Ιούνιος

zobacz też: Ιανουάριος • Φεβρουάριος • Μάρτιος • Απρίλιος • Μάιος • Ιούνιος • Ιούλιος • Αύγουστος • Σεπτέμβριος • Οκτώβριος • Νοέμβριος • Δεκέμβριος

zobacz też: Indeks:Grecki - Kalendarz i czas


Σεπτέμβριος

forma równoważna Σεπτέμβρης


Απρίλιος

koine Ἀπρίλιος < łac. Aprilis < aperire = otwierać

liczebnik główny + Απριλίων (tak samo jak Μαΐων) oznacza wiek raczej młodego człowieka

forma równoważna Απρίλης


Αύγουστος

gr. Αὔγουστος

Γεννήθηκα στις 1 Αυγούστου.


Μάιος

rok, wiosna w lm w odniesieniu do wieku młodych ludzi

Αυτή η κοπέλα είναι μόνο δεκαοχτώ Μαΐων.

Ta dziewczyna liczy sobie tylko osiemnaście wiosen.


ενενήντα

gr. ἐνενήκοντα


εβδομήντα

gr. ἑβδομήκοντα


ογδόντα

gr. ὀγδοῆντα


πενήντα

gr. πεντήκοντα


εξήντα

gr. ἑξήκοντα


ψωμί

gr. ψωμός → kęsek


αρουραίος

gr. ἀρουραῖος


Γερμανία

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Europy

Παλιά πολλοί Έλληνες μετανάστευσαν στη Γερμανία.

Kiedyś wielu Greków wyemigrowało do Niemiec.


Δανία

Η Κοπεγχάγη είναι η πρωτεύουσα της Δανίας.


Ουκρανία

El-Ουκρανία.ogg


λεξικό

zob. λεξικός

Στο Βικιλεξικό συνεργάζονται πολλοί άνθρωποι για την παραγωγή ενός ελεύθερου πολύγλωσσου λεξικού.

W Wikisłowniku współpracuje wielu ludzi w celu utworzenia wolnego wielojęzycznego słownika.


Βουλγαρία

Η Δημοκρατία της Βουλγαρίας είναι μία χώρα στη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Republika Bułgarii jest państwem w południowo-wschodniej Europie.


Αλβανία

El-Αλβανία.ogg

Η Δημοκρατία της Αλβανίας είναι μια χώρα στη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Republika Albanii jest państwem w południowo-wschodniej Europie.


πολύ

Το Πριγκιπάτο της Ανδόρας είναι ένα πολύ μικρό κράτος.

Księstwo Andory jest bardzo małym państwem.


νοτιοανατολικός

forma równoważna νοτιανατολικός


Ανδόρα

inna forma tego hasła: Ανδόρρα

Το Πριγκιπάτο της Ανδόρας είναι ένα πολύ μικρό κράτος, αποκλεισμένο από τη θάλασσα.

Księstwo Andory jest bardzo małym państwem pozbawionym dostępu do morza.


αποκλεισμένος

ims. od αποκλείω


από

Księstwo Andory jest bardzo małym państwem oddalonym od morza.

Δουλεύω σκληρά απ' το πρωί..

Είμαι από την Αθήνα.

Χώρισε από τη γυναίκα του.

Πέρασα από τον κήπο.


είμαι

Η Δημοκρατία της Βουλγαρίας είναι μια χώρα στη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Είμαι από τη Θεσσαλονίκη.

Όταν μας άνοιξε την πόρτα, η κοπέλα του ήταν μόνο μ' ένα σορτάκι.

Kiedy jego dziewczyna otworzyła nam drzwi, miała na sobie tylko skąpe szorty.

Η κοπέλα μου είναι είκοσι χρονών.


πριγκιπάτο

Το Πριγκιπάτο της Ανδόρας είναι ένα πολύ μικρό κράτος, αποκλεισμένο από τη θάλασσα..


αρέσω

Μου αρέσεις πολύ.


αρέσω

Η Ελλάδα μου αρέσει πολύ.

Σου αρέσει το θέατρο;

Σου αρέσουν τα μήλα;

Τι σου αρέσει να κάνεις όταν δεν έχεις σχολείο;


Ευρώπη

Η Δημοκρατία της Αλβανίας είναι μία χώρα στη νοτιοανατολική Ευρώπη.


το

Το πριγκιπάτο του Μονακό βρίσκεται στις ακτές του Μεσογείου.

Księstwo Monako znajduje się na wybrzeżach Morza Śródziemnego.


το

Θα το κάνω.

Μην το κάνεις!


δημοκρατία

gr. δημοκρατία

EL-δημοκρατία.ogg


Ελλάδα

Η Ελλάδα μου αρέσει πολύ.


χώρα

(na niektórych wyspach greckich) stolica, główna miejscowość


η

nie mylić z: ή (spójnik)

tłumaczy się odpowiednią formą przypadka lub inną konstrukcją

Η μάνα μου πήγε για ψώνια.

Είναι το πατρικό της μάνας μου.

Είπα της μάνας μου ότι δε θα 'ρθω.

Powiedziałem/am C. mamie, że nie przyjdę.

Είδα τη μάνα σου.


διαβάζω

gr. διαβιβάζω

Τι διαβάζεις, Άννα;

Αυτός ο μαθητής δε διαβάζει καθόλου.


μικρός

Księstwo Andory jest bardzo małym państwem, pozbawionym dostępu do morza.


θάλασσα

Φέτος θα πάμε διακοπές στη θάλασσα.

W tym roku pojedziemy na wakacje nad morze / na wybrzeże.


δίνω

Ο Νίκος δίνει στην Ελένη ένα δώρο.


στο

zobacz też: στο • στον • στη • στην • στους • στις • στα

(przyimek + forma rodzajnika męskiego) zob. σε + το

Αυτό το σπίτι ανήκει στο θείο μου.

(przyimek + forma rodzajnika nijakiego) zob. σε + το

Ο Κώστας κάθε πρωί πηγαίνει στο σχολείο.

(zaimek osobowy + zaimek osobowy) zob. σου + το → tobie / ci + to

Στο είπα.


σχολείο

koine σχολεῖον


πρωί

Σηκωθήκαμε πολύ πρωί για να προλάβουμε το τρένο.

Wstaliśmy bardzo wcześnie aby zdążyć na pociąg.


πηγαίνω

Πού πας;

Πηγαίνουμε συχνά στο θέατρο

Θα πάνε πέντε χρόνια και θα σου περάσει.

Δε σου πάει αυτό.


πηγαίνω

Θα τον πάω στο γιατρό.

Πήγαινέ τα εκεί που τα αγόρασες.


ο

M. Ο Κώστας κάθε πρωί πηγαίνει στο σχολείο.

D. Ο πατέρας του φίλου μας είναι γιατρός.

Ojciec mojego przyjaciela jest lekarzem.

C. Πες του φίλου σου να φύγει.

Powiedz swemu przyjacielowi, żeby sobie poszedł.

B. Ξέρω τον φίλο σου.


ένας

Πρέπει να βοηθάμε ο ένας τον άλλο.


ένας

(zazwyczaj nie tłumaczy się) jakiś, pewien

Ο Νίκος δίνει στην Ελένη ένα δώρο.


δώρο

Ο Νίκος δίνει στην Ελένη ένα δώρο.

gratis, darmówka (coś darmowego, np. w sklepie)


κάθε

(1.1-3) śr.gr. κάθε < gr. καθέν (n od καθείς)

Το λεωφορείο περνά κάθε δέκα λεπτά.

jakikolwiek, byle jaki, którykolwiek, pierwszy lepszy


άλφα

Γράψε αυτή τη λέξη με κεφαλαίο άλφα.

Αυτή η δουλειά βρίσκεται ακόμα στο άλφα.


αλγόριθμος

franc. algorithme < śr.łac. algorismus < arab. الخوارزمي → od imienia arabskiego matematyka Al- Khawarizmi


Μεσόγειος θάλασσα

Η Κύπρος είναι νησί της ανατολικής Μεσογείου Θάλασσας

Cypr to wyspa we wschodniej części Morza Śródziemnego.


Κύπρος

Patrz także: Indeks:Nowogrecki - Kraje Europy

Η Κύπρος είναι νησί της ανατολικής Μεσογείου θάλασσας


ζάχαρη

τα λίγα λόγια ζάχαρη και τα καθόλου μέλι

τα λίγα λόγια είναι ζάχαρη, τα καθόλου μέλι

Η μαρμελάδα παρασκευάζεται με το βράσιμο φρούτων και μεγάλης ποσότητας ζάχαρης.

Dżem przygotowuje się gotując owoce z dużą ilością cukru.


Κένυα

Η Κένυα ήταν βρετανική αποικία μέχρι το 1962.

Kenia była kolonią brytyjską do 1962 roku.


καλημέρα

EL-καλημέρα.ogg


καλησπέρα

EL-καλησπέρα.ogg


Γαλαξίας

gr. γάλα (z kropli rozlanego mleka, którym Hera karmiła Heraklesa)


Δημοκρατία των Σκοπίων

Republika Skopje - nieoficjalna nazwa Macedonii (państwa), stosowana w greckich publikacjach

pl-Δημοκρατία_των_Σκοπίων-el-noun-6UgenTew


καληνύχτα

n.gr. καλός + νύχτα

EL-καληνύχτα.ogg

że coś jest przełożone na czas nieokreślony


καληνύχτα

n.gr. καλός + νύχτα

EL-καληνύχτα.ogg


μαθαίνω

Άρχισα να μαθαίνω αγγλικά.

Τους έμαθα να παίζουν κιθάρα.

Πώς τα έμαθες;

Έμαθα πως η κόρη σου παντρεύτηκε.

Słyszałem/am, że twoja córka wyszła za mąż.


εγκυκλοπαίδεια

zob. εγκυκλοπαιδεία


εποχή

gr. ἐποχή (przerwanie, zatrzymywanie) ← gr. ἐπέχω

Οι εποχές είναι τέσσερις: η άνοιξη, το καλοκαίρι, το φθινόπωρο και ο χειμώνας.

Pory roku są cztery: wiosna, lato, jesień i zima.

Η εποχή των βροχών αρχίζει το Σεπτέμβρη.

Η εποχή του σιδήρου στην Ελλάδα αρχίζει τον 11ο π.Χ. αιώνα.

Epoka żelaza w Grecji, rozpoczyna się w 11. wieku p.n.e.

Τώρα είναι η καλύτερη εποχή για διακοπές.


Θεσσαλονίκη

El-Θεσσαλονίκη.ogg


άρθρο

Διάβασε αυτό το άρθρο και πες μου τη γνώμη σου.

Przeczytaj ten artykuł i daj mi swoją opinię.

Στα πολωνικά δεν υπάρχουν άρθρα.

W języku polskim nie istnieją rodzajniki.


άγγελος

Οι βοσκοί πήγαν στη Βηθλεέμ και βρήκαν τον Ιησού σ' ένα στάβλο, όπως τους είχε πει ο άγγελος.

Pasterze poszli do Betlejem i znaleźli Jezusa w stajni, tak jak im to oznajmił był anioł.

Τον άγγελο / τον περιμέναμε προσηλωμένοι τρία χρόνια.

Trzy lata / oczekiwaliśmy wypatrując posłańca.

Γ. Σεφέρη «Μυθιστόρημα», Α'

Squatina squatina, raszpla zwyczajna, skwat


Πέτρος

(1.1) gr. Πέτρος < gr. πέτρα → skała; kalka językowa aram. כיפא (kefa); por. Mt 16:18


άστρο

Στο κοσμικό διάστημα η Γη λάμπει σαν άστρο.

W przestrzeni kosmicznej Ziemia świeci jak gwiazda.

Έχω κι εγώ το τυχερό μου άστρο.

Στο Στρατό Ξηράς, ο λοχαγός φέρει τρία άστρα.

W Wojskach Lądowych kapitan nosi trzy gwiazdki.


κρεμμύδι

gr. κρόμμυον


αβγό

χάνω τ' αβγά και τα καλάθια / χάνω τ' αβγά και τα πασχάλια


περιστέρι

gr. περιστέριον

przysłowie: όταν ασπρίσει ο κόρακας και γίνει περιστέρι

kiedy kruk wybieleje i stanie się gołębiem


τσάι

Το τσάι αυτό προέρχεται από την Κίνα.

Είμαι καλεσμένος σε τσάι.


σκόρδο

gr. σκόροδον

σκόρδα!, σκόρδα στα μάτια σου!, φτου σκόρδα!

precz zły duchu! (dla oddalenia uroku rzuconego przez kogoś)

Οι Ρωμαίοι θεωρούσαν το σκόρδο σαν αφροδισιακό.

Rzymianie uważali czosnek za afrodyzjak.


κόρη

nie mylić z: κόρα

Είμαι παντρεμένος κ' έχω ένα γιο και δύο κόρες.

Jestem żonaty i mam jednego syna i dwie córki.


αρκαδικός

zob. Αρκαδία


ποντικός

śr.gr. ποντικός < gr. Ποντικός μῦς


ποντικός

śr.gr. ποντικός < gr. Ποντικός μῦς


λεμόνι

wł. limone ← arab. ليمون laymūn / līmūn ← pers. لیمو limu ← sanskr. nimbū^([potrzebna transkrypcja na sanskryt])

Το λεμόνι έχει πολύ ξινή γεύση.


ένα

Υπάρχει μόνο ένα σοβαρό πρόβλημα.


ένα

Εκεί ψηλά λάμπει ένα αστέρι.


Βαρσοβία

Το όνομα του ποταμού που περνάει από τη Βαρσοβία είναι Βιστούλας.

Nazwa rzeki, która płynie przez Warszawę, to Wisła.


ταχυδρομείο

zob. ταχυδρόμος


γραμματόσημο

zob. γράμματα + σήμα


Κυριακή

Την Κυριακή θα πάμε στη θάλασσα.


ωραίος

Τι ωραία που είσαι!

Είσαι ωραίος άνθρωπος.


παρακαλώ

(1.1) gr. παρακαλέω (παρακαλῶ)

EL-παρακαλώ.ogg

forma równoważna παρακαλάω

Την παρακάλεσα να με πάρει τηλέφωνο.

Prosiłem ją, aby do mnie zatelefonowała.

(po „dziękuję”) proszę (bardzo), nie ma za co


Δευτέρα

gr. δεύτερος


ναι

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9129 (gre)-Michail Angelos Georgoulas-ναι.wav

- Τον πατέρα σου, τον πήρες στο τηλέφωνο; - Ναι, τον πήρα.

Dzwoniłeś/aś do ojca? - Tak, Dzwoniłem/am.


ναι

Δεν μπορώ να απαντήσω μ' ένα ναι ή μ' ένα όχι.

Nie mogę odpowiedzieć jednym tak lub jednym nie.


ανοικτός

koine ἀνοικτός

obecnie forma ta jest zastępowana przez ανοιχτός

Η έκθεση δεν ήταν ανοικτή και γυρίσαμε σπίτι.

Wystawa nie była otwarta i wróciliśmy do domu.

Σου πάνε τ' ανοικτά χρώματα.


Παρασκευή

zobacz też: Δευτέρα • Τρίτη • Τετάρτη • Πέμπτη • Σάββατο • Κυριακή


ευχαριστώ

gr. εὐχαριστῶ

EL-ευχαριστώ.ogg

Ευχαριστώ για την βοήθεια.


ευχαριστώ

gr. εὐχαριστῶ

EL-ευχαριστώ.ogg


συγνώμη

gr. συγγνώμη

alternatywna pisownia: συγγνώμη

Σου ζητώ συγνώμη για όσα σου έκανα.

Proszę cię, abyś mi wybaczył za wszystko, co ci zrobiłem/am.

Proszę cię o wybaczenie za wszystko, co ci zrobiłem/am.

przepraszam (wyrażenie żalu, przeprosin)

przepraszam (słowo używane, aby ostrzec innych, że zamierzasz ich niepokoić lub przerwać im)

Συγνώμη, τι ώρα είναι;


Τρίτη

zobacz też: Δευτέρα • Τετάρτη • Πέμπτη • Παρασκευή • Σάββατο • Κυριακή

zobacz też: Indeks:Grecki - Kalendarz i czas


φαρμακείο

gr. φαρμακεύς


άσχημος

gr. ἄσχημος < ἀσχήμων

Δεν υπάρχουν άσχημες γυναίκες.

Με προσέβαλες με πολύ άσχημο τρόπο!

Obraziłeś/aś mnie w bardzo nieładny sposób.


Πέμπτη

(1.1) n.gr. πέμπτος → piąty (η πέμπτη ημέρα → piąty dzień)

zobacz też: Δευτέρα • Τρίτη • Τετάρτη • Πέμπτη • Παρασκευή • Σάββατο • Κυριακή


Αριστοτέλης

gr. Ἀριστοτέλης

Ο Αριστοτέλης γεννήθηκε το 384 π.Χ. στα Στάγειρα.

Arystoteles urodził się w roku 384 p.n.e. w Stagirze.

Οι Αριστοτέληδες εορτάζουν στις 14 Μαΐου.


τράπεζα

gr. τράπεζα od τρα (<τέτταρες) + πέζα (=πους) → cztery nogi

Άνοιξα ένα λογαριασμό στην Εμπορική Τράπεζα


Σάββατο

zobacz też: Δευτέρα • Τρίτη • Τετάρτη • Πέμπτη • Παρασκευή • Κυριακή


όχι

(1.1) śr.gr. ὄχι < gr. οὐχί oraz gr. οὐκί

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9129 (gre)-Michail Angelos Georgoulas-όχι.wav

nie (równoważnik zdania wyrażający negatywną opinię)

— Θέλεις να πάμε βόλτα; — Όχι, καλύτερα να μείνουμε σπίτι.

— Chcesz iść na spacer? — Nie, lepiej zostańmy w domu.


Σοφία

gr. Σοφία < gr. σοφία


αγάπη

Θυμάμαι όλες τις περασμένες μου αγάπες.

Ελένη, αγάπη μου, σε παρακαλώ, μη με αφήσεις!

Heleno, kochanie moje, proszę cię, nie porzucaj mnie!


εκεί

Εκεί που πηγαίνω, πάντα ο ήλιος λάμπει.


Ιαπωνία

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Azji


ποντίκι

zob. ποντικός

όταν λείπει η γάτα, χορεύουν τα ποντίκια


δυτικός

δυτικές χώρες


άνοιξη

(przysłowie) ένας κούκος δε φέρνει την άνοιξη / ένα χελιδόνι δε φέρνει την άνοιξη

zobacz też: άνοιξη • καλοκαίρι • φθινόπωρο • χειμώνας

Κάθε άνοιξη η φύση ξαναγεννιέται.


τώρα

nie mylić z: Τορά

Τώρα δε σε χρειάζομαι πια.


χθες

forma równoważna: χτες, εχθές, εχτές

Χθες το βράδυ την είδα με άλλον.


χθες

przeszłość, dzień wczorajszy, minione lata


αύριο

Μας ενδιαφέρει το σήμερα και το αύριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Interesuje nas teraźniejszość i przyszłość Unii Europejskiej.


αύριο

Αύριο δε θα έρθω.


φθινοπωρινός

gr. φθινοπωρινός


φθινόπωρο

gr. φθινόπωρον

Το φθινόπωρο τα φύλλα των δέντρων κιτρινίζουν και πέφτουν.


γούβα

śr.gr. γουβάς


ηρωισμός

gr. ἥρως + -ισμός


χέρι

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Części ciała

Εγώ γράφω με το αριστερό χέρι.

Είναι καιρός να πάρουμε τα πράγματα στα χέρια μας.

Już czas, abyśmy wzięli sprawy we własne ręce.


ανοίγω

gr. ἀνοίγνυμι

Άνοιξε την πόρτα!

Μου άνοιξαν το κεφάλι με μια πέτρα.


ανοίγω

gr. ἀνοίγνυμι

Η πόρτα άνοιξε.


καλοκαίρι

gr. καλός + gr. καιρός

Φέτος το καλοκαίρι ήταν πολύ ζεστό.


φεγγάρι

Η NASA ανακάλυψε ότι υπάρχει ένας πραγματικός ωκεανός σ' ένα από τα φεγγάρια του Δία.

NASA odkryła, że istnieje prawdziwy ocean na jednym z księżyców Jowisza.


πρίγκιπας

koine πρίγκιψ B. πρίγκιπα < łac. princeps


όμορφος

gr. εύμορφος

El-όμορφος.ogg

Η Ελλάδα είναι πολύ όμορφη χώρα.


βόδι

Τα βόδια δένουν απ’ τα κέρατα, τον άνθρωπο απ’ τη γλώσσα.

Woły wiąże się za rogi, a ludzi za język. (przysłowie greckie


ήλιος

(przysłowie) ήλιος και βροχή, παντρεύονται οι φτωχοί


τρύπα

Έκανα μια τρύπα στον τοίχο για να κρεμάσω ένα κάδρο.

Zrobiłem/am dziurę w ścianie, aby powiesić obraz.


λόγος

αποχρών / επαχθής / πραγματικός / ουσιαστικός λόγος

δίνω λόγο

1. dać sobie obietnicę małżeństwa 2. odpowiadać (ponosić za coś konsekwencje

ο λόγος σου με χόρτασε και το ψωμί σου φάτο

Στην αρχή ήταν ο λόγος.

Στο λόγο του ο πρόεδρος αναφέρθηκε σε πρόσφατα γεγονότα.

W swoim przemówieniu prezydent wspomniał ostatnie wydarzenia.

Για το λόγο αυτό, σε συμβουλεύω να το ξανασκεφτείς.

Z tego powodu radzę Ci, abyś ponownie nad tym pomyślał.


μήνας

αστρικός / αστρολογικός / ημερολογιακός / σεληνιακός μήνας

είμαι στο μήνα μου

(kobieta w ciąży) jestem w ostatnim miesiącu ciąży

Την συνάντησα τον περασμένο μήνα.


δικηγόρος

zob. δίκη + gr. ἀγορεύω


κολοκύθι

gr. κολοκύνθιον zdrobn. od gr. κολοκύνθη (kolokýnthē)


ώρα

Τι ώρα είναι;

Ώρα μπύρας!

Έχεις ώρα; - Λυπάμαι πολύ αλλά δεν έχω ώρα πάνω μου.

Masz zegarek? Przykro mi bardzo, ale nie mam ze sobą zegarka.


κεφάλι

gr. κεφάλιν < gr. κεφάλιον zdrobnienie od gr. κεφαλή

forma równoważna: κεφαλή

Μου άνοιξαν το κεφάλι με μια πέτρα.

bulwa, główka, korzeń (np. selera, w odróżnieniu od naci)


καλοκαιρινός

zob. καλοκαίρι


παππούς

έλα, παππού μου, να σου δείξω τ' αμπελοχώραφά σου

forma równoważna παπούς

zob. γιαγιά

Ο παππούς μου ήταν αντάρτης.


κύκνος

Οι κύκνοι έχουν πολύ μακρύ λαιμό.


όνομα

Το όνομα του ποταμού που περνάει από τη Βαρσοβία είναι Βιστούλας.

Nazwa rzeki, która płynie przez Warszawę, to Wisła.

Γνωρίζετε τ' όνομα του κυρίου που περιμένει στην ουρά;

Znacie nazwisko pana, który oczekuje w kolejce?

Το όνομά μου είναι Ηλίας.

Έχει κακό όνομα.


Λιθουανία

Το 2004 Λιθουανία έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

W 2004 roku Litwa została członkiem Unii Europejskiej.


Η.Π.Α.

nie wymawia się nazwami liter (ita - pi - alfa)

Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής → USA, Stany Zjednoczone

Ο θείος του γεννήθηκε στις Η.Π.Α.


πρόσβαση

gr. προσβαίνω

Ξέχασα τον κωδικό πρόσβασης


έξοδος

n.gr. έξω + οδός

Απαγορεύται η έξοδος!


βιολίστρια

n.gr. βιολί + -ίστρια


αφτί

Βουίζουν τ' αφτιά μου.

Έχεις γερό αφτί.


αγοράζω

Μην αγοράσεις τίποτα εδώ, είναι πολύ ακριβά.

Nic tutaj nie kupuj, bo wszystko jest bardzo drogie.


σκάκι

Τα βράδια παίζουμε σκάκι στο καφενείο.


διέξοδος

gr. διέξοδος

Αυτή η χώρα δεν έχει διέξοδο στη θάλασσα.

Βρίσκομαι σε μια κατάσταση χωρίς διέξοδο,


Χριστούγεννα

(1.1) n.gr. Χριστός + γέννα

καλά Χριστούγεννα!, ευτυχισμένα Χριστούγεννα!

Τα Χριστούγεννα είναι η μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανοσύνης.

Boże Narodzenie jest największym świętem chrześcijaństwa.


Χριστούγεννα

(1.1) n.gr. Χριστός + γέννα

w Boże Narodzenie, podczas Bożego Narodzenia


φασιανός

gr. φασιανός < od nazwy rzeki Φᾶσις w Kolchidzie


πουλώ

forma równoważna „πωλώ” jest spotykana w stylu literackim

Πόσο πουλάς το σπίτι σου;

Εγώ σε νόμιζα φίλο, αλλά στις πιο δύσκολες στιγμές με πούλησες.

Ja uważałem/am cię za przyjaciela, ale w najtrudniejszych chwilach sprzedałeś/aś mnie.


ρύζι

koine ὀρύζιον < paszto وريژې < sanskr. व्रीहि (vrīhi)

Το ρύζι έχει πολύ μεγάλη σημασία στη διατροφή των ανθρώπων.

Ryż ma bardzo duże znaczenie w żywieniu ludzi.


αστυνόμος

Η αδελφή μου είναι αστυνόμος.


δημαρχείο

zob. δήμαρχος


παιχνίδι

n.gr. παιγνίδιον - zdrobnienie od n.gr. παίγνιον

Έγινα παιχνίδι στα χέρια σου.

Ο διαιτητής σφύριξε τη λήξη του παιχνιδιού.


έχω

Έχω ένα σπίτι στη θάλασσα.

Πόσο έχει το βιβλίο;

Τον έχουν για τρελό.

czasownik posiłkowy służący do tworzenia czasów złożonych

Έχεις κάνει πολλά λάθη.

z wyrażeniami czasu przeważnie nie tłumaczy się: zob. przykłady

Έχει καιρό να σε δω.

Έχει δύο μέρες να φάω.


παίζω

Τα παιδιά παίζουν στην αυλή.

Τι ρόλο παίζει αυτό

Τα αγόρια παίζουν μπάλα.

Ποιος παίζει βιολί


μανίκι

Σηκώστε τα μανίκια σας και πιάστε δουλειά!

Zawińcie sobie rękawy i weźcie się za robotę!

Δεν άφησε το μανίκι του σπαθιού απ’το χέρι του.

Το να φτιάξεις αυτό μόνος σου είναι μεγάλο μανίκι.

Aby samemu to zrobić, to jest straszny wysiłek.


αίμα

Κόπηκα κ' έχασα πολύ αίμα.

Zraniłem/am się i straciłem/am dużo krwi.


δήμαρχος

gr. δήμαρχος

τα παράπονά σου στο δήμαρχο

ze skargami do burmistrza (a nie do mnie


δήμαρχος

gr. δήμαρχος

burmistrzyni, (kobieta) prezydent miasta


αστυνομία

gr. ἀστυνομία → godność rządcy/protektora miasta < gr. ἄστυ → centrum osiedla, miasta + gr. νόμος → prawo, statut


ακόμη

forma równoważna: ακόμα

Το τρένο δεν ήρθε ακόμη.


ακόμα

forma równoważna: ακόμη

Βάλε μου λίγο κρασί ακόμα.


πατριός

gr. πατρυιός


ικετεύω

gr. ικετεύω < ικέτης


πορτοκαλής

zob. πορτοκάλι

Βλέπεις εκείνη την κοπέλα ντυμένη στα πορτοκαλιά; Είναι η αδελφή μου.

Widzisz tamtą dziewczynę ubraną na pomarańczowo? To moja siostra.


προσεύχομαι

gr. προσεύχομαι < προς + εύχομαι


πλοίο

gr. πλοίον < πλέω


προσευχή

zob. προσεύχομαι


διαστημόπλοιο

zob. διάστημα + πλοίο


δεν

Γιατί δε μου είπες τίποτα;

Δεν έχω τίποτα.


κλίμα

Το κλίμα εδώ είναι πολύ υγρό


συνημίτονο

n.gr. συν- + ημίτονον


σκάφος

gr. σκάφος < σκάπτω


και

Εγώ δουλεύω και συ κοιμάσαι.

Τραγουδώ και πονώ.

Πεινώ, και συ; – Κι εγώ πεινώ.

Jestem głodny, a ty? – Ja też jestem głodny.

Μη μαλώνεις το παιδί, και δεν έχεις δίκιο.

Nie krzycz na dziecko, bo nie masz racji.


επίσημος

gr. ἐπίσημος


πολεμώ

Τα παλικάρια μας πολεμούσανε σαν λιοντάρια.

Πρέπει να πολεμήσουμε το ρατσισμό.


εγώ

po samogłoskach często spotykana jest pisownia „'γω”; w języku nowogreckim, podobnie jak w języku polskim, zaimki osobowe w funkcji podmiotu zazwyczaj opuszcza się: εγώ είμαι φοιτητής → ja jestem studentem

Κι εγώ δε θα το άντεχα.

Κάνε μου μια χάρη, σε παρακαλώ.

Με βλέπεις;


εγώ

Η ψυχολογία περιγράφει τους μηχανισμούς άμυνας του εγώ.

Psychologia opisuje mechanizmy obronne naszego ja.


πορτοκαλάδα

n.gr. πορτοκάλι + -άδα


διάστημα

Δεν υπάρχει διάστημα μεταξύ των στύλων.

odległość, okres (w czasie i w przestrzeni)

Κατά το διάστημα της κατοχής ο παππούς μου ήταν αντάρτης.

W okresie okupacji dziadek mój był partyzantem.

Ο Άρης είναι ο πρώτος ελληνικός δορυφόρος στο διάστημα.

Ares to pierwszy grecki satelita w kosmosie.


πορτοκαλιά

n.gr. πορτοκάλι + -ιά

έχει κι αλλού πορτοκαλιές που κάνουν πορτοκάλια

() są też gdzie indziej drzewa pomarańczowe

które rodzą pomarańcze: "mówi się to osobie

do której bezskutecznie zwracamy się z prośbą o coś, aby dać jej do zrozumienia, że będziemy szukać pomocy gdzie indziej".


πορτοκαλιά

n.gr. πορτοκάλι + -ιά

ż lp → zob. πορτοκαλής

n lm → zob. πορτοκαλής


ημίτονο

nie mylić z: ημιτόνιο


ποτέ

Μην της το πεις ποτέ αυτό.

Είναι το πιο περίεργο πράγμα που είδα ποτέ.

To najdziwniejsza rzecz, jaką kiedykolwiek widziałem.


ρωτώντας πας στην Πόλη

kto pyta, nie błądzi; pytając, idziesz do Miasta (Konstantynopola).

pl-ρωτώντας_πας_στην_Πόλη-el-unknown--ryGnnHq


απ' το στόμα σου και στου Θεού τ' αφτί

z twoich ust prosto do ucha Boga; daj Boże, dałby Bóg

pl-απ'_το_στόμα_σου_και_στου_Θεού_τ'_αφτί-el-unknown-B-JcoB3t


κλίνω

nie mylić z homofonem κλείνω

Όλοι έκλιναν τα κεφάλια τους και τον προσκύνησαν.

Wszyscy skłonili swe głowy i oddali mu cześć.

odmieniać (przez przypadki, przez osoby)

Ξέρεις να κλίνεις το ουσιαστικό αυτό;

Τελευταίως, ο γιος μου κλίνει προς το μαρξισμό.

Ostatnio syn mój skłania się ku marksizmowi.

Το χρώμα αυτό κλίνει προς το κόκκινο.


κάλλιο αγάλια και καλά παρά γρήγορα και τυφλά

co nagle, to po diable; lepiej wolno, ale dobrze, niż szybko i na oślep

pl-κάλλιο_αγάλια_και_καλά_παρά_γρήγορα_και_τυφλά-el-unknown-3t8zei11


άλλοι σκάπτουν και τρυγούν, κι άλλοι πίνουν και μεθούν

kto inny konia siodła, a kto inny na nim jeździ, jeden sieje, drugi zbiera; jedni uprawiają i wyciskają (winogrona), inni piją i upijają się

pl-άλλοι_σκάπτουν_και_τρυγούν,_κι_άλλοι_πίνουν_και_μεθούν-el-unknown-tEWv9ble


κάλλιο αργά παρά ποτέ

lepiej późno niż nigdy; lepiej późno niż wcale

pl-κάλλιο_αργά_παρά_ποτέ-el-unknown-8pi4Wt6A


όπου λαλούν πολλοί κοκόροι, αργεί να ξημερώσει

gdzie pieje wiele kogutów, późno ranek wstaje; gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść

pl-όπου_λαλούν_πολλοί_κοκόροι,_αργεί_να_ξημερώσει-el-unknown-s2tbcNf5


θέλει και την πίτα ολάκερη και το σκύλο χορτάτο

chce i ciasta całego i psa sytego; wilk syty i owca cała

pl-θέλει_και_την_πίτα_ολάκερη_και_το_σκύλο_χορτάτο-el-unknown-OdjDs3R5


κουπί

gr. κωπίον < gr. κώπη


τα λίγα λόγια είναι ζάχαρη, τα καθόλου μέλι

mowa jest srebrem, a milczenie złotem; mało słów, to jak cukier, a jak ich wcale nie ma, to miód

pl-τα_λίγα_λόγια_είναι_ζάχαρη,_τα_καθόλου_μέλι-el-unknown-pg907PUF


σε

Ο πατέρας μου δουλεύει σ' εργοστάσιο

Άκου, ρε, σε σένα μιλάω

Μένω στους γονείς μου

Πάμε στη θάλασσα


σε

Σε βλέπω


ταχυδρόμος

gr. ταχύς + έδραμον - aor. τρέχω → biec

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Zawody

Ο ταχυδρόμος χτυπάει πάντα δυο φορές.


εσύ

D.: formy dopełniacza po rzeczowniku wyrażają relację dzierżawczą

B.: z formami zależnymi zaimków osobowych trzeciej osoby w bierniku tworzy formy skrócone:
:* σου + τον > στον
:* σου + τη(ν) > στη(ν)
:* σου + το > στο
:* σου + τους > στους
:* σου + τις > στις
:* σου + τα > στα

σου + τον > στον

σου + τη(ν) > στη(ν)

σου + το > στο

σου + τους > στους

σου + τις > στις

σου + τα > στα

Μ. Εσύ κι εγώ, εγώ και συ.

D. Δεν υπάρχουνε διαφορές μεταξύ εσένα και του πατέρα σου.

C. Κι εσένα πώς σου φαίνεται αυτό;

Εσένα φωνάζω, κι όχι αυτόν.

Όταν σε βλέπω, τραγουδώ.


πόλεμος

Η κυβέρνηση έχει κηρύξει τον πόλεμο κατά των ναρκωτικών.

Rząd wypowiedział wojnę przeciw narkotykom.


ημερολόγιο

zob. ημέρα + λέγω

Αυτό το ημερολόγιο θα στολίσει το δωμάτιό μου

Έγραφε ένα ημερολόγιο με εντυπώσεις και σκέψεις της

księga przychodów i rozchodów, materiałowa

Διόρθωσα στο ημερολόγιο τις εγγραφές του Νοεμβρίου


ψαλίδι

ψαλίδι πάει η γλώσσα του

on plecie, co mu ślina na język przyniesie

Έκοψα τα μαλλιά μου με ψαλίδι.


παίκτης

forma równoważna παίχτης

zob. παίχτης


ευχαριστημένος

gr. ευχάριστος


σπίτι

Εδώ είναι το σπίτι μου.

Εδώ είναι το σπίτι μου.

Φέτος κάνω σπίτι.

Ο πατέρας μου σήμερα δεν τρώει σπίτι.

Έλα, πάμε σπίτι.


δέρμα

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Części ciała

Το δέρμα γύρω από τα μάτια σου έχει ρυτίδες.

Είναι παπούτσια από δέρμα κροκοδείλου.


Ελληνίδα

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


μέρα

Τι ωραία μέρα έχει σήμερα!

Έχω δύο μέρες να φάω.

Ο Ιησούς γεννήθηκε στις μέρες του βασιλιά Ηρώδη.

Jezus urodził się w czasach króla Heroda.


θλιβερός

gr. θλίβω + -ερός


πάντα

(1.1) B. od gr. πας
(2.1) ang. panda
(3.1) lm od παν


πάντα

Ailuropoda melanoleucus, panda (niedźwiedź)


πάντα

Σε ανθρώπους σαν αυτόν χρωστάμε τα πάντα.


ζωγράφος

ζωγράφος μεγάλων επιφανειών

malarz pokojowy ( „malarz dużych powierzchni”)

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Zawody


ζωγράφος

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Zawody


Αυστραλία

Στην Αυστραλία ζουν πολλοί Έλληνες.


Έλληνας

Στην Αυστραλία ζουν πολλοί Έλληνες.


Γιάννης

n.gr. Ιωάννης < Ἰωάννης < יוֹחָנָן (Johanan)

πότε ο Γιάννης δεν μπορεί, πότε ο κώλος του πονεί

σαρανταπέντε Γιάννηδες ενός κοκόρου γνώση

φοβάται ο Γιάννης το θεριό και το θεριό το Γιάννη

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona


εικόνισμα

gr. εικονίζω


άνθρωπος

El-άνθρωπος.ogg

człowiek (jako przedstawiciel rodzaju Homo sapiens)

Ο προϊστορικός άνθρωπος δεν ήξερε να γράφει.

Człowiek prehistoryczny nie umiał pisać.

Αφού άνθρωποι είμαστε, λάθη κάνουμε.

Skoro jesteśmy ludźmi, popełniamy błędy.

Ο θείος μου ήταν ένας ψηλός και ωραίος άνθρωπος.

Mój wujek był wysokim i przystojnym człowiekiem.


εστιατόριο

gr. εστιάτωρ


μεσογειακός

zob. Μεσόγειος

Το εστιατόριο μας προσφέρει σπιτική μεσογειακή κουζίνα

Nasza restauracja proponuje domową kuchnię śródziemnomorską.


γάμος

όλα του γάμου δύσκολα (κι η νύφη γκαστρωμένη)

πάρ’ τονε στο γάμο σου να σου πει και του χρόνου


παίχτης

gr. παίκτης < παίζω

Αυτός είναι ο καλύτερος παίχτης στην ιστορία του μπάσκετ.

To jest najlepszy gracz w historii koszykówki.


συχνός

Αυτή είναι η λίστα συχνών ερωτημάτων


σήμερα

Φεύγω σήμερα.

Σήμερα δεν υπάρχουν οι κοινωνικές συνθήκες για αλλαγή του Συντάγματος.

Obecnie nie istnieją warunki społeczne do zmiany konstytucji.


σήμερα

Είμαι άνθρωπος του σήμερα


παρελθόν

rodzaj nijaki imiesłowu aorystu starogreckiego czasownika παρέρχομαι

Η θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν επιτρέπει τα ταξίδια στο παρελθόν.

Teoria względności Einsteina dopuszcza możliwość podróży w przeszłość.


εικονίζω

przedstawiać na obrazie, malować, ilustrować


σημειωματάριο

zob. σημείωμα


παρόν

rodzaj nijaki imiesłowu czasu teraźniejszego starogreckiego czasownika πάρειμι

Ο υπουργός μίλησε για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Minister mówił o przeszłości, teraźniejszości i przyszłości Unii Europejskiej.


διαζύγιο

gr. διαζυγία


μέλλον

(1.1) rodzaj nijaki imiesłowu czasu teraźniejszego starogreckiego czasownika μέλλω

Αυτή η πολιτική καθορίζει το μέλλον μας.


στόμα

Άνοιξε το στόμα!

Έχω πολλά στόματα να θρέψω.


υπάρχω

Δεν υπάρχουν άγγελοι.

Αυτά τα ζώα υπάρχουν μόνο στην Αυστραλία.

Te zwierzęta istnieją tylko w Australii.


Μεσόγειος

gr. μεσόγαιος

Υπάρχουν ακόμα πολλά δελφίνια στη Μεσόγειο.

Jest jeszcze dużo delfinów w Morzu Śródziemnym.


ζωγραφιά

gr. ζωγραφία ← gr. ζωγραφέω


αρρώστια

gr. ἀρρωστία

O έρωτας είναι αρρώστια.


ζωή

H ζωή που δε μοιράζεται είναι ζωή κλεμμένη.

Życie, którego nie dzielimy z innymi, to życie skradzione (wiersz piosenki).

στίχος τραγουδιού


εικόνα

Μια εικόνα αξίζει όσο χίλιες λέξεις.


Μεγάλη Άρκτος

Στην Κρήτη η Μεγάλη Άρκτος ονομάζεται Αναποδοκάραβο, από την ομοιότητά της με ανάποδο καράβι.

Na Krecie Wielka Niedźwiedzica nazywa się Anapodokáravo (< ανάποδος → odwrócony do góry nogami; καράβι → statek), od jej podobieństwa z odwróconym do góry nogami statkiem.


γυναικολογία

zob. γυναικολόγος


Γερμανίδα

Η γυναίκα του είναι Γερμανίδα.


υπνόσακος

ύπνος + σάκος

Αν πας εκδρομή στο βουνό, πάρε τον υπνόσακό μου.

Jeżeli jedziesz na wycieczkę w góry, weź mój śpiwór.


άρρωστος

gr. ἄρρωστος

Από τι είναι άρρωστος ο παππούς σου


άρρωστος

gr. ἄρρωστος


ποτό

Θέλεις ένα ζεστό ή κρύο ποτό;

Έκοψα το τσιγάρο και το ποτό

Το βράδυ βγαίνω με φίλους για ποτό

Wieczorem wychodzę z kolegami, aby czegoś się napić


ιατρική

zob. ιατρικός


Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας

omospondjaˈci ðimokraˈtia tis jermaˈɲias

pl-Ομοσπονδιακή_Δημοκρατία_της_Γερμανίας-el-noun-BDqjZ8DR


γαλάζιος

gr. γαλαΐζω < κάλαϊς


γυναικολόγος

gr. γυναίκα + λόγος < λέγω


πηγή

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι καθαρές πηγές.

Odnawialne źródła energii to czyste źródła.

Ακολουθήσαμε αυτό το ποτάμι από τις πηγές του ως τις εκβολές του στη Μεσόγειο.

Prześledziliśmy tę rzekę od jej źródeł aż do jej ujścia w Morzu Śródziemnym.

źródło, pochodzenie, początek, przyczyna


θέλω

Θέλω το καλό σου, γιόκα μου.

Πέτρο, θέλεις καφέ;

Ξέρω ότι δε με θέλεις.

Αυτό το πράγμα θέλει προσοχή.


αυτή

Τι κάνει αυτή εδώ;


αυτή

Τι κάνει αυτή την ώρα η γυναίκα μου;


ομοιότητα

gr. ομοιότης < όμοιος

Κάθε ομοιότητα με την πραγματικότητα είναι μοιραία

Jakiekolwiek podobieństwo do rzeczywistości jest przypadkowe


Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας

pl-Πρώην_Γιουγκοσλαβική_Δημοκρατία_της_Μακεδονίας-el-noun-~K8hfxsU


πραγματικότητα

zob. πραγματικός

Αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα.


ή

nie mylić z: η (rodzajnik żeński)

Εγώ ή εσύ.

Ναι ή όχι;


γυναίκα

Όταν μια γυναίκα θέλει, όλα τα μπορεί.

Gdy kobieta chce, wszystko może (zrobić, osiągnąć).

Η γυναίκα μου είναι καθηγήτρια.


αστερισμός

koine ἀστερισμός

Ο αστερισμός της Μεγάλης Άρκτου αναγνωρίζεται πολύ εύκολα στον ουρανό του βόρειου ημισφαιρίου.

Konstelacja Wielkiej Niedźwiedzicy jest bardzo łatwa do rozpoznania na niebie półkuli północnej.


αιώνας

εις τους αιώνας των αιώνων, εις τον αιώνα του αιώνος

Στον αιώνα μας η πληροφορική παίζει πολύ σπουδαίο ρόλο.

W naszym stuleciu informatyka odgrywa bardzo ważną rolę.

O 18ος αιώνας ήταν ο Αιώνας του Διαφωτισμού.

Οι ανθρωποειδές υπήρξαν ήδη στον αιώνα του ολιγόκαινου.

Antropoidy istniały już w erze oligoceńskiej.


μετάφραση

zob. μεταφράζω

Αυτή είναι η μετάφραση αυτού του κειμένου.

Η μετάφραση είναι μια δημιουργική δραστηριότητα.


Γερμανός

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


όμοιος

Αυτές οι δυο εκφράσεις είναι όμοιες.


γυναικολογικός

franc. gynécologique < n.gr. γυναικολογία + -ικός


χείλος

Τη φίλησα στα χείλη.

Οι δύο χώρες βρίσκονται στο χείλος του πολέμου.

Oba kraje znajdują się na krawędzi wojny.


ζω

(3.1) gr. ζ + ω → szósta litera alfabetu + samogłoska dla ułatwienia czytania

Ζω ευχαριστημένος.

Το καλοκαίρι ζούμε στην εξοχή.


ζω

Ο Γιάννης ζει όλη την οικογένειά του.

Το ζει κάθε μέρα.


ζω

zobacz też: πα • βου • γα • δη • κε • ζω • νη

jeden z siedmiu dźwięków bizantyjskiej skali muzycznej, odpowiednik polskiego h


δύο

również δυο


δύο

również δυο


φιλώ

Την πήρα στην αγκαλιά μου και τη φίλησα.


τόξο

Κάθε μοίρα διαιρείται σε 60 λεπτά του τόξου

Każdy stopień dzieli się na 60 minut łuku.


μπορώ

gr. ευπορω < εύπορος

Δεν μπορώ να το κάνω.


κάλλιο πέντε και στο χέρι, παρά δέκα και καρτέρει

lepiej mieć pięć w garści niż dziesięć i (czekać na nie) w zasadzce; lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu

pl-κάλλιο_πέντε_και_στο_χέρι,_παρά_δέκα_και_καρτέρει-el-unknown-EmiqD2qU


τι

Τι θέλεις;


τι

Πάρε ό,τι θέλεις.


τι

Τι αυτοκίνητο αγόρασες;

Τι ώρα είναι;


τι

Ό,τι καιρός είναι στην Αθήνα, είναι και στον Πειραιά.

Jaka pogoda jest w Atenach, taka jest i w Pireusie.


φιλί

Φιλιά πολλά!


ωράριο

rozkład godzin, rozkład zajęć, rozkład jazdy [itp.]

Το ωράριό σου μου δημιουργεί πολλά προβλήματα.

Twój rozkład zajęć przysparza mi wielu problemów.

Το ωράριο λειτουργίας της βιβλιοθήκης άλλαξε χθες.

Godziny otwarcia biblioteki uległy zmianie wczoraj.


πολεμικός

zob. πόλεμος


κοιτάζω

gr. κοιτάζω < κοίτη → łoże (bo wartownicy mieli łóżko niedaleko od posterunku)

κοίτα να δεις! / για κοίτα! / για κοίτα κοίτα να δεις!

Δεν μπορώ να τους κοιτάζω στα μάτια.

Θέλω (να προσλάβω) μια γυναίκα, να μου κοιτάζει τα παιδιά τα απογεύματα.

Chcę (zatrudnić) kobietę, aby pilnowała mi dzieci w godzinach popołudniowych.


πορτογαλικός

zob. Πορτογαλία


ποδηλατοδρομία

n.gr. ποδήλατο + -δρομία

Η ποδηλατοδρομία Tour de France ξεκίνησε από το κέντρο του Παρισιού.

Wyścig kolarski Tour de France wyruszył z centrum Paryża.


καθηγήτρια

zob. καθηγητής


Πορτογαλίδα

zob. Πορτογαλία


γειτόνισσα

zob. γείτονας

Η γειτόνισσά μου έχει δύο γάτες


χειμωνιάτικος

(1.1) n.gr. χειμώνας + -ιάτικος

Εδώ, τους χειμωνιάτικους μήνες το κρύο πέφτει στους μείον δέκα βαθμούς.

Tutaj w ciągu miesięcy zimowych temperatura spada do minus dziesiąciu stopni.


γιος

spotyka się jeszcze wersję γυιος

Σήμερα γιορτάζουμε τα γενέθλια του γιου μου


καφές

(1.1) fr. café < turk. kahve < arab. kahva

κόκκαλα έχει ο καφές;

czyli: dlaczego tak długo trwa (przy)gotowanie kawy?

używa się czasami zamiast brązowy (tylko N. lp)


καθηγητικός

zob. καθηγητής


ειδικότητα

Υπεύθυνος προστασίας δεδομένων είναι μια νέα ειδικότητα πληροφορικής

Odpowiedzialny za ochronę danych to nowa specjalność w informatyce

Είμαι πτυχιούχος ιατρικής και θέλω να συνεχίσω την ειδικότητα που μ' ενδιαφέρει

Jestem absolwentem wydziału medycyny i chcę kontynuować specjalizację, która mnie interesuje.


ποδηλατοδρόμος

nie mylić z: ποδηλατόδρομος

Οι ποδηλατοδρόμοι θα περάσουν από τους δρόμους του κέντρου της Αθήνας.

Kolarze przejadą przez ulice centrum Aten.


ποδηλατοδρόμος

nie mylić z: ποδηλατόδρομος


ταινία

Αυτήν την ταινία έχουν δει ήδη εκατομμύρια θεατές σε όλο τον κόσμο.

Ten film widziały już miliony widzów na całym świecie.


καθηγητής

gr. καθηγητής


σωματικός

gr. σωματικός

Υπάρχουν ακόμα χώρες που εξακολουθούν να επιτρέπουν τη σωματική τιμωρία ως νόμιμη ποινή για παιδιά.

Są jeszcze kraje, które nadal dopuszczają kary cielesne jako legalny sposób karania dzieci.

Είμαι καθηγητής σωματικής αγωγής.

Jestem profesorem wychowania fizycznego.


γείτονας

Έχω καλές σχέσεις με όλους τους γείτονες.

Żyję w dobrych stosunkach ze wszystkimi sąsiadami.


χωριό

nie mylić z: χωρίο

Γεννήθηκα σ' ένα χωριό της Κρήτης.

Urodziłem się w jednej z kreteńskich wiosek.


σώμα

Το σώμα μας μπορεί να συγκριθεί μ' ένα σπίτι που χρειάζεται υλικά για να χτιστεί, να θερμανθεί και να συντηρηθεί.

Nasze ciało może być porównane do domu, który potrzebuje materiałów aby być zbudowanym, ogrzanym i konserwowanym.


ποδήλατο

gr. πους + ελαύνω


γλώσσα

Το πρόβλημα των σχέσεων σκέψης και γλώσσας είναι κεντρικό πρόβλημα της ψυχολογίας του ανθρώπου.

Problem stosunków myśli i języka jest centralnym problemem psychologii człowieka.

Χρίστος Τσολάκης, Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική


καφενείο

n.gr. καφενές + -είον

greckie „καφενείο” nie jest tożsame z polską „kawiarnią”, którą w Grecji określa się słowem „καφέ” lub „καφετερία”; καφενείο to bardziej pub lub piwiarnia – męska domena, w której przesiaduje się godzinami dyskutując przy kawie parzonej po grecku i μεζέδες (przekąskach).

kafenijo, lokal z kawą, pub, piwiarnia (typowo grecki lokal z kawą, alkoholami i zakąskami, tradycyjnie męski)


είδος

Αυτού του είδους η συνεργασία μεταξύ των δύο εταιρειών προσφέρει αύξηση εσόδων και κερδών.

Tego rodzaju współpraca między dwoma przedsiębiorstwami przynosi wzrost przychodów i zysku.


γράφω

Θα σας γράφω συχνά.


γράμμα

Πρέπει να το γράψεις με λατινικά γράμματα.

Έλαβα ένα γράμμα από τον πατέρα μου.


γιατρός

forma równoważna: ιατρός m

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Zawody

Ο γιατρός έχτισε το σπίτι του κοντά στο νοσοκομείο.

Lekarz wybudował sobie dom blisko szpitala.


γιατρός

forma równoważna: ιατρός ż

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Zawody


κρασί

gr. κρᾶσις < gr. κεράννυμι → mieszać

ποτήρι (του) κρασιού

szklanka do wina <> ποτήρι κρασί szklanka wina

(przysłowie) σε ξένο κρασί νερό μη βάζεις

wino w Grecji kupuje się, zamawia nie na litry, lecz na kilogramy: ένα κιλό κρασί → jedno kilo wina, μισό κιλό κρασί → pół kilo wina, ale ένα τέταρτο κρασί → ćwiartka wina

Αυτό το κρασί είναι τόσο δυνατό, που δεν μπορείς να το πιεις.

To wino jest tak mocne, że nie można go wypić.

Βάλτε μου, παρακαλώ, ένα κρασί!

Proszę mi podać jedno wino / szklankę wina!


κάτοικος

gr. κάτοικος < gr. κατά + οίκος

Το χωριό έχει μόνο είκοσι μόνιμους κατοίκους.

Wioska ma tylko dwudziestu stałych mieszkańców.


κάτοικος

gr. κάτοικος < gr. κατά + οίκος


παντρεμένος

ims. od: παντρεύομαι

w lm: osoby pozostające w związku małżeńskim


τελωνειακός

zob. τελωνείο


τελωνειακός

zob. τελωνείο


ηλεκτρολόγος

gr. ηλεκτρο- + λέγω


αποσκευή

gr. από + σκευή

Οι τελωνειακοί ελέγχουν τις αποσκευές των ταξιδιωτών


εμείς

M. Εμείς δεν το κάναμε.

D. H απόσταση μεταξύ μας/εμάς είναι μεγάλη.

D. w funkcji zaimka dzierżawczego Τα παιδιά μας πήγαν εκδρομή.

Μας έστειλε ένα γράμμα.

B. Ο καθηγητής μάς μάλωσε για ό,τι κάναμε.

Profesor zbeształ nas za to, co zrobiliśmy.


πανεπιστημιακός

profesor uniwersytecki, naukowiec uniwersytecki


εκδρομέας

zob. εκδρομή


επαρχιώτικος

zob. επαρχιώτης


σχολικός

Κατά το διάλειμμα οι μαθητές παραμένουν στο σχολικό κτίριο

Podczas przerwy uczniowie pozostają w budynku szkolnym


πανεπιστήμιο

gr. παν + επιστήμη


όλος

Όλοι μας το ξέρουμε.

Όλοι για τον ένα και ο ένας για όλους.

Wszyscy za jednego i jeden za wszystkich.


πρωτευουσιάνικος

n.gr. πρωτευουσιάνος + -ικος


πόδι

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Części ciała

Τρέμουν τα πόδια μου από φόβο.


φιλία

Υπάρχει μια αληθινή φιλία μεταξύ μας.

Istnieje prawdziwa przyjaźń między nami.


αχορτασιά

gr. α- + χορταίνω

chciwość, nienasycenie, zachłanność, pazerność

Το παραμύθι «Για τον ψαρά και το χρυσόψαρο» είναι πολύ διδακτικό για την αχορτασιά.

Bajka „O rybaku i złotej rybce” jest bardzo pouczająca, jeśli chodzi o chciwość.


Πολωνίδα

zob. Πολωνία

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


Πολωνός

zob. Πολωνία


Ισπανός

zob. Ισπανία


πολωνικός

zob. Πολωνός


πρωτεύουσα

Μένω στο κέντρο της πρωτεύουσας.


πρωτεύουσα

ż od: πρωτεύων


πολωνέζικος

zob. Πολωνία


ισπανικός

zob. Ισπανία

Τα ισπανικά τραγούδια είναι πολύ ωραία.


Ισπανία

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Europy


εκδρομή

Στα ελληνικά νησιά μπορείτε να κάνετε εκδρομές με τα πόδια.

Na wyspach greckich możecie robić sobie wycieczki piesze.


Ισπανίδα

zob. Ισπανία


μια

forma akcentowana (paroksytoniczna) μία

jeden, jedna, jedno lub nie tłumaczy się


διάλειμμα

gr. διάλειμμα → interwał

nie mylić z: διάλυμα


λάκκος

όποιος σκάβει το λάκκο του αλλουνού, πέφτει ο ίδιος μέσα

kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada

ανοίγω το λάκκο κάποιου / σκάβω το λάκκο κάποιου


αλατίζω

Το αλάτισες το φαΐ;


αλατιέρα

n.gr. αλάτι + -ιέρα


μία

forma nieakcentowana (oksytoniczna) μια

jakiś, jeden, pewien lub nie tłumaczy się

Μία γυναίκα με ρώτησε την ώρα.

D. Είμαι μητέρα μίας κόρης δεκαέξι χρονών.

Jestem matką szesnastoletniej dziewczynki


μία

forma nieakcentowana (oksytoniczna) μια

Β. Αυτός έχει μία γατούλα.


μαύρος

Αυτή η κοπέλα είχε μαύρα μάτια.

Το μαύρο κρασί της Σάμου έχει θαυμάσια γεύση.

Czerwone wino z (wyspy) Samos ma wspaniały smak.

Η μαύρη αλήθεια είναι ότι η ομάδα μας δεν έπαιξε καλά.

Gorzką prawdą jest, że nasza drużyna nie zagrała dobrze.


βούτυρο

gr. βούς + τυρός

Αν το ζεσταίνουμε, το βούτυρο περνά από τη στερεή στην υγρή κατάσταση.

Gdy je podgrzewamy, masło przechodzi ze stanu stałego w ciekły.


αλάτι

Προσπαθείστε να μη βάζετε πολύ αλάτι στα φαγητά σας.

Starajcie się nie dodawać dużo soli do waszych potraw.


γιατί

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9129 (gre)-Michail Angelos Georgoulas-γιατί.wav

Γιατί το 'κανες;

Δε μου είπες γιατί το 'κανες.

Nie powiedziełeś/aś mi, dlaczego to zrobiłeś/aś.

Το 'κανα γιατί έπρεπε να το κάνω.

Zrobiłem/am to, ponieważ trzeba było to zrobić.


διεύθυνση

zob. διευθύνω

Ο αέρας άλλαξε διεύθυνση

Πού βρίσκεται η Διεύθυνση του Πνευματικού Κέντρου;

Gdzie znajduje się Dyrekcja Ośrodka Kultury?

Κάθε υπολογιστής που συνδέεται στο Διαδίκτυο έχει μια μοναδική διεύθυνση IP

Każdy komputer, który łączy się z siecią, ma jedyny niepowtarzalny adres IP


παραμύθι

gr. παραμύθιον


ανάγκη

Έχω ανάγκη από ξεκούραση.

∆εν είμαι άνθρωπος της ανάγκης.


κόσμος

έφαγα τον κόσμο / σήκωσα τον κόσμο στο πόδι

Ήταν ναύτης και γύρισε όλον τον κόσμο.

Πήγα σ' ένα μπαρ αλλά είχε πολύ κόσμο και γύρισα σπίτι.

Poszedłem do baru, ale było dużo ludzi i wróciłem do domu.


χερούλι

śr.gr. χερούλι

Πήρα την ομπρέλα με ξύλινο χερούλι γιατί έβρεχε.

Wziąłem parasolkę z drewnianą rączką, ponieważ padał deszcz.


σπάνια

zob. σπάνιος

Σπάνια χιονίζει στα ελληνικά νησιά


συνήθως

zob. συνήθης

Τέτοια ώρα συνήθως κοιμάμαι


Κίνα

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Azji

Το Πεκίνο είναι η πρωτεύουσα της Κίνας.


σύνορο

Τα Πυρηναία σχηματίζουν το σύνορο μεταξύ της Ισπανίας και της Γαλλίας.

Pireneje tworzą granicę między Hiszpanią a Francją.


άσπρος

Η γιαγιά μου έχει άσπρα μαλλιά.

Όταν τον είδα, έγινα άσπρος από το φόβο.

Gdy go zobaczyłem, zrobiłem się blady ze strachu.


θεία

ciocia (poufale w zwrotach bezpośrednich do niespokrewnionej, starszej kobiety)


νερό

gr. νηρός (νηρόν ὕδωρ → młoda, świeża woda)

1. αλμυρό / 2. ανθρακούχο / 3. γλυκό / 4. μαλακό / 5. μεταλλικό / 6. πόσιμο / 7. σκληρό / 8. τρεχούμενο νερό

Η ζωή δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς νερό.

Ένα νερό, παρακαλώ.

Πήρα τρία νερά μικρά.


αχλαδιά

Οι αχλαδιές ζουν πολλά χρόνια.


ηθοποιός

gr. ἠθοποιός

ηθοποιός του θεάτρου / του κινηματογράφου / της τηλεόρασης

Ηθοποιός σημαίνει φως.


ηθοποιός

gr. ἠθοποιός


παίρνω

Πήρε στα χέρια του τον έλεγχο της εταιρείας.

Είσαι άρρωστος και πρέπει να παίρνεις φάρμακα.

Παίρνω 2000 ευρώ το μήνα.

Πήραμε την πόλη με έφοδο.

Το πήρες ανάποδα.

Πήρα ένα καινούργιο αυτοκίνητο.

Αυτός ο κύριος μού πήρε το πορτοφόλι.

Ένα όμορφο κορίτσι μου πήρε το μυαλό.

Jedno piękne dziewczę odebrało mi rozum.


χιονίζει

gr. χιονίζει

Σπάνια χιονίζει στα ελληνικά νησιά.


ψάχνω

Ψάχνω τα κλειδιά μου.

Έψαξα σ' όλο το σπίτι και δεν τα βρήκα.

Przeszukałem/am cały dom i nie znalazłem/am ich.


τυρί

Η φέτα είναι λευκό παραδοσιακό τυρί υψηλής ποιότητας.

Feta to biały tradycyjny ser najwyższej jakości.


βουτυρόγαλα

βούτυρο + γάλα


κάνω

jak się pan(i) ma? jak się Państwo mają?

κάνω + rzeczownik w bierniku zastępuje czasowniki bliskie rzeczownikowi: κάνω πόλεμο → πολεμώ • κάνω ταξίδι → ταξιδεύω • κάνω περίπατο → περπατώ

Εγώ δε θα το κάνω.

Αυτή έκανε παιδί στα δεκαέξι της.

Ona urodziła dziecko w wieku szesnastu lat.

Αυτός κάνει ρούχα.

Τον έκανα να την ξεχάσει.

Σήμερα κάνει ζέστη/κρύο.

Γιατί κάνεις σαν τρελός;

Μην κάνεις τον κουτό!

Ο θείος μου κάνει τον καθηγητή, εδώ και τριάντα χρόνια.

Mój wujek pracuje jako profesor już od trzydziestu lat.


θείος

Ο θείος μου μένει στην Αθήνα.

(o mężczyźnie w podeszłym wieku) dziadek, pan starszy


αέρας

gr. ἀήρ > B. ἀέρα

Ο αέρας των πόλεων περιέχει μερικά γνωστά καρκινογόνα στοιχεία.

Powietrze w miastach zawiera kilka znanych elementów rakotwórczych.

Χθες έκανε κρύο και φυσούσε αέρας.


κραυγή

Από τ’ ανοιχτό παράθυρο ακούγονταν οι κραυγές των παιδιών που έπαιζαν στην αυλή.

Przez otwarte okno słychać było krzyki dzieci bawiących się na podwórku.


αχλάδι

Το αχλάδι που έφαγα ήταν πολύ γλυκό.

Gruszka, którą zjadłem/am, była bardzo słodka.


κιθάρα

Παίζεις κιθάρα;


κώλος

έκανε κι η μύγα κώλο κι έχεσε τον κόσμο όλο

τα μεταξωτά βρακιά θέλουν και επιδέξιους κώλους


ναύτης

Ο θείος μου ήταν ναύτης και αξιωματικός του Ναυτικού

Mój wujek był marynarzem i oficerem Floty


κιθαριστής

(1.1) gr. κιθαριστής

Αυτός είναι ένας μεγάλος κιθαριστής του φλαμένκο.


γάιδαρος

(1.1) arab. كودن gadar, gaidar ^([potrzebna transkrypcja na arabski])

EL-γάιδαρος.ogg

ο γάιδαρος είναι γάιδαρος και ας φορεί και σέλα


καρβέλι

śr.gr. καρβέλιν (γαρβέλιν) < arum. kărveli lub wł. caravella, lub prasł. *karvalj

όποιος πεινάει καρβέλια ονειρεύεται / ο πεινασμένος καρβέλια ονειρεύεται / ο νηστικός καρβέλια ονειρεύεται / ο φτωχός καρβέλια ονειρεύεται

zob. φραντζόλα

Κόψε το καρβέλι σε φέτες.


γιορτή

Σήμερα είναι η εθνική γιορτή της Ελλάδας


λογαριασμός

zob. λογαριάζω

Ποιος θα πληρώσει το λογαριασμό στο εστιατόριο;

Πρέπει ν' ανοίξετε ένα λογαριασμό στην τράπεζά μας.

Powinien pan otworzyć rachunek w naszym banku.


ζευγάρι

Αγόρασα ένα ζευγάρι παπούτσια

H Ελένη και ο Νίκος είναι ένα πολύ ευτυχισμένο και αγαπημένο ζευγάρι

Eleni i Nikos to bardzo szczęśliwa i kochająca się para


εθνικός

koine ἐθνικός

Ο εθνικός ύμνος της Ελλάδας καθιερώθηκε το έτος 1864

Narodowy hymn Grecji został ustanowiony w roku 1864


μίσος

nie mylić z: μισός

Η αγάπη και το μίσος είναι αχώριστοι.


μισώ

gr. μισέω (μισῶ)

Μισώ αυτό το χρώμα!


κουταλιά

Βάλε και δυο κουταλιές μαγιονέζα.


γίνομαι

gr. γίγνομαι

Θέλω να γίνω πιλότος.

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 έγιναν στην Αθήνα.

Igrzyska Olimpijskie roku 2004 odbyły się w Atenach.

Τι γίνεται εδώ;

być / zostać zrobionym, skończonym lub przygotowanym

Το φαγητό δεν έγινε ακόμα.


ποιος

πες μου ποιος είναι ο φίλος σου να σου πω ποιος είσαι

Ποιος το έκανε;

Ποιον αγαπάς καλύτερα, τον άντρα σου ή το γείτονα;

Kogo więcej kochasz: swego męża czy sąsiada? (z ludowej piosenki

Ποιές είναι οι κόρες σου; αυτές ή εκείνες;


θα

słowo powstało wskutek stopniowej redukcji peryfrastycznego opisywania czynności przyszłych: (chcę, by …) θέλω ἵνα … → θέλω να → θα να

przed samogłoską α może ulec elizji i przybrać formę z apostrofem θ: θ'ανέβω

przed samogłoskami (oprócz α) następne słowo ulega aferezie pierwszej samogłoski: θα + ήθελα → θα'θελα

Θα σου γράφω κάθε μέρα

Θα σου γράψω, μόλις φτάσω

Θ' αρχίσω να γράφω αύριο.

Θα το έκανα αν είχα καιρό

ήθελα) ενάμισι κιλό ψωμί.

Chciałbym (chciałabym) półtora kilograma chleba.


θα

Βαρέθηκα τα θα σου!


ουσία

Αυτές είναι πολύ επικίνδυνες ουσίες.

Λες λόγια χωρίς ουσία

Το φαγητό που έφτιαξες δεν έχει ουσία

Jedzenie, które przygotowałeś/aś jest bez smaku.


λεωφορείο

gr. λεωφόρος

Θα ήθελα να πληροφορηθώ για τα δρομολόγια των λεωφορείων για Θεσσαλονίκη.

Chciałbym się poinformować co do rozkładu jazdy autobusów do Salonik.


μπουκάλι

Φέρτε μας ένα μπουκάλι κρασί.


μαχαίρι

Κόπηκα μ' ένα μαχαίρι.


κουτάλι

Πάρε το κουτάλι της σούπας.

Βάλε δυο κουτάλια ζάχαρη.


βιολογικός

zob. βιολόγος

Οι παραγωγοί βιολογικών προϊόντων απ' όλη την Ευρώπη συναντήθηκαν στην Αθήνα

Producenci produktów biologicznych z całej Europy spotkali się w Atenach


αγαπώ

forma równoważna αγαπάω

Σ' αγαπώ σαν τρελός!

Αγαπώ την ελληνική μουσική.


μεταφράστρια

zob. μεταφράζω


μεταφραστής

zob. μεταφράζω

Ο υπολογιστής υποβοηθεί το μεταφραστή στη δουλειά του


μεταφράζω

zob. μετά + φράζω

Μετέφρασα αυτό το κείμενο από τα πολωνικά στα ελληνικά.

Przetłumaczyłem/am ten tekst z polskiego na grecki.


επίσης

gr. ἐπ' ἴσης


πληκτρολόγιο

klawiatura (komputera, maszyny do pisania itp.)

Αγόρασα ένα κινητό με πληκτρολόγιο QWERTY.

Kupiłem telefon komórkowy z klawiaturą QWERTY.


καθαρότητα

zob. καθαρός

Το ύφος του συγγραφέα αυτού έχει μια έκτακτη καθαρότητα


οικογένεια

(1.1) gr. οἰκογενής → urodzony w domu niewolnik

Η οικογένεια μου αποτελείται από τέσσερα μέλη


γιαγιά

Η γιαγιά μου μένει μαζί μας.


δασκάλα

zob. διδάσκω

Τα παιδιά περίμεναν τη δασκάλα στην τάξη.

Dzieci czekały na nauczycielkę w klasie.


μαθήτρια

zob. μαθαίνω

Μόνο δύο μαθήτριες έδωσαν σωστές απαντήσεις.

Tylko dwie uczennice odpowiedziały poprawnie.


μαθητής

zob. μαθαίνω

Στη Β' τάξη λυκείου έχω πολύ καλούς μαθητές.

W drugiej klasie licealnej mam bardzo dobrych uczniów.


δύσκολος

gr. δυσ- + κόλον

O σύζυγός μου έχει πολύ δύσκολο χαρακτήρα.

Mój małżonek ma bardzo trudny charakter.


μάθημα

zob. μαθαίνω

Σήμερα δεν είχαμε μάθημα.

Η ομάδα τους μας έδωσε ένα σκληρό μάθημα

Τι μάθημα διδάσκετε;


περιμένω

gr. περιμένω

Χρόνια σε περίμενα.

Τι περιμένεις από μένα;


δάσκαλος

zob. διδάσκω

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Zawody

Στο δημοτικό είχα έναν πολύ καλό δάσκαλο ο οποίος μ' έκανε να αγαπήσω τα μαθηματικά

W szkole podstawowej miałem/am jednego bardzo dobrego nauczyciela, który sprawił, że pokochałem/am matematykę


αυτοκίνητο

gr. αυτός + κινούμαι

Τι αυτοκίνητο έχεις;


μαζί

Θα 'μαστε πάντα μαζί.


νικώ

H Εθνική ποδοσφαίρου νίκησε στον τελικό του Euro 2004 με 1-0 τους διοργανωτές Πορτογάλους

Reprezentacja narodowa piłki nożnej pokonała w finale Euro 2004 wynikiem 1-0 organizatorów, Portugalczyków


αμάξι

Τέσσερα άλογα έσερναν το αμάξι αυτό

Είμαι λάτρης των γρήγορων αμαξιών

Jestem wielbicielem szybkich samochodów.


δίσκος

Έχω πολλούς δίσκους κλασικής μουσικής

Ποιος νίκησε στο δίσκο;

Ο σερβιτόρος μάς έφερε ένα μεγάλο δίσκο με διαφορετικά ελληνικά πιάτα

Kelner przyniósł nam wielką tacę z różnymi greckimi daniami


μαλακός

Πρέπει να κοιμάμαι σε μαλακό στρώμα.

Φέτος έχουμε μαλακό χειμώνα.


κοπάδι

zdrobnienie od gr. κοπή → ucięcie, kawałek

Παλιά εδώ έβοσκαν μεγάλα κοπάδια ζώων.

W dawnych czasach pasły się tutaj wielkie stada zwierząt.


ρωσικός

n.gr. Ρώσος + -ικός

Ο δίσκος περιέχει δέκα παραδοσιακά ρώσικα τραγούδια.

Płyta zawiera dziesięć tradycyjnych rosyjskich piosenek.


σκληρός

Αυτή είναι η κύρια διαφορά μεταξύ των μαλακών και σκληρών πλαστικών υλών.

To jest główna różnica między miękkimi a twardymi tworzywami plastykowymi.

Ήταν μια σκληρή ήττα για μας.

Με περιμένει πολύ σκληρή δουλειά για να πετύχω.

Oczekuje mnie bardzo ciężka praca, aby osiągnąć sukces.


ερώτηση

Επιτρέψτε μου, κύριε, να σας κάνω μια ερώτηση.

Pan pozwoli, że zadam Panu jedno pytanie.


ελληνικός

(1.1) gr. ἑλληνικός
(2.1) elipsa od ελληνικός καφές

Τα ελληνικά τραγούδια με μαγεύουν.


ελληνικός

Για να ξυπνήσω πίνω κάθε πρωί έναν ελληνικό σκέτο.

Aby przebudzić się piję co rano kawę po grecku bez cukru i mleka.


κλητική

zob. κλητικός

Η κλητική είναι η πτώση που χρησιμοποιούμε όταν καλούμε ή προσφωνούμε κάποιον ή κάτι.

Wołacz to przypadek, którego używamy, gdy wołamy kogoś lub coś albo gdy zwracamy się do kogoś lub czegoś.


καθαρός

24 καράτια είναι ο καθαρός χρυσός

Δώστε μου μια καθαρή απάντηση, παρακαλώ.

Οι προσφορές σας πρέπει να είναι σαφείς και καθαρές.

Wasze oferty powinny być jasne i uczciwe.


γενική

zob. γενικός

Γενική είναι η πτώση που μεταχειριζόμαστε όταν απαντάμε στην ερώτηση «τίνος;» ή «ποιανού;».

Dopełniacz to przypadek, którego używamy, gdy odpowiadamy na pytanie «czyj?» lub «kogo?».


μουστάρδα

Κατά τη γνώμη μου η καλύτερη είναι η μουστάρδα Dijon.

Według mnie najlepsza jest musztarda z Dijon.


ονομαστική

zob. ονομαστικός

Ονομαστική είναι η πτώση που μεταχειριζόμαστε όταν απαντάμε στην ερώτηση «ποιος;» ή «τι;».

Mianownik to przypadek, którego używamy, gdy odpowiadamy na pytanie «kto?» lub «co?».


κάτι

Θέλω να σου πω κάτι.

Πήγαν σε κάτι φίλους.

Η κοπέλα αυτή είχε κάτι μάτια!!!


κάτι

Κάτι αργά μου το λες.


κάτι

Δίπλωσα την πετσέτα σε τρία κάτια.

Złożyłem/am ręcznik potrójnie (= na trzy części).


φέτος

n.gr. εφέτος

forma równoważna εφέτος

Φέτος δεν είχαμε βαρύ χειμώνα.


αιτιατική

koine αἰτιατική

zobacz też: ονομαστική • γενική • δοτική • αιτιατική • κλητική

Αιτιατική είναι η πτώση που μεταχειριζόμαστε όταν απαντάμε στην ερώτηση «ποιον;» ή «τι;».

Biernik to przypadek, którego używamy, gdy odpowiadamy na pytanie «kogo?» lub «co?».


πρόβατο

gr. πρόβατον ← gr. προβαίνω → iść naprzód

Ένα ψωριάρικο πρόβατο χαλά το κοπάδι.


τωρινός

Τα δυο κράτη αποφάσισαν να κρατήσουν την παραγωγή πετρελαίου στα τωρινά επίπεδα.

Oba państwa zadecydowały utrzymać produkcję ropy naftowej na obecnym poziomie.


νικητής

Δεν ξέρω ποιος θα είναι ο νικητής.


καλός

(όλοι) χίλιοι καλοί χωράνε, (ένας κακός δε χωράει)

στα καλά καθούμενα / στα καλά του καθουμένου

Φέτος έχω πολλούς καλούς φοιτητές.

(w życzeniach) dobry, miły, szczęśliwy, wesoły

dobry, umiejętny, profesjonalny, kompetentny

Αυτός ο μαθητής είναι καλός στην αριθμητική.


κοινοβούλιο

κοινός + βουλή

parlament (instytucja, budynek, zbiór parlamentarzystów)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει την έδρα του στο Στρασβούργο, Γαλλίας.

Parlament Europejski ma swoją siedzibę w Strasburgu, we Francji.


βρεγμένος

Πάρε το σεσουάρ γιατί τα μαλλιά σου είναι ακόμα βρεγμένα.

Weź suszarkę, bo twoje włosy są jeszcze mokre.


πτώση

Η γενική απεργία προκάλεσε την πτώση της κυβέρνησης.

Strajk generalny spowodował upadek rządu.

Από την Κυριακή προβλέπεται πτώση της θερμοκρασίας.

Od niedzieli przewiduje się spadek temperatury.

Στα ελληνικά οι πτώσεις είναι τέσσερις και στα πολωνικά – εφτά.

W greckim są cztery przypadki, a w polskim – siedem.


ελιά

Άλλοτε είχαμε πολλές ελιές.

W innych czasach mieliśmy dużo drzew oliwkowych.

Μαζέψαμε τις λίγες ελιές που απόμειναν στο χωράφι

Zebraliśmy te trochę oliwek, które zostały się na polu.


σεσουάρ

Αυτό το σεσουάρ έχει μια ισχύ 1000 W.


μοσχοκάρυδο

(1.1) n.gr. μόσχος + καρύδιν


να

Πήγαμε όλοι να τους βοηθήσουμε.

Να ήμουνα νέος θα πήγαινα στην άκρη του κόσμου μαζί σου.

Gdybym był młody, poszedłbym z tobą na koniec świata.

Να τελειώσω τη δουλειά και φεύγω.

Μου φαίνεται να στο είπα.


να

Να έχεις καλό ταξίδι, γιόκα μου!

w zdaniach podrzędnych, gdy ich podmiot jest zarazem podmiotem zdania głównego, odpowiada bezokolicznikowi

Δε θέλω να το κάνω αυτό!

w trybie rozkazującym zmienia szyk zdania

Κάνε το αμέσως!

w pytaniach odpowiada wyrażeniom czy mogę? czy powinienem?

Να το κάνω εγώ;


να

przywołuje uwagę oto, no proszę, no popatrz

Να τος!

Να, τολμώ να ελπίζω πως με κατάλαβε· αυτή η κίνηση του κεφαλιού πρέπει να σημαίνει πως τον πείθουν τα επιχειρήματά μου.

No proszę, ośmielam się sądzić, że mnie zrozumiał; to skinięcie głową powinno oznaczać, że przekonują go moje argumenty.

Αλμπέρ Καμύ, Η πτώση

Και να που το έκανες!


λεπτό

Ένα λεπτό είναι το εξηκοστό της ώρας ή της μοίρας.

Minuta to sześćdziesiąta część godziny lub stopnia.


πρόθεση

gr. πρόθεσις

Δεν είχα την πρόθεση να σε ενοχλήσω.

Στα ελληνικά έχουμε πέντε μονοσύλλαβες προθέσεις, εφτά δισύλλαβες και μια τρισύλλαβη.

W greckim mamy pięć przyimków jednosylabowych, siedem dwusylabowych i jeden trzysylabowy.


εκατόν

Έχουμε εκατόν ένα μέλη.


εκατό

Στο είπα εκατό φορές!!!


ενεστώτας

gr. ενίσταμαι

Ο ενεστώτας φανερώνει κάτι που γίνεται τώρα.

Czas teraźniejszy wskazuje na coś, co dzieje się teraz.


κήπος

Όλα τα δωμάτια του ξενοδοχείου έχουν θέα στους κήπους.

Wszystkie pokoje hotelu mają widok na ogrody.


Ιορδανία

Ο βασιλιάς της Ιορδανίας επισκεύτηκε την Αθήνα.


ποτήρι

(1.1-3) śr.gr. ποτήριν < gr. ποτήριον

szklanka, kubek, kielich, kieliszek, lampka (zawartość tych naczyń), napitek

Πίνω ένα ποτήρι κρασί πριν από το μεσημεριανό.

Το ποτήρι τον κατάστρεψε.


ξενοδοχείο

zob. ξενοδόχος

Στη Θεσσαλονίκη θα μείνουμε σ' ένα ξενοδοχείο.


ευτυχισμένος

zob. ευτυχής

Είμαι σίγουρος ότι θα είσαστε πολύ ευτυχισμένοι μαζί.

Jestem pewien, że będziecie bardzo szczęśliwi razem.


συζυγία

zob. σύζυγος

Τα ρήματα που κλίνονται κατά τον ίδιο τρόπο αποτελούν μια συζυγία.

Czasowniki, które odmieniają się w ten sam sposób, stanowią koniugację.


Δομινικανή Δημοκρατία

Η Δομινικανή Δημοκρατία είναι ένα νησιωτικό κράτος της Καραϊβικής.

Republika Dominikańska to wyspiarskie państwo na Karaibach.

pl-Δομινικανή_Δημοκρατία-el-noun-Z1Ooz89m


τουρίστρια

zob. τουρίστας

Εγώ μαθαίνω ξένες γλώσσες για να κάνω καμάκι στις τουρίστριες.

Uczę się języków obcych, aby podrywać turystki.


Φίτζι

oficjalna nazwa od 30 marca 2011 to Δημοκρατία των Φίτζι

Τα νησιά Φίτζι είναι ένα νησιωτικό κράτος στον Ειρηνικό.

Wyspy Fidżi to wyspiarskie państwo na Pacyfiku.


Δανέζα

zob. Δανή • zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


βροχή

Πέρυσι είχαμε πολλές βροχές.


κτίριο

Το κτίριο του κεντρικού ταχυδρομείου βρίσκεται στην οδό Σωκράτους.

Budynek centralnej poczty znajduje się na ulicy Sokratesa.


Αθηναίος

gr. Ἀθηναῖος

Οι Αθηναίοι τον ψήφισαν για δήμαρχο.


Δανός

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości

Ο πατέρας μου ήταν Δανός.


σύζυγος

Μόλις παντρευτώ, θα κάνω ένα μεγάλο ταξίδι με τη σύζυγό μου.

Jak tylko się ożenię, wyjadę w długą podróż ze swoją małżonką.


Δανή

Η γυναίκα του είναι Δανή.


σταχτής

Η πούμα έχει σταχτί χρώμα.


Μπαρμπάντος

Τα Μπαρμπάντος έχουν πρωτεύουσα την Μπριτζτάουν.


Αθήνα

nie mylić z: Αθηνά (imię)

spotyka się jeszcze w języku archaizującym wersję w liczbie mnogiej Αθήναι

Γεννήθηκα στην Αθήνα.


ήπιος

Πέρυσι είχαμε πολύ ήπιο χειμώνα.

W ubiegłym roku mieliśmy bardzo łagodną zimę.


δανικός

n.gr. Δανία + -ικός

forma potoczna δανέζικος jest preferowana w mowie, aby uniknąć pomieszania formy δανικός z homofonem δανεικός


ελεημοσύνη

gr. ἐλεημοσύνη

Αυτός ο φτωχούλης ζούσε από ελεημοσύνες.


γλυκός

Με ξύπνησαν απότομα από ένα γλυκό ύπνο.

Ευχαριστώ για τα γλυκά σου λόγια.


ζηλιάρης

n.gr. ζήλια + -άρης

Η γυναίκα του είναι πολύ ζηλιάρα.


ζηλιάρης

n.gr. ζήλια + -άρης


τουρίστας

Πέρυσι πολλοί ξένοι τουρίστες επισκέφτηκαν την Ελλάδα.

W ubiegłym roku dużo zagranicznych turystów odwiedziło Grecję.


βρέχω

Βρέξε λίγο τα χείλη.

Στο βενζινάδικο, όταν κρατούσα τη μάνικα για να γεμίσω το ντεπόζιτο του αμαξιού μου, λίγες σταγόνες πετρελαίου έβρεξαν τα παπούτσια και το παντελόνι μου.

Na stacji benzynowej, kiedy trzymałem/am węża benzyny, kilka kropel ropy zbryzgało mi buty i spodnie.

Πρέπει να βγάλω τα παπούτσια μου γιατί έβρεξα τα πόδια μου.

Muszę zdjąć buty, bo przemoczyłem sobie nogi.

Αν έχεις σπίτι μόνο μπαγιάτικο ψωμί, βρέξε το στη σούπα και θα μαλακώσει.

Jeżeli masz w domu tylko suchy chleb, zanurz go w zupie, a zmięknie.

Φέτος βρέχει πάρα πολύ.

Άντε παιδιά, να τα βρέξουμε!


ουσιαστικό

(1.1) zob. ουσιαστικός

Τα γένη των ουσιαστικών είναι τρία: αρσενικό, θηλυκό και ουδέτερο.

Rzeczowniki mają trzy rodzaje: męski, żeński i nijaki.


ουσιαστικό

(1.1) zob. ουσιαστικός

n lp od: ουσιαστικός


Μάης

przysłowie: στον καταραμένο τόπο τον Μάη μήνα βρέχει

wieniec majowy (wieniec pleciony z kwiatów i zawieszany na balkonach lub na drzwiach domów podczas uroczystości pierwszomajowych)


βαθύς

Μου αρέσει το βαθύ βλέμμα της.

Μου αρέσει αυτό το βαθύ κόκκινο χρώμα της Ferrari.

Podoba mi się ten ciemnoczerwony kolor Ferrari.


επίθετο

Οι λέξεις που φανερώνουν ποια ποιότητα ή ιδιότητα έχει το ουσιαστικό λέγονται επίθετα.

Słowa, które wskazują jaką jakość lub właściwość ma rzeczownik, nazywają się przymiotnikami.

Παρακαλώ, κύριε, γράψτε το επίθετό σας

Proszę pana, niech pan napisze swoje nazwisko.


ρήμα

Τα αμετάβατα ρήματα δε συνδυάζονται με αντικείμενο.

Czasowniki nieprzechodnie nie łączą się z dopełnieniem.


γένος

gr. γίγνομαι

Ο Τιβέριος Γράκχος ήταν γιος της Κορνηλίας από το γένος των Σκηπιώνων.

Grakchus Tyberiusz był synem Kornelii z rodu Scypionów.

το γένος των δικηγόρων

το γένος των Ελλήνων

Rzeczowniki występują w trzech rodzajach: męskim, żeńskim i nijakim.

Το σύνολο των γενών που είναι συγγενή μεταξύ τους ονομάζεται οικογένεια..

Łączna liczba rodzajów, które są podobne między nimi nazywa się rodziną.


οξύ

Η Μεσόγειος θάλασσα μολύνεται από τα οξέα των εργοστασίων.

Morze Śródziemne jest zanieczyszczane kwasami z fabryk.


ξίδι

forma równoważna: ξύδι n

Βάλε λίγο ξίδι στη σαλάτα.


έκτρωση

gr. ἐκτιτρώσκω

H έκτρωση είναι παράνομη σε πολλές χώρες.

Aborcja jest nielegalna w wielu krajach.


σινεμά

Απόψε θα πάμε στο σινεμά.


κόρακας

όταν ασπρίσει ο κόρακας και γίνει περιστέρι

Ξέρεις το παραμύθι του Αισώπου «Ο κόρακας και η αλεπού»;


εξηγώ

gr. ἐξ + ἡγοῦμαι

tłumaczyć, interpretować, wyjaśniać, objaśniać

Θα σου εξηγήσω πώς λειτουργεί το πρόγραμμα.

tłumaczyć, usprawiedliwiać, motywować, uzasadniać


μοίρα

Η γύφτισσα ήθελε να μου πει τη μοίρα μου.

Cyganka chciała mi przepowiedzieć mój los.

Μια μοίρα είναι το 1/360ο της περιφέρειας κύκλου ή του ισημερινού.

Jeden stopień to 1/360 część obwodu koła lub równika.

Δεν τους βάζω στην ίδια μοίρα

Ο πατέρας μου πάντα τοποθετούσε τον εαυτό του σε δεύτερη μοίρα σε σχέση με τον αδελφό του.

Mój ojciec stawiał siebie zawsze w drugim rzędzie w porównaniu ze swoim bratem.

Εκπλήρωσα τη στρατιωτική θητεία μου στην πρώτη μοίρα αλεξιπτωτιστών.

Odbyłem służbę wojskową w pierwszym batalionie spadochroniarzy.

Η νόμιμη μοίρα είναι δικαίωμα που έχουν οι μεριδιούχοι στην κληρονομία ακόμη και παρά τη θέληση του κληρονομημένου.

Dola legalna (= zachowek) to prawo, które mają spadkobiercy do dziedziczenia nawet mimo woli spadkodawcy.


Ρώσος

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


απεργία

zob. απεργός

είμαι στην απεργία

być w miejscu gdzie strajkują lub protestują (strajkujący)

Η απεργία των γιατρών προκάλεσε μεγάλη αναστάτωση στη λειτουργία των νοσοκομείων.

Strajk lekarzy spowodował duże perturbacje w pracy szpitali.


πράσινος

Αυτή η ξανθιά με πράσινα μάτια είνα πανέμορφη.

Ta blondynka z zielonymi oczami jest przepiękna.


Αυστραλή

zob. Αυστραλία


Γαλλίδα

zob. Γαλλία • zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


Μεγάλη Βρετανία

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Europy


πείνα

Κάθε χρόνο, χιλιάδες παιδιά πεθαίνουν από πείνα.

Każdego roku tysiące dzieci umiera z głodu.


σπαζοκεφαλιά

n.gr. σπάζω + κεφάλι + -ιά


πεινώ

głodować, nie mieć nic do jedzenia, cierpieć głód

Κατά τον πόλεμο, πολλοί στρατιώτες πεινούσαν.

Podczas wojny wielu żołnierzy głodowało.

Να σου βάλω να φας; — Ευχαριστώ, δεν πεινώ καθόλου.

Dać ci coś do zjedzenia? — Dziękuję, wcale nie jestem głodny/a.


Ρωσία

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Europy • Indeks:Nowogrecki - Kraje Azji


νησί

Το καλοκαίρι θα πάμε σε κάποιο νησί.


Γαλλία

Τα Πυρηναία σχηματίζουν το σύνορο μεταξύ της Ισπανίας και της Γαλλίας.

Pireneje tworzą granicę między Hiszpanią a Francją.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει την έδρα του στο Στρασβούργο, Γαλλίας.

Parlament Europejski ma swoją siedzibę w Strasburgu, we Francji.


κινηματογράφος

(1) franc. cinématographe < gr. κίνημα + γράφω

forma równoważna: pot. κινηματόγραφος

Στην αυλή του σχολείου κρεμάσαμε ένα σεντόνι κι ανοίξαμε υπαίθριο κινηματογράφο.

Na podwórku szkoły zawiesiliśmy prześcieradło i otworzyliśmy kino plenerowe.

Ο ελληνικός κινηματογράφος ξεκίνησε στη δεκαετία του '20.

Kino greckie ma swe początki w latach dwudziestych.


ρουμανικός

n.gr. Ρουμάνος + -ικός

forma równoważna: ρουμάνικος


θρησκεία

Η θρησκεία είναι το αριστούργημα της τέχνης της εκπαίδευσης ζώων, γιατί εκπαιδεύει ανθρώπους πώς να σκέφτονται.

Religia jest arcydziełem sztuki tresowania zwierząt, bo szkoli ludzi, jak mają myśleć. Artur Schopenhauer, niemiecki filozof (1788-1860).


σκαμνί

Αφού λείπουν καρέκλες, κάτσε σ' αυτό το σκαμνί.

Skoro brakuje krzeseł, siądź na tym taborecie.

Οι ένοχοι θα καθίσουν στο σκαμνί.


μητέρα

Η μία γιαγιά μου, η μητέρα του πατέρα μου, είχε τρεις αδελφές.

Jedna z moich babć, matka mojego ojca, miała trzy siostry.


κορίτσι

Απόψε το κορίτσι μου θέλει γλέντι.

Dziś wieczorem moja dziewczyna chce się zabawić.


γραμματική

gr. γραμματικός


αρχή

Στην αρχή ήταν ο Λόγος.

Είμαι άνθρωπος με αρχές.

Οι αρχές της πόλης αποφάσισαν να αυξήσουν την τιμή των εισιτηρίων στα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Władze miasta zadecydowały podwyższyć cenę biletów na środki transportu publicznego.


διαφορά

Δεν υπάρχει καμιά διαφορά μεταξύ των δύο λέξεων.

Nie istnieje żadna różnica między tymi dwoma słowami.

Αυτός ο άνθρωπος είχε πάντα διαφορές με τους γείτονές του.

Ten człowiek zawsze miał spory ze swoimi sąsiadami.


αγόρι

Πόσα παιδιά έχεις; – Δυο κορίτσια κι ένα αγόρι.

Ile masz dzieci? – Dwie dziewczynki i jednego chłopca.

Το αγόρι μου μού τηλεφωνεί κάθε μισή ώρα.

Mój chłopak dzwoni do mnie co pół godziny.


παιδί

Έχω πέντε παιδιά.

Άντε παιδιά, πάμε.

Έχω δυο παιδιά κι ένα κορίτσι.

Η γάτα θηλάζει τα παιδιά της.


σκίουρος

(1.1) gr. σκίουρος < gr. σκιά + οὐρά → cień + ogon (etymologia ludowa)

Στην Αυστραλία υπάρχει ένα είδος σκίουρου που μπορεί να πετάει.

W Australii istnieje jeden gatunek wiewiórki, który umie latać.


ανθολογία

koine ἀνθολογία

Της έκανα δώρο μια ανθολογία ποιημάτων του Ρίτσου.

Podarowałem jej antologię poematów Ritsosa.


καταρράχτης

zob. καταρράκτης


αρχιτεκτονική

zob. αρχιτέκτονας


ευρωπαϊκός

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελείται από 27 ευρωπαϊκά κράτη.

Unia Europejska składa się z 27 europejskich państw.


τεύχος

Χθες βγήκε το πρώτο τεύχος αυτής της συλλογής.

Wczoraj wyszedł pierwszy numer tej kolekcji .


απάντηση

Πρέπει να σημειώσετε τη σωστή απάντηση.


αρχιτέκτονας

gr. ἀρχιτέκτων


αρχιτεκτόνισσα

n.gr. αρχιτέκτονας + -ισσα


παράξενος

gr. παρά + ξένος

Ο θείος μου ήταν ένας παράξενος άνθρωπος.


καταρράκτης

gr. καταρρήγνυμι

forma równoważna: καταρράχτης


σπουργίτης

Οι σπουργίτες ψάχνουν για ψίχουλα στο μπαλκόνι μου.

Wróble szukają okruchów chleba na moim balkonie.


αμπέλι

Λένε ότι η πατρίδα του αμπελιού βρίσκεται στις περιοχές γύρω από τον Καύκασο.

Mówi się, że ojczyzna winorośli znajduje się w okolicach otaczających Kaukaz.

Τ' αμπέλια του χωριού μας βρίσκονται στον κοντινό λόφο.

Winnice naszej wioski znajdują się na pobliskim wzgórzu.


τραπέζι

zob. τράπεζα

Μόλις έφαγαν, σηκώθηκαν από το τραπέζι.

Οι γονείς της γυναίκας μου μας κάλεσαν σε επίσημο τραπέζι.

Rodzice mojej żony zaprosili nas na oficjalny obiad.


λέγω

Του είπα να σιωπήσει.

Τι πάει να πει αυτό;

Πώς σε λένε;

Τι τραγούδι θα μας πεις τώρα;


πάνω από το πτώμα μου

zobacz też: Indeks: Nowogrecki - Związki frazeologiczne

nad moim martwym ciałem (absolutnie) → po moim trupie

Δεν πρόκειται να το κάνεις χωρίς να περάσεις πάνω από το πτώμα μου.

Nie myśl, że to zrobisz, jak nie przejdziesz po moim trupie.

pl-πάνω_από_το_πτώμα_μου-el-unknown-15efIXmV


γεια

przy powitaniu i pożegnaniu Cześć! do jednej osoby lub kilku

Γεια σου! Τι κάνεις;

Γεια σας! Τι κάνετε;

Cześć! Jak się macie / Jak się Pan / Pani ma?


ξίφος

Οι δυο σαμουράι διασταύρωσαν τα ξίφη τους.

Obaj samurajowie skrzyżowali swoje miecze.


αιτία

gr. αἰτία ← gr. αἰτῶ → prosić

Γιατί κλαίς χωρίς αιτία;


οδός

δια της πλαγίας οδού

drogą nieoficjalnych (lub nie nielegalnych) metod

zob. δρόμος, λεωφόρος, σοκάκι, στενό

Η οδός προς την Αθήνα θα είναι κλειστή μέχρι τη Δευτέρα.

Droga w kierunku Aten będzie zamknięta aż do poniedziałku.

Μένω στην οδό Αριστοτέλους.


αερολιμένας

n.gr. αερο- + λιμήν


αβάς

aram. abbā → ojciec^([potrzebna transkrypcja na aramejski])

forma równoważna: αββάς m


ανθρωπομορφισμός

άνθρωπος + μορφή


αεροπλάνο

franc. aéroplane (nazwa wynaleziona w 1855 przez Joseph Pline z gr. ἀερόπλανος - wędrujący w powietrzu)

rzadko spotykana forma poetyczna: αερόπλανο

Σήμερα τα ταξίδια με αεροπλάνα είναι πιο ασφαλή.

Dzisiaj podróże samolotem są bezpieczniejsze.


διαλέγω

Διάλεξε ό,τι προτιμάς.


επέτειος

gr. ἐπέτειος < ἐπί + ἔτος


αεροδρόμιο

(1.1) franc. aérodrome < gr. ἀεροδρόμος; zapożyczenie powrotne

Το παλαιότερο αεροδρόμιο του κόσμου είναι το Κόλετζ Παρκ στο Μέριλαντ των ΗΠΑ.

Najstarszym lotniskiem na świecie jest College Park w Maryland w USA.


τρεις

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Liczebniki

Τρεις άντρες και τρεις γυναίκες πήραν μέρος στο διαγώνισμα.

W konkursie wzięło udział trzech mężczyzn i trzy kobiety.


άσκηση

Κάθε πρωί κάνω τις γυμναστικές ασκήσεις μου.

Każdego ranka robię swoje ćwiczenia gimnastyczne.

Οι προγραμματισμένες στρατιωτικές ασκήσεις πραγματοποιούνται στο Αιγαίο.

Zaplanowane manewry wojskowe odbywają się na Morzu Egejskim.


επτά

zob. Indeks:Nowogrecki - Liczebniki


επτά

zob. Indeks:Nowogrecki - Liczebniki


παρεξήγηση

gr. παρεξηγοῦμαι

Στον έστειλα από παρεξήγηση.


πλατεία

EL-πλατεία.ogg

Κάθε απόγευμα παίζουμε μπάλα στην πλατεία της γειτονιάς μας.

Każdego popołudnia gramy w piłkę na placu naszej dzielnicy.


μαγαζί

Τα μαγαζιά ανοίγουν στις δέκα το πρωί.


απαντώ

Απάντησε στην ερώτησή μου.


στέλνω

Ο παππούς έστειλε δώρα στον εγγονό.


τσίρκο

Το τσίρκο θα μείνει στην πόλη μας μια εβδομάδα.


μηδέν

Σήμερα πήρα μηδέν στα μαθηματικά.

Είναι απίστευτο αλλά το έκανε εκ του μηδενός!

To niewiarygodne, ale zrobił to z niczego!


τρία

zob. Indeks:Nowogrecki - Liczebniki

Αυτό το ζευγάρι έχει τρία παιδιά.


τρία

zob. Indeks:Nowogrecki - Liczebniki


κουβέντα

śr.gr. κομβέντον (spotkanie, zebranie) z łac. conventus

Πιάσαμε την κουβέντα και μας πήραν τα μεσάνυχτα.

Μη λες κουβέντα!.


έξι

zob. Indeks:Nowogrecki - Liczebniki

Η κόρη μου είναι έξι χρονών.

Ξύπνησα στις έξι (η ώρα) το πρωί.


οι

forma liczby mnogiej rodzajnika określonego (ο), rodzaj żeński i męski → nie tłumaczy się


σερβιτόρος

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Zawody


παράσταση

Η παράσταση ενθουσίασε τα παιδιά του σχολείου.

Przedstawienie rozentuzjazmowało dzieci szkolne.

przedstawianie, obraz, figura, wizerunek


πέντε

κάλλιο πέντε και στο χέρι, παρά δέκα και καρτέρει

πάρε πέντε / πάρε πέντε να μη στα χρωστάω

zob. Indeks:Nowogrecki - Liczebniki


πέντε

zob. Indeks:Nowogrecki - Liczebniki


μεθαύριο

gr. μετ' αὔριον

Μεθαύριο θα φύγω για ένα μήνα.


ταξιδεύω

gr. ταξίδιον

Αυτή κι εγώ θα ταξιδέψουμε μαζί.


προχτές

gr. πρό + χθές

Προχτές αντάμωσα κάποιο παλιό φίλο.

Przedwczoraj spotkałem jednego starego przyjaciela.


επιστρέφω

Θέλω να μου επιστρέψεις το βιβλίο που σου δάνεισα.

Chcę, żebyś mi oddał/a książkę, którą ci pożyczyłem/am.

Τα παιδιά επέστρεψαν από το σχολείο.


δώδεκα

— Σε ποιο δωμάτιο είσαι; — Στο δώδεκα.

— W którym pokoju jesteś? — W dwunastce.

— Ποιο λεωφορείο πρέπει να πάρω; — Πάρε το δώδεκα.

— Jaki autobus muszę wziąć? — Weź dwunastkę.


χτενίζω

Η μάνα χτενείζει την αδερφή μου.


προχθές

gr. πρό + χθές


απόψε

gr. ἀπό + ὀψέ

Απόψε θα πάμε στο θέατρο.


δουλεύω

gr. δουλεύω < δοῦλος


σέβομαι

Τον παππού μου τον αγαπούν και τον σέβονται όλοι.

Mojego dziadka wszyscy kochają i poważają.


κοντά

Μένω κοντά στο σταθμό.

Είμαι κοντά στη λύση του μυστηρίου.

Θα 'μαι πάντα κοντά σου.

blisko, koło, mniej więcej, w przybliżeniu

Η παράσταση τέλειωσε κοντά στα μεσάνυχτα.

Przedstawienie skończyło się koło północy.

Τα εκατό ευρώ που σου χρωστώ δεν είναι τίποτα κοντά στις εκατό χιλιάδες που χρωστώ στην τράπεζα.

Te sto euro, które jestem ci winien, to nic wobec stu tysięcy, które jestem winien bankowi.


πολύς

brak przymiotnika, będącego dosłownym odpowiednikiem tego słowa w języku polskim; najczęściej tłumaczone jest z użyciem liczebników „dużo”, „wiele”, „mnóstwo”

dużo, wiele, mnóstwo (taki, którego dużo, wiele)

Έχω πολλούς φίλους στην Ελλάδα.

Τα καθήκοντά του ως διευθυντής της εταιρείας είναι πολλά.

Jego obowiązki jako dyrektora firmy są liczne.


πρέπει

Θα σε περιποιηθώ καθώς πρέπει.

Πρέπει να το κάνω.

Πολύ υποφέρω και δε μου πρέπει αυτό.

z czasownikiem w czasie przeszłym na pewno już, musieć już

Πρέπει να έφτασε το τρένο

Pociąg na pewno już przyjechał. / Pociąg musiał już przyjechać .


για

jako przyimek łączy się zawsze z biernikiem

występuje również w funkcji spójnika zdań podrzędnych („żeby”, „ażeby”, „aby”) i razem z partykułą „να” oraz trybem zależnym wprowadza zdanie celowe (por. για να)

Τον θαυμάζω για την υπομονή που επέδειξε.

Podziwiam go za cierpliwość, którą okazał.

Φεύγω για την Κρήτη

Πάω για κρασί.

Τρέξε για γιατρό!

Πούλησα το σπίτι για εκατό χιλιάδες ευρώ.

Μην ανησυχείς για μένα.


τόμος

Βγήκε ο πρώτος τόμος της εγκυκλοπαίδειας.


με

łączność → z

Ήρθε η άνοιξη με τα λουλούδια.

Τα 'βαλα με όλους.

przedmiot działania → wyraża się polskim narzędnikiem

Στενοχωρήθηκα πολύ με την αρρώστια της κόρης μου.

Bardzo się zmartwiłem/am chorobą mojej córki.

Μένουμε πόρτα με πόρτα.

Με το χάραμα ξεκίνησα.

Το πρωί οχτώ με δώδεκα θα 'μαι σπίτι.

sposób, środek, narzędzie → wyraża się polskim narzędnikiem; z

Το κατάφερα με χίλια βάσανα.

Έφαγα όλα με όρεξη.


με

Δε με θέλεις πια


που

nie mylić z: πού

Το τραγούδι που θα ακούσετε είναι σύνθεση του Μίκη Θεοδωράκη.

Piosenka, którą usłyszycie, jest kompozycją Mikisa Teodorakisa.


που

nie mylić z: πού

Δεν υπάρχει πια το σπίτι που γεννήθηκα.

Nie istnieje już dom, gdzie się urodziłem/am.


που

nie mylić z: πού

Χάρηκα που ήρθες


πεθερός

gr. πενθερός


καρδιά

Είναι άνθρωπος με μεγάλη καρδιά.


μέρος

παίρνω το μέρος, πηγαίνω με το μέρος (κάποιου)

Εγώ γεννήθηκα σ' αυτά τα μέρη.

Είναι το πρώτο μέρος της συλλογής.


πληρώνω

Δεν πλήρωσα ακόμα το ενοίκιο.


πόρτα

(przysłowie) στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα

Κλείσ' την πόρτα, παρακαλώ!

Μας σταμάτησαν στην πόρτα του γηπέδου.


ωοθήκη

Στις ωοθήκες σχηματίζονται τα ωάρια.


βρόμα

Δεν καθαρίζεις καθόλου το δωμάτιό σου και μια μέρα θα σε φάει η βρόμα.

Nic nie sprzątasz w swoim pokoju i pewnego dnia brud cię zje.


αλεύρι

Η διαδικασία παρασκευής αλευριού είναι πολύ απλή.

Proces sporządzania mąki jest bardzo prosty.


ανεμόπτερο

n.gr. ανεμο- + πτερόν

Όταν ήμουνα δεκάξι χρονών πετούσα ανεμόπτερα.

Gdy miałem szesnaście lat, latałem na szybowcach.


ανεμοπλάνο

Στη μάχη της Κρήτης οι Γερμανοί χρησιμοποίησαν πολλά ανεμοπλάνα.

W bitwie o Kretę Niemcy użyli dużą ilość szybowców.


μουσική

Είμαι ερωτευμένος με την ελληνική μουσική.


κρεβάτι

Μου αρέσουν τα παιχνίδια στο κρεβάτι.


γρήγορος

śr.gr. ἐγρήγορος (obudzany) z gr. ἐγείρω

Το μηχανάκι μου είναι αρκετά γρήγορο.


παιδιατρική

zob. παιδίατρος


τίποτα

gr. τί + ποτε

Δε θέλω τίποτα από σένα.

Μήπως ξέρεις τίποτα γι' αυτή;


τίποτα

gr. τί + ποτε


πεζοδρόμιο

(1.1) πεζός + δρόμος

zob. πεζόδρομος


παιδίατρος

gr. παις + ιατρός


λιβάδι

Το πρωί πρωί ο πατέρας μου οδηγεί τις αγελάδες στα λιβάδια.

O świcie ojciec mój prowadzi krowy na łąki.


συννεφιάζω

gr. συννεφία


εύχομαι

Σου εύχομαι να πάνε όλα καλά.

Życzę ci, aby wszystko ci dobrze poszło.

Ο ιερέας ευχήθηκε τους νιόπαντρους.

Πρέπει να ευχόμαστε για την ειρήνη του κόσμου.

Powinniśmy modlić się/prosić o pokój tego świata.


εξάεδρο

zob. εξάεδρος


υγρό

Το δέρμα ρυθμίζει την ποσότητα των υγρών του σώματός μας.

Skóra reguluje ilość płynów w naszym ciele.

Το γαστρικό υγρό βοηθά την πέψη.


ώμος

nie mylić z: ωμός

Τα πήρα όλα στους ώμους μου.

Wziąłem/Wzięłam wszystko na swoje barki.


γαλαξίας

(1.1) gr. γαλαξίας

słowo „Γαλαξίας” (pisane wielką literą) to Droga Mleczna, czyli ta galaktyka, w której znajduje się Ziemia

Εκτός από μεμονωμένα άστρα, οι γαλαξίες περιέχουν μεγάλο αριθμό αστρικών συστημάτων και διαφόρων ειδών νεφελώματα.

Oprócz pojedynczych gwiazd, galaktyki zawierają dużą liczbę układów gwiazd oraz różnego rodzaju mgławic.


Θερμοπύλες

gr. Θερμοπύλαι

Τιμή σ' εκείνους όπου στην ζωή των όρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες.

Chwała tym wszystkim, którzy sobie w życiu wyznaczą dla obrony Termopile.


μάχη

Η μάχη των Θερμοπυλών έγινε το 480 π.Χ..

Bitwa pod Termopilami miała miejsce w roku 480 p.n.e..


βάτραχος

(1.1) gr. βάτραχος

Η βασιλοπούλα φίλησε το βάτραχο και τον μεταμόρφωσε σ' ένα ωραίο βασιλόπουλο.

Królewna pocałowała żabę i przemieniła ją w pięknego królewicza.


τις

Μαρία είναι η μικρότερη από τις αδελφές μου.


κοσμοπολίτης

κόσμος + πολίτης → obywatel świata


Πολίτης

koine Πόλις + -ίτης

nie mylić z: πολίτης


υποκοριστικό

(1.1) gr. ὑποκοριστικός

nie mylić z σμικρυντικό → deminutyw ani z χαϊδευτικό → wyraz pieszczotliwy


υποκοριστικό

(1.1) gr. ὑποκοριστικός

lp n od υποκοριστικός


πολίτης

nie mylić z: Πολίτης


πολίτης

nie mylić z: Πολίτης


τασάκι

Άδειασε το τασάκι γιατί δε χωράει πια ούτε μια γόπα.

Wypróżnij popielniczkę, bo już w niej się nie mieści ani jeden pet.


παρέλαση

gr. παρελαύνω

Όλοι οι μαθητές του λυκείου μας πήραν μέρος στην παρέλαση της 25ης Μαρτίου.

Wszyscy uczniowie naszego liceum wzięli udział w defiladzie obchodów 25 Marca.


καθυστερώ

gr. καθυστερέω

Η βροχή καθυστέρησε το ξεκίνημα της παρέλασης.


δευτερόλεπτο

gr. δεύτερος + λεπτόν


τσιγάρο

Έκανα ένα τσιγάρο και βγήκα στο δρόμο.

Zapaliłem papierosa i wyszedłem na ulicę.

Πρέπει να κόψω το τσιγάρο.


κατακλυσμός

gr. κατακλύζω


κοιμητήριο

gr. κοιμῶμαι


ταπεινός

gr. ταπεινός


βιδολόγος

gr. βίδα + λόγος


χαμηλός

Το χειμώνα είχαμε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.

Zimą mieliśmy bardzo niskie temperatury.


συνώνυμο

zob. συνώνυμος


χορεύω

Χόρευα συχνά όταν ήμουν νέος.


καρπουζιά

zob. καρπούζι


μαϊντανός

Βάλε και λίγο ψιλοκομμένο μαϊντανό.

Wrzuć też trochę drobno pokrojonej pietruszki.


χορευτής

gr. χορευτής

Αυτοί είναι επαγγελματίες χορευτές.


γυρεύω ψύλλους στ' άχερα

szukać igły w stogu siana; szukać pcheł w słomie

pl-γυρεύω_ψύλλους_στ'_άχερα-el-unknown-2vpJEQLD


καθρέπτης

zob. καθρέφτης


τετράπλευρο

n od τετράπλευρος


ακρωτηριασμός

zob. ἀκρωτηριασμός


μυστικό

zob. μυστικός

Είναι κοινό μυστικό πια πως αυτοί οι δυο αγαπιούνται.

Jest już publiczną tajemnicą, że tych dwoje się kochają.


ξεχνώ

Ξέχασα τ' όνομά της.

Ξέχασα την ομπρέλα.


καταδίκη

gr.. κατά + δίκη


υποκείμενο

gr. ὑποκείμενον


νύχτα

Τις νύχτες με πανσέληνο δεν κοιμάμαι.

W noce, gdy jest pełnia księżyca, nie śpię.


περιφρόνηση

gr. περιφρονῶ

Αυτός μιλούσε πάντα με περιφρόνηση για τους συνεργάτες του.

On zawsze wyrażał się z pogardą o swoich współpracownikach.


φιλάνθρωπος

gr. φίλος + ἄνθρωπος


ψύλλος

nie mylić z: ψηλός, ψιλός


καθρέφτης

gr. κάτοπτρον < κατοπτεύω

Τα μάτια είναι ο καθρέφτης της ψυχής.


μη

Μη φύγεις, παρακαλώ!

Του είπα να μην το κάνει.

Powiedziałem/am mu, żeby tego nie robił.


ψηλός

nie mylić z: ψιλός, ψύλλος, ψήλος

Ο Γιώργος είναι πιο ψηλός από τον Αλέξανδρο.


βλέπω

Σε είδα στον ύπνο μου.

Δε βλέπω τηλεόραση.

Πήγα να με δει ο γιατρός αλλά δε μου βρήκε τίποτα.

Poszedłem do lekarza, aby mnie zbadał, ale nic nie znalazł.


βλέπω

Το παράθυρό μου βλέπει στον κήπο.


Κώστας

Kostas, od: Κωνσταντίνος


όταν

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9129 (gre)-Michail Angelos Georgoulas-όταν.wav

Όταν θα λάβεις αυτό το γράμμα, εγώ θα είμαι πολύ μακριά.

Gdy otrzymasz ten list, ja będę bardzo daleko.

«Το γράμμα», Στίχοι: Γιώργος Μητσάκης


λαβαίνω

zob. λαμβάνω

Δεν έλαβα κανένα γράμμα από σένα.

Nie otrzymałem/am żadnego listu od ciebie.


Ελένη

Η απαγωγή της Ελένης από τον Πάρη ήταν η αφορμή του Τρωικού Πολέμου.

Uprowadzenie Heleny przez Parysa było przyczyną wojny trojańskiej.


μην

Μη φύγεις, παρακαλώ!

Του είπα να μην το κάνει.


ψιλός

nie mylić z: ψηλός, ψύλλος

Η γυναίκα αυτή έχει πολύ ψιλή φωνή.

Έκοψα δύο ψιλές φέτες ψωμιού.

Μήπως έχετε ψιλά (λεπτά);

Αυτό είναι πολύ ψιλό ζήτημα.


ατμοσφαίρα

n.gr. ατμός + σφαίρα

forma równoważna aktualnie stosowana ατμόσφαιρα


τον

stosuje się przed słowami zaczynającymi się od samogłoski lub spółgłoski zwartej; w pozostałych przypadkach przybiera formę το


ζώο

Όταν ήμουνα μικρός, η γιαγιά μου μού έλεγε ιστορίες για ζώα.

Kiedy byłem mały, moja babcia opowiadała mi historie o zwierzętach.


στη

zobacz też: στο • στον • στη • στην • στους • στις • στα

(przyimek + forma rodzajnika żeńskiego) zob. σε + τη


αλήθεια

gr. ἀλήθεια < ἀληθής

Για να πω την αλήθεια, δε μου αρέσει καθόλου αυτό που κάνεις.

Prawdę mówiąc, wcale mi się nie podoba to, co robisz.


αλήθεια

gr. ἀλήθεια < ἀληθής

Το πέτυχες; Αλήθεια;


πρόβλημα

gr. πρόβλημα < προβάλλω → uwydatniać, pokazywać


φέρετρο

koine φέρετρον < gr. φέρτρον


επώνυμο

gr. ἐπώνυμος


επώνυμο

gr. ἐπώνυμος

m lp od επώνυμος

n lp od επώνυμος


υπολογιστής

zob. υπολογίζω


εδώ

Έλα εδώ!


αδειανός

n.gr. άδειος + -ανός

Μην πας στη δουλειά με αδειανό στομάχι.

Όταν βρίσκω αδειανό καιρό, γράφω ποιήματα.


ξέρω

gr. ἐξευρίσκω

Ξέρω πολύ καλά τη δουλειά μου.

Ξέρεις τι ώρα είναι;

Ξέρεις να παίζεις κάποιο μουσικό όργανο

Umiesz grać na jakimś instrumencie muzycznym?


βρίσκω

Πρέπει να βρούμε σωστή λύση.

Καλά που σε βρήκα.

Σε νόμιζα ειλικρινή αλλά σε βρήκα ψεύτη.

Myślałem/am, że jesteś szczery, ale zauważyłem/am, że jesteś kłamcą.


βρίσκω

Βρίσκομαι σε δύσκολες καταστάσεις.

Θα βρεθούμε αύριο.


ναυπηγείο

gr. ναυπήγιον


πόνος

δώδεκα Απόστολοι καθένας με τον πόνο του

troska, zmartwienie, litość, współczucie


δεύτερος

gr. δεύτερος


μεταξύ

Η απόσταση μεταξύ των δύο πόλεων είναι περίπου χίλια χιλιόμετρα.

Odległość między dwoma miastami wynosi około tysiąca kilometrów.

(wyróżnienie, porównanie) wśród, pośród, spomiędzy

Αυτός ο μαθητής διακρίνεται μεταξύ των συμμαθητών του.

Ten uczeń wyróżnia się pośród swych kolegów z klasy.


φιλανθρωπικός

franc. philanthropique zapożyczenie powrotne od gr. φιλάνθρωπος + -ικός


μελωδία

gr. μελῳδία ← μέλος + ὠδή


μένω

Μείνε στο σπίτι.

Όταν πέθανε η μάνα του, έμεινε ορφανός.

Kiedy umarła jego mama, został się sierotą.

Μένω στην Αθήνα.


δουλειά

(1.1) śr.gr. δουλειά ← gr. δουλεία (niewolnictwo)

Αυτή η αρρώστια δε με αφήνει να πάω στη δουλειά.

Ta choroba nie pozwala mi iść do pracy (roboty).


κυβέρνηση

(1.1) gr. κυβέρνησις


εσείς

Κι εσείς, πού θα πάτε διακοπές;


αυτοί

Ποιοι είναι αυτοί;


αυτοί

Οι μαθητές αυτοί θα λάβουν μέρος στον διαγωνισμό.


καρότο

Ο χυμός καρότου είναι πολύ πλούσιος σε βιταμίνη C.

Sok z marchwi jest bardzo bogaty w witaminę C.


θαυμαστικό

substantywizacja formy rodzaju nijakiego przymiotnika θαυμαστικός


Κωνσταντίνος

EL-Κωνσταντίνος.ogg


στην

(przyimek + forma rodzajnika żeńskiego) zob. σε + την


ερωτηματικό

zob. ερωτηματικός

w języku nowogreckim znak średnika spełnia rolę znaku zapytania, natomiast rolę średnika spełnia άνω τελεία


τελεία

zob. τέλειος


ναυτιλία

zob. ναυτίλος


κινητό

zob. κινητός

Πάρε με στο κινητό.


κινητό

zob. κινητός

lp m od κινητός

lp n od κινητός


τεράστιος

Η απεργία δημιούργησε τεράστια προβλήματα σε όλη τη χώρα.

Strajk spowodował ogromne problemy w całym kraju.


πελώριος

gr. πέλωρ (= τέρας)

Πεινούσα πολύ κι έφαγα ένα πελώριο πιάτο ρίζι.

Byłem/am bardzo głodny/a i zjadłem/am ogromny talerz ryżu.


αμετάβατος

gr. ἀ + μεταβαίνω


άσφαλτος

(1-2) gr. ἄσφαλτος
(3.1) α- + σφάλλω

Οι τρύπες του δρόμου καλύπτονται με άσφαλτο.


άσφαλτος

(1-2) gr. ἄσφαλτος
(3.1) α- + σφάλλω

Τελικά αφήσαμε το χωματόδρομο και φτάσαμε στον άσφαλτο.

W końcu zostawiliśmy za sobą piaszczystą drogę i dotarliśmy na asfaltową jezdnię.


άσφαλτος

(1-2) gr. ἄσφαλτος
(3.1) α- + σφάλλω


μπάτσος

(1.2-3) onomatopeja uderzenia w policzek μπατς


δωμάτιο

gr. δωμάτιον


επίρρημα

gr. ἐπί + gr. ῥἣμα


χθεσινός

Αυτό το διάβασα στη χθεσινή εφημερίδα.


Ταύρος

zobacz też: Κριός • Δίδυμοι • Καρκίνος • Λέων • Παρθένος • Ζυγός • Σκορπιός • Τοξότης • Αιγόκαιρως • Υδροχόος • Ιχθείς

Η γυναίκα μου γεννήθηκε στον Ταύρο.

Moja żona urodziła się pod znakiem Byka.

Tavros (miejscowość na pd.-zach. przedmieściach Aten)


χρόνος

Ο χρόνος είναι χρήμα.

Στα παιδικά μου χρόνια ζούσα με τους γονείς μου στο χωριό.

W dziecinnych latach mieszkałem/am z rodzicami na wsi.

Οι αρχαίοι χρόνοι μάς έδωσαν πολλούς μεγάλους φιλοσόφους.

Epoki antyczne dały nam wielu wielkich filozofów.

Πόσων χρονών είσαι;


κρητικός

nie mylić z: Κρητικός

Το κρητικό λάδι είναι υπέροχο.


τουριστικός

(1.1) zob. τουρίστας

Στην Ελλάδα υπάρχουν πολλές τουριστικές επιχειρήσεις.

W Grecji istnieje dużo przedsiębiorstw turystycznych.


άμμος

Φτάσαμε τρέχοντας στην παραλία και ξαπλώσαμε στην άμμο.

Dotarliśmy do plaży biegnąc i legliśmy na piasku.


προβοσκίδα

gr. πρό + βόσκω

Όταν μας τσιμπάει ένα κουνούπι με την προβοσκίδα του, αρχικά δε δημιουργεί πόνο.

Kiedy kąsa nas komar swoją trąbką, początkowo nie sprawia bólu.


ελέφαντας

Η προβοσκίδα του ελέφαντα έχει περίπου εξήντα χιλιάδες μυς.

Trąba słonia ma około sześćdziesięciu tysięcy mięśni.


κουνούπι

Τα κουνούπια μεταφέρουν μερικές ασθένειες.


βάρκα

Πήραμε τη βάρκα του θείου μου και επισκεφτήκαμε μια παραλία απέναντι από το λιμάνι.

Wzięliśmy łódkę mojego wujka i zwiedziliśmy plażę naprzeciw portu.


μέταλλο

gr. μέταλλον

Τα ευγενή μέταλλα δεν οξειδώνονται.


κόκορας

(przysłowie) όπου λαλούν πολλοί κοκόροι, αργεί να ξημερώσει

όπου λαλούν πολλά κοκόρια, αργεί να ξημερώσει

gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść

Μην κάνεις τον κόκορα!


αφορίζω

gr. ἀφορίζω < ἀπό + ὁρίζω

Στο παρελθόν πολλοί επιστήμονες αφορίστηκαν από το Βατικανό.

W przeszłości wielu naukowców było ekskomunikowanych przez Watykan.


πετεινός

gr. πετεινός

Αλήθεια σου λέω ότι αυτήν τη νύχτα, πριν ο πετεινός λαλήσει, τρεις φορές θα με απαρνηθείς.

Zaprawdę mówię ci, że tej nocy, zanim kur zapieje, po trzykroć mnie się zaprzesz. (Mk. 14:34


Παλαιά Διαθήκη

forma równoważna Παλιά Διαθήκη

Το Ταλμούδ περιέχει μόνο μέρη από τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης.

Talmud zawiera tylko fragmenty z ksiąg Starego Testamentu.


βεντάλια

inna pisownia: βεντάγια

Από το ταξίδι μας στην Ισπανία φέραμε αυτές τις βεντάλιες.

Z naszej podróży do Hiszpanii przywieźliśmy te wachlarze.

Όμως, προ κρίσεως, είχαμε μια πολύ πλούσια βεντάλια λογοτεχνικών περιοδικών.

Ale przed kryzysem mieliśmy bardzo bogaty wachlarz pism literackich.


Καινή Διαθήκη

(1.1) zob. καινός + διαθήκη

Η Καινή Διαθήκη αποτελείται από τα τέσσερα ευαγγέλια, τις Πράξεις των Αποστόλων και την Αποκάλυψη του Αγ. Ιωάννη.

Nowy Testament składa się z czterech ewangelii, Dziejów Apostolskich i Apokalipsy św. Jana.


μαρούλι

Για μια καλή σαλάτα, πρέπει να βάλεις και λίγο μαρούλι.

Na dobrą sałatkę, musisz też dodać trochę zielonej sałaty.


μήπως

greckie słowo odpowiada dość ściśle staropolskiemu „azali, jak i (1.2)

Μήπως έκανα λάθος;

Μήπως δεν έλαβε το γράμμα σου;


Πόλη

skrócona wersja od Κωνσταντινούπολη

nie mylić z: πόλη

Πέρσι πήγαμε στην Πόλη και επισκεφτήκαμε την Αγία Σοφία.

W ubiegłym roku pojechaliśmy do Konstantynopola i zwiedziliśmy katedrę Świętej Zofii.


αληθινός

gr. ἀληθινός

Είναι αληθινά αυτά τα μαργαριτάρια;


στων

… przyimka σε i rodzajnika w dopełniaczu trzech rodzajów των (zob. Deklinacja rodzajników)


ποδοσφαιριστής

zob. ποδόσφαιρο

Λένε πως οι ποδοσφαιριστές παίρνουν πολλά λεφτά.

Mówią, że piłkarze zarabiają dużo pieniędzy.


Μικρά Ασία

(1.1) n.gr. μικρός + Ασία < gr. Μικρὰ Ἀσία


στις

zobacz też: στο • στον • στη • στην • στους • στις • στα

(przyimek + forma rodzajnika żeńskiego lm) zob. σε + τις


στους

(przyimek + forma rodzajnika męskiego lm) zob. σε + τους


προϊόν

Τα προϊόντα μας είναι τα καλύτερα.

Όλο το βιβλίο είναι προϊόν φαντασίας.


γκαρσόνι

W. lp ma zawsze postać: γκαρσόν

Φωνάξαμε το γκαρσόνι για να μας φέρει να πιούμε.

Zawołaliśmy kelnera, aby przyniósł nam coś do picia.


σαγιονάρα

Όταν πηγαίνω στην παραλία, φορώ τις σαγιονάρες μου.


σταχτοδοχείο

zob. στάχτη + δοχείο

Το σταχτοδοχείο ήταν γεμάτο γόπες και βρομούσε πολύ.

Popielniczka była pełna petów i bardzo śmierdziało.


πόλη

κάλλιο πρώτος στο χωριό παρά δεύτερος στην πόλη

lepiej być pierwszym w mieścinie jak ostatnim w Rzymie

nie mylić z: Πόλη

Η ζωή στην πόλη δε μου αρέσει καθόλου.

Życie w mieście wcale mi się nie podoba.


βιβλίο

Αγόρασα ένα πολύ χρήσιμο βιβλίο για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας.

Kupiłem/am bardzo przydatną książkę do nauki języka greckiego.

Η Καινή Διαθήκη αποτελείται από είκοσι εφτά βιβλία.

Nowy Testament składa się z dwudziestu siedmiu ksiąg.


μαγείρισσα

zob. μάγειρας

Η γιαγιά μου ήταν μαγείρισσα και μ' έμαθε κι εμένα να μαγειρεύω.

Moja babcia była kucharką i nauczyła też mnie gotować.


ότι

(2.1) nie mylić z: ό,τι

Είμαι σίγουρος ότι θα βρεις τον τρόπο να πετύχεις το στόχο σου.

Jestem pewien, że znajdziesz sposób, aby osiągnąć swój cel.


ότι

Ότι αρχίσαμε να παίζουμε, πήρε να βρέχει.

Tylko co zaczęliśmy grać, jak zaczęło padać.


φυτό

Τα φυτά παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία της φωτοσύνθεσης.

Rośliny odgrywają decydującą rolę w procesie fotosyntezy.

Αυτή η μαθήτρια είναι πολύ φυτό.


ποδόσφαιρο

Το ποδόσφαιρο ξυπνάει πάντα μέσα μου τον ίδιο ενθουσιασμό.

Piłka nożna zawsze budzi we mnie ten sam entuzjazm.


έρωτας

gr. ἔρως > B. ἔρωτα

Αυτή η κοπέλα είναι ο κρυφός μου έρωτας.

Από μικρός είχα έρωτα με το μπουζούκι.

Od maleńkości miałem zamiłowanie do (grania na) buzuki.

Όταν κάνεις έρωτα με τη γυναίκα σου, τι είναι αυτό για σένα: αγγαρεία ή ευχαρίστηση;

Gdy uprawiasz seks ze swoją żoną, co to oznacza dla ciebie: pańszczyznę czy przyjemność?


μέλισσα

gr. μέλισσα < μέλι

Στις ΗΠΑ η ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων σκοτώνει τις μέλισσες.

W Stanach Zjednoczonych radiacja telefonów komórkowych zabija pszczoły.


σημερινός

koine σημερινός


μάνα

gr. μάμμη < μητέρα

Η μάνα σου ανησυχούσε όταν έφυγες.

Twoja matka bardzo niepokoiła się, gdy wyjechałeś/aś.

Ο πατέρας μου είναι μάνα στη δουλειά του.

Mój ojciec jest mistrzem w swoim zawodzie.


πυρκαγιά

gr. πυρκαϊά < πῦρ + καίω

Οι καλοκαιρινές πυρκαγιές είχαν πολύ σοβαρές συνέπειες.

Letnie pożary miały bardzo poważne konsekwencje.


εφημερίδα

gr. ἐπί + ἡμέρα

Όλα όσα διαβάζεις στις εφημερίδες είναι ψέματα.

Wszystko to, co czytasz w gazetach, to kłamstwa.


ποιητής

Οι ποιητές είναι σαν τα μωρά: όταν κάθονται σ' ένα γραφείο, δεν ακουμπούν τη γη με τα πόδια τους.

Poeci są jak dzieci; gdy siedzą przy biurku, nogami nie sięgają ziemi. (Stanisław Jerzy Lec


δεκατέσσερα

δέκα + τέσσερα


δεκατέσσερις

δέκα + τέσσερις


μέλι

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Jedzenie

Το μέλι είναι μια αληθινή πηγή υγείας.


ψέμα

1. ασύστολο, 2. κατάφωρο, 3. χονδροειδές, 4. τερατώδες, 5. μεγάλο, 6. χοντρό, 7. μικρό, 8. αθώο, 9. πρωταπριλιάτικο ψέμα

τελείωσαν τα ψέματα / τέρμα τα ψέματα / σώθηκαν τα ψέματα

przysłowie το ψέμα δε ζει για να γεράσει

Το ψέμα έχει κοντά ποδάρια.


καλάθι

Πάρε κι ένα καλάθι για να βάλουμε τα σύκα που θα μαζέψουμε.

Weź też koszyk na figi, które zbierzemy.


στάχτη

gr. στακτός < στάζω

Λόγω της πυρκαγιάς έγιναν στάχτη πολλά σπίτια.

Z powodu pożaru dużo domów obróciło się w popiół.


δέντρο

Γύρω από το σπίτι μας υπάρχουν πολλά δέντρα που δίνουν σκιά και δροσιά ακόμα και τις πιο ζεστές μέρες.

Wokół naszego domu jest dużo drzew, które zapewniają cień i chłód nawet w najbardziej upalne dni.


αριστερός

(1.1) gr. ἀριστερός


αριστερός

(1.1) gr. ἀριστερός


κουζίνα

Η μεσογειακή κουζίνα είναι ένας από τους πιο υγιεινούς τρόπους διατροφής.

Kuchnia śródziemnomorska to jeden z najzdrowszych sposobów odżywiania.


μάγειρας

gr. μάγειρος

Ο θείος μου δουλεύει ως μάγειρας σ' ένα πλοίο.

Mój wujek pracuje jako kucharz na statku.


αφού

Αφού δε μ' αγαπάς, άσε με ήσυχο.

Skoro mnie nie kochasz, zostaw mnie w spokoju.

Τι θέλεις να κάνεις αφού τελειώσεις το σχολείο;


ανατομία

Η ανατομία εξετάζει την κατασκευή και λειτουργία του σώματος.

Anatomia bada budowę i funkcjonowanie ciała.


τέσσερα

gr. τέσσαρες

El-τέσσερα.ogg

zob. Indeks:Nowogrecki - Liczebniki


πέμπτος

zob. Indeks:Nowogrecki - Liczebniki


τέταρτος

gr. τέταρτος


Κωνσταντινούπολη

(1.1) koine Κωνσταντινούπολις

EL-Κωνσταντινούπολη.ogg

Η Κωνσταντινούπολη ήταν η πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Konstantynopol był stolicą Imperium Bizantyjskiego.


φεύγω

Φύγε από δω!

Πριν φύγω, θέλω να τελειώσω αυτή τη δουλειά.


ξαπλώστρα

zob. ξαπλώνω

Στην παραλία ενοικιάσαμε μια ομπρέλα και δυο ξαπλώστρες.

Na plaży wynajęliśmy parasol i dwa leżaki.


τραγούδι

zob. τραγουδώ

Ο δίσκος αυτός περιέχει δέκα καινούργια τραγούδια του Θεοδωράκη.

Ta płyta zawiera dziesięć nowych piosenek Theodorakisa.


μαλλιά

Το σαμπουάν αυτό θρέφει τα μαλλιά.


ο πνιγμένος από τα μαλλιά του πιάνεται

tonący brzytwy się chwyta; tonącego należy chwytać za (jego) włosy

pl-ο_πνιγμένος_από_τα_μαλλιά_του_πιάνεται-el-unknown-uhS8ilSt


χερσόνησος

gr. χερσόνησος

Η Χαλκιδική αποτελείται από τρεις χερσονήσους.

Półwysep Chalcydyjski składa się z trzech półwyspów.


μαλλί

Το μαλλί αυτό είναι πολύ καλής ποιότητας: κατσαρό, αλλά μαλακό και απαλό.

Ta wełna jest bardzo dobrej jakości: kręcona, ale miękka i delikatna.


κολυμπώ

koine κολυμβῶ

forma równoważna: κολυμπάω

Ο γιος μου κολυμπά πολύ καλά.


ψιθυρίζω

gr. ψιθυρίζω


λουλούδι

Τα παιδιά έφεραν λουλούδια στη δασκάλα.


πυρετός

Δεν είμαι καλά κι έχω πυρετό.


ξυπνώ

gr. ἐξυπνίζω

Με ξυπνά(ει) κάθε πρωί ο πετεινός του γείτονά μου.

Εσύ ξυπνάς μέσα μου το ζώο.


ξυπνώ

gr. ἐξυπνίζω

Ξύπνησε στην ώρα της χάρη στο ξυπνητήρι.

Πότε επιτέλους θα ξυπνήσουμε και θα καταλάβουμε πως ο ρατσισμός πρέπει πάντοτε να καταδικάζεται;

Kiedy wreszcie otworzymy oczy i zrozumiemy, że rasizm powinien być zawsze potępiany?


άνθος

Ο κήπος της γιαγιάς μου ήταν γεμάτος άνθη.

Είμαι τώρα στο άνθος της ηλικίας μου!


γελώ

Γελώ γιατί πήρα καλά νέα.

Śmieję się, bo otrzymałem/am dobre nowiny.


γεωλογία

zob. γεωλόγος


κουράζω

Με κουράζει πολύ η ζωή στην πόλη.

dokuczać, drażnić, denerwować, naprzykrzać się


κούραση

zob. κουράζω

Είναι κούραση να πηγαίνω κάθε μέρα στη δουλειά.

To dla mnie męka chodzić codziennie do pracy.


διασκέδαση

zob. διασκεδάζω

Για μένα δεν υπάρχει καλύτερη διασκέδαση από τον κινηματόγραφο.

Dla mnie nie istnieje lepsza rozrywka niż kino.


φτηνός

Ψάχνω μια φτηνή πτήση για το καλοκαίρι.


σκέψη

Η μαρξιστική σκέψη μας οδήγησε σε πολλά λάθη.

Myśl marksistowska doprowadziła nas do wielu błędów.


ακριβός

Αυτό το αμάξι είναι πολύ ακριβό.


χριστιανικός

zob. Χριστός


σκέφτομαι

Μην το σκεφτείς πολύ.

Σκέφτομαι να πάω ταξίδι στην Ελλάδα.


Κινέζα

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


χιόνι

Το χιόνι είναι σπάνιο φαινόμενο για τα ελλληνικά νησιά.

Śnieg to rzadkie zjawisko dla greckich wysp.


λιγνός

Τα πόδια του αγοριού ήτανε λιγνά σαν καλάμια.

Nogi tego chłopaka były chude jak trzciny.


δρόμος

Έχουμε ακόμα πολύ δρόμο για να φτάσουμε στην Αθήνα.

Mamy jeszcze kawał drogi, żeby dojechać do Aten.


πέρσι

w zeszłym/ubiegłym roku, zeszłego/ubiegłego roku

Πέρσι πήγαμε διακοπές στην Ελλάδα.

Zeszłego roku pojechaliśmy na wakacje do Grecji.


Ρώμη

Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στη Ρώμη.


κόβω

Κόψε λίγο ψωμί!

Έκοψε το χέρι της σαν έκοβε ψωμί.

Skaleczyła się w rękę, gdy kroiła chleb.

(w stosunku do zwierząt) zabijać, szlachtować

Έκοψα το τσιγάρο.

Έκοψα λίγα λουλούδια για σένα.

Πότε θα κόψεις τα νύχια σου;


ομίχλη

Τις πρωινές ώρες θα παρουσιαστούν τοπικές ομίχλες.

W godzinach porannych pojawią się lokalne mgły.


παχύς

Το πατρικό μας σπίτι είχε παχιούς τοίχους και ήταν χτισμένο πάνω σ' ένα βράχο.

Nasz rodzinny dom miał grube mury i był zbudowany na skale.


έτοιμος

Τώρα ο εκτυπωτής σου είναι έτοιμος για χρήση.

Teraz twoja drukarka jest gotowa do użycia.


του

Παντρεύτηκα την αδελφή του φίλου μου.

Ożeniłem się z siostrą mojego przyjaciela.


του

Ήρθε με την αδελφή του.


του

Του είπες ότι τον αγαπάς;


μονομαχία

gr. μονομαχία


μονομαχώ

gr. μονομαχέω


μονομάχος

gr. μονομάχος


μοναρχία

(1.1) gr. μοναρχία

Σήμερα υπάρχουν πολύ λίγες απόλυτες μοναρχίες.

W dzisiejszych czasach jest bardzo mało monarchii absolutnych.


συναυλία

gr. συναυλία

Με το καλοκαίρι ήρθε κι η σειρά των καλοκαιρινών συναυλιών.

Razem z latem przyszedł sezon letnich koncertów.


τραπέζιο

gr. τραπέζιον

Το τραπέζιο έχει δύο πλευρές παράλληλες.


αυτοκράτορας

Ο αυτοκράτορας Μέγας Κωνσταντίνος Α' μετέφερε την πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας του από τη Ρώμη στην Κωνσταντινούπολη.

Cesarz Konstantyn I Wielki przeniósł stolicę swego cesarstwa z Rzymu do Konstantynopola.


Χριστός

gr. Χριστός < gr. χριστός → ten, który został namaszczony

Κατά την χριστιανική πίστη, ο Χριστός είναι ο μοναδικός γιος του Θεού.

Według wiary chrześcijańskiej, Chrystus jest jedynym synem Boga.


ρόλος

Ο παππούς μου έπαιξε σημαντικό ρόλο στη ζωή μου.

Mój dziadek odegrał ważną rolę w moim życiu.


μάτι

gr. ὀμμάτιον

Για τα μαύρα μάτια σου πεθαίνω!

Έχω ακόμα πολύ καλό μάτι.


καπέλο

Το καλοκαίρι μην κάθεστε στον ήλιο χωρίς καπέλο.

Latem nie siadajcie na słońcu bez kapelusza.


πλευρά

Κάθε παραλληλόγραμμο έχει τις απέναντι πλευρές παράλληλες.

Każdy równoległobok ma przeciwległe boki równoległe.

Το αίτημα που είχε υποβάλει η αντίδικος πλευρά απορρίφθηκε.

Roszczenie, które przedłożyła strona przeciwna, zostało odrzucone.


μπαμπάς

(1.1,3) tur. baba
(1.2) franc. baba au rhum

Χθες ήταν τα γενέθλια του μπαμπά μου και του έκανα ένα δώρο.

Wczoraj były urodziny mego taty i zrobiłem mu prezent.


δαμάσκηνο

zob. δαμασκηνός

Για πρωινό έφαγα έξι φέτες ψωμί με μαρμελάδα από δαμάσκηνα.

Na śniadanie zjadłem/am sześć kromek chleba z marmoladą ze śliwek.


βύσσινο

zob. βύσσινος

Τα βύσσινα είναι πολύ περιζήτητα το καλοκαίρι.

Wiśnie są bardzo poszukiwane w okresie letnim.


αργυρός

zob. άργυρος

Τ' αργυρό φεγγάρι έφεγγε στον ουρανό κι από τη λάμψη του τ' αστέρια είχαν χαθεί.

Srebrny księżyc świecił na niebie i od jego blasku gwiazdy zniknęły.


πολίτικος

nie mylić z: πολιτικός

Μου αρέσει πολύ η πολίτικη κουζίνα.

Bardzo lubię kuchnię konstantynopolitańską.


καστανός

zob. κάστανο

Τα ωραία, μεγάλα, καστανά μάτια της με μάγεψαν.

Jej piękne, wielkie, kasztanowe oczy oczarowały mnie.


ερυθρός

Ο Ερυθρός Σταυρός είναι μια διεθνής οργάνωση που ιδρύθηκε το 1864.

Czerwony Krzyż to organizacja międzynarodowa, która została założona w roku 1864.


κεράσι

Υπάρχουν γλυκές και υπόξινες ποικιλίες κερασιών.

Istnieją słodkie i kwaskowate odmiany czereśni.


μήλο

nie mylić z: μηλώ

Ένα μήλο την ημέρα τον γιατρό τον κάνει πέρα.

Jedno jabłko dziennie trzyma lekarza daleko ode mnie.


διαιτητής

Ο διαιτητής σφύριξε τη λήξη του πρώτου ημιχρόνου του αγώνα.

Sędzia odgwizdał koniec pierwszej połowy meczu.


τιρκουάζ

formy równoważne (przestarzałe) τυρκουάζ, τουρκουάζ


ροδάκινο

Η καλλιέργεια του ροδάκινου θέλει πολλή δουλειά όλο το χρόνο.

Uprawa brzoskwiń wymaga dużego nakładu pracy przez cały rok.


σφυρίζω

Το τρένο σφύριξε τρεις φορές κι έφυγε.


μπανάνα

Οι μπανάνες είναι πλούσιες σε κάλιο και μαγνήσιο.


φρούτο

Πρέπει να τρώμε φρούτα και λαχανικά κάθε μέρα.

Powinniśmy jeść owoce i warzywa codziennie.


τρένο

Μου αρέσει να ταξιδεύω με το τρένο.


ακτινίδιο

Τα ακτινίδια περιέχουν περισσότερη βιταμίνη C σε σχέση με οποιαδήποτε άλλα φρούτα.

Kiwi zawierają więcej witaminy C w porównianiu z jakimikolwiek innymi owocami.


γκρίζος

Σκοτείνιασε κι ο κόσμος έγινε γκρίζος.


σύκο

Αυτά τα σύκα είναι μαλακά και πολύ γλυκά.


κίτρινος

Ο διαιτητής έδειξε την κίτρινη κάρτα στους δυο ποδοσφαιριστές.

Sędzia pokazał żółtą kartkę obu piłkarzom.


σταφύλι

Αυτά τα κρασιά παράγονται από σταφύλια βιολογικής καλλιέργειας.

Te wina są wytwarzane z winogron upraw biologicznych.


Γη

Η Γη είναι ένας πλανήτης, που περιστρέφεται γύρω από τον Ήλιο.

Ziemia jest planetą, która krąży dookoła Słońca.


λευκός

Της έφερα ένα μπουκέτο με λευκούς κρίνους.


κουνουπίδι

śr.gr. κουνουπίδιον

Το κουνουπίδι που καλλιεργείται τους καλοκαιρινούς μήνες στη βόρεια Ευρώπη είναι μια μονοετής ποικιλία.

Kalafior uprawiany w miesiącach letnich w Europie północnej to odmiana jednoroczna.


φράουλα

Χθες το βράδυ έφαγα πολλές φράουλες κι αρρώστησα.

Wczoraj wieczorem zjadłem/am dużo truskawek i zachorowałem/am.


πορφυρένιος

n.gr. πορφύρα + -ένιος

Ο πορφυρένιος ήλιος έσβηνε σιγά-σιγά μέσα στη θάλασσα.


θηλαστικό

Όλα τα θηλαστικά έχουν σπονδυλική στήλη.


λύτρα

Οι γονείς πλήρωσαν λύτρα για την απελευθέρωση του γιου τους.

Rodzice zapłacili okup za uwolnienie swego syna.


λάχανο

Οι λαχανοντολμάδες είναι μια σπεσιαλιτέ της πολωνικής κουζίνας που φτιάχνεται από φύλλα λάχανου με γέμιση κρέατος και ρυζιού.

Gołąbki są jedną ze specjalności polskiej kuchni, którą przygotowuje się z liści kapusty z farszem z mięsa i ryżu.


πολιτικός

gr. πολιτικός

nie mylić z: πολίτικος


πολιτικός

gr. πολιτικός

nie mylić z: πολίτικος


πολιτικός

gr. πολιτικός

nie mylić z: πολίτικος


Αζερμπαϊτζάν

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Azji

Η πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν είναι το Μπακού.


πεπόνι

nie mylić z: μέλλον (mélon)

Το καλοκαίρι ο θείος μου πουλαει πεπόνια και καρπούζια στην παραλία.

Latem mój wujek sprzedaje melony i arbuzy na plaży.


Άβελ

Κατά την Παλιά Διαθήκη, ο Άβελ σκοτώθηκε από τον αδελφό του Κάιν.

Według Starego Testamentu, Abel został zabity przez swego brata Kaina.


πατάτα

Η μάνα μου μας έφτιαξε μπριζόλες με πατάτες φούρνου.

Moja mama zrobiła nam kotlety z ziemniakami z piekarnika.


χρυσός

ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός / ό,τι γυαλίζει δεν είναι χρυσός

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Pierwiastki chemiczne

Ο χρυσός είναι ευγενές μέταλλο.


χρυσός

Ο παππούς μου ήταν ένας χρυσός άνθρωπος.


χρώμα

Τι χρώμα έχουν τα μαλλιά της;


ιώδης

Η μολυσματική λαρυγγοτραχειίτις (LTI) είναι ιώδης νόσος που εμφανίζεται κυρίως στα ορνίθια, για την οποία δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπευτική αγωγή.

Zakaźne zapalenie krtani i tchawicy (ILT) to infekcyjna choroba występująca głównie u kur, dla której nie istnieje określone postępowanie terapeutyczne.


σκύλος

gr. σκυλάκιον – zdrobn. od gr. σκύλαξ

άσπροι σκύλοι, μαύροι σκύλοι, όλοι οι σκύλοι μια γενιά

σκύλος που γαβγίζει δεν δαγκώνει

pies, co bardzo szczeka, nie za bardzo kąsa

Υπάρχουν πολλές ράτσες σκύλων.


χάνω

Έχασα το πορτοφόλι μου.

Μη χάνεις άδικα τον καιρό σου.

Η ομάδα μας πάλι έχασε το ματς.

Θα χάσεις το τρένο. Άντε, γρήγορα!


χελώνα

Οι χελώνες είναι οστρακοφόρα ερπετά.


επιτρέπω

gr. ἐπιτρέπω

Επιτρέψτε μου να συστηθώ.


προγραμματίστρια

zob. προγραμματίζω

Ο αριθμός των προγραμματιστριών αυξάνεται γρήγορα.


προγραμματιστής

zob. προγραμματίζω

Ένας καλός προγραμματιστής πρέπει να' ναι και καλός μαθηματικός.

Dobry programista powinien też być dobrym matematykiem.


δωρεάν

Μου έδωσαν αυτό το βιβλίο δωρεάν.


επεξεργαστής

Το 1981 κατασκευάστηκε από την IBM ο πρώτος προσωπικός υπολογιστής με επεξεργαστή 8088.

W roku 1981 został skonstruowany przez firmę IBM pierwszy komputer osobisty z procesorem 8088.