topaz

(1.1-3) franc. topaze z gr. Τοπάζιος (Topazios), starożytnej nazwy wyspy Dżazirat Zabardżad

topazu (genitive singular)
topazowi (dative singular)
topazem (instrumental singular)
topazie (locative singular)
topazie (vocative singular)
topazy (nominative plural)
topazów (genitive plural)
topazom (dative plural)
topazy (accusative plural)
topazami (instrumental plural)
topazach (locative plural)
topazy (vocative plural)

kamień szlachetny z oszlifowanego topazu (1.1)

We framugach i na kamiennych stołach leżały drogie kamienie wszystkich barw: rubiny, topazy, szmaragdy, szafiry, diamenty, wreszcie perły wielkości orzechów, a nawet ptasich jaj


medalion

medalionu (genitive singular)
medalionowi (dative singular)
medalionem (instrumental singular)
medalionie (locative singular)
medalionie (vocative singular)
medaliony (nominative plural)
medalionów (genitive plural)
medalionom (dative plural)
medaliony (accusative plural)
medalionami (instrumental plural)
medalionach (locative plural)
medaliony (vocative plural)

ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę


opal

(1.1) franc. opale < łac. opalus < prawdopodobnie od sanskr. upala → drogocenny kamień

opalu (genitive singular)
opalowi (dative singular)
opalem (instrumental singular)
opalu (locative singular)
opalu (vocative singular)
opale (nominative plural)
opali (genitive plural)
opalom (dative plural)
opale (accusative plural)
opalami (instrumental plural)
opalach (locative plural)
opale (vocative plural)

kamień szlachetny oszlifowany z opalu (1.1) mineralnego

Był to klejnot prosty w zamyśle, a przez to niesłychanie elegancki, złota plecionka o kształcie zbliżonym do trójkąta, zdobiona emalią, wysokości 11,5 cm, wysadzana opalami i czerwonawymi almandynami

Małgorzata Duczmal Izabela Jagiellonka królowa Węgier, Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2000, ISBN 83-87893-74-9, s. 55


złoto

gość jest najpierw jak złoto, potem jak srebro, w końcu ciąży jak żelazo

złota (genitive singular)
złotu (dative singular)
złotem (instrumental singular)
złocie (locative singular)
złota (genitive singular)
złotu (dative singular)
złotem (instrumental singular)
złocie (locative singular)
złota (nominative plural)
złot (genitive plural)
złotom (dative plural)
złota (accusative plural)
złotami (instrumental plural)
złotach (locative plural)
złota (vocative plural)

Ostatni właściciele wywieźli z pałacu cztery kufry pełne złota.


złoty

złota (nominative singular feminine)
złote (nominative singular neuter)
złoci (nominative plural masculine)
złote (nominative plural nonvirile)
złotego (genitive singular masculine animate inanimate)
złotej (genitive singular feminine)
złotego (genitive singular neuter)
złotych (genitive plural masculine nonvirile)
złotemu (dative singular masculine animate inanimate)
złotej (dative singular feminine)
złotemu (dative singular neuter)
złotym (dative plural masculine nonvirile)
złotego (accusative singular masculine animate)
złotą (accusative singular feminine)
złote (accusative singular neuter)
złotych (accusative plural masculine)
złote (accusative plural nonvirile)
złotym (instrumental singular masculine animate inanimate)
złotą (instrumental singular feminine)
złotym (instrumental singular neuter)
złotymi (instrumental plural masculine nonvirile)
złotym (locative singular masculine animate inanimate)
złotej (locative singular feminine)
złotym (locative singular neuter)
złotych (locative plural masculine nonvirile)
złota (vocative singular feminine)
złote (vocative singular neuter)
złoci (vocative plural masculine)
złote (vocative plural nonvirile)

Kupiłem żonie złoty pierścionek.


gemma

gemmy (genitive singular)
gemmie (dative singular)
gemmę (accusative singular)
gemmą (instrumental singular)
gemmie (locative singular)
gemmo (vocative singular)
gemmy (nominative plural)
gemm (genitive plural)
gemmom (dative plural)
gemmy (accusative plural)
gemmami (instrumental plural)
gemmach (locative plural)
gemmy (vocative plural)

owalna płytka z kamienia szlachetnego lub półszlachetnego ozdobiona reliefem, oprawiana w pierścień, broszę lub inny jubilerski artefakt


perła

(1.1) Jeszcze w XVI wieku pierła < łac. perula, łac. pilula lub niem. Perle < łac. perla łac. perula

perły (genitive singular)
perle (dative singular)
perłę (accusative singular)
perłą (instrumental singular)
perle (locative singular)
perło (vocative singular)
perły (nominative plural)
pereł (genitive plural)
perłom (dative plural)
perły (accusative plural)
perłami (instrumental plural)
perłach (locative plural)
perły (vocative plural)

kamień szlachetny pochodzenia organicznego z pereł (1.1)

We framugach i na kamiennych stołach leżały drogie kamienie wszystkich barw: rubiny, topazy, szmaragdy, szafiry, diamenty, wreszcie perły wielkości orzechów, a nawet ptasich jaj.


srebrny

srebrna (nominative singular feminine)
srebrne (nominative singular neuter)
srebrni (nominative plural masculine)
srebrne (nominative plural nonvirile)
srebrnego (genitive singular masculine animate inanimate)
srebrnej (genitive singular feminine)
srebrnego (genitive singular neuter)
srebrnych (genitive plural masculine nonvirile)
srebrnemu (dative singular masculine animate inanimate)
srebrnej (dative singular feminine)
srebrnemu (dative singular neuter)
srebrnym (dative plural masculine nonvirile)
srebrnego (accusative singular masculine animate)
srebrną (accusative singular feminine)
srebrne (accusative singular neuter)
srebrnych (accusative plural masculine)
srebrne (accusative plural nonvirile)
srebrnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
srebrną (instrumental singular feminine)
srebrnym (instrumental singular neuter)
srebrnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
srebrnym (locative singular masculine animate inanimate)
srebrnej (locative singular feminine)
srebrnym (locative singular neuter)
srebrnych (locative plural masculine nonvirile)
srebrna (vocative singular feminine)
srebrne (vocative singular neuter)
srebrni (vocative plural masculine)
srebrne (vocative plural nonvirile)
srebrna (nominative singular feminine)
srebrne (nominative singular neuter)
srebrni (nominative plural masculine)
srebrne (nominative plural nonvirile)
srebrnego (genitive singular masculine animate inanimate)
srebrnej (genitive singular feminine)
srebrnego (genitive singular neuter)
srebrnych (genitive plural masculine nonvirile)
srebrnemu (dative singular masculine animate inanimate)
srebrnej (dative singular feminine)
srebrnemu (dative singular neuter)
srebrnym (dative plural masculine nonvirile)
srebrnego (accusative singular masculine animate)
srebrną (accusative singular feminine)
srebrne (accusative singular neuter)
srebrnych (accusative plural masculine)
srebrne (accusative plural nonvirile)
srebrnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
srebrną (instrumental singular feminine)
srebrnym (instrumental singular neuter)
srebrnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
srebrnym (locative singular masculine animate inanimate)
srebrnej (locative singular feminine)
srebrnym (locative singular neuter)
srebrnych (locative plural masculine nonvirile)
srebrna (vocative singular feminine)
srebrne (vocative singular neuter)
srebrni (vocative plural masculine)
srebrne (vocative plural nonvirile)
bardziej srebrny (comparative)
bardziej srebrny (nominative singular masculine animate inanimate)
bardziej srebrna (nominative singular feminine)
bardziej srebrne (nominative singular neuter)
bardziej srebrni (nominative plural masculine)
bardziej srebrne (nominative plural nonvirile)
bardziej srebrnego (genitive singular masculine animate inanimate)
bardziej srebrnej (genitive singular feminine)
bardziej srebrnego (genitive singular neuter)
bardziej srebrnych (genitive plural masculine nonvirile)
bardziej srebrnemu (dative singular masculine animate inanimate)
bardziej srebrnej (dative singular feminine)
bardziej srebrnemu (dative singular neuter)
bardziej srebrnym (dative plural masculine nonvirile)
bardziej srebrnego (accusative singular masculine animate)
bardziej srebrny (accusative singular masculine inanimate)
bardziej srebrną (accusative singular feminine)
bardziej srebrne (accusative singular neuter)
bardziej srebrnych (accusative plural masculine)
bardziej srebrne (accusative plural nonvirile)
bardziej srebrnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
bardziej srebrną (instrumental singular feminine)
bardziej srebrnym (instrumental singular neuter)
bardziej srebrnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
bardziej srebrnym (locative singular masculine animate inanimate)
bardziej srebrnej (locative singular feminine)
bardziej srebrnym (locative singular neuter)
bardziej srebrnych (locative plural masculine nonvirile)
bardziej srebrny (vocative singular masculine animate inanimate)
bardziej srebrna (vocative singular feminine)
bardziej srebrne (vocative singular neuter)
bardziej srebrni (vocative plural masculine)
bardziej srebrne (vocative plural nonvirile)
najbardziej srebrny (superlative)
najbardziej srebrny (nominative singular masculine animate inanimate)
najbardziej srebrna (nominative singular feminine)
najbardziej srebrne (nominative singular neuter)
najbardziej srebrni (nominative plural masculine)
najbardziej srebrne (nominative plural nonvirile)
najbardziej srebrnego (genitive singular masculine animate inanimate)
najbardziej srebrnej (genitive singular feminine)
najbardziej srebrnego (genitive singular neuter)
najbardziej srebrnych (genitive plural masculine nonvirile)
najbardziej srebrnemu (dative singular masculine animate inanimate)
najbardziej srebrnej (dative singular feminine)
najbardziej srebrnemu (dative singular neuter)
najbardziej srebrnym (dative plural masculine nonvirile)
najbardziej srebrnego (accusative singular masculine animate)
najbardziej srebrny (accusative singular masculine inanimate)
najbardziej srebrną (accusative singular feminine)
najbardziej srebrne (accusative singular neuter)
najbardziej srebrnych (accusative plural masculine)
najbardziej srebrne (accusative plural nonvirile)
najbardziej srebrnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najbardziej srebrną (instrumental singular feminine)
najbardziej srebrnym (instrumental singular neuter)
najbardziej srebrnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najbardziej srebrnym (locative singular masculine animate inanimate)
najbardziej srebrnej (locative singular feminine)
najbardziej srebrnym (locative singular neuter)
najbardziej srebrnych (locative plural masculine nonvirile)
najbardziej srebrny (vocative singular masculine animate inanimate)
najbardziej srebrna (vocative singular feminine)
najbardziej srebrne (vocative singular neuter)
najbardziej srebrni (vocative plural masculine)
najbardziej srebrne (vocative plural nonvirile)

Założyła czarną sukienkę i długie, srebrne kolczyki.


kamień

kamienia nie ugryziesz, po ścianie nie wyleziesz, głupiego nie przegadasz

kto w ciebie kamieniem, ty w niego chlebem

kamienie (nominative plural)
kamienia (genitive singular)
kamieni (genitive plural)
kamieniowi (dative singular)
kamieniom (dative plural)
kamienie (accusative plural)
kamieniem (instrumental singular)
kamieniami (instrumental plural)
kamieniu (locative singular)
kamieniach (locative plural)
kamieniu (vocative singular)
kamienie (vocative plural)

minerał służący po uprzedniej obróbce do ozdabiania przedmiotów m.in. w jubilerstwie


markiza

markizy (genitive singular)
markizie (dative singular)
markizę (accusative singular)
markizą (instrumental singular)
markizie (locative singular)
markizo (vocative singular)
markizy (nominative plural)
markiz (genitive plural)
markizom (dative plural)
markizy (accusative plural)
markizami (instrumental plural)
markizach (locative plural)
markizy (vocative plural)


brylant

brylantu (genitive singular)
brylantowi (dative singular)
brylantem (instrumental singular)
brylancie (locative singular)
brylancie (vocative singular)
brylanty (nominative plural)
brylantów (genitive plural)
brylantom (dative plural)
brylanty (accusative plural)
brylantami (instrumental plural)
brylantach (locative plural)
brylanty (vocative plural)

Kupiłem narzeczonej pierścionek z brylantem.


próba

próby (genitive singular)
próbie (dative singular)
próbę (accusative singular)
próbą (instrumental singular)
próbie (locative singular)
próbo (vocative singular)
próby (nominative plural)
prób (genitive plural)
próbom (dative plural)
próby (accusative plural)
próbami (instrumental plural)
próbach (locative plural)
próby (vocative plural)

zawartość metalu szlachetnego w stopie, wyrażona w promilach


filigran

technika złotnicza polegająca na zdobieniu lub wykonywaniu całego przedmiotu z cienkich drucików ułożonych w ażurową siatkę


pierścień

od parst albo pirst, czyli dawnej nazwy każdego z czterech palców ręki (poza kciukiem)

ˈpʲjɛrʲɕt͡ɕɛ̇̃ɲ

pʹi ̯erʹśćė̃ń

pierścienie (nominative plural)
pierścienia (genitive singular)
pierścieni (genitive plural)
pierścieniowi (dative singular)
pierścieniom (dative plural)
pierścienie (accusative plural)
pierścieniem (instrumental singular)
pierścieniami (instrumental plural)
pierścieniu (locative singular)
pierścieniach (locative plural)
pierścieniu (vocative singular)
pierścienie (vocative plural)

ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem

(…) jak one starannie czesały się, jakie nosiły szpilki, zausznice, pierścienie i bransolety


oczko

oczka (genitive singular)
oczku (dative singular)
oczkiem (instrumental singular)
oczku (locative singular)
oczka (nominative plural)
oczek (genitive plural)
oczkom (dative plural)
oczka (accusative plural)
oczkami (instrumental plural)
oczkach (locative plural)
oczka (vocative plural)


ametystowy

ˌãmɛtɨˈstɔvɨ

ametystowa (nominative singular feminine)
ametystowe (nominative singular neuter)
ametystowi (nominative plural masculine)
ametystowe (nominative plural nonvirile)
ametystowego (genitive singular masculine animate inanimate)
ametystowej (genitive singular feminine)
ametystowego (genitive singular neuter)
ametystowych (genitive plural masculine nonvirile)
ametystowemu (dative singular masculine animate inanimate)
ametystowej (dative singular feminine)
ametystowemu (dative singular neuter)
ametystowym (dative plural masculine nonvirile)
ametystowego (accusative singular masculine animate)
ametystową (accusative singular feminine)
ametystowe (accusative singular neuter)
ametystowych (accusative plural masculine)
ametystowe (accusative plural nonvirile)
ametystowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
ametystową (instrumental singular feminine)
ametystowym (instrumental singular neuter)
ametystowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
ametystowym (locative singular masculine animate inanimate)
ametystowej (locative singular feminine)
ametystowym (locative singular neuter)
ametystowych (locative plural masculine nonvirile)
ametystowa (vocative singular feminine)
ametystowe (vocative singular neuter)
ametystowi (vocative plural masculine)
ametystowe (vocative plural nonvirile)

dotyczący ametystu, wykonany z ametystu, związany z ametystem, ozdobiony ametystem

Na smukłej szyi kobiety połyskiwał ametystowy naszyjnik.

Rękojeść karabeli bywała z kamienia: jaspisowa, agatowa, ametystowa, złotymi lub szmelcowanymi gwoździkami spajana

Hasło „karabela” w: Zygmunt Gloger, Encyklopedia staropolska, 1900–1903.


granatowy

granatowa (nominative singular feminine)
granatowe (nominative singular neuter)
granatowi (nominative plural masculine)
granatowe (nominative plural nonvirile)
granatowego (genitive singular masculine animate inanimate)
granatowej (genitive singular feminine)
granatowego (genitive singular neuter)
granatowych (genitive plural masculine nonvirile)
granatowemu (dative singular masculine animate inanimate)
granatowej (dative singular feminine)
granatowemu (dative singular neuter)
granatowym (dative plural masculine nonvirile)
granatowego (accusative singular masculine animate)
granatową (accusative singular feminine)
granatowe (accusative singular neuter)
granatowych (accusative plural masculine)
granatowe (accusative plural nonvirile)
granatowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
granatową (instrumental singular feminine)
granatowym (instrumental singular neuter)
granatowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
granatowym (locative singular masculine animate inanimate)
granatowej (locative singular feminine)
granatowym (locative singular neuter)
granatowych (locative plural masculine nonvirile)
granatowa (vocative singular feminine)
granatowe (vocative singular neuter)
granatowi (vocative plural masculine)
granatowe (vocative plural nonvirile)

dotyczący granatu, zrobiony z granatu, związany z granatem, ozdobiony granatem


turkusowy

turkusowa (nominative singular feminine)
turkusowe (nominative singular neuter)
turkusowi (nominative plural masculine)
turkusowe (nominative plural nonvirile)
turkusowego (genitive singular masculine animate inanimate)
turkusowej (genitive singular feminine)
turkusowego (genitive singular neuter)
turkusowych (genitive plural masculine nonvirile)
turkusowemu (dative singular masculine animate inanimate)
turkusowej (dative singular feminine)
turkusowemu (dative singular neuter)
turkusowym (dative plural masculine nonvirile)
turkusowego (accusative singular masculine animate)
turkusową (accusative singular feminine)
turkusowe (accusative singular neuter)
turkusowych (accusative plural masculine)
turkusowe (accusative plural nonvirile)
turkusowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
turkusową (instrumental singular feminine)
turkusowym (instrumental singular neuter)
turkusowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
turkusowym (locative singular masculine animate inanimate)
turkusowej (locative singular feminine)
turkusowym (locative singular neuter)
turkusowych (locative plural masculine nonvirile)
turkusowa (vocative singular feminine)
turkusowe (vocative singular neuter)
turkusowi (vocative plural masculine)
turkusowe (vocative plural nonvirile)

dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem

Smukłą szyję kobiety zdobił sznur turkusowych korali.


ametyst

(1.1) łac. amethystus < gr. ἀμέθυστος (améthystos) → trzeźwy

ametystu (genitive singular)
ametystowi (dative singular)
ametystem (instrumental singular)
ametyście (locative singular)
ametyście (vocative singular)
ametysty (nominative plural)
ametystów (genitive plural)
ametystom (dative plural)
ametysty (accusative plural)
ametystami (instrumental plural)
ametystach (locative plural)
ametysty (vocative plural)

Naszyjnik mojej żony został wykonany z ametystów fasetowanych.


jaspis

(1.1) gr. ἴασπις → nakrapiany kamień < hebr. יושפה

jaspisu (genitive singular)
jaspisowi (dative singular)
jaspisem (instrumental singular)
jaspisie (locative singular)
jaspisie (vocative singular)
jaspisy (nominative plural)
jaspisów (genitive plural)
jaspisom (dative plural)
jaspisy (accusative plural)
jaspisami (instrumental plural)
jaspisach (locative plural)
jaspisy (vocative plural)

Beata ma przepiękny naszyjnik z jaspisów.

por. mokait • unakit
zobacz też: Indeks:Polski - Minerały


malachit

(1.1) franc. malachite, ang. malachite < gr. μαλαχή (malache „malwa”) lub gr. μαλακός (malakos „miękki”)

malachitu (genitive singular)
malachitowi (dative singular)
malachitem (instrumental singular)
malachicie (locative singular)
malachicie (vocative singular)
malachity (nominative plural)
malachitów (genitive plural)
malachitom (dative plural)
malachity (accusative plural)
malachitami (instrumental plural)
malachitach (locative plural)
malachity (vocative plural)

minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment


akwamaryn

akwamarynu (genitive singular)
akwamarynowi (dative singular)
akwamarynem (instrumental singular)
akwamarynie (locative singular)
akwamarynie (vocative singular)
akwamaryny (nominative plural)
akwamarynów (genitive plural)
akwamarynom (dative plural)
akwamaryny (accusative plural)
akwamarynami (instrumental plural)
akwamarynach (locative plural)
akwamaryny (vocative plural)

Mówi się, że akwamaryn daje odwagę, nadzieję i optymizm ludziom o znakach zodiaku Waga, Wodnik, Ryby oraz Bliźnięta.


howlit

howlitu (genitive singular)
howlitowi (dative singular)
howlitem (instrumental singular)
howlicie (locative singular)
howlicie (vocative singular)
howlity (nominative plural)
howlitów (genitive plural)
howlitom (dative plural)
howlity (accusative plural)
howlitami (instrumental plural)
howlitach (locative plural)
howlity (vocative plural)

kamień używany do wyrobów jubilerskich w formie oryginalnej lub barwionej

Gabrysia miała na sobie przepiękny naszyjnik z howlitów.

por. turkmenit
zobacz też: Indeks:Polski - Minerały


naszyjnik

naszyjnika (genitive singular)
naszyjnikowi (dative singular)
naszyjnikiem (instrumental singular)
naszyjniku (locative singular)
naszyjniku (vocative singular)
naszyjniki (nominative plural)
naszyjników (genitive plural)
naszyjnikom (dative plural)
naszyjniki (accusative plural)
naszyjnikami (instrumental plural)
naszyjnikach (locative plural)
naszyjniki (vocative plural)

element biżuterii w postaci ozdoby na szyję

zobacz też: łańcuszek • naszyjnik • obróżka • wisior


karabińczyk

ˌkaraˈbʲĩj̃n͇t͡ʃɨk

karabʹĩĩ ̯ṇčyk

karabińczyka (genitive singular)
karabińczykowi (dative singular)
karabińczykiem (instrumental singular)
karabińczyku (locative singular)
karabińczyku (vocative singular)
karabińczyki (nominative plural)
karabińczyków (genitive plural)
karabińczykom (dative plural)
karabińczyki (accusative plural)
karabińczykami (instrumental plural)
karabińczykach (locative plural)
karabińczyki (vocative plural)

rodzaj zaczepu w postaci pierścienia z otwieranym zamkiem z jednej strony, używanego do zaczepiania różnych przedmiotów, np. kluczy, zapinania łańcuszków itp.


zawieszka

zawieszki (genitive singular)
zawieszce (dative singular)
zawieszkę (accusative singular)
zawieszką (instrumental singular)
zawieszce (locative singular)
zawieszko (vocative singular)
zawieszki (nominative plural)
zawieszek (genitive plural)
zawieszkom (dative plural)
zawieszki (accusative plural)
zawieszkami (instrumental plural)
zawieszkach (locative plural)
zawieszki (vocative plural)


sugilit

(1.1) od nazwiska japońskiego odkrywcy, petrologa Ken-ichi Sugi

sugilitu (genitive singular)
sugilitowi (dative singular)
sugilitem (instrumental singular)
sugilicie (locative singular)
sugilicie (vocative singular)
sugility (nominative plural)
sugilitów (genitive plural)
sugilitom (dative plural)
sugility (accusative plural)
sugilitami (instrumental plural)
sugilitach (locative plural)
sugility (vocative plural)

rzadki minerał z gromady krzemianów, przyjmujący barwy w odcieniach różu i fioletu, wykorzystywany w jubilerstwie

Iwona miała na sobie przepiękny naszyjnik z sugilitów.


rubin

rubinu (genitive singular)
rubinowi (dative singular)
rubinem (instrumental singular)
rubinie (locative singular)
rubinie (vocative singular)
rubiny (nominative plural)
rubinów (genitive plural)
rubinom (dative plural)
rubiny (accusative plural)
rubinami (instrumental plural)
rubinach (locative plural)
rubiny (vocative plural)

kamień szlachetny oszlifowany z rubinu (1.1)

Forma „(tego) rubina” jest błędna zarówno w dopełniaczu jak i bierniku liczby pojedynczej. W dopełniaczu poprawna jest tylko forma „(tego) rubinu”, a w bierniku – „(ten) rubin”.


drut pamięciowy

ˈdrut ˌpãmʲjɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔvɨ

drut w formie spirali, który nie odkształca się; nawet po rozprostowaniu powraca do pierwotnego kształtu

Drut pamięciowy zawsze wraca do tego samego kształtu, nawet po wielokrotnym użyciu.

Kupiłam naszyjnik na drucie pamięciowym.


szafir

(1.1) niem. Saphir z łac. sappirus z gr. σάπφειρος z hebr. ספיר

szafiry (nominative plural)
szafiru (genitive singular)
szafira (genitive singular)
szafirów (genitive plural)
szafirowi (dative singular)
szafirom (dative plural)
szafiry (accusative plural)
szafirem (instrumental singular)
szafirami (instrumental plural)
szafirze (locative singular)
szafirach (locative plural)
szafirze (vocative singular)
szafiry (vocative plural)

kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego


chalcedon

Od nazwy starożytnego miasta Chalcedon położonego w Azji Mniejszej, nad Bosforem.

chalcedony (nominative plural)
chalcedonu (genitive singular)
chalcedonów (genitive plural)
chalcedonowi (dative singular)
chalcedonom (dative plural)
chalcedony (accusative plural)
chalcedonem (instrumental singular)
chalcedonami (instrumental plural)
chalcedonie (locative singular)
chalcedonach (locative plural)
chalcedonie (vocative singular)
chalcedony (vocative plural)

oszlifowany kamień ozdobny z chalcedonu (1.1)


rozeta

franc. rosette → rozeta, kokarda; zdrobn. od rose → róża < łac. rosarium → różanka < łac. rosarius → różany < łac. rosa → róża

rozety (nominative plural)
rozety (genitive singular)
rozet (genitive plural)
rozecie (dative singular)
rozetom (dative plural)
rozetę (accusative singular)
rozety (accusative plural)
rozetą (instrumental singular)
rozetami (instrumental plural)
rozecie (locative singular)
rozetach (locative plural)
rozeto (vocative singular)
rozety (vocative plural)

szlifowany diament rżnięty w różę z jednej strony, płaski z drugiej


spinel

spinelu (genitive singular)
spinelowi (dative singular)
spinelem (instrumental singular)
spinelu (locative singular)
spinelu (vocative singular)
spinele (nominative plural)
spineli (genitive plural)
spinelów (genitive plural)
spinelom (dative plural)
spinele (accusative plural)
spinelami (instrumental plural)
spinelach (locative plural)
spinele (vocative plural)

kamień szlachetny z oszlifowanego spinelu (1.1)

Spinel może mieć wiele różnych barw, lecz najbardziej popularny jest spinel czerwony, przez wiele lat uznawany za rubin.


szmaragd

łac. smaragdus < gr. σμάραγδος (smáragdos)

szmaragdu (genitive singular)
szmaragdowi (dative singular)
szmaragdem (instrumental singular)
szmaragdzie (locative singular)
szmaragdzie (vocative singular)
szmaragdy (nominative plural)
szmaragdów (genitive plural)
szmaragdom (dative plural)
szmaragdy (accusative plural)
szmaragdami (instrumental plural)
szmaragdach (locative plural)
szmaragdy (vocative plural)

kamień szlachetny, oszlifowany szmaragd (1.1)


smaragd

smaragdu (genitive singular)
smaragdowi (dative singular)
smaragdem (instrumental singular)
smaragdzie (locative singular)
smaragdzie (vocative singular)
smaragdy (nominative plural)
smaragdów (genitive plural)
smaragdom (dative plural)
smaragdy (accusative plural)
smaragdami (instrumental plural)
smaragdach (locative plural)
smaragdy (vocative plural)


obrączka

ɔbˈrɔ̃n͇t͡ʃka

obrączki (nominative plural)
obrączki (genitive singular)
obrączek (genitive plural)
obrączce (dative singular)
obrączkom (dative plural)
obrączkę (accusative singular)
obrączki (accusative plural)
obrączką (instrumental singular)
obrączkami (instrumental plural)
obrączce (locative singular)
obrączkach (locative plural)
obrączko (vocative singular)
obrączki (vocative plural)

ozdoba najczęściej wykonana ze szlachetnego metalu w formie kółka bez oczka noszona na palcu

Obrączka po tylu latach z trudem schodzi z palca i zostawiła odcisk, który wskazuje moje miejsce na ziemi.


raut

(1.1) ang. rout → tłum, motłoch, bezładny odwrót, awantura publiczna, raut < średniofranc. route → banda, klęska < łac. ruptus, ruptura

(1.2) niem. Raute → ruta, romb, raut < łac. ruta → ruta

rauty (nominative plural)
rautu (genitive singular)
rautów (genitive plural)
rautowi (dative singular)
rautom (dative plural)
rauty (accusative plural)
rautem (instrumental singular)
rautami (instrumental plural)
raucie (locative singular)
rautach (locative plural)
raucie (vocative singular)
rauty (vocative plural)
rauty (nominative plural)
rauta (genitive singular)
rautów (genitive plural)
rautowi (dative singular)
rautom (dative plural)
rauty (accusative plural)
rautem (instrumental singular)
rautami (instrumental plural)
raucie (locative singular)
rautach (locative plural)
raucie (vocative singular)
rauty (vocative plural)

diament z jednej strony szlifowany, z drugiej płaski


choker

chokera (genitive singular)
chokerowi (dative singular)
chokerem (instrumental singular)
chokerze (locative singular)
chokerze (vocative singular)
chokery (nominative plural)
chokerów (genitive plural)
chokerom (dative plural)
chokery (accusative plural)
chokerami (instrumental plural)
chokerach (locative plural)
chokery (vocative plural)


kamień szlachetny

ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlaˈxɛtnɨ

kãmʹi ̯ė̃ń šlaχetny

kamienia szlachetnego (genitive singular)
kamieniowi szlachetnemu (dative singular)
kamieniem szlachetnym (instrumental singular)
kamieniu szlachetnym (locative singular)
kamieniu szlachetny (vocative singular)
kamienie szlachetne (nominative plural)
kamieni szlachetnych (genitive plural)
kamieniom szlachetnym (dative plural)
kamienie szlachetne (accusative plural)
kamieniami szlachetnymi (instrumental plural)
kamieniach szlachetnych (locative plural)
kamienie szlachetne (vocative plural)

wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie

Achroit wykorzystywany jest w jubilerstwie jako kamień szlachetny.


chloromelanit

ˌxlɔrɔ̃mɛˈlãɲit

chloromelanitu (genitive singular)
chloromelanitowi (dative singular)
chloromelanitem (instrumental singular)
chloromelanicie (locative singular)
chloromelanicie (vocative singular)
chloromelanity (nominative plural)
chloromelanitów (genitive plural)
chloromelanitom (dative plural)
chloromelanity (accusative plural)
chloromelanitami (instrumental plural)
chloromelanitach (locative plural)
chloromelanity (vocative plural)

odmiana jadeitu o barwie ciemnozielonej prawie wpadającej w czerń, zawzawierająca znaczny procent żelaza


bursztynowy

ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ

bursztynowa (nominative singular feminine)
bursztynowe (nominative singular neuter)
bursztynowi (nominative plural masculine)
bursztynowe (nominative plural nonvirile)
bursztynowego (genitive singular masculine animate inanimate)
bursztynowej (genitive singular feminine)
bursztynowego (genitive singular neuter)
bursztynowych (genitive plural masculine nonvirile)
bursztynowemu (dative singular masculine animate inanimate)
bursztynowej (dative singular feminine)
bursztynowemu (dative singular neuter)
bursztynowym (dative plural masculine nonvirile)
bursztynowego (accusative singular masculine animate)
bursztynową (accusative singular feminine)
bursztynowe (accusative singular neuter)
bursztynowych (accusative plural masculine)
bursztynowe (accusative plural nonvirile)
bursztynowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
bursztynową (instrumental singular feminine)
bursztynowym (instrumental singular neuter)
bursztynowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
bursztynowym (locative singular masculine animate inanimate)
bursztynowej (locative singular feminine)
bursztynowym (locative singular neuter)
bursztynowych (locative plural masculine nonvirile)
bursztynowa (vocative singular feminine)
bursztynowe (vocative singular neuter)
bursztynowi (vocative plural masculine)
bursztynowe (vocative plural nonvirile)

dotyczący bursztynu, związany z bursztynem, wykonany z bursztynu, zawierający domieszkę bursztynu

W Gdańsku kupiłam sobie bursztynową biżuterię.

Smukłą szyję kobiety zdobił sznur bursztynowych korali.


malachitowy

malachitowa (nominative singular feminine)
malachitowe (nominative singular neuter)
malachitowi (nominative plural masculine)
malachitowe (nominative plural nonvirile)
malachitowego (genitive singular masculine animate inanimate)
malachitowej (genitive singular feminine)
malachitowego (genitive singular neuter)
malachitowych (genitive plural masculine nonvirile)
malachitowemu (dative singular masculine animate inanimate)
malachitowej (dative singular feminine)
malachitowemu (dative singular neuter)
malachitowym (dative plural masculine nonvirile)
malachitowego (accusative singular masculine animate)
malachitową (accusative singular feminine)
malachitowe (accusative singular neuter)
malachitowych (accusative plural masculine)
malachitowe (accusative plural nonvirile)
malachitowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
malachitową (instrumental singular feminine)
malachitowym (instrumental singular neuter)
malachitowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
malachitowym (locative singular masculine animate inanimate)
malachitowej (locative singular feminine)
malachitowym (locative singular neuter)
malachitowych (locative plural masculine nonvirile)
malachitowa (vocative singular feminine)
malachitowe (vocative singular neuter)
malachitowi (vocative plural masculine)
malachitowe (vocative plural nonvirile)

dotyczący malachitu, wykonany z malachitu, związany z malachitem, ozdobiony malachitem

Na starej komodzie stał malachitowy posążek Buddy.

Smukłą szyję kobiety zdobił podwójny sznur malachitowych korali.

Marcin podarował swojej żonie srebrny pierścionek z malachitowym oczkiem.


koral

drobny element w postaci kulki itp., wykonany z koralowiny


platynowy

platynowa (nominative singular feminine)
platynowe (nominative singular neuter)
platynowi (nominative plural masculine)
platynowe (nominative plural nonvirile)
platynowego (genitive singular masculine animate inanimate)
platynowej (genitive singular feminine)
platynowego (genitive singular neuter)
platynowych (genitive plural masculine nonvirile)
platynowemu (dative singular masculine animate inanimate)
platynowej (dative singular feminine)
platynowemu (dative singular neuter)
platynowym (dative plural masculine nonvirile)
platynowego (accusative singular masculine animate)
platynową (accusative singular feminine)
platynowe (accusative singular neuter)
platynowych (accusative plural masculine)
platynowe (accusative plural nonvirile)
platynowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
platynową (instrumental singular feminine)
platynowym (instrumental singular neuter)
platynowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
platynowym (locative singular masculine animate inanimate)
platynowej (locative singular feminine)
platynowym (locative singular neuter)
platynowych (locative plural masculine nonvirile)
platynowa (vocative singular feminine)
platynowe (vocative singular neuter)
platynowi (vocative plural masculine)
platynowe (vocative plural nonvirile)

dotyczący platyny, związany z platyną, wykonany z platyny, zawierający platynę

Na serdecznym palcu lewej ręki ma podwójną platynową obrączkę

CKM, nr 6, Warszawa, 1998 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Na Księżycu astronauci rozkładali specjalne aluminiowe oraz platynowe folie

Polityka, nr 09.04, Warszawa, 2004 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.

zobacz też: miedziany • palladowy • rodowy • srebrny • złoty


klejnot

klejnotu (genitive singular)
klejnotowi (dative singular)
klejnotem (instrumental singular)
klejnocie (locative singular)
klejnocie (vocative singular)
klejnoty (nominative plural)
klejnotów (genitive plural)
klejnotom (dative plural)
klejnoty (accusative plural)
klejnotami (instrumental plural)
klejnotach (locative plural)
klejnoty (vocative plural)

Prababcia podarowała mi złoty pierścień z turkusowym klejnotem.


aleksandryt

aleksandrytu (genitive singular)
aleksandrytowi (dative singular)
aleksandrytem (instrumental singular)
aleksandrycie (locative singular)
aleksandrycie (vocative singular)

kamień szlachetny oszlifowany z aleksandrytu (1.1)


koh-i-noor

koh-i-nooru (genitive singular)
koh-i-noorowi (dative singular)
koh-i-noorem (instrumental singular)
koh-i-noorze (locative singular)
koh-i-noorze (vocative singular)
koh-i-noory (nominative plural)
koh-i-noorów (genitive plural)
koh-i-noorom (dative plural)
koh-i-noory (accusative plural)
koh-i-noorami (instrumental plural)
koh-i-noorach (locative plural)
koh-i-noory (vocative plural)


kocie oko

kamień szlachetny posiadający efekt kociego oka


efekt kociego oka

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-KaMan-efekt kociego oka.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Olaf-efekt kociego oka.wav

pojawianie się smugi światła przesuwającej się podczas obrotu oszlifowanego kamienia szlachetnego


celebrytka

celebrytki (nominative plural)
celebrytki (genitive singular)
celebrytek (genitive plural)
celebrytce (dative singular)
celebrytkom (dative plural)
celebrytkę (accusative singular)
celebrytki (accusative plural)
celebrytką (instrumental singular)
celebrytkami (instrumental plural)
celebrytce (locative singular)
celebrytkach (locative plural)
celebrytko (vocative singular)
celebrytki (vocative plural)

niewielka, delikatna przywieszka w kształcie serduszka, gwiazdki, koniczynki itp. noszona na łańcuszku


białe złoto

stop złota z niklem, srebrem lub platyną

Dał jej śliczny, zaręczynowy pierścionek, oprawiony w białe złoto brylant.


szlif

niem. Schliff < niem. schleifen → szlifować

szlifu (genitive singular)
szlifowi (dative singular)
szlifem (instrumental singular)
szlifie (locative singular)
szlifie (vocative singular)
szlify (nominative plural)
szlifów (genitive plural)
szlifom (dative plural)
szlify (accusative plural)
szlifami (instrumental plural)
szlifach (locative plural)
szlify (vocative plural)

wynik szlifowania kamienia szlachetnego, jego forma i połysk

Ten kaboszon ma szlif w formie stożkowatej.


Koh-i-noor

Koh-i-nooru (genitive singular)
Koh-i-noorowi (dative singular)
Koh-i-noorem (instrumental singular)
Koh-i-noorze (locative singular)
Koh-i-noorze (vocative singular)

jeden z najsłynniejszych brylantów świata, obecnie zdobiący koronę królów brytyjskich


kamień półszlachetny

kamienie półszlachetne (nominative plural)
kamienia półszlachetnego (genitive singular)
kamieni półszlachetnych (genitive plural)
kamieniowi półszlachetnemu (dative singular)
kamieniom półszlachetnym (dative plural)
kamienie półszlachetne (accusative plural)
kamieniem półszlachetnym (instrumental singular)
kamieniami półszlachetnymi (instrumental plural)
kamieniu półszlachetnym (locative singular)
kamieniach półszlachetnych (locative plural)
kamieniu półszlachetny (vocative singular)
kamienie półszlachetne (vocative plural)

względnie pospolity minerał jubilerski o niższej jakości i wartości


palladowy

palladowa (nominative singular feminine)
palladowe (nominative singular neuter)
palladowi (nominative plural masculine)
palladowe (nominative plural nonvirile)
palladowego (genitive singular masculine animate inanimate)
palladowej (genitive singular feminine)
palladowego (genitive singular neuter)
palladowych (genitive plural masculine nonvirile)
palladowemu (dative singular masculine animate inanimate)
palladowej (dative singular feminine)
palladowemu (dative singular neuter)
palladowym (dative plural masculine nonvirile)
palladowego (accusative singular masculine animate)
palladową (accusative singular feminine)
palladowe (accusative singular neuter)
palladowych (accusative plural masculine)
palladowe (accusative plural nonvirile)
palladowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
palladową (instrumental singular feminine)
palladowym (instrumental singular neuter)
palladowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
palladowym (locative singular masculine animate inanimate)
palladowej (locative singular feminine)
palladowym (locative singular neuter)
palladowych (locative plural masculine nonvirile)
palladowa (vocative singular feminine)
palladowe (vocative singular neuter)
palladowi (vocative plural masculine)
palladowe (vocative plural nonvirile)

dotyczący palladu, związany z palladem, wykonany z palladu, zawierający pallad

zobacz też: miedziany • platynowy • rodowy • srebrny • złoty


łańcuszek

łańcuszki (nominative plural)
łańcuszka (genitive singular)
łańcuszków (genitive plural)
łańcuszkowi (dative singular)
łańcuszkom (dative plural)
łańcuszki (accusative plural)
łańcuszkiem (instrumental singular)
łańcuszkami (instrumental plural)
łańcuszku (locative singular)
łańcuszkach (locative plural)
łańcuszku (vocative singular)
łańcuszki (vocative plural)

element drobnej biżuterii noszonej na szyi

Nosił na szyi złoty łańcuszek z krzyżykiem.


przywieszka

przywieszki (genitive singular)
przywieszce (dative singular)
przywieszkę (accusative singular)
przywieszką (instrumental singular)
przywieszce (locative singular)
przywieszko (vocative singular)
przywieszki (nominative plural)
przywieszek (genitive plural)
przywieszkom (dative plural)
przywieszki (accusative plural)
przywieszkami (instrumental plural)
przywieszkach (locative plural)
przywieszki (vocative plural)


soliter

franc. solitaire → samotny, odosobniony; samotnik < łac. solitarius

solitera (genitive singular)
soliterowi (dative singular)
a (accusative singular)
soliterem (instrumental singular)
soliterze (locative singular)
soliterze (vocative singular)
solitery (nominative plural)
soliterów (genitive plural)
soliterom (dative plural)
solitery (accusative plural)
soliterami (instrumental plural)
soliterach (locative plural)
solitery (vocative plural)

duży kamień szlachetny (najczęściej brylant, diament) w oprawie, niekiedy otoczony drobnymi tego samego rodzaju

Nie uszło jej uwagi, że miał na palcu solitera ogromnego, który świecił jak gwiazda

Józef Ignacy Kraszewski, Klin klinem, Kraków 1988, s. 262.


dublet

zapożyczenie z niem. Dublette, z franc. doublet

dubletu (genitive singular)
dubletowi (dative singular)
dubletem (instrumental singular)
dublecie (locative singular)
dublecie (vocative singular)
dublety (nominative plural)
dubletów (genitive plural)
dubletom (dative plural)
dublety (accusative plural)
dubletami (instrumental plural)
dubletach (locative plural)
dublety (vocative plural)

podrobiony kamień składający się z prawdziwego kamienia szlachetnego lub kryształu oraz kamienia o mniejszej wartości lub szkła [od 1572]


dżet

(1.1) ang. jet → gagat
(1.3) ang. jet → struga

dżetu (genitive singular)
dżetowi (dative singular)
dżetem (instrumental singular)
dżecie (locative singular)
dżecie (vocative singular)
dżety (nominative plural)
dżetów (genitive plural)
dżetom (dative plural)
dżety (accusative plural)
dżetami (instrumental plural)
dżetach (locative plural)
dżety (vocative plural)

ozdoby, często w formie paciorków, wykonywane z dżetu (1.1), stanowiące często część stroju żałobnego


chryzolit

łac. chrysolithus < gr. χρυσόλιθος < gr. χρυσός + λίθος

chryzolitu (genitive singular)
chryzolitowi (dative singular)
chryzolitem (instrumental singular)
chryzolicie (locative singular)
chryzolicie (vocative singular)
chryzolity (nominative plural)
chryzolitów (genitive plural)
chryzolitom (dative plural)
chryzolity (accusative plural)
chryzolitami (instrumental plural)
chryzolitach (locative plural)
chryzolity (vocative plural)


forsteryt

ang. Forster; od nazwiska angielskiego kolekcjonera minerałów Adolariusa Jacoba Forstera

forsterytu (genitive singular)
forsterytowi (dative singular)
forsterytem (instrumental singular)
forsterycie (locative singular)
forsterycie (vocative singular)
forsteryty (nominative plural)
forsterytów (genitive plural)
forsterytom (dative plural)
forsteryty (accusative plural)
forsterytami (instrumental plural)
forsterytach (locative plural)
forsteryty (vocative plural)


faseta

fasety (genitive singular)
fasecie (dative singular)
fasetę (accusative singular)
fasetą (instrumental singular)
fasecie (locative singular)
faseto (vocative singular)
fasety (nominative plural)
faset (genitive plural)
fasetom (dative plural)
fasety (accusative plural)
fasetami (instrumental plural)
fasetach (locative plural)
fasety (vocative plural)

ukośnie oszlifowana powierzchnia kamienia szlachetnego


obrączka ślubna

obrączki ślubnej (genitive singular)
obrączce ślubnej (dative singular)
obrączkę ślubną (accusative singular)
obrączką ślubną (instrumental singular)
obrączce ślubnej (locative singular)
obrączko ślubna (vocative singular)
obrączki ślubne (nominative plural)
obrączek ślubnych (genitive plural)
obrączkom ślubnym (dative plural)
obrączki ślubne (accusative plural)
obrączkami ślubnymi (instrumental plural)
obrączkach ślubnych (locative plural)
obrączki ślubne (vocative plural)

kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa


onyks

onyksu (genitive singular)
onyksowi (dative singular)
onyksem (instrumental singular)
onyksie (locative singular)
onyksie (vocative singular)
onyksy (nominative plural)
onyksów (genitive plural)
onyksom (dative plural)
onyksy (accusative plural)
onyksami (instrumental plural)
onyksach (locative plural)
onyksy (vocative plural)

kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej


sztaba

sztaby (genitive singular)
sztabie (dative singular)
sztabę (accusative singular)
sztabą (instrumental singular)
sztabie (locative singular)
sztabo (vocative singular)
sztaby (nominative plural)
sztab (genitive plural)
sztabom (dative plural)
sztaby (accusative plural)
sztabami (instrumental plural)
sztabach (locative plural)
sztaby (vocative plural)

bryła metalu szlachetnego o prostokątnej podstawie


wysadzać

ozdabiać drogimi kamieniami czy kruszcem


bandelok

franc. pendeloque < franc. pendentif + breloque

bandeloku (genitive singular)
bandelokowi (dative singular)
bandelokiem (instrumental singular)
bandeloku (locative singular)
bandeloku (vocative singular)
bandeloki (nominative plural)
bandeloków (genitive plural)
bandelokom (dative plural)
bandeloki (accusative plural)
bandelokami (instrumental plural)
bandelokach (locative plural)
bandeloki (vocative plural)


cyrkonia

cyrkonii (genitive singular)
cyrkonii (dative singular)
cyrkonię (accusative singular)
cyrkonią (instrumental singular)
cyrkonii (locative singular)
cyrkonio (vocative singular)
cyrkonie (nominative plural)
cyrkonii (genitive plural)
cyrkonij (genitive plural obsolete)
cyrkoniom (dative plural)
cyrkonie (accusative plural)
cyrkoniami (instrumental plural)
cyrkoniach (locative plural)
cyrkonie (vocative plural)

Przez długi czas cyrkonia uchodziła za najlepszą imitację diamentu.


repusowanie

zdobienie blaszanych wyrobów poprzez wybijanie na zimno wgłębień, dających po drugiej stronie wypukły wzór

wzór, zdobienie uzyskane poprzez repusowanie (1.1)