most

(1.1) prasł. *mostъ; źródłosłów dla pol. Babimost

przysłowia: ubogiemu kawał chleba, to most do nieba

polski most, niemiecki post, włoskie nabożeństwo, to wszystko błazeństwo

kiedy pożycza, to się mostem kładzie, a kiedy oddaje, to się diabłem staje

mostu (genitive singular)
mostowi (dative singular)
mostem (instrumental singular)
moście (locative singular)
moście (vocative singular)
mosty (nominative plural)
mostów (genitive plural)
mostom (dative plural)
mosty (accusative plural)
mostami (instrumental plural)
mostach (locative plural)
mosty (vocative plural)

część mózgu zawarta między rdzeniem przedłużonym a śródmózgowiem


oko

(1.1) por. łac. oculus, litew. akis, goc. *augo

ani oko nie widziało, ani ucho nie słyszało

czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal

przysłowia: biednemu zawsze wiatr w oczy

źdźbło w oku bliźniego widzisz, a belki w swoim nie dostrzegasz

oka (genitive singular)
oku (dative singular)
okiem (instrumental singular)
oku (locative singular)
oczy (nominative plural)
oczu (genitive plural)
oczów (genitive plural rare)
ócz (genitive plural obsolete)
oczom (dative plural)
oczy (accusative plural)
oczami (instrumental plural)
oczyma (instrumental plural literary)
oczach (locative plural)
oczy (vocative plural)
oka (genitive singular)
oku (dative singular)
okiem (instrumental singular)
oku (locative singular)
oka (nominative plural)
ok (genitive plural)
okom (dative plural)
oka (accusative plural)
okami (instrumental plural)
okach (locative plural)
oka (vocative plural)

Nigdy nie zapomnę tych świdrujących oczu.

zobacz też: Indeks:Polski - Części ciała


ucho

prasł. *ucho, D. lp prasł. *ušese → 'narząd słuchu' < praindoeur.

przysłowia: dlatego dwie uszy, jeden język dano, iżby mniej mówiono, a więcej słuchano (sic!)

nie wierz nigdy dziewucho, coć chłop szepce na ucho (sic!)

póty dzban wodę nosi, póki się ucho nie urwie

śmiałby się człowiek dookoła głowy, żeby nie uszy

ucha (genitive singular)
uchu (dative singular)
uchem (instrumental singular)
uchu (locative singular)
uszy (nominative plural)
uszu (genitive plural)
uszów (genitive plural rare)
uszom (dative plural)
uszy (accusative plural)
uszami (instrumental plural)
uszyma (instrumental plural obsolete)
uszach (locative plural)
uszy (vocative plural)
ucha (genitive singular)
uchu (dative singular)
uchem (instrumental singular)
uchu (locative singular)
ucha (nominative plural)
uch (genitive plural)
uchom (dative plural)
ucha (accusative plural)
uchami (instrumental plural)
uchach (locative plural)
ucha (vocative plural)


jabłko

prasł. *ablъko < praindoeur. *h₂ébōl, praindoeur. *h₂ébl̥

przysłowia: niedaleko pada jabłko od jabłoni

połóż zdrowe jabłko przy zgniłym, to wnet zgnije

jedno jabłko dziennie trzyma lekarza z dala ode mnie

jabłka (genitive singular)
jabłku (dative singular)
jabłkiem (instrumental singular)
jabłku (locative singular)
jabłka (nominative plural)
jabłek (genitive plural)
jabłkom (dative plural)
jabłka (accusative plural)
jabłkami (instrumental plural)
jabłkach (locative plural)
jabłka (vocative plural)

wystająca grdyka u mężczyzn, jabłko Adama


bark

(1.1) prasł. *br̥kъ → 'coś ostrego, spiczastego'

barku (genitive singular)
barkowi (dative singular)
barkiem (instrumental singular)
barku (locative singular)
barku (vocative singular)
barki (nominative plural)
barków (genitive plural)
barkom (dative plural)
barki (accusative plural)
barkami (instrumental plural)
barkach (locative plural)
barki (vocative plural)

część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem

Znów zwichnąłem sobie bark.


garb

z przodu garb, z tyłu garb, ale w głowie wielki skarb

ucz się i pracuj, a garb ci sam wyrośnie

garbu (genitive singular)
garbowi (dative singular)
garbem (instrumental singular)
garbie (locative singular)
garbie (vocative singular)
garby (nominative plural)
garbów (genitive plural)
garbom (dative plural)
garby (accusative plural)
garbami (instrumental plural)
garbach (locative plural)
garby (vocative plural)

wypukłość na grzbiecie zwierzęcia, zwykle wypełniona tłuszczem

Czy to możliwe, aby wielbłąd miał trzy garby?

garb + D.
zobacz też: Indeks:Polski - Zwierzęta


korpus

korpusu (genitive singular)
korpusowi (dative singular)
korpusem (instrumental singular)
korpusie (locative singular)
korpusie (vocative singular)
korpusy (nominative plural)
korpusów (genitive plural)
korpusom (dative plural)
korpusy (accusative plural)
korpusami (instrumental plural)
korpusach (locative plural)
korpusy (vocative plural)

Gruba zimowa kurtka ochroni korpus, szyję i ręce.


por

(2.1) łac. porus < gr. πόρος (póros) → przejście, otwór

Kiepskie kosmetyki mogą zatykać pory w skórze.


ogon

alboś nie słyszał, kiedy w lisi ogon trąbiono

gdy przyjdzie święta Agnieszka, przebije lód ogonem pliszka

kiedy niedźwiedzia prowadzono do miodu, tedy mu uszy oberwano, a kiedy od miodu, tedy ogon

liszka, nie mając ogona, radziła innym, aby swoje odcięły, bo to teraz nie moda

mówiła sroka wronie, nie siadaj mi na ogonie

więcej się zyska lisim ogonem, jak lwim pazurem

przeskoczywszy psa, można i ogon jego przeskoczyć

ogona (genitive singular)
ogonowi (dative singular)
ogonem (instrumental singular)
ogonie (locative singular)
ogonie (vocative singular)
ogony (nominative plural)
ogonów (genitive plural)
ogonom (dative plural)
ogony (accusative plural)
ogonami (instrumental plural)
ogonach (locative plural)
ogony (vocative plural)

część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała

Ten pies wesoło merda ogonem.


głowa

(1.1) prasł. *golva
(1.1) por. chorw. glava, ros. голова

adwokat niech ma głowę, a koń niech ma nogi

adwokat niech głowę, a koń niech ma nogi

co raz wejdzie do głowy – już z niej nie wyleci

głowa jak u śledzia, nogi jak u niedźwiedzia

jeżelim trochę podpił, kara już gotowa, bo za mocno boli i ciąży mi głowa (sic!)

muru głową nie przebije, a morza nikt nie wypije

na głupiej głowie i włos się nie utrzyma

nie po to głowa, by na niej czapkę nosić

śmiałby się człowiek dookoła głowy żeby nie uszy

głowy (genitive singular)
głowie (dative singular)
głowę (accusative singular)
głową (instrumental singular)
głowie (locative singular)
głowo (vocative singular)
głowy (nominative plural)
głów (genitive plural)
głowom (dative plural)
głowy (accusative plural)
głowami (instrumental plural)
głowach (locative plural)
głowy (vocative plural)

część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg

Pies Karola śmiesznie rusza głową.


krzyż

płn. prasł. *kŕižь < łac. crux → krzyż < praindoeur. *(s)ker- → obracać, zginać

Słowo krzyżmo mimo podobnego brzmienia i użycia w religii ma inną etymologię.

(1.4-6) nawiązanie do śmierci Jezusa Chrystusa na krzyżu (1.7)

diabła się nie boi, kto przy krzyżu stoi

krzyża (genitive singular)
krzyżowi (dative singular)
krzyżem (instrumental singular)
krzyżu (locative singular)
krzyżu (vocative singular)
krzyże (nominative plural)
krzyży (genitive plural)
krzyżów (genitive plural)
krzyżom (dative plural)
krzyże (accusative plural)
krzyżami (instrumental plural)
krzyżach (locative plural)
krzyże (vocative plural)

Dziadek znowu odczuwa bóle w krzyżu.


zgryz

zgryzu (genitive singular)
zgryzowi (dative singular)
zgryzem (instrumental singular)
zgryzie (locative singular)
zgryzie (vocative singular)
zgryzy (nominative plural)
zgryzów (genitive plural)
zgryzom (dative plural)
zgryzy (accusative plural)
zgryzami (instrumental plural)
zgryzach (locative plural)
zgryzy (vocative plural)

Stała przed lustrem i doszukiwała się u siebie nieprawidłowego zgryzu.


łokieć

przysłowia: ból w łokciu a ból po stracie małżonka – mocny, lecz niedługi

łokcia (genitive singular)
łokciowi (dative singular)
łokciem (instrumental singular)
łokciu (locative singular)
łokciu (vocative singular)
łokcie (nominative plural)
łokci (genitive plural)
łokciom (dative plural)
łokcie (accusative plural)
łokciami (instrumental plural)
łokciach (locative plural)
łokcie (vocative plural)

By dostać się do autobusu, wbiła łokieć w bok wsiadającego współpasażera.


język

(1.1-2) wyraz ogólnosłowiański, por. pol. język, czes. jazyk, słc. jazyk, głuż. jazyk, dłuż. jězyk, ros. язык, ukr. язик, białor. язык, bułg. език, serb. језик, chorw. jezik, mac. јазик, słń. jezik. Wszystkie te formy pochodzą z prasłowiańskiego *językъ, co z wcześniejszej formy ęzy z jotacją oraz sufiksem -kъ.

przysłowia Boga na języku, a diabła ma w sercu

języka (genitive singular)
językowi (dative singular)
językiem (instrumental singular)
języku (locative singular)
języku (vocative singular)
języki (nominative plural)
języków (genitive plural)
językom (dative plural)
języki (accusative plural)
językami (instrumental plural)
językach (locative plural)
języki (vocative plural)

mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie

Krowy mają długie języki.


skorupa

skorupy (genitive singular)
skorupie (dative singular)
skorupę (accusative singular)
skorupą (instrumental singular)
skorupie (locative singular)
skorupo (vocative singular)
skorupy (nominative plural)
skorup (genitive plural)
skorupom (dative plural)
skorupy (accusative plural)
skorupami (instrumental plural)
skorupach (locative plural)
skorupy (vocative plural)


stopa

(1.1) prasł. *stopa → 'ślad stopy, stopa'

(1.2) ponieważ ta jednostka długości była początkowo równa długości stopy (1.1)

stopy (genitive singular)
stopie (dative singular)
stopę (accusative singular)
stopą (instrumental singular)
stopie (locative singular)
stopo (vocative singular)
stopy (nominative plural)
stóp (genitive plural)
stopom (dative plural)
stopy (accusative plural)
stopami (instrumental plural)
stopach (locative plural)
stopy (vocative plural)

część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką

Skarpetki nosi się na stopach.


wnęka

wnęki (genitive singular)
wnęce (dative singular)
wnękę (accusative singular)
wnęką (instrumental singular)
wnęce (locative singular)
wnęko (vocative singular)
wnęki (nominative plural)
wnęk (genitive plural)
wnękom (dative plural)
wnęki (accusative plural)
wnękami (instrumental plural)
wnękach (locative plural)
wnęki (vocative plural)

rodzaj szczeliny lub zagłębienia na powierzchni narządu, przez który wchodzą lub wychodzą naczynia krwionośne, naczynia limfatyczne, nerwy.


noga

por. białor. нага, bułg. нога, chorw. noga, czes. noha, dłuż. noga, głuż. noha, mac. нога, ros. нога, serb. нога, scs. нога, słc. noha, słń. noga i ukr. нога́

nogi (genitive singular)
nodze (dative singular)
nogę (accusative singular)
nogą (instrumental singular)
nodze (locative singular)
nogo (vocative singular)
nogi (nominative plural)
nóg (genitive plural)
nogom (dative plural)
nogi (accusative plural)
nogami (instrumental plural)
nogach (locative plural)
nogi (vocative plural)
nogi (genitive singular)
nodze (dative singular)
nogę (accusative singular)
nogą (instrumental singular)
nodze (locative singular)
nogo (vocative singular)

kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga

Dziewczyna miała zgrabne, długie nogi.


ręka

wyciągać kasztany z ognia czyimiś rękami

ręki (genitive singular)
ręce (dative singular)
rękę (accusative singular)
ręką (instrumental singular)
ręce (locative singular)
ręku (locative singular)
ręko (vocative singular)
ręce (nominative plural)
rąk (genitive plural)
rękom (dative plural)
ręce (accusative plural)
rękami (instrumental plural)
rękoma (instrumental plural)
rękach (locative plural)
ręku (locative plural obsolete rare)
ręce (vocative plural)

część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców

Podaliśmy sobie ręce.

oboczne formy N. lm „rękoma” i Ms. lm (dziś również lp) „ręku” są pozostałością po dawniej liczbie podwójnej, która określała przedmioty występujące w parach

M. liczby mnogiej „ręce” jest dawną formą liczby podwójnej. Forma regularna liczby mnogiej brzmiałaby „ręki”, jednak takie słowo nie jest używane.


czaszka

czaszki (genitive singular)
czaszce (dative singular)
czaszkę (accusative singular)
czaszką (instrumental singular)
czaszce (locative singular)
czaszko (vocative singular)
czaszki (nominative plural)
czaszek (genitive plural)
czaszkom (dative plural)
czaszki (accusative plural)
czaszkami (instrumental plural)
czaszkach (locative plural)
czaszki (vocative plural)

część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie

W tej części muzeum umieszczona jest ekspozycja wilczych czaszek.

Mózg to znajdująca się w czaszce część ośrodkowego układu nerwowego.

Czaszka chroni mózg przed urazami.

Dingo krzyżuje się z psem domowym, dając płodne potomstwo, różni się jednak budową czaszki.


dysk

(1.1) łac. discus, z gr. δίσκος (diskos); reszta z (1.1) przez analogię do kształtu

dysku (genitive singular)
dyskowi (dative singular)
dyskiem (instrumental singular)
dysku (locative singular)
dysku (vocative singular)
dyski (nominative plural)
dysków (genitive plural)
dyskom (dative plural)
dyski (accusative plural)
dyskami (instrumental plural)
dyskach (locative plural)
dyski (vocative plural)

Dziadkowi znów wypadł dysk.


nos

dać się jak niedźwiednikowi za nos wodzić

nie widzieć dalej niż czubek własnego nosa

przysłowia: gdzie cztery nianie, tam dziecko bez nosa

im bucik starszy, tym bardziej nosa zadziera

kłos, co ziarna nie zawiera, dumnie w górę nos zadziera

kto z panami nos swój mierzy, tego dola bywa smutną: gdy ma krótszy, to naciągną, jeśli dłuższy, to go utną

nie nos dla tabakiery, ale tabakiera dla nosa

nie nos dla tabakiery, lecz tabakiera dla nosa

nie wścibiaj nosa, gdzieś nie dał grosza

niedźwiedzia gdy przemożesz, za nos wodzić możesz

nos w sos, zęby w otręby, nogi w pierogi

spiczasty nos i broda – diabeł w nich drzemie i niezgoda

nosa (genitive singular)
nosowi (dative singular)
nosem (instrumental singular)
nosie (locative singular)
nosie (vocative singular)
nosy (nominative plural)
nosów (genitive plural)
nosom (dative plural)
nosy (accusative plural)
nosami (instrumental plural)
nosach (locative plural)
nosy (vocative plural)

część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt

Babciu, dlaczego masz taki wielki nos?


antagonista

franc. antagoniste < gr. ἀνταγωνιστής (antagōnistḗs)

ˌãntaɡɔ̃ˈɲista

antagonisty (genitive singular)
antagoniście (dative singular)
antagonistę (accusative singular)
antagonistą (instrumental singular)
antagoniście (locative singular)
antagonisto (vocative singular)
antagonisty (nominative plural)
antagonistów (genitive plural)
antagonistom (dative plural)
antagonisty (accusative plural)
antagonistami (instrumental plural)
antagonistach (locative plural)
antagonisty (vocative plural)

mięsień działający w kierunku przeciwnym w stosunku do innego mięśnia

W liczbie mnogiej spotyka się również niezalecaną formę „antagoniści”.

ząb położony naprzeciwko zęba drugiej szczęki


aorta

aorty (nominative plural)
aorty (genitive singular)
aort (genitive plural)
aorcie (dative singular)
aortom (dative plural)
aortę (accusative singular)
aorty (accusative plural)
aortą (instrumental singular)
aortami (instrumental plural)
aorcie (locative singular)
aortach (locative plural)
aorto (vocative singular)
aorty (vocative plural)


arteria

arterii (genitive singular)
arterii (dative singular)
arterię (accusative singular)
arterią (instrumental singular)
arterii (locative singular)
arterio (vocative singular)
arterie (nominative plural)
arterii (genitive plural)
arteryj (genitive plural obsolete)
arteriom (dative plural)
arterie (accusative plural)
arteriami (instrumental plural)
arteriach (locative plural)
arterie (vocative plural)

Gladiatorzy w starożytnym Rzymie, po tym jak tłum decydował o śmierci pokonanego, ostrzem miecza przebijali arterię i serce.


atlas

łac. Atlas < gr. Ἄτλας (tytan skazany na podtrzymywanie sklepienia niebieskiego); zob. też Atlas (mitologia) w Wikipedii

atlasy (nominative plural)
atlasu (genitive singular)
atlasów (genitive plural)
atlasowi (dative singular)
atlasom (dative plural)
atlasy (accusative plural)
atlasem (instrumental singular)
atlasami (instrumental plural)
atlasie (locative singular)
atlasach (locative plural)
atlasie (vocative singular)
atlasy (vocative plural)

kręg szyjny, na którym opiera się czaszka


derma

gr. δέρμα (dérma) → skóra
por. n.gr. δέρμα

dermy (nominative plural)
dermy (genitive singular)
derm (genitive plural)
dermie (dative singular)
dermom (dative plural)
dermę (accusative singular)
dermy (accusative plural)
dermą (instrumental singular)
dermami (instrumental plural)
dermie (locative singular)
dermach (locative plural)
dermo (vocative singular)
dermy (vocative plural)


ząb

przysłowia: darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda

darowanemu koniowi nie zagląda się w zęby

jest to cnota nad cnotami trzymać język za zębami

zęba (genitive singular)
zębowi (dative singular)
zębem (instrumental singular)
zębie (locative singular)
zębie (vocative singular)
zęby (nominative plural)
zębów (genitive plural)
zębom (dative plural)
zęby (accusative plural)
zębami (instrumental plural)
zębach (locative plural)
zęby (vocative plural)

twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu

Kiedy kogoś bolą zęby, to powinien iść do dentysty.

Zaciskając szczękające zęby, wysunął kurczowo ręce.


kula

(1.3) od (1.2) gdyż kiedyś używano pocisków kulistych

kuli (genitive singular)
kuli (dative singular)
kulę (accusative singular)
kulą (instrumental singular)
kuli (locative singular)
kulo (vocative singular)
kule (nominative plural)
kuli (genitive plural)
kul (genitive plural)
kulom (dative plural)
kule (accusative plural)
kulami (instrumental plural)
kulach (locative plural)
kule (vocative plural)

Mirek zarobił piłką w kule.


wątroba

prasł. *ǫtroba → wewnętrzna część ciała, wnętrzności, od prasł. *ǫtrъ → wewnętrzny, co do przyrostka prasł. *-oba por. pol. choroba

źródłosłów dla białor. вантроба

przysłowie: gdy chłop baby nie bije, to jej wątroba gnije

wątroby (genitive singular)
wątrobie (dative singular)
wątrobę (accusative singular)
wątrobą (instrumental singular)
wątrobie (locative singular)
wątrobo (vocative singular)
wątroby (nominative plural)
wątrób (genitive plural)
wątrobom (dative plural)
wątroby (accusative plural)
wątrobami (instrumental plural)
wątrobach (locative plural)
wątroby (vocative plural)

duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt

Dziadek od lat choruje na wątrobę.

medyczne terminy związane z wątrobą powstają za pomocą przedrostka hepa-


członek

członka (genitive singular)
członkowi (dative singular)
członka (accusative singular)
członkiem (instrumental singular)
członku (locative singular)
członku (vocative singular)
członki (nominative plural)
członków (genitive plural)
członkom (dative plural)
członki (accusative plural)
członkami (instrumental plural)
członkach (locative plural)
członki (vocative plural)

Na wykładzie z anatomii studentka zawstydzona patrzyła na rysunek członka.


orbita

wylatywać z orbity znaleźć się w orbicie

orbity (genitive singular)
orbicie (dative singular)
orbitę (accusative singular)
orbitą (instrumental singular)
orbicie (locative singular)
orbito (vocative singular)
orbity (nominative plural)
orbit (genitive plural)
orbitom (dative plural)
orbity (accusative plural)
orbitami (instrumental plural)
orbitach (locative plural)
orbity (vocative plural)

zob. też orbita (ujednoznacznienie) w Wikipedii


talia

talii (genitive singular)
talii (dative singular)
talię (accusative singular)
talią (instrumental singular)
talii (locative singular)
talio (vocative singular)
talie (nominative plural)
talii (genitive plural)
taliom (dative plural)
talie (accusative plural)
taliami (instrumental plural)
taliach (locative plural)
talie (vocative plural)

Jadając golonkę zapomnij o wąskiej talii i zgrabnych nogach.


wyspa

wyspy (genitive singular)
wyspie (dative singular)
wyspę (accusative singular)
wyspą (instrumental singular)
wyspie (locative singular)
wyspo (vocative singular)
wyspy (nominative plural)
wysp (genitive plural)
wyspom (dative plural)
wyspy (accusative plural)
wyspami (instrumental plural)
wyspach (locative plural)
wyspy (vocative plural)

struktura w ludzkim mózgu zaliczana do kresomózgowia parzystego


penis

penisa (genitive singular)
penisowi (dative singular)
penisa (accusative singular)
penisem (instrumental singular)
penisie (locative singular)
penisie (vocative singular)
penisy (nominative plural)
penisów (genitive plural)
penisom (dative plural)
penisy (accusative plural)
penisami (instrumental plural)
penisach (locative plural)
penisy (vocative plural)

narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt

Penis mają nie tylko mężczyźni, ale też większość ssaków i struś.


atrium

atria (nominative plural)
atriów (genitive plural)
atriom (dative plural)
atria (accusative plural)
atriami (instrumental plural)
atriach (locative plural)
atria (vocative plural)


broda

brody (genitive singular)
brodzie (dative singular)
brodę (accusative singular)
brodą (instrumental singular)
brodzie (locative singular)
brodo (vocative singular)
brody (nominative plural)
bród (genitive plural)
brodom (dative plural)
brody (accusative plural)
brodami (instrumental plural)
brodach (locative plural)
brody (vocative plural)

Andrzej przyszedł dziś do pracy z plastrem na brodzie.


lico

lica (genitive singular)
licu (dative singular)
licem (instrumental singular)
licu (locative singular)
lica (nominative plural)
lic (genitive plural)
liców (genitive plural rare)
licom (dative plural)
lica (accusative plural)
licami (instrumental plural)
licach (locative plural)
lica (vocative plural)


kiszka

płn. prasł. *kyšьka → wnętrzności lub ich część, jelito

por. białor. кішка, ros. кишка, ukr. кишка

kiszki (nominative plural)
kiszki (genitive singular)
kiszek (genitive plural)
kiszce (dative singular)
kiszkom (dative plural)
kiszkę (accusative singular)
kiszki (accusative plural)
kiszką (instrumental singular)
kiszkami (instrumental plural)
kiszce (locative singular)
kiszkach (locative plural)
kiszko (vocative singular)
kiszki (vocative plural)

Wśród zbutwiałych szpargałów najwięcej było domowych rachunków, przepisów kuchennych i wybornych recept na bolenie w kiszkach lub w wątrobie

Kornel Makuszyński, Szatan z siódmej klasy, 1937-1994 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.


skok

prasł. *skokъ → szybki, energiczny ruch w górę

skoku (genitive singular)
skokowi (dative singular)
skokiem (instrumental singular)
skoku (locative singular)
skoku (vocative singular)
skoki (nominative plural)
skoków (genitive plural)
skokom (dative plural)
skoki (accusative plural)
skokami (instrumental plural)
skokach (locative plural)
skoki (vocative plural)

umięśniony odcinek nogi poniżej stawu skokowego


usta

ust (genitive plural)
ustom (dative plural)
ustami (instrumental plural)
usty (instrumental plural obsolete)
ustach (locative plural)

część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek


kubek

łac. cupa, być może za pośrednictwem niem.

kubki (nominative plural)
kubka (genitive singular)
kubków (genitive plural)
kubkowi (dative singular)
kubkom (dative plural)
kubki (accusative plural)
kubkiem (instrumental singular)
kubkami (instrumental plural)
kubku (locative singular)
kubkach (locative plural)
kubku (vocative singular)
kubki (vocative plural)

zob. też kubek (ujednoznacznienie) w Wikipedii


korzeń

(1.1) prasł. *korę, prasł. *korene
(1.2) kalka z łac. radix

korzenia (genitive singular)
korzeniowi (dative singular)
korzeniem (instrumental singular)
korzeniu (locative singular)
korzeniu (vocative singular)
korzenie (nominative plural)
korzeni (genitive plural)
korzeniom (dative plural)
korzenie (accusative plural)
korzeniami (instrumental plural)
korzeniach (locative plural)
korzenie (vocative plural)

element organu tkwiący wewnątrz innej części ciała

Za wzrost włosa odpowiedzialny jest jego korzeń.


prognatyczny

ˌprɔɡnaˈtɨt͡ʃnɨ

prognatyczna (nominative singular feminine)
prognatyczne (nominative singular neuter)
prognatyczni (nominative plural masculine)
prognatyczne (nominative plural nonvirile)
prognatycznego (genitive singular masculine animate inanimate)
prognatycznej (genitive singular feminine)
prognatycznego (genitive singular neuter)
prognatycznych (genitive plural masculine nonvirile)
prognatycznemu (dative singular masculine animate inanimate)
prognatycznej (dative singular feminine)
prognatycznemu (dative singular neuter)
prognatycznym (dative plural masculine nonvirile)
prognatycznego (accusative singular masculine animate)
prognatyczną (accusative singular feminine)
prognatyczne (accusative singular neuter)
prognatycznych (accusative plural masculine)
prognatyczne (accusative plural nonvirile)
prognatycznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
prognatyczną (instrumental singular feminine)
prognatycznym (instrumental singular neuter)
prognatycznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
prognatycznym (locative singular masculine animate inanimate)
prognatycznej (locative singular feminine)
prognatycznym (locative singular neuter)
prognatycznych (locative plural masculine nonvirile)
prognatyczna (vocative singular feminine)
prognatyczne (vocative singular neuter)
prognatyczni (vocative plural masculine)
prognatyczne (vocative plural nonvirile)

o nadmiernie wysuniętej do przodu szczęce (lub szczękach)

U Murzynów afrykańskich częsty jest prognatyczny profil twarzy.


prognatyzm

gr. πρό (pro) (przed) + gr. γνάθος (gnáthos) (szczęka)

prognatyzmu (genitive singular)
prognatyzmowi (dative singular)
prognatyzmem (instrumental singular)
prognatyzmie (locative singular)
prognatyzmie (vocative singular)

silne wysunięcie do przodu szczęki (lub szczęk), cecha gatunkowa lub nieprawidłowość anatomiczna

Weronika uważała swój prognatyzm za bardzo wyraźny i szpecący.


fallus

fallusa (genitive singular)
fallusowi (dative singular)
fallusa (accusative singular)
fallusem (instrumental singular)
fallusie (locative singular)
fallusie (vocative singular)
fallusy (nominative plural)
fallusów (genitive plural)
fallusom (dative plural)
fallusy (accusative plural)
fallusami (instrumental plural)
fallusach (locative plural)
fallusy (vocative plural)

penis, męski organ płciowy, symbol płodności

Na półkach w sali naszego wydziału, w formalinie pływają zatopione żaby, skorpiony, oczy, języki a nawet dwa fallusy.


włos

por. białor. волас, ukr. во́лос, ros. волос, czes. vlas i słc. vlas

włosa (genitive singular)
włosowi (dative singular)
włosem (instrumental singular)
włosie (locative singular)
włosie (vocative singular)
włosy (nominative plural)
włosów (genitive plural)
włosom (dative plural)
włosy (accusative plural)
włosami (instrumental plural)
włosach (locative plural)
włosy (vocative plural)

nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków

Irena wywołała oburzenie farbując włosy na zielono.


kolano

kolana (genitive singular)
kolanu (dative singular)
kolanem (instrumental singular)
kolanie (locative singular)
kolana (nominative plural)
kolan (genitive plural)
kolanom (dative plural)
kolana (accusative plural)
kolanami (instrumental plural)
kolanach (locative plural)
kolana (vocative plural)

największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę

Próbowała iść z wyprostowanymi kolanami i spadła ze schodów.


mięsień

ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ

mʹi ̯ẽũ̯śė̃ń

mięśnia (genitive singular)
mięśniowi (dative singular)
mięśniem (instrumental singular)
mięśniu (locative singular)
mięśniu (vocative singular)
mięśnie (nominative plural)
mięśni (genitive plural)
mięśniom (dative plural)
mięśnie (accusative plural)
mięśniami (instrumental plural)
mięśniach (locative plural)
mięśnie (vocative plural)

Trener pokazał mi proste ćwiczenie na mięśnie brzucha.

Najbardziej typowym objawem zapalenia ścięgna jest pojawienie się bóli w mięśniu i jego ścięgnie w wyniku przeciążenia.


powieka

powieki (genitive singular)
powiece (dative singular)
powiekę (accusative singular)
powieką (instrumental singular)
powiece (locative singular)
powieko (vocative singular)
powieki (nominative plural)
powiek (genitive plural)
powiekom (dative plural)
powieki (accusative plural)
powiekami (instrumental plural)
powiekach (locative plural)
powieki (vocative plural)

Na bal sylwestrowy Agata pomalowała powieki na fioletowo.

Ciążą mi powieki.


kość

por. łac. os, gr. ὀστέον, alb. asht, sanskr. अस्थि, oset. ӕстӕг

tak
kości (genitive singular)
kości (dative singular)
kością (instrumental singular)
kości (locative singular)
kości (vocative singular)
kości (nominative plural)
kości (genitive plural)
kościom (dative plural)
kości (accusative plural)
kośćmi (instrumental plural)
kościach (locative plural)
kości (vocative plural)

Kość udowa jest kością długą.

Ta dopiero jest kością z moich kości i ciałem z mego ciała!

Księga Rodzaju 2,23, Biblia Tysiąclecia Online, Poznań 2003 (tłum. Czesław Jakubiec).


serce

st.pol. sierce < st.pol. sirce < st.pol. sirdce < prasł. sŕ̥dьce

wyraz ogólnosłowiański; por. czes. srdce, ros. сердце, ukr. се́рце < prasł. *sŕdъce < prasł. *sŕdъ (por. litew. širdis) < praindoeur. *k'erd- → środek, wnętrze, serce (skąd także niem. Herz, st.ang. heorte, łac. cor, cordis)

serca (genitive singular)
sercu (dative singular)
sercem (instrumental singular)
sercu (locative singular)
serca (nominative plural)
serc (genitive plural)
sercom (dative plural)
serca (accusative plural)
sercami (instrumental plural)
sercach (locative plural)
serca (vocative plural)

u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie

Płazy mają tylko jedną komorę serca.


szyja

szyi (genitive singular)
szyi (dative singular)
szyję (accusative singular)
szyją (instrumental singular)
szyi (locative singular)
szyjo (vocative singular)
szyje (nominative plural)
szyj (genitive plural)
szyjom (dative plural)
szyje (accusative plural)
szyjami (instrumental plural)
szyjach (locative plural)
szyje (vocative plural)

Żyrafa ma długą szyję.

Ja mu sam włożę jarzmo na wspaniałą szyję, / sam Efraima zaprzęgnę, / orać będzie Juda, / Jakub zaś będzie bronował.


czepiec

ˈt͡ʃɛpʲjɛt͡s

czepca (genitive singular)
czepcowi (dative singular)
czepcem (instrumental singular)
czepcu (locative singular)
czepcu (vocative singular)
czepce (nominative plural)
czepców (genitive plural)
czepcom (dative plural)
czepce (accusative plural)
czepcami (instrumental plural)
czepcach (locative plural)
czepce (vocative plural)

Krowy mają cztery żołądki zwane kolejno żwaczem, czepcem, księgami i trawieńcem.


pochwa

pochwy (genitive singular)
pochwie (dative singular)
pochwę (accusative singular)
pochwą (instrumental singular)
pochwie (locative singular)
pochwo (vocative singular)
pochwy (nominative plural)
pochew (genitive plural)
pochwom (dative plural)
pochwy (accusative plural)
pochwami (instrumental plural)
pochwach (locative plural)
pochwy (vocative plural)

Podczas stosunku seksualnego do pochwy wprowadzane są plemniki.


trójkąt

trójkąta (genitive singular)
trójkątowi (dative singular)
trójkątem (instrumental singular)
trójkącie (locative singular)
trójkącie (vocative singular)
trójkąty (nominative plural)
trójkątów (genitive plural)
trójkątom (dative plural)
trójkąty (accusative plural)
trójkątami (instrumental plural)
trójkątach (locative plural)
trójkąty (vocative plural)

okolica ciała mająca kształt trójkąta (1.1)


łeb

od prasł. *lъbъ → pierwotnie twarda powłoka, skorupa lub coś, z czego usunięto powłokę, następnie czaszka, a potem głowa, zwłaszcza jej górna część; to z kolei od rdzenia praindoeur. *lubh- lub *leubh→ usuwać powłokę, korę

od wspomnianego prasłowa indoeuropejskiego pochodzi też także prasł. *lubъ, od którego natomiast pochodzi między innymi pol. łub

por. białor. лоб, czes. leb, kasz. łep, ros. лоб i ukr. лоб

por. także dalsze litew. lubos i łot. luba

reg. pozn. na cołki łeb, ogłupieć na całki łeb

przysłowia: indyk myślał o niedzieli, a w sobotę łeb mu ścięli

złapał Kozak Tatarzyna, a Tatarzyn za łeb trzyma

łba (genitive singular)
łbu (dative singular)
łbem (instrumental singular)
łbie (locative singular)
łbie (vocative singular)
łby (nominative plural)
łbów (genitive plural)
łbom (dative plural)
łby (accusative plural)
łbami (instrumental plural)
łbach (locative plural)
łby (vocative plural)


czopek

czopka (genitive singular)
czopkowi (dative singular)
czopkiem (instrumental singular)
czopku (locative singular)
czopku (vocative singular)
czopki (nominative plural)
czopków (genitive plural)
czopkom (dative plural)
czopki (accusative plural)
czopkami (instrumental plural)
czopkach (locative plural)
czopki (vocative plural)


mostek

mostki (nominative plural)
mostka (genitive singular)
mostku (genitive singular)
mostków (genitive plural)
mostkowi (dative singular)
mostkom (dative plural)
mostki (accusative plural)
mostkiem (instrumental singular)
mostkami (instrumental plural)
mostku (locative singular)
mostkach (locative plural)
mostku (vocative singular)
mostki (vocative plural)

środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej

Chorobom serca często towarzyszą bóle w okolicy mostka.


skóra

prasł. *skora → powłoka, dosł. to, co się odcina, oddziela, utworzone od praindoeur. *(s)ker- → ciąć

przysłowia: biały z czarną skórą ponad wszystkie konie górą

jeszcze skóra na baranie, a już rzeźnik pije na nię (sic!)

skóry (genitive singular)
skórze (dative singular)
skórę (accusative singular)
skórą (instrumental singular)
skórze (locative singular)
skóro (vocative singular)
skóry (nominative plural)
skór (genitive plural)
skórom (dative plural)
skóry (accusative plural)
skórami (instrumental plural)
skórach (locative plural)
skóry (vocative plural)

Włosy porastają prawie całą powierzchnię skóry człowieka.


ramię

ramiona (nominative plural)
ramienia (genitive singular)
ramion (genitive plural)
ramieniu (dative singular)
ramionom (dative plural)
ramiona (accusative plural)
ramieniem (instrumental singular)
ramionami (instrumental plural)
ramieniu (locative singular)
ramionach (locative plural)
ramiona (vocative plural)

część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym

Twoje prawe ramię jest bardziej opalone od lewego.


policzek

policzka (genitive singular)
policzkowi (dative singular)
policzkiem (instrumental singular)
policzku (locative singular)
policzku (vocative singular)
policzki (nominative plural)
policzków (genitive plural)
policzkom (dative plural)
policzki (accusative plural)
policzkami (instrumental plural)
policzkach (locative plural)
policzki (vocative plural)

każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa

Na policzku wyskoczył jej czerwony pryszcz.


brzuch

przysłowia: brzuchowi nie podlegać – wielka wolność

gdy się dobrze brzuch przepości, nie wybiera z chleba ości

kiedy w brzuchu pusto, w głowie groch z kapustą

kto brzuch nazbyt tuczy, nie bardzo się uczy

najczęściej brzuch tłusty dzierżawi łeb pusty

obżarty brzuch rozumu bystrego nie czyni

brzucha (genitive singular)
brzuchowi (dative singular)
brzuchem (instrumental singular)
brzuchu (locative singular)
brzuchu (vocative singular)
brzuchy (nominative plural)
brzuchów (genitive plural)
brzuchom (dative plural)
brzuchy (accusative plural)
brzuchami (instrumental plural)
brzuchach (locative plural)
brzuchy (vocative plural)

Nieodpowiednie odżywianie wywołuje bóle brzucha.


poduszka

(1.1) prasł. *poduchati → nadąć, powiać, podmuchać

gw. (Górny Śląsk) zegłowek, zogowek, zogowka, zygowek

poduszki (genitive singular)
poduszce (dative singular)
poduszkę (accusative singular)
poduszką (instrumental singular)
poduszce (locative singular)
poduszko (vocative singular)
poduszki (nominative plural)
poduszek (genitive plural)
poduszkom (dative plural)
poduszki (accusative plural)
poduszkami (instrumental plural)
poduszkach (locative plural)
poduszki (vocative plural)

część mózgu, największe, tylne, jądro wzgórza


grzebień

grzebienia (genitive singular)
grzebieniowi (dative singular)
grzebieniem (instrumental singular)
grzebieniu (locative singular)
grzebieniu (vocative singular)
grzebienie (nominative plural)
grzebieni (genitive plural)
grzebieniom (dative plural)
grzebienie (accusative plural)
grzebieniami (instrumental plural)
grzebieniach (locative plural)
grzebienie (vocative plural)

wystający, zgrubiały fragment kości, miejsce przyczepu mięśni lub błon międzykostnych


róg

rogu (genitive singular)
rogowi (dative singular)
rogiem (instrumental singular)
rogu (locative singular)
rogu (vocative singular)
rogi (nominative plural)
rogów (genitive plural)
rogom (dative plural)
rogi (accusative plural)
rogami (instrumental plural)
rogach (locative plural)
rogi (vocative plural)

twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście

Ten żubr ma duże rogi.

część kości gnykowej; część rdzenia kręgowego


kostka

kostki (genitive singular)
kostce (dative singular)
kostkę (accusative singular)
kostką (instrumental singular)
kostce (locative singular)
kostko (vocative singular)
kostki (nominative plural)
kostek (genitive plural)
kostkom (dative plural)
kostki (accusative plural)
kostkami (instrumental plural)
kostkach (locative plural)
kostki (vocative plural)

Nie mogę grać w piłkę z powodu zwichniętej kostki.

część kości strzałkowej nad stawem nadgarstkowym


odbyt

odbytu (genitive singular)
odbytowi (dative singular)
odbytem (instrumental singular)
odbycie (locative singular)
odbycie (vocative singular)
odbyty (nominative plural)
odbytów (genitive plural)
odbytom (dative plural)
odbyty (accusative plural)
odbytami (instrumental plural)
odbytach (locative plural)
odbyty (vocative plural)

końcowy otwór, ujście układu pokarmowego


dłoń

dłoni (genitive singular)
dłoni (dative singular)
dłonią (instrumental singular)
dłoni (locative singular)
dłoni (vocative singular)
dłonie (nominative plural)
dłoni (genitive plural)
dłoniom (dative plural)
dłonie (accusative plural)
dłoniami (instrumental plural)
dłońmi (instrumental plural)
dłoniach (locative plural)
dłonie (vocative plural)

powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne

Najczęściej przewlekła neuropatia cukrzycowa atakuje nerwy stóp i nóg, nieco rzadziej nerwy dłoni i ramion.

Miał złamanych kilka żeber i dłoń lewej ręki.


brew

brwi (genitive singular)
brwi (dative singular)
brwią (instrumental singular)
brwi (locative singular)
brwi (vocative singular)
brwi (nominative plural)
brwi (genitive plural)
brwiom (dative plural)
brwi (accusative plural)
brwiami (instrumental plural)
brwiach (locative plural)
brwi (vocative plural)

Nauczyciel podniósł brwi ze zdziwienia.


jajnik

jajnika (genitive singular)
jajnikowi (dative singular)
jajnikiem (instrumental singular)
jajniku (locative singular)
jajniku (vocative singular)
jajniki (nominative plural)
jajników (genitive plural)
jajnikom (dative plural)
jajniki (accusative plural)
jajnikami (instrumental plural)
jajnikach (locative plural)
jajniki (vocative plural)

Kobieta ma dwa jajniki.


jajowód

jajowodu (genitive singular)
jajowodowi (dative singular)
jajowodem (instrumental singular)
jajowodzie (locative singular)
jajowodzie (vocative singular)
jajowody (nominative plural)
jajowodów (genitive plural)
jajowodom (dative plural)
jajowody (accusative plural)
jajowodami (instrumental plural)
jajowodach (locative plural)
jajowody (vocative plural)

przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika

U kobiet zapalenie cewki moczowej i szyjki macicy może rozprzestrzenić się na jajowody.


strzałka

strzałki (genitive singular)
strzałce (dative singular)
strzałkę (accusative singular)
strzałką (instrumental singular)
strzałce (locative singular)
strzałko (vocative singular)
strzałki (nominative plural)
strzałek (genitive plural)
strzałkom (dative plural)
strzałki (accusative plural)
strzałkami (instrumental plural)
strzałkach (locative plural)
strzałki (vocative plural)


jedynka

jedynki (genitive singular)
jedynce (dative singular)
jedynkę (accusative singular)
jedynką (instrumental singular)
jedynce (locative singular)
jedynko (vocative singular)
jedynki (nominative plural)
jedynek (genitive plural)
jedynkom (dative plural)
jedynki (accusative plural)
jedynkami (instrumental plural)
jedynkach (locative plural)
jedynki (vocative plural)

Dentysta wyrwał mi jedynkę.


łożysko

łożyska (genitive singular)
łożysku (dative singular)
łożyskiem (instrumental singular)
łożysku (locative singular)
łożyska (nominative plural)
łożysk (genitive plural)
łożyskom (dative plural)
łożyska (accusative plural)
łożyskami (instrumental plural)
łożyskach (locative plural)
łożyska (vocative plural)

przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych, który łączy zarodek ze ścianą macicy i umożliwia wymianę między matką a płodem

Po upływie osiemnastu do dwudziestu tygodni łożysko jest już w pełni wykształcone


lalka

(1.1) pol. lala < prasł. *ľaľa – dziecięcy wyraz powstały przez podwojenie sylaby la, analogicznie do tata/tatko, mama/mamka, baba/babka, ciocia/ciotka, niania/niańka

(1.9) kalka językowa z łaciny, łac. pupa → „lalka” i „poczwarka”

w zależności od sposobu animowania: kukła

lalki (genitive singular)
lalce (dative singular)
lalkę (accusative singular)
lalką (instrumental singular)
lalce (locative singular)
lalko (vocative singular)
lalki (nominative plural)
lalek (genitive plural)
lalkom (dative plural)
lalki (accusative plural)
lalkami (instrumental plural)
lalkach (locative plural)
lalki (vocative plural)


paznokieć

(1.1) st.pol. paznogieć (zakończenie nogi zwierzęcia) < st.pol. noga

pazˈnɔcɛ̇t͡ɕ

paznokcia (genitive singular)
paznokciowi (dative singular)
paznokciem (instrumental singular)
paznokciu (locative singular)
paznokciu (vocative singular)
paznokcie (nominative plural)
paznokci (genitive plural)
paznokciom (dative plural)
paznokcie (accusative plural)
paznokciami (instrumental plural)
paznokciach (locative plural)
paznokcie (vocative plural)

płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka

W furii rozorała mu twarz paznokciami.


szóstka

szóstki (nominative plural)
szóstki (genitive singular)
szóstek (genitive plural)
szóstce (dative singular)
szóstkom (dative plural)
szóstkę (accusative singular)
szóstki (accusative plural)
szóstką (instrumental singular)
szóstkami (instrumental plural)
szóstce (locative singular)
szóstkach (locative plural)
szóstko (vocative singular)
szóstki (vocative plural)

ząb trzonowy, pomiędzy przedtrzonowcem a innym trzonowcem

Od dwóch dni boli mnie szóstka.


czoło

czoła (genitive singular)
czołu (dative singular)
czołem (instrumental singular)
czole (locative singular)
czoła (nominative plural)
czół (genitive plural)
czołom (dative plural)
czoła (accusative plural)
czołami (instrumental plural)
czołach (locative plural)
czoła (vocative plural)
czoła (genitive singular)
czołu (dative singular)
czołem (instrumental singular)
czele (locative singular)
czoła (nominative plural)
czół (genitive plural)
czołom (dative plural)
czoła (accusative plural)
czołami (instrumental plural)
czołach (locative plural)
czoła (vocative plural)

część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi

Mój tato ma wysokie czoło.


rzęsa

rzęsy (genitive singular)
rzęsie (dative singular)
rzęsę (accusative singular)
rzęsą (instrumental singular)
rzęsie (locative singular)
rzęso (vocative singular)
rzęsy (nominative plural)
rzęs (genitive plural)
rzęsom (dative plural)
rzęsy (accusative plural)
rzęsami (instrumental plural)
rzęsach (locative plural)
rzęsy (vocative plural)
rzęsy (genitive singular)
rzęsie (dative singular)
rzęsę (accusative singular)
rzęsą (instrumental singular)
rzęsie (locative singular)
rzęso (vocative singular)

jeden z włosów rosnący na brzegu powieki

Mój mąż ma dłuższe rzęsy ode mnie.


nadgarstek

nadgarstka (genitive singular)
nadgarstkowi (dative singular)
nadgarstkiem (instrumental singular)
nadgarstku (locative singular)
nadgarstku (vocative singular)
nadgarstki (nominative plural)
nadgarstków (genitive plural)
nadgarstkom (dative plural)
nadgarstki (accusative plural)
nadgarstkami (instrumental plural)
nadgarstkach (locative plural)
nadgarstki (vocative plural)

część ręki pomiędzy przedramieniem a dłonią

Karol spadł z drzewa i złamał nadgarstek.


okienko

okienka (genitive singular)
okienku (dative singular)
okienkiem (instrumental singular)
okienku (locative singular)
okienka (nominative plural)
okienek (genitive plural)
okienkom (dative plural)
okienka (accusative plural)
okienkami (instrumental plural)
okienkach (locative plural)
okienka (vocative plural)

okienko okrągłe – struktura anatomiczna w obrębie ucha

okienko owalne – struktura anatomiczna w obrębie ucha

okienko aortalne – przestrzeń pomiędzy dolnym zarysem aorty a górnym zarysem tętnicy płucnej lewej


żołądek

żołądka (genitive singular)
żołądkowi (dative singular)
żołądkiem (instrumental singular)
żołądku (locative singular)
żołądku (vocative singular)
żołądki (nominative plural)
żołądków (genitive plural)
żołądkom (dative plural)
żołądki (accusative plural)
żołądkami (instrumental plural)
żołądkach (locative plural)
żołądki (vocative plural)

część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego

Za dużo zjadłem i teraz boli mnie żołądek.

Położył rękę na żołądku i pociągnął długi łyk

Graham Greene, „Moc i chwała” (tłum. Bolesław Taborski)


żyła

żyły (genitive singular)
żyle (dative singular)
żyłę (accusative singular)
żyłą (instrumental singular)
żyle (locative singular)
żyło (vocative singular)
żyły (nominative plural)
żył (genitive plural)
żyłom (dative plural)
żyły (accusative plural)
żyłami (instrumental plural)
żyłach (locative plural)
żyły (vocative plural)

naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca

zob. też żyła (ujednoznacznienie) w Wikipedii


tętnica

tętnicy (genitive singular)
tętnicy (dative singular)
tętnicę (accusative singular)
tętnicą (instrumental singular)
tętnicy (locative singular)
tętnico (vocative singular)
tętnice (nominative plural)
tętnic (genitive plural)
tętnicom (dative plural)
tętnice (accusative plural)
tętnicami (instrumental plural)
tętnicach (locative plural)
tętnice (vocative plural)

naczynie krwionośne, w którym krew płynie z serca


mózg

mózgu (genitive singular)
mózgowi (dative singular)
mózgiem (instrumental singular)
mózgu (locative singular)
mózgu (vocative singular)
mózgi (nominative plural)
mózgów (genitive plural)
mózgom (dative plural)
mózgi (accusative plural)
mózgami (instrumental plural)
mózgach (locative plural)
mózgi (vocative plural)

narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie

Mózg człowieka jest niezwykle złożony.


ślimak

ślimaka (genitive singular)
ślimakowi (dative singular)
ślimakiem (instrumental singular)
ślimaku (locative singular)
ślimaku (vocative singular)
ślimaki (nominative plural)
ślimaków (genitive plural)
ślimakom (dative plural)
ślimaki (accusative plural)
ślimakami (instrumental plural)
ślimakach (locative plural)
ślimaki (vocative plural)

Ślimak wypełniony jest płynem, który przemieszcza się pod wpływem drgań.


zatoka

zatoki (genitive singular)
zatoce (dative singular)
zatokę (accusative singular)
zatoką (instrumental singular)
zatoce (locative singular)
zatoko (vocative singular)
zatoki (nominative plural)
zatok (genitive plural)
zatokom (dative plural)
zatoki (accusative plural)
zatokami (instrumental plural)
zatokach (locative plural)
zatoki (vocative plural)

przestrzeń pneumatyczna w kościach twarzoczaszki

Wiele osób ma chore zatoki.


pierś

przysłowia: babie w kolana, chłopu w piersi, szlachcicowi w uszy, żydowi w pięty, nigdy nie bywa zimno

chłop piersi, a szlachcic ręce ma zawsze gołe

jak pierś z Marcinowej gęsi sina, to będzie sroga zima, a jak biała – to nie będzie statkowała

pierś z Marcinowej gęsi jeśli biała, to zima dobrze będzie statkowała

krzyż na piersiach, a diabła ma na sercu

u pięknego konia ma być: głowa jak u panny, pierś jak u wdowy, nóżka jak u dziecięcia

piersi (nominative plural)
piersi (genitive singular)
piersi (genitive plural)
piersi (dative singular)
piersiom (dative plural)
piersi (accusative plural)
piersią (instrumental singular)
piersiami (instrumental plural)
piersi (locative singular)
piersiach (locative plural)
piersi (vocative singular)
piersi (vocative plural)

Piersi u ssaków służą do karmienia młodych mlekiem.

przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia

Generał przypiął swoje ordery do piersi.


plecy

(1.1) st.pol. plec, st.pol. pleca lub st.pol. pleco (rodzaj zmienny), (du plecy) → łopatka, bark, ramię; por. ros. плечо, białor. плячо → ramię, bark

gdzie plecy kończą swoją szlachetną nazwę

pleców (genitive plural)
plecom (dative plural)
plecami (instrumental plural)
plecach (locative plural)

Oparłem się plecami o ścianę.

Bolą mnie plecy.

Poczułem ból w dolnej części pleców.

Odwróciłem się do niego plecami w wyszedłem z pokoju.


płaszcz

przysłowia: dobry płaszcz, ale nie z cudzej krzywdy

nie patrz iże płaszcz ubogi, może tam być rozum drogi

płaszcza (genitive singular)
płaszczowi (dative singular)
płaszczem (instrumental singular)
płaszczu (locative singular)
płaszczu (vocative singular)
płaszcze (nominative plural)
płaszczy (genitive plural)
płaszczów (genitive plural)
płaszczom (dative plural)
płaszcze (accusative plural)
płaszczami (instrumental plural)
płaszczach (locative plural)
płaszcze (vocative plural)


płuco

płuca (genitive singular)
płucu (dative singular)
płucem (instrumental singular)
płucu (locative singular)
płuca (nominative plural)
płuc (genitive plural)
płucom (dative plural)
płuca (accusative plural)
płucami (instrumental plural)
płucach (locative plural)
płuca (vocative plural)

pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców

W płucach zachodzi wymiana gazowa.


kciuk

Od dawnego pol. krzciuk, co najprawdopodobniej jest derywatem od staropolskiego i dial. „krzcić” → 'chrzcić' (jako określenie palca, którym kapłan w czasie chrztu namaszcza dziecko świętym olejem).

kciuka (genitive singular)
kciukowi (dative singular)
kciukiem (instrumental singular)
kciuku (locative singular)
kciuku (vocative singular)
kciuki (nominative plural)
kciuków (genitive plural)
kciukom (dative plural)
kciuki (accusative plural)
kciukami (instrumental plural)
kciukach (locative plural)
kciuki (vocative plural)

pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców

Kciuk tego mężczyzny był wyjątkowo gruby.

zobacz też: kciuk • mały palec • palec serdeczny • palec środkowy • palec wskazujący


jądro

jądra (genitive singular)
jądru (dative singular)
jądrem (instrumental singular)
jądrze (locative singular)
jądra (nominative plural)
jąder (genitive plural)
jądrom (dative plural)
jądra (accusative plural)
jądrami (instrumental plural)
jądrach (locative plural)
jądra (vocative plural)

męski narząd rozrodczy zwierząt i ludzi wytwarzający nasienie

Jajniki i jądra to ludzkie gonady.

dająca wydzielić się część ośrodkowego układu nerwowego, będąca skupiskiem ciał komórek nerwowych o podobnej budowie


splot

splotu (genitive singular)
splotowi (dative singular)
splotem (instrumental singular)
splocie (locative singular)
splocie (vocative singular)
sploty (nominative plural)
splotów (genitive plural)
splotom (dative plural)
sploty (accusative plural)
splotami (instrumental plural)
splotach (locative plural)
sploty (vocative plural)


gardło

prasł. *gr̥dlo → gardziel, przełyk, szyja

przysłowia: popie oczy, wilcze gardło, co zobaczy, to by zjadło

gardła (genitive singular)
gardłu (dative singular)
gardłem (instrumental singular)
gardle (locative singular)
gardła (nominative plural)
gardeł (genitive plural)
gardłom (dative plural)
gardła (accusative plural)
gardłami (instrumental plural)
gardłach (locative plural)
gardła (vocative plural)

odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi

Po tych wczorajszych lodach trochę boli mnie dzisiaj gardło.


goleń

goleni (genitive singular)
goleni (dative singular)
golenią (instrumental singular)
goleni (locative singular)
goleni (vocative singular)
golenie (nominative plural)
goleni (genitive plural)
goleniom (dative plural)
golenie (accusative plural)
goleniami (instrumental plural)
goleniach (locative plural)
golenie (vocative plural)

część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą

Tylną częścią goleni jest łydka.


puls

pulsu (genitive singular)
pulsowi (dative singular)
pulsem (instrumental singular)
pulsie (locative singular)
pulsie (vocative singular)
pulsy (nominative plural)
pulsów (genitive plural)
pulsom (dative plural)
pulsy (accusative plural)
pulsami (instrumental plural)
pulsach (locative plural)
pulsy (vocative plural)

miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze


labirynt

(1.1) gr. λαβύρινθος < gr. λάβρυς → labrys (obosieczny topór) – prawdopodobnie słowo zaczerpnięte z przedgreckiego języka pelazgijskiego

labiryntu (genitive singular)
labiryntowi (dative singular)
labiryntem (instrumental singular)
labiryncie (locative singular)
labiryncie (vocative singular)
labirynty (nominative plural)
labiryntów (genitive plural)
labiryntom (dative plural)
labirynty (accusative plural)
labiryntami (instrumental plural)
labiryntach (locative plural)
labirynty (vocative plural)

narząd błędnikowy umożliwiający niektórym rybom oddychanie powietrzem

zob. też labirynt (ujednoznacznienie) w Wikipedii


żebro

żebra (genitive singular)
żebru (dative singular)
żebrem (instrumental singular)
żebrze (locative singular)
żebra (nominative plural)
żeber (genitive plural)
żebrom (dative plural)
żebra (accusative plural)
żebrami (instrumental plural)
żebrach (locative plural)
żebra (vocative plural)

kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową

Spadłem z drabiny łamiąc sobie dwa żebra.


grdyka

prawdopodobnie od tego samego rdzenia prasł. *grъd- co krtań

grdyki (nominative plural)
grdyki (genitive singular)
grdyk (genitive plural)
grdyce (dative singular)
grdykom (dative plural)
grdykę (accusative singular)
grdyki (accusative plural)
grdyką (instrumental singular)
grdykami (instrumental plural)
grdyce (locative singular)
grdykach (locative plural)
grdyko (vocative singular)
grdyki (vocative plural)

wystająca na przedniej części szyi chrząstka krtani (zazwyczaj u mężczyzn)

Łykał piwo z kufla, aż grdyka mu tańczyła.


nerwowy

nerwowa (nominative singular feminine)
nerwowe (nominative singular neuter)
nerwowi (nominative plural masculine)
nerwowe (nominative plural nonvirile)
nerwowego (genitive singular masculine animate inanimate)
nerwowej (genitive singular feminine)
nerwowego (genitive singular neuter)
nerwowych (genitive plural masculine nonvirile)
nerwowemu (dative singular masculine animate inanimate)
nerwowej (dative singular feminine)
nerwowemu (dative singular neuter)
nerwowym (dative plural masculine nonvirile)
nerwowego (accusative singular masculine animate)
nerwową (accusative singular feminine)
nerwowe (accusative singular neuter)
nerwowych (accusative plural masculine)
nerwowe (accusative plural nonvirile)
nerwowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
nerwową (instrumental singular feminine)
nerwowym (instrumental singular neuter)
nerwowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
nerwowym (locative singular masculine animate inanimate)
nerwowej (locative singular feminine)
nerwowym (locative singular neuter)
nerwowych (locative plural masculine nonvirile)
nerwowa (vocative singular feminine)
nerwowe (vocative singular neuter)
nerwowi (vocative plural masculine)
nerwowe (vocative plural nonvirile)

Zwierzęta, choć nie wszystkie ich typy, są jedynymi organizmami, u których występują układy mięśniowy i nerwowy.


spojówka

spojówki (genitive singular)
spojówce (dative singular)
spojówkę (accusative singular)
spojówką (instrumental singular)
spojówce (locative singular)
spojówko (vocative singular)
spojówki (nominative plural)
spojówek (genitive plural)
spojówkom (dative plural)
spojówki (accusative plural)
spojówkami (instrumental plural)
spojówkach (locative plural)
spojówki (vocative plural)

przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek i przednią część białkówki


łydka

może: prasł. *lydъka lub prasł. *lytъka → 'mięsista część nogi (łydka, podudzie, udo)'

łydki (nominative plural)
łydki (genitive singular)
łydek (genitive plural)
łydce (dative singular)
łydkom (dative plural)
łydkę (accusative singular)
łydki (accusative plural)
łydką (instrumental singular)
łydkami (instrumental plural)
łydce (locative singular)
łydkach (locative plural)
łydko (vocative singular)
łydki (vocative plural)

tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą

Na łydce mam ślady kocich pazurów.


łopatka

łopatki (genitive singular)
łopatce (dative singular)
łopatkę (accusative singular)
łopatką (instrumental singular)
łopatce (locative singular)
łopatko (vocative singular)
łopatki (nominative plural)
łopatek (genitive plural)
łopatkom (dative plural)
łopatki (accusative plural)
łopatkami (instrumental plural)
łopatkach (locative plural)
łopatki (vocative plural)

kość pasa barkowego połączona z kością ramienną i obojczykiem

Przednia lekko wklęsła powierzchnia łopatki pokrywa część żeber.


pacha

pachy (genitive singular)
pasze (dative singular)
pachę (accusative singular)
pachą (instrumental singular)
pasze (locative singular)
pacho (vocative singular)
pachy (nominative plural)
pach (genitive plural)
pachom (dative plural)
pachy (accusative plural)
pachami (instrumental plural)
pachach (locative plural)
pachy (vocative plural)

Miał łaskotki pod pachami.


pępek

prasł. *pǫpъkъ → 'mała wypukłość, napęcznienie'

pępka (genitive singular)
pępkowi (dative singular)
pępkiem (instrumental singular)
pępku (locative singular)
pępku (vocative singular)
pępki (nominative plural)
pępków (genitive plural)
pępkom (dative plural)
pępki (accusative plural)
pępkami (instrumental plural)
pępkach (locative plural)
pępki (vocative plural)

blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie

Przestań dłubać w pępku!


obojczyk

obojczyka (genitive singular)
obojczykowi (dative singular)
obojczykiem (instrumental singular)
obojczyku (locative singular)
obojczyku (vocative singular)
obojczyki (nominative plural)
obojczyków (genitive plural)
obojczykom (dative plural)
obojczyki (accusative plural)
obojczykami (instrumental plural)
obojczykach (locative plural)
obojczyki (vocative plural)

kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką

Złamanie obojczyka jest u sportowców dość częstą kontuzją.

W kąpieli panowie nosili cienkie trykoty sięgające od obojczyka do połowy uda.


kręgosłup

krɛ̃ŋˈɡɔswup

kręgosłupa (genitive singular)
kręgosłupowi (dative singular)
kręgosłupem (instrumental singular)
kręgosłupie (locative singular)
kręgosłupie (vocative singular)
kręgosłupy (nominative plural)
kręgosłupów (genitive plural)
kręgosłupom (dative plural)
kręgosłupy (accusative plural)
kręgosłupami (instrumental plural)
kręgosłupach (locative plural)
kręgosłupy (vocative plural)

część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę

W wypadku złamał kręgosłup.


szkielet

szkieletu (genitive singular)
szkieletowi (dative singular)
szkieletem (instrumental singular)
szkielecie (locative singular)
szkielecie (vocative singular)
szkielety (nominative plural)
szkieletów (genitive plural)
szkieletom (dative plural)
szkielety (accusative plural)
szkieletami (instrumental plural)
szkieletach (locative plural)
szkielety (vocative plural)

Nauczyłem się już wszystkich kości ludzkiego szkieletu.


śródręcze

ɕruˈdrɛ̃n͇t͡ʃɛ

śródręcza (genitive singular)
śródręczu (dative singular)
śródręczem (instrumental singular)
śródręczu (locative singular)
śródręcza (nominative plural)
śródręczy (genitive plural)
śródręczom (dative plural)
śródręcza (accusative plural)
śródręczami (instrumental plural)
śródręczach (locative plural)
śródręcza (vocative plural)

część ręki człowieka między palcami i nadgarstkiem


łękotka

łękotki (genitive singular)
łękotce (dative singular)
łękotkę (accusative singular)
łękotką (instrumental singular)
łękotce (locative singular)
łękotko (vocative singular)
łękotki (nominative plural)
łękotek (genitive plural)
łękotkom (dative plural)
łękotki (accusative plural)
łękotkami (instrumental plural)
łękotkach (locative plural)
łękotki (vocative plural)

chrząstka wchodząca w skład stawu kolanowego


siatkówka

siatkówki (genitive singular)
siatkówce (dative singular)
siatkówkę (accusative singular)
siatkówką (instrumental singular)
siatkówce (locative singular)
siatkówko (vocative singular)
siatkówki (nominative plural)
siatkówek (genitive plural)
siatkówkom (dative plural)
siatkówki (accusative plural)
siatkówkami (instrumental plural)
siatkówkach (locative plural)
siatkówki (vocative plural)

część oka odpowiadająca za przetwarzanie obrazu na impulsy nerwowe

Mój brat ma uszkodzoną siatkówkę i gorzej widzi na prawe oko.


białko

białka (genitive singular)
białku (dative singular)
białkiem (instrumental singular)
białku (locative singular)
białka (nominative plural)
białek (genitive plural)
białkom (dative plural)
białka (accusative plural)
białkami (instrumental plural)
białkach (locative plural)
białka (vocative plural)

płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj

Jajo składa się z trzech części: białka, żółtka i skorupy.

Prawdziwe punki noszą irokezy usztywnione białkiem

biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki


płatek

płatka (genitive singular)
płatkowi (dative singular)
płatkiem (instrumental singular)
płatku (locative singular)
płatku (vocative singular)
płatki (nominative plural)
płatków (genitive plural)
płatkom (dative plural)
płatki (accusative plural)
płatkami (instrumental plural)
płatkach (locative plural)
płatki (vocative plural)


okostna

okostnej (genitive singular)
okostnej (dative singular)
okostną (accusative singular)
okostną (instrumental singular)
okostnej (locative singular)
okostne (nominative plural)
okostnych (genitive plural)
okostnym (dative plural)
okostne (accusative plural)
okostnymi (instrumental plural)
okostnych (locative plural)
okostne (vocative plural)


językowy

ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ

Nalot językowy jest pożywką dla bakterii wywołujących zapalenie dziąseł i choroby przyzębia!

Teresa Fehrenbach: Przykry zapach z ust (pl). Dbam o zęby. [dostęp 2024-08-23].


abdominalny

abdominalna (nominative singular feminine)
abdominalne (nominative singular neuter)
abdominalni (nominative plural masculine)
abdominalne (nominative plural nonvirile)
abdominalnego (genitive singular masculine animate inanimate)
abdominalnej (genitive singular feminine)
abdominalnego (genitive singular neuter)
abdominalnych (genitive plural masculine nonvirile)
abdominalnemu (dative singular masculine animate inanimate)
abdominalnej (dative singular feminine)
abdominalnemu (dative singular neuter)
abdominalnym (dative plural masculine nonvirile)
abdominalnego (accusative singular masculine animate)
abdominalną (accusative singular feminine)
abdominalne (accusative singular neuter)
abdominalnych (accusative plural masculine)
abdominalne (accusative plural nonvirile)
abdominalnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
abdominalną (instrumental singular feminine)
abdominalnym (instrumental singular neuter)
abdominalnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
abdominalnym (locative singular masculine animate inanimate)
abdominalnej (locative singular feminine)
abdominalnym (locative singular neuter)
abdominalnych (locative plural masculine nonvirile)
abdominalna (vocative singular feminine)
abdominalne (vocative singular neuter)
abdominalni (vocative plural masculine)
abdominalne (vocative plural nonvirile)


abduktor

abduktora (genitive singular)
abduktorowi (dative singular)
abduktorem (instrumental singular)
abduktorze (locative singular)
abduktorze (vocative singular)
abduktory (nominative plural)
abduktorów (genitive plural)
abduktorom (dative plural)
abduktory (accusative plural)
abduktorami (instrumental plural)
abduktorach (locative plural)
abduktory (vocative plural)

W obrębie kończyny górnej abduktorami są mięśnie odwodzące palców o linii pośrodkowej dłoni i mięśnie odwodzące kończyny górnej


siodło

siodła (genitive singular)
siodłu (dative singular)
siodłem (instrumental singular)
siodle (locative singular)
siodła (nominative plural)
siodeł (genitive plural)
siodłom (dative plural)
siodła (accusative plural)
siodłami (instrumental plural)
siodłach (locative plural)
siodła (vocative plural)

środkowy odcinek górnej powierzchni trzonu kości klinowej w dole środkowym czaszki

W lekkim wgłębieniu na siodle – dole przysadki – leży przysadka mózgowa


hepatocyt

hepatocytu (genitive singular)
hepatocytowi (dative singular)
hepatocytem (instrumental singular)
hepatocycie (locative singular)
hepatocycie (vocative singular)
hepatocyty (nominative plural)
hepatocytów (genitive plural)
hepatocytom (dative plural)
hepatocyty (accusative plural)
hepatocytami (instrumental plural)
hepatocytach (locative plural)
hepatocyty (vocative plural)


srom

sromu (genitive singular)
sromowi (dative singular)
sromem (instrumental singular)
sromie (locative singular)
sromie (vocative singular)
sromy (nominative plural)
sromów (genitive plural)
sromom (dative plural)
sromy (accusative plural)
sromami (instrumental plural)
sromach (locative plural)
sromy (vocative plural)

Wiele kobiet nie lubi rozmawiać o swoim sromie.


staw

przysłowia: gdy w świętą Barbarę gęś po stawie chodzi, w Boże Narodzenie pływać po nim się godzi

stawu (genitive singular)
stawowi (dative singular)
stawem (instrumental singular)
stawie (locative singular)
stawie (vocative singular)
stawy (nominative plural)
stawów (genitive plural)
stawom (dative plural)
stawy (accusative plural)
stawami (instrumental plural)
stawach (locative plural)
stawy (vocative plural)

Urazy stawu skokowego są częstymi kontuzjami wśród sportowców.

Pacjent powinien w miarę szybko zacząć uruchamiać stawy po zabiegu.

Dobrym sposobem na rozluźnienie karku, mięśni i łagodzenie nacisku na stawy nóg jest siad po turecku

Bądź aktywna w czasie ciąży, wspolczesnakobieta.pl

Gdy zaś wrócił i został sam jeden, ktoś zmagał się z nim aż do wschodu jutrzenki, a widząc, że nie może go pokonać, dotknął jego stawu biodrowego i wywichnął Jakubowi ten staw podczas zmagania się z nim


żwacz

żwacza (genitive singular)
żwaczowi (dative singular)
żwaczem (instrumental singular)
żwaczu (locative singular)
żwaczu (vocative singular)
żwacze (nominative plural)
żwaczy (genitive plural)
żwaczom (dative plural)
żwacze (accusative plural)
żwaczami (instrumental plural)
żwaczach (locative plural)
żwacze (vocative plural)

Skurcze żwacza unoszą żuchwę.


żuchwa

żuchwy (genitive singular)
żuchwie (dative singular)
żuchwę (accusative singular)
żuchwą (instrumental singular)
żuchwie (locative singular)
żuchwo (vocative singular)
żuchwy (nominative plural)
żuchw (genitive plural)
żuchwom (dative plural)
żuchwy (accusative plural)
żuchwami (instrumental plural)
żuchwach (locative plural)
żuchwy (vocative plural)

U ptaków żuchwa i inne kości przekształciły się w dziób.


żołądź

żołędzi (genitive singular)
żołędzi (dative singular)
żołędzią (instrumental singular)
żołędzi (locative singular)
żołędzi (vocative singular)
żołędzie (nominative plural)
żołędzi (genitive plural)
żołędziom (dative plural)
żołędzie (accusative plural)
żołędziami (instrumental plural)
żołędziach (locative plural)
żołędzie (vocative plural)

Napletek okrywa żołądź penisa w stanie spoczynku.


gęba

gęby (nominative plural)
gęby (genitive singular)
gęb (genitive plural)
gąb (genitive plural)
gębie (dative singular)
gębom (dative plural)
gębę (accusative singular)
gęby (accusative plural)
gębą (instrumental singular)
gębami (instrumental plural)
gębie (locative singular)
gębach (locative plural)
gębo (vocative singular)
gęby (vocative plural)

Z otwartą gębą wyglądamy niepoważnie.

Sięgnęła do łyżnika, wzięła kopyść i w ogniu nią grzebać zaczęła, aż chłopaki gęby na nią porozdziawiały jako wrony

w dawnej polszczyźnie wyraz ten, nienacechowany emocjonalnie, był neutralnym określeniem otworu znajdującego się pomiędzy nosem i podbródkiem


szczęka

szczęki (genitive singular)
szczęce (dative singular)
szczękę (accusative singular)
szczęką (instrumental singular)
szczęce (locative singular)
szczęko (vocative singular)
szczęki (nominative plural)
szczęk (genitive plural)
szczękom (dative plural)
szczęki (accusative plural)
szczękami (instrumental plural)
szczękach (locative plural)
szczęki (vocative plural)

jedna z dwóch kości ludzkiej czaszki (prawa i lewa), w której osadzone są górne zęby

W języku ogólnym używa się określenia szczęka zarówno w odniesieniu do górnej, jak i dolnej kości. W naukach medycznych przeciwstawia się szczękę (tylko górną) żuchwie (dolnej).

wszelkie mocne, zaciskające się narządy w obrębie otworu gębowego, przed nim albo otaczające go, przystosowane do chwytania i rozdrabniania pokarmu


dźwigacz

ˈd͡ʑvʲiɡat͡ʃ

dźwigacze (nominative plural)
dźwigacza (genitive singular)
dźwigaczy (genitive plural)
dźwigaczowi (dative singular)
dźwigaczom (dative plural)
dźwigacze (accusative plural)
dźwigaczem (instrumental singular)
dźwigaczami (instrumental plural)
dźwigaczu (locative singular)
dźwigaczach (locative plural)
dźwigaczu (vocative singular)
dźwigacze (vocative plural)

kręg szyjny, na którym opiera się czaszka


napletek

st.pol. napłetek, utworzone od wyrażenia przyimkowego pol. na + płci (< prasł. *na + *plъti, a to od prasł. *plъtь > pol. płeć) za pomocą przyrostka pol. -ek (< prasł. *-ъkъ), pierwotne znaczenie zatem → to, co jest na organie płciowym; wtórna postać z -l- niejasna, może to wynik przekształcenia wyrazu przez etymologię ludową, np. skojarzenia z czasownikiem pol. pleść lub jego pochodnymi

napletki (nominative plural)
napletka (genitive singular)
napletków (genitive plural)
napletkowi (dative singular)
napletkom (dative plural)
napletki (accusative plural)
napletkiem (instrumental singular)
napletkami (instrumental plural)
napletku (locative singular)
napletkach (locative plural)
napletku (vocative singular)
napletki (vocative plural)

fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia

Powiedzcie Dawidowi, że król nie żąda innej zapłaty, jak stu napletków Filistynów, aby pomścić się na wrogach królewskich


łechtaczka

łechtaczki (genitive singular)
łechtaczce (dative singular)
łechtaczkę (accusative singular)
łechtaczką (instrumental singular)
łechtaczce (locative singular)
łechtaczko (vocative singular)
łechtaczki (nominative plural)
łechtaczek (genitive plural)
łechtaczkom (dative plural)
łechtaczki (accusative plural)
łechtaczkami (instrumental plural)
łechtaczkach (locative plural)
łechtaczki (vocative plural)

nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków


brodawka sutkowa

brodawki sutkowe (nominative plural)
brodawki sutkowej (genitive singular)
brodawek sutkowych (genitive plural)
brodawce sutkowej (dative singular)
brodawkom sutkowym (dative plural)
brodawkę sutkową (accusative singular)
brodawki sutkowe (accusative plural)
brodawką sutkową (instrumental singular)
brodawkami sutkowymi (instrumental plural)
brodawce sutkowej (locative singular)
brodawkach sutkowych (locative plural)
brodawko sutkowa (vocative singular)
brodawki sutkowe (vocative plural)

[…] często guzki zlokalizowane w pobliżu brodawki sutkowej to brodawczaki […]


opona

opony (genitive singular)
oponie (dative singular)
oponę (accusative singular)
oponą (instrumental singular)
oponie (locative singular)
opono (vocative singular)
opony (nominative plural)
opon (genitive plural)
oponom (dative plural)
opony (accusative plural)
oponami (instrumental plural)
oponach (locative plural)
opony (vocative plural)

błona tkanki łącznej, otaczająca mózg i rdzeń kręgowy; zob. opony mózgowo-rdzeniowe


aparat

łac. apparatus → przygotowanie, urządzenie

aparatu (genitive singular)
aparatowi (dative singular)
aparatem (instrumental singular)
aparacie (locative singular)
aparacie (vocative singular)
aparaty (nominative plural)
aparatów (genitive plural)
aparatom (dative plural)
aparaty (accusative plural)
aparatami (instrumental plural)
aparatach (locative plural)
aparaty (vocative plural)

grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania


czerep

(1.1-2) z grupy języków wschodniosłowiańskich, prawdop. konkretnie od ukr. че́реп

czerepy (nominative plural)
czerepu (genitive singular)
czerepów (genitive plural)
czerepowi (dative singular)
czerepom (dative plural)
czerepy (accusative plural)
czerepem (instrumental singular)
czerepami (instrumental plural)
czerepie (locative singular)
czerepach (locative plural)
czerepie (vocative singular)
czerepy (vocative plural)


kadłub

kadłuba (genitive singular)
kadłubowi (dative singular)
kadłubem (instrumental singular)
kadłubie (locative singular)
kadłubie (vocative singular)
kadłuby (nominative plural)
kadłubów (genitive plural)
kadłubom (dative plural)
kadłuby (accusative plural)
kadłubami (instrumental plural)
kadłubach (locative plural)
kadłuby (vocative plural)


udo

uda (genitive singular)
udu (dative singular)
udem (instrumental singular)
udzie (locative singular)
uda (nominative plural)
ud (genitive plural)
udom (dative plural)
uda (accusative plural)
udami (instrumental plural)
udach (locative plural)
uda (vocative plural)

Niespodziewanie położyła rękę na jego udzie.


grzbiet

największe szczęście na świecie, na końskim leży grzbiecie

grzbietu (genitive singular)
grzbietowi (dative singular)
grzbietem (instrumental singular)
grzbiecie (locative singular)
grzbiecie (vocative singular)
grzbiety (nominative plural)
grzbietów (genitive plural)
grzbietom (dative plural)
grzbiety (accusative plural)
grzbietami (instrumental plural)
grzbietach (locative plural)
grzbiety (vocative plural)

część tułowia u zwierząt, przeciwna do strony brzusznej

Ten koń nie ma na grzbiecie siodła.


robak

jak w świętą Annę deszcz pada, to robak orzechy zjada

robaka (genitive singular)
robakowi (dative singular)
robaka (accusative singular)
robakiem (instrumental singular)
robaku (locative singular)
robaku (vocative singular)
robaki (nominative plural)
robaków (genitive plural)
robakom (dative plural)
robaki (accusative plural)
robakami (instrumental plural)
robakach (locative plural)
robaki (vocative plural)

część móżdżku


skroń

st.pol. skronia < prasł. *skornь, dalsza etymologia niepewna

por. czes. skráň, st.rus. скоронь, słń. škranja

skroni (genitive singular)
skroni (dative singular)
skronią (instrumental singular)
skroni (locative singular)
skroni (vocative singular)
skronie (nominative plural)
skroni (genitive plural)
skroniom (dative plural)
skronie (accusative plural)
skrońmi (instrumental plural)
skroniami (instrumental plural)
skroniach (locative plural)
skronie (vocative plural)

Boli mnie głowa w okolicach skroni.

Forma „skroniami” jest uznawana przez Słownik poprawnej polszczyzny pod redakcją W. Doroszewskiego za niepoprawną, choć podają ją Wielki słownik poprawnej polszczyzny pod redakcją A. Markowskiego, Słownik gramatyczny języka polskiego i Inny słownik języka polskiego pod redakcją M. Bańki.


szyjka macicy

子宮頸部

子宮頸部 しきゅうけいぶ

dolna część mięśniówki macicy łącząca pochwę z jamą macicy

Naukowcy dowodzą, że obrzezanie nie tylko może chronić mężczyzn przed wirusem HIV, ale jest korzystne również dla ich partnerek, zmniejszając ryzyko zarażenia wirusem brodawczaka, który powoduje raka szyjki macicy

Obrzezany partner to mniejsze ryzyko HPV


warga

wargi (nominative plural)
wargi (genitive singular)
warg (genitive plural)
wardze (dative singular)
wargom (dative plural)
wargę (accusative singular)
wargi (accusative plural)
wargą (instrumental singular)
wargami (instrumental plural)
wardze (locative singular)
wargach (locative plural)
wargo (vocative singular)
wargi (vocative plural)

Kobieta w płaszczu zapiętym pod szyję poinformowała później krewnych matematyka, iż już w pozycji leżącej, z powiekami zamkniętymi, wciąż ściskając parasol w kurczowo zaciśniętej dłoni, profesor wyszeptał sinymi wargami słowa, które mogły znaczyć "O, Polsko!" lub "Oj, Polacy!", ale sprawa pozostała nie wyjaśniona

Andrzej Szczypiorski, Początek, 1986, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


pięta

por. białor. пята, bułg. пята, chorw. peta, czes. pata, dłuż. pěta, ros. пята, scs. пѧта, słc. päta, słń. peta i ukr. п'ята́

pięty (genitive singular)
pięcie (dative singular)
piętę (accusative singular)
piętą (instrumental singular)
pięcie (locative singular)
pięto (vocative singular)
pięty (nominative plural)
pięt (genitive plural)
piętom (dative plural)
pięty (accusative plural)
piętami (instrumental plural)
piętach (locative plural)
pięty (vocative plural)

Coś mnie lewa pięta boli.


dwunastnica

dwunastnicy (genitive singular)
dwunastnicy (dative singular)
dwunastnicę (accusative singular)
dwunastnicą (instrumental singular)
dwunastnicy (locative singular)
dwunastnico (vocative singular)
dwunastnice (nominative plural)
dwunastnic (genitive plural)
dwunastnicom (dative plural)
dwunastnice (accusative plural)
dwunastnicami (instrumental plural)
dwunastnicach (locative plural)
dwunastnice (vocative plural)

Dwunastnica leży na wysokości pierwszego kręgu lędźwiowego.


bębenek

bębenka (genitive singular)
bębenkowi (dative singular)
bębenkiem (instrumental singular)
bębenku (locative singular)
bębenku (vocative singular)
bębenki (nominative plural)
bębenków (genitive plural)
bębenkom (dative plural)
bębenki (accusative plural)
bębenkami (instrumental plural)
bębenkach (locative plural)
bębenki (vocative plural)


kark

karku (genitive singular)
karkowi (dative singular)
karkiem (instrumental singular)
karku (locative singular)
karku (vocative singular)
karki (nominative plural)
karków (genitive plural)
karkom (dative plural)
karki (accusative plural)
karkami (instrumental plural)
karkach (locative plural)
karki (vocative plural)

Cześnik nieznacznie zmacał ręką kark klaczy, badając, czy bardzo zgrzana, i coś pod nosem mruknął


jabłko Adama

(1.1) ludowy biblizm nawiązujący do zdarzenia ze zjedzonym przez Adama jabłkiem, którego kęs miał utknąć mu w gardle (Księga Rodzaju 3,6–7)

jabłka Adama (genitive singular)
jabłku Adama (dative singular)
jabłkiem Adama (instrumental singular)
jabłku Adama (locative singular)
jabłka Adama (nominative plural)
jabłek Adama (genitive plural)
jabłkom Adama (dative plural)
jabłka Adama (accusative plural)
jabłkami Adama (instrumental plural)
jabłkach Adama (locative plural)
jabłka Adama (vocative plural)

Duże jabłko Adama często wiąże się z niskim głosem.

zobacz też: Indeks:Polski - Związki frazeologiczne


klatka piersiowa

klatki piersiowej (genitive singular)
klatce piersiowej (dative singular)
klatkę piersiową (accusative singular)
klatką piersiową (instrumental singular)
klatce piersiowej (locative singular)
klatko piersiowa (vocative singular)
klatki piersiowe (nominative plural)
klatek piersiowych (genitive plural)
klatkom piersiowym (dative plural)
klatki piersiowe (accusative plural)
klatkami piersiowymi (instrumental plural)
klatkach piersiowych (locative plural)
klatki piersiowe (vocative plural)

część ciała chroniąca żebrami płuca i serce

Żebra chronią organy w klatce piersiowej.


cynadra

daw. reg. niem. zehn + Ader (dziesięć żył)


pośladek

pośladki (nominative plural)
pośladka (genitive singular)
pośladków (genitive plural)
pośladkowi (dative singular)
pośladkom (dative plural)
pośladki (accusative plural)
pośladkiem (instrumental singular)
pośladkami (instrumental plural)
pośladku (locative singular)
pośladkach (locative plural)
pośladku (vocative singular)
pośladki (vocative plural)

jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami

Stara Ziemia


nerka

nerki (nominative plural)
nerki (genitive singular)
nerek (genitive plural)
nerce (dative singular)
nerkom (dative plural)
nerkę (accusative singular)
nerki (accusative plural)
nerką (instrumental singular)
nerkami (instrumental plural)
nerce (locative singular)
nerkach (locative plural)
nerko (vocative singular)
nerki (vocative plural)

zob. też nerka (ujednoznacznienie) w Wikipedii


półkula

półkuli (genitive singular)
półkuli (dative singular)
półkulę (accusative singular)
półkulą (instrumental singular)
półkuli (locative singular)
półkulo (vocative singular)
półkule (nominative plural)
półkul (genitive plural)
półkulom (dative plural)
półkule (accusative plural)
półkulami (instrumental plural)
półkulach (locative plural)
półkule (vocative plural)

U osób praworęcznych dominuje lewa półkula.


trzustka

podzxeludokju zxleza

поджелудокйу жлеза

trzustki (nominative plural)
trzustki (genitive singular)
trzustek (genitive plural)
trzustce (dative singular)
trzustkom (dative plural)
trzustkę (accusative singular)
trzustki (accusative plural)
trzustką (instrumental singular)
trzustkami (instrumental plural)
trzustce (locative singular)
trzustkach (locative plural)
trzustko (vocative singular)
trzustki (vocative plural)

gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej

Przeciętna masa trzustki wynosi od 70 do 100 gramów.


kikut

kikuta (genitive singular)
kikutowi (dative singular)
kikutem (instrumental singular)
kikucie (locative singular)
kikucie (vocative singular)
kikuty (nominative plural)
kikutów (genitive plural)
kikutom (dative plural)
kikuty (accusative plural)
kikutami (instrumental plural)
kikutach (locative plural)
kikuty (vocative plural)

odstająca pozostałość amputowanej kończyny lub część ciała niedostatecznie wykształcona

Po obcięciu palca został mi jedynie kikut.

Dziecko urodziło się bez w pełni wykształconych kończyn, a jedynie z maleńkimi kikutami.

Pudelek sąsiadów merda kikutem ogonka z zawrotną prędkością.


ścięgno

ścięgna (genitive singular)
ścięgnu (dative singular)
ścięgnem (instrumental singular)
ścięgnie (locative singular)
ścięgna (nominative plural)
ścięgien (genitive plural)
ścięgnom (dative plural)
ścięgna (accusative plural)
ścięgnami (instrumental plural)
ścięgnach (locative plural)
ścięgna (vocative plural)

włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny

Doznał jednak kontuzji ścięgien przystrzałkowych i w slalomie walczył nie tylko z rywalami, lecz także z bólem przeszywającym nogę

Tygodnik Podhalański, nr 7, Zakopane, 1999 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kształt ścięgien jest bardzo różny: jedne są walcowate, inne spłaszczone


obrotnik

obrotniki (nominative plural)
obrotnika (genitive singular)
obrotników (genitive plural)
obrotnikowi (dative singular)
obrotnikom (dative plural)
obrotniki (accusative plural)
obrotnikiem (instrumental singular)
obrotnikami (instrumental plural)
obrotniku (locative singular)
obrotnikach (locative plural)
obrotniku (vocative singular)
obrotniki (vocative plural)


podniebienie

pol. pod niebem → wysoko < pol. pod + niebo

ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ

podʹńebʹi ̯ė̃ńe

podniebienia (genitive singular)
podniebieniu (dative singular)
podniebieniem (instrumental singular)
podniebieniu (locative singular)
podniebienia (nominative plural)
podniebień (genitive plural)
podniebieniom (dative plural)
podniebienia (accusative plural)
podniebieniami (instrumental plural)
podniebieniach (locative plural)
podniebienia (vocative plural)


podbródek

podbródka (genitive singular)
podbródkowi (dative singular)
podbródkiem (instrumental singular)
podbródku (locative singular)
podbródku (vocative singular)
podbródki (nominative plural)
podbródków (genitive plural)
podbródkom (dative plural)
podbródki (accusative plural)
podbródkami (instrumental plural)
podbródkach (locative plural)
podbródki (vocative plural)


podbrzusze

u człowieka: część ciała poniżej brzucha


prostata

prostaty (nominative plural)
prostaty (genitive singular)
prostat (genitive plural)
prostacie (dative singular)
prostatom (dative plural)
prostatę (accusative singular)
prostaty (accusative plural)
prostatą (instrumental singular)
prostatami (instrumental plural)
prostacie (locative singular)
prostatach (locative plural)
prostato (vocative singular)
prostaty (vocative plural)

gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia

Zbadanie prostaty jest obowiązkiem i lekarza, i pacjenta.


wena

weny (genitive singular)
wenie (dative singular)
wenę (accusative singular)
weną (instrumental singular)
wenie (locative singular)
weno (vocative singular)
weny (nominative plural)
wen (genitive plural)
wenom (dative plural)
weny (accusative plural)
wenami (instrumental plural)
wenach (locative plural)
weny (vocative plural)


pizda

pierwotnie: odbyt < prasł. *pizda (→ otwór, którym się pierdzi), utworzone od prasł. *pьzděti (→ pierdzieć, bździć), praindoeur. *pesd-

por. kasz. pizda, dłuż. pizda, głuż. pjeza, czes. pizda, słc. pizda, białor. пізда, ros. пизда, ukr. пизда → srom kobiecy; poł. paizdă → tyłek, czes. dial. oraz st.czes. pízda → dupa

dalsze pokrewieństwo: por. st.prus. peisda → dupa, litew. pyzda → srom kobiecy

pizdy (nominative plural)
pizdy (genitive singular)
pizd (genitive plural)
piździe (dative singular)
pizdom (dative plural)
pizdę (accusative singular)
pizdy (accusative plural)
pizdą (instrumental singular)
pizdami (instrumental plural)
piździe (locative singular)
pizdach (locative plural)
pizdo (vocative singular)
pizdy (vocative plural)

Więc astrolog wziąwszy lupę, • Zajrzał raz królewnie w dupę, • Wielkim cyrklem pizdę zmierzył, • Po czym zamknął się w swej wieży

Aleksander Fredro, „Baśń o trzech braciach i królewnie”.

Co za pizda z tej nauczycielki!


tchawica

Rzeczownik z przyrostkiem -awica od tematu czasownika tchnąć, kontynuującego prasł. *dъchnǫti → ‘wydawać tchnienie, dmuchać, wiać, chuchać; zionąć czymś, wydzielać woń’ i pozostającego w etymologicznym związku z czasownikiem dychać (< prasł. *dychati → ‘dąć, wiać, dmuchać (o wietrze); oddychać szybko, ciężko)’; dziś zwykle w formacjach przedrostkowych.

tchawicy (genitive singular)
tchawicy (dative singular)
tchawicę (accusative singular)
tchawicą (instrumental singular)
tchawicy (locative singular)
tchawico (vocative singular)
tchawice (nominative plural)
tchawic (genitive plural)
tchawicom (dative plural)
tchawice (accusative plural)
tchawicami (instrumental plural)
tchawicach (locative plural)
tchawice (vocative plural)

narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc


krtań

wyrazy czasem uważane za synonimy pospolite: grdyka

krtani (genitive singular)
krtani (dative singular)
krtanią (instrumental singular)
krtani (locative singular)
krtani (vocative singular)
krtanie (nominative plural)
krtani (genitive plural)
krtaniom (dative plural)
krtanie (accusative plural)
krtaniami (instrumental plural)
krtaniach (locative plural)
krtanie (vocative plural)

górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą

Mężczyzna został kopnięty w szyję i doszło u niego do obrzęku krtani.


puch

puchu (genitive singular)
puchowi (dative singular)
puchem (instrumental singular)
puchu (locative singular)
puchu (vocative singular)
puchy (nominative plural)
puchów (genitive plural)
puchom (dative plural)
puchy (accusative plural)
puchami (instrumental plural)
puchach (locative plural)
puchy (vocative plural)


macica

macicy (genitive singular)
macicy (dative singular)
macicę (accusative singular)
macicą (instrumental singular)
macicy (locative singular)
macico (vocative singular)
macice (nominative plural)
macic (genitive plural)
macicom (dative plural)
macice (accusative plural)
macicami (instrumental plural)
macicach (locative plural)
macice (vocative plural)

narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion

Do działań niepożądanych mifepristonu należą bóle brzucha, skurcze macicy i krwawienie z dróg rodnych.

odcinek dróg rodnych bezkręgowców, w którym gromadzone są jaja


żyła wrotna

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-żyła wrotna.wav


przyzębie

pʃɨˈzɛ̃mbʲjɛ

przyzębia (genitive singular)
przyzębiu (dative singular)
przyzębiem (instrumental singular)
przyzębiu (locative singular)
przyzębia (nominative plural)
przyzębi (genitive plural)
przyzębiom (dative plural)
przyzębia (accusative plural)
przyzębiami (instrumental plural)
przyzębiach (locative plural)
przyzębia (vocative plural)

zespół tkanek otaczających i unieruchamiających ząb oraz mających za zadanie jego ochronę przed wnikaniem zakażenia z zainfekowanego kanału korzeniowego lub kieszonki dziąsłowej

W wyniku chorób przyzębia dochodzi m.in. do rozchwiania i utraty zębów

Hasło „Choroby przyzębia” w polskiej Wikipedii


staw skroniowo-żuchwowy

ˈstaf ˌskrɔ̃ɲɔvɔ‿ʒuxˈfɔvɨ

dwujamowy, kulisty, sprzężony i symetryczny staw twarzoczaszki


wał

(1.1) śwn. wal → mur obronny, wał < łac. vāllum → wał, palisada

(1.2-3) rzecz. odczas. od prasł. *valiti → toczyć

wały (nominative plural)
wału (genitive singular)
wałów (genitive plural)
wałowi (dative singular)
wałom (dative plural)
wały (accusative plural)
wałem (instrumental singular)
wałami (instrumental plural)
wale (locative singular)
wałach (locative plural)
wale (vocative singular)
wały (vocative plural)

naturalne zgrubienie lub wyniosłość na ciele, zwłaszcza kostna


błona śluzowa

unaczyniona wyściółka narządów wewnętrznych

Najczęstszą przyczyną alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i kataru siennego są przenoszone z wiatrem pyłki drzew, traw i chwastów

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa


błona dziewicza

ˈbwɔ̃na d͡ʑɛˈvʲit͡ʃa

Uszkodzenie błony dziewiczej mogło nastąpić w okresie ostatniej doby.


cewka moczowa

cewki moczowej (genitive singular)
cewce moczowej (dative singular)
cewkę moczową (accusative singular)
cewką moczową (instrumental singular)
cewce moczowej (locative singular)
cewko moczowa (vocative singular)
cewki moczowe (nominative plural)
cewek moczowych (genitive plural)
cewkom moczowym (dative plural)
cewki moczowe (accusative plural)
cewkami moczowymi (instrumental plural)
cewkach moczowych (locative plural)
cewki moczowe (vocative plural)

zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz

Chirurgia naprawcza nietrzymania moczu u kobiet obejmuje głównie zabiegi umocowujące cewkę moczową do kości spojenia łonowego lub otaczających je struktur


chrząstka

chrząstki (genitive singular)
chrząstce (dative singular)
chrząstkę (accusative singular)
chrząstką (instrumental singular)
chrząstce (locative singular)
chrząstko (vocative singular)
chrząstki (nominative plural)
chrząstek (genitive plural)
chrząstkom (dative plural)
chrząstki (accusative plural)
chrząstkami (instrumental plural)
chrząstkach (locative plural)
chrząstki (vocative plural)

elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.

Zarówno łękotka, jak i małżowina uszna są chrząstkami.


śledziona

śledziony (genitive singular)
śledzionie (dative singular)
śledzionę (accusative singular)
śledzioną (instrumental singular)
śledzionie (locative singular)
śledziono (vocative singular)
śledziony (nominative plural)
śledzion (genitive plural)
śledzionom (dative plural)
śledziony (accusative plural)
śledzionami (instrumental plural)
śledzionach (locative plural)
śledziony (vocative plural)

narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców

Tamten chłopiec ma dwie śledziony.


migdał

migdału (genitive singular)
migdała (genitive singular)
migdałowi (dative singular)
migdałem (instrumental singular)
migdale (locative singular)
migdale (vocative singular)
migdały (nominative plural)
migdałów (genitive plural)
migdałom (dative plural)
migdały (accusative plural)
migdałami (instrumental plural)
migdałach (locative plural)
migdały (vocative plural)


kończyna

kɔ̃j̃n͇ˈt͡ʃɨ̃na

kończyny (genitive singular)
kończynie (dative singular)
kończynę (accusative singular)
kończyną (instrumental singular)
kończynie (locative singular)
kończyno (vocative singular)
kończyny (nominative plural)
kończyn (genitive plural)
kończynom (dative plural)
kończyny (accusative plural)
kończynami (instrumental plural)
kończynach (locative plural)
kończyny (vocative plural)


uszko

uszka (genitive singular)
uszku (dative singular)
uszkiem (instrumental singular)
uszku (locative singular)
uszka (nominative plural)
uszki (nominative plural)
uszek (genitive plural)
uszkom (dative plural)
uszka (accusative plural)
uszki (accusative plural)
uszkami (instrumental plural)
uszkach (locative plural)
uszka (vocative plural)
uszki (vocative plural)
uszka (genitive singular)
uszku (dative singular)
uszkiem (instrumental singular)
uszku (locative singular)
uszka (nominative plural)
uszek (genitive plural)
uszkom (dative plural)
uszka (accusative plural)
uszkami (instrumental plural)
uszkach (locative plural)
uszka (vocative plural)

twór w przedsionku serca, który podczas skurczu komór obficie wypełnia się krwią


adenoid

adenoidu (genitive singular)
adenoidowi (dative singular)
adenoidem (instrumental singular)
adenoidzie (locative singular)
adenoidzie (vocative singular)
adenoidy (nominative plural)
adenoidów (genitive plural)
adenoidom (dative plural)
adenoidy (accusative plural)
adenoidami (instrumental plural)
adenoidach (locative plural)
adenoidy (vocative plural)


astragal

kość od wewnętrznej strony stopy między wgłębieniem a kostką

Gdy upadł z roweru, doznał złamania astragalu.


kość krzyżowa

ˈkɔɕt͡ɕ kʃɨˈʒɔva

kości krzyżowej (genitive singular)
kości krzyżowej (dative singular)
kość krzyżową (accusative singular)
kością krzyżową (instrumental singular)
kości krzyżowej (locative singular)
kości krzyżowo (vocative singular)
kości krzyżowe (nominative plural)
kości krzyżowych (genitive plural)
kościom krzyżowym (dative plural)
kości krzyżowe (accusative plural)
kośćmi krzyżowymi (instrumental plural)
kościach krzyżowych (locative plural)
kości krzyżowe (vocative plural)

dolny odcinek kręgosłupa powstały ze zrośnięcia pięciu kręgów krzyżowych


sutek

sutka (genitive singular)
sutkowi (dative singular)
sutkiem (instrumental singular)
sutku (locative singular)
sutku (vocative singular)
sutki (nominative plural)
sutków (genitive plural)
sutkom (dative plural)
sutki (accusative plural)
sutkami (instrumental plural)
sutkach (locative plural)
sutki (vocative plural)

Podczas czesania suki zauważyłam powiększony sutek.


węzeł chłonny

ˈvɛ̃w̃zɛw ˈxwɔ̃nːɨ

vẽũ̯zeu̯ χu̯õ•ny

węzła chłonnego (genitive singular)
węzłowi chłonnemu (dative singular)
węzłem chłonnym (instrumental singular)
węźle chłonnym (locative singular)
węźle chłonny (vocative singular)
węzły chłonne (nominative plural)
węzłów chłonnych (genitive plural)
węzłom chłonnym (dative plural)
węzły chłonne (accusative plural)
węzłami chłonnymi (instrumental plural)
węzłach chłonnych (locative plural)
węzły chłonne (vocative plural)

występująca licznie struktura leżące na przebiegu naczyń limfatycznych, filtrująca limfę oraz wytwarzająca przeciwciała


bic

Dziś będę pakować na bice i klatę.


szkliwo

szkliwa (genitive singular)
szkliwu (dative singular)
szkliwem (instrumental singular)
szkliwie (locative singular)

twarda tkanka łączna pokrywająca koronę zęba

Dentysta stwierdził wiele ubytków w szkliwie.


przegroda nosowa

pʃɛˈɡrɔda nɔˈsɔva

przegrody nosowej (genitive singular)
przegrodzie nosowej (dative singular)
przegrodę nosową (accusative singular)
przegrodą nosową (instrumental singular)
przegrodzie nosowej (locative singular)
przegrodo nosowa (vocative singular)
przegrody nosowe (nominative plural)
przegród nosowych (genitive plural)
przegrodom nosowym (dative plural)
przegrody nosowe (accusative plural)
przegrodami nosowymi (instrumental plural)
przegrodach nosowych (locative plural)
przegrody nosowe (vocative plural)

przegroda dzieląca jamę nosową na dwie części


kloaka

kloaki (genitive singular)
kloace (dative singular)
kloakę (accusative singular)
kloaką (instrumental singular)
kloace (locative singular)
kloako (vocative singular)
kloaki (nominative plural)
kloak (genitive plural)
kloakom (dative plural)
kloaki (accusative plural)
kloakami (instrumental plural)
kloakach (locative plural)
kloaki (vocative plural)


dziąsło

dziąsła (genitive singular)
dziąsłu (dative singular)
dziąsłem (instrumental singular)
dziąśle (locative singular)
dziąsła (nominative plural)
dziąseł (genitive plural)
dziąsłom (dative plural)
dziąsła (accusative plural)
dziąsłami (instrumental plural)
dziąsłach (locative plural)
dziąsła (vocative plural)

Zbyt energiczne szczotkowanie zębów może spowodować krwawienie dziąseł.


lunula

łac. lunula < zdrobnienie od łac. luna → księżyc

lunuli (genitive singular)
lunuli (dative singular)
lunulę (accusative singular)
lunulą (instrumental singular)
lunuli (locative singular)
lunulo (vocative singular)
lunule (nominative plural)
lunul (genitive plural)
lunuli (genitive plural)
lunulom (dative plural)
lunule (accusative plural)
lunulami (instrumental plural)
lunulach (locative plural)
lunule (vocative plural)


komora

(1.1) swn. kamara < łac. camara
(1.4) kalka z niem. Kammer

jak się córka urodzi, to jakby się siedmiu złodziei do komory podkopało

dziura w worze, gość w komorze, piasek w mące, woda w łące, kąkol w życie, złość w habicie — rzeczy niecne

komory (genitive singular)
komorze (dative singular)
komorę (accusative singular)
komorą (instrumental singular)
komorze (locative singular)
komoro (vocative singular)
komory (nominative plural)
komór (genitive plural)
komorom (dative plural)
komory (accusative plural)
komorami (instrumental plural)
komorach (locative plural)
komory (vocative plural)

przestrzeń, zagłębienie w organach u ludzi i zwierząt

Krew płynie poprzez zastawkę dwudzielną do lewej komory serca.


migotka

migotki (nominative plural)
migotki (genitive singular)
migotek (genitive plural)
migotce (dative singular)
migotkom (dative plural)
migotkę (accusative singular)
migotki (accusative plural)
migotką (instrumental singular)
migotkami (instrumental plural)
migotce (locative singular)
migotkach (locative plural)
migotko (vocative singular)
migotki (vocative plural)

trzecia powieka, przezroczysty fałd spojówki położony w przyśrodkowym kącie oka występujący u niektórych zwierząt

Opadanie migotki jest częstym symptomem choroby u kotów.


lemiesz

lemiesza (genitive singular)
lemieszowi (dative singular)
lemieszem (instrumental singular)
lemieszu (locative singular)
lemieszu (vocative singular)
lemiesze (nominative plural)
lemieszy (genitive plural)
lemieszom (dative plural)
lemiesze (accusative plural)
lemieszami (instrumental plural)
lemieszach (locative plural)
lemiesze (vocative plural)

płaska kość stanowiąca tylną część przegrody nosowej


źrenica

źrenice (nominative plural)
źrenicy (genitive singular)
źrenic (genitive plural)
źrenicy (dative singular)
źrenicom (dative plural)
źrenicę (accusative singular)
źrenice (accusative plural)
źrenicą (instrumental singular)
źrenicami (instrumental plural)
źrenicy (locative singular)
źrenicach (locative plural)
źrenico (vocative singular)
źrenice (vocative plural)

czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka

Rzymianki używały wyciągu z pokrzyku jako kosmetyku rozszerzającego źrenice i nadającego im blask.


tułów

tułowie (nominative plural)
tułowia (genitive singular)
tułowi (genitive plural)
tułowiowi (dative singular)
tułowiom (dative plural)
tułowie (accusative plural)
tułowiem (instrumental singular)
tułowiami (instrumental plural)
tułowiu (locative singular)
tułowiach (locative plural)
tułowiu (vocative singular)
tułowie (vocative plural)

U pacjenta lekarz stwierdził niewielkie oparzenia na tułowiu i rękach.