episkopa (genitive singular)
episkopowi (dative singular)
episkopa (accusative singular)
episkopem (instrumental singular)
episkopie (locative singular)
episkopie (vocative singular)
episkopowie (nominative plural)
episkopów (genitive plural)
episkopom (dative plural)
episkopów (accusative plural)
episkopami (instrumental plural)
episkopach (locative plural)
episkopowie (vocative plural)


AK

(2.1) ros. автомат Калашникова

zob. też AK (ujednoznacznienie) w Wikipedii


katedra

(1.2) łac. cathedra < gr. καθέδρα (kathédra) → krzesło, siedzenie (na którym siedzi biskup)

objąć katedrę = objąć kierownictwo katedry

katedry (genitive singular)
katedrze (dative singular)
katedrę (accusative singular)
katedrą (instrumental singular)
katedrze (locative singular)
katedro (vocative singular)
katedry (nominative plural)
katedr (genitive plural)
katedrom (dative plural)
katedry (accusative plural)
katedrami (instrumental plural)
katedrach (locative plural)
katedry (vocative plural)

Jedną z atrakcji wycieczki jest zwiedzanie katedry.


adwokat diabła

(1.1) tłum. łac. advocatus diaboli, kalka językowa

adwokaci diabła (nominative plural)
adwokata diabła (genitive singular)
adwokatów diabła (genitive plural)
adwokatowi diabła (dative singular)
adwokatom diabła (dative plural)
adwokata diabła (accusative singular)
adwokatów diabła (accusative plural)
adwokatem diabła (instrumental singular)
adwokatami diabła (instrumental plural)
adwokacie diabła (locative singular)
adwokatach diabła (locative plural)
adwokacie diabła (vocative singular)
adwokaci diabła (vocative plural)

zob. też adwokat diabła w Wikipedii

zobacz też: Indeks:Polski - Związki frazeologiczne

duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze


filia

filii (genitive singular)
filii (dative singular)
filię (accusative singular)
filią (instrumental singular)
filii (locative singular)
filio (vocative singular)
filie (nominative plural)
filii (genitive plural)
filij (genitive plural obsolete)
filiom (dative plural)
filie (accusative plural)
filiami (instrumental plural)
filiach (locative plural)
filie (vocative plural)

oddział administracji kościelnej nie stanowiący samodzielnej parafii

Proboszcz odprawia msze we farze, zaś wikarzy i emeryt po filiach.


parochia

łac. parochia < gr. παροικία < gr. παροικέω → mieszkać obok

parochie (nominative plural)
parochii (genitive singular)
parochii (genitive plural)
parochij (genitive plural obsolete)
parochii (dative singular)
parochiom (dative plural)
parochię (accusative singular)
parochie (accusative plural)
parochią (instrumental singular)
parochiami (instrumental plural)
parochii (locative singular)
parochiach (locative plural)
parochio (vocative singular)
parochie (vocative plural)


organista

organisty (genitive singular)
organiście (dative singular)
organistę (accusative singular)
organistą (instrumental singular)
organiście (locative singular)
organisto (vocative singular)
organiści (nominative plural)
organistów (genitive plural)
organistom (dative plural)
organistów (accusative plural)
organistami (instrumental plural)
organistach (locative plural)
organiści (vocative plural)
organisty (depreciative nominative vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Zawody

pracownik kościelny odpowiedzialny za prowadzenie śpiewu i zwykle przygrywający na organach

W tę niedzielę Jasiek będzie kalikował organiście.


konklawe

(1.1) śr.łac. conclave, śr.łac. cum clave → pod kluczem, zamknięci na klucz – ponieważ z tego zgromadzenia nie można wyjść (drzwi są zamknięte), dopóki nie zostanie wybrany papież

w Kościele katolickim: zgromadzenie wybierające papieża; obrady tego zgromadzenia.

Po śmierci papieża zwołuje się konklawe, na którym kardynałowie wybierają nowego papieża.


biskup

(1.1) st.czes. biskup < swn. biscof < łac. episcopus < śr.gr. ἐπίσκοπος → biskup < gr. ἐπίσκοπος (episkopos) → nadzorca, strażnik

biskupa (genitive singular)
biskupowi (dative singular)
biskupa (accusative singular)
biskupem (instrumental singular)
biskupie (locative singular)
biskupie (vocative singular)
biskupi (nominative plural)
biskupów (genitive plural)
biskupom (dative plural)
biskupów (accusative plural)
biskupami (instrumental plural)
biskupach (locative plural)
biskupi (vocative plural)
biskupy (depreciative nominative vocative plural)

Forma mianownika i wołacza liczby mnogiej „biskupowie” jest niepoprawna.

zobacz też: Indeks:Polski - Indeks terminów religijnych

w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją

Tylko biskup może udzielić bierzmowania.

Małżeństwo niedopełnione, zawarte przez ochrzczonych lub między stroną ochrzczoną i stroną nieochrzczoną, może być ze słusznej przyczyny rozwiązane przez Biskupa Rzymskiego, na prośbę obydwu stron lub tylko jednej, choćby druga się nie zgadzała


parafianin

ˌparaˈfʲjä̃ɲĩn

parafʹi ̯ä̃ńĩn

parafianina (genitive singular)
parafianinowi (dative singular)
parafianina (accusative singular)
parafianinem (instrumental singular)
parafianinie (locative singular)
parafianinie (vocative singular)
parafianie (nominative plural)
parafian (genitive plural)
parafianom (dative plural)
parafian (accusative plural)
parafianami (instrumental plural)
parafianach (locative plural)
parafianie (vocative plural)

Parafianie zebrali się na niedzielnej mszy.

Zdaniem niektórych parafian postąpiono nierozważnie, stawiając kościół na tak grząskim gruncie.


parafia

pol. parochia < łac. parochia < gr. παροικία < gr. παροικέω → mieszkać obok

parafii (genitive singular)
parafii (dative singular)
parafię (accusative singular)
parafią (instrumental singular)
parafii (locative singular)
parafio (vocative singular)
parafie (nominative plural)
parafii (genitive plural)
parafiom (dative plural)
parafie (accusative plural)
parafiami (instrumental plural)
parafiach (locative plural)
parafie (vocative plural)

najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza

W maju w naszej parafii odbędzie się uroczystość pierwszej komunii świętej.


prymas

prymasa (genitive singular)
prymasowi (dative singular)
prymasa (accusative singular)
prymasem (instrumental singular)
prymasie (locative singular)
prymasie (vocative singular)
prymasi (nominative plural)
prymasowie (nominative plural)
prymasów (genitive plural)
prymasom (dative plural)
prymasów (accusative plural)
prymasami (instrumental plural)
prymasach (locative plural)
prymasi (vocative plural)
prymasowie (vocative plural)

Nie mylić z prymus.

tytuł honorowy niektórych arcybiskupów katolickich oraz anglikańskich

Prymas odprawił mszę w podwarszawskim Pruszkowie

Rzeczpospolita, nr 04.13, Warszawa, 2004 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.


taca

tacy (genitive singular)
tacy (dative singular)
tacę (accusative singular)
tacą (instrumental singular)
tacy (locative singular)
taco (vocative singular)
tace (nominative plural)
tac (genitive plural)
tacom (dative plural)
tace (accusative plural)
tacami (instrumental plural)
tacach (locative plural)
tace (vocative plural)

pojemnik, często koszyczek, służący do zbierania pieniędzy od wiernych w czasie mszy świętej

Pani Elwira jak zawsze wrzuciła na tacę kilka monet.

pieniądze zebrane od wyznawców podczas mszy do tacy (1.2)

Dzisiejsza taca przeznaczona będzie na ogrzewanie kościoła.


fara

fary (genitive singular)
farze (dative singular)
farę (accusative singular)
farą (instrumental singular)
farze (locative singular)
faro (vocative singular)
fary (nominative plural)
far (genitive plural)
farom (dative plural)
fary (accusative plural)
farami (instrumental plural)
farach (locative plural)
fary (vocative plural)

Poszliśmy najpierw do fary, a stamtąd ze śpiewem i chorągwiami do Franciszkanów, gdzie pielgrzymi ze wszystkich kaliskich parafii się zebrali na uroczyste pobłogosławienie pielgrzymki i pożegnanie

Henryk Grynberg, Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


erygować

ˌɛrɨˈɡɔvat͡ɕ

eryguję (singular first-person present)
erygujesz (singular second-person present)
eryguje (singular third-person present)
erygujemy (plural first-person present)
erygujecie (plural second-person present)
erygują (plural third-person present)
erygowałem (singular first-person past masculine)
erygowałeś (singular second-person past masculine)
erygował (singular third-person past masculine)
erygowaliśmy (plural first-person past masculine)
erygowaliście (plural second-person past masculine)
erygowali (plural third-person past masculine)
erygowałam (singular first-person past feminine)
erygowałaś (singular second-person past feminine)
erygowała (singular third-person past feminine)
erygowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
erygowałyście (plural second-person past feminine neuter)
erygowały (plural third-person past feminine neuter)
erygowałom (singular first-person past neuter potential rare)
erygowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
erygowało (singular third-person past neuter)
niech eryguję (singular first-person imperative)
eryguj (singular second-person imperative)
niech eryguje (singular third-person imperative)
erygujmy (plural first-person imperative)
erygujcie (plural second-person imperative)
niech erygują (plural third-person imperative)
będę erygował (singular first-person future masculine)
będę erygować (singular first-person future masculine)
będziesz erygował (singular second-person future masculine)
będziesz erygować (singular second-person future masculine)
będzie erygował (singular third-person future masculine)
będzie erygować (singular third-person future masculine)
będziemy erygowali (plural first-person future masculine)
będziemy erygować (plural first-person future masculine)
będziecie erygowali (plural second-person future masculine)
będziecie erygować (plural second-person future masculine)
będą erygowali (plural third-person future masculine)
będą erygować (plural third-person future masculine)
będę erygowała (singular first-person future feminine)
będę erygować (singular first-person future feminine)
będziesz erygowała (singular second-person future feminine)
będziesz erygować (singular second-person future feminine)
będzie erygowała (singular third-person future feminine)
będzie erygować (singular third-person future feminine)
będziemy erygowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy erygować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie erygowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie erygować (plural second-person future feminine neuter)
będą erygowały (plural third-person future feminine neuter)
będą erygować (plural third-person future feminine neuter)
będę erygowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę erygować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz erygowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz erygować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie erygowało (singular third-person future neuter)
będzie erygować (singular third-person future neuter)
erygowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
erygowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
erygował był (singular third-person pluperfect masculine)
erygowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
erygowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
erygowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
erygowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
erygowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
erygowała była (singular third-person pluperfect feminine)
erygowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
erygowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
erygowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
erygowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
erygowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
erygowało było (singular third-person pluperfect neuter)
erygowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
erygowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym erygował (singular first-person conditional masculine)
erygowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś erygował (singular second-person conditional masculine)
erygowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby erygował (singular third-person conditional masculine)
erygowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy erygowali (plural first-person conditional masculine)
erygowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście erygowali (plural second-person conditional masculine)
erygowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby erygowali (plural third-person conditional masculine)
erygowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym erygowała (singular first-person conditional feminine)
erygowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś erygowała (singular second-person conditional feminine)
erygowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby erygowała (singular third-person conditional feminine)
erygowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy erygowały (plural first-person conditional feminine neuter)
erygowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście erygowały (plural second-person conditional feminine neuter)
erygowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby erygowały (plural third-person conditional feminine neuter)
erygowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym erygowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
erygowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś erygowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
erygowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby erygowało (singular third-person conditional neuter)
erygujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
nieerygujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
erygująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
nieerygująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
erygujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
nieerygujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
erygujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
nieerygujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
erygowany (singular first-person second-person third-person masculine)
nieerygowany (singular first-person second-person third-person masculine)
erygowani (plural first-person second-person third-person masculine)
nieerygowani (plural first-person second-person third-person masculine)
erygowana (singular first-person second-person third-person feminine)
nieerygowana (singular first-person second-person third-person feminine)
erygowane (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
nieerygowane (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
erygowane (singular first-person second-person third-person neuter)
nieerygowane (singular first-person second-person third-person neuter)
erygując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie erygując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
erygowanie (singular plural first-person second-person third-person)
nieerygowanie (singular plural first-person second-person third-person)

W 1992 roku papież Jan Paweł II erygował diecezję gliwicką, a kościół parafialny pod wezwaniem św. Apostołów Piotra i Pawła podniósł do godności kościoła katedralnego.


PM

zob. też PM w Wikipedii


klecha

klechy (genitive singular)
klesze (dative singular)
klechę (accusative singular)
klechą (instrumental singular)
klesze (locative singular)
klecho (vocative singular)
klechy (nominative plural)
klechów (genitive plural)
klech (genitive plural)
klechom (dative plural)
klechów (accusative plural)
klech (accusative plural)
klechami (instrumental plural)
klechach (locative plural)
klechy (vocative plural)

pomocnik proboszcza, zazwyczaj pragnący zostać duchownym


antypapież

ˌãntɨˈpapʲjɛʃ

antypapieża (genitive singular)
antypapieżowi (dative singular)
antypapieża (accusative singular)
antypapieżem (instrumental singular)
antypapieżu (locative singular)
antypapieżu (vocative singular)
antypapieże (nominative plural)
antypapieży (genitive plural)
antypapieżów (genitive plural)
antypapieżom (dative plural)
antypapieży (accusative plural)
antypapieżów (accusative plural)
antypapieżami (instrumental plural)
antypapieżach (locative plural)
antypapieże (vocative plural)

osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony

Jednym z pierwszych antypapieży był Feliks II.


suma

sumy (genitive singular)
sumie (dative singular)
sumę (accusative singular)
sumą (instrumental singular)
sumie (locative singular)
sumo (vocative singular)
sumy (nominative plural)
sum (genitive plural)
sumom (dative plural)
sumy (accusative plural)
sumami (instrumental plural)
sumach (locative plural)
sumy (vocative plural)

w liturgii katolickiej: główna uroczysta msza odprawiana w dni świąteczne

Po sumie organista zaintonował „Boże, coś Polskę”.


kustosz

kustosza (genitive singular)
kustoszowi (dative singular)
kustosza (accusative singular)
kustoszem (instrumental singular)
kustoszu (locative singular)
kustoszu (vocative singular)
kustosze (nominative plural)
kustoszy (genitive plural)
kustoszów (genitive plural)
kustoszom (dative plural)
kustoszy (accusative plural)
kustoszów (accusative plural)
kustoszami (instrumental plural)
kustoszach (locative plural)
kustosze (vocative plural)

zwierzchnik klasztorów stanowiących kustodię

kanonik kapituły zarządzający własnością kapituły katedralnej lub kolegialnej


ojciec chrzestny

ˈɔjt͡ɕɛt͡s ˈxʃɛstnɨ

ojcowie chrzestni (nominative plural)
ojca chrzestnego (genitive singular)
ojców chrzestnych (genitive plural)
ojcu chrzestnemu (dative singular)
ojcom chrzestnym (dative plural)
ojca chrzestnego (accusative singular)
ojców chrzestnych (accusative plural)
ojcem chrzestnym (instrumental singular)
ojcami chrzestnymi (instrumental plural)
ojcu chrzestnym (locative singular)
ojcach chrzestnych (locative plural)
ojcze chrzestny (vocative singular)
ojcowie chrzestni (vocative plural)
ojce chrzestne (depreciative nominative vocative plural)

mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną


nuncjatura

wł. nunziatura < wł. nunziare < łac. nuntiare

nuncjatury (nominative plural)
nuncjatury (genitive singular)
nuncjatur (genitive plural)
nuncjaturze (dative singular)
nuncjaturom (dative plural)
nuncjaturę (accusative singular)
nuncjatury (accusative plural)
nuncjaturą (instrumental singular)
nuncjaturami (instrumental plural)
nuncjaturze (locative singular)
nuncjaturach (locative plural)
nuncjaturo (vocative singular)
nuncjatury (vocative plural)


kancjonał

kancjonału (genitive singular)
kancjonałowi (dative singular)
kancjonałem (instrumental singular)
kancjonale (locative singular)
kancjonale (vocative singular)
kancjonały (nominative plural)
kancjonałów (genitive plural)
kancjonałom (dative plural)
kancjonały (accusative plural)
kancjonałami (instrumental plural)
kancjonałach (locative plural)
kancjonały (vocative plural)


synod

łac. synodus < gr. σύνοδος → zebranie, konsylium < gr. σύν + ὁδός

synodu (genitive singular)
synodowi (dative singular)
synodem (instrumental singular)
synodzie (locative singular)
synodzie (vocative singular)
synody (nominative plural)
synodów (genitive plural)
synodom (dative plural)
synody (accusative plural)
synodami (instrumental plural)
synodach (locative plural)
synody (vocative plural)

zebranie przedstawicieli duchowieństwa i świeckich w kościołach chrześcijańskich

Biskup diecezjalny może wezwać na synod diecezjalny w charakterze członków także innych, czy to duchownych, czy członków instytutów życia konsekrowanego, czy wiernych świeckich


kościelny

będzie z niego ksiądz jak z diabła kościelny

kościelnego (genitive singular)
kościelnemu (dative singular)
kościelnego (accusative singular)
kościelnym (instrumental singular)
kościelnym (locative singular)
kościelni (nominative plural)
kościelnych (genitive plural)
kościelnym (dative plural)
kościelnych (accusative plural)
kościelnymi (instrumental plural)
kościelnych (locative plural)
kościelni (vocative plural)


gregorianka

(1.1) od imienia papieża Grzegorza I, który zapoczątkował ten zwyczaj

ˌɡrɛɡɔrʲˈjãnka

gregorianki (genitive singular)
gregoriance (dative singular)
gregoriankę (accusative singular)
gregorianką (instrumental singular)
gregoriance (locative singular)
gregorianko (vocative singular)
gregorianki (nominative plural)
gregorianek (genitive plural)
gregoriankom (dative plural)
gregorianki (accusative plural)
gregoriankami (instrumental plural)
gregoriankach (locative plural)
gregorianki (vocative plural)

Zamówiłam gregoriankę za dziadka.


dyspensa

zwolnienie od przepisów prawa kościelnego

Papież nieoczekiwanie nie udzielił dyspens zbuntowanym siostrom zakonnym.


kadzielnica

ˌkad͡ʑɛlʲˈɲit͡sa

kadzielnice (nominative plural)
kadzielnicy (genitive singular)
kadzielnic (genitive plural)
kadzielnicy (dative singular)
kadzielnicom (dative plural)
kadzielnicę (accusative singular)
kadzielnice (accusative plural)
kadzielnicą (instrumental singular)
kadzielnicami (instrumental plural)
kadzielnicy (locative singular)
kadzielnicach (locative plural)
kadzielnico (vocative singular)
kadzielnice (vocative plural)

W zakrystii ministrant włożył do kadzielnicy rozpalone węgielki.


anatema

anatemy (genitive singular)
anatemie (dative singular)
anatemę (accusative singular)
anatemą (instrumental singular)
anatemie (locative singular)
anatemo (vocative singular)
anatemy (nominative plural)
anatem (genitive plural)
anatemom (dative plural)
anatemy (accusative plural)
anatemami (instrumental plural)
anatemach (locative plural)
anatemy (vocative plural)

klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich

osoba, przedmiot lub nauka dotknięta klątwą kościelną


metropolita

metropolici (nominative plural)
metropolity (genitive singular)
metropolitów (genitive plural)
metropolicie (dative singular)
metropolitom (dative plural)
metropolitę (accusative singular)
metropolitów (accusative plural)
metropolitą (instrumental singular)
metropolitami (instrumental plural)
metropolicie (locative singular)
metropolitach (locative plural)
metropolito (vocative singular)
metropolici (vocative plural)

arcybiskup zajmujący czołowe miejsce w prowincji kościelnej – metropolii

Może skończy się ta farsa, że formalnie diecezja jest częścią polskiej prowincji kościelnej i formalnie podlega – na pośmiewisko chyba – polskiemu metropolicie, arcybiskupowi Gniezna?


diak

diaka (genitive singular)
diakowi (dative singular)
diaka (accusative singular)
diakiem (instrumental singular)
diaku (locative singular)
diaku (vocative singular)
diakowie (nominative plural)
diacy (nominative plural)
diaków (genitive plural)
diakom (dative plural)
diaków (accusative plural)
diakami (instrumental plural)
diakach (locative plural)
diakowie (vocative plural)

zob. też diak (ujednoznacznienie) w Wikipedii


kanon

(1.1-6) łac. canon < gr. κανών → reguła, wzorzec

kanonu (genitive singular)
kanonowi (dative singular)
kanonem (instrumental singular)
kanonie (locative singular)
kanonie (vocative singular)
kanony (nominative plural)
kanonów (genitive plural)
kanonom (dative plural)
kanony (accusative plural)
kanonami (instrumental plural)
kanonach (locative plural)
kanony (vocative plural)

modlitwa eucharystyczna, część mszy świętej

Przez ponad tysiąc lat kanon był celebrowany szeptem.


puryfikaterz

puryfikaterza (genitive singular)
puryfikaterzowi (dative singular)
puryfikaterzem (instrumental singular)
puryfikaterzu (locative singular)
puryfikaterzu (vocative singular)
puryfikaterze (nominative plural)
puryfikaterzy (genitive plural)
puryfikaterzom (dative plural)
puryfikaterze (accusative plural)
puryfikaterzami (instrumental plural)
puryfikaterzach (locative plural)
puryfikaterze (vocative plural)

płócienna ściereczka używana w liturgii katolickiej do rytualnego oczyszczania (puryfikacji) naczyń mszalnych

Puryfikaterz używany przez Jana Pawła II podczas mszy świętych w Watykanie trafił do kościoła św. Jerzego w Goleniowie.

A. Tarczykowska: Kościół w Goleniowie ma pamiątkę po papieżu, www.gs24.pl

Ministrant położył puryfikaterz na ołtarzu obok kielicha i pateny.


prowincja

prowincji (genitive singular)
prowincji (dative singular)
prowincję (accusative singular)
prowincją (instrumental singular)
prowincji (locative singular)
prowincjo (vocative singular)
prowincji (genitive singular)
prowincji (dative singular)
prowincję (accusative singular)
prowincją (instrumental singular)
prowincji (locative singular)
prowincjo (vocative singular)
prowincje (nominative plural)
prowincji (genitive plural)
prowincjom (dative plural)
prowincje (accusative plural)
prowincjami (instrumental plural)
prowincjach (locative plural)
prowincje (vocative plural)

kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa

Katowice i Gliwice należą do tej samej prowincji kościelnej.

zakonna jednostka administracyjna pod jurysdykcją przełożonego prowincjalengo

Zbigniew wstąpił do prowincji franciszkanów.


oaza

oazy (genitive singular)
oazie (dative singular)
oazę (accusative singular)
oazą (instrumental singular)
oazie (locative singular)
oazo (vocative singular)
oazy (nominative plural)
oaz (genitive plural)
oazom (dative plural)
oazy (accusative plural)
oazami (instrumental plural)
oazach (locative plural)
oazy (vocative plural)

potoczna nazwa katolickiego Ruchu Światło-Życie

Blachnicki założył oazę, by umożliwić młodzieży wyrwanie się ze świata indoktrynacji komunistycznej.

typ letniego obozu organizowanego przez Ruch Światło-Życie, cotygodniowe spotkanie formacyjne

Pojechaliśmy z Anetą na oazę do Murzasichla.

Na piątkowej oazie animatorka omówiła kolejny krok.


templariusz

(1.1) p.łac. templarii → świątynni < franc. templiers < łac. templaris < łac. templum → świątynia

templariusza (genitive singular)
templariuszowi (dative singular)
templariusza (accusative singular)
templariuszem (instrumental singular)
templariuszu (locative singular)
templariuszu (vocative singular)
templariusze (nominative plural)
templariuszy (genitive plural)
templariuszów (genitive plural)
templariuszom (dative plural)
templariuszy (accusative plural)
templariuszów (accusative plural)
templariuszami (instrumental plural)
templariuszach (locative plural)
templariusze (vocative plural)

członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona

Pani zapewne zna tego bałwana, tego… no, już nie wiem, jak go nazwać, który opublikował w gazecie wiadomość o skarbie templariuszy.

Zbigniew Nienacki: Pan Samochodzik i templariusze


parafianka

parafianki (genitive singular)
parafiance (dative singular)
parafiankę (accusative singular)
parafianką (instrumental singular)
parafiance (locative singular)
parafianko (vocative singular)
parafianki (nominative plural)
parafianek (genitive plural)
parafiankom (dative plural)
parafianki (accusative plural)
parafiankami (instrumental plural)
parafiankach (locative plural)
parafianki (vocative plural)

Ksiądz martwił się o los jednej ze swoich parafianek.


akolita

(1.1-2) łac. acolythus, łac. acoluthus < gr. ἀκόλουθος → towarzyszący, idący za kimś

akolity (genitive singular)
akolicie (dative singular)
akolitę (accusative singular)
akolitą (instrumental singular)
akolicie (locative singular)
akolito (vocative singular)
akolici (nominative plural)
akolitów (genitive plural)
akolitom (dative plural)
akolitów (accusative plural)
akolitami (instrumental plural)
akolitach (locative plural)
akolici (vocative plural)

rzeczownik ma rodzaj męskoosobowy, a odmianę żeńską

osoba, której udzielono posługi akolitatu

Babcię Józię odwiedził ksiądz z Panem Jezusem, któremu towarzyszył akolita.


cingulum

t͡sʲĩŋˈɡulũm

cingula (nominative plural)
cingulów (genitive plural)
cingulom (dative plural)
cingula (accusative plural)
cingulami (instrumental plural)
cingulach (locative plural)
cingula (vocative plural)

pas lub sznur, element stroju liturgicznego

Prezbiter miał na sobie albę przewiązaną czerwonym cingulum.


kolator

kolatora (genitive singular)
kolatorowi (dative singular)
kolatora (accusative singular)
kolatorem (instrumental singular)
kolatorze (locative singular)
kolatorze (vocative singular)
kolatorzy (nominative plural)
kolatorów (genitive plural)
kolatorom (dative plural)
kolatorów (accusative plural)
kolatorami (instrumental plural)
kolatorach (locative plural)
kolatorzy (vocative plural)

osoba, która ma prawo obsadzać urzędy kościelne, zazwyczaj fundator kościoła lub spadkobierca fundatora


lunula

łac. lunula < zdrobnienie od łac. luna → księżyc

lunuli (genitive singular)
lunuli (dative singular)
lunulę (accusative singular)
lunulą (instrumental singular)
lunuli (locative singular)
lunulo (vocative singular)
lunule (nominative plural)
lunul (genitive plural)
lunuli (genitive plural)
lunulom (dative plural)
lunule (accusative plural)
lunulami (instrumental plural)
lunulach (locative plural)
lunule (vocative plural)

zob. też lunula w Wikipedii

Proboszcz przypomniał akolicie, iż w monstrancji brakowało lunuli.

Parafianie ofiarowali kościołowi pięknie zdobioną, pozłacaną lunulę.


pelerynka

ˌpɛlɛˈrɨ̃nka

pelerynki (genitive singular)
pelerynce (dative singular)
pelerynkę (accusative singular)
pelerynką (instrumental singular)
pelerynce (locative singular)
pelerynko (vocative singular)
pelerynki (nominative plural)
pelerynek (genitive plural)
pelerynkom (dative plural)
pelerynki (accusative plural)
pelerynkami (instrumental plural)
pelerynkach (locative plural)
pelerynki (vocative plural)

szata liturgiczna ministrantów w kształcie pelerynki (1.2)

W tę niedzielę ministranci nosili pelerynki koloru zielonego.


matka chrzestna

matki chrzestnej (genitive singular)
matce chrzestnej (dative singular)
matkę chrzestną (accusative singular)
matką chrzestną (instrumental singular)
matce chrzestnej (locative singular)
matko chrzestna (vocative singular)
matki chrzestne (nominative plural)
matek chrzestnych (genitive plural)
matkom chrzestnym (dative plural)
matki chrzestne (accusative plural)
matkami chrzestnymi (instrumental plural)
matkach chrzestnych (locative plural)
matki chrzestne (vocative plural)

kobieta przedstawiająca do chrztu osobę chrzczoną


prebenda

(1.1) niem. Präbende < franc. prébende < p.łac. kośc. praebenda < łac. praebeo

prebendy (genitive singular)
prebendzie (dative singular)
prebendę (accusative singular)
prebendą (instrumental singular)
prebendzie (locative singular)
prebendo (vocative singular)
prebendy (nominative plural)
prebend (genitive plural)
prebendom (dative plural)
prebendy (accusative plural)
prebendami (instrumental plural)
prebendach (locative plural)
prebendy (vocative plural)

część dochodów, które duchowni otrzymują jako wynagrodzenie za pełnione obowiązki


toga

togi (nominative plural)
togi (genitive singular)
tóg (genitive plural)
tog (genitive plural)
todze (dative singular)
togom (dative plural)
togę (accusative singular)
togi (accusative plural)
togą (instrumental singular)
togami (instrumental plural)
todze (locative singular)
togach (locative plural)
togo (vocative singular)
togi (vocative plural)


dekanat

dekanatu (genitive singular)
dekanatowi (dative singular)
dekanatem (instrumental singular)
dekanacie (locative singular)
dekanacie (vocative singular)
dekanaty (nominative plural)
dekanatów (genitive plural)
dekanatom (dative plural)
dekanaty (accusative plural)
dekanatami (instrumental plural)
dekanatach (locative plural)
dekanaty (vocative plural)

nie mylić z: dziekanat

jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego, obejmująca kilka do kilkunastu parafii z dziekanem na czele

Nasza parafia należy do dekanatu panewnickiego.

stanowisko, urząd dziekana, zarządcy dekanatu (1.1)


kadzidło

prasł. *kadidlo < prasł. *kaditi + *-dlo

kadzidła (genitive singular)
kadzidłu (dative singular)
kadzidłem (instrumental singular)
kadzidle (locative singular)
kadzidła (nominative plural)
kadzideł (genitive plural)
kadzidłom (dative plural)
kadzidła (accusative plural)
kadzidłami (instrumental plural)
kadzidłach (locative plural)
kadzidła (vocative plural)

Ksiądz chwycił kadzidło i zaczął okadzać paschał.


dziekanat

dziekanatu (genitive singular)
dziekanatowi (dative singular)
dziekanatem (instrumental singular)
dziekanacie (locative singular)
dziekanacie (vocative singular)
dziekanaty (nominative plural)
dziekanatów (genitive plural)
dziekanatom (dative plural)
dziekanaty (accusative plural)
dziekanatami (instrumental plural)
dziekanatach (locative plural)
dziekanaty (vocative plural)

stanowisko lub urząd dziekana, zarządcy dziekanatu (1.2)


imprimatur

Jako część wyrażenia łacińskiego Nihil obstat quominus imprimatur – nic nie stoi na przeszkodzie by było wydrukowane.

Metropolita krakowski, kard. Stanisław Dziwisz, po przeprowadzeniu cenzury kościelnej, nadał 12 kwietnia imprimatur litanii do bł. Jana Pawła II


diecezja

(1.1) łac. dioecesis < gr. διοίκησις → zarządzanie domem < gr. διοικέω

diecezji (genitive singular)
diecezji (dative singular)
diecezję (accusative singular)
diecezją (instrumental singular)
diecezji (locative singular)
diecezjo (vocative singular)
diecezje (nominative plural)
diecezji (genitive plural)
diecezyj (genitive plural obsolete)
diecezjom (dative plural)
diecezje (accusative plural)
diecezjami (instrumental plural)
diecezjach (locative plural)
diecezje (vocative plural)

jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa

Sąsiaduje z diecezją przemyską od wschodu, z diecezją sandomierską od północy i z diecezją tarnowską od zachodu


proboszcz

st.czes. probošt < śwn. probost < śr.łac. propositus

proboszcza (genitive singular)
proboszczowi (dative singular)
proboszcza (accusative singular)
proboszczem (instrumental singular)
proboszczu (locative singular)
proboszczu (vocative singular)
proboszczowie (nominative plural)
proboszczów (genitive plural)
proboszczom (dative plural)
proboszczów (accusative plural)
proboszczami (instrumental plural)
proboszczach (locative plural)
proboszczowie (vocative plural)
proboszcze (depreciative nominative vocative plural)

niepoprawna jest forma D. lm „proboszczy”

Na żywieckim rynku Trzech Króli, reprezentujących poszczególne parafie żywieckie, przywita burmistrz miasta oraz proboszczowie żywieccy


podniesienie

ˌpɔdʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ

podniesienia (genitive singular)
podniesieniu (dative singular)
podniesieniem (instrumental singular)
podniesieniu (locative singular)
podniesienia (nominative plural)
podniesień (genitive plural)
podniesieniom (dative plural)
podniesienia (accusative plural)
podniesieniami (instrumental plural)
podniesieniach (locative plural)
podniesienia (vocative plural)

formy liczby mnogiej są używane rzadko.

część mszy, w czasie której kapłan podnosi hostię i kielich, ukazując wiernym materię sakramentu


tum

tumy (nominative plural)
tumu (genitive singular)
tumów (genitive plural)
tumowi (dative singular)
tumom (dative plural)
tumy (accusative plural)
tumem (instrumental singular)
tumami (instrumental plural)
tumie (locative singular)
tumach (locative plural)
tumie (vocative singular)
tumy (vocative plural)


kiermasz

kiermaszu (genitive singular)
kiermaszowi (dative singular)
kiermaszem (instrumental singular)
kiermaszu (locative singular)
kiermaszu (vocative singular)
kiermasze (nominative plural)
kiermaszów (genitive plural)
kiermaszy (genitive plural)
kiermaszom (dative plural)
kiermasze (accusative plural)
kiermaszami (instrumental plural)
kiermaszach (locative plural)
kiermasze (vocative plural)


minoryta

minoryty (genitive singular)
minorycie (dative singular)
minorytę (accusative singular)
minorytą (instrumental singular)
minorycie (locative singular)
minoryto (vocative singular)
minoryci (nominative plural)
minorytów (genitive plural)
minorytom (dative plural)
minorytów (accusative plural)
minorytami (instrumental plural)
minorytach (locative plural)
minoryci (vocative plural)

franciszkanin, członek Zakonu Braci Mniejszych


stypendium

Za przyjęte stypendium mszalne kapłan winien odprawić mszę zgodnie z intencją ofiarodawcy.


patena

okrągła, zwykle pozłacana tacka na hostię lub do nakrywania kielicha podczas liturgii


metropolia

łac. metropolis < gr. μητρόπολις < gr. μήτηρ + πόλις → matka + polis, miasto

metropolii (genitive singular)
metropolii (dative singular)
metropolię (accusative singular)
metropolią (instrumental singular)
metropolii (locative singular)
metropolio (vocative singular)
metropolie (nominative plural)
metropolii (genitive plural)
metropoliom (dative plural)
metropolie (accusative plural)
metropoliami (instrumental plural)
metropoliach (locative plural)
metropolie (vocative plural)

zob. też metropolia w Wikipedii

prowincja kościelna zarządzana przez arcybiskupa, składająca się z kilku diecezji


kurat

kurata (genitive singular)
kuratowi (dative singular)
kurata (accusative singular)
kuratem (instrumental singular)
kuracie (locative singular)
kuracie (vocative singular)
kuraci (nominative plural)
kuratów (genitive plural)
kuratom (dative plural)
kuratów (accusative plural)
kuratami (instrumental plural)
kuratach (locative plural)
kuraci (vocative plural)

duszpasterz zarządzający parafią klasztorną


melchizedek

małe naczyńko w kształcie półksiężyca, w którym konsekrowana hostia jest umieszczana w monstrancji


cyborium

p.łac. cyborium, p.łac. ciborium < gr. κιβώριον (kibṓrion)

cyboria (nominative plural)
cyboriów (genitive plural)
cyboriom (dative plural)
cyboria (accusative plural)
cyboriami (instrumental plural)
cyboriach (locative plural)
cyboria (vocative plural)

puszka, naczynie do przechowywania hostii oraz komunikantów

Neoprezbiter podarował rodzinnej parafii cyborium przywiezione z pielgrzymki do Lourdes.


minister prowincjalny

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-minister prowincjalny.wav

ministra prowincjalnego (genitive singular)
ministrowi prowincjalnemu (dative singular)
ministra prowincjalnego (accusative singular)
ministrem prowincjalnym (instrumental singular)
ministrze prowincjalnym (locative singular)
ministrze prowincjalny (vocative singular)
ministrowie prowincjalni (nominative plural)
ministrów prowincjalnych (genitive plural)
ministrom prowincjalnym (dative plural)
ministrów prowincjalnych (accusative plural)
ministrami prowincjalnymi (instrumental plural)
ministrach prowincjalnych (locative plural)
ministrowie prowincjalni (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Związki frazeologiczne

wyższy przełożony zakonny, zarządzający prowincją

Minister prowincjalny powinien często odwiedzać domy i braci

Statuty Generalne Zakonu Braci Mniejszych, Wrocław 2005, str. 145.

Na jego koniec ministrowie prowincjalni napisali list do wszystkich braci w Europie


prowincjał

(1.1) łac. provincialis < łac. provincia

prowincjała (genitive singular)
prowincjałowi (dative singular)
prowincjała (accusative singular)
prowincjałem (instrumental singular)
prowincjale (locative singular)
prowincjale (vocative singular)
prowincjałowie (nominative plural)
prowincjałów (genitive plural)
prowincjałom (dative plural)
prowincjałów (accusative plural)
prowincjałami (instrumental plural)
prowincjałach (locative plural)
prowincjałowie (vocative plural)

Podczas nieobecności prowincjała rządy w prowincji spełniał komisarz prowincjalny


krew Pańska

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-krew Pańska.wav

krwi Pańskiej (genitive singular)
krwi Pańskiej (dative singular)
krew Pańską (accusative singular)
krwią Pańską (instrumental singular)
krwi Pańskiej (locative singular)
krwi Pańska (vocative singular)

istnieje możliwość użycia dużej litery ze względów religijnych, emocjonalnych itp.: „Krew Pańska”

określenie konsekrowanego wina zaczerpnięte z Nowego Testamentu, używane m.in. w tekstach liturgicznych, jedna z postaci eucharystycznych

Dlatego też kto spożywa chleb lub pije kielich Pański niegodnie, winny będzie Ciała i Krwi Pańskiej


kuria

kurii (genitive singular)
kurii (dative singular)
kurię (accusative singular)
kurią (instrumental singular)
kurii (locative singular)
kurio (vocative singular)
kurie (nominative plural)
kurii (genitive plural)
kuriom (dative plural)
kurie (accusative plural)
kuriami (instrumental plural)
kuriach (locative plural)
kurie (vocative plural)

instytucja administracyjna zarządzająca diecezją, na której czele stoi ordynariusz

Pracownicy kurii biskupiej nazywani są kurialistami.

instytucja administracyjna zarządzająca prowincją zakonną, na której czele stoi przełożony prowincjalny

Ojciec Bonawentura od lat pracuje w kurii prowincjalnej, jest sekretarzem prowincjała.

Kurię wybudowano według projektu Zygmunta Gawlika.


ciało Pańskie

ciała Pańskiego (genitive singular)
ciału Pańskiemu (dative singular)
ciałem Pańskim (instrumental singular)
ciele Pańskim (locative singular)

istnieje możliwość użycia dużej litery ze względów religijnych, emocjonalnych itp.: „Ciało Pańskie”

określenie konsekrowanej hostii zaczerpnięte z Nowego Testamentu, używane m.in. w tekstach liturgicznych, jedna z postaci eucharystycznych

Kto bowiem spożywa i pije, nie zważając na Ciało Pańskie, wyrok sobie spożywa i pije

Ukazywanie Ciała Pańskiego przez wszystkich koncelebransów jest szkodliwe, bo zaciemnia czytelność znaku

Michał Pac, Czy Ciało Pańskie ukazują także koncelebransi?.

Przystąpmy z radością do ołtarza słowa i Ciała Pańskiego, jak do tego zachęca nas dzisiejszy psalm responsoryjny


rekluza

rekluzy (genitive singular)
rekluzie (dative singular)
rekluzę (accusative singular)
rekluzą (instrumental singular)
rekluzie (locative singular)
rekluzo (vocative singular)
rekluzy (nominative plural)
rekluz (genitive plural)
rekluzom (dative plural)
rekluzy (accusative plural)
rekluzami (instrumental plural)
rekluzach (locative plural)
rekluzy (vocative plural)

zakonnica żyjąca na stałe we własnej celi zakonnej

Jedna z rekluz codziennie modliła się o powodzenie wyprawy.


sodalicja mariańska

sodalicji mariańskiej (genitive singular)
sodalicji mariańskiej (dative singular)
sodalicję mariańską (accusative singular)
sodalicją mariańską (instrumental singular)
sodalicji mariańskiej (locative singular)
sodalicjo mariańska (vocative singular)
sodalicje mariańskie (nominative plural)
sodalicji mariańskich (genitive plural)
sodalicjom mariańskim (dative plural)
sodalicje mariańskie (accusative plural)
sodalicjami mariańskimi (instrumental plural)
sodalicjach mariańskich (locative plural)
sodalicje mariańskie (vocative plural)

katolickie stowarzyszenie, które propaguje kult Matki Boskiej

Na Górnym Śląsku sodalicje mariańskie pojawiły się w XIX wieku

Kazanie wikarego zaskoczyło panie z sodalicji mariańskiej.


sodalistka

sodalistki (genitive singular)
sodalistce (dative singular)
sodalistkę (accusative singular)
sodalistką (instrumental singular)
sodalistce (locative singular)
sodalistko (vocative singular)
sodalistki (nominative plural)
sodalistek (genitive plural)
sodalistkom (dative plural)
sodalistki (accusative plural)
sodalistkami (instrumental plural)
sodalistkach (locative plural)
sodalistki (vocative plural)

W procesji Bożego Ciała nie mogło zabraknąć sodalistek z ich wspaniałym sztandarem.

Babcia Józia była sodalistką, a dziadek Franek tercjarzem.


kolegiata

kolegiaty (genitive singular)
kolegiacie (dative singular)
kolegiatę (accusative singular)
kolegiatą (instrumental singular)
kolegiacie (locative singular)
kolegiato (vocative singular)
kolegiaty (nominative plural)
kolegiat (genitive plural)
kolegiatom (dative plural)
kolegiaty (accusative plural)
kolegiatami (instrumental plural)
kolegiatach (locative plural)
kolegiaty (vocative plural)

ważniejsza świątynia katolicka z własną kapitułą kanoników

Do atrakcji turystycznych Chocza należy barokowa kolegiata wraz z pałacem infułatów.


Najświętszy Sakrament

(1.1) tłum. p.łac. Sanctissimum Sacramentum

Najświętszego Sakramentu (genitive singular)
Najświętszemu Sakramentowi (dative singular)
Najświętszym Sakramentem (instrumental singular)
Najświętszym Sakramencie (locative singular)
Najświętszy Sakramencie (vocative singular)

Proszę księdza, mam takie jedno pytanko, jak adoruje się Najświętszy Sakrament?

Siostry klaryski przechowują Najświętszy Sakrament w kaplicy Stygmatów św. Franciszka z Asyżu.

Na samym końcu nabożeństwa diakon okadził Najświętszy Sakrament.


kapituła

kapituły (genitive singular)
kapitule (dative singular)
kapitułę (accusative singular)
kapitułą (instrumental singular)
kapitule (locative singular)
kapituło (vocative singular)
kapituły (nominative plural)
kapituł (genitive plural)
kapitułom (dative plural)
kapituły (accusative plural)
kapitułami (instrumental plural)
kapitułach (locative plural)
kapituły (vocative plural)

organ kolegialny w Kościele katolickim złożony z duchownych

W naszej prowincji zakonnej miała miejsce w zeszłym roku kapituła, podczas której wybrano prowincjała.

Na ostatniej kapitule domowej bracia ustalili harmonogram celebracji wielkopiątkowych.


wikary

wikarego (genitive singular)
wikaremu (dative singular)
wikarego (accusative singular)
wikarym (instrumental singular)
wikarym (locative singular)
wikarzy (nominative plural)
wikarych (genitive plural)
wikarym (dative plural)
wikarych (accusative plural)
wikarymi (instrumental plural)
wikarych (locative plural)
wikarzy (vocative plural)

prezbiter na stałe pomagający proboszczowi w pracy duszpasterskiej

W naszej parafii zarówno proboszcz jak i księża wikarzy uczą w szkole.

Babcia Józia przygotowała wikaremu jajecznicę z pięciu jaj.


rekluzorium

rekluzoria (nominative plural)
rekluzoriów (genitive plural)
rekluzoriom (dative plural)
rekluzoria (accusative plural)
rekluzoriami (instrumental plural)
rekluzoriach (locative plural)
rekluzoria (vocative plural)

Wejście do rekluzorium zamurowywano.


komunikant

komunikanta (genitive singular)
komunikantowi (dative singular)
komunikantem (instrumental singular)
komunikancie (locative singular)
komunikancie (vocative singular)
komunikanty (nominative plural)
komunikantów (genitive plural)
komunikantom (dative plural)
komunikanty (accusative plural)
komunikantami (instrumental plural)
komunikantach (locative plural)
komunikanty (vocative plural)

okrągły opłatek z mąki pszennej, mniejszy od hostii, używany podczas mszy

Klaryski zajmują się wypiekiem komunikantów i hostii.

Wikaremu w Sokółce wypadł komunikant podczas rozdawania komunii świętej.


komunikant

komunikanta (genitive singular)
komunikantowi (dative singular)
komunikanta (accusative singular)
komunikantem (instrumental singular)
komunikancie (locative singular)
komunikancie (vocative singular)
komunikanci (nominative plural)
komunikantów (genitive plural)
komunikantom (dative plural)
komunikantów (accusative plural)
komunikantami (instrumental plural)
komunikantach (locative plural)
komunikanci (vocative plural)


wiatyk

franc. viatique < łac. viāticum → pieniądze na podróż; zaoszczędzony żołd

wiatyku (genitive singular)
wiatykowi (dative singular)
wiatykiem (instrumental singular)
wiatyku (locative singular)
wiatyku (vocative singular)
wiatyki (nominative plural)
wiatyków (genitive plural)
wiatykom (dative plural)
wiatyki (accusative plural)
wiatykami (instrumental plural)
wiatykach (locative plural)
wiatyki (vocative plural)

komunia dawana wiernemu w niebezpieczeństwie śmierci

Członkowie towarzyszyli księdzu, gdy udawał się z wiatykiem i w ostatniej drodze współbraci i sióstr.


archidiecezja

(1.1) pol. archi- + diecezja < łac. dioecesis < gr. διοίκησις → zarządzanie domem < gr. διοικέω

archidiecezji (genitive singular)
archidiecezji (dative singular)
archidiecezję (accusative singular)
archidiecezją (instrumental singular)
archidiecezji (locative singular)
archidiecezjo (vocative singular)
archidiecezje (nominative plural)
archidiecezji (genitive plural)
archidiecezyj (genitive plural obsolete)
archidiecezjom (dative plural)
archidiecezje (accusative plural)
archidiecezjami (instrumental plural)
archidiecezjach (locative plural)
archidiecezje (vocative plural)

jednostka administracyjna zarządzana przez arcybiskupa

Jan Paweł II podniósł diecezję katowicką do rangi archidiecezji.

Główną świątynią archidiecezji jest archikatedra.


parafialny

parafialna (nominative singular feminine)
parafialne (nominative singular neuter)
parafialni (nominative plural masculine)
parafialne (nominative plural nonvirile)
parafialnego (genitive singular masculine animate inanimate)
parafialnej (genitive singular feminine)
parafialnego (genitive singular neuter)
parafialnych (genitive plural masculine nonvirile)
parafialnemu (dative singular masculine animate inanimate)
parafialnej (dative singular feminine)
parafialnemu (dative singular neuter)
parafialnym (dative plural masculine nonvirile)
parafialnego (accusative singular masculine animate)
parafialną (accusative singular feminine)
parafialne (accusative singular neuter)
parafialnych (accusative plural masculine)
parafialne (accusative plural nonvirile)
parafialnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
parafialną (instrumental singular feminine)
parafialnym (instrumental singular neuter)
parafialnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
parafialnym (locative singular masculine animate inanimate)
parafialnej (locative singular feminine)
parafialnym (locative singular neuter)
parafialnych (locative plural masculine nonvirile)
parafialna (vocative singular feminine)
parafialne (vocative singular neuter)
parafialni (vocative plural masculine)
parafialne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

Nie wiedziałem, że w naszym kościele parafialnym jest figura św. Antoniego.

Pochowaliśmy babcię na cmentarzu parafialnym przy Sienkiewicza.


archimandryta

archimandryty (genitive singular)
archimandrycie (dative singular)
archimandrytę (accusative singular)
archimandrytą (instrumental singular)
archimandrycie (locative singular)
archimandryto (vocative singular)
archimandryci (nominative plural)
archimandrytów (genitive plural)
archimandrytom (dative plural)
archimandrytów (accusative plural)
archimandrytami (instrumental plural)
archimandrytach (locative plural)
archimandryci (vocative plural)
archimandryty (depreciative nominative vocative plural)

przełożony klasztoru w katolickich Kościołach wschodnich


egzorcysta

egzorcysty (genitive singular)
egzorcyście (dative singular)
egzorcystę (accusative singular)
egzorcystą (instrumental singular)
egzorcyście (locative singular)
egzorcysto (vocative singular)
egzorcyści (nominative plural)
egzorcystów (genitive plural)
egzorcystom (dative plural)
egzorcystów (accusative plural)
egzorcystami (instrumental plural)
egzorcystach (locative plural)
egzorcyści (vocative plural)

osoba uprawniona do odprawienia egzorcyzmu

Egzorcysta podejmuje wstępną modlitwę egzorcyzmem i sprawdza, czy pojawiają się objawy wskazane w rytuale jako oznaki opętania.

Wielu egzorcystów stosuje egzorcyzm diagnostyczny zamiast wysłania delikwenta do psychologa lub lekarza psychiatry.


diakon

(1.1) łac. diaconus < gr. διάκονος → sługa

diakona (genitive singular)
diakonowi (dative singular)
diakona (accusative singular)
diakonem (instrumental singular)
diakonie (locative singular)
diakonie (vocative singular)
diakoni (nominative plural)
diakonów (genitive plural)
diakonom (dative plural)
diakonów (accusative plural)
diakonami (instrumental plural)
diakonach (locative plural)
diakoni (vocative plural)

duchowny z najniższym stopniem święceń sakramentalnych

Ojciec diakon odczytał dziś ewangelię.

Diakoni nie noszą ornatów, ich strojem jest dalmatyka.


egzorcyzm

łac. exorcismus < gr. ἐξορκισμός → zaprzysiężenie, zaklęcie

egzorcyzmu (genitive singular)
egzorcyzmowi (dative singular)
egzorcyzmem (instrumental singular)
egzorcyzmie (locative singular)
egzorcyzmie (vocative singular)
egzorcyzmy (nominative plural)
egzorcyzmów (genitive plural)
egzorcyzmom (dative plural)
egzorcyzmy (accusative plural)
egzorcyzmami (instrumental plural)
egzorcyzmach (locative plural)
egzorcyzmy (vocative plural)

obrzęd liturgiczny, który ma usuwać wpływ szatana na osoby, miejsca lub rzeczy

W nowej formie rytuału chrzcielnego egzorcyzmy są zredukowane do trudno zauważalnej postaci.

Egzorcysta podejmuje wstępną modlitwę egzorcyzmem i sprawdza, czy pojawiają się objawy wskazane w rytuale jako oznaki opętania

Wielu egzorcystów stosuje egzorcyzm diagnostyczny zamiast wysłania delikwenta do psychologa lub lekarza psychiatry

Odmówiła sobie egzorcyzm, który dostała od spowiednika, i pomogło.

Po drugiej stronie obrazka ze św. Michałem Archaniołem znajdował się krótki egzorcyzm do prywatnego odmawiania.


neoprezbiter

neoprezbitera (genitive singular)
neoprezbiterowi (dative singular)
neoprezbitera (accusative singular)
neoprezbiterem (instrumental singular)
neoprezbiterze (locative singular)
neoprezbiterze (vocative singular)
neoprezbiterzy (nominative plural)
neoprezbiterów (genitive plural)
neoprezbiterom (dative plural)
neoprezbiterów (accusative plural)
neoprezbiterami (instrumental plural)
neoprezbiterach (locative plural)
neoprezbiterzy (vocative plural)

prezbiter w pierwszym roku po przyjęciu święceń

Biskup poprosił neoprezbiterów, by stanęli wokół ołtarza.

Panie z sodalicji mariańskiej złożyły księdzu neoprezbiterowi życzenia.

W niedzielę ojciec neoprezbiter będzie udzielał błogosławieństwa prymicyjnego.


ornat

diabeł się w ornat ubrał i ogonem na mszę dzwoni

ornatu (genitive singular)
ornatowi (dative singular)
ornatem (instrumental singular)
ornacie (locative singular)
ornacie (vocative singular)
ornaty (nominative plural)
ornatów (genitive plural)
ornatom (dative plural)
ornaty (accusative plural)
ornatami (instrumental plural)
ornatach (locative plural)
ornaty (vocative plural)

wierzchnia szata liturgiczna prezbiterów

Proboszcz wyszedł do ołtarza w fioletowym ornacie.

W okresie zwykłym kapłan nosi ornat koloru zielonego.

Odprawiał bez ornatu, w samej stule.


stuła

stuły (genitive singular)
stule (dative singular)
stułę (accusative singular)
stułą (instrumental singular)
stule (locative singular)
stuło (vocative singular)
stuły (nominative plural)
stuł (genitive plural)
stułom (dative plural)
stuły (accusative plural)
stułami (instrumental plural)
stułach (locative plural)
stuły (vocative plural)

szata liturgiczna prezbiterów w formie wstęgi sukna

Odprawiał nabożeństwo bez ornatu, w samej stule.

Różny sposób noszenia stuły przez diakona i kapłana wskazuje na różny zakres obowiązków

Ojciec Mieczysław ma stułę z San Giovanni Rotondo.


prezbiterat

prezbiteratu (genitive singular)
prezbiteratowi (dative singular)
prezbiteratem (instrumental singular)
prezbiteracie (locative singular)
prezbiteracie (vocative singular)
prezbiteraty (nominative plural)
prezbiteratów (genitive plural)
prezbiteratom (dative plural)
prezbiteraty (accusative plural)
prezbiteratami (instrumental plural)
prezbiteratach (locative plural)
prezbiteraty (vocative plural)

Biskup udzielił święceń prezbiteratu.

Możesz poczytać o prezbiteracie w „Katechizmie Kościoła Katolickiego”.

wykonywanie urzędu kapłańskiego wynikającego z sakramentu prezbiteratu (1.1)

W pierwszym roku swojego prezbiteratu uczył dzieci religii.


kapłaństwo

kapłaństwa (genitive singular)
kapłaństwu (dative singular)
kapłaństwem (instrumental singular)
kapłaństwie (locative singular)
kapłaństwa (nominative plural)
kapłaństw (genitive plural)
kapłaństwom (dative plural)
kapłaństwa (accusative plural)
kapłaństwami (instrumental plural)
kapłaństwach (locative plural)
kapłaństwa (vocative plural)

Kapłaństwo jest jednym z siedmiu sakramentów.

W wielu posługach dla wspólnoty sakrament kapłaństwa ma szczególne znaczenie


biskupstwo

biskupstwa (genitive singular)
biskupstwu (dative singular)
biskupstwem (instrumental singular)
biskupstwie (locative singular)
biskupstwa (nominative plural)
biskupstw (genitive plural)
biskupstwom (dative plural)
biskupstwa (accusative plural)
biskupstwami (instrumental plural)
biskupstwach (locative plural)
biskupstwa (vocative plural)

Ten polski purpurat nie cenił sobie swojego biskupstwa.

administracyjny okręg kościelny pod jurysdykcją biskupa

To biskupstwo ustanowił Ojciec Święty Jan Paweł II.

Biskupstwo pomezańskie jest diecezją tytularną bp. Adama Wodarczyka.


dziekan

dziekana (genitive singular)
dziekanowi (dative singular)
dziekana (accusative singular)
dziekanem (instrumental singular)
dziekanie (locative singular)
dziekanie (vocative singular)
dziekani (nominative plural)
dziekanów (genitive plural)
dziekanom (dative plural)
dziekanów (accusative plural)
dziekanami (instrumental plural)
dziekanach (locative plural)
dziekani (vocative plural)

prezbiter kierujący dekanatem, wikariusz rejonowy

Dziekani przekazli proboszczom materiały duszpasterskie dostarczone przez kurię.

Brat babci Honoraty był dziekanem okręgu generalnego w Wojsku Polskim.

Następnie obowiązkiem i jednocześnie przywilejem dziekana jest sprawowanie pogrzebu zmarłego papieża, jeśli wakat nastąpił przez śmierć.


nabożeństwo

nabożeństwa (genitive singular)
nabożeństwu (dative singular)
nabożeństwem (instrumental singular)
nabożeństwie (locative singular)
nabożeństwa (nominative plural)
nabożeństw (genitive plural)
nabożeństwom (dative plural)
nabożeństwa (accusative plural)
nabożeństwami (instrumental plural)
nabożeństwach (locative plural)
nabożeństwa (vocative plural)
nabożeństwa (genitive singular)
nabożeństwu (dative singular)
nabożeństwem (instrumental singular)
nabożeństwie (locative singular)

obrzęd religijny, niekiedy znacznie rozbudowany, odbywający się najczęściej w świątyni

Po nabożeństwie organista szybko zbiegł z chóru, gubiąc po drodze nuty.


ochrzcić

ochrzczę (singular first-person)
ochrzcisz (singular second-person)
ochrzci (singular third-person)
ochrzcimy (plural first-person)
ochrzcicie (plural second-person)
ochrzczą (plural third-person)
ochrzciłem (singular first-person past masculine)
ochrzciłeś (singular second-person past masculine)
ochrzcił (singular third-person past masculine)
ochrzciliśmy (plural first-person past masculine)
ochrzciliście (plural second-person past masculine)
ochrzcili (plural third-person past masculine)
ochrzciłam (singular first-person past feminine)
ochrzciłaś (singular second-person past feminine)
ochrzciła (singular third-person past feminine)
ochrzciłyśmy (plural first-person past feminine neuter)
ochrzciłyście (plural second-person past feminine neuter)
ochrzciły (plural third-person past feminine neuter)
ochrzciłom (singular first-person past neuter potential rare)
ochrzciłoś (singular second-person past neuter potential rare)
ochrzciło (singular third-person past neuter)
niech ochrzczę (singular first-person imperative)
ochrzcij (singular second-person imperative)
niech ochrzci (singular third-person imperative)
ochrzcijmy (plural first-person imperative)
ochrzcijcie (plural second-person imperative)
niech ochrzczą (plural third-person imperative)
ochrzczony (singular first-person second-person third-person masculine)
nieochrzczony (singular first-person second-person third-person masculine)
ochrzczeni (plural first-person second-person third-person masculine)
nieochrzczeni (plural first-person second-person third-person masculine)
ochrzczona (singular first-person second-person third-person feminine)
nieochrzczona (singular first-person second-person third-person feminine)
ochrzczone (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
nieochrzczone (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
ochrzczone (singular first-person second-person third-person neuter)
nieochrzczone (singular first-person second-person third-person neuter)
ochrzciwszy (singular plural first-person second-person third-person)
ochrzczenie (singular plural first-person second-person third-person)
nieochrzczenie (singular plural first-person second-person third-person)
ochrzciłem był (singular first-person pluperfect masculine)
ochrzciłeś był (singular second-person pluperfect masculine)
ochrzcił był (singular third-person pluperfect masculine)
ochrzciliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
ochrzciliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
ochrzcili byli (plural third-person pluperfect masculine)
ochrzciłam była (singular first-person pluperfect feminine)
ochrzciłaś była (singular second-person pluperfect feminine)
ochrzciła była (singular third-person pluperfect feminine)
ochrzciłyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
ochrzciłyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
ochrzciły były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
ochrzciłom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
ochrzciłoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
ochrzciło było (singular third-person pluperfect neuter)
ochrzczono (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
ochrzciłbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym ochrzcił (singular first-person conditional masculine)
ochrzciłbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś ochrzcił (singular second-person conditional masculine)
ochrzciłby (singular third-person conditional masculine)
byłby ochrzcił (singular third-person conditional masculine)
ochrzcilibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy ochrzcili (plural first-person conditional masculine)
ochrzcilibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście ochrzcili (plural second-person conditional masculine)
ochrzciliby (plural third-person conditional masculine)
byliby ochrzcili (plural third-person conditional masculine)
ochrzciłabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym ochrzciła (singular first-person conditional feminine)
ochrzciłabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś ochrzciła (singular second-person conditional feminine)
ochrzciłaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby ochrzciła (singular third-person conditional feminine)
ochrzciłybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy ochrzciły (plural first-person conditional feminine neuter)
ochrzciłybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście ochrzciły (plural second-person conditional feminine neuter)
ochrzciłyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby ochrzciły (plural third-person conditional feminine neuter)
ochrzciłobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym ochrzciło (singular first-person conditional neuter potential rare)
ochrzciłobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś ochrzciło (singular second-person conditional neuter potential rare)
ochrzciłoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby ochrzciło (singular third-person conditional neuter)

Karol Wojtyła został ochrzczony w Wadowicach.


ochrzcić

Pisarz ochrzcił się, przebywając jeszcze w Paryżu.


dalmatyka

(1.1) łac. dalmatica < łac. dalmaticus → dalmatyński < łac. Dalmatia → Dalmacja

dalmatyki (genitive singular)
dalmatyce (dative singular)
dalmatykę (accusative singular)
dalmatyką (instrumental singular)
dalmatyce (locative singular)
dalmatyko (vocative singular)
dalmatyki (nominative plural)
dalmatyk (genitive plural)
dalmatykom (dative plural)
dalmatyki (accusative plural)
dalmatykami (instrumental plural)
dalmatykach (locative plural)
dalmatyki (vocative plural)

Diakoni nie noszą ornatów, ich strojem jest dalmatyka.

Szafa była wypełniona barokowymi dalmatykami, ornatami i kapami.


katechizm

łac. catechismus < gr. κατηχητικός < gr. κατηχέω → katechizować

katechizmu (genitive singular)
katechizmowi (dative singular)
katechizmem (instrumental singular)
katechizmie (locative singular)
katechizmie (vocative singular)
katechizmy (nominative plural)
katechizmów (genitive plural)
katechizmom (dative plural)
katechizmy (accusative plural)
katechizmami (instrumental plural)
katechizmach (locative plural)
katechizmy (vocative plural)

Katecheta rozdał uczniom nowiusieńkie katechizmy.


humerał

humerału (genitive singular)
humerałowi (dative singular)
humerałem (instrumental singular)
humerale (locative singular)
humerale (vocative singular)
humerały (nominative plural)
humerałów (genitive plural)
humerałom (dative plural)
humerały (accusative plural)
humerałami (instrumental plural)
humerałach (locative plural)
humerały (vocative plural)

element stroju liturgicznego w katolicyzmie w formie płóciennej chusty

Niektórzy zakonnicy zakładają nieco większy humerał na swój kaptur, tak aby nie był on widoczny.

Zakonnice wyhaftowały na humerałach ozdobny chrystogram IHS.


litania

(1.1) p.łac. litania < gr. λιτανεία < gr. λιτανεύω < gr. λιτή (litḗ)

litanii (genitive singular)
litanii (dative singular)
litanię (accusative singular)
litanią (instrumental singular)
litanii (locative singular)
litanio (vocative singular)
litanie (nominative plural)
litanii (genitive plural)
litaniom (dative plural)
litanie (accusative plural)
litaniami (instrumental plural)
litaniach (locative plural)
litanie (vocative plural)

dłuższa formuła modlitewna z powtarzającym się wezwaniem

Perpetua odmówiła przed snem litanię loretańską.


błogosławiony

błogosławionego (genitive singular)
błogosławionemu (dative singular)
błogosławionego (accusative singular)
błogosławionym (instrumental singular)
błogosławionym (locative singular)
błogosławieni (nominative plural)
błogosławionych (genitive plural)
błogosławionym (dative plural)
błogosławionych (accusative plural)
błogosławionymi (instrumental plural)
błogosławionych (locative plural)
błogosławieni (vocative plural)

ktoś zmarły uznany przez kościół lub społeczność za godnego kultu

Błogosławiony Edmund Bojanowski założył żeńskie zgromadzenie zakonne.

Leksykon zawiera hagiografie wszystkich świętych i błogosławionych.


dk.

W dniu odpustu parafię odwiedzili ks. Dominik Stolarczyk i dk. Mateusz Komorowski.

W kancelarii parafialnej pomoże w tym tygodniu dk. Zbyszek.


konfesjonał

franc. confessionnal, wł. confessionale, utworzone od łac. cōnfessĭō → przyznanie się, wyznanie

konfesjonału (genitive singular)
konfesjonałowi (dative singular)
konfesjonałem (instrumental singular)
konfesjonale (locative singular)
konfesjonale (vocative singular)
konfesjonały (nominative plural)
konfesjonałów (genitive plural)
konfesjonałom (dative plural)
konfesjonały (accusative plural)
konfesjonałami (instrumental plural)
konfesjonałach (locative plural)
konfesjonały (vocative plural)

kościelny mebel służący do słuchania spowiedzi

Mówią, że w Niemczech katolicy powynosili z kościołów konfesjonały i od razu zapełniły się gabinety psychologów.

Miejscem celebracji sakramentu pojednania jest konfesjonał z kratą

Z drzwiczek konfesjonału zwisała fioletowa stuła.


chrzcić

chrzczę (singular first-person present)
chrzcisz (singular second-person present)
chrzci (singular third-person present)
chrzcimy (plural first-person present)
chrzcicie (plural second-person present)
chrzczą (plural third-person present)
chrzciłem (singular first-person past masculine)
chrzciłeś (singular second-person past masculine)
chrzcił (singular third-person past masculine)
chrzciliśmy (plural first-person past masculine)
chrzciliście (plural second-person past masculine)
chrzcili (plural third-person past masculine)
chrzciłam (singular first-person past feminine)
chrzciłaś (singular second-person past feminine)
chrzciła (singular third-person past feminine)
chrzciłyśmy (plural first-person past feminine neuter)
chrzciłyście (plural second-person past feminine neuter)
chrzciły (plural third-person past feminine neuter)
chrzciłom (singular first-person past neuter potential rare)
chrzciłoś (singular second-person past neuter potential rare)
chrzciło (singular third-person past neuter)
niech chrzczę (singular first-person imperative)
chrzcij (singular second-person imperative)
niech chrzci (singular third-person imperative)
chrzcijmy (plural first-person imperative)
chrzcijcie (plural second-person imperative)
niech chrzczą (plural third-person imperative)
będę chrzcił (singular first-person future masculine)
będę chrzcić (singular first-person future masculine)
będziesz chrzcił (singular second-person future masculine)
będziesz chrzcić (singular second-person future masculine)
będzie chrzcił (singular third-person future masculine)
będzie chrzcić (singular third-person future masculine)
będziemy chrzcili (plural first-person future masculine)
będziemy chrzcić (plural first-person future masculine)
będziecie chrzcili (plural second-person future masculine)
będziecie chrzcić (plural second-person future masculine)
będą chrzcili (plural third-person future masculine)
będą chrzcić (plural third-person future masculine)
będę chrzciła (singular first-person future feminine)
będę chrzcić (singular first-person future feminine)
będziesz chrzciła (singular second-person future feminine)
będziesz chrzcić (singular second-person future feminine)
będzie chrzciła (singular third-person future feminine)
będzie chrzcić (singular third-person future feminine)
będziemy chrzciły (plural first-person future feminine neuter)
będziemy chrzcić (plural first-person future feminine neuter)
będziecie chrzciły (plural second-person future feminine neuter)
będziecie chrzcić (plural second-person future feminine neuter)
będą chrzciły (plural third-person future feminine neuter)
będą chrzcić (plural third-person future feminine neuter)
będę chrzciło (singular first-person future neuter potential rare)
będę chrzcić (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz chrzciło (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz chrzcić (singular second-person future neuter potential rare)
będzie chrzciło (singular third-person future neuter)
będzie chrzcić (singular third-person future neuter)
chrzciłem był (singular first-person pluperfect masculine)
chrzciłeś był (singular second-person pluperfect masculine)
chrzcił był (singular third-person pluperfect masculine)
chrzciliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
chrzciliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
chrzcili byli (plural third-person pluperfect masculine)
chrzciłam była (singular first-person pluperfect feminine)
chrzciłaś była (singular second-person pluperfect feminine)
chrzciła była (singular third-person pluperfect feminine)
chrzciłyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
chrzciłyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
chrzciły były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
chrzciłom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
chrzciłoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
chrzciło było (singular third-person pluperfect neuter)
chrzczono (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
chrzciłbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym chrzcił (singular first-person conditional masculine)
chrzciłbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś chrzcił (singular second-person conditional masculine)
chrzciłby (singular third-person conditional masculine)
byłby chrzcił (singular third-person conditional masculine)
chrzcilibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy chrzcili (plural first-person conditional masculine)
chrzcilibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście chrzcili (plural second-person conditional masculine)
chrzciliby (plural third-person conditional masculine)
byliby chrzcili (plural third-person conditional masculine)
chrzciłabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym chrzciła (singular first-person conditional feminine)
chrzciłabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś chrzciła (singular second-person conditional feminine)
chrzciłaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby chrzciła (singular third-person conditional feminine)
chrzciłybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy chrzciły (plural first-person conditional feminine neuter)
chrzciłybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście chrzciły (plural second-person conditional feminine neuter)
chrzciłyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby chrzciły (plural third-person conditional feminine neuter)
chrzciłobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym chrzciło (singular first-person conditional neuter potential rare)
chrzciłobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś chrzciło (singular second-person conditional neuter potential rare)
chrzciłoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby chrzciło (singular third-person conditional neuter)
chrzczący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niechrzczący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
chrzcząca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niechrzcząca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
chrzczące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niechrzczące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
chrzczące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niechrzczące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
chrzczony (singular first-person second-person third-person masculine)
niechrzczony (singular first-person second-person third-person masculine)
chrzczeni (plural first-person second-person third-person masculine)
niechrzczeni (plural first-person second-person third-person masculine)
chrzczona (singular first-person second-person third-person feminine)
niechrzczona (singular first-person second-person third-person feminine)
chrzczone (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
niechrzczone (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
chrzczone (singular first-person second-person third-person neuter)
niechrzczone (singular first-person second-person third-person neuter)
chrzcząc (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie chrzcząc (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
chrzczenie (singular plural first-person second-person third-person)
niechrzczenie (singular plural first-person second-person third-person)

Proboszcz chrzcił zawsze w drugą niedzielę miesiąca.


sekularyzacja

(1.1) franc. sécularisation < łac. saecularis → świecki

sekularyzacje (nominative plural)
sekularyzacji (genitive singular)
sekularyzacji (genitive plural)
sekularyzacyj (genitive plural obsolete)
sekularyzacji (dative singular)
sekularyzacjom (dative plural)
sekularyzację (accusative singular)
sekularyzacje (accusative plural)
sekularyzacją (instrumental singular)
sekularyzacjami (instrumental plural)
sekularyzacji (locative singular)
sekularyzacjach (locative plural)
sekularyzacjo (vocative singular)
sekularyzacje (vocative plural)

przejście osoby duchownej do stanu świeckiego


rekolektant

pol. rekolekcje < st.pol. rekolekcja < łac. recollectio → wewnętrzne skupienie

rekolektanta (genitive singular)
rekolektantowi (dative singular)
rekolektanta (accusative singular)
rekolektantem (instrumental singular)
rekolektancie (locative singular)
rekolektancie (vocative singular)
rekolektanci (nominative plural)
rekolektantów (genitive plural)
rekolektantom (dative plural)
rekolektantów (accusative plural)
rekolektantami (instrumental plural)
rekolektantach (locative plural)
rekolektanci (vocative plural)

Każdy rekolektant znalazł na stoliku nocnym ramowy program rekolekcji.

Panie kucharki zgotowały rekolektantom nie lada niespodziankę.

Rekolektantom bardzo podobały się ojca homilie i konferencje ascetyczne.


kane

rodzaj dzwonu umieszczanego w świątyniach buddyjskich, z którego dźwięk wydobywany jest uderzeniami specjalnej, podwieszanej belki


kościół parafialny

kościoła parafialnego (genitive singular)
kościołowi parafialnemu (dative singular)
kościołem parafialnym (instrumental singular)
kościele parafialnym (locative singular)
kościele parafialny (vocative singular)
kościoły parafialne (nominative plural)
kościołów parafialnych (genitive plural)
kościołom parafialnym (dative plural)
kościoły parafialne (accusative plural)
kościołami parafialnymi (instrumental plural)
kościołach parafialnych (locative plural)
kościoły parafialne (vocative plural)

jedyna lub główna świątynia w danej parafii

W naszym kościele parafialnym odbywają się nabożeństwa charyzmatyczne.

W tej parafii oprócz kościoła parafialnego są trzy kościoły filialne i jeden pomocniczy.


celebracja eucharystyczna

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-celebracja eucharystyczna.wav

uczestniczenie w celebracji eucharystycznej

celebracji eucharystycznej (genitive singular)
celebracji eucharystycznej (dative singular)
celebrację eucharystyczną (accusative singular)
celebracją eucharystyczną (instrumental singular)
celebracji eucharystycznej (locative singular)
celebracjo eucharystyczna (vocative singular)
celebracje eucharystyczne (nominative plural)
celebracji eucharystycznych (genitive plural)
celebracjom eucharystycznym (dative plural)
celebracje eucharystyczne (accusative plural)
celebracjami eucharystycznymi (instrumental plural)
celebracjach eucharystycznych (locative plural)
celebracje eucharystyczne (vocative plural)

Papież Franciszek przewodniczył uroczystej celebracji eucharystycznej na zakończenie Roku Wiary.

W celebracji eucharystycznej wyraźnie obecny jest wymiar pokutny


duchowieństwo

duchowieństwa (genitive singular)
duchowieństwu (dative singular)
duchowieństwem (instrumental singular)
duchowieństwie (locative singular)

ogół duchownych danego kościoła lub wspólnoty religijnej, stan duchowny

Część szczególna dotycząca duchowieństwa została poświęcona zagadnieniom związanym z pełnieniem funkcji papieża, biskupa, proboszcza, wikariusza, zakonnika czy nauczyciela religii.

Wykład był poświęcony roli duchowieństwa żydowskiego w czasie powstania styczniowego.


kolegium

kolegia (nominative plural)
kolegiów (genitive plural)
kolegiom (dative plural)
kolegia (accusative plural)
kolegiami (instrumental plural)
kolegiach (locative plural)
kolegia (vocative plural)

Po wystąpieniu wakatu Stolicy Apostolskiej kolegium to zbiera się na konklawe w celu wybrania nowego papieża


wikariusz

wikariusza (genitive singular)
wikariuszowi (dative singular)
wikariusza (accusative singular)
wikariuszem (instrumental singular)
wikariuszu (locative singular)
wikariuszu (vocative singular)
wikariusze (nominative plural)
wikariuszy (genitive plural)
wikariuszom (dative plural)
wikariuszy (accusative plural)
wikariuszami (instrumental plural)
wikariuszach (locative plural)
wikariusze (vocative plural)

prezbiter na stałe pomagający proboszczowi w pracy duszpasterskiej

Ks. Michałowi pomagali w kolędowaniu wikariusze z sąsiedniej parafii.


Liturgia godzin

Liturgii godzin (genitive singular)
Liturgii godzin (dative singular)
Liturgię godzin (accusative singular)
Liturgią godzin (instrumental singular)
Liturgii godzin (locative singular)
Liturgio godzin (vocative singular)
Liturgie godzin (nominative plural)
Liturgii godzin (genitive plural)
Liturgiom godzin (dative plural)
Liturgie godzin (accusative plural)
Liturgiami godzin (instrumental plural)
Liturgiach godzin (locative plural)
Liturgie godzin (vocative plural)

zobacz też: Liturgia godzin • Jutrznia • Godzina czytań • Modlitwa w ciągu dnia • Nieszpory • Kompleta

wskazana jest pisownia pierwszego członu wielką literą

codzienna modlitwa liturgiczna Kościoła katolickiego

Wspólnota odmówiła Liturgię godzin w chórze zakonnym.


msza pasterska

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-msza pasterska.wav

mszy pasterskiej (genitive singular)
mszy pasterskiej (dative singular)
mszę pasterską (accusative singular)
mszą pasterską (instrumental singular)
mszy pasterskiej (locative singular)
mszo pasterska (vocative singular)
msze pasterskie (nominative plural)
mszy pasterskich (genitive plural)
mszom pasterskim (dative plural)
msze pasterskie (accusative plural)
mszami pasterskimi (instrumental plural)
mszach pasterskich (locative plural)
msze pasterskie (vocative plural)

Papież przewodniczył mszy pasterskiej, którą odprawił w Bazylice św. Piotra.


posługa

posługi (genitive singular)
posłudze (dative singular)
posługę (accusative singular)
posługą (instrumental singular)
posłudze (locative singular)
posługo (vocative singular)
posługi (nominative plural)
posług (genitive plural)
posługom (dative plural)
posługi (accusative plural)
posługami (instrumental plural)
posługach (locative plural)
posługi (vocative plural)

w Kościele urząd powierzany wiernemu świeckiemu dla wypełnienia określonych zadań, przede wszystkim podczas liturgii lub w związku z nią

Klerycy przyjęli posługę akolitatu z rąk prowincjała.


koncelebrant

koncelebranta (genitive singular)
koncelebrantowi (dative singular)
koncelebranta (accusative singular)
koncelebrantem (instrumental singular)
koncelebrancie (locative singular)
koncelebrancie (vocative singular)
koncelebranci (nominative plural)
koncelebrantów (genitive plural)
koncelebrantom (dative plural)
koncelebrantów (accusative plural)
koncelebrantami (instrumental plural)
koncelebrantach (locative plural)
koncelebranci (vocative plural)

prezbiter nie będący głównym celebransem podczas sprawowania eucharystii

W Wielki Czwartek każdy koncelebrant otrzyma białą różę.

Wszelkie formuły koncelebranci powinni wypowiadać ściszonym głosem.


celebrans

celebransa (genitive singular)
celebransowi (dative singular)
celebransa (accusative singular)
celebransem (instrumental singular)
celebransie (locative singular)
celebransie (vocative singular)
celebransi (nominative plural)
celebransów (genitive plural)
celebransom (dative plural)
celebransów (accusative plural)
celebransami (instrumental plural)
celebransach (locative plural)
celebransi (vocative plural)

główny prezbiter sprawujący liturgię, celebrant

Z zakrystii wyszedł celebrans ubrany w różowy ornat.

Sodalistki wręczyły celebransowi bukiet frezji.


pasterski

pasterska (nominative singular feminine)
pasterskie (nominative singular neuter)
pasterscy (nominative plural masculine)
pasterskie (nominative plural nonvirile)
pasterskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
pasterskiej (genitive singular feminine)
pasterskiego (genitive singular neuter)
pasterskich (genitive plural masculine nonvirile)
pasterskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
pasterskiej (dative singular feminine)
pasterskiemu (dative singular neuter)
pasterskim (dative plural masculine nonvirile)
pasterskiego (accusative singular masculine animate)
pasterską (accusative singular feminine)
pasterskie (accusative singular neuter)
pasterskich (accusative plural masculine)
pasterskie (accusative plural nonvirile)
pasterskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
pasterską (instrumental singular feminine)
pasterskim (instrumental singular neuter)
pasterskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
pasterskim (locative singular masculine animate inanimate)
pasterskiej (locative singular feminine)
pasterskim (locative singular neuter)
pasterskich (locative plural masculine nonvirile)
pasterska (vocative singular feminine)
pasterskie (vocative singular neuter)
pasterscy (vocative plural masculine)
pasterskie (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

leżący w gestii biskupa lub episkopatu, odnoszący się do ich posługi

W liście pasterskim biskupi przypomnieli o roli rodziny.


akolitat

(1.1-2) pol. akolita + -t < łac. acolythus, łac. acoluthus

akolitatu (genitive singular)
akolitatowi (dative singular)
akolitatem (instrumental singular)
akolitacie (locative singular)
akolitacie (vocative singular)
akolitaty (nominative plural)
akolitatów (genitive plural)
akolitatom (dative plural)
akolitaty (accusative plural)
akolitatami (instrumental plural)
akolitatach (locative plural)
akolitaty (vocative plural)

jedna ze współczesnych posług w Kościele

Prowincjał udzielił posługi akolitatu dwunastu klerykom.

Rodzice przyjechali na akolitat swojego syna.


nabożeństwo majowe

funzione serale di maggio con la litania alla Vergine

nabożeństwa majowego (genitive singular)
nabożeństwu majowemu (dative singular)
nabożeństwem majowym (instrumental singular)
nabożeństwie majowym (locative singular)
nabożeństwa majowe (nominative plural)
nabożeństw majowych (genitive plural)
nabożeństwom majowym (dative plural)
nabożeństwa majowe (accusative plural)
nabożeństwami majowymi (instrumental plural)
nabożeństwach majowych (locative plural)
nabożeństwa majowe (vocative plural)

Na nabożeństwach majowych grał organista z Murzasichla.


celebrant

celebranta (genitive singular)
celebrantowi (dative singular)
celebranta (accusative singular)
celebrantem (instrumental singular)
celebrancie (locative singular)
celebrancie (vocative singular)
celebranci (nominative plural)
celebrantów (genitive plural)
celebrantom (dative plural)
celebrantów (accusative plural)
celebrantami (instrumental plural)
celebrantach (locative plural)
celebranci (vocative plural)

główny prezbiter sprawujący liturgię, celebrans

Jeden z ministrantów pomógł celebrantowi zdjąć monstrancję z podwyższenia.

Wierni idą w procesji zaraz za celebrantem.


Triduum Paschalne

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-Triduum Paschalne.wav

Triduum Paschalnego (genitive singular)
Triduum Paschalnemu (dative singular)
Triduum Paschalnym (instrumental singular)
Triduum Paschalnym (locative singular)
Tridua Paschalne (nominative plural)
Triduów Paschalnych (genitive plural)
Triduom Paschalnym (dative plural)
Tridua Paschalne (accusative plural)
Triduami Paschalnymi (instrumental plural)
Triduach Paschalnych (locative plural)
Tridua Paschalne (vocative plural)

w liturgii chrześcijańskiej dni od Wielkiego Czwartku do Niedzieli Wielkanocnej włącznie

Tuż przed Triduum Paschalnym zainstalowano nowe nagłośnienie.


całun

(1.1) st.pol. czałun < st.czes. čalún < śwn. (t)schalūn(e) < st.franc. chalon

całuny (nominative plural)
całunu (genitive singular)
całunów (genitive plural)
całunowi (dative singular)
całunom (dative plural)
całuny (accusative plural)
całunem (instrumental singular)
całunami (instrumental plural)
całunie (locative singular)
całunach (locative plural)
całunie (vocative singular)
całuny (vocative plural)

tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku


podzwonne

zobacz też: co łaska • poduszne • podzwonne • półślubek • wypominki


półślubek

opłata dla księdza własnej parafii za wzięcie ślubu w innej parafii


Matki Boskiej Siewnej

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-KaMan-Matki Boskiej Siewnej.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Olaf-Matki Boskiej Siewnej.wav

zobacz też: Matki Boskiej Gromnicznej • Matki Boskiej Zielnej

zob. Narodzenie Najświętszej Maryi Panny

W tym roku Matki Boskiej Siewnej wypadło we wtorek.

Święto Matki Boskiej Siewnej, zwane też Narodzeniem Najświętszej Maryi Panny, obchodzone jest 8 września.

W dzień Matki Boskiej Siewnej święcone jest ziarno przeznaczone na jesienny zasiew.


zacheuszek

(1.1) pol. Zacheusz + -ek od imienia biblijnego Zacheusza, który wszedł na sykomorę, by z pewnej wysokości móc zobaczyć przechodzącego Jezusa

zacheuszka (genitive singular)
zacheuszkowi (dative singular)
zacheuszka (accusative singular)
zacheuszkiem (instrumental singular)
zacheuszku (locative singular)
zacheuszku (vocative singular)
zacheuszki (nominative plural)
zacheuszków (genitive plural)
zacheuszkom (dative plural)
zacheuszki (accusative plural)
zacheuszkami (instrumental plural)
zacheuszkach (locative plural)
zacheuszki (vocative plural)

świecznik umieszczany na ścianie katolickiego kościoła na pamiątkę jego konsekracji

Na ścianach umieszczono zacheuszki ze złotymi krzyżykami.


zacheuszka

(1.1) pol. Zacheusz + -ka od imienia biblijnego Zacheusza, który wszedł na sykomorę, by z pewnej wysokości móc zobaczyć przechodzącego Jezusa

zacheuszki (genitive singular)
zacheuszce (dative singular)
zacheuszkę (accusative singular)
zacheuszką (instrumental singular)
zacheuszce (locative singular)
zacheuszko (vocative singular)
zacheuszki (nominative plural)
zacheuszek (genitive plural)
zacheuszkom (dative plural)
zacheuszki (accusative plural)
zacheuszkami (instrumental plural)
zacheuszkach (locative plural)
zacheuszki (vocative plural)

świecznik umieszczany na ścianie kościoła na pamiątkę jego konsekracji


odpust

odpustu (genitive singular)
odpustowi (dative singular)
odpustem (instrumental singular)
odpuście (locative singular)
odpuście (vocative singular)
odpusty (nominative plural)
odpustów (genitive plural)
odpustom (dative plural)
odpusty (accusative plural)
odpustami (instrumental plural)
odpustach (locative plural)
odpusty (vocative plural)

uroczystość kościelna ku czci patrona danego kościoła połączona z kiermaszem bądź festynem

Na odpuście w Cieszynie kupiłem sobie korkowca.


nicejczyk

pol. Nicea + -czyk < łac. Nicaea < gr. Νίκαια < gr. νίκη

nicejczyka (genitive singular)
nicejczykowi (dative singular)
nicejczyka (accusative singular)
nicejczykiem (instrumental singular)
nicejczyku (locative singular)
nicejczyku (vocative singular)
nicejczycy (nominative plural)
nicejczyków (genitive plural)
nicejczykom (dative plural)
nicejczyków (accusative plural)
nicejczykami (instrumental plural)
nicejczykach (locative plural)
nicejczycy (vocative plural)

wierny lub zwolennik chrześcijaństwa zgodnego z postanowieniami soboru nicejskiego I

Toteż dopiero po krótkim epizodzie Juliana Apostaty i panowaniu kilku cesarzy, na przemian nicejczyków i arian, Teodozjusz Wielki zadał arianizmowi decydujący cios

Benedetto Bravo, Jerzy Kolendo, Włodzimierz Lengauer, Świat antyczny: stosunki społeczne, ideologia i polityka, religia, s. 304, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1988.

Klęska Walensa w bitwie z Wizygotami pod Adrianopolem w 378 r. dała początek ostatecznemu zwycięstwu nicejczyków nad arianizmem

Szczepan Włodarski, Siedem soborów ekumenicznych, s. 64, wyd. "Odrodzenie", 1969.

Boś się przeobraziła wśród Burgundów w ariankę, więc wmawiasz w siebie, iż nic ciebie nie obchodzą spory chrystoznawcze między katolikami prawosławnymi, czyli inaczej, jak nazywają pogardliwie arianie nas – nicejczykami

Teodor Parnicki, Śmierć Aecjusza, s. 198, Pax, 1978.


kropidło

kropidła (genitive singular)
kropidłu (dative singular)
kropidłem (instrumental singular)
kropidle (locative singular)
kropidła (nominative plural)
kropideł (genitive plural)
kropidłom (dative plural)
kropidła (accusative plural)
kropidłami (instrumental plural)
kropidłach (locative plural)
kropidła (vocative plural)

zob. też kropidło w Wikipedii

specjalna miotełka do kropienia wodą, w szczególności wodą święconą

przyrząd o funkcji jak kropidło (1.1), ale wykonany w formie pojemnika z otworami osadzonego na trzonku


eklezja

eklezje (nominative plural)
eklezji (genitive singular)
eklezji (genitive plural)
eklezyj (genitive plural obsolete)
eklezji (dative singular)
eklezjom (dative plural)
eklezję (accusative singular)
eklezje (accusative plural)
eklezją (instrumental singular)
eklezjami (instrumental plural)
eklezji (locative singular)
eklezjach (locative plural)
eklezjo (vocative singular)
eklezje (vocative plural)

zgromadzenie wiernych, odpowiednik Kościoła w terminologii chrześcijańskiej


melchizedech

(1.1) łac. Melchisedech < gr. Μελχισεδέκ < hebr. מלכי־צדק (od biblijnego imienia Melchizedek)

małe naczyńko w kształcie półksiężyca, w którym konsekrowana hostia jest umieszczana w monstrancji

Zakonnica wypolerowała melchizedecha i odniosła go do zakrystii.


diecezjanin

(1.1) pol. diecezja < łac. dioecesis < gr. διοίκησις < gr. διοικέω

diecezjanina (genitive singular)
diecezjaninowi (dative singular)
diecezjanina (accusative singular)
diecezjaninem (instrumental singular)
diecezjaninie (locative singular)
diecezjaninie (vocative singular)
diecezjanie (nominative plural)
diecezjan (genitive plural)
diecezjanom (dative plural)
diecezjan (accusative plural)
diecezjanami (instrumental plural)
diecezjanach (locative plural)
diecezjanie (vocative plural)

Wszystkich diecezjan zapewniam o pamięci w modlitwie i udzielam pasterskiego błogosławieństwa.


diecezjanka

(1.1) pol. diecezja + -anka < łac. dioecesis < gr. διοίκησις < gr. διοικέω

diecezjanki (genitive singular)
diecezjance (dative singular)
diecezjankę (accusative singular)
diecezjanką (instrumental singular)
diecezjance (locative singular)
diecezjanko (vocative singular)
diecezjanki (nominative plural)
diecezjanek (genitive plural)
diecezjankom (dative plural)
diecezjanki (accusative plural)
diecezjankami (instrumental plural)
diecezjankach (locative plural)
diecezjanki (vocative plural)

Przykład naszej błogosławionej diecezjanki sprawia, że widzimy w niej przede wszystkim patronkę teściowych


cyrograf

łac. chirographum < gr. χειρόγραφος < gr. χείρ + γράφω → ręka + pisać

cyrografu (genitive singular)
cyrografowi (dative singular)
cyrografem (instrumental singular)
cyrografie (locative singular)
cyrografie (vocative singular)
cyrografy (nominative plural)
cyrografów (genitive plural)
cyrografom (dative plural)
cyrografy (accusative plural)
cyrografami (instrumental plural)
cyrografach (locative plural)
cyrografy (vocative plural)

dekret papieski, którego obieg, w przeciwieństwie do encykliki, ogranicza się tylko do kurii rzymskiej

Cyrograf papieski, czyli dokument, w którym Jan Paweł II powierza nadzwyczajne pełnomocnictwa Sekretarzowi Stanu odnośnie Państwa Miasta Watykańskiego (…), wywołał zaskoczenie w samym Watykanie oraz duże poruszenie i liczne, nieraz mylne, interpretacje w prasie światowej

rzekomy pakt z diabłem, w którym ktoś zrzeka się prawa do duszy po śmierci w zamian za doczesne korzyści

Jan XXII nakazał wyszukiwać i aresztować tych, „którzy składają ofiary diabłom i oddają im cześć albo oddają się im w poddaństwo, wręczając im” podpisany przez siebie cyrograf

Jan Kracik „Chrześcijaństwo kontra magia. Historyczne perypetie”, Wydawnictwo M, Kraków 2012, ISBN 9788375954654, s. 148


zmartwychwstański

pol. zmartwychwstaniec + -ski < pol. Zmartwychwstanie

zmartwychwstańska (nominative singular feminine)
zmartwychwstańskie (nominative singular neuter)
zmartwychwstańscy (nominative plural masculine)
zmartwychwstańskie (nominative plural nonvirile)
zmartwychwstańskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
zmartwychwstańskiej (genitive singular feminine)
zmartwychwstańskiego (genitive singular neuter)
zmartwychwstańskich (genitive plural masculine nonvirile)
zmartwychwstańskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
zmartwychwstańskiej (dative singular feminine)
zmartwychwstańskiemu (dative singular neuter)
zmartwychwstańskim (dative plural masculine nonvirile)
zmartwychwstańskiego (accusative singular masculine animate)
zmartwychwstańską (accusative singular feminine)
zmartwychwstańskie (accusative singular neuter)
zmartwychwstańskich (accusative plural masculine)
zmartwychwstańskie (accusative plural nonvirile)
zmartwychwstańskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
zmartwychwstańską (instrumental singular feminine)
zmartwychwstańskim (instrumental singular neuter)
zmartwychwstańskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
zmartwychwstańskim (locative singular masculine animate inanimate)
zmartwychwstańskiej (locative singular feminine)
zmartwychwstańskim (locative singular neuter)
zmartwychwstańskich (locative plural masculine nonvirile)
zmartwychwstańska (vocative singular feminine)
zmartwychwstańskie (vocative singular neuter)
zmartwychwstańscy (vocative plural masculine)
zmartwychwstańskie (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany ze zmartwychwstańcami lub zmartwychwstankami, dotyczący zmartwychwstańców lub zmartwychwstanek


zmartwychwstański

należący do zmartwychwstańców lub zmartwychwstanek, będący ich własnością

Treść charyzmatu zmartwychwstańskiego, ukazana Celinie i jej córce, została przez nie dogłębnie zrozumiana i zastosowana w życiu


komża

komży (genitive singular)
komży (dative singular)
komżę (accusative singular)
komżą (instrumental singular)
komży (locative singular)
komżo (vocative singular)
komże (nominative plural)
komży (genitive plural)
komż / komeż (genitive plural)
komżom (dative plural)
komże (accusative plural)
komżami (instrumental plural)
komżach (locative plural)
komże (vocative plural)

biała szata liturgiczna, względnie krótka (do ud), o szerokich rękawach

Przed drzwiami zakrystii stoi ojciec Piotr w komży i ze stułą.

Klaryski uszyły dziesięć nowych komż.


sufragan

sufragana (genitive singular)
sufraganowi (dative singular)
sufragana (accusative singular)
sufraganem (instrumental singular)
sufraganie (locative singular)
sufraganie (vocative singular)
sufragani (nominative plural)
sufraganów (genitive plural)
sufraganom (dative plural)
sufraganów (accusative plural)
sufraganami (instrumental plural)
sufraganach (locative plural)
sufragani (vocative plural)

Dodatkowych informacji dostarczyła odkryta niedawno inskrypcja poświadczająca, że kościół był poświęcony przez Jarosława sufragana działającego w imieniu biskupa krakowskiego Zbigniewa


sufragania

pol. sufragan + ia < łac. suffraganeus < łac. suffragare

sufraganii (genitive singular)
sufraganii (dative singular)
sufraganię (accusative singular)
sufraganią (instrumental singular)
sufraganii (locative singular)
sufraganio (vocative singular)
sufraganie (nominative plural)
sufraganii (genitive plural)
sufraganiom (dative plural)
sufraganie (accusative plural)
sufraganiami (instrumental plural)
sufraganiach (locative plural)
sufraganie (vocative plural)

diecezja należąca do metropolii, lecz nie będąca jej stolicą


archikatedra

pol. archi- + katedra < łac. cathedra < gr. καθέδρα (kathédra)

archikatedry (genitive singular)
archikatedrze (dative singular)
archikatedrę (accusative singular)
archikatedrą (instrumental singular)
archikatedrze (locative singular)
archikatedro (vocative singular)
archikatedry (nominative plural)
archikatedr (genitive plural)
archikatedrom (dative plural)
archikatedry (accusative plural)
archikatedrami (instrumental plural)
archikatedrach (locative plural)
archikatedry (vocative plural)

Robotnicy czyszczą właśnie fasadę największej archikatedry w Polsce

Dorota Karaś, Cybulski. Podwójne salto, Kraków: Znak, 2016, s.8. ISBN 978-83-240-4350-7.