σκόρδο

gr. σκόροδον

σκόρδα!, σκόρδα στα μάτια σου!, φτου σκόρδα!

precz zły duchu! (dla oddalenia uroku rzuconego przez kogoś)

Οι Ρωμαίοι θεωρούσαν το σκόρδο σαν αφροδισιακό.

Rzymianie uważali czosnek za afrodyzjak.


ήλιος

(przysłowie) ήλιος και βροχή, παντρεύονται οι φτωχοί


ρύζι

koine ὀρύζιον < paszto وريژې < sanskr. व्रीहि (vrīhi)

Το ρύζι έχει πολύ μεγάλη σημασία στη διατροφή των ανθρώπων.

Ryż ma bardzo duże znaczenie w żywieniu ludzi.


δέντρο

Γύρω από το σπίτι μας υπάρχουν πολλά δέντρα που δίνουν σκιά και δροσιά ακόμα και τις πιο ζεστές μέρες.

Wokół naszego domu jest dużo drzew, które zapewniają cień i chłód nawet w najbardziej upalne dni.


μάτι

gr. ὀμμάτιον


γκι

Χριστουγεννιάτικα στολίσαμε το σπίτι μας με γκι.

Na Boże Narodzenie wystroiliśmy nasz dom jemiołą.


παντζάρι

Όταν την φίλησα, έγινε κόκκινη σαν το παντζάρι.

Gdy ją pocałowałem, zrobiła się czerwona jak burak.


οφθαλμός

(1.1) gr. ὀφθαλμός


κυπαρίσσι

(1.1) gr. κυπάρισσος

Ακόμα μακρύτερα, κάτι κυπαρίσσια, μέσα στην άχνα του πρωϊνού, σπαθίζανε το γαλατωμένο ουρανό.

Jeszcze dalej, kilka cyprysów pośród oparów poranka jakby szablami kłuło wybialałe niebo.

Άγγελου Τερζάκη, Ταξίδι με τον Έσπερο, Αθήνα, 1946, σ. 10


λάχανο Βρυξελλών

zob. λάχανο + Βρυξέλλες


αγγούρι

(1.1) śr.gr. ἀγγούριν < śr.gr. ἀγγούριον < zdrobn. od gr. ἄγουρος → niedojrzały


δένω

(o roślinach) wiązać się, zawiązywać się


τριφύλλι

gr. τρίφυλλον


σφεντάμι

gr. σφένδαμνος


βαλανιδιά

n.gr. βαλανίδι + -ιά


βελανιδιά

n.gr. βελανίδι + -ιά


σουρβιά

grecki średniowieczny: σουρβία ← łac. sorbus


σούρβο

zob. σουρβιά


φασκομηλιά

zob. φασκόμηλο


μπάμια

Abelmoschus esculentus, ketmia piżmowa, bamia, okra


γύρη

Κάθε άνοιξη παθαίνω αλλεργία από τη γύρη του γρασιδιού.

Każdej wiosny doznaję uczulenia na pyłek traw.


γονιμοποιώ

n.gr. γόνιμος + ποιώ


γόνατο

λύνονται τα γόνατα κάποιου / κόβονται τα γόνατα κάποιου


βασιλικός

gr. βασιλικός

για χάρη του βασιλικού ποτίζεται κι η γλάστρα / κοντά στο βασιλικό ποτίζεται κι η γλάστρα / μαζί με το βασιλικό ποτίζεται κι η γλάστρα

βασιλικός κι αν μαραθεί, τη μυρωδιά την έχει

skorupka czego z młodu się napije, tym do starości pachnie


γκρέιπ-φρουτ

Citrus paradisi grejpfrut, drzewo grejpfrutowe


σμεουριά

zob. σμέουρο


μανόλια

franc. magnolia od nazwiska Magnol, francuskiego botanika (1638-1715)


τουλίπα

(1.1) osm. tülbend < pers. دلبند → turban, do którego jest podobny kwiat tej rośliny


άρθρωση

gr. ἄρθρωσις


καπνός

δεν υπάρχει καπνός χωρίς φωτιά, όπου υπάρχει καπνός, υπάρχει και φωτιά


κάρδαμο

(1.1) gr. κάρδαμον


ρίγανη

gr. ὀρίγανος

Origanum vulgare, lebiodka pospolita, oregano


φακή

αντί πινακίου φακής / για ένα πιάτο φακές

Ο παπάς ο παχύς, έφαγε παχιά φακή. Γιατί παπά παχύ έφαγες παχιά φακή; (łamaniec językowy)


γογγύλι

Brassica oleracea var. gongyloides, kalarepa (roślina)


νούφαρο

Τα νούφαρα έχουν μεγάλα φύλλα και μεγάλα λευκά ή κίτρινα άνθη.

Nenufary mają duże liście i duże białe lub żółte kwiaty.


δάφνη

αναπαύομαι στις δάφνες μου / επαναπαύομαι στις δάφνες μου


υάκινθος

(1.1) gr. ὑάκινθος; starogreckie słowo jest jednym z nielicznych reliktów językowych pozostałych po Pelazgach, pierwotnych mieszkańcach Grecji zamieszkujących ten kraj w epoce kamiennej ok. 6000-3000 p.n.e., a wypartych przez ludy indoeuropejskie i przodków współczesnych Greków, którzy stanowili wówczas ludność napływową


σπανάκι

(1.1-2) śr.gr. σπινάκιον < łac. spinaceum


δένδρο

ta forma – bliższa etymologicznie swego źródła – jest rzadziej używana niż forma δέντρο; grupa spółgłosek νδρ przechodzi w ντρ.


ηλίανθος

n.gr. ήλιος + άνθος


κολοκυθιά

Cucurbita pepo, kabaczek, dynia szparagowa


κεχρί

ο νους του στο κεχρί

tylko to mu w głowie (może mieć odcień erotyczny)


σιτάρι

Το σιτάρι αποτελεί την πιο διαδεδομένη καλλιέργεια στην Ελλάδα.

Pszenica stanowi najbardziej rozpowszechnioną uprawę w Grecjii.


σπέρμα

(1) gr. σπέρμα


υδρόβιος

n.gr. υδρο- + -βιος

wodny, żyjący / rosnący w środowisku wodnym


υδρό-

υδρόβιος


ζαχαρότευτλο

n.gr. ζαχαρό- + τεύτλο


δακτύλιος

gr. δακτύλιος


φασολιά

n.gr. φασόλι + -ιά


εστραγκόν

Artemisia dracunculus, estragon, bylica estragon


αρκουδοπούρναρο

n.gr. αρκούδα + πουρνάρι


πασχαλιά

Ξέρεις πότε ανθίζουν οι πασχαλιές;

nie mylić z: πασχάλια


ελαιοκράμβη

n.gr. ελαιο- + κράμβη


δρυς

przysłowie δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται

gdy się drzewo obali, każdy wióry zbiera

słowo częściej stosowane od synonimów w znaczeniu 1.2


άμισχος

n.gr. α- + μίσχος


τερέβινθος

gr. τερέβινθος

Pistacia terebinthus, pistacja terpentynowa


φελλόδρυς

n.gr. φελλός + δρυς


γλυκοπατάτα

wilec ziemniaczany, batat, patat, słodki ziemniak


ινδική κάνναβη

Τον συνέλαβε η αστυνομία διότι καλλιεργούσε ινδική κάνναβη σε θερμοκήπιο.

Policja aresztowała go, bo hodował konopie indyjskie w cieplarni.


αντίδι

Cichorium endivia, cykoria endywia, endywia


χαμομήλι

śr.gr. χαμόμηλον < koine χαμαίμηλον


χειλανθή

(1.1) n.gr. χείλος + άνθος → warga + kwiat


χλωροφύλλη

(1.1) franc. chlorophylle zapożyczenie powrotne < gr. χλωρός + φύλλον


χουρμαδιά

n.gr. χουρμάς + -ιά

Phoenix dactylifera, daktylowiec właściwy


περικάρπιο

gr. περικάρπιον


βαλεριανή η φαρμακευτική

pl-βαλεριανή_η_φαρμακευτική-el-noun-blpV1Fff


ιβίσκος

koine ἰβίσκος


λυκίσκος

(1.1) n.gr. λύκος + -ίσκος < łac. lupulus


κοκοφοίνικας

n.gr. κοκο- + φοίνικας

Cocos nucifera, kokos, kokos właściwy, palma kokosowa

Ο καρπός του κοκοφοίνικα ονομάζεται ινδοκάρυδο.

Owoc palmy kokosowej nazywa się kokosem.


μυγδαλιά

redukcja pierwszej samogłoski słowa αμυγδαλιά po rodzajniku: μια αμυγδαλιά


χρυσάνθεμο

(1.1-2) koine χρυσάνθεμον < gr. χρυσός + ἄνθος → złoty + kwiat • źródłosłów dla pol. chryzantema


μανταρινιά

n.gr. μανταρίνι + -ιά


μανιτάρι

(1.1) śr.gr. μανιτάριν < śr.gr. αμανιτάριν < zdrobn. od koine ἀμανίτης + -άριν

φυτρώνουν σαν μανιτάρια, φυτρώνουν σαν τα μανιτάρια

Τα εδώδιμα μανιτάρια θεωρούνται εξαιρετική και εκλεκτή τροφή.

Grzyby jadalne są uważane za wyjątkowy i wyborny artykuł żywnościowy.


εδώδιμος

Ο Βωλίτης ο εδώδιμος είναι ίσως το νοστιμότερο μανιτάρι της Ευρώπης.

Borowik szlachetny jest prawdopodobnie najsmaczniejszym grzybem Europy.


επίγειος

gr. ἐπίγειος


κυπάρισσος

(1.1) gr. κυπάρισσος


μακεδονικό έλατο

Abies borisii-regis, jodła bułgarska, jodła Borysa


πικραγγουριά

tryskawiec sprężysty, ośli ogórek (roślina)


πάπυρος

koine πάπυρος


δυόσμος

(1.1) gr. ἡδύοσμος


κερασιά

Prunus avium L., czereśnia (drzewo), wiśnia ptasia


κάππαρις

gr. κάππαρις


αρακάς

Αγκινάρες «αλά πολίτα» με αρακά, αβγολέμονο

Karczochy "à la polita" z grochami, avgolemono


πιπεριά

koine πίπερι < gr. πέπερι

Capsicum annuum papryka, pieprzowiec roczny


νερολάπαθο

n.gr. νερο- + λάπαθο


κυκλάμινο

gr. κυκλάμινος


ρίκινος

Ricinus communis, rycynus, rącznik, kleszczowina

Οι σπόροι του ρίκινου περιέχουν ρικίνη, μια ισχυρά τοξική πρωτεΐνη.

Nasiona rycynusa zawierają rycynę, silnie trującą proteinę.


λυκορίνη

od nazwy grupy roślin Lycoris + n.gr. -ίνη


οπωρολογία

n.gr. οπώρα + -λογία


οπωρολογικός

n.gr. οπωρολογία + -ικός


χαμόμηλο

śr.gr. χαμόμηλον < koine χαμαίμηλον


θυμάρι

koine θύμος + -άριον


σκυλάκι

Cynoglossum officinale L. ostrzeń pospolity, psi język


πλάτανος

gr. πλάτανος


ανθοφορία

koine ἀνθοφορία


φρουτόδεντρο

n.gr. φρούτο + δέντρο


γαρύφαλλο

koine καρυόφυλλον


γαριφαλιά

n.gr. γαρίφαλο + -ιά

Dianthus caryophyllus L., goździk ogrodowy


αλπικός

n.gr. Άλπεις + -ικός


μαργαρίτα

zapożyczenie powrotne od wł. margarita < łac. margarita < koine μαργαρίτης

Chrysanthemum leucanthemum jastrun właściwy


δενδροχρονολογία

n.gr. δένδρο + χρονολογία

Δενδροχρονολογία, κατά την ευρεία έννοια, είναι η επιστήμη που περιλαμβάνει το σύνολο των μεθόδων και τεχνικών που επιτρέπουν τη χρονολόγηση και μελέτη των ετησίων δακτυλίων που εμφανίζονται σε δείγματα ξύλου από ζωντανά δένδρα, πρέμνα και ξύλα ιστορικών και αρχαιολογικών ευρημάτων.

Dendrochronologia, w szerokim znaczeniu, to nauka obejmująca ogół metod i technik pozwalających na datowanie i badanie rocznych słojów widocznych w próbkach drewna pochodzących z żywych drzew, pni oraz drewnianych historycznych i archeologicznych zabytków.


ροδακινιά

Η ροδακινιά στον κήπο μας έχει πολλά φρούτα.

Drzewo brzoskwiniowe w naszym ogrodzie ma dużo owoców.


αγιόκλημα

zob. αιγόκλημα


βατομουριά

n.gr. βατόμουρο + -ιά


φλούδι

śr.gr. φλούδιον < zdrobn. od koine φλοῦς


ροδοδάφνη

koine ῥοδοδάφνη


πικροδάφνη

n.gr. πικρο- + δάφνη