κούνια

ty bujasz w obłokach (ironiczny zwrot skierowany do kogoś, kto nie zdaje sobie sprawy z okoliczności, w których się znajduje lub w których się znajdzie)

husia husia (początek piosenki dla dzieci towarzyszący huśtaniu


εξάγωνο

n od: εξάγωνος


εξάγωνο

n od: εξάγωνος

m lp ; n od: εξάγωνος


Πεντάτευχος

(1.1) gr. Πεντάτευχος < gr. πεντάτευχος < gr. πέντε + τεῦχος → pięć + księga (zwój)


Ιρανός

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


πασχαλιά

nie mylić z: πασχάλια

Ξέρεις πότε ανθίζουν οι πασχαλιές;


Ματθαίος

(1.1) koine Ματθαῖος < hebr. מתתיהו (mattithyáh) → dar od Jahwe


αντιαεροπορικός

n.gr. αντι- + αεροπορικός


ΕΛΑΣ

; w tym przypadku mylenie znaczenia (1.1) – partyzanckiej formacji lewicowej – z policją w ogóle, wypada niekorzystnie dla tej pierwszej z powodów historycznych

Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός → ELAS, Greckie Ludowe Wojsko Wyzwoleńcze

Ο όρκος μένει πάντα ένας / που έχει δώσει ο ΕΛΑΣ / ν' αγωνιστεί σκληρά ο καθένας / για να λευτερωθεί η Ελλάς.

Przysięga jest tylko jedna, / którą złożył ELAS, / aby każdy walczył zażarcie, / aby oswobodziła się Grecja.

απόσπασμα από το τραγούδι (fragment piosenki partyzanckiej) «Βροντάει ο Όλυμπος και πάλι»


ΕΛΑΣ

Ελληνική Αστυνομία → Policja Grecka


ΕΛ.ΑΣ.

Ελληνική Αστυνομία → Policja Grecka


λεωφορειακός

n.gr. λεωφορείο + -ακός

Στην πόλη μας υπάρχουν πενήντα λεωφορειακές γραμμές.

W naszym mieście jest pięćdziesiąt linii autobusowych.


μικροσκόπιο σάρωσης σήραγγας

pl-μικροσκόπιο_σάρωσης_σήραγγας-el-noun-KQFSbbZx


σκαλωσιά

rusztowanie (prowizoryczna konstrukcja szkieletowa)


μικροσκόπιο

(1.1) franc. microscope < gr. μικρο- + σκοπέω


Σείριος

(1.1-2) gr. Σείριος < gr. σείριος → gorący, ognisty


-ση

zobacz słowa kończące się na „-ση”

tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego pochodzące od czasowników i wyrażające czynność: -anie, -enie

ιππεύω > ίππευση

tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego pochodzące od czasowników i wyrażające rezultat czynności

δηλητηριάζω > δηλητηρίαση


ίππευση

n.gr. ιππεύω + -ση


μετασχηματίζω

(1.1) gr. μετασχηματίζω

Το ίντερνετ μετασχημάτισε τη ζωή μας.


ίντερνετ

forma równoważna: ιντερνέτ


τετρακόσια

(1.1) gr. τετρακόσια

forma równoważna τετρακόσα


ευρωβουλευτής

n.gr. ευρω- + βουλευτής


ευρωβουλευτής

n.gr. ευρω- + βουλευτής


μιλι-

μιλιαμπέρ

μιλιβόλτ


ποτιστήρι

koine ποτιστήριον < gr. ποτίζω


σφετερίζομαι

gr. σφετερίζομαι

uzurpować, zagarniać, przywłaszczać sobie

Οι Έλληνες δε θα επιτρέψουν σε κανένα να σφετεριστεί την εξουσία στη χώρα τους.

Grecy nie pozwolą nikomu, aby uzurpował władzę w ich kraju.


κορυφή του παγόβουνου

wierzchołek góry lodowej, czubek góry lodowej

pl-κορυφή_του_παγόβουνου-el-unknown-N57n1T47


κορφή

από την Πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα


κορυφή

inna forma tego hasła: κορφή

(o osobach) sława, specjalista, number one


Τζαμαϊκανή

ż od: Τζαμαϊκανός


μπυραρία

forma równoważna spotykana μπιραρία


φανάρι

n.gr. φανός + -άρι


σκολίωση

koine σκολίωσις


πλατωνικός

n.gr. Πλάτων + -ικός


πλατωνικός

n.gr. Πλάτων + -ικός


τζαμαϊκανός

n.gr. Τζαμάικα + -ανός


Τζαμαϊκανός

(1.1) n.gr. Τζαμάικα + -ανός


σοφιστής

gr. σοφιστής

Οι σοφιστές δίδασκαν την πολιτική και ρητορική.


παλαιστινιακός

n.gr. παλαιστίνιος + -ακός


πληγώνω

n.gr. πληγή + -ώνω

Με πλήγωσαν τα λόγια σου.


φθόγγος

Οι φθόγγοι διακρίνονται σε φωνήεντα και σύμφωνα.

Głoski dzielą się na samogłoski i spółgłoski.


ανεξαρτησία

n.gr. ανεξάρτητος + -σία

Ο παλαιστινιακός λαός μάχεται για την εθνική ανεξαρτησία του.

Naród palestyński walczy o swą niepodległość narodową.


Τερψιχόρη

gr. τέρψις (terpsis) → uciecha, radość + gr. χορός → taniec


κομμουνισμός

forma równoważna, jeszcze spotykana: κομουνισμός


ενάγων

koine ἐνάγων


ίσκιος

forma równoważna σκιά


αίτιο

forma równoważna αιτία


φαλακροκόρακας

neołaciński phalacrocorax < gr. φαλακρός + κόραξ


χασμωδία

Η γειτνίαση των φωνηέντων μέσα στην ίδια λέξη ή μεταξύ δύο λέξεων δημιουργεί το φαινόμενο της χασμωδίας.

Sąsiedztwo samogłosek wewnątrz tego samego słowa lub między dwoma słowami wywołuje zjawisko rozziewu.


τελικώς

forma równoważna τελικά


εφετινός

koine ἐφετινός

forma równoważna: φετινός


φετινός

forma równoważna: εφετινός

Οι φετινές διακοπές μου ήταν καλύτερες από τις περυσινές.

Moje tegoroczne wakacje były lepsze niż zeszłoroczne.


τελικά

forma równoważna τελικώς


τελικά

forma równoważna τελικώς


εφεύρεση

koine ἐφεύρεσις


Δέσποινα

gr. δέσποινα


Ποσειδώνας

gr. Ποσειδῶν


εγκαίνια

Στα εγκαίνια παραβρέθηκε και ο πρωθυπουργός


λίτρο

hellenistyczna λίτρον (rożna od starogreckiego: λίτρον) < gr. λίτρα


χάπι

τα νεύρα μου, τα χάπια μου κι ένα ταξί να φύγω!

wyraz (tak jak "χάπυ" dawniej) używa się w transliteracjach angielskiego: happy (np. χάπι εντ)

zob. ταμπλέτα


ασβεστόλιθος

n.gr. άσβεστος + λίθος


καλακούω

n.gr. καλά + ακούω

forma równoważna: καλοακούω

Ο παππούς μου είναι 90 χρονών και πρέπει να του φωνάζω αφού δεν καλοακούει.

Mój dziadek ma 90 lat i muszę do niego krzyczeć, bo niedosłyszy


χειρόγραφο

n od: χειρόγραφος


σκυλί που γαβγίζει δε δαγκώνει

kto wiele grozi, mało szkodzi; pies, który szczeka, nie gryzie

pl-σκυλί_που_γαβγίζει_δε_δαγκώνει-el-unknown-8sgOMqG-


σκύλος που γαβγίζει δε δαγκώνει

pl-σκύλος_που_γαβγίζει_δε_δαγκώνει-el-unknown-8sgOMqG-


πολυστροφισμός

n.gr. πολυ- + στροφή + -ισμός


οδόφραγμα

n.gr. οδο- + φράγμα


δαγκώνω

προσοχή, ο σκύλος δαγκώνει!

zły pies (napis na tabliczce wieszanej na furtce)

przysłowie: σκυλί που γαβγίζει δε δαγκώνει

forma rzadziej stosowana δαγκάνω


φόρος προστιθέμενης αξίας

pl-φόρος_προστιθέμενης_αξίας-el-noun-xTqzPjjh


ΦΠΑ

φόρος προστιθέμενης αξίας

φόρος προστιθέμενης αξίας → VAT

Ο ΦΠΑ είναι ένα κοινό φορολογικό σύστημα στην ΕΕ.


ΕΕ

Ετερόρρυθμη Εταιρεία → spółka komandytowa


νηπιαγωγείο

n.gr. νηπιαγωγός + -είο


κουβάρι

koine κουβάριον → kula


Ατλαντικός

gr. Ἀτλαντικόν

Κατά μήκος του Ατλαντικού είναι συγκεντρωμένες μερικές από τις μεγαλύτερες πόλεις των ΗΠΑ.

Wzdłuż Atlantyku znajdują się skoncentrowane niektóre z największych miast Stanów.


βάρη

lm od: βάρος

πυγμάχος ελαφρών βαρών, μέσων βαρών, βαρέων βαρών


Μισισιπής

Ο Μισισιπής είναι ένας από τους μεγαλύτερους ποταμούς του κόσμου.

Missisipi jest jedną z największych rzek świata.


βράγχια

rzadko w lp: βράγχιο


Εγγλέζος

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


Αρκαδία

Arkadia (prefektura w środkowej części Półwyspu Peloponeskiego)


κανένας

Δεν υπάρχει καμιά διαφορά μεταξύ των δύο λέξεων.

Nie istnieje żadna różnica między tymi dwoma słowami.

w zdaniach pytających lub twierdzących: jakiś, ktoś


φροντίζω

troszczyć się, opiekować się, zajmować się, doglądać


-εδρος

gr. -εδρος < gr. ἕδρα (hedra) → siedzenie

zobacz słowa kończące się na „-εδρος”

δώδεκα + -εδρος > δωδεκάεδρος


θέληση

Η κοινή γνώμη εκφράζει την ανά πάσα στιγμή θέληση των μαζών και δείχνει τη στάση τους (κρυφή ή φανερή) για τα συμβάντα και τα γεγονότα της κοινωνικής πραγματικότητας.

Opinia publiczna wyraża wolę mas (istniejącą) w każdej chwili i pokazuje ich pogląd (ukryty lub jawny) na wydarzenia i fakty rzeczywistości społecznej.

Αθανάσιος Κιτσάκης, Η Σύγχρονη Κοινωνία, σελ. 220-222 - Athanasios Kitsakis, I sínchroni kinonía, str. 220-222.


Αντώνιος

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona


Μεσαίωνας

n.gr. μεσαίων + -ωνας


αρκτικός

(1.1) gr. ἀρκτικός


εταιρεία

gr. ἑταιρεία


σχολή

nie mylić z σχόλη


αυτοκτονία

gr. αὐτοκτονία

Λίγες μέρες πριν από την αυτοκτονία του ο ποιητής έμαθε ότι η ασθένεια του ήταν αθεράπευτη.

Kilka dni przed swym samobójstwem poeta dowiedział się, że jego choroba była nieuleczalna.


κακήν κακώς

zobacz też: Indeks:Grecki - Związki frazeologiczne


υπόθεση

gr. ὑπόθεσις


Ολλανδή

ż od Ολλανδός


κουρτινόξυλο

n.gr. κουρτίνα + ξύλο


κανέλα

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Jedzenie


τήξη

σημείο τήξεως, σημείο τήξης, θερμοκρασία τήξης


ελαιοκράμβη

n.gr. ελαιο- + κράμβη


αγγειοπλαστική

n.gr. αγγειο- + πλαστική


παιδικός

gr. παιδικός


παιδικός

gr. παιδικός


παθητικότητα

n.gr. παθητικός + -ότητα


εθνικότητα

n.gr. εθνικός + -ότητα


Ποσειδών

gr. Ποσειδῶν


φίμωση

(o zwierzętach) zakładanie kagańca, zakneblowanie

kneblowanie, uciszanie, zmuszanie do milczenia


ανακούρκουδα

Ο φαντάρος κάθισε ανακούρκουδα και άδειασε την κοιλιά του.

Żołnierz przysiadł w kucki i wypróżnił się


πακιστανικός

n.gr. Πακιστάν + -ικός


κορινθιακός

gr. Κορινθιακός


εις το επανιδείν

adaptacja francuskiego zwrotu: au revoir

w odróżnieniu od swych synonimów zawiera pewien odcień pragnienia ponownego spotkania się

do zobaczenia, do rychłego zobaczenia, do miłego zobaczenia, do widzenia


κυμάτιο

gr. κυμάτιον


δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται

gdy się drzewo obali, każdy wióry zbiera

pl-δρυός_πεσούσης_πας_ανήρ_ξυλεύεται-el-unknown-begcL-rw


παγαία

pisownia równoważna: παγέα


οινολογία

n.gr. οινο- + -λογία


χημικός

n.gr. χημεία + -ικός


χημικός

n.gr. χημεία + -ικός


χημικός

n.gr. χημεία + -ικός


συγκολλητής

n.gr. συγκολλώ + -τής


παράμεσος

koine παράμεσος


παράμεσος

koine παράμεσος


δρυς

przysłowie δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται

gdy się drzewo obali, każdy wióry zbiera

słowo częściej stosowane od synonimów w znaczeniu 1.2


αραχιδέλαιο

n.gr. αραχίδα + έλαιο


ηλιέλαιο

n.gr. ήλιος + έλαιο


Βασίλειος

gr. Βασίλειος


απλολογία

n.gr. απλο- + -λογία


σεληνοπαλιρροϊκό διάστημα

pl-σεληνοπαλιρροϊκό_διάστημα-el-noun-Iof41s4Q


φθινοπωρινή ισημερία

pl-φθινοπωρινή_ισημερία-el-noun-N9dbShgp


βιτρίνα

Πολλές φορές κοιτάζω τα βιβλία στη βιτρίνα χωρίς να μπω στο βιβλιοπωλείο.

Wiele razy oglądam książki na wystawie nie wchodząc do księgarni.


τορπιλοβόλο

n.gr. τορπίλη + -βόλον


ισημερία

gr. ἰσημερία


υπερώα

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Części ciała


ελαττώνω

gr. ἐλαττόω (ἐλαττῶ)


αναγούλα

zob. αναγουλιάζω


εύζωνας

(1.1) gr. εὔζωνος < gr. εὖ + ζωννύω → piękny + pas


γιούρτη

Όταν είσαι μέσα σε γιούρτη, νομίζεις πως βρίσκεσαι σ' ένα μεγάλο δωμάτιο.

Kiedy jesteś w jurcie, myślisz, że znajdujesz się w dużym pokoju.


γιούρτα

Οι γιούρτες είναι μεγάλες στρογγυλές σκηνές φτιαγμένες από δέρμα.

Jurty to duże okrągłe namioty wykonane ze skóry.


δεξιόστροφος

n.gr. δεξιός + στροφή

skłaniający się/odchylający się ku prawicy, prawicujący


περιβόλι

forma równoważna: περβόλι

Ο παππούς μου είχε ένα περιβόλι από πορτοκαλιές και λεμονιές.

Mój dziadek miał gaj pomarańczy i cytrynowców.


κατιόντες

lm od κατιών


εκφράζω

Το τραγούδι αυτό εκφράζει τα αισθήματα ολόκληρου του λαού.

Δεν ψηφίζω γιατί δε με εκφράζει κανένα πολιτικό κόμμα.

Nie głosuję, bo nie reprezentuje mnie żadna partia polityczna.


γυμνάσιο

gr. γυμνάσιον


τρυπάνι

koine τρυπάνιον < zdrobn. od gr. τρύπανον


ηλεκτροεγκεφαλογράφημα

n.gr. ηλεκτρο- + εγκεφαλο- + -γράφημα

pl-ηλεκτροεγκεφαλογράφημα-el-noun-cxHacVVC


εισβολή

Η εισβολή του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας προκάλεσε γενική αγανάκτηση.

Inwazja Izraela na Strefę Gazy wywołała powszechne oburzenie.


ηλεκτροεγκεφαλογραφία

n.gr. ηλεκτρο- + εγκεφαλο- + -γραφία

pl-ηλεκτροεγκεφαλογραφία-el-noun-E5YfM693


ηλεκτροεγκεφαλογράφος

n.gr. ηλεκτρο- + εγκεφαλο- + -γράφος

pl-ηλεκτροεγκεφαλογράφος-el-noun-x~pdPdw~


ράφι

Έχω τόσα πολλά βιβλία, που δε χωράνε στα ράφια.

Mam tak dużo książek, że nie mieszczą się na półkach.


ξηρός

forma ta jest stosowana tylko w szczególnych frazach zamiast ξερός


μερισμός

gr. μερισμός

dzielenie się (czymś), udostępnianie (czegoś), wymiana, współużytkowanie


Μεσοποταμία

gr. Μεσοποταμία


μεσημβρία

gr. μεσημβρία


ξυλομπογιά

n.gr. ξυλο- + μπογιά


μονόφθαλμος

(1.1) gr. μονόφθαλμος

στη χώρα των τυφλών βασιλεύει ο μονόφθαλμος, στους τυφλούς βασιλεύει ο μονόφθαλμος


δικαιοσύνη

(1.1) gr. δικαιοσύνη


δάκτυλος

gr. δάκτυλος


διδάσκαλος

gr. διδάσκαλος


διδάσκω

Ο θείος μου εδίδασκε τα Γαλλικά σ'ένα λύκειο.


διδάσκω

uczyć, wykładać, pracować jako nauczyciel / wykładowca


δικαστής

gr. δικαστής


δικαστής

gr. δικαστής


δεισιδαιμονία

gr. δεισιδαιμονία


Δανιήλ

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona


έμπορος

forma równoważna έμπορας


λαμβάνω

μάχαιρα έδωσες, μάχαιρα θα λάβεις (μάχαιραν έδωκας, μάχαιραν θα λάβεις)


ταπεινοφροσύνη

n.gr. ταπεινόφρων + -σύνη


χρηστός

(o osobach) prawy, zacny, porządny, uczciwy


σημείο τήξης

wersja równoważna, bardziej oficjalna σημείο τήξεως

Η σταθερή θερεμοκρασία στην οποία τήκεται ένα σώμα λέγεται σημείο τήξης.

Stała temperatura, w której dana substancja topnieje, nazywa się temperaturą topnienia.


Τιμόθεος

gr. τιμῶ + θεός


καινός

nie mylić z: κενός


βουλευτής

gr. βουλευτής


βουλευτής

gr. βουλευτής


προσφορά

gr. προσφορά

Οι βουλευτές δέχτηκαν την προσφορά του προέδρου.

Posłowie przyjęli propozycję prezydenta.

Είναι μεγάλη η προσφορά του συνθέτη αυτού στην εκπαίδευση νέων μουσικών.

Wielki jest wkład tego kompozytora w kształcenie młodych muzyków.


ατμάμαξα

n.gr. ατμ- + άμαξα


ατμομηχανή

n.gr. ατμο- + μηχανή


Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη

pl-Μνημείο_του_Άγνωστου_Στρατιώτη-el-noun-qcuugyil


αποφασίζω

Αποφάσισα να παντρευτώ.

Postanowiłem ożenić się. / Postanowiłam wyjść za mąż.


καπνιστής

n.gr. καπνίζω + -τής


ακρωνύμιο

n.gr. ακρ- + -ωνύμιο

forma równoważna rzadziej spotykana: ακρώνυμο


ακρώνυμο

gr. ἄκρος + ὄνομα

forma równoważna częściej spotykana: ακρωνύμιο


καθολικός

(1.1) gr. καθολικός < gr. καθόλου < gr. καθ' + όλου


τσαγκάρης

śr.gr. τζαγγάριος < koine τζάγγα → rodzaj miękkiego partyjskiego obuwia + n.gr. -άριος

Ο τσαγκάρης μου έβαλε καινούριες σόλες στα παπούτσια.


περασμένος

περασμένα ξεχασμένα

co było, a nie jest, nie pisze się w rejestr

Τον περασμένο χειμώνα έκανε πολύ κρύο.

taki, który przeszedł przez coś, który został przeciągnięty wciągnięty / wprowadzony

Όλα τα δεδομένα είναι περασμένα στη βάση δεδομένων.

Wszystkie dane zostały wprowadzone do bazy danych.

Είναι περασμένες τρεις

Η γυναίκα αυτή θα έχει περασμένα τα πενήντα.

Ta kobieta będzie już po pięćdziesiątce.


συμπαθητικός

zob. συμπαθής


Φιλοκτήτης

(1.1) gr. Φιλοκτήτης


Άθως

Ένα ταξίδι στον Άθω είναι καταρχήν ταξίδι μέσα στο χρόνο.

Podróż na Athos to przede wszystkim podróż w czasie.


ρετιρέ

najwyższe piętro budynku, często z dużym tarasem

(synekdocha) apartament na najwyższym piętrze budynku


προσανατολισμός

n.gr. προσανατολίζω + -μός


χαμάλης

Ο χαμάλης φέρνει τις αποσκευές των ταξιδιωτών.


μακρομόριο

n.gr. μακρο- + μόριο

Τα κυριότερα βιολογικά μακρομόρια είναι οι πρωτεΐνες, τα νουκλεϊκά οξέα, τα λίπη καθώς και οι πολυσακχαρίτες.

Najważniejsze biologiczne makrocząsteczki to białka, kwasy nukleinowe, tłuszcze jak również polisacharydy.


πρόσφυμα

zob. ένθημα - επίθημα - πρόθημα


σκνίπα

Τον πήγαμε σπίτι γιατί ήταν σκνίπα.

Zaprowadziliśmy go do domu, bo był pijany jak bela.


ισοβίτης

n.gr. ισόβια + -ίτης


διαγωνισμός ομορφιάς

pl-διαγωνισμός_ομορφιάς-el-noun-FC~e65oO


ισοβίτισσα

n.gr. ισοβίτης + -ισσα


τυχερός

Τυχεροί είναι όσοι μπόρεσαν να επισκεπτούν την Ελλάδα.

Szczęśliwi ci, którzy mogli zwiedzić Grecję.

Το πέντε είναι ο τυχερός αριθμός μου.


καμωματού

n.gr. κάμωμα + -ού


εκκρεμές

lp n εκκρεμής


αποκρυπτογραφώ

n.gr. απο- + κρυπτογραφώ

Δεν κατάφερα ν' αποκρυπτογραφήσω την επιγραφή.


Μικρασιάτης

n.gr. Μικρασία + -άτης

mężczyzna pochodzący z Azji Mniejszej / Anatolii

Ο παππούς μας είναι Μικρασιάτης.


λάβα

Η λάβα βγαίνει μέσα από τα σπλάχνα του ηφαιστείου.

Lawa wydostaje się ze środka wnętrzności wulkanu.


διασχίζω

przejeżdżać, przebywać, przechodzić, przepływać

Διεσχίσαμε βουνά και κάμπους, για να φτάσουμε στην Αθήνα.

Przeszliśmy góry i pola, aby dotrzeć do Aten.

Ο Βιστούλας διασχίζει τη Βαρσοβία.


ομορφιά

gr. εὐμορφία

Πρέπει να ταξιδέψεις, για να δεις την ομορφιά της Ελλαδας.

Powinieneś/Powinnaś podróżować, aby zobaczyć piękno Grecji.


κλύσμα

gr. κλύσμα < gr. κλύζω → myć, czyścić wodą


σιγαλιά

n.gr. σιγαλός + -ιά

Η νυχτερινή σιγαλιά πολλές φορές με φοβίζει.


απαγορευμένος καρπός

zobacz też: Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne

pl-απαγορευμένος_καρπός-el-noun-xO94IneD


τα παθήματα μαθήματα

bieda dokuczy, bieda nauczy, bieda uczy rozumu; cierpienia (są) lekcjami

pl-τα_παθήματα_μαθήματα-el-unknown-RW2WEw9U


χουχουλίζω

forma równoważna: χουχουλλιάζω


απαγορεύομαι

str.br. od απαγορεύω

być zabronionym, zabraniać, zostać zabronionym

Απαγορεύεται το κάπνισμα μέσα στο εστιατόριο.

Zabrania się palenia wewnątrz restauracji.

Σήμερα από το μεσημέρι θα απαγορευτεί η στάθμευση οχημάτων στο κέντρο της πόλης.

Dzisiaj od południa zostanie zabronione parkowanie pojazdów w centrum miasta.


κοσμοξάκουστος

zob. κοσμοξακουστός

forma równoważna κοσμοξακουστός

Ένα μονάχο πέρασε πελαγοδρόμο πλοίο, η κοσμοξάκουστη Αργώ, σαν ήρθε απ' τον Αιήτη.

Jeden tylko żeglujący okręt mógł przemknąć się tędy, słynny na cały świat Argo, gdy wracał od Ajetesa. (Odyseja, pieśń XII


χουχουλιάζω

zob. χουχουλίζω

forma równoważna: χουχουλίζω


διαμονή

Όσοι πήγαν στην Ελλάδα μιλούν συχνά για τη διαμονή τους εκεί.

Wszyscy ci, którzy zwiedzili Grecję, często opowiadają o swoim tam pobycie.


κενοτάφιο

gr. κενοτάφιον


Μελπομένη

gr. μέλπω (mélpō) → śpiewać, intonować psalmy


πάθημα

cierpienie, przeżycie, przykre doznanie, doświadczenie

Τα παθήματα δοκίμασαν τους Έλληνες.


χάρος

Απ' το χάρο δεν μπορεί κι ο Δίας να σε σώσει.


τρομάζω

gr. τρομάσσω

straszyć, nastraszyć, płoszyć, niepokoić

Με τρομάξαν τα λόγια σου.


τρομάζω

gr. τρομάσσω

przestraszyć się, płoszyć się, niepokoić

Τρομάξανε όλοι και τα κουπιά τους πέσανε απ' τα χέρια.

Przestraszyli się wszyscy i wiosła wypadły im z rąk (Odyseja, pieśń XII).

kosztować dużo wysiłku, być wynikiem wysiłku

Ο Αλέξανδρος τρόμαξε να τελειώσει το λύκειο.

Dużo wysiłku kosztowało Aleksandra, aby ukończyć liceum.


ανάγνωση

gr. ἀνάγνωσις

(przedmiot w szkole podstawowej) nauka czytania


αποτελούμαι

Το διαμέρισμά μου αποτελείται από τρία δωμάτια και μία κουζίνα.

Moje mieszkanie składa się z trzech pokoi i kuchni.


φιόρντ

forma równoważna: φιόρδ


φιόρδ

forma równoważna: φιόρντ


κανάτι

dawna pisownia: καννάτι


κάμφορα

forma równoważna: καμφορά


απόγονος

gr. ἀπόγονος

dobrego potomstwa! (życzenie dla nowożeńców)


εναλλάκτης θερμότητας

pl-εναλλάκτης_θερμότητας-el-noun-VBEiHgWL


είδος πρώτης ανάγκης

Η τροφή, η ένδυση και η στέγη είναι τα βασικά είδη πρώτης ανάγκης.

Żywność, odzież i mieszkanie to podstawowe artykuły pierwszej potrzeby.

pl-είδος_πρώτης_ανάγκης-el-noun--lhcr3xA


αρνάκι

n.gr. αρνί + -άκι

(o osobach) baranek, niewiniątko, aniołek


καμφορά

forma równoważna: κάμφορα


σκάλα

port (do którego zawija statek w trakcie rejsu)


βγάζω αφρούς

zob. Indeks:Nowogrecki - Związki frazeologiczne

wściekać się, pienić się, dostać białej gorączki

Όταν ο πατέρας μου είδε τους βαθμούς μου, πρώτα κοκκίνισε και ύστερα έβγαλε αφρούς.

Kiedy mój ojciec zobaczył moje stopnie, najpierw poczerwieniał, a potem dostał białej gorączki.


ποιητική αδεία

forma równoważna: ποιητική άδεια


αφρός

śmietanka, elita, pierwszy gatunek, najlepszy kąsek


ηλιακός

koine ἡλιακός


ραδιοφωνικός

n.gr. ραδιοφωνία + -ικός


αρνί

(o osobach) baranek, osoba potulna, spokojna, niewinna


βέλασμα

n.gr. βελάζω + -μα

Τότε άκουσα βέλασμα αρνιών και μουγκρητά βοδιών.

Wówczas usłyszałem beczenie owieczek i ryki wołów. (z Odysei


κατώγι

śr.gr. κατώγιν zdrobn. od n < gr. κατώγαιος < gr. κάτω + -γαιος


μεσημβρινός

gr. μεσημβρινός

południowy, merydionalny (wychodzący na południe, przychodzący z południa)


μεσημβρινός

gr. μεσημβρινός


βραχέα κύματα

zobacz też: μακρά κύματα • μεσαία κύματα • βραχέα κύματα • υπερβραχέα κύματα


αντιδραστήρας

Ο πυρηνικός αντιδραστήρας μετατρέπει την πυρηνική ενέργεια σε άλλες μορφές ενέργειας.

Reaktor jądrowy przekształca energię jądrową w inne formy energii.


συγκρίνομαι

porównywać się (z kimś / z czymś), mierzyć się

Καμιά δεν μπορεί να συγκριθεί μαζί σου.


σημείο ζέσης

Κάθε υγρό έχει το δικό του σημείο ζέσης.

Każda ciecz ma swoją własną temperaturę wrzenia.


θερμοκρασία βρασμού

Η θερμοκρασία στην οποία βράζει το νερό ονομάζεται θερμοκρασία βρασμού του νερού.

Temperatura, w której wrzy woda, nazywa się temperaturą wrzenia wody.


πουλιέμαι

Το σπίτι πουλήθηκε και οι ιδιοκτήτες έφυγαν.

Dom został sprzedany i właściciele wyjechali.


Κατοχή

okupacja (okres okupacji Grecji przez wojska niemieckie i włoskie w latach 1941-1944)

Οι Γερμανοί εκτέλεσαν πολλούς Έλληνες πατριώτες στην Κατοχή.

Niemcy stracili wielu greckich patriotów podczas okupacji.


σεισμολογία

n.gr. σεισμός + -λογία


προφυλάγω

formy równoważne: προφυλάσσω, προφυλάω


σκηνογραφία

gr. σκηνογραφία


καλιαρντά

gwara greckich pasywnych homoseksualistów


υγροποίηση

n.gr. υγροποιώ + -ση

Η μετατροπή ενός σώματος από την αέρια κατάσταση στην υγρή λέγεται υγροποίηση.

Przemiana substancji ze stanu gazowego w ciekły nazywa się skraplaniem.


υλοτόμος

gr. ὑλοτόμος

Οι υλοτόμοι έκοψαν πολλά δέντρα, για να ανασάνει το δάσος.

Drwale wycięli wiele drzew, aby las mógł odpocząć.


πανελλήνιος

n.gr. παν- + Έλλην + -ιος


περιγράφω

gr. περιγράφω (perigráfō) → otaczać linią wokół, ograniczać

Δεν μπορώ να σου περιγράψω πόσο όμορφη είναι η Έλλαδα.

Nie mogę ci opisać, jak piękna jest Grecja.


εκκεντρικός

franc. excentrique ← łac. eccentricus ← gr. ἔκκεντρος


κατώφλι

śr.gr. κατώφλιον < gr. κατω- + φλιά (katō + fliá) → nisko + węgar

Πατρίδα του Ελύτη, του Ρίτσου, του Σεφέρη / στης φτώχειας το κατώφλι ο πλούτος σ' έχει φέρει

Ojczyzno Elitisa, Ritsosa, Seferisa // bogactwo przywiodło cię na próg biedy .

Κώστας Μαρδάς, Νέα πατριδογνωσία (απόσπασμα)


πρωκτολογία

n.gr. πρωκτός + -λογία


πείθω

Μην προσπαθείς να με πείσεις.


λιθοσφαιρική πλάκα

Από την κίνηση που κάνουν οι λιθοσφαιρικές πλάκες προκαλούνται σεισμοί.

Od ruchów, które wykonują płyty litosferyczne, wywoływane są trzęsienia ziemi. (po polsku: Przemieszczanie się płyt litosferycznych powoduje trzęsienia ziemi).


λιθοσφαιρικός

n.gr. λιθόσφαιρα + -ικός


λιθόσφαιρα

n.gr. λίθος + σφαίρα

Η λιθόσφαιρα είναι διασπασμένη σε εφτά μεγάλες πλάκες που λέγονται λιθοσφαιρικές πλάκες.

Litosfera jest rozdzielona na siedem płyt, które nazywają się płytami litosferycznymi.


εξώσφαιρα

n.gr. έξω + σφαίρα


όπως

όπως στρώσεις, θα κοιμηθείς / όπως έστρωσες, θα κοιμηθείς

Πρέπει να το κάνεις, όπως σου είπε ο καθηγητής.

Powineneś/powinnaś to zrobić tak, jak ci powiedział profesor.

Όπως πήγαινα στο σχολείο, θυμήθηκα ότι ξέχασα τη σχολική μου τσάντα στο σπίτι.

Kiedy szedłem/szłam do szkoły, przypomniałem/am sobie, że zostawiłem/am swoją teczkę w domu.


θερμόσφαιρα

n.gr. θερμό- + σφαίρα


Τρίπολη

(1.1) gr. Τρίπολις < gr. τρία + πόλις → trzy + miasto

El-Τρίπολη.ogg


γήινος φλοιός

Ο γήινος φλοιός είναι το εξωτερικό τμήμα της γήινης σφαίρας.

Skorupa ziemska to zewnętrzna część kuli ziemskiej.


Ευρασία

Η Ασία και η Ευρώπη σχηματίζουν μια ενιαία ήπειρο, που ονομάζεται Ευρασία.

Azja i Europa tworzą jednolity kontynent, który nazywa się Eurazją.


γήινος πυρήνας

Ο γήινος πυρήνας καταλαμβάνει το κεντρικό τμήμα της γήινης σφαίρας.

Jądro Ziemi zajmuje centralną część kuli ziemskiej.


σεισμικός

n.gr. σεισμός + -ικός


Α.Ο.

forma równoważna ΑΟ

αθλητικός όμιλος → klub sportowy, zrzeszenie sportowe (w nazwach klubów sportowych)


ΑΟ

forma równoważna Α.Ο.

Αθλητικός Όμιλος → Klub Sportowy, Zrzeszenie Sportowe (w nazwach klubów sportowych)


Α.Σ.

Αθλητικός Σύλλογος → Stowarzyszenie Sportowe, Klub Sportowy (w nazwach klubów sportowych)


είναι αδύνατο

Μου ήταν αδύνατο να καταλάβω την αντίδρασή της.

W żaden sposób nie mogłem/am zrozumieć jej reakcji.


ανύπαρχτος

forma równoważna ανύπαρκτος


αντικομμουνιστικός

forma równoważna: αντικομουνιστικός


αντικομουνιστικός

forma równoważna: αντικομμουνιστικός


αντικομμουνιστής

forma równoważna: αντικομουνιστής


αντικομμουνισμός

forma równoważna: αντικομουνισμός


αντικομουνίστρια

forma równoważna: αντικομμουνίστρια


αντικομουνιστής

forma równoważna: αντικομμουνιστής


αντικομουνισμός

forma równoważna: αντικομμουνισμός


αντικομμουνίστρια

forma równoważna: αντικομουνίστρια


φλεβικός

gr. φλεβικός


Ήπειρος

zob. ήπειρος


χωρογραφία

gr. χωρογραφία


θύμος

nie mylić z: θυμός


Ηπειρώτισσα

n.gr. Ήπειρος + -ισσα


χωρίζω

oddzielać, odgradzać, rozgradzać, dzielić

rozróżniać, wyróżniać, traktować inaczej

rozłączać się, oddzielać się, rozstawać się


Ηπειρώτης

n.gr. Ήπειρος + -ώτης


διπλοσάινο

n.gr. διπλο- + σαΐνι


μοιάζω

Πού να βρω γυναίκα να σου μοιλαζει;

Gdzie ja znajdę kobietę, która byłaby podobna do ciebie?

απο το ομότιτλο τραγούδι - στίχοι του Κώστα Κοφινιώτη


ματώνω

Το χέρι μου μάτωνε και η νοσοκόμα μου επέδεσε την πληγή.

Ręka mi krwawiła i pielęgniarka opatrzyła mi ranę.


πανίδα

gr. πανίς < gr. Πᾶν (Pan) → od mitologicznego boga Pana, w mitologii rzymskiej odpowiadającego Faunowi + n.gr. -ίδα


δε

forma „δε” nie występuje przed samogłoskami ani przed spółgłoskami zwartymi (κ, π, τ, μπ, ντ, γκ, τσ, τζ, ξ, ψ); mimo to użycie formy „δεν” bez względu na głoskę kolejnego wyrazu nie będzie uważane za błąd.

Δε σε θέλω πια.


κουρασμένος

Θα ξαπλώσω λίγο, διότι είμαι αρκετά κουρασμένος.

Położę się trochę, bo jestem dość zmęczony.


Κυπραία

formy równoważne: Κύπρια, Κυπριώτισσα


αργαλειός

gr. ἐργαλεῖον


γριούλα

Η γριούλα ζούσε μόνη σ' ένα παλιό σπίτι.


διακοπές

lm od διακοπή


ξεκουράζομαι

odpoczywać, odpocząć, wypoczywać, wypocząć

Δούλεψες πολύ σκληρά και τώρα πρέπει να ξεκουραστείς.

Pracowałeś/aś bardzo ciężko, a teraz powinieneś/powinnaś odpocząć.


ξεκούραστος

od ξεκουράζω

Γύρισα ξεκούραστος από τις καλοκαιρινές μου διακοπές.

Wróciłem wypoczęty z moich letnich wakacji.


ξεκούραση

n.gr. ξε- + κούραση

Αρκετά δούλεψα· τώρα μου χρειάζεται λίγη ξεκούραση.

Dosyć pracowałem/am; teraz potrzeba mi trochę odpoczynku.


οπλουργός

koine ὁπλουργός


αγνοούμενος

(1.1) αγνοούμαι


πρωτότυπο

n od n.gr. πρωτότυπος

nie mylić z: πρότυπο


πρωτότυπο

n od n.gr. πρωτότυπος

nie mylić z: πρότυπο

lp m od πρωτότυπος

lp n od πρωτότυπος


ανθρακωρύχος

n.gr. ανθρακο- + -ωρύχος


ανθρακο-

tworzy słowa oznaczające związki zawierające węgiel

ανθρακο- + πυρίτιο

ανθρακο- + φορώ

nosić > ανθρακοφόρος → węglonośny


-ωρύχος

gr. -ωρύχος (-ōrýchos) < gr. ὀρύσσω (orýssō) → kopać, drążyć

zobacz słowa kończące się na „-ωρύχος”

tworzy rzeczowniki rodzaju męskiego oznaczające osoby zajmujące się wydobywaniem minerału wyrażonego w pierwszym członie słowa złożonego: kopacz, górnik

ανθρακο- < άνθρακας

węgiel + -ωρύχος → górnik kopalni węgla; μέταλλο → metal + -ωρύχος → górnik kopalni rudy


άφιλτρος

n.gr. α- + φίλτρο

Ο παππούς μου κάπνιζε μόνο άφιλτρα τσιγάρα.

Mój dziadek palił tylko papierosy bez filtru.


γαιάνθρακας

gr. γαία + άνθραξ


σουβλατζίδικο

n.gr. σουβλατζής + -ίδικο

szaszłykarnia serwująca tzw. suwlaki; suwlakarnia

Εκεί στο ίδιο σουβλατζίδικο είχαμε μεθύσει, θυμάμαι, μια φορά.

Tam w tej samej szaszłykarni upiliśmy się, pamiętam, pewnego razu.


καρφί

(1.1-3) koine καρφίον zdrobn. od gr. κάρφος

δε μου καίγεται καρφί / καρφάκι

coś obchodzi kogoś tyle co zeszłoroczny śnieg


κάθομαι στα καρφιά

zob. Indeks:Nowogrecki - Związki frazeologiczne


μονολεκτικό κατηγόρημα

pl-μονολεκτικό_κατηγόρημα-el-noun-b2VlMbBy


αλήτης

nie mylić z: αλίτης

Αλήτη μ'είπες μια βραδιά / χωρίς καμιά αιτία, / μα του αλήτη η καρδιά / δε σου κρατάει κακία.

Włóczęgą nazwałaś mnie pewnego wieczoru / bez żadnego powodu, / lecz serce włóczęgi / nie żywi do ciebie urazy.

Ο αδελφός σου είναι πια τριάντα χρονών, αλλά δεν παίρνει δουλειά, και οι γονείς του τρέφουν ακόμα αυτον τον αλήτη.

Twój brat ma już trzydzieści lat, ale nie podejmuje pracy, a jego rodzice jeszcze żywią tego nieroba.


ομοαξονικός

n.gr. ομο- + αξονικός


κατηγόρημα

gr. κατηγόρημα


συλλογική σύμβαση εργασίας

pl-συλλογική_σύμβαση_εργασίας-el-noun-8cK8vR5v


Κυπριώτισσα

formy równoważne: Κύπρια, Κυπρία, Κυπραία


ωκεανολογικός

n.gr. ωκεανολογία + -ικός


ωκεανολογία

n.gr. ωκεανός + -λογία


ωρολογάς

zob. ρολογάς


δερμάτινος

gr. δερμάτινος


Ιρακινή

ż od Ιρακινός


άμισχος

n.gr. α- + μίσχος


ιρακινός

n.gr. Ιράκ + -ινός


Αμβρόσιος

(1.1) gr. Ἀμβρόσιος


καλλιγραφία

zob. καλλιγραφώ

lekcja kaligrafii (w szkole podstawowej)


αγγειολογία

n.gr. αγγειο- + -λογία

zobacz też: Indeks: Nowogrecki - Dziedziny medycyny

gałąź archeologii zajmująca się naczyniami


πλαστική χειρουργική

pl-πλαστική_χειρουργική-el-noun-RexVEQti


βολεϊμπολίστρια

n.gr. βολεϊμπολίστας + -τρια


τερέβινθος

gr. τερέβινθος

Pistacia terebinthus, pistacja terpentynowa


σογιέλαιο

n.gr. σόγια + έλαιο


δασοφύλακας

n.gr. δάσος + φύλακας


φοντύ

forma równoważna φοντί n


Κοράνιο

forma równoważna: Κοράνι


Κοράνι

forma równoważna: Κοράνιο


φοντί

forma równoważna φοντύ n


πατριωτισμός

n.gr. πατριώτης + -ισμός


κύριο όνομα

nazwa własna, imię własne, rzeczownik własny


ηλεκτρικός

n.gr. ηλεκτρ- + -ικός

zobacz też: μετρό • προαστιακός


ηλεκτρικός

n.gr. ηλεκτρ- + -ικός

zobacz też: μετρό • προαστιακός

(przez rozszerzenie) dworzec kolei miejskiej


ροχαλίζω

koine ῥογχαλίζω


παντρολογώ

forma równoważna: παντρολογάω


αυτοπροσωπογραφία

n.gr. αυτο- + προσωπογραφία


αποκοπή

odstawienie (od piersi), odsadzenie (od matki)


Αθήναιος

nie mylić z: Αθηναίος


μηλόπιτα

n.gr. μήλο + πιτα


φωνητική

zob. φωνητικός


φωνητική

zob. φωνητικός

ż lp od φωνητικός


φωτοτυπικό

n od φωτοτυπικός


μπάτης

Πάνω στην άμμο την ξανθή • γράψαμε τ' όνομά της • Ωραία που φύσηξε ο μπάτης • και σβήστηκε η γραφή.

Pośrodku złotych piasku lśnień • ryliśmy kształt imienia • sfrunęły bryzy morskiej tchnienia • i zniknął pisma cień.

του Γιώργου Σεφέρη «Άρνηση»


γυναικάς

n.gr. γυναίκα + -άς

Ο φίλος μου είναι αθεράπευτος γυναικάς.

Mój kolega jest nieuleczalnym kobieciarzem.


ραπτομηχανή

n.gr. ράπτω + μηχανή → szyć + maszyna, słowo stosowane od 1888 r.


δεκαεξάκτινος

n.gr. δεκαέξι + ακτίνα + -ος


δεκαεξάχρονος

n.gr. δεκαέξι + -χρονος


δεκαεξάχρονος

n.gr. δεκαέξι + -χρονος


δεκαεξάρα

n.gr. δεκαεξάρης + -α


αθεράπευτος

gr. ἀθεράπευτος

Ο φίλος μου είναι αθεράπευτος γυναικάς.


δεκαεξάρης

n.gr. δεκαέξι + -άρης


αλλόφωνο

n.gr. αλλο- + φωνή


προσωπογραφία

podobizna, popiersie (na rycinie, anaglifie)


προσωπογράφος

n.gr. προσωπογραφία + -ος


προσωπογράφος

n.gr. προσωπογραφία + -ος


ωραίο φύλο

zob. Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne


γραφομηχανή

n.gr. γραφο- + μηχανή

Πρέπει να αλλάξεις την ταινία της γραφομηχανής γιατί είναι φθαρμένη.

Musisz zmienić taśmę w maszynie do pisania, bo jest zużyta.


επιβάτισσα

n.gr. επιβάτης + -ισσα

formy równoważne: επιβάτρια, επιβάτιδα


πασιέντσα

wł. pazienza < łac. patientia → cierpliwość

forma rzadziej spotykana: πασιέντζα


εμιράτο

franc. émirat < franc. émir < arab. إمارة


Σταγιρίτης

Stagiryta (mieszkaniec lub osoba pochodząca ze Stagiry)


ινδοευρωπαϊκός

n.gr. ινδο- + ευρωπαϊκός


αργός

(o ziemi) ugorujący, nieuprawiany, leżący odłogiem

(o duchownych, wojskowych) zawieszony (w funkcjach), pozbawiony (stanowiska)


σταλαγματιά σταλαγματιά γεμίζει η στάμνα η πλατιά

ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka, kropla drąży skałę; kropla po kropli wypełnia się pojemny dzban

pl-σταλαγματιά_σταλαγματιά_γεμίζει_η_στάμνα_η_πλατιά-el-unknown-uK2PniS0


σαρανταποδαρούσα

(1.1-2) n.gr. σαράντα + ποδάρι

mimo iż nazwa dosłownie oznacza „czterdzieści nóg” i może odnosić się do stonogi; rzadko lub wcale odnosi się do stonogi murowej (ονίσκος) czy innych owadów, które zwykle w języku polskim są określane nazwą „stonoga”


στάμνα

πολλές φορές πάει η στάμνα στη βρύση, μια φορά σπάει

póty dzban wodę nosi, póki się ucho nie urwie

ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka


σβαρνίζω

n.gr. σβάρνα + -ίζω


μεταλλεργάτης

n.gr. μέταλλο + εργάτης


επιμετάλλωση

n.gr. επιμεταλλώνω + -ση


ηλίαση

koine ἡλίασις

Η υπερβολική έκθεση στον ήλιο προκαλεί συχνά την ηλίαση.

Nadmierne eksponowanie na słońce prowokuje często porażenie słoneczne.


υπερβολικός

koine ὑπερβολικός


αυτοκυριαρχία

n.gr. αυτο- + κυριαρχία

Η αυτοκυριαρχία είναι προνόμιο των μεγάλων ζώων.

Samoopanowanie to przywilej wielkich zwierząt.

Αλμπέρ Καμύ, Η πτώση


οικοδεσπότης

gr. οἴκων δεσπότης


δοκιμάζω

gr. δοκιμάζω

próbować, degustować, smakować, kosztować

Πριν αγοράσεις αυτά τα παπούτσια, δοκίμασέ τα για να δεις αν σου ταιριάζουν.

Zanim kupisz te buty, przymierz je, żeby zobaczyć, czy ci pasują.


χαλινάρι

n.gr. χαλινός + -άρι


αποδοκιμάζω

gr. ἀποδοκιμάζω

dezaprobować, odrzucać, wyrażać niezadowolenie, krytykować


ισότοπο

(1.1) n.gr. ισο- + τόπος < ang. isotope < gr. ἴσος + τόπος


αλογοουρά

n.gr. αλογο- + ουρά

Το δοξάρι αποτελείται από ξύλο οξιάς ή φλαμουριάς σε σχήμα ράβδου και από τρίχες αλογοουράς.

Smyczek składa się z drewna dębu lub lipy w kształcie różdżki i z włosia z końskiego ogona.

Όλα τα κορίτσια ξέρουν να πιάνουν τα μαλλιά τους αλογοουρά.

Wszystkie dziewczyny umieją zbierać swe włosy w koński ogon.


μπήγω

gr. ἐμπήγνυμι

forma równoważna μπήζω


καρφώνω

gr. καρφόω (καρφῶ)


ρούχο

άλλαξε ο Μανολιός κι έβαλε τα ρούχα του αλλιώς

όποιος φυλάει τα ρούχα του, έχει τα μισά


ισόβιος

Ένας ποδοσφαιριστής τιμωρήθηκε με ισόβιο αποκλεισμό από όλες τις εθνικές ομάδες λόγω του φασιστικού χαιρετισμού του στο γήπεδο.

Pewien piłkarz został ukarany dożywotnim wykluczeniem ze wszystkich drużyn narodowych z powodu swego faszystowkiego ukłonu na boisku.


καλειδοσκόπιο

(1.1) n.gr. καλός + είδος + -σκόπιο


επένδυση

n.gr. επενδύω + -ση


παράγραφος

gr. παράγραφος


Μεγάλη Εβδομάδα

(1.1) śr.gr. Μεγάλη Ἑβδομάς

zobacz też: Μεγάλη Δευτέρα • Μεγάλη Τρίτη • Μεγάλη Τετάρτη • Μεγάλη Πέμπτη • Μεγάλη Παρασκευή • Μεγάλο Σάββατο


πλημμυρίδα

(1.1) gr. πλημμυρίς (lub πλημυρίς)


ηλιαχτίδα

n.gr. ηλι- + αχτίδα


αχτίδα

jednostka terytorialna partii komunistycznej


εργοδότης

gr. ἐργοδότης


φακελώνω

gromadzić informacje o kimś, szukać na kogoś haki

archiwizować, tworzyć dossier na jakiś temat


αποδημία

(1.1) gr. ἀποδημία


λευκοσουσουράδα

n.gr. λευκο- + σουσουράδα


κιτροσουσουράδα

n.gr. κιτρο- + σουσουράδα


σταχτοσουσουράδα

n.gr. σταχτο- + σουσουράδα


κιτρινοσουσουράδα

n.gr. κιτρινο- + σουσουράδα


σουσουράδα

n.gr. σείω + ουρά


υδροδυναμική ενέργεια

pl-υδροδυναμική_ενέργεια-el-noun-fmKF6yf2


υδροηλεκτρική ενέργεια

pl-υδροηλεκτρική_ενέργεια-el-noun-YjgyMwBj


ενέργεια των κυμάτων

pl-ενέργεια_των_κυμάτων-el-noun-ah3LatCo


γεωθερμική ενέργεια

energia geotermiczna, energia geotermalna


δείκτης

forma równoważna δείχτης

wskaźnik, wskazówka (zegara), strzałka, języczek (wagi)


παντελόνι

(1.1) wł. pantaloni < Pantalone (postać komiczna z commedia dell'arte)

forma równoważna: πανταλόνι


μέθοδος του καρότου και του ραβδιού

pl-μέθοδος_του_καρότου_και_του_ραβδιού-el-unknown-cqrmwZpV


ζωονόσος

n.gr. ζωο- + νόσος


νομίζω

uważać, sądzić, mniemać, myśleć, przypuszczać

Νομίζεις ότι έπραξες σωστά;


διδασκάλισσα

n.gr. διδάσκαλος + -ισσα


διότι

przeważnie stosuje się w języku pisanym

Τον συνέλαβε η αστυνομία διότι καλλιεργούσε ινδική κάνναβη σε θερμοκήπιο.

Policja aresztowała go, bo hodował konopie indyjskie w cieplarni.


άνευ

Πώς πίνεις τον καφέ σου; Με ζάχαρη ή άνευ;


ευχαρίστηση

n.gr. ευχαριστώ + -ση

Έχω την ευχαρίστηση να μιλώ με τον κύριο πρόεδρο;

Czy mam przyjemność rozmawiać z panem prezesem?


άγια

ż lp , , od άγιος


άγια

dary ofiarne (postacie eucharystyczne, chleb i wino)


πράγμα

κάθε πράγμα στον καιρό του (κι ο κολιός τον Αύγουστο)

forma równoważna πράμα


λογοτέχνιδα

n.gr. λογοτέχνης + -ιδα


φραντζόλα

porównaj z καρβέλι


δίκαιος

(o czynnościach, aktach) sprawiedliwy, słuszny

Οι αποφάσεις του υπουργείου θα πρέπει να είναι δίκαιες για να είναι αποδεκτές και εφαρμόσιμες από το κοινωνικό σύνολο.

Decyzje ministerstwa będą musiały być sprawiedliwe, aby były akceptowalne i egzekwowalne przez ogół społeczeństwa.

(o osobach) sprawiedliwy, bezstronny, prawy


αμφιβολία

n.gr. αμφίβολος + -ία

λόγω αμφιβολιών

in dubio (w wypadku wątpliwym wyrokuje się na korzyść oskarżonego)


δραπέτευση

śr.gr. δραπέτευσις

ucieczka, zbiegnięcie (z więzienia, z niewoli itp.)


ίδρυμα

Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Δημόσιας Διοίκησης

Europejski Instytut Administracji Publicznej


αγαθοσύνη

koine ἀγαθωσύνη

prostoduszność, prostota, naiwność, głupkowatość


ηλεκτρονικός

(1.1) n.gr. ηλεκτρόνιο + -ικός
(1.2) n.gr. ηλεκτρονική + -ικός


κακοήθης

gr. κακοήθης


εθελόντρια

n.gr. εθελοντής + -τρια

(przydawka rzeczowna) ochotnicza, dobrowolna, honorowa


Τοξότης

zob. τοξότης

Strzelec (osoba urodzona pod tym znakiem)


εθελοντής

gr. ἐθελοντής

Ο αδελφός μου πήγε εθελοντής στο στρατό.

Mój brat poszedł do wojska na ochotnika.

(przydawka rzeczowna) ochotniczy, dobrowolny, honorowy


ακατοίκητος

n.gr. α- + κατοικώ + -τος

Η σιωπή βασίλευε στην περιοχή τόσο που φαινόταν ακατοίκητη.

Cisza królowała w okolicy do tego stopnia, że wydawała się niezamieszkała.


αμόνι

ανάμεσα σφυρί κι αμόνι, μεταξύ σφύρας και άκμονος


δωδεκάδα

gr. δωδεκάς > B. δωδεκάδα


γεωργός

(1.1) gr. γεωργός < gr. γῆ + ἔργον

zob. κτηνοτρόφος, γεωργοκτηνοτρόφος, αγρότης


παλίρροια

gr. παλίρροια


στο ύπαιθρο

na dworze, na powietrzu, pod gołym niebem


ύπαιθρο

koine ὕπαιθρον < n od przymiotnika gr. ὕπαιθρος


μυστηριώδης

n.gr. μυστήριον + -ώδης


πορνογραφικός

franc. pornographique < zapożyczenie powrotne od koine πορνογράφος + -ικός


πρόγονος

nie mylić z: προγονός


πρόγονος

nie mylić z: προγονός


μαραθωνοδρόμος

n.gr. μαραθώνιος + -δρόμος


μαραθωνοδρόμος

n.gr. μαραθώνιος + -δρόμος


ιταλιάνικος

n.gr. Ιταλιάνος + -ικος


μαστίγιο

gr. μαστίγιον < μάστιξ


εγκληματικός

gr. ἐγκληματικός


επιβάτης

formy równoważne: επιβάτιδα, επιβάτισσα, επιβάτρια


τσαγερία

n.gr. τσάι + -ερία


ευημερία

gr. εὐημερία

dobrobyt, dostatek, dobrostan, dobra jakość życia


φελλόδρυς

n.gr. φελλός + δρυς


παγίδα

gr. παγίς, B. παγίδα


απειλή

zagrożenie, groźba, ryzyko, niebezpieczeństwo


πυροβόλο

n od πυροβόλος


αηδία

Αισθάνομαι αηδία όταν τον βλέπω.

Σ' αυτό το εστιατόριο το φαγητό ήταν μια αηδία.

W tej restauracji jedzenie było zwykłym paskudztwem.


στρογγυλός

gr. στρογγύλος

forma równoważna στρόγγυλος


αρτοποιός

gr. ἀρτοποιός


αρτοποιός

gr. ἀρτοποιός


γνώστρια

ż od γνώστης


αγροκαλλιέργεια

n.gr. αγρο- + καλλιέργεια


αμαρτωλότητα

n.gr. αμαρτωλός + -ότητα


παραίσθηση

koine παραίσθησις


συνωμοσία

gr. συνωμοσία


πατριωτικός

n.gr. πατριώτης + -ικός


ταυτόχρονα

n od ταυτόχρονος


δράκος

seryjny, bardzo niebezpieczny gwałciciel


περιδέραιο

gr. περιδέραιον


λοίμωξη

koine λοιμώσσω


σμαράγδι

koine σμαράγδιον < zdrobn. od gr. σμάραγδος


ψυχολογικός

n.gr. ψυχολογία + -ικός


εκδότης

koine ἐκδότης


κοιμητήρι

zob. κοιμητήριο


συνθέτης

(1.1) gr. συνθέτης → pisarz < gr. συντίθημι → składać, łączyć


οργασμός

koine ὀργασμός


ενυδρίδα

gr. ἐνυδρίς < gr. ἐν + ὕδωρ → w + woda


ψιττακός

koine ψιττακός


σχιζοφρένεια

sçizɔfˈɾɛnʝa


αστακός

z przymiotnikiem κοινός → pospolity, lecz odnosi się do langusty

Palinurus vulgaris, langusta, langusta europejska

Homarus gammarus, homar, homar europejski

Homarus americanus, homar, homar amerykański


κεφαλαιοκρατία

n.gr. κεφαλαιο- + -κρατία

kapitaliści, plutokracja (jako warstwa społeczna)


μαριχουάνα

(1.1-2) ang. marijuana < hiszp. mariguana


Ηλίας

gr. Ἠλίας < hebr. אליהו


Θεόδωρος

gr. Θεόδωρος


λιόδεντρο

(1.1) ελαιόδεντρο

podobna forma: ελαιόδεντρο


ηδονοβλεψίας

n.gr. ηδονή + βλέψη + -ίας


ηδονοβλεψίας

n.gr. ηδονή + βλέψη + -ίας


εγωισμός

n.gr. εγώ + -ισμός

miłość własna, honor, poczucie własnej godności


χαμαιλέοντας

gr. χαμαιλέων, B. χαμαιλέοντα


εγγόνι

śr.gr. ἐγγόνιον < zdrobn. od gr. ἔγγονος


πυρηνικός

n.gr. πυρήνας + -ικός

nie mylić z: πυρηναϊκός


γεωλόγος

franc. géologue zapożyczenie powrotne od gr. γεω- + -λόγος


φυλετισμός

n.gr. φυλή + -ισμός


ραδιενεργός

(1.1) n.gr. ραδιενέργεια + -ός


προμαχώνας

koine προμαχών < gr. προμαχεών

Το Σύνταγμα μας είναι ο προμαχώνας της δημοκρατίας.

Nasza Konstytucja jest ostoją demokracji.


γλυκοπατάτα

wilec ziemniaczany, batat, patat, słodki ziemniak


ακανθόχοιρος

koine ἀκανθόχοιρος


τροχαντήρας

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Części ciała


μηλόκρασο

n.gr. μήλο + κρασί


μηλίτης

koine μηλίτης


ζουρλομανδύας

n.gr. ζουρλός + μανδύας


χόνδρος

nie mylić z: χονδρός


φήμη

Κυκλοφορούν φήμες ότι η ηθοποιός χώρισε από το σύζυγό της.

Krążą plotki, że aktorka rozwiodła się ze swym mężem.

Έκλεισες δωμάτιο σ' ένα μοτέλ που δεν έχει καλή φήμη.

Zarezerwowałeś/aś pokój w motelu, który nie cieszy się dobrą opinią


παιδαγωγία

(1.1) gr. παιδαγωγία


ενσυναίσθηση

n.gr. εν- + συναίσθηση

nie mylić z: εμπάθεια; zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Fałszywi przyjaciele


ευχαριστία

gr. εὐχαριστία

przeważnie w lm


λαρδί

Σε μερικές περιοχές της Μεσογείου, η σάλτσα πέστο παρασκευάζεται με λαρδί και όχι με ελαιόλαδο.

W niektórych okolicach Morza Śródziemnego sos pesto przyrządza się na smalcu, a nie na oliwie.


τηλεφωνώ

forma równoważna: τηλεφωνάω


μας

Μας είπε ότι δε μπορεί να 'ρθει.

Δε μας είδες;

Ο πατέρας μας μάς είπε ότι δε μπορεί να 'ρθει.

Ojciec nasz powiedział nam, że nie może przyjść.


τενίστρια

n.gr. τένις + -τρια


προσευχητάρι

n.gr. προσευχητάριο


προσευχητάριο

n.gr. προσευχή + -τάριο


πολύτιμος λίθος

zob. ημιπολύτιμος λίθος


προσευκτήριο

n.gr. προσευχή + κτήριο


μοναχοκόρη

n.gr. μονάχος + κόρη


καλόγρια

n.gr. καλό- + γραία

forma równoważna: καλογριά


κλαριντζής

mimo że słowa κλαρινέτο i κλαρίνο są używane czasami zamiennie, nazwa κλαρινέτο stosuje się zazwyczaj do instrumentu używanego w orkiestrach symfonicznych, natomiast κλαρίνο to ludowy instrument muzyczny w Grecji i krajach bałkańskich. Podobnie rozróżnia się muzyków grających na tych instrumentach: κλαρινετίστας gra na κλαρινέτο, a κλαριντζής gra na κλαρίνο

Σήμερα οι λαϊκοί κλαριντζήδες παίζουν τις πιο πολλές φορές σε κλαρίνα παλαιού τύπου με δεκατρία κελιδιά.

Dzisiaj ludowi klarneciści grają przeważnie na klarnetach starego typu z czternastoma klapami.


δολοφόνος

gr. δολοφόνος


δολοφόνος

gr. δολοφόνος


ελαστικότητα

n.gr. ελαστικός + -ότητα

Η κατανάλωση καρυδιών βελτιώνει τα επίπεδα χοληστερόλης του οργανισμού και ενισχύει την ελαστικότητα των αιμοφόρων αγγείων.

Konsumpcja orzechów włoskich polepsza poziomy cholesterolu w organiźmie i zwiększa elastyczność naczyń krwionośnych.

elastyczność, łatwość przystosowania się


οδοντόκρεμα

Βάλε λίγη οδοντόκρεμα στην οδοντόβουρτσα για να καθαρίσεις τα δόντια σου.

Nałóż trochę pasty do zębów na szczoteczkę do zębów, aby wymyć sobie zęby.


οδοντόπαστα

Βάλε λίγη οδοντόπαστα στην οδοντόβουρτσα για να καθαρίσεις τα δόντια σου.


ανωμαλία

gr. ἀνωμαλία


μισθοφόρος

(1.1-2) gr. μισθοφόρος

El-μισθοφόρος.ogg


ευφημισμός

(1.1) koine εὐφημισμός


αισιοδοξία

n.gr. αισιόδοξος + -ία


ερωτηματολόγιο

(1.1) (od 1891 r.) kalka językowa z franc. questionnaire


καρυδότσουφλο

n.gr. καρύδι + τσόφλι


άνηθος

forma równoważna: άνηθο n


ντε

(z trybem rozkazującym wzmacnia wypowiedź) no

Έλα ντε, μην ντρέπεσαι!

Άκου ντε, να σου πω!

(z trybem oznajmującym wyraża niezadowolenie) no, no już dobrze

— Άκουσες τι σου είπα; — Άκουσα ντε, μη φωνάζεις πια!

— Słyszałeś/aś, co ci powiedziałem/am? — No słyszałem/am, nie krzycz już!


ντιβάνι

śr.gr. διβάνιον < tur. divan < arab. دیوان (diwan)


τεσσαρακοστός

(1.1) gr. τεσσαρακοστός


συσσωρευτής

n.gr. συσσωρεύω + -τής


προνύμφη

n.gr. προ- + νύμφη


ουτοπία

śr.łac. utopia zapożyczenie powrotne < gr. οὐ + τόπος + -ία


λεωφόρος

(1.1) gr. λεωφόρος < gr. λεώς + φέρω


λαθρέμπορος

n.gr. λαθρο + έμπορος


Βαβυλώνα

Ο Αλέξανδρος ο Μέγας πέθανε στη Βαβυλώνα το 323 π.Χ.

Aleksander Wielki zmarł w Babilonie w 323 roku p.n.e.


τριακοστός

(1.1) gr. τριακοστός


σελιδοδείκτης

n.gr. σελίδα + δείκτης


καννάτι

aktualna pisownia słowa: κανάτι


λυκάνθρωπος

n.gr. λύκος + άνθρωπος


κάθειρξη

κάθειρξη είκοσι ετών

kara dwudziestu lat pozbawienia wolności

uwięzienie, kara więzienia, kara pozbawienia wolności

Το δικαστήριο τον καταδίκασε σε κάθειρξη δεκαπέντε ετών.

Sąd skazał go na karę piętnastu lat pozbawienia wolności.


αγοραφοβία

n.gr. αγορά- + -φοβία


Λεμονιά

zob. λεμονιά


Αθανασία

gr. ἀθανασία


κάτοχος

Πριν την έναρξη του αγώνα, ο κάτοχος της μπάλας ορίζεται από τον παρατηρητή με κλήρωση.

Przed rozpoczęciem gry, posiadacz piłki jest ustalany przez obserwatora poprzez losowanie.

Ο πατέρας μου είναι κάτοχος έξι ξένων γλωσσών.


Αναποδοκάραβο

n.gr. ανάποδος → odwrócony do góry nogami + n.gr. καράβι → statek

Στην Κρήτη η Μεγάλη Άρκτος ονομάζεται Αναποδοκάραβο, από την ομοιότητά της με ανάποδο καράβι.

Na Krecie Wielka Niedźwiedzica nazywa się Anapodokáravo, od jej podobieństwa z odwróconym do góry nogami statkiem.


διάβρωση

koine διάβρωσις


ινδική κάνναβη

Τον συνέλαβε η αστυνομία διότι καλλιεργούσε ινδική κάνναβη σε θερμοκήπιο.

Policja aresztowała go, bo hodował konopie indyjskie w cieplarni.


μετενσάρκωση

n.gr. μετ- + ενσάρκωση


μετεμψύχωση

koine μετεμψύχωσις


λείψανο

gr. λείψανον


κύρος

Το κύρος ενός κανονισμού εξαρτάται από τη νομότυπη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ważność rozporządzenia zależy od jego prawidłowego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.


λεκάνη

Βάλε λίγο νερό στη λεκάνη και πλύνε τα χέρια σου.

Nalej trochę wody do miednicy i umyj sobie ręce.


χωριάτης

n.gr. χωριό + -ιάτης

(przysłowie) δώσε θάρρος στο χωριάτη να σ΄ ανέβει στο κρεβάτι


χωριάτης

n.gr. χωριό + -ιάτης


ραδιενέργεια

(1.1) kalka językowa z ang. radioactivity


Βρετάνη

nie mylić z: Βρετανία


αλλάζω

H πληροφορική άλλαξε τη ζωή μας.


αλλάζω

Η ζωή μου άλλαξε όταν γνώρισα την Ειρήνη.

Moje życie zmieniło się, kiedy poznałem Irenę.


κανιβαλισμός

n.gr. κανίβαλος + -ισμός


γαιοπροωθητής

n.gr. γαιο- + προωθητής


ανθρωποφαγία

gr. ἀνθρωποφαγία


απαραίτητος

gr. ἀπαραίτητος


ακτινόμετρο

n.gr. ακτινό- + -μετρο


ακροφύσιο

n.gr. ακρο- + φυσώ


αξινάρι

forma równoważna: ξινάρι

teren przygotowany za pomocą motyki w ciągu jednego dnia


εθνολογία

franc. ethnologie zapożyczenie powrotne od koine ἐθνο- + gr. -λογία


διαμεσολαβητής

n.gr. διαμεσολαβώ + -τής


πανσέληνος

gr. πανσέληνος


αντίδι

Cichorium endivia, cykoria endywia, endywia


αγαμία

niepierdolenie, okres bez stosunków seksualnych, abstynencja seksualna


αγραμματοσύνη

n.gr. αγράμματος + -οσύνη


υψόμετρο

zapożyczenie powrotne od franc. hypsomètre < gr. ὕψος + μέτρον

wysokość nad poziomem morza, wysokość bezwzględna


κατανάλωση

koine κατανάλωσις


απλο-

απλογραφία


τέτοιος

(1.1) gr. τοιοῦτος


γονιμοποίηση

n.gr. γονιμοποιώ + -ση


μούχλα

śr.gr. μούχλα < ὀμίχλα < ὀμίχλη


Γκοτζίλα

słowo często pisane alfabetem łacińskim, zgodnie z pisownią zaczerpniętą z języka angielskiego


ρατσίστρια

n.gr. ρατσιστής + -τρια


ρατσιστής

n.gr. ρατσισμός + -ιστής


αρθριτικά

lm n od αρθριτικός


ορός

nie mylić z: όρος


οικουμενισμός

n.gr. οικουμένη + -ισμός


χαμομήλι

śr.gr. χαμόμηλον < koine χαμαίμηλον


οπίσθια εγκεφαλική αρτηρία

pl-οπίσθια_εγκεφαλική_αρτηρία-el-noun-33pmoIfo


γεμίζω τις μπαταρίες μου

Indeks:Nowogrecki - Związki frazeologiczne

ładować akumulatory, naładować akumulatory, podładować akumulatory

pl-γεμίζω_τις_μπαταρίες_μου-el-unknown-eYonI0u7


πρόσθια χοριοειδής αρτηρία

pl-πρόσθια_χοριοειδής_αρτηρία-el-noun-6XszLKDP


πρόσθια ακτινοειδής αρτηρία

pl-πρόσθια_ακτινοειδής_αρτηρία-el-noun-WkCzy-es


γεωπονία

franc. géoponie zapożyczenie powrotne od gr. γεωπονία


σαντουιτσάδικο

n.gr. σάντουιτς + -άδικο


παιδαγωγός

gr. παιδαγωγός


παιδαγωγός

gr. παιδαγωγός


γεώμηλο

(1.1) kathar. γεώμηλον < gr. γῆ + μῆλον → ziemia + jabłko

słowo z katharewusy utworzone sztucznie na zasadzie kalki językowej z francuskiego „pomme de terre”, na fali prób oczyszczania języka w XIX w., raczej nie stosowane w języku potocznym


μονοφυσιτισμός

(1.1) n.gr. μονοφυσίτης + -ισμός


αγγειοδιασταλτικός

n.gr. αγγειο- + διασταλτικός


θέση

gr. θέσις < τίθημι → umieszczać, kłaść


αναίμακτος

(1.1) gr. ἀναίμακτος


ταξιαρχία

gr. ταξιαρχία


μπανανία

n.gr. μπανάνα + -ία


πλατινένιος

n.gr. πλατίνα + -ένιος


σκωληκοειδής απόφυση

pl-σκωληκοειδής_απόφυση-el-noun-lBRF4a9g


παράβλημα

gr. παράβλημα


μυγοσκοτώστρα

n.gr. μύγα + σκοτώνω + -τρα


ζήτω

δεν είναι ούτε για ζήτω / δεν κάνει ούτε για ζήτω

nie mylić z: ζητώ

Ζήτω η Ελλάδα!

Ζήτω της πολιτικής υποκρισίας!


ζήτω

nie mylić z: ζητώ


άρον άρον

(1.1) od rozk. czasownika gr. αἴρω → zabierać, oddalać – z Ewangelii według św. Jana, 19,15: »οἱ δὲ ἐκραύγασαν· Ἆρον ἆρον, σταύρωσον αὐτόν.« → „A oni zawołali: Precz! Precz! Ukrzyżuj Go!”

biegiem, pośpiesznie, pospiesznie, prędko

Πλήρωσα το λογαριασμό και φύγαμε άρον άρον.

Zapłaciłem/am rachunek i wyszliśmy/wyszłyśmy pośpiesznie.


πυγολαμπίδα

gr. πυγολαμπίς > B. πυγολαμπίδα


Σοπέν

Ακούσαμε δύο βαλς του Σοπέν.


παραθαλάσσιος

gr. παραθαλάσσιος


αδίκημα

αδίκημα κατά της δημόσιας υγείας

przestępstwo przeciwko zdrowiu publicznemu

αδίκημα κατά της δημόσιας τάξης

przestępstwo przeciwko porządkowi publicznemu


νυχοκόπτης

n.gr. νύχι + κόπτης


κοπτική

(1.1) ż od κοπτικός


κοπτική

(1.1) ż od κοπτικός

ż od κοπτικός


τιμοκρατία

n.gr. τιμή + -κρατία


τιμοκατάλογος

n.gr. τιμή + κατάλογος


ονυχοφαγία

n.gr. ονυχοφάγος + -ία


βλεφαρόσπασμος

n.gr. βλέφαρο + σπασμός


ανιδρωσία

n.gr. αν- + ίδρωσις


βλεφαρίτιδα

n.gr. βλέφαρο + -ίτιδα


βιοσύνθεση

n.gr. βιο- + σύνθεση


παραμάνα

(1.1-2) n.gr. παρα- + μάνα
(1.3) wł. paramano


βλεφαρόπτωση

n.gr. βλέφαρο + πτώση


κόπιτσα

forma równoważna: κόπτσα


αυτόκαυστο

(1.1) n od αυτόκαυστος < n.gr. αυτο- + καύση


κυτταρινάση

n.gr. κυτταρίνη + -ση


φυτοζωώ

Ο πόλεμος τους άφησε άστεγους και χωρίς τρόφιμα και τώρα φυτοζωούν με επιδόματα.

Wojna zostawiła ich bez dachu nad głową i bez żywności, i teraz wegetują dzięki zapomogom.

trwać na granicy upadku, zamierać, podupadać

Τα μικρά εμπορικά μαγαζιά καταδικάστηκαν να φυτοζωούν.

Małe sklepy zostały skazane na trwanie na granicy upadku.


αβούρτσιστος

n.gr. α- + βουρτσίζω + -τος


θεραπευτής

gr. θεραπευτής (therapeytḗs) → służący, sługa


θεραπεύτρια

n.gr. θεραπευτής + -τρια


πετάγομαι σαν ελατήριο

zobacz też: Indeks: Nowogrecki - Związki frazeologiczne

skoczyć jak na sprężynie, zerwać się jak za naciśnięciem sprężyny

pl-πετάγομαι_σαν_ελατήριο-el-unknown-~kX~k16T


τινάζομαι σαν ελατήριο

zerwać się jak za naciśnięciem sprężyny, skoczyć jak na sprężynie

pl-τινάζομαι_σαν_ελατήριο-el-unknown-mnAwjXML


με το σταγονόμετρο

zobacz też: Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne


ελατήριο

gr. ἐλατήριον

πετάγομαι σαν ελατήριο, τινάζομαι σαν ελατήριο


Θεσσαλία

(1.1) gr. Θεσσαλία < gr. Θεσσαλός


υδατάνθρακας

n.gr. υδατ- + άνθρακας


αντιαεροπορικό πυροβόλο

pl-αντιαεροπορικό_πυροβόλο-el-noun-nHN0IBL8


αυτοκινούμενο πυροβόλο

pl-αυτοκινούμενο_πυροβόλο-el-noun-jBUgKhma


αντιαρματικό πυροβόλο

pl-αντιαρματικό_πυροβόλο-el-noun-b1usPvU5


πυροβόλο άνευ οπισθοδρόμησης

pl-πυροβόλο_άνευ_οπισθοδρόμησης-el-noun-X9jTi~TT


φυσικοθεραπευτής

n.gr. φυσικο- + θεραπευτής

forma równoważna: φυσιοθεραπευτής


φυσιοθεραπευτής

n.gr. φυσιο- + θεραπευτής

forma równoważna: φυσικοθεραπευτής


αφρόκρεμα

n.gr. αφρός + κρέμα


επιτοκία

n.gr. επίτοκος + -ία


επιθηλίωμα

n.gr. επιθήλιο + -ωμα


υπογάστριο

gr. ὑπογάστριον


εξάνθημα

gr. ἐξάνθημα


επιγάστριο

gr. ἐπιγάστριον


σορτσάκι

forma równoważna: σορτάκι


σορτάκι

forma równoważna: σορτσάκι


υποθερμία

n.gr. υπόθερμος + -ία


προτιμώ

forma równoważna: προτιμάω

Οι άνδρες προτιμούν τις ξανθιές αλλά παντρεύονται τις μελαχρινές.

Mężczyźni wolą blondyki, ale poślubiają brunetki.


πυροβολισμός

n.gr. πυροβόλο + -ισμός


υποχόνδριος

gr. ὑποχόνδριος


μόλις

Η βιομηχανία της χώρας μας μόλις αναπονέει.

Przemysł naszego kraju z ledwością dyszy.

(czasu) ledwo, niedawno, ledwo co, właśnie, tylko co

Το τρένο μόλις έφυγε.

(ilości) zaledwie, tylko, nie więcej niż

Έχει ύψος μόλις 1,40.


μόλις

Ο κλέφτης, μόλις μας είδε, τράπηκε σε φυγή.

Zaledwie nas zobaczył, złodziej rzucił się do ucieczki.


πανώλης

forma potoczna: πανώλη


σορτ

forma równoważna: σορτς


οδηγώ

prowadzić (pojazd), kierować (pojazdem), jechać / jeździć (pojazdem)

Προσπαθώ πάντα να οδηγώ πολύ προσεκτικά.

Staram się zawsze jeździć bardzo ostrożnie.

Αυτός ο δρόμος οδηγεί στην πόλη.

prowadzić, doprowadzać, powodować, wywoływać, pociągać za sobą

Οι εθνικισμοί σχεδόν πάντα οδηγούν σε πόλεμο.

Nacjonalizmy prawie zawsze prowadzą do wojny.


Αρμένιος

forma równoważna rzadziej spotykana: Αρμένης


Αρμένης

forma równoważna częściej spotykana: Αρμένιος


διαστημικός σταθμός

Σώοι και αβλαβείς επέστρεψαν στη Γη τρεις αστροναύτες από το διεθνή διαστημικό σταθμό.

Cali i zdrowi wrócili na Ziemię trzej kosmonauci z międzynarodowej stacji kosmicznej.


παραλληλόγραμμο

n od: παραλληλόγραμμος


κουμπότρυπα

n.gr. κουμπί + τρύπα


ακάθιστος ύμνος

(1.1) gr. ἀκάθιστος ὕμνος


εικαστικός

gr. εἰκαστικός


εικαστικός

gr. εἰκαστικός


παραδάκι

Ο Γιαννάκης παντρεύτηκε μια κοπέλα από το γειτονικό χωριό με μπόλικο παραδάκι.

Janek wziął sobie za żonę dziewczynę z sąsiedniej wsi z dużą forsą.


αχ

Αχ αυτά τα παιδιά!


αποζημίωση

n.gr. αποζημιώνω + -ση

wynagradzanie za szkody, płacenie odszkodowania, naprawienie szkody


μαύρος πίνακας

zob. Indeks:Nowogrecki - Związki frazeologiczne


άμεσος

nie mylić z: αμέσως


περιεχόμενα

elipsa od πίνακας περιεχομένων


περιεχόμενα

elipsa od πίνακας περιεχομένων

, i lm od zob. περιεχόμενο

n lm od zob. περιεχόμενος


οικογενειακός ιατρός

pl-οικογενειακός_ιατρός-el-noun-We1EzA5q


ουρολόγος

n.gr. ουρο- + -λόγος


ουρολόγος

n.gr. ουρο- + -λόγος


ογκολόγος

n.gr. όγκος + -λόγος


ογκολόγος

n.gr. όγκος + -λόγος


ο καλός ο καπετάνιος στη φουρτούνα φαίνεται

w trudności rozum poznać; dobry kapitan w czasie sztormu zjawia się

pl-ο_καλός_ο_καπετάνιος_στη_φουρτούνα_φαίνεται-el-unknown-2O6u4J3W


ο φίλος στην ανάγκη φαίνεται

prawdziwych przyjaciół poznajemy w biedzie; przyjaciel w potrzebie pojawia się

pl-ο_φίλος_στην_ανάγκη_φαίνεται-el-unknown-EOF5g4x~


Βαλκάνια

od tureckiej nazwy pasma górskiego Αίμος → Aemon, Hemus (dzisiaj: Stara Płanina) Koca Balkan: tur. koca → wielki + tur. balkan → lesista góra

εδώ είναι Βαλκάνια

tu są Bałkany (wyrażenie określające godną pożałowania sytuację krajów bałkańskich w porównaniu z innymi krajami Europy).


γηριατρική

(1.1) gr. γῆρας + ἰατρική

nie mylić z: γεροντολογία


φαίνομαι

ο φίλος στην ανάγκη φαίνεται

prawdziwych przyjaciół poznajemy w biedzie

być widocznym, ukazywać się, pojawiać się, pokazywać się


πετρελαιο-

formy równoważne: πετρελαιό-, πετρελαι-

pierwszy człon wyrazów wskazujący na ich związek z ropą naftową, naftowy

πετρελαιο- + πηγή > πετρελαιοπηγή


ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αντλούνται από τις δυναμικές διαδικασίες της φύσης και είναι πολύ φιλικές προς το περιβάλλον.

Odnawialne źródła energii są czerpane z dynamicznych procesów przyrody i są bardzo przyjazne dla środowiska.

pl-ανανεώσιμες_πηγές_ενέργειας-el-noun-U7nOnnpH


πετρελαι-

formy równoważne: πετρελαιό-, πετρελαιο-

πετρελαι- + αγωγός > πετρελαιαγωγός

naftowy + rura > rurociąg naftowy, naftociąg


αφροδισιολόγος

(1.1, 2.1) n.gr. αφροδισιολογία < n.gr. αφροδισία + -λόγος


πετρελαιαγωγός

n.gr. πετρελαι- + αγωγός


πηγούλα

n.gr. πηγή + -ούλα


ανανεώσιμος

n.gr. ανανεώνω + -σιμος


αλληγορία

gr. ἀλληγορία


τραχειοτομή

n.gr. τραχεία + -τομή

forma równoważna: τραχειοτομία


τραχειοτομία

n.gr. τραχεία + -τομία

nie mylić z: τραχειοστομία

forma równoważna: τραχειοτομή


πετρελαιοκινητήρας

n.gr. πετρελαιο- + κινητήρας


-τομία

zobacz słowa kończące się na „-τομία”


τραχειοστομία

gr. τραχεία + στόμιον → tchawica + otwór

nie mylić z: τραχειοτομία


ορυκτό

m lp od: ορυκτός


πετρελαιοπηγή

n.gr. πετρελαιο- + πηγή < adaptacja od ang. oil well


-τομή

zobacz słowa kończące się na „-τομή”


παγκόσμιος

(1.1) gr. παγκόσμιος


ριγκ

forma równoważna: ρινγκ


μίζα

(1.2-3) franc. mise < franc. miser → obstawiać, zakładać się


σιδηρούν παραπέτασμα

pl-σιδηρούν_παραπέτασμα-el-noun-BWV~gpEf


παράνοια

gr. παράνοια


ρινγκ

forma równoważna: ριγκ


εθνικοσοσιαλισμός

(1.1) n.gr. εθνικός + σοσιαλισμός


ουσιαστικοποίηση

n.gr. ουσιαστικό + -ποίηση


παραπέτασμα

(1.1) gr. παραπέτασμα


σταλινιστής

(1.1) n.gr. σταλινισμός + -ιστής


φασιστόμουτρο

(1.1) n.gr. φασίστας + μούτρο


σιδηρούς

gr. σιδηροῦς


υποτροφία

Η κόρη μου σπουδάζει με υποτροφία.


φασισμός

despotyzm, dyktatorskie postępowanie, tyrania


τρωκτικό

koine τρωκτικός < gr. τρώκτης


παλαιοανθρωπολογία

n.gr. παλαιο- + ανθρωπολογία


ο σκοπός αγιάζει τα μέσα

pl-ο_σκοπός_αγιάζει_τα_μέσα-el-unknown-X~A6gMUV


διαιτητική ίνα

przeważnie w lm


αργυροπούλι

n.gr. αργυρο- + πουλί


δεσπότης

gr. δεσπότης


κράμπα

Μ' έπιασε κράμπα στη γάμπα.


πόσο

Πόσο κάνει αυτό το βιβλίο;


πόσο

Δεν ξέρεις πόσο σ' αγαπώ.

Πόσο σ' αγαπώ!


αμοιβαίος

gr. ἀμοιβαῖος

Τα ασθήματά τους είναι αμοιβαία.


χύνεται πολλή μελάνη

zob. Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne

Πολλή μελάνη χύθηκε γι' αυτό το ζήτημα.

pl-χύνεται_πολλή_μελάνη-el-phrase-dztHIwIK


χειλανθή

(1.1) n.gr. χείλος + άνθος → warga + kwiat


πυρομανής

n.gr. πυρομανία + -ής


πυρομανής

n.gr. πυρομανία + -ής


χλωροφύλλη

(1.1) franc. chlorophylle zapożyczenie powrotne < gr. χλωρός + φύλλον


μυρμηγκοφωλιά

n.gr. μυρμήγκι + φωλιά


χαρταετός

(1.1) n.gr. χαρτί + αετός → papier + orzeł

Ο χαρταετός δεν είναι πουλί αλλά πετάει.


ισο-

ισο- + γλώσσα > ισόγλωσσο

ισο- + συλλαβή > ισοσύλλαβος


ισόγλωσσο

niem. Isoglosse zapożyczenie powrotne < gr. ἰσο- + γλῶσσα


ψαράκι

n.gr. ψάρι + -άκι


-άκι

zobacz słowa kończące się na „-άκι”

tworzy zdrobnienia w formie rzeczowników rodzaju nijakiego od innych rzeczowników: -ek, -eczka

λουλούδι + -άκι > λουλουδάκι

tworzy zdrobnienia w formie rzeczowników rodzaju nijakiego od imion własnych żeńskich: -eczka

Λένα + -άκι > Λενάκι

tworzy zdrobnienia w formie rzeczowników rodzaju nijakiego odnoszące się do młodych osobników zwierząt: -ek

αρκούδα + -άκι > αρκουδάκι

tworzy zdrobnienia w formie rzeczowników rodzaju nijakiego od nazw zawodów przeważnie o wydźwięku pejoratywnym: -ina, -yna

δικηγόρος + -άκι > δικηγοράκι


πυριτικός

n.gr. πυρίτης + -ικός


χτίζω

χτίζω πύργους στην άμμο, χτίζω στην άμμο

nie należy stosować formy „κτίζω”


ιδίως

nie mylić z: ίδιος


κάμνω

przestarzała i rzadko spotykana forma czasownika κάνω


αρκτικόλεξο

n.gr. αρκτικός + λέξη

Τα ελληνικά αρκτικόλεξα γράφονται χωρίς τελείες.


επιστύλιο

koine ἐπιστύλιον → półka


πωλητής

nie mylić z: πολίτης


ωμός

(o osobach, zachowaniu osób) bezlitosny, brutalny, okrutny


χουρμαδιά

n.gr. χουρμάς + -ιά

Phoenix dactylifera, daktylowiec właściwy


περικάρπιο

gr. περικάρπιον

nadgarstnik, opaska na nadgarstek, ochraniacz na nadgarstek


Διεθνής

ż od διεθνής


αλφαβητικά

od αλφαβητικός


αλφαβητικά

od αλφαβητικός

n lm od αλφαβητικός


ρηματική φράση

zob. ονοματική φράση


πολύεδρο

(1.1) n od πολύεδρος


ΔΟΕ

Διεθνής Οργάνωση Εργασίας → MOP, Międzynarodowa Organizacja Pracy

Η ΔΟΕ ιδρύθηκε στις 11 Απριλίου 1919.


φωνητικό ταχυδρομείο

pl-φωνητικό_ταχυδρομείο-el-noun-jy8NZDNz


καφετζής

(1.1) n.gr. καφές + -τζής < tur. kahveci


διεθνής

n.gr. δια + έθνος + -ής


διεθνής

n.gr. δια + έθνος + -ής

reprezentant, kadrowicz, zawodnik kadry narodowej


Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης

pl-Πολιτιστική_Πρωτεύουσα_της_Ευρώπης-el-noun-VuddeHzr


αριθμητικό

n od αριθμητικός

απόλυτα / τακτικά / αναλογικά αριθμητικά


αριθμητικό

n od αριθμητικός

m od αριθμητικός

n od αριθμητικός


βικτοριανός

spotykana jest jeszcze forma βικτωριανός


λύκειο

Στη Β' τάξη λυκείου έχω πολύ καλούς μαθητές.


αριθμητικός

gr. ἀριθμητικός


εξάντας

gr. ἑξᾶς > B. ἑξᾶντα


κασετόφωνο

n.gr. κασέτα + -φωνο

κασετόφωνο ρεύματος / μπαταρίας / φορητό


ψυχογλωσσολογία

n.gr. ψυχο- + γλωσσολογία


σεμέν

bieżnik, serwetka (na stół), przykrycie (koronkowe, robione szydełkiem)


συνεισφέρω

gr. συνεισφέρω

Η αρχαιολογική έρευνα συνεισφέρει αποφασιστικά στις γνώσεις μας γύρω από τον αρχαίο κόσμο.

Badania archeologiczne wnoszą niewątpliwie wkład w naszą wiedzę o starożytnym świecie.


-ποίηση

gr. -ποίησις < gr. ποιῶ

zobacz słowa kończące się na „-ποίηση”

tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego przeważnie od czasowników kończących się przyrostkiem -ποιώ: → -acja, -enie, -cie

πραγματοποιώ + -ποίηση > πραγματοποίηση

realizować + -acja > realizacja, urzeczywistniać + -enie > urzeczywistnienie

tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego oznaczające produkcję, tworzenie produktu wyrażonego w głównym członie

ουδέτερος + -ποίηση > ουδετεροποίηση


ψυχογλωσσολογικός

n.gr. ψυχο- + γλωσσολογικός


ζαχαροπλάστης

n.gr. ζαχαρο- + πλάστης


γλωσσολογικός

n.gr. γλωσσολογία + -ικός


φεγγαρόφωτο

n od φεγγαρόφωτος


φεγγαρόφωτο

n od φεγγαρόφωτος

m lp od φεγγαρόφωτος

n lp od φεγγαρόφωτος


εκχριστιανισμός

n.gr. εκχριστιανίζω + -μός


εκσλαβισμός

(1.1) n.gr. εκσλαβίζω + -μός


χορωδός

n.gr. χορωδία + -ός


χορωδός

n.gr. χορωδία + -ός


ευθανασία

koine εὐθανασία

Στη χώρα μας απαγορεύεται αυστηρά η ευθανασία.

W naszym kraju eutanazja jest surowo zabroniona.


απάθεια

apatia, obojętność, bezduszność, niewrażliwość

Πάντα αντιμετωπίζω τον κίνδυνο με απάθεια.

Zawsze stawiam czoła niebezpieczeństwu ze spokojem.


άβραστος

n.gr. α- + βράζω + -τος


θηλυκό γένος

por. αρσενικό γένος • ουδέτερο γένος


αρσενικό γένος

por. θηλυκό γένος • ουδέτερο γένος


ουδέτερο γένος

por. αρσενικό γένος • θηλυκό γένος


θηλυπρέπεια

(1.1) n.gr. θηλυπρεπής + -εια


αυνανίζομαι

(1.1) n.gr. αυνανισμός + -ίζομαι < gr. Αὐνάν → Onan


-ωπός

zobacz słowa kończące się na „-ωπός”

tworzy zdrobnienia od przymiotników, które oznaczają lekką różnicę między przymiotnikiem pierwotnym a wtórnym

άγουρος + -ωπός > αγουρωπός

niedojrzały / zielony > lekko niedojrzały

tworzy przymiotniki pochodne od przymiotników oznaczających kolory, opisując ich odcień zbliżony do przymiotnika pierwotnego: -awy

κόκκινος + -ωπός > κοκκινωπός


κοκορομαχία

n.gr. κόκορας + -μαχία


ερυθρωπός

n.gr. ερυθρός + -ωπός


συνοικία

gr. συνοικία

Η Πλάκα είναι η παλιότερη συνοικία της σημερινής Αθήνας.

Plaka jest najstarszą dzielnicą dzisiejszych Aten.


κοκκινωπός

n.gr. κόκκινος + -ωπός


Γαλιλαία

(1.1) gr. Γαλιλαία < hebr. גּלילה


νιρβάνα

(1.1) sanskr. निर्वाण (nirvāṇa) < pali nibbāna (निब्बान)


λάμπα

zapożyczenie powrotne: franc. lampe < gr. λαμπάς → pochodnia


σοκάρομαι

być zaszokowanym / zaskoczonym / zdziwionym

Ό,τι κι' αν δω, δε θα σοκαριστώ.

Cokolwiek bym zobaczył/a, nie będę zaszokowany/a.


μάτια που δε βλέπονται, γρήγορα λησμονιούνται

czego oko nie widzi, tego sercu nie żal, co z oczu, to z serca

pl-μάτια_που_δε_βλέπονται,_γρήγορα_λησμονιούνται-el-unknown-RmZunc3m


θερμιδόμετρο

n.gr. θερμίδα + -μετρο


θερμιδομετρικός

n.gr. θερμιδομετρία + -ικός


θερμιδομετρία

n.gr. θερμίδα + -μετρία


οπάλι

zob. οπάλιος

Το οπάλι χρησιμοποιείται στην παραγωγή γυναικείων εσωρούχων.

Opal jest używany do wyrobu damskiej bielizny.


ομόφωνος

gr. ὁμόφωνος (omófōnos) → mówiący tym samym językiem


ποντικοπαγίδα

n.gr. ποντικός + παγίδα


αντιβακτηριδιακός

n.gr. αντι- + βακτηριδιακός


παγανιστικός

n.gr. παγανισμός + -ιστικός


αντιβαλλιστικός

(1.1) n.gr. αντι- + βαλλιστικός


παρωχημένος

gr. παρῳχημένος


καταλανικός

n.gr. Καταλάνος + -ικός

wersja równoważna: καταλάνικος


καταλάνικος

n.gr. Καταλάνος + -ικός

wersja równoważna: καταλανικός


ετόλ

(1.1) zapożyczenie powrotne od franc. étole < łac. stola < gr. στολή → ubranie


τετράτροχος

koine τετράτροχος


τρίτροχος

n.gr. τρι- + τροχός


διάλογος

(1.1) gr. διάλογος


μεσάνυχτα

śr.gr. μεσάνυκτον < gr. μεσονύκτιον


μεσάνυχτα

śr.gr. μεσάνυκτον < gr. μεσονύκτιον


ρίζα

nie mylić z: ριζά

korzenie, pochodzenie, początek, pochodzenie


μπανιέρα

n.gr. μπάνιο + -ιέρα


στυπόχαρτο

zob. στουπόχαρτο

forma równoważna: στουπόχαρτο


κουβερτούρα

(1.1) wł. covertura
(1.2) franc. couverture


με τη σέσουλα

Τώρα είμαι διευθυντής τράπεζας και βγάζω λεφτά με τη σέσουλα.

Teraz jestem dyrektorem banku i zarabiam od groma pieniędzy.


στουπόχαρτο

n.gr. στουπί + χαρτί

forma równoważna: στυπόχαρτο


υπερέχω

Στη ναυμαχία της Σαλαμίνας ο περσικός στόλος υπερείχε αριθμητικά του ελληνικού κατά 300 περίπου πλοία.

W bitwie morskiej pod Salaminą flota perska przewyższała liczebnie grecką o około 300 okrętów.


ναυμαχία

gr. ναυμαχία


κάνω τα στραβά μάτια

pl-κάνω_τα_στραβά_μάτια-el-unknown-Qn1WTN77


δίπλωμα

(1.1-2) gr. δίπλωμα
(1.3) δίπλωμα οδηγού αυτοκινήτου


συγγένεια εξ αγχιστείας

pl-συγγένεια_εξ_αγχιστείας-el-noun-0yk~kwe1


στρεπτομυκίνη

(1.1) zapożyczenie powrotne: ang. streptomycin < gr. στρεπτός + μύκης → skręcony + grzyb


διφαλία

(1.1) zapożyczenie powrotne od ang. diphallia < gr. δύο + φαλλός


απορροφώ

forma równoważna: απορροφάω


αριθμητική

gr. ἀριθμητική


αριθμητική

gr. ἀριθμητική

ż lp , , αριθμητικός


κολονοσκόπηση

(1.1) zapożyczenie powrotne od ang. colonoscopy < gr. κόλον + σκοπέω → okrężnica + badać


στραβός

ή στραβός είν' ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε

ήταν στραβό το κλήμα, το 'φαγε κι ο γάϊδαρος

με στραβό αν κοιμηθείς το πρωί θα αλληθωρίζεις


ερωτεύομαι

n.gr. έρωτας + -εύομαι

Πόσες φορές έχεις ερωτευτεί στη ζωή σου;

Ile razy zakochałeś/aś się w swoim życiu?

rozmiłować się (w czymś), polubić (coś), zakochać się (w czymś)


βιογραφικός

(1.1) n.gr. βιογράφος + -ικός


-στάσιο

gr. -στάσιον

zobacz słowa kończące się na „-στάσιο”

tworzy rzeczowniki rodzaju nijakiego oznaczające miejsca, w których przebywają zwierzęta określone w pierwszym członie

χοιροστάσιο

tworzy rzeczowniki rodzaju nijakiego oznaczające miejsca, w których znajdują się określone w pierwszym członie przedmioty lub realizuje się określoną działalność

εικονοστάσιο

εργοστάσιο

tworzy rzeczowniki rodzaju nijakiego oznaczające okoliczność, która powstała lub nabyła moc prawną w odniesieniu do pierwszego członu

δικαιοστάσιο


κάτεργο

(1.1) śr.gr. κάτεργον < koine κάτεργος → wypracowany, wyrobiony < gr. κατα- + -εργος

(1.2-3) od (1.1); por. ros. каторга (kátorga), pol. katorga

stary okręt przycumowany lub na kotwicy służący za więzienie


αντλώ

Το δέντρα αντλούν τα θρεπτικά συστατικά από το έδαφος.

Drzewa czerpią składniki odżywcze z gleby.


συναγωγή

gr. συναγωγή


αγνωμοσύνη

gr. ἀγνωμοσύνη


βασίλεμα

zob. βασιλεύω


κομματιάζω

n.gr. κομμάτι + -ιάζω


ηλιοβασίλεμα

(1.1) n.gr. ηλιο- + βασίλεμα


φοβάμαι και τον ίσκιο μου

forma równoważna: φοβάμαι τον ίσκιο μου

pl-φοβάμαι_και_τον_ίσκιο_μου-el-unknown-SFcooEfK


τρέμω και τη σκιά μου

zob. Indeks:Nowogrecki - Związki frazeologiczne


ασθενόσφαιρα

(1.1) gr. ἀσθενής + σφαῖρα


τι θέλει η αλεπού στο παζάρι

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Związki frazeologiczne

pilnować swego nosa; czego chce lisica na targu?; pytanie retoryczne odpowiadające radzie nie wsadzaj nosa w nie swoje sprawy, pilnuj swego nosa

pl-τι_θέλει_η_αλεπού_στο_παζάρι-el-unknown-owXPiSQ6


μην τάξεις του άγιου κερί και του παιδιού κουλούρι

czego nie masz, nie obiecuj; nie obiecuj świętemu świecy ani dziecku rogalika

pl-μην_τάξεις_του_άγιου_κερί_και_του_παιδιού_κουλούρι-el-unknown-bo6KFMYu


τι γυρεύει η αλεπού στο παζάρι

pilnować swojego nosa; czego szuka lisica na targu?; pytanie retoryczne odpowiadające radzie: nie wsadzaj nosa w nie swoje sprawy, pilnuj swojego nosa

pl-τι_γυρεύει_η_αλεπού_στο_παζάρι-el-unknown-BCsv1Otq


επιθυμία

gr. ἐπιθυμία


κουλούρι

(przysłowie) μην τάξεις του άγιου κερί και του παιδιού κουλούρι


χυτοσίδηρος

(1.1) n.gr. χυτός + σίδηρος


αλληγορικός

koine ἀλληγορικός


διθύραμβος

gr. διθύραμβος


διθυραμβικός

koine διθυραμβικός


Κολόμβος

Ο Κολόμβος ανακάλυψε την Αμερική.


ανάμεσα

(miejsce) wśród, między, pomiędzy, pośrodku


ακρογιαλιά

zob. ακρογιάλι


γενειάδα

gr. γενειάς (geneiás) > B. γενειάδα


σπήλαιο

gr. σπήλαιον


αποφεύγω

koine ἀποφεύγω

Οι άνθρωποι συναντούν συχνά το πεπρωμένο τους στο δρόμο που πήραν για να το αποφύγουν.

Ludzie często znajdują swój los na drodze, którą poszli, aby go ominąć.

uchylać się, wymawiać się, wymigiwać się

unikać, ratować się, salwować się, ustrzec się

Την τελευταία στιγμή απέφυγα σίγουρο ατύχημα.

W ostatniej chwili uniknąłem/uniknęłam niechybnego wypadku.


Σκύθης

Οι Σκύθες έχουν πολλούς μάντεις που βγάζουν τις μαντείες τους από πολλές βέργες από ιτιά.

Scytowie mają wielu wróżbiarzy, którzy czerpią swoje przepowiednie z wielu witek wierzby.

Ηρόδοτου, Ιστορία, βιβλίο Δ. 67, ΟΕΔΒ, Αθήνα, σ. 79


άμβλωση

gr. ἄμβλωσις


οικοσύστημα

n.gr. οικο- + σύστημα


νανκίν

(1.1) on nazwy chińskiego miasta Νανκίνγκ


παλινωδία

gr. παλινῳδία


βαλεριανή η φαρμακευτική

pl-βαλεριανή_η_φαρμακευτική-el-noun-blpV1Fff


ρουμάνικος

n.gr. Ρουμάνος + -ικος

forma równoważna: ρουμανικός


δαλάι λάμα

(1.1) tyb. ཏཱ་ལའི་བླ་མ


σταλαγμίτης

(1.1) franc. stalagmite, zapożyczenie powrotne od gr. σταλαγμός + -ίτης


σταλακτίτης

(1.1) franc. stalactite, zapożyczenie powrotne od gr. σταλακτός + -ίτης


άσχημος σαν μαϊμού

zobacz też: Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne


κάβα

depozyt hazardowy (wymieniony na żetony)


είμαι σε ενδιαφέρουσα

być w poważnym stanie, być w odmiennym stanie, być przy nadziei

pl-είμαι_σε_ενδιαφέρουσα-el-unknown-D8B0ghJ9


ενδιαφέρουσα

ż od ενδιαφέρων


ενδιαφέρουσα

ż od ενδιαφέρων

lp ż ż od ενδιαφέρων


διαίρει και βασίλευε

tłumaczenie sentencji łacińskiej łac. divide et impera


υπόφυση

franc. hypophyse < zypożyczenie powrotne od koine ὑπόφυσις


ανάγλυφο

n od ανάγλυφος


ανάγλυφο

n od ανάγλυφος

lp m od ανάγλυφος

lp n od ανάγλυφος


βορειοκορεατικός

n.gr. βορειο- + κορεατικός


πολυουρία

n.gr. πολυ- + -ουρία


αχάτης

od nazwy rzeki Αχάτης, obecnie Dirillo - na Sycylii


αμιγής

ουδέν κακόν αμιγές καλού

nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło


αθεϊστικός

n.gr. αθεϊστής + -ικός


προϊστορικός

n.gr. προϊστορία + -ικός


Κρασνογιάρσκ

ros. Красноярск


προϊστορία

n.gr. προ- + ιστορία


συχνουρία

franc. sychnurie zapożyczenie powrotne od gr. συχνόν + -ουρία

forma równoważna: συχνοουρία


συχνοουρία

forma równoważna: συχνουρία


χαλκηδόνιος

(1.1) od nazwy miasta Χαλκηδόνα
(2.1) od (1.1)


νεοπλατωνικός

n.gr. νεο- + πλατωνικός


νεοπλατωνικός

n.gr. νεο- + πλατωνικός


νεοπλατωνισμός

n.gr. νεο- + πλατωνισμός


πλατωνισμός

n.gr. Πλάτων + -ισμός


αρμέγω

śr.gr. ἀρμέγω ← gr. ἀμέλγω

przysłowie άρμεγε λαγούς και κούρευε χελώνες


άδω

obecnie spotykany jedynie w powiedzeniu z bajki Ezopa o ślimakach (Τα σαλιγκάρια): των οικιών ημών εμπιμπραμένων υμείς άδετε → wasze domy palą się, a wy śpiewacie. Powiedzenie to krytykuje ludzi, którzy zajęci są błahostkami, podczas gdy poważne problemy pozostawiają bez rozwiązania.


επιτραπέζια αντισφαίριση

pl-επιτραπέζια_αντισφαίριση-el-noun-5GP6tYjs


αντισφαίριση

gr. ἀντισφαιρίζω + -σις


πριαπισμός

koine πριαπισμός


αγγέλλω

ortografia tego czasownika i czasowników od niego pochodnych (αναγγέλλω, απαγγέλλω, εξαγγέλλω, καταγγέλλω, παραγγέλλω, προαναγγέλλω) zależy od prostego prawidła: kilka razy - dwie litery -λλ- (w czasach teraźniejszym, przeszłym niedokonanym i przyszłym niedokonanym); jeden raz - jedna litera -λ- (w czasach dokonanych). Rzeczowniki od nich pochodne pisane są z jedną literą -λ- (np. άγγελος, αγγελία)


Λονδρέζα

n.gr. Λονδρέζος + -α


λονδρέζικος

n.gr. Λονδρέζος + -ικος


επιβάτιδα

formy równoważne: επιβάτης, επιβάτισσα, επιβάτρια


κριμαϊκός

n.gr. Κριμαία + -ικός


αδιαφορία

koine ἀδιαφορία

obojętność, bierność, brak zainteresowania


κιμωλία

gr. Κιμωλία + γῆ → ziemia z Kimolos (Κίμωλος)


θυρίδα

gr. θυρίς, B. θυρίδα zdrobn. od θύρα


κηρήθρα

forma równoważna κερήθρα


απλοποιώ

n.gr. απλο- + -ποιώ


κωλοφωτιά

n.gr. κώλος + φωτιά


πολυγαμία

gr. πολυγαμία


Τυρταίος

(1.1) gr. Τυρταῖος


εξωτικός

gr. ἐξωτικός


περιπολώ

gr. περιπολῶ


τηγανίζω

koine τηγανίζω < gr. ταγηνίζω


δεκαετία

gr. δεκαετία


εταιρεία αστικού δικαίου

pl-εταιρεία_αστικού_δικαίου-el-noun-dI5iSfU3


μπαλκ κάριερ

(1.1) ang. bulk carrier, zapożyczenie fonetyczne


νανο-

νανο- + δευτερόλεπτο > νανοδευτερόλεπτο


νανοτεχνολογία

n.gr. νανο- + τεχνολογία


ομοιοπαθητική

n.gr. ομοιο- + -πάθεια + -ική


νανό-

νανό- + -μετρο > νανόμετρο


νάνος

(o osobie mało wartościowej) karzeł, karzełek


αμετάκλητος

koine ἀμετάκλητος


ευχαρίστως

zob. ευχάριστος

- Θέλεις να πάμε ταξίδι μαζί; - Πολύ ευχαρίστως.

Chcesz, żebyśmy pojechali razem w podróż? - Bardzo chętnie.


κόκκινα φανάρια

dosł. czerwone latarnie: które służyły dawniej do oznaczania domów schadzek

dom publiczny, dom rozpusty, dom schadzek


ευχάριστα

zob. ευχάριστος

Με εξέπληξες πολύ ευχάριστα.


ευχάριστα

zob. ευχάριστος

lm n od ευχάριστος


φραγκισκανικός

n.gr. φραγκισκανός + -ικός


εμπειρία

doświadczenie (wiadomości, wiedza i umiejętności zdobyte na podstawie własnych obserwacji i przeżyć)


φραγκισκανός

(1.1-2) n.gr. Φραγκίσκος + -ανός


έγκριση

koine ἔγκρισις


παϊδάκι

n.gr. παΐδι + -άκι

nie mylić z: παιδάκι


ό,τι θέλει ας γίνει

Παραδόθηκα σε σένα, / δε λογάριασα κανένα / κι είπα τώρα ό,τι θέλει ας γίνει.

Oddałam się tobie, / nie posłuchałam się nikogo / i powiedziałam teraz niech się dzieje, co chce.

z piosenki pt. Συ μου χάραξες πορεία, autor: Απόστολος Καλδάρας


-ίσκος

zobacz słowa kończące się na „-ίσκος”

tworzy zdrobnienia od rzeczowników rodzaju męskiego: -ek, -ik, -ka, -ko

δρομίσκος

πυρηνίσκος

tworzy zdrobnienia od rzeczowników rodzaju męskiego o wydźwięku pejoratywnym lub ironicznym: -ina, -yna

δικηγορίσκος

υπαλληλίσκος


ιβίσκος

koine ἰβίσκος


πυρηνίσκος

tłumaczenie łacińskiego terminu nucleolus: n.gr. πυρήνας + -ίσκος


πατροκτόνος

gr. πατροκτόνος < gr. πατήρ + κτείνω


πατροκτόνος

gr. πατροκτόνος < gr. πατήρ + κτείνω


αναπόφευκτος

n.gr. α- + αποφεύγω + -τος


νευραλγία

n.gr. νευρο- + -αλγία


φόνισσα

n.gr. φονιάς + -ισσα


ανάγνωσμα

koine ἀνάγνωσμα


πατροκτονία

koine πατροκτονία


νευραλγικός

n.gr. νευραλγία + -ικός

Ο τουρισμός είναι νευραλγικός τομέας της οικονομίας της Ελλάδας.

Turystyka jest żywotnym działem gospodarki Grecji.


νεύμα

Ο διαιτητής του έκανε νεύμα ότι μπορεί να εκτελέσει το πέναλτι.

Arbiter dał mu sygnał, że może wykonać rzut karny.


βραστερός

n.gr. βράζω + -τερός


απ' ό,τι ξέρω

Απ' ό,τι ξέρουμε δεν υπάρχει τέτοια πόλη στην Ελλάδα.

O ile nam wiadomo, nie ma takiego miasta w Grecji.


-ποιείο

gr. -ποιεῖον

zobacz słowa kończące się na „-ποιείο”

tworzy rzeczowniki rodzaju nijakiego oznaczające zakład, fabrykę lub miejsce, w którym produkowany jest przedmiot wyrażony w poprzedzającym temacie słowotwórczym

επιπλοποιείο

ζυθοποιείο


φωτογραφίδα

n.gr. φωτο- + γραφίδα


γραφιδοθήκη

n.gr. γραφίδα + -θήκη


εις το ακέραιο

Πρέπει να εκπληρώσεις τις φορολογικές σου υποχρεώσεις εις το ακέραιο.

Powinieneś całkowicie wypełnić swoje zobowiązania podatkowe.


φωτογραφίζω

n.gr. φωτογραφία + -ίζω

Μπορείς να μας φωτογραφίσεις;


στο ακέραιο

Πρέπει να εκπληρώσεις τις φορολογικές σου υποχρεώσεις στο ακέραιο.


πρασινο-

zob. πράσινος

πρασινοκίτρινος

πρασινομάτης


βαλάντιο

gr. βαλάντιον

dawna pisownia: βαλλάντιο

Προσφέρουμε αυτοκίνητα για όλα τα βαλάντια.

Oferujemy samochody dla wszystkich kieszeni.


ακέραιος

gr. ἀκέραιος

cały, nienaruszony, nieuszkodzony, sprawny

(o osobach) uczciwy, czysty, przyzwoity, nieprzekupny, niesprzedajny


στη χώρα των τυφλών βασιλεύει ο μονόφθαλμος

na bezrybiu i rak ryba, między ślepymi jednooki królem; w kraju ślepych króluje jednooki

pl-στη_χώρα_των_τυφλών_βασιλεύει_ο_μονόφθαλμος-el-unknown-Gaz~MM7w


νανουρίζω

zob. ναναρίζω

Έτσι η Παναγία νανούριζε το μικρό Χριστό.

Tak Matka Boska utulała małego Chrystusa.

Το κύμα που σήκωνε το πλοίο μας νανούριζε γλυκά.

Fale, które unosiły statek, kołysały nas słodko.


στους τυφλούς βασιλεύει ο μονόφθαλμος

na bezrybiu i rak ryba, między ślepymi jednooki królem; u ślepych króluje jednooki

pl-στους_τυφλούς_βασιλεύει_ο_μονόφθαλμος-el-unknown-B3lEC9Ky


γραμματοκιβώτιο

n.gr. γραμματο- + κιβώτιο


ένα χελιδόνι δε φέρνει την άνοιξη

jedna jaskółka nie czyni wiosny, jedna jaskółka wiosny nie czyni; jedna jaskółka nie przynosi wiosny

pl-ένα_χελιδόνι_δε_φέρνει_την_άνοιξη-el-unknown-g~X3tqnh


επαληθεύσιμος

n.gr. επαληθεύω + -σιμος


κυριολεξία

Κυριολεξία είναι η χρησιμοποίηση των λέξεων με την αρχική τους σημασία.

Znaczenia dosłowne to używanie słów w ich pierwotnym znaczeniu.


πληροφορώ

koine πληροφορῶ


ανωορρηξία

n.gr. αν- + ωορρηξία


σημασιολογία

gr. σημασία + n.gr. -λογία


τροχοδρομώ

n.gr. τροχός + δρόμος + -ώ


περιορίζω

koine περιορίζω

Οι νόμοι της φύσης περιορίζουν σε μεγάλο βαθμό τις φυσικές ικανότητες του ανθρώπου.

Prawa przyrody ograniczają w dużym stopniu zdolności człowieka.

ograniczać, limitować, uszczuplać, zmniejszać

Πρέπει να περιορίσω το κάπνισμα.


τροχοδρόμηση

n.gr. τροχοδρομώ + -ση


σιγανός

śr.gr. σιγανός

przysłowie τα σιγανά ποταμάκια να φοβάσαι


διψήφιος

n.gr. δι- + -ψήφιος

nie mylić z: δίψηφος


όποιος δεν έχει κεφάλι, έχει πόδια

kto nie ma w głowie, ten ma w nogach; kto nie ma głowy, ma nogi

pl-όποιος_δεν_έχει_κεφάλι,_έχει_πόδια-el-unknown-IjkZ9uHZ


κάνε το καλό και ρίξ' το στο γιαλό

czyniąc dobrze, nie bój się nikogo; czyń dobro i rzuć je na brzeg morza

pl-κάνε_το_καλό_και_ρίξ'_το_στο_γιαλό-el-unknown-GaOv7L35


κλίμακα Ρίχτερ

Με την κλίμακα Ρίχτερ μετράμε το μέγεθος του σεισμού.

Skalą Richtera mierzymy wielkość trzęsienia ziemi.


Μελανησία

(1.1) gr. μέλας + νῆσος (mélas + nḗsos) → czarny + wyspa


εγγλέζικα

zob. εγγλέζικος

n lm od εγγλέζικος


εγγλέζικα

zob. εγγλέζικος


εγγλέζικα

zob. εγγλέζικος


σουδανικός

n.gr. Σουδάν + -ικός


αξιόπιστος

gr. ἀξιόπιστος

Το Ίντερνετ δεν είναι η πιο αξιόπιστη πηγή πληροφοριών.

Internet nie jest najbardziej wiarygodnym źródłem informacji.


βελγικός

n.gr. Βέλγιο + -ικός


εξάμηνο

lp m od εξάμηνος

lp n , , od εξάμηνος


μελισσοκομικός

(1.1) n.gr. μελισσοκόμος + -ικός


βέλγικος

n.gr. Βέλγιο + -ικος


π

pi, minuskuła szesnastej litery alfabetu greckiego


αποκρυφισμός

n.gr. απόκρυφος + -ισμός


χάρισμα

gr. χάρισμα < gr. χαρίζομαι < gr. χάρις < gr. χαίρω


μεταξοτυπία

n.gr. μετάξι + -τυπία


καλάσνικοφ

(1.1) ros. калашников


-τυπία

zobacz słowa kończące się na „-τυπία”

tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego wyrażające sposób, metodę lub materiał, na którym dokonuje się drukowania: druk, kopia, -grafia

φωτο- + -τυπία = φωτοτυπία

μετάξι + -τυπία = μεταξοτυπία


ξυλογραφία

n.gr. ξυλο- + -γραφία


Βλαδίμηρος

ros. Владимир


κιθαρίστας

(1.1) gr. κιθαριστής


δραχμή

Η δραχμή ήταν το νόμισμα της Ελλάδας μέχρι τα τέλη του 2001.

Drachma była walutą Grecji do końca roku 2001.


ογκολογία

gr. ὄγκος + n.gr. -λογία


ομπρελοθήκη

n.gr. ομπρέλα + -θήκη


αμάνικος

n.gr. α- + μανίκι + -ος


τσιμπούρι

zob. τσιμούρι

forma równoważna: τσιμούρι


φωνητική χορδή

zwykle w liczbie mnogiej „φωνητικές χορδές”


ό,τι γυαλίζει δεν είναι χρυσός

pl-ό,τι_γυαλίζει_δεν_είναι_χρυσός-el-unknown-wsS9WJyy


ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός

pl-ό,τι_λάμπει_δεν_είναι_χρυσός-el-unknown-wsS9WJyy


ανθρωπάκι

od: άνθρωπος


χειροκροτώ

(1.1) n.gr. χειρο- + κροτώ, kalka językowa z franc. battre des mains


αντιαμερικανικός

n.gr. αντι- + αμερικανικός


χορδή

zob. φωνητική χορδή


προσωπικό

(1.1) substantywizacja przymiotnika προσωπικός


προσωπικό

lp od: προσωπικός

, i lp n od: προσωπικός


προστασία του περιβάλλοντος

pl-προστασία_του_περιβάλλοντος-el-noun-76heQvbs


αθλητισμός

n.gr. αθλητής + -ισμός < zapożyczenie powrotne od franc. athlétisme

Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού

(w Grecji) Ministerstwo Kultury i Sportu


έχω κάλο στο μυαλό

zob. Indeks:Nowogrecki - Związki frazeologiczne

mieć nierówno pod sufitem; mieć odcisk w mózgu


έχω κάλο στο κεφάλι

mieć nierówno pod sufitem; mieć odcisk w głowie


έχω κάλο στον εγκέφαλο

mieć nierówno pod sufitem; mieć odcisk na mózgu

pl-έχω_κάλο_στον_εγκέφαλο-el-unknown-4seAyKtB


αμαξάς

n.gr. αμάξι + -άς


χερουβείμ

forma równoważna χερουβίμ


επιδερμίδα

(1.1) gr. ἐπιδερμίς


Χερουβείμ

forma równoważna Χερουβίμ


παρένθεση

koine παρένθεσις


Ορέστης

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona


Ζήσης

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona


Γιώργος

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona


Λεωνίδας

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona


Παναγιώτης

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona


Θεοφάνης

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona


Λουκάς

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona


Λάζαρος

gr. Λάζαρος < hebr. אלעזר

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona


Στέφανος

(1.1) gr. Στέφανος (stefanos) < gr. στέφανος

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona

zob. Άγιος Στέφανος


Ελισάβετ

(1.1) gr. Ἐλισάβετ


μπλιγούρι

(1.1) tur. bulgur < arab. برغل < pers. برغول, pers. پرغول

forma równoważna: μπλιγούρι


πλιγούρι

forma równoważna: μπλιγούρι


απεργώ

n.gr. απεργός + -ώ


αυταρχία

koine αὐταρχία


αυθυποβολή

n.gr. αυθ- + υποβολή


πετσί και κόκαλο

Δεν είχαμε πια τίποτα να φάμε και μέσα σε λίγες μέρες είχαμε μείνει πετσί και κόκαλο.

Nie mieliśmy już nic do jedzenia i w ciągu kilku dni zostały z nas skóra i kości.


υποκοριστικός

koine ὑποκοριστικός


προτομή

koine προτομή → odcięta głowa zwierzęcia


φυσιολογικός ορός

roztwór fizjologiczny, sól fizjologiczna


ωσμωτικός

n.gr. ώσμωσις + -τικός


βαθυμετρία

n.gr. βαθυ- + -μετρία


μέραρχος

koine μεράρχης


παραβιάζω

naruszać (umowę), łamać (prawo), deptać, nie dotrzymywać (obietnicy, porozumienia)

Η χώρα αυτή είχε παραβιάσει τους κανόνες της ουδετερότητας.

Państwo to naruszyło zasady neutralności.


βουδίστρια

n.gr. βουδιστής + -τρια


φυσιολογικός

gr. φυσιολογικός


ακρώμιο

n.gr. ακρ- + ώμος + -ιο


ασπρορουχού

n.gr. ασπρόρουχο + -ού


βουδιστής

n.gr. βουδισμός + -ιστής


ετερότροφος οργανισμός

pl-ετερότροφος_οργανισμός-el-noun-yS7mQQJC


αυτότροφος οργανισμός

pl-αυτότροφος_οργανισμός-el-noun-YtPFpjsq


έμμηνα

lm od έμμηνος


θαλάσσιος λέων

Zalophus californianus, lew morski, uchatka kalifornijska


κοινό μυστικό

tajemnica poliszynela; publiczna tajemnica


όταν ασπρίσει ο κόρακας και γίνει περιστέρι

jak rak świśnie a ryba piśnie; kiedy kruk wybieleje i stanie się gołębiem

pl-όταν_ασπρίσει_ο_κόρακας_και_γίνει_περιστέρι-el-adv_phrase--RoF~NXO


ετερότροφος

n.gr. ετερό- + -τροφος


ένας για όλους, όλοι για έναν

pl-ένας_για_όλους,_όλοι_για_έναν-el-unknown-HDl0fQ2e


μεθάνιο

n.gr. μεθύλιο + άνιον


φλεγμονή

gr. φλεγμονή

Το βορικό οξύ ήταν το καλύτερο γιατρικό για τις φλεγμονές της κύστης και του ουροποιητικού συστήματος.

Kwas borowy był najlepszym lekarstwem przy stanach zapalnych pęcherza moczowego i układu moczowego.


σύφιλη

Οι ενέσεις αυτές ήταν εντελώς απαραίτητες για τη θεραπεία της σύφιλης.

Te zastrzyki były absolutnie konieczne do leczenia syfilisu.


σλαβοφιλία

n.gr. Σλάβος + -φιλία


φαγοκύτταρο

n.gr. φαγο- + κύτταρο


ιχθυοπωλείο

koine ἰχθυοπωλεῖον


φωνή βοώντος εν τη ερήμω

zob. Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne

pl-φωνή_βοώντος_εν_τη_ερήμω-el-noun-7xqGk268


μαζάνθρωπος

n.gr. μάζα + άνθρωπος


ένεση

zastrzyk, iniekcja, wtłaczanie, wtryskiwanie


μελλοντολογικός

(1.1) n.gr. μελλοντολογία + -ικός


φυσιγγιοθήκη

(1.1) n.gr. φυσίγγιο + -θήκη


μελλοντολογία

n.gr. μέλλον + -λογία


καλντεριμιτζού

(1.1) n.gr. καλντερίμι + -ιτζού


κούρβα

Oficjalne słowniki (np. 1. Ν. Π. Ανδριώτης, Ετυμολογικό λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, 2. Γ. Μπαμπινιώτης, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας) wywodzą to słowo od żeńskiej formy przymiotnika łac. curvus → zdeprawowany. Inne źródła wywodzą to słowo z języków słowiańskich (kurwa, kurva, курва) < kur porównując z użyciem francuskiego słowa cocotte (w nowogreckim κοκότα), które oznacza jednocześnie kokoszkę i kobietę lekkich obyczajów.


χημειοθεραπεία

(1.1) n.gr. χημεία + -θεραπεία


κίβδηλος

gr. κίβδηλος

(o metalach, monetach) fałszywy, podrobiony


κουρείο

gr. κουρεῖον


μπαχάρι

(1.1-2) tur. bahar < arab. بهار → przyprawa


σταγονόρροια

n.gr. σταγόνα + -ρροια


αφύλακτος

gr. ἀφύλακτος

forma równoważna: αφύλαχτος


γαλλικό κλειδί

klucz nastawny angielski, klucz francuski


πυκνωτής

(1.1) n.gr. πυκνώνω + -τής, kalka językowa z francuskiego condensateur, 1870


αγνωστικιστής

n.gr. α- + γνωστικός + -ιστής


αγνωστικίστρια

n.gr. α- + γνωστικός + -τρια


αντιβασιλέας

koine ἀντιβασιλεύς

forma równoważna: αντιβασιλιάς

Ο λόρδος Μάουντμπατεν ήταν ο τελευταίος αντιβασιλέας των Ινδίων.

Lord Mountbatten był ostatnim wicekrólem Indii.


παλαιοπωλείο

n.gr. παλαιο- + -πωλείο


-πώλης

zobacz słowa kończące się na „-πώλης”

tworzy rzeczowniki rodzaju męskiego oznaczające mężczyznę sprzedającego artykuły wyrażone w pierwszym członie wyrazu złożonego: -arz

ανθοπώλης

βιβλιοπώλης


-πωλείο

zobacz słowa kończące się na „-πωλείο”

-arnia – tworzy rzeczowniki rodzaju nijakiego oznaczające punkt sprzedaży artykułu wyrażonego w pierwszym członie wyrazu złożonego

άνθος + -πωλείο = ανθοπωλείο

βιβλίο + -πωλείο = βιβλιοπωλείο


-πώλισσα

n.gr. -πώλης + -ισσα

zobacz słowa kończące się na „-πώλισσα”

tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego oznaczające sprzedawczynię artykułów wyrażonych w pierwszym członie wyrazu złożonego: -arka, sprzedawczyni +

ανθοπώλισσα

βιβλιοπώλισσα

książka + sprzedawczyni > sprzedawczyni książek


ανθοπώλισσα

n.gr. ανθο- + -πώλισσα


αντιβασιλιάς

koine ἀντιβασιλεύς

forma równoważna: αντιβασιλέας

Ο λόρδος Μάουντμπατεν ήταν ο τελευταίος αντιβασιλιάς των Ινδίων.


πλησίον

αγάπα τον πλησίον σου σαν τον εαυτό σου

kochaj bliźniego swego jak siebie samego


καθωσπρέπει

(1.1, 2.1) n.gr. καθώς + πρέπει < kalka językowa franc. comme il faut


αζερικός

forma równoważna: αζέρικος


αζέρικος

forma równoważna: αζερικός


Ελβετική Συνομοσπονδία

pl-Ελβετική_Συνομοσπονδία-el-noun-BgE04sJl


σουηδέζικος

n.gr. Σουηδία + -έζικος


μανάτ

(1.1) turkm. manat < ros. монета → moneta

(1.2) azer. manat < ros. монета → moneta


απλόχερα

od απλόχερος


απλόχερα

od απλόχερος

n lm od απλόχερος


ελβετικός

n.gr. Ελβετός + -ικός


Ελβετός

lp od nazwy celtyckiego narodu koine ῾Ελβήτιοι


σύνδρομο επίκτητης ανοσοποιητικής ανεπάρκειας

zespół nabytego niedoboru odporności, AIDS

pl-σύνδρομο_επίκτητης_ανοσοποιητικής_ανεπάρκειας-el-noun-iXDv5hdH


ταχυ-

ταχυ- + βάλλω = ταχυβόλος

ταχυ- + καίω = ταχυκαής


ανοσοποιητικό σύστημα

pl-ανοσοποιητικό_σύστημα-el-noun-~GOEsAU4


γιατρεύομαι

zob. γιατρεύω

Οι πληγές του κορμιού του είχαν αρχίσει να γιατρεύονται.


καταδότης

(1.1) n.gr. καταδίδω + -δότης


ταχυκαρδία

n.gr. ταχυ- + gr. καρδία


τσελεμεντές

od nazwiska Τσελεμεντές, znanego kuchmistrza greckiego: zob. też Nikolaos Tselemendes w Wikipedii


αεροδυναμικός

n.gr. αεροδυναμική + -ικός


αεροδυναμική

n.gr. αερο- + δυναμική


αεροδυναμική

n.gr. αερο- + δυναμική

lp ż od αεροδυναμικός


κλιματιστικό

(1.1) zob. κλιματιστικός


κλιματιστικό

(1.1) zob. κλιματιστικός

lp m od κλιματιστικός

lp n od κλιματιστικός


αιρκοντίσιον

forma równoważna: ερκοντίσιον


ερκοντίσιον

forma równoważna: αιρκοντίσιον


συντριπτικό κάταγμα

nie mylić z: σύνθετο κάταγμα → złamanie złożone


κλιματισμός

n.gr. κλιματίζομαι + -μός


κλιματιστικός

n.gr. κλιματισμός + -ιστικός


κάταγμα

ανοικτό κάταγμα/ανοιχτό κάταγμα, σύνθετο κάταγμα


συντριπτικός

n.gr. συντρίβω + -τικός


αιμορραγικός πυρετός Έμπολα

pl-αιμορραγικός_πυρετός_Έμπολα-el-noun-MrRBZMdh


αναίρεση

(1.1) gr. ἀναίρεσις


αφηγούμαι

(1.1) gr. ἀφηγοῦμαι


ντριπλάρω

formy równoważne: τριπλάρω, ντριμπλάρω


παρθενογένεση

franc. parthénogenèse zapożyczenie powrotne < gr. παρθένος + γένεσις


ντρίμπλα

formy równoważne: τρίπλα, ντρίπλα


τρίπλα

formy równoważne: ντρίπλα, ντρίμπλα


τριπλάρω

formy równoważne: ντριπλάρω, ντριμπλάρω


ντρίπλα

formy równoważne: τρίπλα, ντρίμπλα


ντριμπλάρω

formy równoważne: τριπλάρω, ντριπλάρω


ορολογία

(1.1) n.gr. όρος + -λογία < gr. ὁρολογία < gr. ὁρος + -λογία


υαλώδες

n od υαλώδης

Το υαλώδες καταλαμβάνει τον χώρο πίσω από τον κρυσταλλοειδή φακό του οφθαλμού.

Ciało szkliste zajmuje przestrzeń za soczewką gałki ocznej.


υαλώδες

n od υαλώδης

lp n , , od υαλώδης


υαλοειδής

koine ὑαλοειδής


μελισσοκέρι

n.gr. μελισσο- + κερί


αρματωμένος σαν αστακός

pl-αρματωμένος_σαν_αστακός-el-adj_phrase-M7nuDGX5


οπλισμένος σαν αστακός

pl-οπλισμένος_σαν_αστακός-el-adj_phrase-M7nuDGX5


στανιό

rzeczownik spotykany obecnie tylko w niektórych wyrażeniach


ανάρπαστος

koine ἀνάρπαστος


κάθε παπάς την καμπάνα του επαινεί

wersja równoważna: κάθε παπάς την καμπάνα του παινά

każda pliszka swój ogonek chwali; każdy pop swój dzwon wychwala

pl-κάθε_παπάς_την_καμπάνα_του_επαινεί-el-unknown-VQ9ui2rl


κάθε παπάς την καμπάνα του παινά

wersja równoważna: κάθε παπάς την καμπάνα του επαινεί

pl-κάθε_παπάς_την_καμπάνα_του_παινά-el-unknown-VQ9ui2rl


ανατομικός

koine ἀνατομικός


η γλώσσα κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει

bardziej boli od języka jak od miecza; język nie ma kości, ale kości łamie

pl-η_γλώσσα_κόκαλα_δεν_έχει_και_κόκαλα_τσακίζει-el-unknown-M629rYH9


σωσίβιο

zob. σωσίβιος

koło ratunkowe, kamizelka ratunkowa, kapok


σωσίβιο

zob. σωσίβιος

lp m od σωσίβιος

lp n od σωσίβιος


σμυριδόχαρτο

n.gr. σμύριδα + χαρτί


τινάζω το γιακά μου

wersja równoważna: τραβώ το γιακά μου

wystrzegać się jak ognia, nie mieć nic wspólnego; otrząsnąć swój kołnierz


επιμελητεία

(1.1) koine ἐπιμελητεία

Ο αδελφός μου είναι αξιωματικός επιμελητείας του τάγματος.

Mój brat jest oficerem intendentury batalionu.


ευπρόσδεχτος

(1.1) koine εὐπρόσδεκτος

forma równoważna: ευπρόσδεκτος

Πείτε του φίλου σας πως είναι ευπρόσδεχτος στο τραπέζι μας.

Niech pan/pani powie swemu przyjacielowi, że jest mile widziany przy naszym stole.


ευπρόσδεκτος

(1.1) koine εὐπρόσδεκτος

forma równoważna: ευπρόσδεχτος

Πείτε του φίλου σας πως είναι ευπρόσδεκτος στο τραπέζι μας.


Κοίμηση της Θεοτόκου

Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, Zaśnięcie Bogurodzicy

pl-Κοίμηση_της_Θεοτόκου-el-noun-loApRwgj


σφεντόνα

zob. σφενδόνη


νωπογραφία

n.gr. νωπός + γράφω + -ία


Δεκαπενταύγουστο

n.gr. δεκαπέντε + Αύγουστος

forma równoważna: Δεκαπενταύγουστος

Wniebowzięcie, Zaśnięcie Bogurodzicy ; piętnasty (dzień) sierpnia


Περσία

(1.1) gr. Περσία < gr. Περσίς < st.pers. 𐎱𐎠𐎼𐎿


Δεκαπενταύγουστος

n.gr. δεκαπέντε + Αύγουστος

forma równoważna: Δεκαπενταύγουστο


αντισηπτικός

(1.1) n.gr. αντι- + σηπτικός


αντισηπτικό

Το σκόρδο είναι καταπληκτικό αντισηπτικό για τις ζοχάδες.

Czosnek jest zdumiewającym antyseptykiem na hemoroidy.


αντισηπτικό

lp m od αντισηπτικός

lp n od αντισηπτικός


κουβάς

idiomatyczna forma równoważna: γουβάς


βάζω τα δυνατά μου

Οι γιατροί έβαλαν τα δυνατά τους για να τον σώσουν,αλλά δεν πέτυχαν..

Lekarze zrobili wszystko, co w ich mocy, aby go uratować, lecz nie powiodło się im


στις ελληνικές καλένδες

zobacz też: Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne

pl-στις_ελληνικές_καλένδες-el-unknown-0CujYcEq


σύμπλεγμα της Ηλέκτρας

por. σύμπλεγμα του Οιδίποδα • οιδιπόδειο σύμπλεγμα

pl-σύμπλεγμα_της_Ηλέκτρας-el-noun-QihgsCDp


σύμπλεγμα του Οιδίποδα

por. σύμπλεγμα της Ηλέκτρας

pl-σύμπλεγμα_του_Οιδίποδα-el-noun-O3HLgvkD


μια ωραία πρωία

wersja archaizująca: μίαν ωραίαν πρωίαν

Τον νόμιζα για φίλο μου, μα μια ωραία πρωία έμαθα ότι με πρόδωσε.

Uważałem/am go za swego przyjaciela, lecz pewnego pięknego poranka dowiedziałem/am się, że mnie zdradził.


οιδιπόδειο σύμπλεγμα

por. σύμπλεγμα της Ηλέκτρας

pl-οιδιπόδειο_σύμπλεγμα-el-noun-O3HLgvkD


αυτοεξυπηρέτηση

(1.1-2) n.gr. αυτο- + εξυπηρέτηση


οιδιπόδειο

n od οιδιπόδειος

por. σύμπλεγμα της Ηλέκτρας


οιδιπόδειο

n od οιδιπόδειος

por. σύμπλεγμα της Ηλέκτρας

lp m od οιδιπόδειος

lp n od οιδιπόδειος


οιδιπόδειος

koine Οἰδιπόδειος


για τα μπάζα

zob. Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne


εμπιστεύομαι

gr. ἐμπιστεύομαι

Τον εμπιστεύτηκα άλλη μια φορά κι αυτός με πούλησε.

Zaufałem/am mu jeszcze raz, a on mnie sprzedał.

Δεν εμπιστεύομαι τη φύλαξη των παιδιών μου σε κανέναν.

Nie powierzam opieki nad swymi dziećmi nikomu.

Μην εμπιστεύεσαι τα μυστικά σου σε κενέναν.


πρωτότοκος

koine πρωτότοκος

nie mylić z: πρωτοτόκος


αλεξι-

gr. ἀλεξ- < gr. ἀλέξω → oddalać niebezpieczeństwo

pierwszy element słów złożonych wyrażający unikanie lub przeciwdziałanie negatywnym skutkom działania drugiego składnika: -odporny, -ochronny, -ochron, przeciw-

αλεξι- + κεραυνός = αλεξικέραυνο

αλεξι- + βροχή = αλεξιβρόχιο

-ochronny + deszcze = parasol (od deszczu


μπάζο

Τέτοιο μπάζο δεν έχω ξαναδει ποτέ μου. Τρία κιλά στόκο της βάλαμε κι ακόμα έμοιαζε με άλιεν.

Takiej szkarady w życiu nie widziałem/am. Trzy kilo stiuku na nią nałożyliśmy, i jeszcze była podobna do kosmity.


έχω τα μάτια μου δεκατέσσερα

mieć oczy szeroko otwarte, mieć się na baczności; mieć czternaścioro oczu

pl-έχω_τα_μάτια_μου_δεκατέσσερα-el-unknown-QCpkHc1j


έχω τα μάτια μου τέσσερα

mieć oczy szeroko otwarte, mieć się na baczności; mieć czworo oczu

pl-έχω_τα_μάτια_μου_τέσσερα-el-unknown-OuAE4e2v


αλεξ-

pierwszy element słów złożonych wyrażający unikanie lub przeciwdziałanie negatywnym skutkom działania drugiego składnika, który zaczyna się od samogłoski: -odporny, -ochronny, -ochron, przeciw-

αλεξ- + ήλιος = αλεξήλιο

przeciw- + słońce = parasol przeciwsłoneczny

αλεξ- + άνεμος = αλεξήνεμος


αλεξί-

(1.1) gr. ἀλεξ- < gr. ἀλέξω → oddalać niebezpieczeństwo

αλεξί- + πτωτό = αλεξίπτωτο

αλεξί- + σφαίρα = αλεξίσφαιρος


ποτηράκι

Έλα στην παρέα μας, φαντάρε, κάτσε κι ένα ποτηράκι πάρε.

Przyjdź do naszej paczki, wojaku, usiądź i wypij jednego.

από το τραγούδι «Ο φαντάρος», με στίχους του Μανώλη Ρασούλη → z piosenki „Wojak”, słowa Manolis Rasulis


φαντάρος

n.gr. φανταρία + -άρος

żołnierz (przeważnie piechoty zasadniczej służby wojskowej), szeregowiec, wojak, żołnierzyk

Στα περισσότερα νησιά του Αιγαίου οι φαντάροι δεν παίρνουν δωρεάν αεροπλάνο αλλά πλοίο.

Na większości wysp Morza Egejskiego żołnierze nie podróżują gratis samolotem, lecz stakiem.


λυκίσκος

(1.1) n.gr. λύκος + -ίσκος < łac. lupulus


ανήλικος

koine ἀνήλικος


ανήλικος

koine ἀνήλικος


γλυκό

lp m od γλυκός

lp n od γλυκός


υλικό

lp m od υλικός

lp n od υλικός


απόπατος

(1.1) gr. ἀπόπατος


του κώλου

Θα ήθελα να πάω σινεμά, αλλά όλες οι ταινίες που προβάλλονται σήμερα είναι του κώλου.

Chciałbym/Chciałabym pójść do kina, ale wszystkie filmy, które dzisiaj wyświetlają, są do dupy.


πηλήκιο

nie mylić z: πηλίκο


μπάζα

(1.1-3) wenec. baza
(2.1) wł. base < łac. basis < gr. βάσις


βυρσοδεψικός

n.gr. βυρσοδεψία + -ικός


βυρσοδεψία

n.gr. βυρσοδέψης + -ία


βυρσοδεψείο

koine βυρσοδεψεῖον


βυρσοδεψική

n.gr. βυρσοδέψης + -ική


βυρσοδεψική

n.gr. βυρσοδέψης + -ική

lp ż od βυρσοδεψικός


βυρσοδέψης

gr. βυρσοδέψης


Άτροπος

(1.1) gr. Ἄτροπος < ἄτροπος (nieodwracalny)


χάιδεμα

n.gr. χαϊδεύω + -μα


Βενεζουελανή

(1.1) n.gr. Βενεζουέλα + -ανή


Βενεζουελανός

(1.1) n.gr. Βενεζουέλα + -ανός


βορειοαμερικανικός

(1.1) n.gr. βορειο- + αμερικανικός

forma równoważna: βορειοαμερικάνικος


βορειοαμερικάνικος

(1.1) n.gr. βορειο- + αμερικάνικος

forma równoważna: βορειοαμερικανικός


άπειρος

(1.1) gr. ἄπειρος (niedoświadczony)
(1.2) gr. ἄπειρος (nieskończony)


Πίτσμπουργκ

(1.1) ang. Pittsburgh; kalka gramatyczna


πέδικλο

(1.1) łac. pediculus → nóżka < łac. pes → noga


Δημοκρατία της Πολωνίας

pl-Δημοκρατία_της_Πολωνίας-el-noun-lHXGpuYF


πάρθιος

gr. Πάρθοι + -ιος


ανδροειδές

lp n od: ανδροειδής


Ευάγγελος

(1.1) gr. εὐάγγελος


επικοντίστρια

(1.1) n.gr. επικοντιστής + -τρια


επικοντιστής

(1.1) n.gr. επί κοντώ + -ιστής


διαφανής

(1.1) gr. διαφανής


ιδιοκτήτης

n.gr. ιδιο- + -κτήτης


ιδιοκτήτρια

(1.1) n.gr. ιδιοκτήτης + -τρια


πρώην

Η πρώην μου ξαναπαντρεύτηκε.


μαλακία

pierdolenie, brednia, głupstwo, banialuki, pierdoły


σκοπός

(1.3) kalka językowa z włoskiego „motivo” albo francuskiego „motif”


αδιακρισία

koine ἀδιακρισία


κωμικότητα

(1.1) n.gr. κωμικός + -ότητα


αδιάκριτα

nie mylić z przysłówkiem „αδιακρίτως”, który mimo że pochodzi etymologicznie z tego samego źródła, posiada inne znaczenie


αδιάκριτα

, i lm n od: αδιάκριτος


συμβολαιογράφος

gr. συμβόλαιον + γράφω


συμβολαιογράφος

gr. συμβόλαιον + γράφω


συμβολαιογραφείο

(1.1) n.gr. συμβολαιογράφος + -είο

notariat, kancelaria notarialna, biuro notarialne


αυτοκινητόδρομος

(1.1) n.gr. αυτοκίνητο + δρόμος


καραντίνα

separacja, izolacja, wykluczenie (kogoś za karę)


κοκοφοίνικας

n.gr. κοκο- + φοίνικας

Cocos nucifera, kokos, kokos właściwy, palma kokosowa

Ο καρπός του κοκοφοίνικα ονομάζεται ινδοκάρυδο.

Owoc palmy kokosowej nazywa się kokosem.


αριστοκράτισσα

n.gr. αριστοκράτης + -ισσα


αριστοκράτης

koine ἀριστοκράτης


Ινδοευρωπαίος

(1.1) n.gr. Ινδός + Ευρωπαίος


οχτωβριανός

n.gr. Οχτώβριος + -ανός


οκτωβριανός

n.gr. Οκτώβριος + -ανός


αθάνατος

(1.1) gr. ἀθάνατος


αθάνατος

(1.1) gr. ἀθάνατος


ρωμαιοκαθολικός

(1.1) (2.1) n.gr. Ρωμαίος + καθολικός


ρωμαιοκαθολικός

(1.1) (2.1) n.gr. Ρωμαίος + καθολικός


αθόρυβος

n.gr. α- + θόρυβος


πυρηναϊκός

(1.1) n.gr. Πυρηναία + -ικός


Ιπποκράτης

(1.1) gr. Ἱπποκράτης

Ο Ιπποκράτης γεννήθηκε στην Κω το 460 π.Χ.

Hipokrates urodził się na Kos w 460 roku p.n.e.


ρομαντισμός

dawna pisownia: ρωμαντισμός


δυσφαγία

n.gr. δυσ- + gr. φαγ- < (τρώγω) + n.gr. -ία < zapożyczenie powrotne od franc. dysphagie


βουλιμία

(1.1) gr. βουλιμία < gr. βοῦς + λιμός


χαρτογραφικός

n.gr. χαρτογραφία + -ικός


χαρτογραφία

n.gr. χαρτογράφος + -ία


βουνοπαπαδίτσα

(1.1) n.gr. βουνό + παπαδίτσα

Poecile montanus, czarnogłówka zwyczajna, czarnogłówka


κατάσχεση

(1.1) gr. κατάσχεσις


υπόσχεση

(1.1) gr. ὑπόσχεσις


τεθωρακισμένα

(1) zob. τεθωρακισμένος


τεθωρακισμένα

(1) zob. τεθωρακισμένος

lm n od τεθωρακισμένος


τεθωρακισμένα

(1) zob. τεθωρακισμένος

lm od τεθωρακισμένο


μπαχαρικό

n.gr. μπαχάρι + -ικό


τι Λωζάννη, τι Κοζάνη

nazwa szwajcarskiego miasta Lozanny ma w nowogreckim kilka form zależnie od nieustalonych do końca reguł transliteracji: Λωζάννη, Λωζάνη, Λοζάννη, Λοζάνη; stąd też różne wersje tego przysłowia, np. τι Λοζάνη, τι Κοζάνη! W tym haśle przyjęto tradycyjną transliterację na nowogrecki francuskiej nazwy Lausanne.

gdzie Rzym, gdzie Krym; co Lozanna, to nie Kozani

pl-τι_Λωζάννη,_τι_Κοζάνη-el-unknown-gRK-G~HC


μακριά

n lm od μακρύς


μακριά

n lm od μακρύς

Μακριά τα χέρια σας από την πατρίδα μας!

Precz z waszymi rękami od naszej ojczyzny!


σοσιαλδημοκρατία

n.gr. σοσιαλισμός + δημοκρατία


σοσιαλδημοκρατικός

n.gr. σοσιαλδημοκράτης + -ικός


μελισσοκομία

(1.1) n.gr. μελισσοκόμος + -ία


μελάτος

n.gr. μέλι + -άτος

αβγό μελάτο


τηγανίτα

nie mylić z: τηγανιτά


προσγείωση

n.gr. προσγειώνω + -ση


Λίβυος

n.gr. Λιβύη + -ος


κουκλοθέατρο

n.gr. κουκλο- + θέατρο


ναζί

nie mylić z: νάζι

Δεν υπάρχουν καλοί ναζί.


ναζί

nie mylić z: νάζι


στίξη

koine στίξις < gr. στίζω


εφαρμοσμένες επιστήμες

pl-εφαρμοσμένες_επιστήμες-el-noun-CLRs~ICp


κοινωνικές επιστήμες

pl-κοινωνικές_επιστήμες-el-noun-ZbcK1kV5


ιατρικός

gr. ἰατρικός


αποστάτης

koine ἀποστάτης


ξύστρα

n.gr. ξύνω + -τρα

wersja równoważna: ξυστήρα


βοτανολογία

gr. βοτάνη + -λογία


ξυστήρα

n.gr. ξυστήρι + -α

wersja równoważna: ξύστρα


πιτσαρία

n.gr. πίτσα + -αρία


μυγδαλιά

redukcja pierwszej samogłoski słowa αμυγδαλιά po rodzajniku: μια αμυγδαλιά

forma równoważna: αμυγδαλιά


μύγδαλο

(1.1) redukcja pierwszej samogłoski słowa αμύγδαλο po rodzajniku: ένα αμύγδαλο

forma równoważna: αμύγδαλο


θεραπεία

gr. θεραπεία


κυνήγι

(1.1-5) koine κυνήγιον < gr. κυνηγός < κύων + -ηγός (ἄγω)

Θέλεις να πας κυνήγι μαζί μου;

Φέτος έχει πολύ κυνήγι στα δάση μας.

W tym roku jest dużo zwierzyny łownej w naszych lasach.


παράλυση

koine παράλυσις


αμυγδαλιά

(1.1) gr. ἀμυγδαλέα

forma równoważna: pot. μυγδαλιά


κολυμβητήριο

(1.1) n.gr. κολυμβητής + -τήριο


καυτερός

n.gr. καυτός + -ερός


βάζω στο συρτάρι

odłożyć na półkę, odłożyć do szuflady, schować do szuflady


σαπουνίζοντας γουρούνι χάνεις κόπο και σαπούνι

τον αράπη κι αν τον πλένεις, το σαπούνι σου χαλάς

i w Paryżu nie zrobią z owsa ryżu; myjąc mydłem świnię marnujesz (swój) trud i mydło

pl-σαπουνίζοντας_γουρούνι_χάνεις_κόπο_και_σαπούνι-el-unknown-G5--~Sv8


i w Paryżu nie zrobią z owsa ryżu; choćbyś mył czarnoskórego, mydło swoje marnujesz

pl-τον_αράπη_κι_αν_τον_πλένεις,_το_σαπούνι_σου_χαλάς-el-unknown-h22Kvf4T


αδερφοκτόνος

asymilacja spółgłosek płynnych [l] > [r] w słowie: αδελφοκτόνος

forma równoważna: αδελφοκτόνος


δώσε θάρρος στο χωριάτη να σ' ανέβει στο κρεβάτι

daj kurze grzędę, a ona: wyżej siędę; dodaj odwagi wieśniakowi, aby ci wylazł na łóżko

pl-δώσε_θάρρος_στο_χωριάτη_να_σ'_ανέβει_στο_κρεβάτι-el-unknown-GrWnuAdV


αδελφοκτόνος

gr. ἀδελφοκτόνος

forma równoważna: αδερφοκτόνος