tetra

zob. też tetra w Wikipedii


trans

izomer z podstawnikami po przeciwnej stronie płaszczyzny

Nienasycone kwasy tłuszczowe występują w dwóch formach izomerycznych: cis i trans.


boraks

boraksu (genitive singular)
boraksowi (dative singular)
boraksem (instrumental singular)
boraksie (locative singular)
boraksie (vocative singular)

związek chemiczny, dziesięciowodny tetraboran sodu

Boraks jest stosowany w przemyśle szklarskim.


tul

tulu (genitive singular)
tulowi (dative singular)
tulem (instrumental singular)
tulu (locative singular)
tulu (vocative singular)

zobacz też: Indeks:Polski - Pierwiastki chemiczne

pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69

Jakie właściwości chemiczne ma tul?


ton

tonu (genitive singular)
tonowi (dative singular)
tonem (instrumental singular)
tonie (locative singular)
tonie (vocative singular)
tony (nominative plural)
tonów (genitive plural)
tonom (dative plural)
tony (accusative plural)
tonami (instrumental plural)
tonach (locative plural)
tony (vocative plural)
tonu (genitive singular)
tonowi (dative singular)
tonem (instrumental singular)
tonie (locative singular)
tonie (vocative singular)

biała glinka kredowa, będąca głównym składnikiem do produkcji wodnych farb klejowych


amoniak

franc. ammoniaque, łac. hammoniacum; łac. ammoniăcum < gr. ἀμμωνιακόν (ammōniakón) gr. ἅλας Ἀμμωνιακόν → sól amońska – od imienia egipskiego boga Amona (gr. Ἄμμων), przy świątyni którego w Libii otrzymywano tę sól.

amoniaku (genitive singular)
amoniakowi (dative singular)
amoniakiem (instrumental singular)
amoniaku (locative singular)
amoniaku (vocative singular)

Potoczne wyrażenie amoniak do pieczenia jest niewłaściwą nazwą wodorowęglanu amonowego używanego jako proszek do pieczenia.

nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu

Jednym z produktów gnicia białek jest amoniak.


ferm

(1.1) łac. fermium < wł. Fermi; od nazwiska włoskiego fizyka Enrico Fermiego

fermu (genitive singular)
fermowi (dative singular)
fermem (instrumental singular)
fermie (locative singular)
fermie (vocative singular)

nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100

Jakie właściwości chemiczne ma ferm?


gal

galu (genitive singular)
galowi (dative singular)
galem (instrumental singular)
galu (locative singular)
galu (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31

Jakie właściwości chemiczne ma gal?


azot

franc. azote < hiszp. azote < gr. ἀ- (a-, „nie”) + ζωή (zōḗ, „życie”); nazwa wprowadzona przez Morveau w miejsce nitrogène

azotu (genitive singular)
azotowi (dative singular)
azotem (instrumental singular)
azocie (locative singular)
azocie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7

Azot jest głównym gazem w atmosferze ziemskiej.


hel

helu (genitive singular)
helowi (dative singular)
helem (instrumental singular)
helu (locative singular)
helu (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2

Hel jest gazem szlachetnym.


kret

jak we wrześniu krety kopią po nizinach, będzie wietrzno, ale lekka zima

jeśli kret w listopadzie jeszcze późno ryje, na Nowy Rok komar wpadnie w bryję

krety (nominative plural)
kreta (genitive singular)
kretów (genitive plural)
kretowi (dative singular)
kretom (dative plural)
kreta (accusative singular)
krety (accusative plural)
kretem (instrumental singular)
kretami (instrumental plural)
krecie (locative singular)
kretach (locative plural)
krecie (vocative singular)
krety (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki


ind

(1.1) n.łac. indium, od łac. India (Indie)

pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49

Jakie właściwości chemiczne ma ind?


bor

(1.1) franc. bore
(1.2) niem. Bohr, Bohrer

boru (genitive singular)
borowi (dative singular)
borem (instrumental singular)
borze (locative singular)
borze (vocative singular)
bora (genitive singular)
borowi (dative singular)
borem (instrumental singular)
borze (locative singular)
borze (vocative singular)
bory (nominative plural)
borów (genitive plural)
borom (dative plural)
bory (accusative plural)
borami (instrumental plural)
borach (locative plural)
bory (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Pierwiastki chemiczne; nie mylić z: bohr (pierwiastek)

pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5

Jakie właściwości chemiczne ma bor?


kobalt

kobaltu (genitive singular)
kobaltowi (dative singular)
kobaltem (instrumental singular)
kobalcie (locative singular)
kobalcie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27

Jakie właściwości chemiczne ma kobalt?


tri

Tri jest dobrym rozpuszczalnikiem tłuszczu.


menton

mentonu (genitive singular)
mentonowi (dative singular)
mentonem (instrumental singular)
mentonie (locative singular)
mentonie (vocative singular)
mentony (nominative plural)
mentonów (genitive plural)
mentonom (dative plural)
mentony (accusative plural)
mentonami (instrumental plural)
mentonach (locative plural)
mentony (vocative plural)

organiczny związek chemiczny występujący w mięcie


lak

(1.1) arab. لك (lakk) < sanskr. (lākszā)

laku (genitive singular)
lakowi (dative singular)
lakiem (instrumental singular)
laku (locative singular)
laku (vocative singular)
laki (nominative plural)
laków (genitive plural)
lakom (dative plural)
laki (accusative plural)
lakami (instrumental plural)
lakach (locative plural)
laki (vocative plural)

zob. też lak w Wikipedii

pigment (zwłaszcza czerwony) pochodzenia organicznego


fosfor

(1.1) łac. phosphorus < gr. φωσφόρος → dosł. niosący światło

fosforu (genitive singular)
fosforowi (dative singular)
fosforem (instrumental singular)
fosforze (locative singular)
fosforze (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15

Jakie właściwości chemiczne ma fosfor?


Ne

ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌnɛxɛ̃ˈmʲjaʃa

ḱśẽŋga neχẽmʹi ̯aša

neon (pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 10)

Neon to pierwiastek o symbolu Ne i liczbie atomowej 10 w układzie okresowym.


pirol

pirolu (genitive singular)
pirolowi (dative singular)
pirolem (instrumental singular)
pirolu (locative singular)
pirolu (vocative singular)


mol

ang. mole, forma skrócona od molecule → molekuła

mola (genitive singular)
molowi (dative singular)
molem (instrumental singular)
molu (locative singular)
molu (vocative singular)
mole (nominative plural)
moli (genitive plural)
molom (dative plural)
mole (accusative plural)
molami (instrumental plural)
molach (locative plural)
mole (vocative plural)

jednostka liczności materii w układzie SI


bar

(1.1-2) ang. bar
(1.3) łac. barium
(1.4) gr. βαρυς → ciężki

baru (genitive singular)
barowi (dative singular)
barem (instrumental singular)
barze (locative singular)
barze (vocative singular)
bary (nominative plural)
barów (genitive plural)
barom (dative plural)
bary (accusative plural)
barami (instrumental plural)
barach (locative plural)
bary (vocative plural)
bara (genitive singular)
barowi (dative singular)
barem (instrumental singular)
barze (locative singular)
barze (vocative singular)
bary (nominative plural)
barów (genitive plural)
barom (dative plural)
bary (accusative plural)
barami (instrumental plural)
barach (locative plural)
bary (vocative plural)

zob. też bar w Wikipedii

pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56

Bar został odkryty w 1794 roku.


nobel

(1.1) od nazwiska Alfreda Nobla
(2.1) ang. noble

nobla (genitive singular)
noblowi (dative singular)
noblem (instrumental singular)
noblu (locative singular)
noblu (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102

Jakie właściwości chemiczne ma nobel?


lit

(1.1) łac. lithium < gr. λίθος (lithos) → kamień

litu (genitive singular)
litowi (dative singular)
litem (instrumental singular)
licie (locative singular)
licie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3

Jakie właściwości chemiczne ma lit?


skatol

skatolu (genitive singular)
skatolowi (dative singular)
skatolem (instrumental singular)
skatolu (locative singular)
skatolu (vocative singular)

związek organiczny, metylowa pochodna indolu


produkt

produktu (genitive singular)
produktowi (dative singular)
produktem (instrumental singular)
produkcie (locative singular)
produkcie (vocative singular)
produkty (nominative plural)
produktów (genitive plural)
produktom (dative plural)
produkty (accusative plural)
produktami (instrumental plural)
produktach (locative plural)
produkty (vocative plural)

substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej

Produktem reakcji kwasu i zasady jest sól.


sublimat

sublimatu (genitive singular)
sublimatowi (dative singular)
sublimatem (instrumental singular)
sublimacie (locative singular)
sublimacie (vocative singular)


potas

(1.1) n.łac. (franc., ang.) potassium, od ang. potass, potash „potaż”, z niderl. potas, niem. Potasche

potasu (genitive singular)
potasowi (dative singular)
potasem (instrumental singular)
potasie (locative singular)
potasie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19

Jakie właściwości chemiczne ma potas?


mangan

niem. Mangan < niem. Manganesium < franc. manganèse < wł. manganese < śr.łac. magnesia

manganu (genitive singular)
manganowi (dative singular)
manganem (instrumental singular)
manganie (locative singular)
manganie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25

Jakie właściwości chemiczne ma mangan?


rod

rodu (genitive singular)
rodowi (dative singular)
rodem (instrumental singular)
rodzie (locative singular)
rodzie (vocative singular)

zobacz też: indeksy pierwiastków chemicznych

pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45

Jakie właściwości chemiczne ma rod?


rad

(1.1) ang. rad
(1.2) łac. radium
(2.1) prasł. *radъ

rady (nominative plural)
rada (genitive singular)
radów (genitive plural)
radowi (dative singular)
radom (dative plural)
rady (accusative plural)
radem (instrumental singular)
radami (instrumental plural)
radzie (locative singular)
radach (locative plural)
radzie (vocative singular)
rady (vocative plural)
radu (genitive singular)
radowi (dative singular)
radem (instrumental singular)
radzie (locative singular)
radzie (vocative singular)
rady (nominative plural)
radu (genitive singular)
radów (genitive plural)
radowi (dative singular)
radom (dative plural)
rady (accusative plural)
radem (instrumental singular)
radami (instrumental plural)
radzie (locative singular)
radach (locative plural)
radzie (vocative singular)
rady (vocative plural)

zob. też rad w Wikipedii

promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal


ren

(1.1) łac. rhenium, od rzeki Ren
(2.1) franc. renne, niem. Ren, ze szw.
(3.1) od chińskiego 仁 (pinyin rén)

renu (genitive singular)
renowi (dative singular)
renem (instrumental singular)
renie (locative singular)
renie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75

Jakie właściwości chemiczne ma ren?


cynk

(1.2) niem. Zinke → znak umowny dany palcem

cynku (genitive singular)
cynkowi (dative singular)
cynkiem (instrumental singular)
cynku (locative singular)
cynku (vocative singular)

zobacz też: Indeks:Polski - Instrumenty muzyczne

pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30

Jakie właściwości chemiczne ma cynk?


Mt

meitner (pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 109)

Meitner jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Mt i liczbie atomowej 109.


iterb

(1.1) łac. ytterbium, od nazwy szwedzkiej kopalni Ytterby

iterbu (genitive singular)
iterbowi (dative singular)
iterbem (instrumental singular)
iterbie (locative singular)
iterbie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70

Jakie właściwości chemiczne ma iterb?


itr

itru (genitive singular)
itrowi (dative singular)
itrem (instrumental singular)
itrze (locative singular)
itrze (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39

Jakie właściwości chemiczne ma itr?


dubn

(1.1) n.łac. dubnium, od nazwy miejscowości: Dubna pod Moskwą, gdzie mieści się Zjednoczony Instytut Badań Jądrowych, w którym dokonano syntezy kilku pierwiastków transuranowych

dubnu (genitive singular)
dubnowi (dative singular)
dubnem (instrumental singular)
dubnie (locative singular)
dubnie (vocative singular)

dawna nazwa tego pierwiastka brzmiała: han (symbol: Ha)

pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105

Jakie właściwości chemiczne ma dubn?


aktyn

aktynu (genitive singular)
aktynowi (dative singular)
aktynem (instrumental singular)
aktynie (locative singular)
aktynie (vocative singular)

radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89

Jakie właściwości chemiczne ma aktyn?


kiur

(1.1-2) od nazwiska Piotra i Marii Curie

kiuru (genitive singular)
kiurowi (dative singular)
kiurem (instrumental singular)
kiurze (locative singular)
kiurze (vocative singular)
kiura (genitive singular)
kiurowi (dative singular)
kiurem (instrumental singular)
kiurze (locative singular)
kiurze (vocative singular)
kiury (nominative plural)
kiurów (genitive plural)
kiurom (dative plural)
kiury (accusative plural)
kiurami (instrumental plural)
kiurach (locative plural)
kiury (vocative plural)

pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96

Jakie właściwości chemiczne ma kiur?


mendelew

(1.1) łac. mendelevium, od nazwiska rosyjskiego chemika Dmitrija Mendelejewa

mendelewu (genitive singular)
mendelewowi (dative singular)
mendelewem (instrumental singular)
mendelewie (locative singular)
mendelewie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101

Jakie właściwości chemiczne ma mendelew?


berkel

berkelu (genitive singular)
berkela (genitive singular)
berkelowi (dative singular)
berkelem (instrumental singular)
berkelu (locative singular)
berkelu (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97

Berkel jest aktynowcem.


darmsztadt

(1.1) n.łac. darmstadtium, od nazwy niemieckiego miasta Darmstadt, gdzie mieści się Instytut Badań Ciężkich Jonów, w którym ten pierwiastek został odkryty

darmsztadtu (genitive singular)
darmsztadtowi (dative singular)
darmsztadtem (instrumental singular)
darmsztadcie (locative singular)
darmsztadcie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110

Jakie właściwości chemiczne ma darmsztadt?


lorens

(1.1) łac. lawrencium; wymowa z ang. od nazwiska amerykańskiego fizyka Ernesta O. Lawrence'a

lorensu (genitive singular)
lorensowi (dative singular)
lorensem (instrumental singular)
lorensie (locative singular)
lorensie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103

Jakie właściwości chemiczne ma lorens?


bohr

bohru (genitive singular)
bohrowi (dative singular)
bohrem (instrumental singular)
bohrze (locative singular)
bohrze (vocative singular)

nie mylić z: bor (pierwiastek)

Polskie Towarzystwo Chemiczne zaleca wymawiać literę h, dla odróżnienia od pierwiastka bor

pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107

Jakie właściwości chemiczne ma bohr?


dysproz

dysprozu (genitive singular)
dysprozowi (dative singular)
dysprozem (instrumental singular)
dysprozie (locative singular)
dysprozie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66

Jakie właściwości chemiczne ma dysproz?


kaliforn

kalifornu (genitive singular)
kalifornowi (dative singular)
kalifornem (instrumental singular)
kalifornie (locative singular)
kalifornie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98

Jakie właściwości chemiczne ma kaliforn?


hafn

hafnu (genitive singular)
hafnowi (dative singular)
hafnem (instrumental singular)
hafnie (locative singular)
hafnie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72

Jakie właściwości chemiczne ma hafn?


frans

fransu (genitive singular)
fransowi (dative singular)
fransem (instrumental singular)
fransie (locative singular)
fransie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87

Jakie właściwości chemiczne ma frans?


ameryk

ameryku (genitive singular)
amerykowi (dative singular)
amerykiem (instrumental singular)
ameryku (locative singular)
ameryku (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95

Jakie właściwości chemiczne ma ameryk?


antymon

(1.1) łac. antimonium < arab. إثمد < łac. stibium

antymonu (genitive singular)
antymonowi (dative singular)
antymonem (instrumental singular)
antymonie (locative singular)
antymonie (vocative singular)

symbol. Sb

pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51

Jakie właściwości chemiczne ma antymon?


meitner

łac. meitnerium; od nazwiska austriackiej fizyk jądrowej Lise Meitner

meitneru (genitive singular)
meitnerowi (dative singular)
meitnerem (instrumental singular)
meitnerze (locative singular)
meitnerze (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109

Jakie właściwości chemiczne ma meitner?


neptun

(1.1) łac. neptunium, z użyciem polskiej nazwy Neptun

neptunu (genitive singular)
neptunowi (dative singular)
neptunem (instrumental singular)
neptunie (locative singular)
neptunie (vocative singular)

zob. też neptun (ujednoznacznienie) w Wikipedii

pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93

Jakie właściwości chemiczne ma neptun?


iryd

irydu (genitive singular)
irydowi (dative singular)
irydem (instrumental singular)
irydzie (locative singular)
irydzie (vocative singular)

zobacz też: Indeks:Polski - Pierwiastki chemiczne

pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77

Jakie właściwości chemiczne ma iryd?


europ

(1.1) n.łac. europium, od nazwy kontynentu Europa

europu (genitive singular)
europowi (dative singular)
europem (instrumental singular)
europie (locative singular)
europie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63

Jakie właściwości chemiczne ma europ?


lutet

(1.1) łac. lutetium < łac. Lutetia → łacińska nazwa Paryża używana w starożytności

lutetu (genitive singular)
lutetowi (dative singular)
lutetem (instrumental singular)
lutecie (locative singular)
lutecie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71

Jakie właściwości chemiczne ma lutet?


gadolin

gadolinu (genitive singular)
gadolinowi (dative singular)
gadolinem (instrumental singular)
gadolinie (locative singular)
gadolinie (vocative singular)

srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64

Jakie właściwości chemiczne ma gadolin?


protaktyn

protaktynu (genitive singular)
protaktynowi (dative singular)
protaktynem (instrumental singular)
protaktynie (locative singular)
protaktynie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91

Jakie właściwości chemiczne ma protaktyn?


pallad

palladu (genitive singular)
palladowi (dative singular)
palladem (instrumental singular)
palladzie (locative singular)
palladzie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46

Jakie właściwości chemiczne ma pallad?


platyna

platyny (genitive singular)
platynie (dative singular)
platynę (accusative singular)
platyną (instrumental singular)
platynie (locative singular)
platyno (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78

Jakie właściwości chemiczne ma platyna?


promet

(1.1) łac. promethium, od imienia mitycznego Prometeusza

prometu (genitive singular)
prometowi (dative singular)
prometem (instrumental singular)
promecie (locative singular)
promecie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61

Jakie właściwości chemiczne ma promet?


stront

(1.1) łac. strontium; od Strontian – wioski w Szkocji, gdzie po raz pierwszy odkryto ten pierwiastek

strontu (genitive singular)
strontowi (dative singular)
strontem (instrumental singular)
stroncie (locative singular)
stroncie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38

Jakie właściwości chemiczne ma stront?


einstein

(1.1) n.łac. einsteinium, ku czci Alberta Einsteina

ai ̯ṇštai ̯n

einsteinu (genitive singular)
einsteinowi (dative singular)
einsteinem (instrumental singular)
einsteinie (locative singular)
einsteinie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99

Jakie właściwości chemiczne ma einstein?


seaborg

(1.1) n.łac. seaborgium, od nazwiska amerykańskiego chemika Glenna T. Seaborga

seaborgu (genitive singular)
seaborgowi (dative singular)
seaborgiem (instrumental singular)
seaborgu (locative singular)
seaborgu (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106

Jakie właściwości chemiczne ma seaborg?


prazeodym

ˌprazɛˈɔdɨ̃m

prazeodymu (genitive singular)
prazeodymowi (dative singular)
prazeodymem (instrumental singular)
prazeodymie (locative singular)
prazeodymie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59

Jakie właściwości chemiczne ma prazeodym?


cez

cezu (genitive singular)
cezowi (dative singular)
cezem (instrumental singular)
cezie (locative singular)
cezie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55

Jakie właściwości chemiczne ma cez?


krzem

pol. krzemień; por. etymologię łac. silicium

krzemu (genitive singular)
krzemowi (dative singular)
krzemem (instrumental singular)
krzemie (locative singular)
krzemie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14

Jakie właściwości chemiczne ma krzem?


wapń

wapnia (genitive singular)
wapniowi (dative singular)
wapniem (instrumental singular)
wapniu (locative singular)
wapniu (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20

Jakie właściwości chemiczne ma wapń?

Mleko owsiane zwykle robi się z owsa, wody i oleju słonecznikowego, ale można je też wzbogacić wapniem, wanilią i witaminami.


cyna

cyny (genitive singular)
cynie (dative singular)
cynę (accusative singular)
cyną (instrumental singular)
cynie (locative singular)
cyno (vocative singular)

szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn

Cienka powłoka cyny na blaszanych puszkach z żywnością zapobiega korozji.


niob

niobu (genitive singular)
niobowi (dative singular)
niobem (instrumental singular)
niobie (locative singular)
niobie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41

Jakie właściwości chemiczne ma niob?


kadm

(1.1) n.łac. kadmium, od łac. cadmia, cadmea - „ruda cynku”, z gr. Καδμεία (Kadmeía), nazwa akropolu w Tebach, od imienia Kádmos

kadmu (genitive singular)
kadmowi (dative singular)
kadmem (instrumental singular)
kadmie (locative singular)
kadmie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48

Jakie właściwości chemiczne ma kadm?


magnez

magnezu (genitive singular)
magnezowi (dative singular)
magnezem (instrumental singular)
magnezie (locative singular)
magnezie (vocative singular)
magnezy (potential rare nominative plural)
magnezów (potential rare genitive plural)
magnezom (potential rare dative plural)
magnezy (potential rare accusative plural)
magnezami (potential rare instrumental plural)
magnezach (potential rare locative plural)
magnezy (potential rare vocative plural)

pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12

Jakie właściwości chemiczne ma magnez?


miedź

jak się nie ma miedzi, to się na dupie siedzi

miedzi (genitive singular)
miedzi (dative singular)
miedzią (instrumental singular)
miedzi (locative singular)
miedzi (vocative singular)

nie mylić z: mieć

metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29

Miedź jest metalem kolorowym.


sód

sodu (genitive singular)
sodowi (dative singular)
sodem (instrumental singular)
sodzie (locative singular)
sodzie (vocative singular)

nie mylić z: soda

pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11

Jakie właściwości chemiczne ma sód?


terb

terbu (genitive singular)
terbowi (dative singular)
terbem (instrumental singular)
terbie (locative singular)
terbie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65

Jakie właściwości chemiczne ma terb?


german

(1.1) łac. germanium, od łacińskiej nazwy Germania - Niemcy, ojczyzny Klemensa Winklera, odkrywcy tego pierwiastka

germanu (genitive singular)
germanowi (dative singular)
germanem (instrumental singular)
germanie (locative singular)
germanie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32

German jest półprzewodnikiem.


holm

(1.1) n.łac. holmium < łac. Holmia, od zlatynizowanej nazwy stolicy Szwecji – Sztokholmu ()

holmu (genitive singular)
holmowi (dative singular)
holmem (instrumental singular)
holmie (locative singular)
holmie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67

Jakie właściwości chemiczne ma holm?


nikiel

niklu (genitive singular)
niklowi (dative singular)
niklem (instrumental singular)
niklu (locative singular)
niklu (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28

Jakie właściwości chemiczne ma nikiel?


chrom

chromu (genitive singular)
chromowi (dative singular)
chromem (instrumental singular)
chromie (locative singular)
chromie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24

Jakie właściwości chemiczne ma chrom?


wanad

(1.1) n.łac. vanadium, od imienia staroskandynawskiej bogini Vanadis (Frei)

wanadu (genitive singular)
wanadowi (dative singular)
wanadem (instrumental singular)
wanadzie (locative singular)
wanadzie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23

Jakie właściwości chemiczne ma wanad?


samar

samaru (genitive singular)
samarowi (dative singular)
samarem (instrumental singular)
samarze (locative singular)
samarze (vocative singular)

zob. też samar (ujednoznacznienie) w Wikipedii

pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62

Jakie właściwości chemiczne ma samar?


ksenon

ksenonu (genitive singular)
ksenonowi (dative singular)
ksenonem (instrumental singular)
ksenonie (locative singular)
ksenonie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54

Jakie właściwości chemiczne ma ksenon?


pluton

(1.1) łac. plutonium, z (Pluto) na wzór innych języków

plutonu (genitive singular)
plutonowi (dative singular)
plutonem (instrumental singular)
plutonie (locative singular)
plutonie (vocative singular)
plutonu (genitive singular)
plutonowi (dative singular)
plutonem (instrumental singular)
plutonie (locative singular)
plutonie (vocative singular)
plutony (nominative plural)
plutonów (genitive plural)
plutonom (dative plural)
plutony (accusative plural)
plutonami (instrumental plural)
plutonach (locative plural)
plutony (vocative plural)

pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94

Pluton jest silnie radioaktywnym pierwiastkiem.


chlor

łac. chlorium < gr. χλωρός → żółtozielony

chloru (genitive singular)
chlorowi (dative singular)
chlorem (instrumental singular)
chlorze (locative singular)
chlorze (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17

Chlor jest gazem trującym.


siarka

siarki (genitive singular)
siarce (dative singular)
siarkę (accusative singular)
siarką (instrumental singular)
siarce (locative singular)
siarko (vocative singular)

zobacz też: indeksy pierwiastków chemicznych

pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16

Jakie właściwości chemiczne ma siarka?


ruten

(1.1) łac. ruthenium: od nazwy własnej Ruthenia, którym to słowem określano w średniowiecznej łacinie Ruś; metal ten został znaleziony w pasmie górskim Uralu

rutenu (genitive singular)
rutenowi (dative singular)
rutenem (instrumental singular)
rutenie (locative singular)
rutenie (vocative singular)
ruteny (potential rare nominative plural)
rutenów (potential rare genitive plural)
rutenom (potential rare dative plural)
ruteny (potential rare accusative plural)
rutenami (potential rare instrumental plural)
rutenach (potential rare locative plural)
ruteny (potential rare vocative plural)

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44

Jakie właściwości chemiczne ma ruten?


rubid

rubidu (genitive singular)
rubidowi (dative singular)
rubidem (instrumental singular)
rubidzie (locative singular)
rubidzie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37

Jakie właściwości chemiczne ma rubid?


tlen

tlenu (genitive singular)
tlenowi (dative singular)
tlenem (instrumental singular)
tlenie (locative singular)
tlenie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8

Tlen jest niezbędny do życia.

Woda składa się z wodoru i tlenu.

Etery podatne są na utlenianie tlenem.


erb

(1.1) łac. erbium, od nazwy szwedzkiej kopalni Ytterby, w której wydobywano gadolinit zawierający m.in. ten pierwiastek

erbu (genitive singular)
erbowi (dative singular)
erbem (instrumental singular)
erbie (locative singular)
erbie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68

Jakie właściwości chemiczne ma erb?


ununquadium

ˌũnũŋˈkwadʲjũm

ũnũŋku̯adʹi ̯ũm


skand

(1.1) łac. scandium < łac. Scandia → Skandynawia

skandu (genitive singular)
skandowi (dative singular)
skandem (instrumental singular)
skandzie (locative singular)
skandzie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21

Jakie właściwości chemiczne ma skand?


neodym

neodymu (genitive singular)
neodymowi (dative singular)
neodymem (instrumental singular)
neodymie (locative singular)
neodymie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60

Jakie właściwości chemiczne ma neodym?


osm

osmu (genitive singular)
osmowi (dative singular)
osmem (instrumental singular)
osmie (locative singular)
osmie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76

Jakie właściwości chemiczne ma osm?


arsen

arsenu (genitive singular)
arsenowi (dative singular)
arsenem (instrumental singular)
arsenie (locative singular)
arsenie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33

Jakie właściwości chemiczne ma arsen?


ununpentium

ˌũnũnˈpɛ̃ntʲjũm

ũnũnpẽntʹi ̯ũm

wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 115 (symbol Uup), nazwanego ostatecznie moskow (symbol Mc)


ununoctium

ˌũnũnˈɔktʲjũm

wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og)


technet

(1.1) łac. technetium < gr. τεχνητός → sztuczny; technet jest pierwszym pierwiastkiem otrzymanym syntetycznie

technetu (genitive singular)
technetowi (dative singular)
technetem (instrumental singular)
technecie (locative singular)
technecie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43

Jakie właściwości chemiczne ma technet?


rtęć

płn. prasł. *rъtǫtь, dalsze pochodzenie niejasne

rtęci (genitive singular)
rtęci (dative singular)
rtęcią (instrumental singular)
rtęci (locative singular)
rtęci (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80

Jakie właściwości chemiczne ma rtęć?

Związki rtęci powoli akumulują się w organizmach, zabijają więc powoli

Bartosz T. Wieliński: Rtęć w Odrze. Niemieckie ponowne badania wskazują, że miejscami przekroczono normy (pl). wyborcza.pl, 15 sierpnia 2022. [dostęp 15 sierpnia 2022].


ununhexium

ˌũnũnˈxɛksʲjũm

ũnũnχeksʹi ̯ũm


polon

polonu (genitive singular)
polonowi (dative singular)
polonem (instrumental singular)
polonie (locative singular)
polonie (vocative singular)
polony (potential rare nominative plural)
polonów (potential rare genitive plural)
polonom (potential rare dative plural)
polony (potential rare accusative plural)
polonami (potential rare instrumental plural)
polonach (potential rare locative plural)
polony (potential rare vocative plural)

pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84

Jakie właściwości chemiczne ma polon?

Próbka polonu emanuje niebieską poświatą – jest to efekt wzbudzenia otaczającego ją powietrza


cer

(1.1) n.łac. cerium, od nazwy planetoidy Ceres

ceru (genitive singular)
cerowi (dative singular)
cerem (instrumental singular)
cerze (locative singular)
cerze (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58

Jakie właściwości chemiczne ma cer?


cyrkon

niem. Zirkon, franc. zircone, port. zircão < arab. زرقون (zargun) → cynobrowy lub pers. زرگون (zargun)

cyrkonu (genitive singular)
cyrkonowi (dative singular)
cyrkonem (instrumental singular)
cyrkonie (locative singular)
cyrkonie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40

Jakie właściwości chemiczne ma cyrkon?


glin

skrócony wariant pol. glinek (zastępującego starsze glinian); wszystkie te słowa utworzone sztucznie od glina

po raz pierwszy spotykane w 1850 r. u Józefa Bełzy

glinu (genitive singular)
glinowi (dative singular)
glinem (instrumental singular)
glinie (locative singular)
glinie (vocative singular)
gliny (potential rare nominative plural)
glinów (potential rare genitive plural)
glinom (potential rare dative plural)
gliny (potential rare accusative plural)
glinami (potential rare instrumental plural)
glinach (potential rare locative plural)
gliny (potential rare vocative plural)

pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13

Jakie właściwości chemiczne ma glin?


ununtrium

ũnũntrʹi ̯ũm

wstępna nazwa radioaktywnego pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 113, oznaczanego obecnie Nh


tytan

tytanu (genitive singular)
tytanowi (dative singular)
tytanem (instrumental singular)
tytanie (locative singular)
tytanie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22

Implanty z tytanu nie są przeciwwskazaniem do badania rezonansem magnetycznym.


unununium

pierwiastek chemiczny o symbolu Uuu i liczbie atomowej 111

Jakie właściwości chemiczne ma unununium?


ununbium

Jakie właściwości chemiczne ma ununbium?


tellur

telluru (genitive singular)
tellurowi (dative singular)
tellurem (instrumental singular)
tellurze (locative singular)
tellurze (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52; kruchy, srebrzystobiały półmetal o właściwościach trujących

Jakie właściwości chemiczne ma tellur?


astat

astatu (genitive singular)
astatowi (dative singular)
astatem (instrumental singular)
astacie (locative singular)
astacie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85

Jakie właściwości chemiczne ma astat?


lantan

(1.1) gr. λανθάνω (lanthánō) → ukrywać się

lantanu (genitive singular)
lantanowi (dative singular)
lantanem (instrumental singular)
lantanie (locative singular)
lantanie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57

Jakie właściwości chemiczne ma lantan?


węgiel

węgla (genitive singular)
węglowi (dative singular)
węglem (instrumental singular)
węglu (locative singular)
węglu (vocative singular)
węgla (genitive singular)
węglowi (dative singular)
węglem (instrumental singular)
węglu (locative singular)
węglu (vocative singular)
węgle (nominative plural)
węgli (genitive plural)
węglom (dative plural)
węgle (accusative plural)
węglami (instrumental plural)
węglach (locative plural)
węgle (vocative plural)

nie mylić z: węgieł

zob. też węgiel w Wikipedii; por. karbon

pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6

Diament to jedna z krystalicznych postaci węgla.


molibden

(1.1) franc. molybdène < łac. molybdaena < gr. μολύβδαινα (molýbdaina) → kawałeczki ołowiu < gr. μόλυβδος (mólybdos) → ołów

molibdenu (genitive singular)
molibdenowi (dative singular)
molibdenem (instrumental singular)
molibdenie (locative singular)
molibdenie (vocative singular)

zobacz też: Indeks:Polski - Pierwiastki chemiczne

pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42

Jakie właściwości chemiczne ma molibden?


wolfram

wolframu (genitive singular)
wolframowi (dative singular)
wolframem (instrumental singular)
wolframie (locative singular)
wolframie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74

Jakie właściwości chemiczne ma wolfram?


jod

Francuską nazwę zaproponował w 1813 roku francuski uczony Joseph Louis Gay-Lussac. Pochodzi ona od koloru oparów wydobywających się z nowoodkrytej substancji.

jodu (genitive singular)
jodowi (dative singular)
jodem (instrumental singular)
jodzie (locative singular)
jodzie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53

Jakie właściwości chemiczne ma jod?


beryl

(1.1) franc. béryl < łac. beryllus < gr. βήρυλλος

berylu (genitive singular)
berylowi (dative singular)
berylem (instrumental singular)
berylu (locative singular)
berylu (vocative singular)
beryle (potential rare nominative plural)
beryli / berylów (potential rare genitive plural)
berylom (potential rare dative plural)
beryle (potential rare accusative plural)
berylami (potential rare instrumental plural)
berylach (potential rare locative plural)
beryle (potential rare vocative plural)
berylu (genitive singular)
berylowi (dative singular)
berylem (instrumental singular)
berylu (locative singular)
berylu (vocative singular)
beryle (nominative plural)
beryli (genitive plural)
berylów (genitive plural)
berylom (dative plural)
beryle (accusative plural)
berylami (instrumental plural)
berylach (locative plural)
beryle (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Minerały

pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4

Minerałem berylu jest akwamaryna.


iron

C₁₄H₂₂O, bezbarwny, oleisty, pachnący fiołkami związek organiczny z grupy ketonów, stosowany jako składnik perfum


bizmut

bizmutu (genitive singular)
bizmutowi (dative singular)
bizmutem (instrumental singular)
bizmucie (locative singular)
bizmucie (vocative singular)
bizmuty (potential rare nominative plural)
bizmutów (potential rare genitive plural)
bizmutom (potential rare dative plural)
bizmuty (potential rare accusative plural)
bizmutami (potential rare instrumental plural)
bizmutach (potential rare locative plural)
bizmuty (potential rare vocative plural)
bizmutu (genitive singular)
bizmutowi (dative singular)
bizmutem (instrumental singular)
bizmucie (locative singular)
bizmucie (vocative singular)
bizmuty (nominative plural)
bizmutów (genitive plural)
bizmutom (dative plural)
bizmuty (accusative plural)
bizmutami (instrumental plural)
bizmutach (locative plural)
bizmuty (vocative plural)

pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83

Jakie właściwości chemiczne ma bizmut?


krypton

kryptonu (genitive singular)
kryptonowi (dative singular)
kryptonem (instrumental singular)
kryptonie (locative singular)
kryptonie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36

Jakie właściwości chemiczne ma krypton?


tor

(1.8) od imienia włoskiego matematyka Torricelliego

toru (genitive singular)
torowi (dative singular)
torem (instrumental singular)
torze (locative singular)
torze (vocative singular)
toru (genitive singular)
torowi (dative singular)
torem (instrumental singular)
torze (locative singular)
torze (vocative singular)
tory (nominative plural)
torów (genitive plural)
torom (dative plural)
tory (accusative plural)
torami (instrumental plural)
torach (locative plural)
tory (vocative plural)

pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90

Jakie właściwości chemiczne ma tor?


ołów

prasł. *olovo, dalsze pochodzenie niejasne, nie można wykluczyć związku z przymiotnikami oznaczającymi kolory (swn. elo → żółty, łac. albus → biały), ale nie dałoby się wówczas objaśnić budowy słowotwórczej wyrazu

por. dłuż. wołoj, głuż. wołoj, czes. olovo, chorw. olovo → ołów, ros. олово → cyna

ołowiu (genitive singular)
ołowiowi (dative singular)
ołowiem (instrumental singular)
ołowiu (locative singular)
ołowiu (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82

Jakie właściwości chemiczne ma ołów?


selen

selenu (genitive singular)
selenowi (dative singular)
selenem (instrumental singular)
selenie (locative singular)
selenie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34

Jakie właściwości chemiczne ma selen?


uran

uranu (genitive singular)
uranowi (dative singular)
uranem (instrumental singular)
uranie (locative singular)
uranie (vocative singular)

zob. też uran (ujednoznacznienie) w Wikipedii

pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92

Jakie właściwości chemiczne ma uran?


wodór

pol. wodor < pol. wodorod < pol. wodoród < pol. woda + ród; kalka z łac. hydrogenium / franc. hydrogène

wodoru (genitive singular)
wodorowi (dative singular)
wodorem (instrumental singular)
wodorze (locative singular)
wodorze (vocative singular)
wodory (potential rare nominative plural)
wodorów (potential rare genitive plural)
wodorom (potential rare dative plural)
wodory (potential rare accusative plural)
wodorami (potential rare instrumental plural)
wodorach (potential rare locative plural)
wodory (potential rare vocative plural)

pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1

Jakie właściwości chemiczne ma wodór?

Wodór po raz pierwszy otrzymano sztucznie w reakcji metalu z kwasem.


brom

bromu (genitive singular)
bromowi (dative singular)
bromem (instrumental singular)
bromie (locative singular)
bromie (vocative singular)
bromu (genitive singular)
bromowi (dative singular)
bromem (instrumental singular)
bromie (locative singular)
bromie (vocative singular)
bromy (nominative plural)
bromów (genitive plural)
bromom (dative plural)
bromy (accusative plural)
bromami (instrumental plural)
bromach (locative plural)
bromy (vocative plural)

pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35

Jakie właściwości chemiczne ma brom?


tantal

tantalu (genitive singular)
tantalowi (dative singular)
tantalem (instrumental singular)
tantalu (locative singular)
tantalu (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73

Jakie właściwości chemiczne ma tantal?


tal

(1.1) łac. thallium < gr. θαλλός → zielony pęd, gałązka

talu (genitive singular)
talowi (dative singular)
talem (instrumental singular)
talu (locative singular)
talu (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych

Jakie właściwości chemiczne ma tal?


tungsten

ang. tungsten ze szw. tungsten (ciężki kamień)

tungsteny (nominative plural)
tungstenu (genitive singular)
tungstenów (genitive plural)
tungstenowi (dative singular)
tungstenom (dative plural)
tungsteny (accusative plural)
tungstenem (instrumental singular)
tungstenami (instrumental plural)
tungstenie (locative singular)
tungstenach (locative plural)
tungstenie (vocative singular)
tungsteny (vocative plural)


złoto

gość jest najpierw jak złoto, potem jak srebro, w końcu ciąży jak żelazo

złota (genitive singular)
złotu (dative singular)
złotem (instrumental singular)
złocie (locative singular)
złota (genitive singular)
złotu (dative singular)
złotem (instrumental singular)
złocie (locative singular)
złota (nominative plural)
złot (genitive plural)
złotom (dative plural)
złota (accusative plural)
złotami (instrumental plural)
złotach (locative plural)
złota (vocative plural)

zob. też złoto w Wikicytatach

zobacz też: Indeks:Polski - Pierwiastki chemiczne • Indeks:Polski - Minerały

pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79

Jakie właściwości chemiczne ma złoto?


Ba

Bar jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Ba i liczbie atomowej 56.


żelazo

(1.7) od (1.1), kalka językowa z angielskiego „iron”

gw. (Górny Śląsk) zelazło, zielazło, zielazo, żelazło

żelaza (genitive singular)
żelazu (dative singular)
żelazem (instrumental singular)
żelazie (locative singular)
żelaza (genitive singular)
żelazu (dative singular)
żelazem (instrumental singular)
żelazie (locative singular)
żelaza (nominative plural)
żelaz (genitive plural)
żelazom (dative plural)
żelaza (accusative plural)
żelazami (instrumental plural)
żelazach (locative plural)
żelaza (vocative plural)

metaliczny pierwiastek chemiczny o symbolu Fe i liczbie atomowej 26

Żelazo jest składnikiem hemoglobiny.


Tb

ˈcɕɛ̃ŋɡa tɔˈbʲjaʃa

ḱśẽŋga tobʹi ̯aša

terb (pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 65)

Terb jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Tb i liczbie atomowej 65.


srebro

por. scs. сьрєбро, ros. серебро, czes. stříbro, goc. 𐍃𐌹𐌻𐌿𐌱𐍂 (silubr), niem. Silber, litew. sidabras

srebra (genitive singular)
srebru (dative singular)
srebrem (instrumental singular)
srebrze (locative singular)
srebra (genitive singular)
srebru (dative singular)
srebrem (instrumental singular)
srebrze (locative singular)
srebra (nominative plural)
sreber (genitive plural)
srebrom (dative plural)
srebra (accusative plural)
srebrami (instrumental plural)
srebrach (locative plural)
srebra (vocative plural)

pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47

Jakie właściwości chemiczne ma srebro?


Sm

ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌsãmuˈʷɛla

samar (pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 62)

Samar jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Sm i liczbie atomowej 62.


argon

(1.1) gr. ἀργός (argós) → „nieaktywny, bezczynny”

argonu (genitive singular)
argonowi (dative singular)
argonem (instrumental singular)
argonie (locative singular)
argonie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18

Jakie właściwości chemiczne ma argon?


pierwiastek

pierwiastka (genitive singular)
pierwiastkowi (dative singular)
pierwiastkiem (instrumental singular)
pierwiastku (locative singular)
pierwiastku (vocative singular)
pierwiastki (nominative plural)
pierwiastków (genitive plural)
pierwiastkom (dative plural)
pierwiastki (accusative plural)
pierwiastkami (instrumental plural)
pierwiastkach (locative plural)
pierwiastki (vocative plural)

n-stopnia oznaczany jest symbolem √n]x

substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny

Mangan jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Mn i liczbie atomowej 25.


układ

układu (genitive singular)
układowi (dative singular)
układem (instrumental singular)
układzie (locative singular)
układzie (vocative singular)
układy (nominative plural)
układów (genitive plural)
układom (dative plural)
układy (accusative plural)
układami (instrumental plural)
układach (locative plural)
układy (vocative plural)

część materii o konkretnych właściwościach chemicznych i fizycznych, oddzielona od otoczenia


fluor

fluoru (genitive singular)
fluorowi (dative singular)
fluorem (instrumental singular)
fluorze (locative singular)
fluorze (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9

Jakie właściwości chemiczne ma fluor?


neon

(1.2) od (1.1), jakim pierwotnie była wypełniona taka reklama

(2.1) od (1.2), od od połyskującej, kolorowej łuski

neonu (genitive singular)
neonowi (dative singular)
neonem (instrumental singular)
neonie (locative singular)
neonie (vocative singular)
neony (nominative plural)
neonu (genitive singular)
neonów (genitive plural)
neonowi (dative singular)
neonom (dative plural)
neony (accusative plural)
neonem (instrumental singular)
neonami (instrumental plural)
neonie (locative singular)
neonach (locative plural)
neonie (vocative singular)
neony (vocative plural)

pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10

Jakie właściwości chemiczne ma neon?


galareta

elastyczna, półprzezroczysta masa w postaci żelu o dużej zawartości fazy ciekłej


zol

zole (nominative plural)
zolu (genitive singular)
zolów (genitive plural)
zolowi (dative singular)
zolom (dative plural)
zole (accusative plural)
zolem (instrumental singular)
zolami (instrumental plural)
zolu (locative singular)
zolach (locative plural)
zolu (vocative singular)
zole (vocative plural)

układ koloidalny w postaci cząstek koloidalnych rozproszonych w cieczy lub gazie


radon

radonu (genitive singular)
radonowi (dative singular)
radonem (instrumental singular)
radonie (locative singular)
radonie (vocative singular)

pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny

Jakie właściwości chemiczne ma radon?


acetal

acetalu (genitive singular)
acetalowi (dative singular)
acetalem (instrumental singular)
acetalu (locative singular)
acetalu (vocative singular)
acetale (nominative plural)
acetali (genitive plural)
acetalom (dative plural)
acetale (accusative plural)
acetalami (instrumental plural)
acetalach (locative plural)
acetale (vocative plural)

związek organiczny otrzymywany w wyniku działania alkoholu na aldehyd lub keton, wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym oraz w syntezie organicznej

Acetale otrzymywane z ketonów nazywane są ketalami.

acetal dietylowy aldehydu octowego – jeden z częściej spotykanych acetali (1.1)

Acetal jest cieczą o właściwościach usypiających i narkotycznych.


acetylen

(1.1) łac. acetum → ocet + gr. ὕλη (hýlē) → materia, surowiec, pierwiastek

(1.2) od (1.1), pierwszego związku chemicznego w szeregu homologicznym alkinów

ˌat͡sɛˈtɨlɛ̃n

acetylenu (genitive singular)
acetylenowi (dative singular)
acetylenem (instrumental singular)
acetylenie (locative singular)
acetylenie (vocative singular)
acetyleny (potential rare nominative plural)
acetylenów (potential rare genitive plural)
acetylenom (potential rare dative plural)
acetyleny (potential rare accusative plural)
acetylenami (potential rare instrumental plural)
acetylenach (potential rare locative plural)
acetyleny (potential rare vocative plural)

Acetylen jest bezbarwnym i bezwonnym gazem.

Acetyleny to zwyczajowa nazwa alkinów.


sól

(1.2) rozszerzenie znaczenia (1.1) na analogiczne substancje

soli (genitive singular)
soli (dative singular)
solą (instrumental singular)
soli (locative singular)
soli (vocative singular)
soli (genitive singular)
soli (dative singular)
solą (instrumental singular)
soli (locative singular)
soli (vocative singular)
sole (nominative plural)
soli (genitive plural)
solom (dative plural)
sole (accusative plural)
solami (instrumental plural)
solach (locative plural)
sole (vocative plural)

zob. też sól w Wikicytatach

związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce

Sole można uzyskać na przykład przez reakcję chemiczną zasady z kwasem.


agitator

niem. Agitator < łac. agitātor → poganiacz

agitatora (genitive singular)
agitatorowi (dative singular)
agitatorem (instrumental singular)
agitatorze (locative singular)
agitatorze (vocative singular)
agitatory (nominative plural)
agitatorów (genitive plural)
agitatorom (dative plural)
agitatory (accusative plural)
agitatorami (instrumental plural)
agitatorach (locative plural)
agitatory (vocative plural)

cylindryczny, stalowy reaktor wyłożony ołowiem; najczęściej używany do rafinacji ropy naftowej

Ropa była rafinowana w czterech agitatorach.


anion

anionu (genitive singular)
anionowi (dative singular)
anionem (instrumental singular)
anionie (locative singular)
anionie (vocative singular)
aniony (nominative plural)
anionów (genitive plural)
anionom (dative plural)
aniony (accusative plural)
anionami (instrumental plural)
anionach (locative plural)
aniony (vocative plural)

zobacz też: jon • kation

Jon hydroksylowy jest anionem, czyli ma ładunek ujemny.


błoto

od prasł. *bolto → błoto (1.1-2), od prabałtosłowiańskiego słowa o znaczeniu biały, od praindoeur. rdzenia bhēlo- lub bhōla- (przez to spokrewnione etymologicznie z pol. biały)

przejście znaczenia wyjaśniane występowaniem na bagnach trawy wełnianki, której białe główki nasienne pokrywają błota bielą

por. białor. балота, bułg. блато, chorw. blato, czes. bláto, dłuż. błoto, głuż. błóto, mac. блато, ros. болото, karpatorusiń. болото, scs. блато, serb. блато, słc. blato, słń. blato i ukr. боло́то

koń bosy na lód, but dziurawy na błoto, tępa siekiera na drwa – niebezpieczni są

gdy na Szczepana błoto po kolana, na Zmartwychwstanie wytoczym sanie

gdy święta Agata po błocie brodzi, człek w Zmartwychwstanie po lodzie chodzi

na wiosnę ceber deszczu, łyżka błota; na jesieni łyżka deszczu, ceber błota

kto w błoto wpadnie, ten suchy nie wstanie

kiedy na św. Barbarę błoto, będzie zima jak złoto

po św. Bartłomieju z łyżki deszczu ceber błota

gdy w Elżbietę pada, pluchę i błoto zapowiada

styczeń rok stary z nowym styka, czasem zimnem do kości przenika, czasem w błocie utyka

pierwszy śnieżek w błoto pada, słabą zimę zapowiada

kto w błoto bije, temu kał do gęby pryszcze

błota (genitive singular)
błotu (dative singular)
błotem (instrumental singular)
błocie (locative singular)
błota (nominative plural)
błot (genitive plural)
błotom (dative plural)
błota (accusative plural)
błotami (instrumental plural)
błotach (locative plural)
błota (vocative plural)

W tym znaczeniu zwykle używane w liczbie mnogiej – „błota”.

osady strącone w procesie produkcji cukru w błotniarkach


anilina

franc. aniline, od franc. anil + indygo, port., arab. النيل (an-nīl)

aniliny (genitive singular)
anilinie (dative singular)
anilinę (accusative singular)
aniliną (instrumental singular)
anilinie (locative singular)
anilino (vocative singular)
aniliny (nominative plural)
anilin (genitive plural)
anilinom (dative plural)
aniliny (accusative plural)
anilinami (instrumental plural)
anilinach (locative plural)
aniliny (vocative plural)

Badania nad chemicznymi własnościami aniliny odegrały dużą rolę w rozwoju syntez organicznych, zwłaszcza w dziedzinie barwników.


alkohol

niem. Alkohol < arab. ال + كحول (al kuhl) → miałki proch, pył; por. st.franc. „alkohol”, hiszp. alcohol, ang. „alkohol”. W znaczeniu (1.1) od 1850, w znaczeniu (1.2) jako „duch wina”, „spiritus vini” od 1753, w znaczeniu (1.3) od XVI wieku.

alkoholu (genitive singular)
alkoholowi (dative singular)
alkoholem (instrumental singular)
alkoholu (locative singular)
alkoholu (vocative singular)
alkohole (nominative plural)
alkoholi (genitive plural)
alkoholów (genitive plural)
alkoholom (dative plural)
alkohole (accusative plural)
alkoholami (instrumental plural)
alkoholach (locative plural)
alkohole (vocative plural)

zob. też alkohol w Wikipedii

grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH)

Nazwy większości alkoholi tworzy się przez dodanie do nazwy źródłowego węglowodoru przyrostka „-ol”.


deuton

deutonu (genitive singular)
deutonowi (dative singular)
deutonem (instrumental singular)
deutonie (locative singular)
deutonie (vocative singular)
deutony (nominative plural)
deutonów (genitive plural)
deutonom (dative plural)
deutony (accusative plural)
deutonami (instrumental plural)
deutonach (locative plural)
deutony (vocative plural)

Dla budowy atomu azotu (ciężar atomowy w zaokrągleniu 14) mamy wzór: N¹⁴ = π₇ w₇ = α₃η

Kendall, James [ok. 1930]. Nowoczesna alchemja, przeł. K. Szlenkier, Warszawa : Trzaska, Evert i Michalsk [w:] NFJP

7 protonów i 7 neutronów, albo 3 heljony i 1 deuton


deuteron

deuteronu (genitive singular)
deuteronowi (dative singular)
deuteronem (instrumental singular)
deuteronie (locative singular)
deuteronie (vocative singular)
deuterony (nominative plural)
deuteronów (genitive plural)
deuteronom (dative plural)
deuterony (accusative plural)
deuteronami (instrumental plural)
deuteronach (locative plural)
deuterony (vocative plural)


wodny

wodna (nominative singular feminine)
wodne (nominative singular neuter)
wodni (nominative plural masculine)
wodne (nominative plural nonvirile)
wodnego (genitive singular masculine animate inanimate)
wodnej (genitive singular feminine)
wodnego (genitive singular neuter)
wodnych (genitive plural masculine nonvirile)
wodnemu (dative singular masculine animate inanimate)
wodnej (dative singular feminine)
wodnemu (dative singular neuter)
wodnym (dative plural masculine nonvirile)
wodnego (accusative singular masculine animate)
wodną (accusative singular feminine)
wodne (accusative singular neuter)
wodnych (accusative plural masculine)
wodne (accusative plural nonvirile)
wodnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
wodną (instrumental singular feminine)
wodnym (instrumental singular neuter)
wodnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
wodnym (locative singular masculine animate inanimate)
wodnej (locative singular feminine)
wodnym (locative singular neuter)
wodnych (locative plural masculine nonvirile)
wodna (vocative singular feminine)
wodne (vocative singular neuter)
wodni (vocative plural masculine)
wodne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się


goniometria

ˌɡɔ̃ɲɔ̃ˈmɛtrʲja

dział krystalografii zajmujący się pomiarami rozmaitych kątów w krysztale


węglan

węglanu (genitive singular)
węglanowi (dative singular)
węglanem (instrumental singular)
węglanie (locative singular)
węglanie (vocative singular)
węglany (nominative plural)
węglanów (genitive plural)
węglanom (dative plural)
węglany (accusative plural)
węglanami (instrumental plural)
węglanach (locative plural)
węglany (vocative plural)

zobacz też: wodorowęglan

związek chemiczny, sól lub ester kwasu węglowego

Wiele węglanów metali bardzo słabo rozpuszcza się w wodzie.


potaż

(1.1) st.pol. potasz, z niderl. Pottasche

potażu (genitive singular)
potażowi (dative singular)
potażem (instrumental singular)
potażu (locative singular)
potażu (vocative singular)

nie mylić z: podaż

Z potażu uzyskiwano potas, stąd nazwa tego pierwiastka.


mrówkowy

mrówkowa (nominative singular feminine)
mrówkowe (nominative singular neuter)
mrówkowi (nominative plural masculine)
mrówkowe (nominative plural nonvirile)
mrówkowego (genitive singular masculine animate inanimate)
mrówkowej (genitive singular feminine)
mrówkowego (genitive singular neuter)
mrówkowych (genitive plural masculine nonvirile)
mrówkowemu (dative singular masculine animate inanimate)
mrówkowej (dative singular feminine)
mrówkowemu (dative singular neuter)
mrówkowym (dative plural masculine nonvirile)
mrówkowego (accusative singular masculine animate)
mrówkową (accusative singular feminine)
mrówkowe (accusative singular neuter)
mrówkowych (accusative plural masculine)
mrówkowe (accusative plural nonvirile)
mrówkowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
mrówkową (instrumental singular feminine)
mrówkowym (instrumental singular neuter)
mrówkowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
mrówkowym (locative singular masculine animate inanimate)
mrówkowej (locative singular feminine)
mrówkowym (locative singular neuter)
mrówkowych (locative plural masculine nonvirile)
mrówkowa (vocative singular feminine)
mrówkowe (vocative singular neuter)
mrówkowi (vocative plural masculine)
mrówkowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

rzadko używany, tylko w niektórych złożeniach


grupa

grupy (genitive singular)
grupie (dative singular)
grupę (accusative singular)
grupą (instrumental singular)
grupie (locative singular)
grupo (vocative singular)
grupy (nominative plural)
grup (genitive plural)
grupom (dative plural)
grupy (accusative plural)
grupami (instrumental plural)
grupach (locative plural)
grupy (vocative plural)

Wodór należy do pierwszej grupy pierwiastków.


legumina

(1.2) łac. legumen, lm legumina → warzywa strączkowe

leguminy (nominative plural)
leguminy (genitive singular)
legumin (genitive plural)
leguminie (dative singular)
leguminom (dative plural)
leguminę (accusative singular)
leguminy (accusative plural)
leguminą (instrumental singular)
leguminami (instrumental plural)
leguminie (locative singular)
leguminach (locative plural)
legumino (vocative singular)
leguminy (vocative plural)

białko roślinne występujące w nasionach roślin strączkowych


medium

(1.1-10) łac. medium → środek, pośrednik < łac. medius → środkowy, pośredni

media (nominative plural)
mediów (genitive plural)
mediom (dative plural)
media (accusative plural)
mediami (instrumental plural)
mediach (locative plural)
media (vocative plural)

zob. też medium w Wikipedii


napalm

napalmy (potential rare nominative plural)
napalmu (genitive singular)
napalmów (potential rare genitive plural)
napalmowi (dative singular)
napalmom (potential rare dative plural)
napalmy (potential rare accusative plural)
napalmem (instrumental singular)
napalmami (potential rare instrumental plural)
napalmie (locative singular)
napalmach (potential rare locative plural)
napalmie (vocative singular)
napalmy (potential rare vocative plural)

substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa


orbital

orbitale (nominative plural)
orbitala (genitive singular)
orbitali (genitive plural)
orbitalowi (dative singular)
orbitalom (dative plural)
orbitale (accusative plural)
orbitalem (instrumental singular)
orbitalami (instrumental plural)
orbitalu (locative singular)
orbitalach (locative plural)
orbitalu (vocative singular)
orbitale (vocative plural)

rozwiązanie równania Schrödingera opisujące zachowanie elektronu w atomie bądź cząsteczce

obszar pokazujący na najbardziej prawdopodobne położenie elektronu w atomie bądź cząsteczce


retorta

retorty (genitive singular)
retorcie (dative singular)
retortę (accusative singular)
retortą (instrumental singular)
retorcie (locative singular)
retorto (vocative singular)
retorty (nominative plural)
retort (genitive plural)
retortom (dative plural)
retorty (accusative plural)
retortami (instrumental plural)
retortach (locative plural)
retorty (vocative plural)

kuliste naczynie o wydłużonej, zakrzywionej szyjce, najczęściej wykonane ze szkła, używane do destylacji

Profesor z rozwichrzoną czupryną przelewał z retorty do retorty mętną białawą ciecz, mieszał ją z substancjami, zawartymi w szeregach probówek, przygotowując jakąś reakcję.


salicyl

salicylu (genitive singular)
salicylowi (dative singular)
salicylem (instrumental singular)
salicylu (locative singular)
salicylu (vocative singular)
salicyle (nominative plural)
salicyli (genitive plural)
salicylom (dative plural)
salicyle (accusative plural)
salicylami (instrumental plural)
salicylach (locative plural)
salicyle (vocative plural)

grupa funkcyjna lub rodnik 2-hydroksybenzylowy pochodzący od kwasu salicylowego


soda

sody (genitive singular)
sodzie (dative singular)
sodę (accusative singular)
sodą (instrumental singular)
sodzie (locative singular)
sodo (vocative singular)
sody (nominative plural)
sód (genitive plural)
sodom (dative plural)
sody (accusative plural)
sodami (instrumental plural)
sodach (locative plural)
sody (vocative plural)

Czy przy wrzodzie żołądka mogę wypić wodę z sodą?

nazwa zwyczajowa różnych innych soli sodowych


strychnina

franc. strychnine < franc. strychnos + -ine < łac. strychnos < stgr στρύχνος

strychniny (genitive singular)
strychninie (dative singular)
strychninę (accusative singular)
strychniną (instrumental singular)
strychninie (locative singular)
strychnino (vocative singular)
strychniny (nominative plural)
strychnin (genitive plural)
strychninom (dative plural)
strychniny (accusative plural)
strychninami (instrumental plural)
strychninach (locative plural)
strychniny (vocative plural)

silnie toksyczny alkaloid występujący w nasionach kulczyby

Badanie ujawniło symptomy zatrucia strychniną.


chlorek

pol. chlor + -ek, który jest jedynym pierwiastkiem (poza wodorem) wchodzącym w skład kwasu solnego (HCl)

chlorku (genitive singular)
chlorkowi (dative singular)
chlorkiem (instrumental singular)
chlorku (locative singular)
chlorku (vocative singular)
chlorku (genitive singular)
chlorkowi (dative singular)
chlorkiem (instrumental singular)
chlorku (locative singular)
chlorku (vocative singular)
chlorki (nominative plural)
chlorków (genitive plural)
chlorkom (dative plural)
chlorki (accusative plural)
chlorkami (instrumental plural)
chlorkach (locative plural)
chlorki (vocative plural)

Chlorek sodu to po prostu sól kuchenna.


tulipan

(1.1) wł. tulipano < z osm. tülbend → turban < pers. دلبند (dulbänd) → turban

tulipana (genitive singular)
tulipanowi (dative singular)
tulipana (accusative singular colloquial)
tulipanem (instrumental singular)
tulipanie (locative singular)
tulipanie (vocative singular)
tulipany (nominative plural)
tulipanów (genitive plural)
tulipanom (dative plural)
tulipany (accusative plural)
tulipanami (instrumental plural)
tulipanach (locative plural)
tulipany (vocative plural)

zob. też tulipan w Wikicytatach

przyrząd szklany łączący tygle do sączenia z kolbami ssawkowymi


wyciąg

wyciągu (genitive singular)
wyciągowi (dative singular)
wyciągiem (instrumental singular)
wyciągu (locative singular)
wyciągu (vocative singular)
wyciągi (nominative plural)
wyciągów (genitive plural)
wyciągom (dative plural)
wyciągi (accusative plural)
wyciągami (instrumental plural)
wyciągach (locative plural)
wyciągi (vocative plural)

dosłowne tłumaczenie z ang. abstract; bardziej poprawne jest „streszczenie”

roztwór otrzymywany z substancji roślinnej lub organu zwierzęcego poprzez ich gotowanie, zalewanie wrzątkiem lub alkoholem

Staszek wypił cały wyciąg z owoców, z którego babcia chciała zrobić kompot.


rutherford

(1.1) łac. rutherfordium < ang. Rutherford; od nazwiska nowozelandzkiego fizyka Ernesta Rutherforda

rutherfordy (nominative plural)
rutherforda (genitive singular)
rutherfordów (genitive plural)
rutherfordowi (dative singular)
rutherfordom (dative plural)
rutherfordy (accusative plural)
rutherfordem (instrumental singular)
rutherfordami (instrumental plural)
rutherfordzie (locative singular)
rutherfordach (locative plural)
rutherfordzie (vocative singular)
rutherfordy (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Pierwiastki chemiczne

dawna nazwa tego pierwiastka brzmiała: kurczatow (symbol: Ku)

pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104

Jakie właściwości chemiczne ma rutherford?


substancja

klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)

Tych substancji nie wolno ze sobą mieszać!


jad

jadu (genitive singular)
jadowi (dative singular)
jadem (instrumental singular)
jadzie (locative singular)
jadzie (vocative singular)
jady (nominative plural)
jadów (genitive plural)
jadom (dative plural)
jady (accusative plural)
jadami (instrumental plural)
jadach (locative plural)
jady (vocative plural)

substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu

Jad tego węża jest wyjątkowo silny.


atom

atomu (genitive singular)
atomowi (dative singular)
atomem (instrumental singular)
atomie (locative singular)
atomie (vocative singular)
atomy (nominative plural)
atomów (genitive plural)
atomom (dative plural)
atomy (accusative plural)
atomami (instrumental plural)
atomach (locative plural)
atomy (vocative plural)

najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki

Cząsteczka wody zawiera trzy atomy.


mer

meru (genitive singular)
merowi (dative singular)
merem (instrumental singular)
merze (locative singular)
merze (vocative singular)
mery (nominative plural)
merów (genitive plural)
merom (dative plural)
mery (accusative plural)
merami (instrumental plural)
merach (locative plural)
mery (vocative plural)

najprostszy powtarzający się fragment polimeru


metal

metalu (genitive singular)
metalowi (dative singular)
metalem (instrumental singular)
metalu (locative singular)
metalu (vocative singular)
metale (nominative plural)
metali (genitive plural)
metalom (dative plural)
metale (accusative plural)
metalami (instrumental plural)
metalach (locative plural)
metale (vocative plural)

pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych

Metale przewodzą prąd elektryczny.


węglowy

nie mylić z: węgielny

dotyczący węgla jako pierwiastka chemicznego; składający się z węgla

Włókna węglowe są bardzo lekkie i wytrzymałe.


spiż

spiżu (genitive singular)
spiżowi (dative singular)
spiżem (instrumental singular)
spiżu (locative singular)
spiżu (vocative singular)
spiżu (genitive singular)
spiżowi (dative singular)
spiżem (instrumental singular)
spiżu (locative singular)
spiżu (vocative singular)
spiże (nominative plural)
spiżów (genitive plural)
spiżom (dative plural)
spiże (accusative plural)
spiżami (instrumental plural)
spiżach (locative plural)
spiże (vocative plural)


destylacja

destylacji (genitive singular)
destylacji (dative singular)
destylację (accusative singular)
destylacją (instrumental singular)
destylacji (locative singular)
destylacjo (vocative singular)
destylacje (nominative plural)
destylacji (genitive plural)
destylacyj (genitive plural obsolete)
destylacjom (dative plural)
destylacje (accusative plural)
destylacjami (instrumental plural)
destylacjach (locative plural)
destylacje (vocative plural)

sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia)

W celu rozdzielenia substancji naukowcy przeprowadzili destylację.


reaktor

reaktora (genitive singular)
reaktorowi (dative singular)
reaktorem (instrumental singular)
reaktorze (locative singular)
reaktorze (vocative singular)
reaktory (nominative plural)
reaktorów (genitive plural)
reaktorom (dative plural)
reaktory (accusative plural)
reaktorami (instrumental plural)
reaktorach (locative plural)
reaktory (vocative plural)

zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna

Wydajność tego reaktora jest bardzo duża.


metan

metanu (genitive singular)
metanowi (dative singular)
metanem (instrumental singular)
metanie (locative singular)
metanie (vocative singular)

CH₄, najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy

Metan powstaje w przyrodzie w wyniku beztlenowego rozkładu szczątek roślinnych.


in statu nascendi

por. in situ

o jakiejś substancji przejściowo powstający w mieszaninie reakcyjnej

wodór atomowy in statu nascendi


J

ˌɛvãŋˈɡɛlʲja ˈvɛdwuc ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈjãna

evãŋgelʹi ̯a vedu̯uḱ śfʹi ̯ẽntego i ̯ãna

zobacz też: a • A • ą • Ą • b • B • c • C • ć • Ć • d • D • e • E • ę • Ę • f • F • g • G • h • H • i • I • j • J • k • K • l • L • ł • Ł • m • M • n • N • ń • Ń • o • O • ó • Ó • p • P • (q) • (Q) • r • R • s • S • ś • Ś • t • T • u • U • (v) • (V) • w • W • (x) • (X) • y • Y • z • Z • ź • Ź • ż • Ż


jednostka

jednostki (genitive singular)
jednostce (dative singular)
jednostkę (accusative singular)
jednostką (instrumental singular)
jednostce (locative singular)
jednostko (vocative singular)
jednostki (nominative plural)
jednostek (genitive plural)
jednostkom (dative plural)
jednostki (accusative plural)
jednostkami (instrumental plural)
jednostkach (locative plural)
jednostki (vocative plural)

zapis w którym podawana jest dana wartość

Amper jest jednostką natężenia prądu.


ciało

ciała (nominative plural)
ciała (genitive singular)
ciał (genitive plural)
ciału (dative singular)
ciałom (dative plural)
ciała (accusative plural)
ciałem (instrumental singular)
ciałami (instrumental plural)
ciele (locative singular)
ciałach (locative plural)
ciała (vocative plural)

Gwiazda jest ciałem fizycznym.


związek chemiczny

ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk xɛ̃ˈmʲit͡ʃnɨ

zvʹi ̯õũ̯zek χẽmʹičny

związku chemicznego (genitive singular)
związkowi chemicznemu (dative singular)
związkiem chemicznym (instrumental singular)
związku chemicznym (locative singular)
związku chemiczny (vocative singular)
związki chemiczne (nominative plural)
związków chemicznych (genitive plural)
związkom chemicznym (dative plural)
związki chemiczne (accusative plural)
związkami chemicznymi (instrumental plural)
związkach chemicznych (locative plural)
związki chemiczne (vocative plural)

Wiele związków chemicznych wykorzystywanych jest w rolnictwie.


kwas

kwasu (genitive singular)
kwasowi (dative singular)
kwasem (instrumental singular)
kwasie (locative singular)
kwasie (vocative singular)
kwasy (nominative plural)
kwasów (genitive plural)
kwasom (dative plural)
kwasy (accusative plural)
kwasami (instrumental plural)
kwasach (locative plural)
kwasy (vocative plural)

zobacz też: slang narkotykowy

związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej

Wykształcony chemik mieszał kwas w próbówce.


unit

unitu (genitive singular)
unitowi (dative singular)
unitem (instrumental singular)
unicie (locative singular)
unicie (vocative singular)
unity (nominative plural)
unitów (genitive plural)
unitom (dative plural)
unity (accusative plural)
unitami (instrumental plural)
unitach (locative plural)
unity (vocative plural)

jednostka masy atomowej, równa w przybliżeniu 1,66 · 10⁻²⁴ g, dalton

Zawartość procentowa pierwiastka w związku chemicznym to stosunek masy atomów tego pierwiastka (wyrażonej w unitach) w najmniejszej części związku chemicznego do masy cząsteczkowej związku, pomnożony przez 100%


prekursor

prekursora (genitive singular)
prekursorowi (dative singular)
prekursorem (instrumental singular)
prekursorze (locative singular)
prekursorze (vocative singular)
prekursory (nominative plural)
prekursorów (genitive plural)
prekursorom (dative plural)
prekursory (accusative plural)
prekursorami (instrumental plural)
prekursorach (locative plural)
prekursory (vocative plural)

substancja towarzysząca pierwszemu stadium reakcji


cukier

(1.1-2) niem. Zucker < swn. zucura < arab. سكر (sukkar) < pers. شکر (shakar) < sanskr. शर्करा (sarkara) < praindoeur. *ḱorkeh- → żwir; otoczak

cukru (genitive singular)
cukrowi (dative singular)
cukrem (instrumental singular)
cukrze (locative singular)
cukrze (vocative singular)
cukry (nominative plural)
cukrów (genitive plural)
cukrom (dative plural)
cukry (accusative plural)
cukrami (instrumental plural)
cukrach (locative plural)
cukry (vocative plural)
cukru (genitive singular)
cukrowi (dative singular)
cukrem (instrumental singular)
cukrze (locative singular)
cukrze (vocative singular)

zob. też cukier w Wikipedii

zobacz hasło cukier w Wikipedii, zobacz hasło cukier w Wikicytatach

związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu

Zawartość cukrów prostych (glukozy i fruktozy) w wielokwiatowych miodach pszczelich waha się średnio w zakresie 65–75%

Maria Borawska, Leszek Arciuch, Anna Puścion-Jakubik, Dorota Lewoc, Zawartość cukrów (fruktozy, glukozy, sacharozy) i proliny w różnych odmianach naturalnych miodów pszczelich, „Problemy Higieny i Epidemiologii”, 2015, 96 (4), s. 816–820.


kali

zob. też kali (ujednoznacznienie) w Wikipedii

handlowa i potoczna nazwa nadmamganianu potasu

Kupiłem w aptece małą fiolkę kali.


azotan

azotanu (genitive singular)
azotanowi (dative singular)
azotanem (instrumental singular)
azotanie (locative singular)
azotanie (vocative singular)
azotany (nominative plural)
azotanów (genitive plural)
azotanom (dative plural)
azotany (accusative plural)
azotanami (instrumental plural)
azotanach (locative plural)
azotany (vocative plural)

sól kwasu azotowego (z grupą NO₂ lub NO₃)

Proszę zmierzyć zawartość azotanu sodu w tym roztworze.


siarczan

siarczanu (genitive singular)
siarczanowi (dative singular)
siarczanem (instrumental singular)
siarczanie (locative singular)
siarczanie (vocative singular)
siarczany (nominative plural)
siarczanów (genitive plural)
siarczanom (dative plural)
siarczany (accusative plural)
siarczanami (instrumental plural)
siarczanach (locative plural)
siarczany (vocative plural)

związek chemiczny, sól lub ester kwasu siarkowego

Obecność siarczanów w wodzie do spożycia może również powodować wyczuwalną zmianę jej smaku (…).

Informacje o parametrach występujących w wodzie. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krapkowicach. [dostęp 2017-11-09].


kontakt

nie mylić z: kontrakt

stały katalizator w układach ciekłych lub gazowych (katalizator kontaktowy)


mostek

mostki (nominative plural)
mostka (genitive singular)
mostku (genitive singular)
mostków (genitive plural)
mostkowi (dative singular)
mostkom (dative plural)
mostki (accusative plural)
mostkiem (instrumental singular)
mostkami (instrumental plural)
mostku (locative singular)
mostkach (locative plural)
mostku (vocative singular)
mostki (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Części ciała

zob. też mostek w Wikipedii

połączenie dwóch fragmentów związku chemicznego za pomocą wiązania, atomu lub prostego łańcucha atomów


ester

niem. Ester; słowo stworzone przez niemieckiego chemika Leopolda Gmelina od niem. Essigäther (→ octan etylu, dosł. „eter octowy”) < niem. Essig + Äther

estry (nominative plural)
estru (genitive singular)
estrów (genitive plural)
estrowi (dative singular)
estrom (dative plural)
estry (accusative plural)
estrem (instrumental singular)
estrami (instrumental plural)
estrze (locative singular)
estrach (locative plural)
estrze (vocative singular)
estry (vocative plural)

organiczny związek chemiczny powstający w wyniku działania kwasu na alkohol lub fenol


substytucja

substytucji (genitive singular)
substytucji (dative singular)
substytucję (accusative singular)
substytucją (instrumental singular)
substytucji (locative singular)
substytucjo (vocative singular)
substytucje (nominative plural)
substytucji (genitive plural)
substytucyj (genitive plural obsolete)
substytucjom (dative plural)
substytucje (accusative plural)
substytucjami (instrumental plural)
substytucjach (locative plural)
substytucje (vocative plural)

reakcja chemiczna polegająca na wymianie jednego lub kilku atomów w cząsteczce związku chemicznego


oddziaływać

ˌɔdʲd͡ʑaˈwɨvat͡ɕ

oddziałuję (singular first-person present)
oddziałujesz (singular second-person present)
oddziałuje (singular third-person present)
oddziałujemy (plural first-person present)
oddziałujecie (plural second-person present)
oddziałują (plural third-person present)
oddziaływałem (singular first-person past masculine)
oddziaływałeś (singular second-person past masculine)
oddziaływał (singular third-person past masculine)
oddziaływaliśmy (plural first-person past masculine)
oddziaływaliście (plural second-person past masculine)
oddziaływali (plural third-person past masculine)
oddziaływałam (singular first-person past feminine)
oddziaływałaś (singular second-person past feminine)
oddziaływała (singular third-person past feminine)
oddziaływałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
oddziaływałyście (plural second-person past feminine neuter)
oddziaływały (plural third-person past feminine neuter)
oddziaływałom (singular first-person past neuter potential rare)
oddziaływałoś (singular second-person past neuter potential rare)
oddziaływało (singular third-person past neuter)
niech oddziałuję (singular first-person imperative)
oddziałuj (singular second-person imperative)
niech oddziałuje (singular third-person imperative)
oddziałujmy (plural first-person imperative)
oddziałujcie (plural second-person imperative)
niech oddziałują (plural third-person imperative)
będę oddziaływał (singular first-person future masculine)
będę oddziaływać (singular first-person future masculine)
będziesz oddziaływał (singular second-person future masculine)
będziesz oddziaływać (singular second-person future masculine)
będzie oddziaływał (singular third-person future masculine)
będzie oddziaływać (singular third-person future masculine)
będziemy oddziaływali (plural first-person future masculine)
będziemy oddziaływać (plural first-person future masculine)
będziecie oddziaływali (plural second-person future masculine)
będziecie oddziaływać (plural second-person future masculine)
będą oddziaływali (plural third-person future masculine)
będą oddziaływać (plural third-person future masculine)
będę oddziaływała (singular first-person future feminine)
będę oddziaływać (singular first-person future feminine)
będziesz oddziaływała (singular second-person future feminine)
będziesz oddziaływać (singular second-person future feminine)
będzie oddziaływała (singular third-person future feminine)
będzie oddziaływać (singular third-person future feminine)
będziemy oddziaływały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy oddziaływać (plural first-person future feminine neuter)
będziecie oddziaływały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie oddziaływać (plural second-person future feminine neuter)
będą oddziaływały (plural third-person future feminine neuter)
będą oddziaływać (plural third-person future feminine neuter)
będę oddziaływało (singular first-person future neuter potential rare)
będę oddziaływać (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz oddziaływało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz oddziaływać (singular second-person future neuter potential rare)
będzie oddziaływało (singular third-person future neuter)
będzie oddziaływać (singular third-person future neuter)
oddziaływałem był (singular first-person pluperfect masculine)
oddziaływałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
oddziaływał był (singular third-person pluperfect masculine)
oddziaływaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
oddziaływaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
oddziaływali byli (plural third-person pluperfect masculine)
oddziaływałam była (singular first-person pluperfect feminine)
oddziaływałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
oddziaływała była (singular third-person pluperfect feminine)
oddziaływałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
oddziaływałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
oddziaływały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
oddziaływałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
oddziaływałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
oddziaływało było (singular third-person pluperfect neuter)
oddziaływano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
oddziaływałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym oddziaływał (singular first-person conditional masculine)
oddziaływałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś oddziaływał (singular second-person conditional masculine)
oddziaływałby (singular third-person conditional masculine)
byłby oddziaływał (singular third-person conditional masculine)
oddziaływalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy oddziaływali (plural first-person conditional masculine)
oddziaływalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście oddziaływali (plural second-person conditional masculine)
oddziaływaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby oddziaływali (plural third-person conditional masculine)
oddziaływałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym oddziaływała (singular first-person conditional feminine)
oddziaływałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś oddziaływała (singular second-person conditional feminine)
oddziaływałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby oddziaływała (singular third-person conditional feminine)
oddziaływałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy oddziaływały (plural first-person conditional feminine neuter)
oddziaływałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście oddziaływały (plural second-person conditional feminine neuter)
oddziaływałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby oddziaływały (plural third-person conditional feminine neuter)
oddziaływałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym oddziaływało (singular first-person conditional neuter potential rare)
oddziaływałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś oddziaływało (singular second-person conditional neuter potential rare)
oddziaływałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby oddziaływało (singular third-person conditional neuter)
oddziałujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
nieoddziałujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
oddziałująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
nieoddziałująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
oddziałujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
nieoddziałujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
oddziałujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
nieoddziałujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
oddziałując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie oddziałując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
oddziaływanie (singular plural first-person second-person third-person)
nieoddziaływanie (singular plural first-person second-person third-person)
oddziaływam (singular first-person present)
oddziaływasz (singular second-person present)
oddziaływa (singular third-person present)
oddziaływamy (plural first-person present)
oddziaływacie (plural second-person present)
oddziaływają (plural third-person present)
oddziaływałem (singular first-person past masculine)
oddziaływałeś (singular second-person past masculine)
oddziaływał (singular third-person past masculine)
oddziaływaliśmy (plural first-person past masculine)
oddziaływaliście (plural second-person past masculine)
oddziaływali (plural third-person past masculine)
oddziaływałam (singular first-person past feminine)
oddziaływałaś (singular second-person past feminine)
oddziaływała (singular third-person past feminine)
oddziaływałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
oddziaływałyście (plural second-person past feminine neuter)
oddziaływały (plural third-person past feminine neuter)
oddziaływałom (singular first-person past neuter potential rare)
oddziaływałoś (singular second-person past neuter potential rare)
oddziaływało (singular third-person past neuter)
niech oddziaływam (singular first-person imperative)
oddziaływaj (singular second-person imperative)
niech oddziaływa (singular third-person imperative)
oddziaływajmy (plural first-person imperative)
oddziaływajcie (plural second-person imperative)
niech oddziaływają (plural third-person imperative)
będę oddziaływał (singular first-person future masculine)
będę oddziaływać (singular first-person future masculine)
będziesz oddziaływał (singular second-person future masculine)
będziesz oddziaływać (singular second-person future masculine)
będzie oddziaływał (singular third-person future masculine)
będzie oddziaływać (singular third-person future masculine)
będziemy oddziaływali (plural first-person future masculine)
będziemy oddziaływać (plural first-person future masculine)
będziecie oddziaływali (plural second-person future masculine)
będziecie oddziaływać (plural second-person future masculine)
będą oddziaływali (plural third-person future masculine)
będą oddziaływać (plural third-person future masculine)
będę oddziaływała (singular first-person future feminine)
będę oddziaływać (singular first-person future feminine)
będziesz oddziaływała (singular second-person future feminine)
będziesz oddziaływać (singular second-person future feminine)
będzie oddziaływała (singular third-person future feminine)
będzie oddziaływać (singular third-person future feminine)
będziemy oddziaływały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy oddziaływać (plural first-person future feminine neuter)
będziecie oddziaływały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie oddziaływać (plural second-person future feminine neuter)
będą oddziaływały (plural third-person future feminine neuter)
będą oddziaływać (plural third-person future feminine neuter)
będę oddziaływało (singular first-person future neuter potential rare)
będę oddziaływać (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz oddziaływało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz oddziaływać (singular second-person future neuter potential rare)
będzie oddziaływało (singular third-person future neuter)
będzie oddziaływać (singular third-person future neuter)
oddziaływałem był (singular first-person pluperfect masculine)
oddziaływałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
oddziaływał był (singular third-person pluperfect masculine)
oddziaływaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
oddziaływaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
oddziaływali byli (plural third-person pluperfect masculine)
oddziaływałam była (singular first-person pluperfect feminine)
oddziaływałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
oddziaływała była (singular third-person pluperfect feminine)
oddziaływałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
oddziaływałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
oddziaływały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
oddziaływałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
oddziaływałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
oddziaływało było (singular third-person pluperfect neuter)
oddziaływano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
oddziaływałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym oddziaływał (singular first-person conditional masculine)
oddziaływałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś oddziaływał (singular second-person conditional masculine)
oddziaływałby (singular third-person conditional masculine)
byłby oddziaływał (singular third-person conditional masculine)
oddziaływalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy oddziaływali (plural first-person conditional masculine)
oddziaływalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście oddziaływali (plural second-person conditional masculine)
oddziaływaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby oddziaływali (plural third-person conditional masculine)
oddziaływałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym oddziaływała (singular first-person conditional feminine)
oddziaływałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś oddziaływała (singular second-person conditional feminine)
oddziaływałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby oddziaływała (singular third-person conditional feminine)
oddziaływałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy oddziaływały (plural first-person conditional feminine neuter)
oddziaływałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście oddziaływały (plural second-person conditional feminine neuter)
oddziaływałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby oddziaływały (plural third-person conditional feminine neuter)
oddziaływałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym oddziaływało (singular first-person conditional neuter potential rare)
oddziaływałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś oddziaływało (singular second-person conditional neuter potential rare)
oddziaływałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby oddziaływało (singular third-person conditional neuter)
oddziaływający (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
nieoddziaływający (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
oddziaływająca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
nieoddziaływająca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
oddziaływające (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
nieoddziaływające (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
oddziaływające (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
nieoddziaływające (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
oddziaływając (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie oddziaływając (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
oddziaływanie (singular plural first-person second-person third-person)
nieoddziaływanie (singular plural first-person second-person third-person)

niepoprawne są formy będące skrzyżowaniem obu koniugacji, np. „oddziaływuje” albo „oddziaływujący” (poprawnie: „oddziałuje”/„oddziaływa”, „oddziałujący”/„oddziaływający”)


czad

(1.1) prasł. *čadъ < praindoeur. *kēd-o- → dym, sadza, opar, mgiełka; por. czeskie čad → swąd, spalenizna, dym, słoweńskie čâd → dym, czad, para, opar

czadu (genitive singular)
czadowi (dative singular)
czadem (instrumental singular)
czadzie (locative singular)
czadzie (vocative singular)
czady (nominative plural)
czadów (genitive plural)
czadom (dative plural)
czady (accusative plural)
czadami (instrumental plural)
czadach (locative plural)
czady (vocative plural)

zob. też czad (ujednoznacznienie) w Wikipedii

Budynek się zapalił. Było dużo ognia, mieszkańcy dławili się czadem.


aceton

acetonu (genitive singular)
acetonowi (dative singular)
acetonem (instrumental singular)
acetonie (locative singular)
acetonie (vocative singular)

związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C₃H₆O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik

Zniszczyłam sobie paznokcie usuwając z nich lakier zmywaczem z acetonem.


alko

alkohol (związek chemiczny z grupy węglowodorów)

Wapuje [sic] je od czasu do czasu, a teraz robię samoróbki ze składników od Inawery, też nie mają alko.


roztwór

roztwory (nominative plural)
roztworu (genitive singular)
roztworów (genitive plural)
roztworowi (dative singular)
roztworom (dative plural)
roztwory (accusative plural)
roztworem (instrumental singular)
roztworami (instrumental plural)
roztworze (locative singular)
roztworach (locative plural)
roztworze (vocative singular)
roztwory (vocative plural)

jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia

Gdy w roztworze krystalicznym zajdą odpowiednie warunki, zaczyna formować się kryształ.


roentgen

(1.1) łac. roentgenium, od nazwiska niemieckiego fizyka Wilhelma Röntgena

roentgenu (genitive singular)
roentgenowi (dative singular)
roentgenem (instrumental singular)
roentgenie (locative singular)
roentgenie (vocative singular)

zobacz też: indeksy pierwiastków chemicznych

pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111

Jakie właściwości chemiczne ma roentgen?


ocet

prasł. *ocьtъ; forma prasłowiańska jest zapożyczeniem z jakiejś postaci romańskiej, kontynuującej łac. ācētum → ocet

น้ำส้มสายชู

n̂ảs̄̂ms̄āychū

octu (genitive singular)
octowi (dative singular)
octem (instrumental singular)
occie (locative singular)
occie (vocative singular)
octy (nominative plural)
octów (genitive plural)
octom (dative plural)
octy (accusative plural)
octami (instrumental plural)
octach (locative plural)
octy (vocative plural)


równanie

równania (genitive singular)
równaniu (dative singular)
równaniem (instrumental singular)
równaniu (locative singular)
równania (nominative plural)
równań (genitive plural)
równaniom (dative plural)
równania (accusative plural)
równaniami (instrumental plural)
równaniach (locative plural)
równania (vocative plural)
równania (genitive singular)
równaniu (dative singular)
równaniem (instrumental singular)
równaniu (locative singular)

Czy to jest równanie tej reakcji?


chemia organiczna

ˈxɛ̃mʲja ˌɔrɡãˈɲit͡ʃna

chemii organicznej (genitive singular)
chemii organicznej (dative singular)
chemię organiczną (accusative singular)
chemią organiczną (instrumental singular)
chemii organicznej (locative singular)
chemio organiczna (vocative singular)

dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole

Kupiłem książkę dotyczącą chemii organicznej, z której muszę przygotować się do egzaminu.