ιαπωνικός

Λένε ότι τα ιαπωνικά αυτοκίνητα είναι τα πιο αξιόπιστα.

Mówi się, że japońskie samochody są najbardziej godne zaufania.


ιγκλού

Οι Εσκιμώοι κατασκευάζουν τα ιγκλού τους από πάγο.


Βατικανό

Στο παρελθόν πολλοί επιστήμονες αφορίστηκαν από το Βατικανό.

W przeszłości wielu naukowców było ekskomunikowanych przez Watykan.


αυτοβιογραφία

αυτός + βιογραφία


σου

w pozycji po rzeczowniku lub po zaimku δικός pełni funkcję przymiotnika dzierżawczego twój

Αυτό είναι το σπίτι σου;

przed czasownikiem pełni funkcję dopełnienia dalszego tobie, ci

Δεν ξέρω τι να σου πω.

po czasownikach zwrotnych w trybie rozkazującym pełni również funkcję dopełnienia (bliższego lub dalszego) sobie, się

Έλα μωρό μου, γδύσου και θα δεις τον παράδεισο.

Chodź, kochanie, rozbieraj się, a zobaczysz raj.


Νίκος

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona


αν

Αν έχω καιρό, θα το κάνω.

Jeżeli będę miał/a czas, (to) zrobię to.

Δεν ξέρω αν έφυγε ο πατέρας σου.


πώς

nie mylić z: πως (spójnik)

Πώς σε λένε;

Δεν ξέρω πώς να στο πω.

Πώς άλλαξες, φίλε μου!


πάω

zob. πηγαίνω


υγρός

Τα υγρά σώματα δεν έχουν όλα την ίδια θερμοκρασία βρασμού.

Ciała płynne nie mają wszystkie tej samej temperatury wrzenia.

Τα ελληνικά νησιά έχουν ένα σχετικά υγρό κλίμα.

Wyspy greckie mają stosunkowo wilgotny klimat.

Τα υγρά σύμφωνα είναι οι φθόγγοι λ και ρ.


καθόλου

Δε μου αρέσει καθόλου αυτό που έκανες.

Wcale mi się nie podoba to, co zrobiłeś/aś.

w zdaniach pytających trochę, troszeczkę, ciut-ciut, odrobinkę

Πες μου, παρακαλώ, μ' αγαπάς καθόλου;

Proszę, powiedz mi: kochasz mnie odrobinkę?


αμέσως

nie mylić z: άμεσος

- Δύο μπύρες, παρακαλώ! - Αμέσως.


περνώ

Το λεωφορείο πέρασε πριν δέκα λεπτά.

Autobus przejechał przed dziesięcioma minutami.

przeprowadzać, przerzucać, przenosić, znosić

Ο ποδοσφαιριστής με κεφαλιά πέρασε την μπάλα πάνω από τον τερματοφύλακα.

Piłkarz główką przerzucił piłkę ponad bramkarzem.

Περάσαμε τις διακοπές μας στην Κρήτη.

Οι ώρες περνάνε κι εσύ δεν έρχεσαι.


ακούω

Άκουσα πως πήγες διακοπές στην Κρήτη.

Słyszałem/am, że byłeś/aś na wakacjach na Krecie.

Γιατί δεν ακούς τον πατέρα σου;


Σκοτία

wariant pisowni: Σκωτία ż


Τσεχία

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Europy

Η Πράγα είναι η πρωτεύουσα της Τσεχίας.


χρυσοχέρης

χρυσός + χείρ


αεροσκάφος

n.gr. αερο- + σκάφος


Αριάδνη

Η Αριάδνη ήταν κόρη του Μίνωα, μυθικού βασιλιά της Κρήτης.

Ariadna była córką Minosa, mitycznego króla Krety.


ακορντεόν

Ξέρεις να παίζεις ακορντεόν;


λάθος

Τώρα πληρώνεις τα λάθη σου.


πολυκατοικία

n.gr. πολυ- + κατοικία


σαββατοκύριακο

Σάββατο + Κυριακή


ανθρωπολογία

zob. ανθρωπολόγος


κλέφτης

Η πόρνη δεν ασκεί το αρχαιότερο επάγγελμα του κόσμου, γιατί αυτό το επάγγελμα το ασκεί ο κλέφτης.

Prostytuka nie uprawia nastarszego zawodu świata, bo uprawia go złodziej.


αγγλικός

n.gr. Άγγλος + -ικός


εξαμερικανισμός

zob. εξαμερικανίζω


αμερικανικός

zob. Αμερικανός

El-αμερικανικός.ogg


μικρόφωνο

gr. μικρόφωνος


ελεύθερος

gr. ἐλεύθερος

Ποιος είναι ο ελεύθερος άνθρωπος; Ποιος μπορεί και αξίζει να λέγεται ελεύθερος;

Kim jest wolny człowiek? Kto może i zasługuje na to, aby zwać się wolnym człowiekiem?

Ε.Π. Παπανούτσος, Μορφές της Ελευθερίας


θεός

Η γλώσσα των θεών είναι η ελληνική γλώσσα.

Językiem bogów jest język grecki. (Marek Tulliusz Cyceron

Μάρκος Τύλλιος Κικέρων


ανταγωνισμός

(1.1) gr. ἀνταγωνίζομαι < ang. antagonism, kalka językowa z j. angielskiego, najstarsze pisemne pojawienie w 1886 r.


χυδαιολογία

gr. χυδαἳος + gr. λέγω → wulgarny + mówić


μικροσκοπικός

franc. microscopique < gr. μικρός + σκοπέω


καραμέλα

wł. caramella < hiszp. caramel < łac. canna melis


οξιά

Το δάσος γύρω από το χωριό μας έχει μεγάλη ποικιλία από οξιές, πεύκα, έλατα, καστανιές και άλλα είδη δέντρων.

Las wokół naszej wioski ma wielką różnorodność buków, sosen, jodeł, kasztanowców i innych rodzajów drzew.


Ρήνος

Η Βασιλεία βρίσκεται στις δυο όχθες του Ρήνου.

Bazylea znajduje się na obu brzegach Renu.


όχθη

Η Ελλάδα βρίσκεται στη βόρεια όχθη της Μεσογείου.

Grecja znajduje się na północnym brzegu Morza Śródziemnego.


φοιτώ

Φοίτησα στο πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Studiowałem/am na uniwersytecie w Salonikach.


Κούβα

Η Κούβα βρίσκεται στην κεντρική Αμερική.


τραγουδώ

Εσύ τραγουδάς κ' εγώ κλαίω.


λοχεία

Μετά τον τοκετό η φίλη μου πήρε την άδεια λοχείας.

Po porodzie moja koleżanka wzięła urlop połogowy.


ιώδιο

Η έλλειψη ιωδίου είναι ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας σε όλο τον κόσμο.

Brak jodu jest poważnym problemem zdrowia na całym świecie.


εφέτος

gr. ἐπ' ἔτος

forma równoważna φέτος


δικός

mój, twój, swój, jego, jej, nasz, wasz, ich, pana, pani, pański

Εγώ ξέρω τη γυναίκα σου, μα εσύ δεν ξέρεις τη δική μου.

Ja znam twoją żonę, ale ty nie znasz mojej.

Κυρία, δικό σας είναι αυτό το αυτοκίνητο

Proszę pani, czy to pani samochód? - Nie, to nie mój.


ηλικία

Το εμβόλιο έχει χορηγηθεί σε όλα τα παιδιά ηλικίας έως δέκα ετών.

Szczepionka została podana wszystkim dieciom w wieku do lat dziesięciu.


Θωμάς

Ο απόστολος Θωμάς δεν ήταν Γαλιλαίος σαν τους άλλους.

Apostoł Tomasz nie był Galilejczykiem, jak inni apostołowie.


τσάρος

z języków słowiańskich car < łac. caesar


νέος

Γιόρτασα τα γενέθλιά μου με τους νέους μου φίλους.

Świętowałem/am swoje urodziny z moimi nowymi przyjaciółmi.

Είσαι νέος ακόμα, αλλά θα μάθεις.


νεολογισμός

gr. νέος + gr. λόγος


παροιμία

gr. παροιμία


Αλάσκα

Στην Αλάσκα κάνει πολύ κρύο όλο το χρόνο.

Na Alasce jest bardzo zimno przez cały rok.

Στα τέλη του 19ου αιώνα πολύς κόσμος πήγε στην Αλάσκα γυρεύοντας τις χρυσοφόρες φλέβες.

Pod koniec XIX wieku dużo ludzi wyjechało na Alaskę w poszukiwaniu żył złota.


τετράδιο

τετράδιο με ρίγες / αρίγωτο / με τετραγωνάκια

Γράψτε τ' όνομά σας στο μπροστινό εξώφυλλο του τετραδίου.

Napiszcie swoje imię na przedniej okładce zeszytu.


σαν

Σαν έρθει ο πατέρας σου, θα του το πω.

Jak (tylko) przyjdzie twój ojciec, to mu to powiem.

Σαν καθηγητής σου, πρέπει να σε διορθώσω.

Σαν δουλεύεις λίγο, θα δεις ότι θα γίνεις φίλος με τη δουλειά.

Jeżeli trochę popracujesz, zobaczysz, że praca ci się spodoba.


σαν

Γιατί τρέμεις σαν λαγός;


καθιερώνω

gr. κατά + gr. ἱερῶ < ἱερός


ξεκινώ

Θα ξεκινήσουμε αύριο πρωί με τα χαράματα.


ξεκινώ

Θα ξεκινήσουμε μαζί μια καινούργια ζωή.

Το αυτοκίνητό μου σήμερα δεν ξεκίνησε.


πλούσιος

gr. πλούσιος < πλούτιος < πλοῦτος

Κέρδισα στο λότο κ' έγινα πλούσιος σε μια νύχτα.

Wygrałem/am w lotka i stałem się bogaty z dnia na dzień.

Όλα τα φρούτα είναι πλούσια σε βιταμίνες.


πλούσιος

gr. πλούσιος < πλούτιος < πλοῦτος


μόνο

Έχω μόνο μια κόρη.


μόνο

Κάτσε εδώ, αν θέλεις, μόνο μην κουνηθείς, σε παρακαλώ.

Usiądź tutaj, jeżeli chcesz, ale nie ruszaj się.


μόνο

lp n od μόνος


γυρίζω

również γυρνώ

Η γη γυρίζει γύρω από τον ήλιο.

Η μάνα μου γύρισε το πρόσωπό της προς εμένα.

Moja mama odwróciła twarz w moją stronę.

Πότε θα γυρίσεις απ' την Κρήτη;

Αυτός δε δουλεύει και μόνο γυρίζει στους δρόμους όλη μέρα.

On nie pracuje i tylko włóczy się po ulicach cały dzień.

Πού γυρίστηκε αυτή η ταινία;


ντομάτα

wł. tomata < hiszp. tomate < z języka nahua tomatl

Όταν της είπα πως ήξερα τα πάντα, έγινε κόκκινη σαν ντομάτα.

Gdy powiedziałem/am jej, że o wszystkim wiedziałem/am, poczerwieniała jak pomidor.


καιρός

καιρός φέρνει τα λάχανα, καιρός τα παραπούλια

κάθε πράγμα στον καιρό του (κι ο κολιός τον Αύγουστο)

Άμα έχω καιρό, θα έρθω να σε δω.

Jak będę miał/a czas, przyjdę cię odwiedzić.

Τι καιρό κάνει;

Είναι καιρός να αποφασίσεις τι πρέπει να κάνεις.

Już pora, abyś zadecydował, co powinieneś zrobić.


γεννώ

rodzić, urodzić, przynosić na świat, powić

Η γιαγιά μου γέννησε δέκα παιδιά.

Moja babcia urodziła dziesięcioro dzieci.

Οι κότες του παππού μου γεννούν πολλά αυγά.

rodzić młode, kocić się, cielić się, źrebić się


μεταχειρίζομαι

gr. μεταχειρίζομαι

Έχεις μεγάλη δεξιότητα να μεταχειρίζεσαι το εργαλείο αυτό.

Masz wielką wprawę w posługiwaniu się tym przyrządem.

Αυτός μεταχειρίζεται καλά τους υπαλλήλους του.

On obchodzi się dobrze ze swoimi pracownikami.


κάθομαι

Έλα 'δω και κάτσε μαζί μας.

Τα πουλιά κάθονται στα κλαδιά.

Πόσον καιρό θα καθίσετε στην Κρήτη;

Ile czasu będziecie przebywać na Krecie?

Πού κάθεσαι;


αποτελώ

Το ελαιόλαδο αποτελεί τη βάση της μεσογειακής διατροφής.

Oliwa stanowi podstawę śródziemnomorskiego wyżywienia.

Οι αντάρτισσες αποτελούσαν το 30% του «Δημοκρατικού Στρατού».

kobiety stanowiły 30% składu oddziałów Demokratycznego Wojska.


ανοιχτός

koine ἀνοικτός

forma równoważna ανοικτός

Η πόρτα ήταν ανοιχτή και μπήκαμε μέσα.

Drzwi były otwarte i weszliśmy do środka.

Μην αφήνεις ανοιχτή την τηλεόραση.

Πάντως τα ανοιχτά χρώματα σου πάνε περισσότερο.


κάποιος

gr. καν + gr. ποίος

Μην πεις ποτέ ότι ξέρεις κάποιον τέλεια.

Nigdy nie mów, że znasz kogoś doskonale.


κάποιος

gr. καν + gr. ποίος

Έχεις κάποια χρήματα;


τρελός

szalony, obłąkany, zwariowany, niepoczytalny


βιολογία

zob. βιολόγος

Η βιολογία είναι η επιστήμη που μελετά τα φαινόμενα και τις διαδικασίες της ζωής.

Biologia to nauka, która bada zjawiska i procesy żacia.

Σήμερα έχουμε μια γραπτή εξέταση στη βιολογία.

Dzisiaj mamy egzamin pisemny z biologii.


διχοτόμος

gr. δίχα + gr. τέμνω


διχοτόμος

gr. δίχα + gr. τέμνω


λίγο

Έλα λίγο πιο κοντά.


παπούτσι

(1.1) tur. pabuç / tur. papuç < osm. پابوج < pers. پاپوش

πάρε παπούτσι από τον τόπο σου, κι ας είναι μπαλωμένο

zobacz też: μπότα • πασούμι • σανδάλι • παντόφλα • σαγιονάρα • στιβάλι • γόβα • γόβα στιλέτο • πέδιλο • μοκασίνι

Η μάνα μου μού έκανε δώρο ένα ζευγάρι άσπρα αθλητικά παπούτσια.

Moja mama podarowała mi parę białych sportowych butów.


δεσμός

χημικός / ομοιοπολικός / ετεροπολικός / ιοντικός / μεταλλικός δεσμός

Οι άνθρωποι έχασαν τους στενούς δεσμούς τους με τη φύση.

Ludzie zatracili swe bliskie więzy z przyrodą.

Δεν έχω κανένα δεσμό μαζί της.


ανώτερος

gr. ἀνώτερος

Το κατάστημα αυτό προσφέρει μόνο προϊόντα ανώτερης ποιότητας.

Ten dom handlowy oferuje tylko artykuły wyższej jakości.


φαβορί

Η εθνική ομάδα της Ελλάδας είναι το φαβορί για το ευρωπαϊκό κύπελλο.

Reprezentacja narodowa Grecji jest faworytem w pucharze Europy.


φαβορίτα

Οι φαβορίτες του φτάνουν μέχρι το πιγούνι.


δεξαμενή

gr. δεξαμενή

Είναι επικίνδυνο να υπάρχει μια τεράστια δεξαμενή υγρών καυσίμων κοντά στο σπίτι μας.

Jest niebezpieczne, że blisko naszego domu znajduje się tak ogromny zbiornik paliw płynnych.


Σενεγάλη

Η Σενεγάλη βρίσκεται στη βορειοδυτική Αφρική.

Senegal znajduje się w Afryce północno-zachodniej.


κουμπί

Ράψε μου, σε παρακαλώ, αυτό το κουμπί.

Μπήκα στον ανελκυστήρα και πάτησα το κουμπί του τρίτου ορόφου.

Wszedłem do windy i nacisnąłem na guzik trzeciego piętra.

Για να το πετύχω, πρέπει να βρω το κουμπί.

Żeby mi się to udało, to muszę znaleźć na to sposób.


σελίδα

Το βιβλίο αυτό έχει εκατόν σελίδες.

Όταν παντρεύτηκα, άνοιξα μια καινούργια σελίδα στη ζωή μου.

Kiedy ożeniłem się, otworzyłem nowy rozdział w swym życiu.


πυροσβέστης

gr. πυρ + gr. σβέννυμι

Οι πυροσβέστες έσβησαν τη φωτιά.


αρχίζω

Αρχίζω να δουλεύω στις εφτά το πρωί.


αρχίζω

Το σχολείο αρχίζει στις οχτώ το πρωί.


στον

zobacz też: στο • στον • στη • στην • στους • στις • στα

(przyimek + forma rodzajnika męskiego) zob. σε + τον


ποιότητα

Αυτό είναι προϊόν πρώτης ποιότητας.


κουμπώνω

Άντε, παιδί μου, κούμπωσε τα κουμπιά σου!

No, dawaj, dziecko, zapnij sobie guziki!

Αν πας στο γραφείο του διευθυντή, κούμπωσε τη ζακέτα.

Jeżeli idziesz do biura dyrektora, to zapnij marynarkę na guziki.

niedowierzać, wątpić, zachowywać się z rezerwą


πριν

Δεν άκουσες τι σου είπα πριν;

Nie słyszałeś/aś, co ci powiedziałem/am przedtem?

Το ήξερα πριν από εσένα.

Wiedziałem/am to wcześniej niż ty/przed tobą.

Είδα για πρώτη φορά θάλασσα μερικά χρόνια πριν.

Po raz pierwszy zobaczyłem(/am) morza kilkanaście lat temu

Πρέπει να το κάνω πριν φύγω.


χαρτί

gr. χαρτίον < gr. χάρτης

Πάρε ένα φύλλο χαρτί και γράψ' του ένα γράμμα.

Weź kartkę papieru i napisz do niego list.

Τα χαρτιά σας, παρακαλώ!

Ζήτησα ακόμα ένα χαρτί από την τράπουλα.

Poprosiłem o jeszcze jedną kartę z talii.


άλλος

mianownik liczby pojedynczej rodzaju nijakiego (άλλο) używa się tez jako przysłówek

Θέλω αυτό το αμαξάκι, δε θέλω άλλο παιχνίδι.

Chcę ten samochodzik, nie chcę innej zabawki.

Πάρε αυτό το δισκο και τους άλλους άσε τους.

Ήρθαν άλλοι πέντε από δαύτους.


αλλά

Η κοπέλα είναι όμορφη, αλλά ηλίθια.


φέτα

Κόψε μου μια φέτα ψωμί.

Πρέπει να κόψεις το αγγούρι σε φέτες.

feta; rodzaj niedojrzewającego, słonego białego sera

Η φέτα είναι λευκό παραδοσιακό τυρί υψηλής ποιότητας.

Feta to biały tradycyjny ser najwyższej jakości.


φτάνω

docierać, dochodzić, dojeżdżać, dopływać, dolatywać, przychodzić, przyjeżdżać, przylatywać

Το τρένο φτάνει στις οχτώ.

Παρακαλώ, φτάσε μου το βιβλίο που είναι στο ράφι.

Sięgnij mi, proszę, książkę, która jest na półce.

Δε θα μας φτάσουν τα λεφτά.


τρόπος

Δε βρήκα τον τρόπο να σε βοηθήσω.

Δε μ' αρέσει ο τρόπος σου.


αφήνω

Άσε το μπουκάλι εδώ.

Αφήστε μου να συστηθώ.

Άφησε την πατρίδα του και ξενιτεύτηκε.


φέρνω

(przysłowie) ένας κούκος δε φέρνει την άνοιξη

Γκαρσόν, φέρτε μας ένα μπουκάλι κρασί, παρακαλώ!

Kelner, proszę nam przynieść butelkę wina!

Μου έφερες κανένα δώρο από το Παρίσι;

Przywiozłeś/aś mi jakiś prezent z Paryża?

przywozić, dowozić, przyprowadzać, doprowadzać, prowadzić

Κάθε πρωί το λεωφορείο περνάει από το σπίτι μας, παραλαμβάνει τα παιδιά και τα φέρνει στο σχολείο.

Każdego rana autobus przejeżdża koło naszego domu, zabiera dzieci i dowozi je do szkoły.

Τα λεφτά δε φέρνουν την ευτυχία.


διακοπή

zob. διακόπτω

Πού θα πας διακοπές το καλοκαίρι;


ίδιος

Είσαι ίδιος ο μπαμπάς σου!

Αυτός φοράει πάντα τα ίδια παπούτσια.

Θέλω να μιλήσω με τον ίδιο το διευθυντή του σχολείου.

Chcę rozmawiać z samym dyrektorem szkoły.


παραλία

zob. παράλιος

Πάμε στην παραλία να κάνουμε μπάνιο.


περιέχω

zob. περί + έχω

Τι περιέχει αυτό το μπουκάλι;


χωρίς

Δεν μπορώ να ζω χωρίς εσένα.


πεθαίνω στα γέλια

zob. πεθαίνω + στα + γέλιο


πια

Δε θέλω πια να σ' αγαπώ.


γύρω

Γύρω από το σπίτι μας υπάρχει ένας κήπος.

Θα έρθω γύρω στις πέντε.

Τα γύρω σπίτια ήταν όλα γκρεμισμένα.


πως

nie mylić z: πώς

Νομίζω πως πρέπει να το δεις αυτό.


άνω κάτω

zob. άνω + κάτω

nie mylić z τα πάνω κάτω dosł. góra na dole, do góry nogami ani z πάνω-κάτω → mniej więcej

pomieszanie z poplątaniem; w stanie nieuporządkowanym, w którym panuje bałagan, mętlik, chaos, zamęt, burdel

Το δωμάτιο είναι άνω κάτω.

Όταν είδα το κορίτσι μου με άλλον, γίναμε άνω κάτω.

Kiedy zobaczyłem swoją dziewczynę z innym, pokłóciliśmy się bardzo.

Ο πόλεμος έκανε άνω κάτω την αγορά του πετρελαίου.

Wojna wprowadziła zamęt na rynku ropy naftowej.


πιο

…służący do tworzenia stopnia wyższego przymiotników i przysłówków

Είσαι πιο μεγάλος από μένα.

…służący do tworzenia stopnia najwyższego przymiotników i przysłówków

Ήμουν ο πιο καλός μαθητής στην τάξη μου.

Byłem najlepszym uczniem w mojej klasie.


πού

Πού είσαι;

Πού το ξέρεις;


πού

Πού μου 'μεινε μυαλό να διαβάσω!


πεθαίνω

gr. ἀποθνήσκω

Ο Νίκος Καζαντζάκης πέθανε στις 26 Οκτωβρίου 1957.

Nikos Kazantzakis zmarł 26 października 1957 roku.

Όλα πεθαίνουν κάποτε, εκτός από την αγάπη μας.

Wszystko się kończy, z wyjątkiem naszej miłości.


πεθαίνω

gr. ἀποθνήσκω

Τον πέθαναν τα φάρμακα και οι γιατροί.


πετυχαίνω

gr. ἐπιτυγχάνω

zdołać, osiągać cel, udawać się (komuś coś)

Ο φίλος μου δεν πέτυχε να μπει στο πανεπιστήμιο.

Mój przyjaciel nie zdołał dostać się na uniwersytet lub Mojemu przyjacielowi nie udało się dostać na uniwersytet.

Τους πέτυχα στην παραλία.


ποδοσφαιρικός

zob. ποδόσφαιρο

Ο ποδοσφαιρικός αγώνας τελείωσε ισόπαλος 1-1.

Mecz piłkarski zakończył się remisem 1-1.


διατροφή

zob. διατρέφω

Η μεσογειακή διατροφή είναι πολύ υγιεινή.

Śródziemnomorskie wyżywienie jest bardzo zdrowe.

από τον τύπο

Pewien Szwed, który oddał swą spermę, aby para homoseksualnych kobiet miała dzieci, został skazany przez sąd najwyższy kraju na płacenie alimentów dla trojga dzieci jako ich ojciec biologiczny. (z prasy


σχέση

Οι δύο χώρες διέκοψαν τις διπλωματικές σχέσεις τους.

Oba kraje zerwały stosunki dyplomatyczne.


λέξη

Κ' οι λέξεις // φλέβες είναι // μέσα τους // αίμα τρέχει.

A słowa // są jak żyły // środkiem ich // płynie krew. (Janis Ritsos - 1980 - fragment

Γιάννης Ρίτσος - 1980 - απόσπασμα


ομάδα

Τι ομάδα αίματος έχεις;

Η ποδοσφαιρική ομάδα του πανεπιστημίου μας κέρδισε το κύπελλο.

Drużyna piłkarska naszego uniwersytetu zdobyła puchar.


φτιάχνω

Χάλασε το μηχανάκι μου και πρέπει να το φτιάξω.

Zepsuł mi się motor i muszę go naprawić.

Έλα, μωρό μου, φτιάξε μου ένα καφεδάκι.


φορά

nie mylić z: φόρα

Σ' το είπα δέκα φορές.

Το βράδυ η φορά του ανέμου πάντα αλλάζει.

Wieczorem kierunek wiatru zawsze się zmienia.


επισκέπτομαι

gr. ἐπισκέπτομαι


ύπνος

Με πήρε ο ύπνος.

Πάμε για ύπνο, Κατερίνα.

από ένα τραγούδι


γόρδιος δεσμός

zobacz też: Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne


Τούρκος

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


τηλεόραση

Σε λίγα χρόνια η ψηφιακή τηλεόραση θα θέσει τέλος στην αναλογική μετάδοση.

Za kilka lat telewizja cyfrowa położy kres transmisji analogowej.


ορθογραφία

zob. ορθός + γράφω

Πολλοί μαθητές δεν ξέρουν τους βασικούς κανόνες ορθογραφίας.

Wielu uczniów nie zna podstawowych zasad ortografii.


Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας

pl-Λαϊκή_Δημοκρατία_της_Γερμανίας-el-noun-yOrBkg-Z


Δίδυμοι

zob. δίδυμος

Bliźnięta (konstelacja gwiezdna i znak zodiaku)

Ο γιος μου γεννήθηκε στους Διδύμους.

Mój syn urodził się pod znakiem Bliźniąt.


ταχυδρομικός

zob. ταχυδρομείο

Έλαβα μια ταχυδρομική επιταγή από τον πατέρα μου.

Otrzymałem (otrzymałam) przekaz pocztowy od swego ojca.


ταχυδρομικός

zob. ταχυδρομείο

Οι ταχυδρομικοί πάλι απεργούν.


Αφγανιστάν

El-Αφγανιστάν.ogg

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Azji

Η Καμπούλ είναι η πρωτεύουσσα του Αφγανιστάν.


νοσοκομείο

zob. νοσοκόμος

Ο παππούς μου μπήκε στο νοσοκομείο για να κάνει εγχείρηση.

Mój dziadek poszedł do szpitala, aby zoperować się.


δίδυμος

Εγώ κι ο αδελφός μου μένουμε σε δύο δίδυμα σπίτια.

Ja i mój brat mieszkamy w dwóch bliźniaczych domach.


διάλεκτος

gr. διάλεκτος → wspólny język, od gr. διά + λέγω → między + mówię


Κριός

zobacz też: Κριός • Ταύρος • Δίδυμος • Καρκίνος • Λέων • Παρθένος • Ζυγός • Σκορπιός • Τοξότης • Αιγόκερως • Υδροχόος • Ιχθείς

Η κόρη μου γεννήθηκε στον Κριό.

Moja córka urodziła się pod znakiem Barana.


ορθογώνιος

gr. ὀρθογώνιος


ταλέντο

Ο γιος μου έχει μεγάλο ταλέντο στη μουσική.


τρίγωνο

gr. τρίγωνος

ισόπλευρο/ισοσκελές/ορθογώνιο / οξυγώνιο / σκαληνό τρίγωνο


φλέβα

Οι λέξεις / φλέβες είναι / μέσα τους / αίμα τρέχει.

Słowa / są żyłami / wewnątrz ich / płynie krew (Janis Ritsos).

Στα τέλη του 19ου αιώνα πολύς κόσμος πήγε στην Αλάσκα γυρεύοντας τις χρυσοφόρες φλέβες.

Pod koniec XIX wieku dużo ludzi wyjechało na Alaskę w poszukiwaniu żył złota.

Αυτό το παιδί έχει μουσική φλέβα.


Δίδυμος

zobacz też: Κριός • Ταυρος • Δίδυμος • Καρκίνος • Λέων • Παρθένος • Ζυγός • Σκορπιός • Τοξότης • Αιγόκερως • Υδροχόος • Ιχθείς


άγαλμα

Η Αφροδίτη της Μήλου είναι ένα μαρμάρινο άγαλμα που βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου.

Wenus z Milo to marmurowa rzeźba, która znajduje się w Muzeum Luwru.


Ιουδαίος

gr. Ἰουδαῖος z hebr. יהודי


ατζέντα

Έκανα δώρο στην κόρη μου μια ηλεκτρονική ατζέντα.

Dałem/am córce w prezencie elektroniczny notatnik.

Η ατζέντα της συνάντησής μας περιλαμβάνει πολλά θέματα

Agenda naszego spotkania zawiera wiele tamatów.


αντάρτης

(1.1) koine ἀντάρτης < gr. ἀνταίρω < gr. ἀντι- + αἴρω → podnosić przeciw

Στην περίοδο της κατοχής o παππούς μου ήταν αντάρτης του ΕΛΑΣ. Πολεμούσε τους κατακτητές.

W okresie okupacji mój dziadek był partyzantem ELAS. Walczył z okupantami.

bojownik nieregularnej formacji wojskowej zwalczającej istniejący system władzy lub ustrój lub walczący przeciw wojskom okupacyjnym

bojownik formacji ruchu oporu z okresu drugiej wojny światowej

osoba odważna, obdarzona inicjatywą, jednocześnie niekonformistyczna i wyróżniająca się niepokornym duchem

kandydat w wyborach parlamentarnych, niezależny lub jeśli partia polityczna do której należy, nominowała innego kandydata.


ποδηλατικός

zob. ποδηλάτης

Μια διοργάνωση ποδηλατικού αγώνα θέλει πολλή προετοιμασία.

Zorganizowanie wyścigu kolarskiego wymaga wielkiego przygotowania.


πλαστικό

zob. πλαστικός


τραπεζομάντιλο

n.gr. τραπέζι + μαντίλι

forma dawniej stosowana: τραπεζομάντηλο

Σκέπασαν το τραπέζι μ' ένα πλαστικό τραπεζομάντιλο.


δημοτικός

gr. δημοτικός


γιοτ

Ο γιοτ μου έχει δυο πανιά αλλά δεν έχει μηχανή.

Mój jacht ma dwa żagle, ale nie ma silnika.


γκι

Χριστουγεννιάτικα στολίσαμε το σπίτι μας με γκι.

Na Boże Narodzenie wystroiliśmy nasz dom jemiołą.


μηχανική

gr. μηχανική


μηχανική

gr. μηχανική

lp ż zob. μηχανικός


σκελετολογία

n.gr. σκελετός + -λογία

Η σκελετολογία είναι τμήμα της ανατομικής.


σκελετός

gr. σκελετός

Ο σκελετός του ανθρώπου υποδιαιρείται στο σκελετό του κορμού και το σκελετό των άνω και κάτω άκρων.

Szkielet człowieka dzieli się na szkielet tułowia i na szkielet górnych i dolnych kończyn.

kościotrup, chudzielec, chudzina, (sam) szkielet

szkielet, struktura, konstrukcja, rama, ramka


επίσκοπος

(1.1) śr.gr. ἐπίσκοπος → biskup < gr. ἐπίσκοπος → stróż, strażnik, nadzorca


μάρμαρο

(1.1) gr. μάρμαρος < gr. μαρμαίρω → błyszczeć, lśnić, promieniować


λυπημένος

Λυπημένα τραγούδια θα σου πω.


βλέφαρο

(1.1) gr. βλεφαρίς

zobacz też: Indeks:Grecki - Części ciała

Τα βλέφαρα είναι όργανα απαραίτητα για την προστασία του οφθαλμικού βολβού.

Powieki są organami koniecznymi do ochrony gałki ocznej.


χαμοκέρασο

zob. χάμω + κεράσι


χαμοκερασιά

zob. χαμοκέρασο


έκσταση

gr. ἔκστασις


έκσταση

gr. ἔκστασις


χαρούμενος

zob. χαίρομαι

Η κόρη μου μας τραγούδησε ένα χαρούμενο τραγούδι.

Moja córka zaśpiewała nam wesołą piosenkę.


έβδομος

Την έβδομη μέρα ο Θεός αναπάυτηκε.


παράνομος

(1.1) gr. παράνομος

Η αγάπη μας είναι παράνομη.


Ιρλανδέζα

zob. Ιρλανδία


Ιρλανδός

zob. Ιρλανδία

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


ιρλανδικός

zob. Ιρλανδία


Ειρηνικός ωκεανός

tłumaczenie nazwy nadanej przez Ferdynanda Magellana pacífico → spokojny > ειρηνικός


Ιρλανδή

zob. Ιρλανδία


ιρλανδέζικος

zob. Ιρλανδία


έκτος

nie mylić z: εκτός


ειρήνη

Διάβασα το μυθιστόρημα «Πόλεμος και Ειρήνη» του Τολστόι.

Przeczytałem/am powieść «Wojna i pokój» Tołstoja.


σκευοθήκη

zob. σκεύος + θήκη


ειρηνικός

gr. εἰρηνικός

Ο παππούς μου ήταν ειρηνικός άνθρωπος.


κοντός

zob. κοντάρι


κοντός

zob. κοντάρι


πύρρειος νίκη

forma równoznaczna: πύρρεια νίκη


χαρακτηριστικός

zob. χαρακτηρίζω


ολλανδικός

zob. Ολλανδός


αφρικάνικος

zob. Αφρικανός


αμερικάνικος

zob. Αμερικανός

El-αμερικάνικος.ogg


αφρικανικός

zob. Αφρικανός


Ιρλανδία

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Europy


αμερικανισμός

zob. Αμερική


ζωολογία

n.gr. ζωο- + λογία


Αμερικανός

zob. Αμερική

El-Αμερικανός.ogg


έγχρωμος

zob. εν + χρώμα


σχολιαστής

n.gr. σχολιάζω + -τής


Αμερική

od imienia włoskiego odkrywcy Amerigo Vespucci

El-Αμερική.ogg

Η Κούβα βρίσκεται στην κεντρική Αμερική.


γίδα

gr. αἰγίδιον


εν ριπή οφθαλμού

zobacz też: Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne


σημασία

zob. σημαίνω

Ποια είναι η σημασία των λόγων σου

Δε δίνω καμιά σημασία σ' αυτά που λες.

Nie przywiązuję żadnej wagi do tego, co mówisz.


παντζάρι

Όταν την φίλησα, έγινε κόκκινη σαν το παντζάρι.

Gdy ją pocałowałem, zrobiła się czerwona jak burak.


χαρακτήρας

gr. χαρακτήρ < gr. χαράσσω → ryć, rytować

Ο πατέρας μου έχει πολύ δυνατό χαρακτήρα.

Γράψε τ' όνομά σου με λατινικούς χαρακτήρες.


σκόνη

Δε θέλω γάλα σκόνη• δώσε μου γάλα φρέσκο.

Nie chcę mleka w proszku; daj mi świeżego mleka.


έδρα

katedra (jednostka organizacyjna wyższej uczelni)


ήπειρος

Η Τουρκία βρίσκεται σε δύο ηπείρους.

Turcja znajduje się na dwóch kontynentach.


οφθαλμός

(1.1) gr. ὀφθαλμός


αδερφός

Ο αδερφός μου είναι είκοσι χρονών.

Τι θέλεις να κάνω, αδερφέ;


αδελφός

Έχω δύο αδελφούς και δύο αδελφές.

Ξέχασέ το, αδελφέ μου.


αδελφός

Τα ρωσικά και τα πολωνικά είναι αδελφές γλώσσες.

Rosyjski i polski są spokrewnionymi językami.


αυγουστιάτικος

zob. Αύγουστος


ζικζακωτός

Ο δρόμος που πήραμε ήταν πολύ ζικζακωτός.

Droga, którą pojechaliśmy była bardzo zygzakowata.


παράδειγμα

gr. παράδειγμα


Λευκορωσία

wariant pisowni: Λευκορωσσία ż


φοιτήτρια

n.gr. φοιτητής + -τρια

Η κόρη μου είναι φοιτήτρια της ιατρικής.


φοιτητής

(1.1) gr. φοιτητής

Ο γιος μου είναι φοιτητής του πολυτεχνείου.


στα

zobacz też: στο • στον • στη • στην • στους • στις • στα

(przyimek + forma rodzajnika nijakiego lm) zob. σε + τα


φάρμακο

gr. φάρμακον


Αλέξανδρος

(1.1) gr. Ἀλέξανδρος

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona

Ο Γιώργος είναι πιο ψηλός από τον Αλέξανδρο.

Ο Αλέξανδρος τρόμαξε να τελειώσει το λύκειο.

Dużo wysiłku kosztowało Aleksandra, aby ukończyć liceum.

Είδαμε ξαφνικά μπροστά μας τη γοργόνα, την αδελφή του Αλέξανδρου.

Zobaczyliśmy nagle przed sobą syrenę, siostrę Aleksandra.


αμπερώρα

zob. αμπέρ + ώρα

termin spotykany w dawnej literaturze fachowej; obecnie zastępowany terminem αμπερώριο


νέον

zobacz też: Indeks:Grecki - Pierwiastki chemiczne


ρηματικός

Δεν ξέρω ποιες είναι οι ρηματικές καταλήξεις της παθητικής φωνής.

Nie wiem, jakie są końcówki czasownikowe strony biernej.

Πρέπει να μελετήσουμε αυτή τη ρηματική διακοίνωση του υπουργείου.

Powinniśmy przestudiować tę notę ustną ministerstwa.


άτομο

pojęcie osoby pojawiło się w 1804 r. jako wynik tłumaczenia francuskiego individu

Έχω μια πρόσκληση στο θέατρο για δύο άτομα.

Mam zaproszenie do teatru dla dwóch osób.


δάκρυ

Τα μάτια της ήταν γεμάτα δάκρυα.


έκτη αίσθηση

zobacz też: Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne


χρυσομάλλης

χρυσο- + μαλλιά


χρυσο-

Αγαπώ μια χρυσομαλλούσα.


εγγονή

zob. εγγονός


όλοι οι δρόμοι οδηγούν στη Ρώμη

pl-όλοι_οι_δρόμοι_οδηγούν_στη_Ρώμη-el-unknown-OGKJgaRa


πότε

nie mylić z: ποτέ

Πότε φεύγεις;

Δεν ξέρω πότε θα φύγω.


πότε

nie mylić z: ποτέ

Πότε μ' αγαπά και πότε με μισεί.


τυπογραφείο

zob. τυπογράφος


χρυσάφι

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Pierwiastki chemiczne

Το κολιέ της είναι από καθαρό χρυσάφι.

Χρυσάφι μου! Πότε γύρισες;


ντους

prysznic, kabina prysznicowa, urządzenie natryskowe


καταλαβαίνω

zob. καταλαμβάνω

Καταλαβαίνεις ελληνικά;

Κάποιος άνοιξε την πόρτα κι έφυγε αλλά εγώ δεν το κατάλαβα.

Ktoś otworzył drzwi i wyszedł, ale ja tego nie zauważyłem/am.


κινέζικα

zob. κινέζικος

Δοκίμασες ποτέ να μάθεις κινέζικα;

Próbowałeś/aś kiedykolwiek uczyć się chińskiego?


κινέζικα

zob. κινέζικος


κόσα

z języków słowiańskich, najprawdopodobniej z bułgarskiego


νάτριο

Το νάτριο ανήκει στα μέταλλα.


ωραΐζω

Τα παιδιά ωράισαν την πλατεία με σημαίες και λουλούδια.

Dzieci ozdobiły plac flagami i kwiatami.

oporządzać, czynić przywoitym, schludnym


ηττοπαθής

zob. ήττα + πάθηση


ηττοπάθεια

zob. ηττοπαθής


θαλαμηγός

Πέρυσι κάναμε κρουαζιέρα στο Αιγαίο με μια θαλαμηγό.

W zeszłym roku zrobiliśmy rejs jachtem po Morzu Egejskim.


δωδέκατος

Το διαμέρισμά μου βρίσκεται στο δωδέκατο όροφο της πολυκατοικίας.

Moje mieszkanie znajduje się na dwunastym piętrze budynku.


φακίδα

Δίπλα μου καθότανε μια όμορφη κοπέλα με τη μύτη γεμάτη φακίδες.

Obok mnie siedziała piękna dziewczyna z nosem pełnym piegów.


φάκελος

gr. φάκελος → wiązka


ένδεκα

forma równoważna έντεκα

Το παιδί αυτό είναι ένδεκα χρονών.


ένδεκα

forma równoważna έντεκα


νετρόνιο

zobacz też: νετρέτο • νετρίνο

Ο πυρήνας του ατόμου αποτελείται από πρωτόνια και νετρόνια.

Jądro atomu składa się z protonów i neutronów.


έντεκα

forma równoważna: ένδεκα

Μια ποδοσφαιρική ομάδα αποτελείται από έντεκα παίχτες.

Drużyna piłkarska składa się z jedenastu graczy.


έντεκα

forma równoważna: ένδεκα


ελαιόλαδο

zob. ελαία + λάδι


μαυρομάτης

n.gr. μαύρος + -μάτης


βιβλιοπωλείο

n.gr. βιβλίο + πωλώ

Πολλές φορές κοιτάζω τα βιβλία στη βιτρίνα χωρίς να μπω στο βιβλιοπωλείο.

Wiele razy oglądam książki na wystawie nie wchodząc do księgarni.


προφορά

zob. προφέρω

Η προφορά του θ είναι δύσκολη για τους Πολωνούς.

Artykulacja zgłoski θ jest trudna dla Polaków.

Ο άντρας σου έχει χωριάτικη προφορά.


καταγωγή

Είμαι Έλληνας στην καταγωγή.


φωτογραφία

Όταν πηγαίνω διακοπές, βγάζω πολλές φωτογραφίες.

Kiedy wyjeżdżam na wakacje, robię dużo zdjęć.


φωτογράφος

Είμαι ερασιτέχνης φωτογράφος.


τηλέφωνο

Δώσε μου τον αριθμό του τηλεφώνου σου.


κρατώ την ψυχραιμία μου

zob. κρατώ + ψυχραιμία

pl-κρατώ_την_ψυχραιμία_μου-el-unknown-IIygonvp


ενεργό συστατικό

zob. ενεργός + συστατικό


στην αγκαλιά του Μορφέα

zob. αγκαλιά

pl-στην_αγκαλιά_του_Μορφέα-el-unknown-5YEz4pzY


δρακόντειοι νόμοι

zob. δρακόντειος + νόμος


πίνω σαν σφουγγάρι

zob. πίνω + σφουγγάρι


Αμερικάνος

zob. Αμερική

El-Αμερικάνος.ogg

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


Αμερικανίδα

zob. Αμερική

El-Αμερικανίδα.ogg


Αμερικάνα

zob. Αμερική

El-Αμερικάνα.ogg


ιουδαϊσμός

gr. Ἰουδαϊσμός


περίπου

zob. περί + που


τζαμί

nie mylić z: τζάμι


κούνελος

zob. κουνέλι


Ρώμος

Ο Ρώμος ήταν ιδρυτής, μαζί με τον αδελφό του Ρωμύλο, της Ρώμης.

Remus, wraz ze swym bratem Romulusem, był założycielem Rzymu.


Ρωμύλος

Ο Ρωμύλος ήταν ο πρώτος βασιλιάς της Ρώμης.


κουνέλα

zob. κουνέλι


σφουγγάρι

El-σφουγγάρι.ogg


πατρίδα

Η Ελλάδα έγινε η δεύτερη πατρίδα μου.


δεκαεπτά

zob. δέκα + επτά


δεκαεφτά

zob. δέκα + εφτά


εγκατάσταση

zob. εγκαθιστώ

Το σπίτι αυτό έχει καινούργια ηλεκτρική εγκατάσταση.


φέρι μποτ

forma równoważna: φέριμποτ


σημύδα

koine σημύδα


οργανισμός

Ο παππούς μου έχει πολύ γερό οργανισμό.

Οι διεθνείς οργανισμοί πρέπει να συμμετέχουν στον αγώνα κατά της φτώχειας.

Organizacje międzynarodowe powinny współpracować w walce przeciwko biedzie.


αντισημίτης

zob. αντί + σημίτης


δικράνι

gr. δίκρανος


δίκρανο

gr. δίκρανος


κλέφτρα

zob. κλέφτης


εκπομπή

EL-εκπομπή.ogg


αιωνιότητα

gr. αἰωνιότης


ποίημα

Έγραψα πολλά ποιήματα.


χαλκός

zobacz też: Indeks:Grecki - Pierwiastki chemiczne


γλυκάνισο

gr. γλυκύς + gr. ἄνισον


συλλογή

zob. συλλέγω


πρακτορείο

gr. πρακτόρειον


ζλότι

Το ζλότι είναι το νόμισμα της Πολωνίας.


παράσιτο

zob. παράσιτος

Πολλοί οργανισμοί είναι παράσιτα άλλων οργανισμών.

Wiele organizmów jest pasożytami innych organizmów.


συμβόλαιο

gr. συμβόλαιον


πουκάμισο

śr.gr. ὑποκάμισον < ὑπό + "-κάμισον" < (łac. camisia)


κίτρινη κάρτα

zob. κίτρινος + κάρτα

Ο διαιτητής του έδειξε την κίτρινη κάρτα.


κρεβατοκάμαρα

n.gr. κρεβάτι + κάμαρα


μαργαρίνη

Η μαργαρίνη μοιάζει πολύ με βούτυρο.


φόρος

gr. φόρος ← gr. φέρω


ισόγειο

zob. ισόγειος


πορτρέτο

dawna ortografia πορτραίτο


εκτός

nie mylić z: έκτος


οδοντόβουρτσα

(1.1) n.gr. οδοντό- + βούρτσα

Βάλε λίγη οδοντόκρεμα στην οδοντόβουρτσα για να καθαρίσεις τα δόντια σου.

Nałóż trochę pasty do zębów na szczoteczkę do zębów, aby wymyć sobie zęby.


πεθερά

zob. πεθερός


ενέργεια

gr. ἐνέργεια


προτεραιότητα

zob. προτεραίος

Δε μ' ενδιαφέρει το θέμα της μαγειρικής, έχω άλλες προτεραιότητες.

Nie interesuje mnie temat sztuki kulinarnej; mam inne priorytety.


πρεσβεία

gr. πρεσβεία


χορογράφος

χορός + γράφω


βόθρος

Αγάπη! Πότε θα αδειάσεις το βόθρο; Μυρίζει άσχημα!

Kochanie! Kiedy wypróżnisz szambo? Strasznie śmierdzi!


ανήκω

Το σπίτι αυτό ανήκει στον πατέρα μου.

należeć, być członkiem/częścią jakiegoś zbioru

Η Ελλάδα ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση.


τονώνω το ηθικό

(1.1) n.gr. τονώνω + ηθικό

Τα λόγια σου τόνωσαν το ηθικό μου.


κοινοβουλευτικός

Η κοινοβουλευτική ομάδα του σοσιαλιστικού κόμματος αποτελείται από δέκα βουλευτές.

Grupa parlementarna partii socjalistycznej składa się z dziesięciu parlamentarzystów.


λογοτέχνης

λόγος + τέχνη


λογοτεχνία

zob. λογοτέχνης


στη βράση κολλάει το σίδερο

kuj żelazo, póki gorące; przy wrzeniu przywiera żelazo

pl-στη_βράση_κολλάει_το_σίδερο-el-unknown-rt6bguc3


χορογραφία

franc. chorégraphie < zapożyczenie powrotne od gr. χορεία + -γραφία


μυθιστόρημα

μύθος + ιστόρημα


μυθιστοριογραφία

zob. μυθιστόρημα


μυθιστοριογράφος

n.gr. μυθιστορία + -γράφος

Αυτός ο μυθιστοριογράφος τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ.

Ten powieściopisarz wyróżniony nagrodą Nobla.


μυθιστοριογράφος

n.gr. μυθιστορία + -γράφος


Γενάρης

zob. Ιανουάριος


σταφίδα

Η κορινθιακή σταφίδα είναι η καλύτερη του κόσμου.

Rodzynka koryncka jest najlepsza na świecie.

Αν συνεχίσω να πίνω έτσι, μέχρι το πρωί θα έχω γίνει σταφίδα.

Jeśli nadal będę tak pić, to do rana będę pijany jak świnia.


πικρός

Το πρωί πίνω τον καφέ μου χωρίς ζάχαρη, πολύ πικρό.

Rano piję zawsze kawę bez cukru, bardzo gorzką.


ύστερα

nie mylić z: υστέρα

Πρώτα θα φας κι ύστερα θα παίξεις.

Ύστερα από τόσα χρόνια μου έγραψε ένα γράμμα.


ύστερα

nie mylić z: υστέρα


φορτηγό

zob. φορτηγός

Μ' αυτό το φορτηγό μεταφέρουμε τα προϊόντα μας.


μακρομάνικος

zob. μακρύς + μανίκι

Το χειμώνα προτιμώ να φορώ μακρομάνικα πουκάμισα.

Latem wolę nosić koszule z długim rękawem.


μακρυμάνικος

zob. μακρύς + μανίκι

Το χειμώνα προτιμώ να φορώ μακρυμάνικα πουκάμισα.


κοντομάνικος

zob. κοντός + μανίκι

Το καλοκαίρι προτιμώ να φορώ κοντομάνικα πουκάμισα.

Latem wolę nosić koszule z krótkim rękawem.


φόντο

Πήρα μια αναμνηστική φωτογραφία με φόντο τη θάλασσα.

Zrobiłem/am pamiątkowe zdjęcie na tle morza.


καλοπερνώ σαν πασάς

zob. καλοπερνώ + πασάς


καρύδι

Η κατανάλωση καρυδιών βελτιώνει τα επίπεδα χοληστερόλης του οργανισμού και ενισχύει την ελαστικότητα των αιμοφόρων αγγείων.

Konsumpcja orzechów włoskich polepsza poziomy cholesterolu w organiźmie i zwiększa elastyczność naczyń krwionośnych.


δέκατος τέταρτος

zob. δέκατος + τέταρτος


αναμνηστικός

gr. ἀναμνηστικός

Στο σημείο που δολοφονήθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου δέκα αντάρτες υπάρχει μια αναμνηστική πλάκα.

W miejscu, w którym zamordowano podczas wojny dziesięciu partyzantów, jest pamiątkowa tablica.


άδεια οδηγήσεως

n.gr. άδεια + D. οδήγηση

Ένας φίλος μου καταδικάστηκε σε πρόστιμο, επειδή είχε οδηγήσει αυτοκίνητο χωρίς άδεια οδηγήσεως.

Mój kolega został skazany na karę grzywny, ponieważ prowadził samochód bez prawa jazdy.


βιβλιοθήκη

koine βιβλιοθήκη

Πρέπει να πάω στη βιβλιοθήκη, για να επιστρέψω ένα βιβλίο.

Muszę pójść do biblioteki (aby) zwrócić książkę.


μετασχηματιστής

zob. μετασχηματίζω


πεζογραφία

zob. πεζογράφος


πεζογράφος

n.gr. πεζός + γράφω


πεζογράφος

n.gr. πεζός + γράφω


συγγραφέας

gr. συγγραφεύς

Η ιστοσελίδα αυτή είναι αφιερωμένη σε βραβευμένους συγγραφείς.

Ta strona internetowa jest poświęcona nagrodzonym pisarzom.


συγγραφέας

gr. συγγραφεύς


μαθηματική

forma żeńska od μαθηματικός


ραδιόφωνο

zob. ράδιο + φωνή


απόφοιτος

zob. αποφοιτώ


παραμονή Χριστουγέννων

zob. παραμονή + Χριστούγεννα

pl-παραμονή_Χριστουγέννων-el-noun-w22a3u09


κοιμάμαι με τις κότες

zob. κοιμάμαι + κότα


χορογραφικός

zob. χορογραφία


γιαούρτι

όποιος καεί με το χυλό, φυσάει και το γιαούρτι

kto się na gorącym sparzy, na zimne dmucha


κλώσα

gr. κλώσσω → gdakać


σεντόνι

bardzo długi i nieciekawy artykuł lub publikacja


αγοράζω γουρούνι στο σακί

zob. Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne

pl-αγοράζω_γουρούνι_στο_σακί-el-unknown-1yHOPkaV


πύργος της Βαβέλ

zob. πύργος + Βαβέλ


τσιμεντένιος

zob. τσιμέντο


βραβείο

zob. βραβεύω


λάχανο Βρυξελλών

zob. λάχανο + Βρυξέλλες


κινητή εορτή

zob. κινητός + εορτή


πάτωμα

Παιδιά, μην πετάτε τα χαρτιά στο πάτωμα!

Dzieci, nie rzucajcie papierów na podłogę!


φωσφόρος

forma równoważna φώσφορος


φώσφορος

gr. φωσφόρος


τσιμεντάρω

Πρέπει να τσιμεντάρω το πάτωμα του γκαράζ.


κυπαρίσσι

(1.1) gr. κυπάρισσος

Ακόμα μακρύτερα, κάτι κυπαρίσσια, μέσα στην άχνα του πρωϊνού, σπαθίζανε το γαλατωμένο ουρανό.

Jeszcze dalej, kilka cyprysów pośród oparów poranka jakby szablami kłuło wybialałe niebo.

Άγγελου Τερζάκη, Ταξίδι με τον Έσπερο, Αθήνα, 1946, σ. 10


βολεϊμπολίστας

zob. βόλεϊμπολ


γουρούνι

σαν να σφάζουνε γουρούνι

jakby zarzynali prosię (zob. kwiczeć jak zarzynane prosię)

przysłowie: σαπουνίζοντας γουρούνι χάνεις κόπο και σαπούνι

myjąc mydłem świnię marnujesz (swój) trud i mydło

(o osobach) świntuch, świnia, drań, szuja

Βρήκε το ιταλικό του περίστροφο και τις σφαίρες σ' ένα συρτάρι και τα κράτησε, να τα 'χει αν τυχόν γύριζαν τα φασιστικά γουρούνια.

Znalazła jego włoski rewolwer i naboje w szufladzie i trzymała je przy sobie, aby mieć na wypadek gdyby wróciły te faszystowskie świnie.

Louis de Bernières, Το μαντολίνο του λοχαγού Κορέλι, ISBN 960-274-119-8, str. 515


ισπανικά

zob. Ισπανία


γυναικείος

zob. γυναίκα


φαρμακευτική

zob. φαρμακευτικός

Ο γιος μου είναι φοιτητής στο τμήμα φαρμακευτικής.

Mój syn jest studentem wydziału farmacji.


Αιγαίο

Πέρυσι κάναμε κρουαζιέρα στο Αιγαίο με μια θαλαμηγό.

W zeszłym roku zrobiliśmy rejs jachtem po Morzu Egejskim.

Οι προγραμματισμένες στρατιωτικές ασκήσεις πραγματοποιούνται στο Αιγαίο.

Zaplanowane manewry wojskowe odbywają się na Morzu Egejskim.


φαρμακευτικός

gr. φαρμακευτικός


θαλασσαετός

zob. θάλασσα + αετός


κροκοδείλιος

zob. κροκόδειλος


Σλοβακία

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Europy


αερόσακος

zob. αερο- + σάκος


κωλόφαρδος

zob. κώλος + φαρδύς

Ο κωλόφαρδος της χρονιάς είναι ένας Κινέζος που έπεσε από τον δέκατο όροφο και επέζησε.

Farciarzem roku jest jeden Chińczyk, który spadł z dziesiątego piętra i przeżył.


ολμοβόλο

zob. όλμος + βόλος


κροκόδειλος

gr. κροκόδειλος

Οι κροκόδειλοι ζουνε σε ποτάμια και σε λίμνες των θερμών χωρών.

Krokodyle żyją rzekach i jeziorach ciepłych krajów.


μαγειρεύω

Τις Κυριακές η μάνα μου δε μαγειρεύει γιατί πηγαίνουμε στη θάλασσα.

W niedziele moja mama nie gotuje, bo chodzimy na plażę.


πολεμικό

od πολεμικό πλοίο


χηρεύω

Η γιαγιά μου χήρεψε πολύ νωρίς.


αντιπλοίαρχος

zob. αντι + πλοίαρχος


ταγματαρχίνα

zob. ταγματάρχης


υγεία

Το κάπνισμα βλάπτει σοβαρά την υγεία.


γερουσιαστής

koine γερουσιαστής


γερουσιαστής

koine γερουσιαστής


επισμηναγός

zob. σμηναγός


Βιστούλας

Το όνομα του ποταμού που περνάει από τη Βαρσοβία είναι Βιστούλας.

Nazwa rzeki, która płynie przez Warszawę, to Wisła.


ταγματάρχης

koine ταγματάρχης


ταγματάρχης

koine ταγματάρχης


χριστιανισμός

zob. χριστιανός


αντιγόνο

zob. αντι- + γόνος

Η είσοδος ενός αντιγόνου στον οργανισμό προκαλεί ανοσία.

Wejście antygenu do organizmu wywołuje reakcję odpornościową.


αντίσωμα

zob. αντι- + σώμα

Τα αντισώματα είναι πρωτεΐνες, που παράγονται από τα λεμφοκύτταρα.

Przeciwciała to białka wydzielane przez limfocyty.


μικροβιολογία

zob. μικρόβιον + -λογία

Η μικροβιολογία εξετάζει τους οργανισμούς που δε φαίνονται με γυμνό μάτι.

Mikrobiologia studiuje organizmy, które są niewidoczne gołym okiem.


υποστράτηγος

gr. ὑποστράτηγος


αντιστράτηγος

gr. ἀντιστράτηγος


ενάμισης

zob. ένας + μισός

Σε περίμενα ενάμιση χρόνο.


αγκώνας

Μην ακουμπάς τους αγκώνες σου στο τραπέζι.


μιάμιση

zob. μια + μισή

Σε μιάμιση ώρα θα είμαι στην Αθήνα.


ενάμισι

zob. ένα + μισό

Το παιδί της είναι ενάμισι έτους.


επιδημιολογία

zob. επιδημία + -λογία


Ακαδημία

(1.1) gr. Ἀκαδήμεια


πρωτεΐνη

Το γάλα είναι πλούσιο σε πρωτεΐνες.


φίμωτρο

gr. φίμωτρον


ξοδεύω

Πόσο ξοδεύεις το μήνα;

Πόση βενζίνη ξοδεύει το αυτοκίνητό σου;

Ξοδέψα πολύ χρόνο για να τον πείσω.

Straciłem/am dużo czasu, żeby go przekonać.


αντιπτέραρχος

gr. αντι- + gr. πτέραρχος


πτέραρχος

gr. πτερόν + gr. -αρχος


κύτταρο

gr. κύτταρον

Το κύτταρο είναι η βασική δομική και λειτουργική μονάδα κάθε ζωντανού οργανισμού.

Komórka jest podstawową jednostką składową i funkcyjną wszystkich żywych organizmów.


πόσος

Πόσα δωμάτια έχει το ξενοδοχείο;

Πόσων χρονών είσαι;


παλάμη

że wezmę pieniądze (albo) że wydam pieniądze

przyrząd służący do wszywania likliny w lik żagla


στρατηγός

gr. στρατηγός

w Grecji stopień ten ma tylko Szef Sztabu Głównego, jeżeli pochodzi on z wojsk lądowych.

odpowiednik wojsk powietrznych: πτέραρχος, a wojsk morskich: ναύαρχος


λεμφοκύτταρο

zob. λέμφος + κύτος


αντικείμενο

(1.1-4) gr. ἀντικείμενον

Είδα την ταινία του Μπουνιουέλ «Το σκοτεινό αντικείμενο του πόθου».

Widziałem/am film Buñuela „Mroczny przedmiot pożądania”.


απολογία

gr. ἀπολογία


ουρανοξύστης

zob. ουρανός + ξύνω


γη της επαγγελίας

Σήμερα η Ευρώπη είναι γη της επαγγελίας για πολλούς μετανάστες.

Dzisiaj Europa jest ziemią obiecaną dla wielu emigrantów.


ταβερνιάρης

zob. ταβέρνα


ελεύθερος τέκτονας

zob. ελεύθερος + τέκτονας


ταΐζω

Η γιαγιά μου ταΐζει τις κότες τρεις φορές την ημέρα.

Moja babcia karmi kury trzy razy dziennie.


θυμάμαι

Όποιος ξέρει την Ελλάδα, τη θυμάται πάντα.


φιλοσοφικός

zob. φιλόσοφος


ατμοσφαιρικός

zob. ατμόσφαιρα


ταιριάζω

Δε σου ταιριάζει τέτοια συμπεριφορά.


ταλαιπωρία

gr. ταλαιπωρία


ταβερνιάρισσα

n.gr. ταβερνιάρης + -ισσα

właścicielka tawerny, szynkarka, oberżystka


σπηλιά

gr. σπήλαιον


φιλοσοφία

zob. φιλόσοφος
źródłosłów dla arab. فلسفة

Δεν θέλει μεγάλη φιλοσοφία για να καταλάβεις αυτό.

Nie potrzeba wielkiej filozofii, aby to zrozumieć.


στρυχνίνη

(1.1) franc. strychnine < gr. στρύχνος (zapożyczenie powrotne)


επιστροφή

gr. ἐπιστροφή

Στην επιστροφή μου, θα πω στους φίλους μου πώς πέρασα στην Ελλάδα.

Po powrocie opowiem moim przyjaciołom, jak spędziłem czas w Grecji.


περιοστίτιδα

zob. περιόστεο


περιπατητικός

od Περίπατος krytego miejsca w ateńskim Liceum, gdzie nauczał Arystoteles.


περίπατος

zob. περιπατώ

Ο περίπατός μας εξαρτάται από τον καιρό.


τάξη

Είμαι στην τρίτη τάξη γυμνασίου.

Το διάλειμμα τέλειωσε και οι μαθητές μπήκαν στην τάξη.

Przerwa się skończyła i uczniowie weszli do klasy.

Σήμερα η τάξη μας θα πάει εκδρομή στο μουσείο.

Dzisiaj nasza klasa pójdzie na wycieczkę do muzeum.

Στο δωμάτιο της κόρης μου βασιλεύει η τάξη.


προφήτισσα

zob. προφήτης


ξεκουμπώνω

zob. ξε- + κουμπώνω


περιόστεο

koine περιόστεον


προφητικός

zob. προφήτης


νυχτερίδα

gr. νυκτερίς < gr. νύκτερος → nocny < gr. νύξ → noc

Στη σπηλιά αυτή φωλιάζουν πολλές νυχτερίδες.

W tej jaskini gnieździ się dużo nietoperzy.


τετράγωνο

zob. τετράγωνος

Το τετράγωνο είναι ένα κανονικό πολύγωνο.


βιολόγος

n.gr. βιο- + -λόγος


βιολόγος

n.gr. βιο- + -λόγος


υπουργός

gr. ὑπουργός < gr. ὑπό + ἔργον → pod + dzieło, czyn


οθόνη

Όλοι εμείς περνάμε πολλές ώρες μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή.

My wszyscy spędzamy wiele godzin przed ekranem komputera.


πολύγωνο

gr. πολύγωνον


δημοσιογράφος

n.gr. δημόσιος + γράφω


δημοσιογράφος

n.gr. δημόσιος + γράφω


Νείλος

gr. Νεῖλος < gr. νεῖλος


πρόβιος

zob. πρόβατο


συνήγορος του διαβόλου

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Związki frazeologiczne

pl-συνήγορος_του_διαβόλου-el-noun-nWinq~Vl


χωρίς περιστροφές

zob. Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne


προφητεία

zob. προφητεύω


δημοκρατικός

zob. δημοκρατία


δημοκρατικός

zob. δημοκρατία


πρόβειος

zob. πρόβατο


ράφτης

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Zawody


αλεπού

Είσαι πονηρή σαν αλεπού.


γλάρος

nie mylić z: γλαρός


προφήτης

gr. προφήτης

przysłowia: ουδείς προφήτης στον τόπο του

nikt nie jest prorokiem we własnym kraju


γνώμη

είμαι της γνώμης ότι, είμαι της γνώμης πως

ο λύκος κι αν εγέρασε κι άσπρισε το μαλλί του, ούτε τη γνώμη άλλαξε ούτε την κεφαλή του

kto się wilkiem urodził, ten lisem być nie może

Ποια είναι η γνώμη σου γι' αυτό το θέμα;


γαλαζοαίματος

n.gr. γαλάζιος + αίμα


τσέπη

Όλα αυτά τα έξοδα πληρώνω από την τσέπη μου.

Wszystkie te wydatki płacę z własnej kieszeni.


κάτω

Κάτω ο πόλεμος!


κάτω

niższy (znajdujący się o poziom niżej); parterowy (znajdujący się na parterze)

Ο φίλος μου μένει στον κάτω όροφο.

Mój kolega mieszka o piętro niżej / na parterze.


επανάσταση

(1.1) gr. ἐπανάστασις

Η βιομηχανική επανάσταση άρχισε στα μέσα του 19ου αιώνα.

Rewolucja przemysłowa zaczęła się w połowie 19. wieku.


μαγαζάτορας

sklepikarz, sprzedawca, właściciel sklepu


ιστιοφόρο

śr.gr. ἱστιοφόρος → gr. ἱστίον (żagiel) + gr. φέρω (nosić)


δεκανέας

stopień odpowiadający OR-4 w kodzie NATO


συστηματικός

koine συστηματικός


μαθηματικός

gr. μαθηματικός


μαθηματικός

gr. μαθηματικός


μαθηματικός

gr. μαθηματικός


λουτροθεραπεία

gr. λουτρόν + gr. θεραπεία


μαβής

Τα μαβιά της μάτια τον κοιτούσαν και του έλεγαν: «Πάρε με!».

Jej jasnofioletowe oczy patrzyły na niego i mówiły mu: «Bierz mnie!».


ψεύτης

ρώτα τον μπάρμπα μου τον ψεύτη

ironiczna odpowiedź dla kogoś, kto powołuje się na niewiarygodne źródło

niech Bóg przyłapie mnie na kłamstwie na kłamcę

ο ψεύτης και ο κλέφτης τον πρώτο χρόνο χαίρονται

oszust i złodziej pierwszego roku cieszą się

Δε σε πιστεύω γιατί είσαι ψεύτης.


μα

(1.1) wł. ma < łac. magis
(2.1-2) gr. μά

Θα 'θελα να το κάνω, μα φοβάμαι.


μα

Μα το Θεό!

Μα τι είναι αυτά που λες;


αγγούρι

(1.1) śr.gr. ἀγγούριν < śr.gr. ἀγγούριον < zdrobn. od gr. ἄγουρος → niedojrzały


γερός

nie mylić z: γέρος

Αν το παιδί σου πίνει πολύ γάλα, θα γίνει γερό και δυνατό.

Jeżeli twoje dziecko pije dużo mleka, będzie zdrowe i mocne.

Ο γιος μου είναι πολύ γερός στα μαθηματικά.


λογική

gr. λογική < gr. λογικός < gr. λόγος


δαχτυλίδι

gr. δακτύλιος

Ο Γιάννης έκανε δώρο στη Μαρία ένα χρυσό δαχτυλίδι αρραβώνων.

Jan podarował Marii złoty pierścionek zaręczynowy.


τρομοκράτηση

zob. τρομοκρατώ


τρομοκρατία

zob. τρομοκρατώ


τρομοκράτισσα

zob. τρομοκρατώ


τρομοκρατικός

zob. τρομοκρατώ

Ο γιος της κατηγορείται για συμμετοχή σε μια τρομοκρατική οργάνωση.

Jej syn jest sądzony za współpracę z pewną organizacją terrorystyczną.


τρομοκράτης

zob. τρομοκρατώ


εμπόδιο

gr. ἐμπόδιον


συμβούλιο

zob. συμβουλή


αυτί

Το αυτί αίναι το αισθητήριο όργανο της ακοής.


τροχοσανίδα

n.gr. τροχός + σανίδα


επιστημολογικός

n.gr. επιστημολογία + -ικός


Διεθνής Ημέρα Γυναικών

pl-Διεθνής_Ημέρα_Γυναικών-el-noun-HUMUJZj2


Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας

pl-Διεθνής_Ημέρα_της_Γυναίκας-el-noun-HUMUJZj2


επιστήμονας

gr. ἐπιστήμων

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Zawody

Πολλοί επιστήμονες έχουν εκφράσει την ανησυχία τους για την επιθετικότητα της νέας γρίπης.

Wielu naukowców wyraziło swój niepokój z powodu agresywności nowej grypy.


επιστήμονας

gr. ἐπιστήμων

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Zawody


επιστημολογία

gr. ἐπιστήμη + gr. -λογία


γερμανικός

zob. Γερμανός


γερμανικά

zob. γερμανικός


γερμανικά

zob. γερμανικός


επιστήμη

gr. ἐπιστήμη

θετικές / θεωρητικές / ανθρωπιστικές επιστήμες

Οι αρχαίοι Έλληνες έβαλαν τις βάσεις της σύγχρονης επιστήμης.

Starożytni Grecy położyli podwaliny współczesnej nauki.


νευρικός

Το νευρικό σύστημα ρυθμίζει όλες τις λειτουργίες του ανθρώπινου σώματος.

Układ nerwowy człowieka reguluje wszystkie czynności ludzkiego ciała.


πέος

Είμαι το περισκόπιο του πέους μου.


τηλεφωνικός

zob. τηλέφωνο

Τα στοιχεία μου δε φαίνονται στον τηλεφωνικό κατάλογο.

Moje dane nie figurują w książce telefonicznej.


αναπηρική πολυθρόνα

zob. ανάπηρος + πολυθρόνα


αναπηρικός

zob. ανάπηρος


αναπηρική καρέκλα

zob. ανάπηρος + καρέκλα


τηλεφωνία

zob. τηλέφωνο


ηπατοκύτταρο

zob. ήπαρ + κύτταρο


Φιλανδέζα

forma równoważna Φιλανδή

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


Φιλανδή

forma równoważna Φιλανδέζα


ιός

nie mylić z: υιός, Υιός

Οι ιοί δε συνιστούν κύτταρα.


Φιλανδία

forma równoważna i oficjalna: Φινλανδία

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Europy


καρκίνος

gr. καρκίνος

Η δημιουργία του καρκίνου σχετίζεται με το γενετικό υλικό.

Tworzenie się raka jest związane z materiałem genetycznym.


δημιουργία

gr. δημιουργία


πάγκρεας

(1.1) gr. πάγκρεας, nazwa nadana temu organowi przez starogreckiego anatoma Rufusa z Efezu, prawdopodobnie od πᾶν → „wszystko”, „całe” i κρέας → „mięso”

Το πάγκρεας είναι μεικτός αδένας: ενδοκρινής και εξωκρινής.

Trzustka jest dwojakim gruczołem: wewnątrzwydzielniczym i zewnątrzwydzielniczym.


δάσος

Αν είχαμε συνείδηση του ρόλου που παίζουν τα δάση στη ζωή μας, θα τα προστατεύαμε.

Gdybyśmy mieli świadomość roli, jaką odgrywają lasy w naszym życiu, chronilibyśmy je.


ανάπηρος

gr. ἀνά + gr. πηρός


πυρήνας

Στον πυρήνα βρίσκεται το DNA του κυττάρου.

Ο ατομικός πυρήνας αποτελείται από πολύ μικρά σωματίδια, τα πρωτόνια και τα νετρόνια.

Jądro atomowe składa się z bardzo małych cząstek, protonów i neutronów.


εξετάζω

Πρέπει να σε εξετάσει ο γιατρός.

Εξέτασα όλους τους μαθητές μου προφορικώς και γραπτώς.

Przeegzaminowałem wszystkich swoich uczniów ustnie i pisemnie.


ένζυμο

zob. ένζυμος


λεξικός

Αυτές οι λεξικές μορφές είναι σύνθετες.


επικουρισμός

od imienia założyciela tej szkoły filozoficznej: Επίκουρος


κλωστή

zob. κλωστός ← κλώθω

włókno, żyłka (w materiach organicznych)


γίγαντας με πήλινα πόδια

pl-γίγαντας_με_πήλινα_πόδια-el-unknown-vuO0~cGx


Μεγάλη Παρασκευή

zob. μέγας + Παρασκευή


πνευμονόκοκκος

gr. πνεύμων + gr. κόκκος


αφήνω στον τόπο

zob. αφήνω + στον + τόπος

El-αφήνω στον τόπο.ogg


ήρωας της ημέρας

zob. ήρωας + ημέρα


καρκινογόνος

n.gr. καρκίνος + -γόνος


αβασία

gr. α- → przedrostek przeczący + gr. βάσις → krok


γίγαντας

forma równoważna: γίγας


θεά

nie mylić z: θέα


αλβανικός

El-αλβανικός.ogg


Αλβανός

El-Αλβανός.ogg


θανάσιμος

gr. θανάσιμος

Ο στρατιώτης έχει καταφέρει ένα θανάσιμο χτύπημα στον εχθρό του.

Żołnierz zadał śmiertelny cios swemu nieprzyjacielowi.

Θα κάνεις θανάσιμο σφάλμα αν χωρίσεις τη σύζυγό σου.

Zrobisz fatalny błąd, jeżeli rozejdziesz się ze swoją żoną.


ουρά

nie mylić z: ούρα

Μόλις με είδε, ο σκύλος μου κούνησε την ουρά του από χαρά.

Mój pies, jak tylko mnie zobaczył, pomerdał z radości ogonem.

Αυτό το νυφικό με ουρά κάνει 1000 €.

Ta ślubna suknia z trenem kosztuje 1000 €.


Αλβανίδα

El-Αλβανίδα.ogg


στρατιώτης

gr. στρατιώτης

zob. κληρωτός

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Zawody


Μαυροβούνια

zob. Μαυροβούνιο


Μαυροβούνιος

zob. Μαυροβούνιο


περυσινός

gr. περυσινός


λαχτάρα

zob. λαχταρώ


περσινός

gr. περυσινός


μακρύς

Το αγόρι φορούσε μακρύ παντελόνι με τιράντες.

Chłopczyk był ubrany w długie spodnie z szelkami.


δένω

Η αγάπη μάς έδεσε για πάντα.

Δέσε την πληγή σου!


δένω

(o roślinach) wiązać się, zawiązywać się

(o osobach) dojrzewać, dorastać, dorośleć


αγένεια

Είναι αγένεια να μην την χαιρετήσεις.

To niegrzeczność (z twojej strony) nie ukłonić się jej.


καλλιτέχνιδα

zob. καλλι- + τέχνη


καλλιτέχνης

zob. καλλι- + τέχνη


αγγίζω

forma równoważna: εγγίζω


μετά

z biernikiem oznacza następstwo w czasie lub przestrzeni oraz relację przyczyna - skutek po, za

Μετά το μάθημα πήγαμε στο σινεμά.

Οι μαθητές μπήκαν στην τάξη ο ένας μετά τον άλλο.

Uczniowie weszli do klasy jeden za drugim.

z dopełniaczem oznacza towarzyszenie lub sposób (razem) z; używany zazwyczaj w utartych wyrażeniach

Θα το κάνω μετά χαράς.


μετά

Πρώτα θα φας και μετά θα παίζεις.

Najpierw zjesz, a potem będziesz bawić się.


Σοβιετική Ένωση

zob. σοβιετικός + ένωση


αγκαλιά

n.gr. αγκαλιάζω + -ιά

Ο παππούς με πήρε στην αγκαλιά του και με φίλησε.

Dziadek wziął mnie w ramiona i pocałował mnie.

Σου έφερα μια αγκαλιά λουλούδια.


αγενής

Μην είσαι τόσο αγενής!


νορβηγικός

n.gr. Νορβηγία + -ικός


κακός

Τα τρία μικρά γουρουνάκια και ο κακός λύκος είναι πρωταγωνιστές ενός γνωστού παραμυθιού.

Trzy małe świnki i zły wilk są bohaterami popularnej bajki.


γροθιά

zob. γρόνθος

Χτύπησα τη γροθιά μου στο τραπέζι κι όλοι σώπασαν.

Uderzyłem pięścią w stół i wszyscy zamilkli.


άγνωστος

gr. ἄγνωστος


άγνωστος

gr. ἄγνωστος


πνευματικός

gr. πνευματικός ← gr. πνεῦμα


πνευματικός

gr. πνευματικός ← gr. πνεῦμα


δεκάλογος

zob. δέκα + λόγος


τετράφυλλο τριφύλλι

zob. τετράφυλλος + τριφύλλι

Πολλοί πιστεύουν πως το τετράφυλλο τριφύλλι φέρνει γούρι.

Dużo ludzi wierzy, że czterolistna koniczyna przynosi szczęście.


άλμα επί κοντώ

zob. άλμα + επί + κοντός


δισκοβόλος

zob. δίσκος + βάλλω


Ιάπωνας

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


δισκοβολία

zob. δισκοβόλος


τριφύλλι

gr. τρίφυλλον


κυπριακός

koine Κυπριακός


άλμα τριπλούν

n.gr. άλμα εις τριπλούν


τετράφυλλος

gr. τετρα- + gr. φύλλον


δισκοβολώ

gr. δισκοβολὦ


αλγερικός

El-αλγερικός.ogg


κεκλεισμένων των θυρών

pl-κεκλεισμένων_των_θυρών-el-adv_phrase-h-xWMyXS


κεκλεισμένων των θυρών

pl-κεκλεισμένων_των_θυρών-el-adj_phrase-h-xWMyXS


αφγανικός

El-αφγανικός.ogg


αλυσίδα

αντιολισθητική / μεταλλική / χοντρή αλυσίδα

szereg (którego nie wolno ( nie trzeba lub nie można) złamać)


Αφγανός

El-Αφγανός.ogg


αλγερίνικος

El-αλγερίνικος.ogg


ναυαγοσώστης

zob. ναυαγός + σώζω

Το επάγγελμα του ναυαγοσώστη είναι αρκετά επικίνδυνο.

Zawód ratownika jest dość niebezpieczny.


Αλγερινή

El-Αλγερινή.ogg


Αλγερινός

El-Αλγερινός.ogg


ναυαγοσώστρια

zob. ναυαγός + σώζω

Φέτος στην παραλία έχει όμορφες ναυαγοσώστριες.

Tego roku są na plaży ładne ratowniczki.


Αφρική

Η Σενεγάλη βρίσκεται στη βορειοδυτική Αφρική.

Senegal znajduje się w Afryce północno-zachodniej


Αργεντινή

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Ameryki


Αλγερία

El-Αλγερία.ogg

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Afryki


ναυπηγικός

koine ναυπηγικός


διάσπαση

gr. διάσπασις

Οι κυτταρικές λειτουργίες χρειάζονται ενέργεια, την οποία τα κύτταρα παίρνουν από τη διάσπαση των διαφόρων ουσιών.

Procesy wewnątrzkomórkowe potrzebują energii, którą komórki biorą z rozkładu różnych substancji.

Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης επήλθε διάσπαση στο κομμουνιστικό κόμμα.

Po rozwiązaniu się Związku Radzieckiego nastąpił rozłam w partii komunistycznej.


στόλος

αποτελείται από περίπου 20.000 σκάφη.

Grecka flota rybacka składa się z około 20000 statków.

Ο στόλος αυτής της αεροπορικής εταιρείας πρόσφατα ανανεώθηκε.

Flotylla samolotów tych linii lotniczych niedawno się odnowiła.


αλιευτικός

gr. ἁλιευτικός

Οι ναυαγοί διασώθηκαν από ένα αλιευτικό σκάφος.

Rozbitkowie zostali uratowani przez statek rybacki.


Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

pl-Ένωση_Σοβιετικών_Σοσιαλιστικών_Δημοκρατιών-el-noun-rXyx7RAd


Βοσνία και Ερζεγοβίνη

pl-Βοσνία_και_Ερζεγοβίνη-el-noun-ArLPkfk3


ιππότης

(1.1) gr. ἱππότης → jeździec, kawalerzysta

kawaler (orderu lub mężczyzna zachowujący się po kawalersku)


όμως

Τον κάλεσα, όμως δεν ήρθε.


όποιος

gr. ο- + ποῖος

nie mylić z: οποίος


πιτζάμα

z nowoindyjskiego paej΄amah → szerokie spodnie


ωμοπλάτη

gr. ὠμοπλάτη


όροφος

Κατοικώ στον πρώτο όροφο.


ύπαιθρος

gr. ὕπαιθρος


έγχορδος

gr. ἔγχορδος


είμαι τρελός για

zob. είμαι + τρελός

Ο γιος μου είναι τρελός για αυτό το κορίτσι.

Mój syn ma bzika na punkcie tej dziewczyny.


σώος και αβλαβής

zob. σώος + αβλαβής

Σώοι και αβλαβείς επέστρεψαν στη Γη τρεις αστροναύτες από το διεθνή διαστημικό σταθμό.

Cali i zdrowi wrócili na Ziemię trzej kosmonauci z międzynarodowej stacji kosmicznej.


ψυχολογία

zob. ψυχο- + -λογία


ψευδαργυρικός

zob. ψευδάργυρος


τσουνάμι

ang. tsunami ← z japońskiego: tsu → port, schronienie + nami → fala


ψυχολόγος

n.gr. ψυχολογία + -λόγος


ψυχολόγος

n.gr. ψυχολογία + -λόγος


άλλοτε

Θα στο εξηγησώ άλλοτε, όταν θα έχω καιρό.

Wytłumaczę ci to kiedy indziej, jak bedę miał/a czas.

Άλλοτε ο κόσμος ήταν πιο ήσυχος.


σφεντάμι

gr. σφένδαμνος


όρος

(1.1-2) gr. ὄρος → góra
(2.1-4) gr. ὅρος → skraj ziemi, granica

nie mylić z: ορός


όρος

nie mylić z: ορός


ψευδάργυρος

gr. ψευδής + gr. ἀργυροῦς → fałszywe + srebro


δαμόκλειος σπάθη

zob. δαμόκλειος + σπάθη


Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

pl-Ηνωμένα_Αραβικά_Εμιράτα-el-noun-AP15zAaq


Δημοκρατία της Τσεχίας

pl-Δημοκρατία_της_Τσεχίας-el-noun-x9OII80I


Βιέννη

inna pisownia: Βιένη


Ισημερινός

(1.1) zob. ισημερινός


Αίγυπτος

gr. Αἴγυπτος


Εβραίος

Ο Θεός έδωσε τις δέκα εντολές στους Εβραίους.


Ολλανδία

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Europy


αβδηρίτης

zob. Αβδηρίτης


φιλόδοξος

gr. φιλόδοξος


αδερφή

zob. αδελφός


αδελφή

zob. αδελφός


μαμμωνάς

gr. μαμωνᾶς → bogactwo ← od imienia aramejskiego bożka pieniędzy Mammona


αντίθεση

gr. ἀντίθεσις


άπληστος

gr. ἄπληστος


Αβδηρίτης

gr. Ἀβδηρίτης


ακριβής

zob. ακριβός


έλλειψη

gr. ἔλλειψις


αδύνατος

gr. ἀδύνατος


απουσία

Γύρισα σπίτι ύστερα από δυο εβδομάδες απουσία.

Wróciłem/am do domu po dwóch tygodniach nieobecności.


δολάριο

spotykana jest jeszcze forma przestarzała δολλάριο


Αυστραλέζα

zob. Αυστραλία


υδρογόνο

zob. ύδωρ + γόνον


βαλανιδιά

n.gr. βαλανίδι + -ιά


βασίλισσα

(1.1) gr. βασιλιάς + -ισσα


βελανιδιά

n.gr. βελανίδι + -ιά


ρεύμα

gr. ῥεῦμα → prąd

Πλέαμε ενάντια στο ρεύμα ποταμού.


βαμβάκι

zdrobnienie od gr. βάμβαξ ← pers. pambak

forma równoważna: μπαμπάκι


βλακεία

Έκανε μια βλακεία και τώρα τρέμει μην το μάθει η μάνα του.

Zrobił głupstwo, a teraz boi się, żeby nie nie dowiedziała się o tym jego matka.


γνωρίζω

Γνωρίζω καλά την Ελλάδα.

Δεν γνώιζε κολύμπι και πνίγηκε στο ποτάμι.

Nie umiał/a pływać i utopił/a się w rzece.

Μου επιτρέπετε, κύριε, να σας γνωρίζω τη γυναίκα μου.

Pan pozwoli, że przedstawię panu moją żonę.


γαμπρός

samiec (zazwyczaj pies lub kot uliczny) latający za samicami


αγωνίζομαι

gr. ἀγωνίζομαι


Αλσατία

śr.łac. Alisatia prawdopodobnie od celtyckiego słowa alisa (skała, urwisko) lub aliso - rodzaj drzewa


το στόμα του είναι βόθρος

pl-το_στόμα_του_είναι_βόθρος-el-unknown-TZXiG4ds


βαράω το κεφάλι μου στον τοίχο

zobacz też: Indeks: Grecki - Związki frazeologiczne

pl-βαράω_το_κεφάλι_μου_στον_τοίχο-el-unknown-kQdUh-aW


συμμετοχική δημοκρατία

pl-συμμετοχική_δημοκρατία-el-noun-TltkQ7wF


ανοιξιάτικος

n.gr. άνοιξη


ετυμολογία

gr. ἔτυμον ← ἔτυμος → prawdziwy + -λογία

Η ετυμολογία μελετά την προέλευση των λέξεων και δείχνει από πού προέρχονται η μορφή τους και οι βασικές τους σημασίες.

Etymologia bada pochodzenie słów i ukazuje, skąd pochodzi ich forma oraz ich podstawowe znaczenia.


ραγίζω την καρδιά κάποιου

Indeks:Grecki - Związki frazeologiczne

pl-ραγίζω_την_καρδιά_κάποιου-el-unknown-FdmIi113


είμαι όλος/όλη αφτιά

zob. είμαι + όλος + αφτί


παρά τρίχα

zob. Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne


αδελφή ψυχή

zob. αδελφός + ψυχή


φυσιολογία

gr. φυσιολογία


σηκώνω τους ώμους μου

zob. σηκώνω + ώμος

pl-σηκώνω_τους_ώμους_μου-el-unknown-hsHbED0j


μαιευτική

gr. μαιευτική


επτά θανάσιμα αμαρτήματα

pl-επτά_θανάσιμα_αμαρτήματα-el-noun-P8SM28Mv


στοματικό σεξ

zob. στοματικός + σεξ


ηλεκτρόνιο

(1.1) ang. electron < n.łac. electricus < łac. electrum < gr. ἤλεκτρον → bursztyn


λευκορωσικός

zob. λευκός + ρωσικός


εκβιασμός

zob. εκβιάζω


κάθοδος

zob. κατά + οδός


επιτυχία

gr. ἐπιτυχία


μυρμήγκι

inna forma: μερμήγκι

zobacz też: Indeks:Grecki - Owady


θεραπευτικός

gr. θεραπευτικός


εγχειρίδιο

(1.1) gr. ἐγχειρίδιον < gr. ἐν + χείρ + -ίδιον


Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών

pl-Οργανισμός_Ηνωμένων_Εθνών-el-noun-Rk3w~3~b


Ιράν

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Azji


Γιουγκοσλαβία

daw. Νοτιοσλαβία i Νοτιοσλαυία


Γεώργιος

gr. Γεώργιος (Georgios) < gr. γεωργός (georgós) → rolnik

inne formy: Γιώργιος, Γιώργος, Γιώργης

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona


γεγονός

gr. γεγονός imiesłów bierny rodzaju nijakiego od czasownika gr. γίγνομαι


Άουσβιτς

Στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς υπήρχαν έξι θάλαμοι αερίων.

W obozie koncentracyjnym Auschwitz istniało sześć komór gazowych.


βαλίτσα

Δε θα χωρέσουν όλα σου τα ρούχα μέσα σε μια τόσο μικρή βαλίτσα.

Nie zmieszczą się wszystkie twoje ubrania w tak małej walizce.


ταντάλιο

gr. Τάνταλος

Το ταντάλιο είναι καλός αγωγός της θερμότητας και του ηλεκτρισμού.

Tantal jest dobrym przewodnikiem ciepła i elektryczności.


Πειραιάς

Πολλά βαπόρια πάνε από τον Πειραιά στα ελληνικά νησιά.

Dużo statków kursuje z Pireusu na wyspy greckie.


πλανήτης

gr. ἀστέρες πλανῆται → gwiazdy wędrujące

Οι πλανήτες δεν έχουν δικό τους φως, αλλά φωτίζονται από τον Ήλιο.

Planety nie mają własnego światła, a są oświetlane przez Słońce.


αντωνυμία

gr. ἀντωνυμία

αντωνυμία προσωπική / κτητική / δεικτική / αναφορική / ερωτηματική / αόριστη


αναφορικός

gr. ἀναφορικός


ρολογάδικο

zob. ρολογάς

zakład zegarmistrzowski, sklep zegarmistrzowski


βιοποικιλότητα

n.gr. βιο- + ποικιλότητα

Σήμερα είμαστε μάρτυρες μιας σταθερής φθίνουσας πορείας της βιοποικιλότητας.

Dzisiaj jesteśmy świadkami ciągłego procesu zubażającego bioróżnorodność.


εμπιστοσύνη

zob. έμπιστος


αθηναϊκός

gr. ἀθηναϊκός


νοσοκόμα

zob. νοσοκόμος

Η κόρη μου είναι διπλωματούχος νοσοκόμα.

Moja córka jest dyplomowaną pielęgniarką.


Άμστερνταμ

Το Άμστερνταμ ιδρύθηκε στις όχθες του ποταμού Άμστελ.

Amsterdam został założony na brzegach rzeki Amstel.


ψηφοφόρος

zob. ψήφος + φέρω


νοσοκόμος

gr. νόσος → choroba + gr. κομέω → dbać, troszczyć się


ιερός πόλεμος

zob. ιερός + πόλεμος


Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής

jest to forma spotykana w słownikach języka nowogreckiego, jakkolwiek bardziej oficjalna jest forma Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής

pl-Ηνωμένες_Πολιτείες_Αμερικής-el-noun--feLoHpT


φορολογικός παράδεισος

zob. φορολογικός παράδεισος

pl-φορολογικός_παράδεισος-el-noun-eZGMObG9


φορολογία επί των κεφαλαιακών κερδών

zob. φορολογία + επί + κεφαλαιακός + κέρδος

pl-φορολογία_επί_των_κεφαλαιακών_κερδών-el-noun-uMZAD5lV


σούρβο

zob. σουρβιά


ευγενικός

zob. ευγένεια

Είναι πολύ ευγενικό εκ μέρους σου.


Ινδονήσιος

zob. Ινδονησία


ινδονησιακός

zob. Ινδονησία


τυφλόμυγα

zob. τυφλός + μύγα


αχλαδόσχημος

n.gr. αχλάδι + σχήμα + -ος

Μερικά ελληνικά έγχορδα μουσικά όργανα έχουν αχλαδόσχημο αντηχείο.

Kilka greckich strunowych instrumentów muzycznych ma gruszkowate pudło rezonansowe.


σουρβιά

grecki średniowieczny: σουρβία ← łac. sorbus


ευγένεια

gr. εὐγένεια

Πρέπει να φέρεσαι πάντα με ευγένεια.

Powinieneś/powinnaś zachowywać się zawsze z grzecznością.


χιλιάδα

w przedziale od 1000 do 1999 używa się przymiotnika liczebnego χίλιοι

Ο αριθμός 2200 έχει δύο χιλιάδες και δύο εκατοντάδες.

Liczba 2200 zawiera dwa tysiące i dwie setki.


παράδεισος

gr. παράδεισος ← z perskiego pairi-daēza → miejsce otoczone murem


χίλιοι

stosowany tylko w przedziale od 1000 do 1999; w pozostałych przypadkach używa się rzeczownika χιλιάδα ż

Χίλιοι άνδρες, χίλιες γυναίκες και χίλια παιδιά κάνουν τρεις χιλιάδες άτομα.

Tysiąc mężczyzn, tysiąc kobiet i tysiąc dzieci to czyni razem trzy tysiące osób.


γραφείο ταξιδίων

zob. γραφείο + ταξίδι


ενθαλπία

gr. ἐν + gr. θάλπω (en) + (thálpo) → w + grzać


Σταυρός του Νότου

zob. σταυρός + νότος


αγαναχτώ

zob. αγανακτώ


αγαναχτώ

zob. αγανακτώ


ηβική σύμφυση

zob. ηβικός + σύμφυση


άβολος

(o rzeczach) niewygodny, nieporęczny, niedobry

Αυτή η καρέκλα είναι πολύ άβολη.

(o osobach) kłopotliwy, dokuczliwy, trudny


φασκομηλιά

zob. φασκόμηλο


σηραγγώδες σώμα

zob. σηραγγώδης + σώμα


αγανάκτηση

gr. ἀγανάκτησις → rozirytowanie, zagniewanie

Η εισβολή του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας προκάλεσε γενική αγανάκτηση.

Inwazja Izraela na Strefę Gazy wywołała powszechne oburzenie.


αγανακτώ

gr. ἀγανακτῶ → fermentować, irytować się

Η γυναίκα μου αγανακτεί όταν με βλέπει να βάζω τα πόδια μου στο τραπεζάκι του σαλονιού.

Moja żona oburza się, gdy widzi, jak kładę nogi na stoliczku w salonie.


αγανακτώ

Με αγανάκτησε η συμπεριφορά του.


όγκος

Η μονάδα μέτρησης του όγκου είναι το κυβικό μέτρο.

Jednostką miary objętości jest metr sześcienny.

Το έπιπλο αυτό δε χωρεί εδώ λόγω του μεγάλου όγκου του.

Ten mebel nie mieści się tutaj z powodu swych dużych rozmiarów.


λεξιλόγιο

gr. λέξις + gr. λέγω

Όλες οι λέξεις που μεταχειρίζονται οι Έλληνες αποτελούν το λεξιλόγιο της νεοελληνικής γλώσσας.

Wszystkie słowa, którymi posługują się Grecy, stanowią słownik języka nowogreckiego.


σπερματικός πόρος

zob. σπερματικός + πόρος


βολβοουρηθραίος αδένας

zob. βολβοουρηθραίος + αδένας

pl-βολβοουρηθραίος_αδένας-el-noun-Yo2Jk2oe


σπερματοδόχος κύστη

zob. σπερματοδόχος + κύστη


επιδιδυμίδα

gr. ἐπιδιδυμίς ← ἐπι + δίδυμος


δίγλωσσος

gr. δίγλωσσος ← gr. δίς + gr. γλῶσσα → dwa razy + język


ανθρώπινα δικαιώματα

zob. ανθρώπινος + δικαίωμα

Ο ΟΗΕ έχει στείλει στην περιοχή έξι αξιωματούχους να ερευνήσουν τις καταγγελίες αυτές καθώς και άλλες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

ΟΝΖ wysłała w ten region sześciu dyplomatów, aby zbadali te zarzuty jak też i inne naruszenia praw człowieka.

pl-ανθρώπινα_δικαιώματα-el-noun-q7CqWG8R


χάρτης

Κάθε χάρτης απεικονίζει τη μορφή που έχει ένα μέρος της επιφάνειας της Γης.

Każda mapa przedstawia kształt, jaki ma pewna część powierzchni Ziemi.


κρόταφος

gr. κρόταφος

Κοιτάζω τους γκρίζους κροτάφους σου και δεν πιστεύω ότι είσαι μόνο τριάντα χρονών.

Patrzę na twoje siwe skronie i nie chce mi się wierzyć, że masz tylko trzydzieści lat.


αίσθηση

gr. αἴσθησις

Η όραση, η ακοή, η όσφρηση, η γεύση και η αφή είναι οι πέντε αισθήσεις.

Wzrok, słuch, węch, smak i dotyk to pięć zmysłów.


αίσθημα

Μην παίζεις με τα αισθήματά μου!


ανθρώπινος

gr. ἀνθρώπινος


συλλαβή

gr. συλλαβή < gr. συλλαμβάνω


φορτιστής

zob. φορτίζω

Έχασα κάπου το φορτιστή του κινητού μου.

Zgubiłem/łam gdzieś ładowarkę od mojej komórki.


ηλιοκαμένος

zob. ήλιος + καμένος ims. od καίω

Όλοι οι ναυτικοί έχουν ηλιοκαμένο δέρμα.

Wszyscy marynarze mają spaloną słońcem skórę.


φορτίζω

gr. φορτίζομαι

ładować, naładować, podładowywać, podładować (prądem)

Φόρτισα την μπαταρία του κινητού μου.

Podładowałem/Podładowałam baterię mojej komórki.

Μ' αυτά τα λόγια φόρτισες επικίνδυνα την ατμόσφαιρα.

Tymi słowami naelektryzowałeś/aś niebezpiecznie atmosferę.


σεφ

Σήμερα θα δοκιμάσουμε τις σπεσιαλιτέ του σεφ.

Dzisiaj spróbujemy specjalności szefa kuchni.


στιγμή

Τώρα βρίσκομαι σε μια πολύ ιδιαίτερη στιγμή της ζωής μου.

Znajduję się teraz w bardzo specjalnym momencie mego życia.


σηκώνω

gr. σηκῶ → ważyć

Σήκωσα το ακουστικό, αλλά το τηλέφωνο έκλεισε.

Podniosłem/am słuchawkę, ale telefon przestał dzwonić.

stawiać na nogi, podnosić, mobilizować do wstania

Σήκωσα το νεαρό για να καθίσει μία έγκυος.

Zmobilizowałem młodzieńca do wstania, aby usiadła kobieta w ciąży.

Δε σηκώνω άλλο, φεύγω.

Όταν πέθανε ο πατέρας μας, η μάνα μας σήκωσε όλα τα βάρη του σπιτιού.

Kiedy umarł nasz ojciec, nasza mama wzięła na siebie cały ciężar domu.

Μαμάκα μου, να με σηκώσεις αύριο στις έξι το πρωί, γιατί θα πάμε εκδρομή όλο το σχολείο.

Mamusiu, obudź mnie jutro o szóstej rano, bo jedziemy na wycieczkę całą szkołą.


Αγνή

forma żeńska od gr. ἁγνός → czysty, niepokalany


χωροχρόνος

zob. χώρος + χρόνος


χωρόχρονος

zob. χώρος + χρόνος


βακτηρία

gr. βακτηρία


Ισλανδός

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


Ισλανδία

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Europy


φως φανάρι

Πώς τον αντέχεις και δεν τον παρατάς; Είναι φως φανάρι ότι δε σε αγαπάει.

Jak ty go znosisz i nie rzucasz go? Jest jasne jak słońce, że on cię nie kocha.


σαπουνόφουσκα

(1.1) zob. σαπούνι + φούσκα


ελάττωμα

zob. ελαττώνω

Το ψυγείο που αγόρασα έχει ελάττωμα και δε δουλεύει σωστά.

Lodówka, którą kupiłem/am, ma usterkę i nie działa prawidłowo.

Ο άντρας της έχει ένα μεγάλο ελάττωμα, γιατί πίνει πολύ κρασί.

Jej mąż ma wielką przywarę, bo pije dużo wina.


μεταλλειολογία

gr. μεταλλείον + -λογία


ενικός

koine ἑνικός


ενικός

koine ἑνικός


εντολή

Ο διευθυντής μας έδωσε εντολή να μη φύγει κανείς πριν τις πέντε.

Nasz dyrektor wydał polecenie, aby nikt nie wyszedł przed piątą.

Ο Θεός έδωσε τις δέκα εντολές στους Εβραίους.


κοσμογυρισμένος

zob. κόσμος + γυρίζω


τοπογραφία

zob. τοπογράφος


τοπογραφικός

zob. τοπογράφος


τοπογράφος

zob. τόπος + γράφω


τοπογράφος

zob. τόπος + γράφω


με κλειστά μάτια

Indeks:Nowogrecki - Związki frazeologiczne


τρικυμία σ' ένα ποτήρι νερό

zob. τρικυμία + ποτήρι + νερό

pl-τρικυμία_σ'_ένα_ποτήρι_νερό-el-unknown-MMqhVqH6


αναλύομαι σε δάκρυα

zob. αναλύω + δάκρυ


καθαρά Τετάρτη

zob. καθαρός + Τετάρτη


ιμπεριαλιστικός

zob. ιμπεριαλιστής


αντιιμπεριαλιστικός

zob. αντι- + ιμπεριαλιστικός

pl-αντιιμπεριαλιστικός-el-adj-c9bwD1mW


νεκροθάφτης

zob. νεκρός + θάπτω


συνεταιρισμός

zob. συνεταιρίζομαι


Αγία Τριάδα

(1.1) zob. άγιος + τριάδα


ο Θεός αργεί, μα δε λησμονεί

Pan Bóg nierychliwy, ale sprawiedliwy; Pan Bóg zwleka, ale nie zapomina

pl-ο_Θεός_αργεί,_μα_δε_λησμονεί-el-unknown-GcrulY8z


δούρειος ίππος

dywersant, spiskowiec, osoba działająca na szkodę otoczenia


σαπούνι

(przysłowia) τον αράπη κι αν τον πλένεις, το σαπούνι σου χαλάς

σαπουνίζοντας γουρούνι χάνεις κόπο και σαπούνι


όνειρο

Το όνειρό μου είναι να ταξιδέψω σε ολόκληρο τον κόσμο.

Moim marzeniem jest podróżować po całym świecie.


όνειρο

Οι φίλοι μου μού έκαναν ένα πάρτυ έκπληξη και περάσαμε όνειρο.

Moi przyjaciele urządzili mi przyjęcie niespodziankę i bawiliśmy się ekstra.


ταξιτζής

n.gr. ταξί + -ιτζής

Πήγαινέ με όπου θέλεις, ταξιτζή!


Μέγα Σάββατο

zob. μέγας + Σάββατο

forma równoważna: Μεγάλο Σάββατο


ιχθυολογία

franc. ichtyologie ← gr. ἰχθύς → ryba + -λογία


εντομολογικός

zob. εντομολογία


έβδομη τέχνη

zob. έβδομος + τέχνη


εντομοκτόνο

zob. εντομοκτόνος


καλές τέχνες

zob. καλός + τέχνη


μέγας

przymiotnik ten jest stosowany tylko w określonych kontekstach; w innych należy używać przymiotnika „μεγάλος”

(z nazwami własnymi) wielki, możny, wysoki


κυκλοφορικό σύστημα

zob. κυκλοφορικός + σύστημα

Το κυκλοφορικό σύστημα διακρίνεται σε αιμοφόρο και σε λεμφοφόρο σύστημα.

W układzie krążenia rozróżniamy układ krwionośny i limfonośny.


χταπόδι

(1.1) zob. οκτάπους
(1.1) źródłosłów dla tur. ahtapot


οκτάπους

(1.1) gr. ὀκτάπους < gr. ὀκτώ + πούς → osiem + noga

forma przestarzała, dziś prawie niespotykana, rzeczownika „χταπόδι”


έντομο

gr. ἐντομή ← ἐν + τέμνω → rytować, nacinać


εντομοφάγος

gr. ἔντομον → owad + -φάγος → -żerny


δικαιώματα των ζώων

zob. δικαίωμα + ζώο


πιεζοηλεκτρισμός

gr. πιέζω + ηλεκτρισμός


εντομολογία

franc. entomologie ← gr. ἔντομον + -λογία


εντομοκτόνος

gr. ἔντομο → owad + -κτόνος


κερατώνω

Ο φίλος μου ζήτησε διαζύγιο, όταν έμαθε ότι η γυναίκα του τον κεράτωνε.

Mój przyjaciel wystąpił o rozwód, gdy dowiedział się, że jego żona przyprawiała mu rogi.


υδατοκαλλιέργεια

zob. ύδωρ (w D.ύδατος) + καλλιέργεια


χημεία

zob. αλχημεία

zestrojenie, zgodność charakterów, przyciąganie


διαστημάνθρωπος

zob. διάστημα + άνθρωπος


ανθρώπινο γένος

zob. ανθρώπινος + γένος


ιμπεριαλίστρια

zob. ιμπεριαλιστής


μετάδοση

zob. μεταδίδω

krzewienie, szerzenie, rozpraszanie, dyfuzja


αεροπλανοφόρο

zob. αεροπλάνο + φέρω


Κόρδοβα

Córdoba (miasto i prowincja w Argentynie)

Η Κόρδοβα είναι το δεύτερο αστικό κέντρο της Αργεντινής.

Córdoba jest drugim centrum miejskim Argentyny.


χαρτονόμισμα

zob. χαρτο- + νόμισμα


σηκώνω χέρι σε

zob. σηκώνω + χέρι


ερυθροκύτταρο

zob. ερυθρός + κύτταρο


ελπίδα

gr. ἐλπίς, B. ἐλπίδα

osoba/rzecz, w której pokładamy nadzieję na coś


εκατονταρχία

gr. ἑκατονταρχία → centuria


ακροφοβία

gr. ἄκρος → kraniec, kres, szczyt + -φοβία


καταλυτική αντίδραση

zob. καταλυτικός + αντίδραση

pl-καταλυτική_αντίδραση-el-noun-KD34ZAJl


σύστημα εξάτμισης

zob. σύστημα + εξάτμιση


καταλυτικός

zob. κατάλυση


ημιτονοειδής

zob. ημίτονο


ακτοπλοϊκός

zob. ακτοπλοΐα


άλογο

od przymiotnika gr. ἄλογος (álogos) → pozbawiony logiki

Πόσα άλογα είναι το μηχανάκι σου;

Ile koni mechanicznych ma twój motocykl?


ωστόσο

jednak, jednakże, tym niemniej, pomimo to

Η επιχείρηση αυτή ήταν επικίνδυνη, ωστόσο όλοι οι στρατιώτες ήθελαν να πάρουν μέρος σ' αυτή.

Operacja ta były niebezpieczna, jednak wszyscy żołnierze chcieli wziąć w niej udział.


ωριμότητα

(1.1) gr. ὡριμότης


ωφέλιμος

gr. ὠφέλιμος


προσπέρασμα

zob. προσπερνώ

Ένα αντικανονικό προσπέρασμα ήταν η αιτία αυτού του τροχαίου ατυχήματος.

Nieprawidłowe wyprzedzanie było przyczyną tego wypadku drogowego.


Αφροδίτη

Η Αφροδίτη της Μήλου είναι ένα μαρμάρινο άγαλμα που βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου.

Wenus z Milo to marmurowa rzeźba, która znajduje się w Muzeum Luwru.


κάρτα βίντεο

zob. κάρτα + βίντεο


κάρτα γραφικών

zob. κάρτα + γραφικά


γραμμή εργαλείων

zob. γραμμή + εργαλείο


εκτυπωτής

zob. εκτυπώνω


μητρική κάρτα

zob. μητρική + κάρτα


κοκκινοφτέρα

zob. κόκκινος + φτερό


ρίχνω λάδι στη φωτιά

zob. ρίχνω + λάδι + φωτιά

pl-ρίχνω_λάδι_στη_φωτιά-el-unknown-a9FTOd90


πεδιάδα

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Geografia

Το έδαφος αυτής της πεδιάδας είναι πολύ εύφορο.


γρύλος

(1.1) gr. γρύλλος ← γρῦλος


κλίμακα

Με την κλίμακα Ρίχτερ μετράμε το μέγεθος του σεισμού.

Skalą Richtera mierzymy wielkość trzęsienia ziemi.


Ήφαιστος

Ο Ήφαιστος ήταν στην ελληνική μυθολογία ο θεός της φωτιάς και της μεταλλουργίας.

Hefajstos był w mitologii greckiej bogiem ognia i metalurgii.


οροσειρά

zob. ορο- + σειρά


οροπέδιο

gr. ὀροπέδιον


βαβουίνος

zob. μπαμπουίνος


Ανταρκτική

zob. αντι- + Αρκτική

Η Ανταρκτική είναι μια μεγάλη ήπειρος, που είναι αρκετά μεγαλύτερη από την Ευρώπη.

Antarktyda jest wielkim kontynentem, który jest dużo większy od Europy.


βακτηρίδιο

zob. βακτήριο


βάκιλος

łac. bacillum ← zdrobnienie od bacŭlum → laska


γεωργιανά

, n, lm od: γεωργιανός


βακτήριο

gr. βακτήριον zdrobnienie od βακτηρία

Τα βακτήρια είναι μονοκύτταροι οργανισμοί.

Bakterie są jednokomórkowymi organizmami.


σαρκοφάγος

gr. σαρκοφάγος


σαρκοφάγος

gr. σαρκοφάγος


πελαργίνα

zob. πελαργός


αυτοαντίσωμα

zob. αντίσωμα


πελαργικός

zob. πελαργός


μάργαρο

gr. μάργαρον


στρουθοκάμηλος

(1.1) gr. στρουθιοκάμηλος < gr. στρουθός + κάμηλος → wróbel + wielbłąd


πελαργός

gr. πελαργός

Ακόμα πιστεύεις πως τα παιδιά τα φέρνουν οι πελαργοί;

Jeszcze wierzysz, że to bociany przynoszą dzieci?


μπάμια

Abelmoschus esculentus, ketmia piżmowa, bamia, okra


Λαοκρατική Δημοκρατία της Κορέας

pl-Λαοκρατική_Δημοκρατία_της_Κορέας-el-noun-o6II8RXL


Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες

pl-Άγιος_Βικέντιος_και_Γρεναδίνες-el-noun-8D8h33dd


οδοδείκτης

zob. οδο- + δείκτης


εισαγωγικά

zob. εισαγωγικός


καταλυτικός μετατροπέας

zob. καταλυτικός + μετατροπέας

pl-καταλυτικός_μετατροπέας-el-noun-XLgR8Sns


πεολειξία

zob. πέος + λείχω


υδράργυρος

(1.1) gr. ὑδράργυρος < gr. ὕδωρ + ἄργυρος → woda + srebro


ηλιοροφή

(1.1) n.gr. ήλιος + οροφή → słońce + dach < kalka językowa ang. sunroof


Αραγονέζα

zob. Αραγονία


αραγονέζικος

zob. Αραγονία


Αραγονέζος

zob. Αραγονία


Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

zob. ευρωπαϊκός + κοινοβούλιο

pl-Ευρωπαϊκό_Κοινοβούλιο-el-noun-m-~eu7x6


τάρανδος

gr. τάρανδος


μαυρικιανός

zob. Μαυρίκιος


Μαυρικιανός

zob. Μαυρίκιος


Μαυρικιανή

zob. Μαυρίκιος


βάζω

inna forma równoważna βάνω

Βάλε λίγο ψωμί στο τραπέζι.

Βάλε μου λίγο κρασί.

wkładać, zakładać, ubierać, nakładać, nosić

Βάλε το παλτό σου γιατί κάνει κρύο.

Αυτός ο ποδοσφαιριστής έβαλε δύο γκολ.

zrobić kogoś czymś, umieścić kogoś na jakimś stanowisku

Αυτός είναι αγράμματος και τον έβαλαν υπουργό.

On jest niepiśmienny, a zrobili go ministrem.


Κυριακή των Βαΐων

zob. Κυριακή + βάγια


Αντίγκουα και Μπαρμπούντα

pl-Αντίγκουα_και_Μπαρμπούντα-el-noun-GYbv2mKC


μονοκύτταρος

zob. μόνος + κύτταρο


Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

pl-Ηνωμένο_Βασίλειο_της_Μεγάλης_Βρετανίας_και_της_Βόρειας_Ιρλανδίας-el-noun-2yFpvUsG


τηγάνι

Η γυναίκα μου αγόρασε ένα τηγάνι με αντικολλητική επένδυση.

Moja żona kupiła patelnię z powłoką nieprzywierającą.


ορτυκομάνα

zob. ορτύκι + μάνα


ασπρογέρακας

zob. άσπρος + γέρακας


βραχοκιρκίνεζο

zob. βράχος + κιρκινέζι


αβοκέτα

Recurvirostra avosetta, szablodziób, awoceta


γαλαζολαίμης

n.gr. γαλάζιος + λαιμός → niebieski + szyja


φιδαετός

zob. φίδι + αετός


πουπουλόπαπια

n.gr. πούπουλο + πάπια

Somateria mollissima, edredon, miękkopiór


μαυροσκούφης

zob. μαυρος + σκούφος


πέργολα

zob. πέργκολα


ισοβαρής καμπύλη

Μια ισοβαρής καμπύλη ενώνει τα σημεία των περιοχών που έχουν την ίδια ώρα την ίδια ατμοσφαιρική πίεση.

Izobara łączy te punkty terenu, które o tej samej godzinie mają to samo ciśnienie atmosferyczne.


βροχόμετρο

n.gr. βροχή + -μετρο

Με το βροχόμετρο υπολογίζουμε τη βροχόπτωση σε μια περιοχή.

Za pomocą deszczomierza obliczamy ilość opadów deszczowych w danym regionie.


μοναχογιός

zob. μοναχός + γιος


καμπύλη

ż lp od: καμπύλος


Τεταρτογενές

n od τεταρτογενής


κολοφώνιο

gr. κολοφωνία


π.χ.

zob. παράδειγμα + χάρη


σεισμός

Οι σεισμοί προκαλούνται από την κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών.

Trzęsienia ziemi są powodowane ruchem płyt litosferycznych.


βαδίζω στα ίχνη κάποιου

zobacz też: Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne

Αυτό το αγόρι βαδίζει στα ίχνη του πατέρα του γιατί σπουδάζει ιατρική.

Ten chłopak idzie w ślady swego ojca, bo studiuje medycynę.

pl-βαδίζω_στα_ίχνη_κάποιου-el-unknown-4GHc7Z5T


υαλοκαθαριστήρας

zob. υαλο- + καθαριστήρας


βαδίζω

Το παιδί μου είναι πολύ μικρό και δε βαδίζει ακόμα.

Moje dziecko jest bardzo małe i jeszcze nie chodzi.

Το κόμμα αυτό βαδίζει προς την καταστροφή.


παλαιογραφία

zob. παλαιο- + -γραφία


φαύλος κύκλος

zob. Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne


βουνοτσίχλονο

zob. βουνό + τσίχλα


συνθηκολόγηση

zob. συνθηκολογώ


χιονοτσίχλονο

zob. χιόνι + τσίχλα


ονειροπόλος

gr. ὀνειροπόλος

Μου αρέσει το ονειροπόλο βλέμμα σου.


κοινωνιολογία

n.gr. κοινωνιο- + -λογία < tłumaczenie francuskiego słowa sociologie


μεταφυσική

od wyrażenia μετά τα φυσικά → po (księgach) przyrodniczych


όποιος δεν έχει μυαλό, έχει πόδια

kto nie ma w głowie, ten ma w nogach; kto nie ma rozumu, ma nogi

pl-όποιος_δεν_έχει_μυαλό,_έχει_πόδια-el-unknown-jBwp-Vb8


φολικό οξύ

zob. φολικός + οξύ


ακτίνιο

gr. ἀκτίς, ἀκτῖνα → promień

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Pierwiastki chemiczne


ζαφείρι

zob. σάπφειρος


ζουλώ

Ζούληξα δύο πορτοκάλια να βγάλω χυμό.

Wycisnąłem dwie pomarańcze, aby zrobić sok.


ζελατίνη

zob. ζελατίνα


ζιζανιοκτόνο

zob. ζιζάνιο + -κτόνος


ζεματίζω

Το παιδί ζεμάτισε τη γλώσσα του από τη σούπα.

Τα λόγια σου μεζεμάτισαν πολύ.


ζερβόδεξος

zob. ζερβός + δεξιός


ζητιανεύω

zob. ζητιάνος


ζαλίζω

Τα ταξίδια με πλοίο με ζαλίζουν.

Podróże statkiem powodują u mnie zawroty głowy.

Με ζάλισε η ομορφιά της γυναίκας σου.

naprzykrzać się, zawracać głowę, dokuczać, męczyć


ζεσταίνω

Πρέπει να ζεστάνεις τον καφέ σου γιατί κρύωσε.


ζωηρός

(o kolorach, świetle) żywy, silny, jaskrawy


ζωντανεύω

zob. ζωντανός


ζωντανεύω

zob. ζωντανός

ożywiać, wskrzeszać, przywracać do życia

… μα είναι αργά πολύ να ζωντανέψεις / τον έρωτα που σκότωσες.

lecz jest za późno, abyś wskrzesiła / tę miłość, którą zabiłaś.


ζητώ

nie mylić z: ζήτω

Τι ζητάς εδώ;

Ζητώ μια εξήγηση.

Τους ζήτησα να με βοηθήσουν.


ζωντανός

ζῶν biernik od imiesłowu czynnego ζῶντα od czasownika gr. ζῶ → żyć

(o transmisjach w środkach komunikacji) na żywo, bezpośredni

(o mięsie) surowy, niedosmażony, niedogotowany


ζυθοποιείο

n.gr. ζύθος + -ποιείο


ζημιά

Το χαλάζι έκανε μεγάλη ζημιά στα οπωροφόρα.

Grad wyrządził wielkie szkody w drzewach owocowych.


εύκολη γυναίκα

zob. εύκολος + γυναίκα


εύκολος

Η πολωνική γλώσσα δεν είναι εύκολη.

(o osobach) prosty, niewymagający, niewybredny


πράσινα άλογα

zob. πράσινος + άλογο: dosłowne tłumaczenie: zielone konie, czyli coś nieistniejącego


απεργία ζήλου

zob. απεργία + ζήλος


στην αναβροχιά καλό και το χαλάζι

w czasach suszy dobry i grad; na bezrybiu i rak ryba, lepszy rydz niż nic, z braku laku dobry kit

pl-στην_αναβροχιά_καλό_και_το_χαλάζι-el-unknown-Svr66YiH


αρπίστρια

zob. αρπιστής + -τρια


αυτισμός

gr. αὐτός → sam + -ισμός


αρπιστής

zob. άρπα + -ιστής


χαλάζι

przysłowie: στην αναβροχιά καλό και το χαλάζι


μαρμάρινος

gr. μάρμαρον


ξεπαγώνω

zob. ξε- + παγώνω


ξεπαγώνω

zob. ξε- + παγώνω


συμπλέκτης

zob. συμπλέκω


ηφαιστειολογία

zob. ηφαίστειο + -λογία


ηφαιστειολόγος

zob. ηφαιστειο + -λόγος


ηφαιστειολόγος

zob. ηφαιστειο + -λόγος


αβάσταχτος

zob. α- + βαστάζω

nieznośny, nie do zniesienia, nie do wytrzymania, dokuczliwy


Ελσίνκι

Το Ελσίνκι ιδρύθηκε το 1550 από τον βασιλιά της Σουηδίας Γουστάυο Aʹ.

Helsinki zostały założone w 1550 roku przez króla Szwecji Gustawa I.


αβάσιμος

n.gr. α- + βάσιμος


ηφαίστειο

(o osobach) wulkan (= gorący, namiętny, pasjonat)

Η γυναίκα σου είναι ένα σωστό ηφαίστειο!

(o miejscach) wulkan (= gorący, palący, niebezpieczny)


πετρογραφία

n.gr. πετρο- + -γραφία

Η πετρογραφία είναι κλάδος της γεωλογίας.


σφαιροβολία

zob. σφαίρα + βάλλω


αργίλιο

Το αργίλιο ανακαλύφθηκε το 1825 από το Δανό φυσικό, γιατρό και χημικό Έρστεντ.

Glin został odkryty w 1825 roku przez duńskiego fizyka, lekarza i chemika, Ørsteda.


αρρωσταίνω

gr. ἀρρωστῶ ← α- + ρυτιδώνω

(o osobach lub zwierzętach) zachorować, chorować


αρρωσταίνω

gr. ἀρρωστῶ ← α- + ρυτιδώνω


γωνιακός

Το ξενοδοχείο βρίσκεται στο γωνιακό σπίτι.


γρήγορα

zob. γρήγορος


γραφείο

biuro (miejsce kontaktu polityka ze społeczeństwem)

agencja, kancelaria (sklep lub miejsce świadczenia usług)

gabinet, pracownia (pomieszczenie w domu zaprojektowane do pracy)


ακοντισμός

gr. ἀκοντισμός


γόητρο

zob. γοητεύω


γλιστρώ

ślizgać się, prześlizgiwać się, przemieszczać się


γλύπτης

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Zawody


γεωφυσική

forma ż od γεωφυσικός


γύρη

Κάθε άνοιξη παθαίνω αλλεργία από τη γύρη του γρασιδιού.

Każdej wiosny doznaję uczulenia na pyłek traw.


γκρεμός

zob. γκρεμνός


γραφειοκρατία

n.gr. γραφείο + -κρατία


γλυπτική

ż od γλυπτικός > γλυπτική τέχνη → sztuka rzeźbiarska

rzeźba, rzeźbiarstwo, sztuka rzeźbiarska


γνώσεις

Ο θείος μου είχε μεγάλες γνώσεις ιατρικής.


γυμναστής

wuefista, nauczyciel wychowania fizycznego


γνωμικό

koine γνωμικόν


γυαλίζω

koine ὑαλίζω


γυαλίζω

koine ὑαλίζω


ακοντιστής

gr. ἀκοντιστής


γενναίος

bitny, chrobry, dzielny, mężny, odważny, waleczny


γδύνομαι

obnażać się, rozbierać się, zdejmować ubranie


αβαρία

wł. avaria < arab. عَوَارٌ (ʿawār) → wada, defekt


γονιμοποιώ

n.gr. γόνιμος + ποιώ


γυμναστική

(1.1-2) gr. γυμναστική


μπάλα

Θέλω μια μπάλα παγωτό βανίλια.

Ρίξε μου την μπάλα.

Ο μεγάλος αστέρας της μπάλας, ο Λιονέλ Μέσι, είναι ο νέος κάτοχος της «Χρυσής Μπάλας» για το 2009.

Wielka gwiazda futbolu, Lionel Messi, jest nowym posiadaczem «Złotej Piłki» za 2009 rok.


γραφειοκράτης

n.gr. γραφείο + -κράτης


γοργόνα

Είδαμε ξαφνικά μρποστά μας τη γοργόνα, την αδελφή του Αλέξανδρου.

Zobaczyliśmy nagle przed sobą syrenę, siostrę Aleksandra.


βωμός

θυσιαστήριο (w kościele chrześcijańskim)

θυσιαστήριον (w kościele chrześcijańskim)


γονιμότητα

n.gr. γόνιμος + -ότητα

Το κάπνισμα έχει αρνητική επίδραση στη γονιμότητα των γυναικών.

Palenie ma negatywny wpływ na płodność kobiet.


γραμματέας

gr. γραμματεύς


γραμματέας

gr. γραμματεύς


γιλέκο

forma równoważna rzadziej spotykana: γελέκο


γιαλός

gr. αἰγιαλός

(przysłowie) κάνε το καλό και ρίξ' το στο γιαλό

(przysłowie) ή στραβός είν' ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε


γνωστοποιώ

n.gr. γνωστός + -ποιώ

komunikować, podawać do wiadomości, powiadamiać, powiadomić, zawiadamiać


γαβγίζω

(przysłowie) σκύλος που γαβγίζει δε δαγκώνει


βράγχιο

przeważnie w lm: βράγχια


βουκολικός

zob. βουκόλος


γενέθλια

zob. γενέθλιος

Τα γενέθλια μου είναι τον Αύγουστο.


γενέθλια

zob. γενέθλιος

zob. γενέθλιος


γόνατο

λύνονται τα γόνατα κάποιου / κόβονται τα γόνατα κάποιου


γεννήτρια

tłumaczenie francuskiego zapożyczenia génératrice (zob. γεννώ)

nie mylić z: γεννήτρα

generator (urządzenie, które coś wytwarza)


βόλεϊ

od βόλεϊμπολ


γλωσσολογία

n.gr. γλωσσο- + -λογία


βιομηχανία

zob. βιοτεχνία


γεωμετρικός

gr. γεωμετρικός


γενοκτονία

n.gr. γένος + -κτονία


βοδινό

n od βοδινός


βράζω

βράζουμε όλοι στο ίδιο καζάνι / βράζουμε όλοι σε ένα καζάνι


γεωγράφος

koine γεωγράφος


γεωγράφος

koine γεωγράφος


βελτιώνομαι

zob. βελτιώνω

Οι καθηγητές και οι δασκάλοι πρέπει να βελτιώνονται συνεχώς.

Profesorowie i nauczyciele powinni ciągle doskonalić się.


γενναιότητα

koine γενναιότης


βιβλιοθηκάριος

zob. βιβλιοθήκη


βιβλιοθηκάριος

zob. βιβλιοθήκη


γάγγραινα

gr. γάγγραινα


γενναιόδωρος

n.gr. γενναίος + δώρο + -ος

Η προσφορά σας είναι πολύ γενναιόδωρη, μα δεν μπορώ να τη δεχτώ.

Wasza oferta bardzo hojna, ale nie mogę jej przyjąć.

Ο παππούς μου ήταν πολύ γενναιόδωρος άνθρωπος.

Mój dziadek był bardzo wielkodusznym człowiekiem.


γεωμετρία

gr. γεωμετρία


γαργαλίζω

gr. γαργαλίζω


γνώρισμα

gr. γνώρισμα < gr. γνωρίζω


βέβαια

forma równoważna βεβαίως


βέβαια

n lm → zob. βέβαιος


στο καλό και να μας γράφεις

pl-στο_καλό_και_να_μας_γράφεις-el-unknown-8i~pVY-d


γόμα

forma równoważna: γκόμα


βαμβακερός

zob. βαμβάκι


επίθημα

przetłumaczenie "neo"-łacińskiego suffixum (ἐπίθημα → umieszczone na)


γωνία

słowo równoważne: γωνιά

Της έδωσα ραντεβού στη γωνία.

Το όνομά της είναι γνωστό σε κάθε γωνία του κόσμου.

Jej imię znane jest we wszystkich zakątkach świata.


βαθμιαίος

zob. βαθμός + -ιαίος


γέφυρα

(1.1-5) gr. γέφυρα
(1.6) tłumaczenie angielskiego bridge


βουρτσίζω

n.gr. βούρτσα + -ίζω


βήχω

Έβηξες όλη τη νύχτα.


γέννηση

gr. γέννησις


βαθουλωμένος

zob. βαθουλώνω

wklęsły, wklęśnięty, zapadły, zapadnięty


βερνικώνω

n.gr. βερνίκι + -ώνω


βροχερός

n.gr. βροχή + -ερός

Αυτή η χώρα έχει βροχερό κλίμα.


βραχώδης

koine βραχώδης


γάντζος

z weneckiego ganzo - zapożyczenie powrotne od gr. γαμψός


βουλώνω

n.gr. βούλλα + -ώνω


βουλώνω

n.gr. βούλλα + -ώνω


βράδυ

zmierzch, zmrok, wieczór (od zachodu słońca do nastania nocy)

noc, wieczór (od zachodu słońca do północy)


βαφτίζω

forma równoważna (lecz raczej książeczkowa) βαπτίζω


γη

gr. γῆ (γαῖα)


γενιά

Αυτή η γυναίκα κατάγεται από αρχοντική γενιά.

Ta kobieta pochodzi ze szlacheckiego rodu.


γεράκι

(1.1) zdrobn. od gr. ἱέραξ
(1.2) od (1.1)


βράχος

gr. βράχεα (brachéa) → liczba mnoga od βραχύς → płycizna < βράχεα ὕδατα → płytkie wody


γάτα

όταν λείπει η γάτα, χορεύουν τα πιοντίκια


βλεφαρίδα

gr. βλεφαρίς


βαλς

Ακούσαμε δύο βαλς του Σοπέν.


γκαρίζω

koine ὀγκαρίζω


βουνό

η τρέλα δεν πάει στα βουνά

( szaleństwo nie idzie do góry — więc tylko ludzi mogą poszaleć)

παίρνω τα βουνά

opuszczać środowiska i iść gdzieś aby osamotnić lub żyć jako partyzant ( wezmę - idę do góry)

(όταν) αν δεν πάει ο Μωάμεθ στο βουνό πάει το βουνό στον Μωάμεθ

nie przyszła góra do Mahometa, Mahomet przyszedł do góry

Ο Μύτικας είναι το ψηλότερο βουνό της Ελλάδας


βιβλιοπώλης

gr. βιβλιοπώλης


βαθμίδα

gr. βαθμίς → próg


βιομηχανικός

(1.1-4) n.gr. βιομηχανία + -ικός

przemysłowy (mający związek z przemysłem)


γέρος

nie mylić z: γερός


γέρος

nie mylić z: γερός


βραχιόλι

koine βραχιάλιον


βασιλεύω

gr. βασιλεύω

przysłowie στους τυφλούς βασιλεύει ο μονόφθαλμος, στη χώρα των τυφλών βασιλεύει ο μονόφθαλμος, στους στραβούς βασιλεύει ο μονόφθαλμος


βασίλειο

gr. βασίλειον (basíleion) → pałac, stolica

κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανιμαρκίας


βαλλίστρα

(1.1) n.łac. ballistra < gr. βάλλω → miotać


βάρβαρος

gr. βάρβαρος


βάρβαρος

gr. βάρβαρος


κοινωνιογλωσσολογία

zob. κοινωνιο- + γλωσσολογία


βαρύς

Προσπάθησα να σηκώσω την κάσα αλλά ήταν πολύ βαριά για μένα.

Próbowałem/łam podnieść skrzynkę, ale była za ciężka dla mnie.

Αυτή είναι βαριά δουλειά.

Ο φίλος μου έκανε μια πολύ βαριά εγχείριση.

Mój przyjaciel przeszedł bardzo poważną operację.

(o dźwięku/głosie) niski, poważny, gruby


βάπτισμα

gr. βάπτισμα

forma aktualna: βάφτισμα


γνήσιος

naturalny, prawdziwy, czysty, bez domieszki

o dzieciach prawy, ślubny, z prawego łoża


γενικός

gr. γενικός → należący do rodzaju ← gr. γένος → rodzaj

Ο Μπαν Κι-μουν είναι γενικός γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

jest sekretarzem generalnym Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Ήταν μια πολύ γενική εισαγωγή στο θέμα.

To było bardzo ogólne wprowadzenie do tematu.


βαφέας

dla malarza ścian najczęściej jest używana nazwa ελαιοχρωματιστής lub μπογιατζής


βαθμός

gr. βαθμός → krok

θετικός / συγκριτικός / υπερθετικός βαθμός


γεωγραφία

koine γεωγραφία

EL-γεωγραφία.ogg


βασιλικός

gr. βασιλικός

για χάρη του βασιλικού ποτίζεται κι η γλάστρα / κοντά στο βασιλικό ποτίζεται κι η γλάστρα / μαζί με το βασιλικό ποτίζεται κι η γλάστρα

βασιλικός κι αν μαραθεί, τη μυρωδιά την έχει

skorupka czego z młodu się napije, tym do starości pachnie


βασιλικός

gr. βασιλικός


βάλτος

nie mylić z: βαλτός


τσιντσιλά

zobacz też: Indeks:Grecki - Ssaki


βήμα

Το σχολείο μου απέχει δύο βήματα από το σπίτι μου.

Moja szkoła znajduje się dwa kroki od domu.

Η κυβέρνηση έκανε το αποφασιστικό βήμα για να πραγματοποιήσει τους στόχους της.

Rząd zrobił decydujący krok, aby zrealizować swoje cele.


βαλβίδα

(1.1-5) franc. valve zapożyczenie powrotne od gr. βαλβίς

(1.6) gr. βαλβίς > B. βαλβίδα


πρώτες βοήθειες

zob. πρώτος + βοήθεια


φυτοφάγος

zob. φυτο- + -φάγος


ευρωσκεπτικός

zob. ευρω- + σκεπτικός


ευρωσκεπτικός

zob. ευρω- + σκεπτικός


σε βάρκα γεννήθηκες

(gdy ktoś nie zamyka drzwi) nie masz drzwi w domu?


χορτο-

inne formy tej samej cząstki, zależnie od akcentu: χορτό-, χορτ-


σκεπτικός

zob. Σκεπτικοί

zamyślony, zadumany, pogrążony w myślach


σκεπτικός

zob. Σκεπτικοί


μεσότοιχος

gr. μέσος + gr. τοῖχος


χορτοφάγος

n.gr. χορτο- + -φάγος


χορτοφάγος

n.gr. χορτο- + -φάγος


χορτοφάγος

n.gr. χορτο- + -φάγος


γελώ με την καρδιά μου

Διαβάσαμε ένα πολύ καλό ανέκδοτο και γελάσαμε με την καρδιά μας.

Przeczytaliśmy/Przeczytałyśmy bardzo fajny kawał i uśmieliśmy się/uśmiałyśmy się z całego serca.


Νέος Κόσμος

zobacz też: Indeks: Nowogrecki - Związki frazeologiczne

Neos Kosmos (nazwa jednaj z dzielnic Aten)


αφορισμός

gr. ἀφορισμός


-λογία

tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego

zobacz słowa kończące się na „-λογία”


μερίδα του λέοντος

zob. μερίδα + λέων


ωάριο

gr. ᾠάριον → jajeczko zdrobnienie od gr. ᾠόν


κάνω τον κουτό

zob. κάνω + κουτός


φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι

σταλαγματιά-σταλαγματιά γεμίζει η στάμνα η πλατιά

ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka; fasolka za fasolką napełnia się mieszek

pl-φασούλι_το_φασούλι_γεμίζει_το_σακούλι-el-unknown-Bged7iKY


kropelka po kropelce napełnia się szeroki dzban; ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka

pl-σταλαγματιά-σταλαγματιά_γεμίζει_η_στάμνα_η_πλατιά-el-unknown-UpI08-bl


τρώω

Θέλω να φάω κάτι.


ράδιο αρβύλα

zob. ράδιο + αρβύλα


περιοδεία

gr. περιοδεία

Ο πρωθυπουργός έκανε μια προεκλογική περιοδεία στο νομό μας.

Premier odbył objazd przedwyborczy po naszym okręgu.


σμεουριά

zob. σμέουρο


δακρυϊκό υγρό

zob. δακρυϊκός + υγρό


όπως έστρωσες, θα κοιμηθείς

jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz; jak posłałeś, tak się wyśpisz

pl-όπως_έστρωσες,_θα_κοιμηθείς-el-unknown-CTFyCiLy


όποιος βιάζεται, σκοντάφτει

zob. βιάζω + σκοντάφτω

κάλλιο αγάλια και καλά παρά γρήγορα και τυφλά

kto się śpieszy, potyka się; co nagle, to po diable

pl-όποιος_βιάζεται,_σκοντάφτει-el-unknown-r~mnQ6qi


κομουνίστρια

zob. κομουνιστής


όπως στρώσεις, θα κοιμηθείς

jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz; jak pościelisz, tak się wyśpisz

pl-όπως_στρώσεις,_θα_κοιμηθείς-el-unknown-GWiP9JwU


Ακρόπολη

zob. ακρόπολη


κουτί της Πανδώρας

zob. κουτί + Πανδώρα


ειρωνικά

zob. ειρωνικός


το ψέμα δε ζει για να γεράσει

kłamstwo ma krótkie nogi; kłamstwo nie żyje po to, aby się zestarzeć

pl-το_ψέμα_δε_ζει_για_να_γεράσει-el-unknown-9OdjGiUv


μεσαιωνικός

zob. μεσαίωνας


ακρόπολη

gr. ἀκρόπολις (akrópolis) → górna część miasta, zamek


μέτωπο

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Części ciała


νεοελληνικός

(1.1) n.gr. νεο- + ελληνικός < gr. νέος + ἑλληνικός


μπερκέλιο

od nazwy uniwersytetu w Berkeley w Kalifornii

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Pierwiastki chemiczne


βισμουθίνη

zob. βισμούθιο


υδρίδιο

zob. υδρογόνωση


γκρέιπ-φρουτ

Citrus paradisi grejpfrut, drzewo grejpfrutowe


κομμουνίστρια

n.gr. κομμουνιστής + -τρια

zob. κομμουνιστής


αργόν

franc. argon ← rodzaj nijaki od przymiotnika gr. ἀργός → bierny, bezwładny


μύτη

gr. μύτις → ryj

szpic, czubek (noża, igły, gwoździa, buta)


αρσενικό

(1.1) gr. ἀρσενικός (arsenikós) → męski („silnie działający” ponieważ stosowany był jako trucizna)


πρόσωπο

(1.1) gr. πρόσωπον


άστατο

(1.1) rodzaj nijaki przymiotnika gr. ἄστατος (ástatos) → niestały, będący w ciągłym ruchu

w środowiskach naukowych spotyka się też formę αστάτιο


ασβέστιο

zobacz też: Indeks:Grecki - Pierwiastki chemiczne


βάριο

(1.1) n.łac. baryum < rodzaj nijaki przymiotnika gr. βαρύς → ciężki


βηρύλλιο

franc. béryllium ← gr. βήρυλλος (bḗryllos)


βρόμιο

franc. brom ← gr. βρῶμος (brṓmos) → smród


σινική μελάνη

zob. σινικός + μελάνη


όποιος καεί με το χυλό, φυσάει και το γιαούρτι

kto sparzy się na papce, dmucha też i na jogurt; kto się na gorącym sparzy, na zimne dmucha

pl-όποιος_καεί_με_το_χυλό,_φυσάει_και_το_γιαούρτι-el-unknown-aOX3a4B7


βολτάμετρο

zob. βολτ + -μετρο


βλάκας με πατέντα

patentowany dureń, patentowany osioł, dureń do kwadratu


αερόμετρο

zob. αερο- + -μετρο


σκόπιμα

zob. σκόπιμος

Ξέρω ότι σου δημιούργησα μεγάλο πρόβλημα, αλλά δεν το έκανα σκόπιμα.

Wiem, że sprawiłem/am ci duży kłopot, ale nie zrobiłem/am tego umyślnie.


τριαντάφυλλο

zob. τριάντα + φύλλο


σταγονόμετρο

(1.1) n.gr. σταγόνα + -μετρο


μουστακαλής

n.gr. μουστάκα + -αλής


θερμόμετρο

gr. θερμός + -μετρο


αμπερόμετρο

n.gr. αμπέρ + -μετρο


πρωτόνιο

Ο πυρήνας του ατόμου του υδρογόνου αποτελείται μόνο από ένα πρωτόνιο.

Jądro atomowe wodoru składa się tylko z jednego protonu.


7ος

έβδομος → 7., siódmy


πιεσόμετρο

gr. πίεσις (píesis) → ciśnienie + gr. -μετρο


αλσατικός

zob. Αλσατία


5ος

πέμπτος → 5., piąty


8ος

όγδοος → 8., ósmy


Αλσατός

zob. Αλσατία


2ος

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Liczebniki

δεύτερος → 2., drugi


Αλσατή

zob. Αλσατία


παραδοσιακός

zob. παράδοση


το μήλο πέφτει κάτω από τη μηλιά

jabłko pada pod jabłonią; niedaleko pada jabłko od jabłoni

pl-το_μήλο_πέφτει_κάτω_από_τη_μηλιά-el-unknown-M-q5nZAW


κάδμιο

n.łac. cadmium ← gr. καδμεία (kadmeia) → (minerał cynku ) od imienia króla Teb Κάδμος (Kadmos)


Ουράλια

Τα Ουράλια χωρίζουν την Ευρώπη από την Ασία.


Ουράλης

Ο ποταμός Ουράλης εκβάλλει στην Κασπία Θάλασσα.


κάλλιο

κάλλιο πέντε και στο χέρι, παρά δέκα και καρτέρει

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu


δεν υπάρχει ρόδο χωρίς αγκάθι

nie ma róży bez kolców; nie ma róży bez kolca

pl-δεν_υπάρχει_ρόδο_χωρίς_αγκάθι-el-unknown-WWdHecB1


ώσμωση

ang. osmosis ← gr. ὠσμός (ōsmós) → popchnięcie


λέω τα πράγματα με τ' όνομά τους

zob. λέω + πράγμα + όνομα

pl-λέω_τα_πράγματα_με_τ'_όνομά_τους-el-unknown-TCB1xqnT


ασθενοφόρο

zob. ασθενής + φέρω


Παλιά Διαθήκη

forma równoważna Παλαιά Διαθήκη

Το Ταλμούδ περιέχει μόνο αποσπάσματα από τα βιβλία της Παλιάς Διαθήκης.

Talmud zawiera tylko urywki z ksiąg Starego Testamentu.


Βόλγας

Ο Βόλγας είναι ο μεγαλύτερος ποταμός της Ευρώπης.


βρέχει με το κανάτι

zob. βρέχω + κανάτι

zob. Indeks:Grecki - Związki frazeologiczne


μοναδικός

Είμαι ο μοναδικός γιατρός της περιοχής.

Η μάνα σου είναι μια μοναδική γυναίκα.


καπνοδοχοκαθαριστής

(1.1) n.gr. καπνοδόχος + καθαριστής


ρόδιο

n.łac. rhodium ← gr. ῥόδον (rodon) → róża


ακοντίστρια

n.gr. ακοντιστής + -τρια


ρουβίδιο

n.łac. rubidium ← łac. rubidus → purpurowy


κρέμομαι από μια κλωστή

zob. κρέμομαι + κλωστή

pl-κρέμομαι_από_μια_κλωστή-el-unknown-TsTWZWYN


ηλιακό σύστημα

Οι πλανήτες είναι δορυφόροι του Ήλιου και σχηματίζουν μαζί με αυτόν το ηλιακό σύστημα.

Planety są satelitami Słońca i tworzą razem z nim Układ Słoneczny.


δεν πιστεύω στ' αφτιά μου

zob. πιστεύω + αφτί

pl-δεν_πιστεύω_στ'_αφτιά_μου-el-unknown-koiWKu0C


γκρεμίζω τις γέφυρες

zob. γκρεμίζω + γέφυρα


δεν πιστεύω στα μάτια μου

zob. πιστεύω + μάτι

pl-δεν_πιστεύω_στα_μάτια_μου-el-unknown-GA7sA0dy


μισοφέγγαρο

zob. μισο- + φεγγάρι


αληγείς ανέμοι

n.gr. αληγής + άνεμος


πιστεύω

Σε πιστεύω.

Πιστεύω ότι είναι η καλύτερη λύση.

Uważam, że to jest najlepsze rozwiązanie.


πιστεύω

Τα μέλη του κόμματος αγωνίζονται για τα πιστεύω τους.

Członkowie partii walczą o swoje ideały.


ώρα της αλήθειας

zob. Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne


όποιος σπέρνει ανέμους, θερίζει θύελλες

kto sieje wiatr, ten zbiera burzę, kto wiatr sieje, zbiera burzę; kto sieje wiatry, zbiera burze

pl-όποιος_σπέρνει_ανέμους,_θερίζει_θύελλες-el-unknown-0f7EiGMN


καρακάξα

n.gr. κόρακας + κίσσα

(ο kobiecie) jędza, wiedźma, plotkara, gaduła


μολυβδαίνιο

gr. μολύβδαινα


σανίδα σωτηρίας

zobacz też: Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne


Τσικνοπέμπτη

(1.1) n.gr. τσίκνα + Πέμπτη


μεταξύ σφύρας και άκμονος

pl-μεταξύ_σφύρας_και_άκμονος-el-adv_phrase-tJa~vMWL


πινακοθήκη

gr. πίναξ + θήκη


αστρονομικός

gr. ἀστρονομικός


σουσάμι, άνοιξε

zob. σουσάμι + ανοίγω


σούρουπο

zob. συν + ρύπος

Μετά τις εφτά, από το σούρουπο και ύστερα, όταν έπεφτε το σκοτάδι, όλοι εκείνοι οι δρόμοι γέμιζαν σιωπή και ησυχία.

Po (godzinie) siódmej, od zmierzchu i później, kiedy zapadała ciemność, wszystkie tamte ulice wypełniały się ciszą i spokojem.


χωρίς ανάσα

zob. χωρίς + ανάσα


ανάσα

zob. ανασαίνω


επικίνδυνος

(1.1) gr. ἐπικίνδυνος

Λένε, ότι το πιο επικίνδυνο μέρος είναι το σπίτι μας.

Mówią, że najbardziej niebezpiecznym miejscem jest nasz dom.


πρωτο-

Ο γιος μου είναι πρωτοετής φοιτητής.

przed czasownikami oznacza czynność wykonywaną/wykonaną po raz pierwszy

Τον πρωτοείδα χθες.

Zobaczyłem/am go po raz pierwszy wczoraj.


ανεπιθύμητος

koine ἀνεπιθύμητος

Ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι νιώθει ανεπιθύμητος στο ίδιο του το κόμμα.

Premier oświadczył, że czuje się niepożądany w swojej własnej partii.


παλαιολιθικός

franc. paléolithique < zapożyczenie powrotne od gr. παλαιο- + λίθος + -ικός


πρωθυπουργός

n.gr. πρωθ- + υπουργός

Εδώ βρίσκεται το γραφείο του πρωθυπουργού.


πρωθυπουργός

n.gr. πρωθ- + υπουργός


αναπνοή

βαστώ την αναπνοή μου, κρατώ την αναπνοή μου

Τα φυτά χρειάζονται ενέργεια, την οποία εξασφαλίζουν με τις διαδικασίες της κυτταρικής αναπνοής.

Rośliny potrzebują energii, którą zabezpieczają sobie poprzez procesy oddychania komórkowego.


πλυντήριο

rodzaj nijaki przymiotnika gr. πλυντήριος, od gr. πλύνω

(przez rozszerzenie) ogół bielizny lub naczyń umieszczonych jednorazowo w pralce czy zmywarce


διαπίστωση

zob. διαπιστώνω


-ισμός

zobacz słowa kończące się na „-ισμός”


αστραπή

Όταν ο καιρός είναι συννεφιασμένος, συχνά βλέπουμε αστραπές στον ουρανό και ακούμε βροντές.

Kiedy jest pochmurnie, często widzimy błyskawice i słyszymy grzmoty.

błyskawicznie, lotem błyskawicy, szybko jak błyskawica, piorunem

Μόλις άκουσα τον πυροβολισμό, έφυγα αστραπή.

Jak tylko usłyszałem/am strzelaninę, uciekłem/am piorunem.


ποιήτρια

zob. ποιητής


σφυγμός

Έχω αδύνατο σφυγμό.

Η μάνα μου έχει ενενήντα σφυγμούς το λεπτό.

Moja mama ma dziewięćdziesiąt uderzeń na minutę.


ραντεβού

Φίλησα το κορίτσι μου στο πρώτο ραντεβού.

Pocałowałem swoją dziewczynę na pierwszej randce.

Πήρε τηλέφωνο και έκλεισε ραντεβού.

Zadzwonił/a i umówił/a się na spotkanie.

Σήμερα έχω ραντεβού με τον οδοντογιατρό.


έφηβος

Οι γιοι μας είναι έφηβοι.


μπαμπάκι

zob. βαμβάκι

forma równoważna: βαμβάκι


προπονήτρια

zob. προπονώ


προπόνηση

zob. προπονώ


προπονητής

n.gr. προπονώ + -τής


υδραυλικός

zob. ύδραυλις


υδραυλικός

zob. ύδραυλις


και οι τοίχοι έχουν αφτιά

zob. τοίχος + έχω + αφτί

pl-και_οι_τοίχοι_έχουν_αφτιά-el-unknown-FFVKimH1


εκσκαφέας

zob. εκσκάπτω


έχω καβούρια στην τσέπη

zob. έχω + καβούρι + τσέπη

mieć węża w kieszeni; mieć kraby w kieszeni

pl-έχω_καβούρια_στην_τσέπη-el-unknown-LXkwqz5F


ραντεβού στα τυφλά

zob. ραντεβού + τυφλός


ησυχία

Ησυχία, παρακαλώ!

Μη διαταράξετε την κοινή ησυχία.


οδοντογιατρός

zob. οδοντο- + γιατρός

Πήγα στον οδοντογιατρό γιατί δε βαστώ πια, τόσο πονούν τα δόντια μου.

Poszedłem/Poszłam do dentysty, bo już nie wytrzymuję, tak mnie bolą zęby.


οδοντογιατρός

zob. οδοντο- + γιατρός


οδοντίατρος

zob. οδοντ- + γιατρός


καπνίζω σαν Αράπης

zob. καπνίζω + σαν + Αράπης


μέσα

liczba mnoga rodzaju nijakiego od przymiotnika gr. μέσος

Σε περιμένω μέσα στην τράπεζα.

Να μπεις μέσα στ' αυτοκίνητο.

(do oznaczania czasu) podczas, w ciągu, w przeciągu

Θα το κάνω μέσα στη βδομάδα.

Δε θέλω να πάω σχολείο σήμερα· θα μείνω μέσα.

Nie chcę iść dzisiaj do szkoły; zostanę w domu.


δημιουργώ

Ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο σε έξι μέρες.


καρχαρίας

gr. καρχαρίας

Ο ναύτης έπεσε στη θάλασσα και βρήκε θάνατο στα σαγόνια του καρχαρία.

Marynarz spadł do morza i znalazł śmierć w szczękach rekina.

rekin, kapitalista, człowiek nienasycony


κυπρίνος

gr. κυπρῖνος


καπνίζω

Εγώ δεν καπνίζω.

Οι καμινάδες των εργοστασίων καπνίζουν ασταμάτητα.


ελικόπτερο

gr. ἕλιξ (heliks) → spirala + gr. πτερόν (pterón) → skrzydło


ψάρι

gr. ὀψάριον (opsarion) zdrobnienie od gr. ὄψον (opson) w Atenach gotowa zakąska przeważnie z ryb

Ο κυπρίνος είναι ένα ψάρι του γλυκού νερού.


μήλον της Έριδος

zob. μήλο + Έρις


αγριόχοιρος

zob. αγριο- + χοίρος