λύκος

λύκος ντυμένος πρόβατο, λύκος εις δέρμα προβάτου

Ένα κοπάδι λύκοι όρμησε στα πρόβατα.


οχιά

Χθες στο δάσο είδα μια μικρή οχιά.

Wczoraj w lesie widziałem/am małą żmiję.


αγριόχοιρος της Αφρικής

Οι επιστήμονες κοίταζαν ένα κοπάδι αγριόχοιροι της Αφρικής.

pl-αγριόχοιρος_της_Αφρικής-el-noun-iZuvuTDu


απανθράκωση

n.gr. απανθρακώνω + -ση

Το χημικό φαινόμενο της μετατροπής του ξύλου σε ξυλάνθρακα λέγεται απανθράκωση.

Chemiczny proces przemiany drewna w węgiel drzewny nazywa się uwęgleniem.


σπουργίτι

zob. σπουργίτης


μανόλια

franc. magnolia od nazwiska Magnol, francuskiego botanika (1638-1715)


αντσούγια

inne formy w użyciu: αντζούγια, αντζούγα

zobacz też: Indeks:Grecki - Ryby


έκοψε η μαγιονέζα

zob. κόβω + μαγιονέζα


κάργια

Η κάργια είναι η μικρότερη από τα κορακοειδή.


Μολδαβία

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Europy


αριθμός οκτανίου

zob. αριθμός + οκτάνιο


όταν λείπει η γάτα, χορεύουν τα ποντίκια

gdy kota nie ma, myszy harcują; gdy nie ma kota, tańczą myszy

pl-όταν_λείπει_η_γάτα,_χορεύουν_τα_ποντίκια-el-unknown-3Sk-MKVm


τουλίπα

(1.1) osm. tülbend < pers. دلبند → turban, do którego jest podobny kwiat tej rośliny


μεταξοσκώληκας

zob. μετάξι + σκουλήκι


αντζούγια

inne formy w użyciu: αντσούγια, αντζούγα

zobacz też: Indeks:Grecki - Ryby


αντζούγα

inne formy w użyciu: αντζούγια, αντσούγια

zobacz też: Indeks:Grecki - Ryby


φτυστός

Η κόρη μου είναι φτυστή η μητέρα της.


χέλι

gr. ἐγχέλειον zdrobnienie od gr. ἔγχελυς


μερμήγκι

zob. μυρμήγκι

inna forma: μυρμήγκι

zobacz też: Indeks:Grecki - Owady


σκυρόδεμα

zob. σκυροδετώ


Υδροχόος

zob. υδροχόος

zobacz też: Κριός • Ταυρος • Δίδυμος • Καρκίνος • Λέων • Παρθένος • Ζυγός • Σκορπιός • Τοξότης • Αιγόκερως • Υδροχόος • Ιχθείς


Υδροχόος

zob. υδροχόος


σαλάχι

(1.1) gr. σελάχιον < zdrobn. od: gr. σέλαχος

inne formy: σελάχι

zobacz też: Indeks:Grecki - Ryby

Τα σαλάχια ζουν στις εύκρατες και ζεστές θάλασσες.

Płaszczki żyją w morzach umiarkowanych i gorących.


καμήλα

(1.1) gr. κάμηλος < arab. جمل (ǧamal), hebr. גמל (gāmāl)

wieża, żyrafa (osoba wysoka i bez wdzięku)


λιοντάρι

inna forma: λεοντάρι

zobacz też: Indeks:Grecki - Ssaki


λεοντάρι

inna forma: λιοντάρι

zobacz też: Indeks:Grecki - Ssaki


ξιφίας

zobacz też: Indeks:Grecki - Ryby

forma równoważna: ξιφιός


σκαντζόχοιρος

gr. ἀκανθόχοιρος

Οι σκαντζόχοιροι θηρεύουν έντομα, σκουλήκια και ερπετά.


καναρίνι

zobacz też: Indeks:Nowogrecki – Ptaki


τόπος άρθρωσης

zob. τόπος + άρθρωση


ερμίνα

franc. hermine ← łac. armenius mus → mysz armeńska


σφήκα

zobacz też: Indeks:Grecki - Owady

inna forma: σφήγκα

(o osobach) osa, osoba cięta i dokuczliwa


γκέισα

jap. 芸者 → dosł. czyniąca sztukę, twórczyni


πεταλούδα

gr. πέτομαι → latać

zobacz też: Indeks:Grecki - Owady

(w pływaniu) delfin, motylek, styl motylkowy

nakrętka skrzydełkowa, nakrętka motylkowa


μεσόγειος

gr. μεσόγαιος


σπονδυλική στήλη

zob. σπονδυλικός + στήλη


Ιάβα

z indonezyjskiego Java ← sanskr. yava + dvīpa → jęczmień + wyspa^([potrzebna transkrypcja na sanskryt])


αρθρόποδα

gr. ἄρθρον + πόδιον (arthron|podion) → staw + noga


Πόντος

zob. Εύξεινος Πόντος


χιονοθύελλα

n.gr. χιονο- + θύελλα


Μασσαλία

gr. Μασσαλία


διασπορά

zob. διασπείρω


πνευμονία

koine πνευμονία


άρθρωση

gr. ἄρθρωσις

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Części ciała


φωτοφοβία

franc. photophobie zapożyczenie powrotne od n.gr. φωτο- + -φοβία


χειρούργος

koine χειρουργός


χειρούργος

koine χειρουργός


Ιράκ

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Azji


στοιχείο

gr. στοιχεῖον

nie mylić z: στοιχειό


τζιτζίκι

zob. τζίτζικας

Τα τζιτζίκια συνέχιζαν το αδιάκοπο τραγούδι τους.

Cykady kontynuowały swą nieustanną pisosenkę.


υπό την αιγίδα

zob. υπό + αιγίδα


αιγίδα

gr. αἰγίς, B. αἰγίδα


χειρόφρενο

zob. χειρο- + φρένο


Ντονιέτσκ

ukr. Донецьк


χορτοφαγία

zob. χορτοφάγος


νοικιάζομαι

zob. νοικιάζω


νοικιάζω

zob. ενοικιάζω

Έχω ένα σπίτι και θέλω να το νοικιάσω.


αξιότιμος

gr. ἀξιότιμος


έτσι κι αλλιώς

tak czy owak, tak czy inaczej, w każdym razie


έτσι

Θα γίνει έτσι, όπως το είπα εγώ!

To będzie tak, jak ja ci powiedziałam(/em)!


φαρμακοποιός

n.gr. φάρμακο + -ποιός


φαρμακοποιός

n.gr. φάρμακο + -ποιός


κλειστοφοβία

zob. κλειστός + φόβος


βανάδιο

łac. vanadium: od imienia bogini Vanadis ze skandynawskiej mitologii


εθνικοποίηση

zob. εθνικοποιώ


Παλαιστίνη

(1.1) hebr. פלשת (pleséth) → kraj Filistynów

Το όνομα "Παλαιστίνη" προέρχεται από το λαό των Φιλισταίων.

Nazwa „Palestyna” pochodzi od ludu Filistynów.


ταταρικός

zob. Τάταρος


άδεια κυκλοφορίας αυτοκινήτου

pl-άδεια_κυκλοφορίας_αυτοκινήτου-el-noun-rnSE20sT


νόσος του Πάρκινσον

zob. νόσος + nazwisko angielskiego chirurga: Πάρκινσον


σορτς

Θέλεις αυτό το σορτς ή εκείνο.


πάρκινσον

od imienia angielskiego chirurga Πάρκινσον


ποιητική άδεια

forma równoważna: książk. ποιητική αδεία


άδεια κυκλοφορίας

άδεια κυκλοφορίας ποδηλάτου / μοτοποδηλάτου

dopuszczenie do użytku, dopuszczenie do obrotu, pozwolenie na obrót

Κάθε φάρμακο πρέπει να να έχει άδεια κυκλοφορίας.

Każdy produkt leczniczy musi posiadać pozwolenie na obrót.


κροταλίας

gr. κρόταλον


αρκουδίζω

zob. αρκουδάκι → niedźwiadek, miś: podobnie jak mały niedźwiedź, który chodzi na czterech łapach i nie umie jeszcze stanąć tylko na tylnych


άδεια

άδεια εκμετάλλευσης διπλώματος ευρεσιτεχνίας

przyzwolenie, pozwolenie, zgoda, przepustka

Ο φίλος μου πήρε το αμάξι χωρίς την άδεια του πατέρα του.

Mój kolega wziął samochód bez pozwolenia swego ojca.

licencja, koncesja, zezwolenie, świadectwo


άδεια

ż lp → zob. άδειος


λόμπι

(w hotelach, na statkach itp.) westybul, hol, poczekalnia


χόμπι

Τι χόμπι έχεις;


εμβόλιο

gr. ἐμβόλιον


ακρωτήριο

forma równoważna: ακρωτήρι


σύγχρονος

gr. σύν + χρόνος


ορεινός

Η Ελλάδα είναι μια ορεινή χώρα.


αγρόκτημα

n.gr. αγρο- + κτήμα


μητρικός

(1.1-2) gr. μητρικός ← gr. μήτηρ
(1.3-5) zob. μήτρα


παγετώνας

zob. παγετός


Ε.Σ.Σ.Δ.

wersja alternatywna: ΕΣΣΔ

Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών → ZSRR, Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich


κρύο

Στην Αλάσκα κάνει πολύ κρύο όλο το χρόνο.

Na Alasce jest bardzo zimno przez cały rok.


δωρητής

koine δωρητής


βρίζα

(1.1) słowo pochodzenia macedońskiego lub trackiego


ευλογιά

ospa prawdziwa, czarna ospa (variola minor lub variola maior)


δυνατός

Εξέτασα όλες τις δυνατές λύσεις.

Rozważyłem/am wszystkie możliwe rozwiązania.

Ήπιαμε πολύ δυνατό κρασί.


ευλογία

gr. εὐλογία (εὖ + λόγος) → pochwała


βρόμη

gr. βρόμος ← gr. βρέμω → grzmieć - według wierzeń ludowych roślina ta chroniła od piorunów


φαλαινοκαρχαρίας

Ο φαλαινοκαρχαρίας είναι το μεγαλύτερο ψάρι στον κόσμο.

Rekin wielorybi jest największą rybą na świecie.


κάπνισμα

zob. καπνίζω

Απαγορεύεται το κάπνισμα.


ξεπερνώ

zob. ξε- + περνώ

Μας ξεπερνάει ένα φορτηγό.

Το χρέος μας δεν ξεπέρασε ακόμα τα δέκα εκατομμύρια ευρώ.

Nasz dług nie przekroczył jeszcze dziesięciu milionów euro.

Οι παίχτες δεν μπόρεσαν να ξεπεράσουν την ήττα στο τελευταίο παιχνίδι.

Zawodnicy nie mogli znieść porażki w ostatnim meczu.


ιωτακισμός

gr. ἰωτακισμός


μικροοργανισμός

zob. μικρο- + οργανισμός


τσαλαπετεινός

zob. τσαλί + πετεινός (chrust, kołtun + kogut)


αποκωδικοποιητής

zob. αποκωδικοποιώ


νόημα

Προσπάθησε να δώσεις ένα νόημα στη ζωή σου.

Postaraj się nadać jakiś sens swojemu życiu.

Ο αστυνομικός μας έκανε νόημα να σταματήσουμε.

Policjant dał nam sygnał, abyśmy się zatrzymali.


στο χείλος του γκρεμού

zob. χείλος + γκρεμός

pl-στο_χείλος_του_γκρεμού-el-unknown-3OI-87PB


στο χείλος της αβύσσου

zob. χείλος + άβυσσος

pl-στο_χείλος_της_αβύσσου-el-unknown-3OI-87PB


στο χείλος της καταστροφής

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Związki frazeologiczne

pl-στο_χείλος_της_καταστροφής-el-unknown-mU7ZGawp


Ερυθρά Ημισέληνος

zob. ερυθρός + ημισέληνος


ημισέληνος

zob. ημι- + σελήνη, -ος


δωδεκαδάκτυλο

zob. δώδεκα + δάκτυλος


Ερυθρός Σταυρός

zob. ερυθρός + σταυρός


αλλοδαπός

gr. ἀλλοδαπός


αλλοδαπός

gr. ἀλλοδαπός


καταστροφή

Αυτή η γυναίκα είναι η καταστροφή σου.


τράχηλος

gr. τράχηλος


σταγόνα στον ωκεανό

pl-σταγόνα_στον_ωκεανό-el-unknown-v6q31TwL


λάτρης

Αυτός είναι λάτρης των ζώων.


ελληνικά

zob. ελληνικός

El-ελληνικά.oga


ελληνικά

zob. ελληνικός

El-ελληνικά.oga


κακοστομαχιά

zob. κακοστόμαχος

niestrawność, rozstrój żołądka, dyspepsja


ατμολέβητας

zob. ατμο- + λέβητας


πράσινο

n lp → zob. πράσινος


χρωματιστός

zob. χρωματίζω

kolorowy, barwny, zabarwiony (mający jakąś barwę oprócz białej czy czarnej)

Ο δάσκαλος ζωγράφισε στον πίνακα, με χρωματιστές κιμωλίες, ένα σκυλάκι.

Nauczyciel namalował na tablicy, kolorowymi kredkami, pieska.


κάθε αρχή και δύσκολη

wyraża pocieszenie wobec trudności, jakie mają początkujący

najciężej pierwszy krok zrobić; każdy początek jest trudny

pl-κάθε_αρχή_και_δύσκολη-el-unknown-B9yR-7q8


άχρωμος

gr. ἄχρωμος (ἀ- + χρῶμα) → którego oblicze nie czerwieni się, bezwstydny


επιστημονικός

gr. ἐπιστημονικός


αποδιοπομπαίος τράγος

(1.1) gr. ἀποδιοπομπαῖος τράγος

pl-αποδιοπομπαίος_τράγος-el-noun-CyBS6y9B


-φύλακας

zobacz słowa kończące się na „-φύλακας”

tworzy rzeczowniki rodzaju męskiego oznaczające osobę, która ochrania kogoś lub coś

tworzy rzeczowniki rodzaju męskiego oznaczające osobę, miejsce lub przedmiot, który przechowuje coś lub służy do przechowywania czegoś


τραυματολογία

gr. τραῦμα, τραῦματος + -λογία


ποπό

Τι όμορφη κοπέλα, ποπό!

(wyraża wstręt, obrzydzenie) ależ, a to dopiero

Ποπό βρώμα!

(wyraża żal, smutek, ubolewanie) Boże święty!

Ποπό τι έπαθα!


πο-πό

Τι όμορφη κοπέλα, πο-πό!

Πο-πό βρώμα!

Πο-πό τι έπαθα!


θερμοκρασία

zob. θερμο- + -κρασία

Η θερμοκρασία του ανθρώπινου σώματος κυμαίνεται γύρω στους 37 βαθμούς Κελσίου.

Temperatura ciała ludzkiego oscyluje około 37 stopni Celsjusza.


ακαταστασία

koine ἀκαταστασία

Δεν μπορώ να υποφέρω την ακαταστασία.


θερμότητα

n.gr. θερμότης

Το ξύλο δεν είναι καλός αγωγός της θερμότητας.

Drewno nie jest dobrym przewodnikiem ciepła.


τηλεφωνικός κατάλογος

zob. τηλεφωνικός + κατάλογος

pl-τηλεφωνικός_κατάλογος-el-noun-3xeDZS2Z


άλλοι τόποι, άλλοι άνθρωποι

co kraj, to obyczaj, inne miejsca, inni ludzie

pl-άλλοι_τόποι,_άλλοι_άνθρωποι-el-unknown-breaUOBH


κινώ γη και ουρανό

zob. κινώ + γη + ουρανός

pl-κινώ_γη_και_ουρανό-el-unknown-KJX595I9


κινώ θεούς και δαίμονες

zob. κινώ + θεός + δαίμονας

poruszyć niebo i piekło; poruszyć bogów i demonów

pl-κινώ_θεούς_και_δαίμονες-el-unknown-0FtO5NJU


τόπος

ουδείς προφήτης στον τόπο του

nikt nie jest prorokiem we własnym kraju

παπούτσι από τον τόπο σου κι ας είναι και μπαλωμένο

Σας παρακαλώ, κάντε τόπο να περάσω!

Proszę pana/panią, zrobić miejsce, abym mógł/mogła przejść.


μπας κλας

od francuskiego wyrażenia basse classe - niska klasa

(o rzeczach) tandetny, wsiowy, bez gustu

(o osobach) prostacki, prymitywny, niewyrafinowany


δημήτριο

od imienia Δήμητρα - greckiej bogini nazywanej w mitologii rzymskiej Ceres


αποστολή

Η αποστολή εμπορευμάτων πρέπει να συνοδεύεται από πιστοποιητικό καταγωγής.

Wysyłce towarów musi towarzyszyć świadectwo pochodzenia.

Η αποστολή στον Άρη θα ερευνήσει την ατμόσφαιρα του πλανήτη.

Wyprawa na Marsa zbada atmosferę tej planety.

Ο αθλητισμός έχει μια εκπαιδευτική αποστολή.


φαινόμενο θερμοκηπίου

zob. φαινόμενο + θερμοκήπιο

pl-φαινόμενο_θερμοκηπίου-el-noun-sEBfcOri


κινώ

κινώ γη και ουρανό, κινώ θεούς και δαίμονες

częściej używana strona zwrotno-bierna czasownika

ruszać, poruszać, wprawiać w ruch, napędzać

Τα λεφτά κινούν τον κόσμο.

pobudzać, rozbudzać, prowokować, skłaniać

Το θέμα αυτό μου κίνησε την περιέργεια.


κινώ

Κίνησαν πρωί-πρωί.


ψαχνό

nie mylić z: ψάχνω

Δυο κιλά, αλλά μόνο ψαχνό, σας παρακαλώ.

Proszę dwa kilo mięsa, ale chudego, bez kości i tłuszczu.

sedno, podstawa, najważniejsza, najistotniejsza część

Ο νους τους είναι στο ψαχνό.


κρίνω

Θα τον κρίνει ο θεός.

Κρίνοντας από αυτά που είπε.

Μη με κρίνεις διαρκώς.

Το έργο του κρίθηκε πολύ ευνοϊκά.

Jego dzieło zostało ocenione bardzo przychylnie.


ράβω

Δεν ξέρω να ράβω στη μηχανή.

Ράβω το κουμπί στο πάλτο μου.

Ο ιατρός μού έραψε τα τραύματα.

Η μοδίστρα αυτή ράβει όλο το τζετ σετ.


καπνός

δεν υπάρχει καπνός χωρίς φωτιά, όπου υπάρχει καπνός, υπάρχει και φωτιά

Ο καπνός των τσιγάρων βλάπτει την υγεία.

tytoń (produkt), papierosy, wyrób tytoniowy

Θα πάω στο περίπτερο να αγοράσω καπνό.


γαλλικό φιλί

zob. γαλλικός + φιλί


Γεωργία

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Azji

forma równoważna: Γιωργία


βροχόπτωση

zob. βροχή + πτώση

Οι σφοδρές βροχοπτώσεις των τελευταίων ημερών προκάλεσαν υπερχείλιση ποταμών και πλημμύρες.

Gwałtowne opady deszczu ostatnich dni wywołały wylewy rzek i powodzie.


Μαρόκο

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Afryki


Δήμος

(1.1) zdrobn. od Δημοσθένης
(1.2) zdrobn. od Δημήτρης

nieformalna, skrócona forma imienia Demostenes

nieformalna, skrócona forma imienia Demetriusz


δήμος

dimos, gmina (jednostka podziału administracyjnego pierwszego stopnia w Grecji)

Ο δήμος Θεόδωρου Ζιάκα είναι δήμος του νομού Γρεβενών.

Gmina Teodoru Ziaka jest gminą nomosu Grewena.

demos (jednostka administracyjna starożytnych miast Grecji)

demos (stowarzyszenie sportowe w starożytnym Rzymie i później w Konstantynopolu organizujące zawody hipiczne i inne)


βιολετής

H νέα ομπρέλα μου είναι βιολετιά.


πουλί

nie mylić z: πούλι

pisklę (przeważnie w odniesieniu do kury)

Το πουλί του δεν ξεπερνά τους τρεις πόντους σηκωμένο.

Jego ptaszek nie przekracza trzech centymetrów w zwodzie.


πύλη

Στάθηκα στην πύλη όλη την ημέρα.


μάνι μάνι

Ο μαθητής έλυσε μάνι μάνι την άσκηση.


δημοτικό

Ο ανιψιός μου έβγαλε το δημοτικό.

Mój siostrzeniec/bratanek ukończył podstawówkę.


δημοτικό

lp m od δημοτικός

lp n od δημοτικός


αγγλοφοβία

n.gr. αγγλο- + φοβία


αγγλοφιλία

n.gr. αγγλο- + φιλία


χαρτοπωλείο

zob. χαρτοπώλης

Πέρασα από το χαρτοπωλείο και αγόρασα φακέλους.

Wstąpiłem/am do sklepu papierniczego i kupiłem/am koperty.


κοντά στα ξερά καίγονται και τα χλωρά

gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą; obok suchych (drewien) palą się też i zielone

pl-κοντά_στα_ξερά_καίγονται_και_τα_χλωρά-el-unknown-s2ZRHDHt


μουσικό αυτί

n.gr. μουσικός + αυτί


φόρεμα

Αυτό το φόρεμα σας πηγαινει καλά.

Χάλασαν τα παπούτσια μου απ' το καθημερινό φόρεμα.

Zniszczyły się moje buty od codziennego noszenia.


μουσικός

gr. μουσικός (musikós) → uczeń Muz, człowiek wykształcony

Η μουσική παιδεία στα σχολεία είναι υποβαθμισμένη.

Wychowanie muzyczne w szkołach jest bagatelizowane.


μουσικός

muzyk, muzyczka, profesor/profesorka muzyki, kompozytor/kompozytorka


παράθυρο

n.gr. παρα- + θύρα


μπλουτζίν

spotyka się jeszcze zapisy takie jak μπλου τζην, μπλου-τζην, μπλουτζήν, których nie należy używać


μοναχός

forma równoważna μονάχος


-πλάσιος

zobacz słowa kończące się na „-πλάσιος”


το αίμα νερό δε γίνεται

krew nie staje się wodą; wspólna krew zawsze łączy

Τσακώθηκα με την αδελφή μου, αλλά θα τα ξαναβρούμε, το αίμα νερό δε γίνεται!

Pokłóciłem/am się ze swoją siostra, ale pogodzimy się, przecież łączy nas wspólna krew.

pl-το_αίμα_νερό_δε_γίνεται-el-unknown-EPbdpAy2


λερώνω τα χέρια μου με αίμα

n.gr. λερώνω + χέρι + αίμα

Πάλι λέρωσες τα χέρια σου με αίμα!

pl-λερώνω_τα_χέρια_μου_με_αίμα-el-unknown-LW7taT9M


αισθητική

rodzaj żeński przymiotnika gr. αισθητικός (esthētikós)


κόρακας κοράκου μάτι δε βγάζει

pl-κόρακας_κοράκου_μάτι_δε_βγάζει-el-unknown-ZZnWOtt2


Τυνήσιος

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


στρώμα

1. μαλακό, 2. σκληρό, 3. ανατομικό, 4. ορθοπεδικό, 5. πουπουλένιο, 6. αχυρένιο, 7. φουσκωτό στρώμα

στρώμα 1. χιονιού, 2. μπογιάς, 3. σκουριάς

1. αριστοκρατικό, 2. μεσαίο, 3. ανώτερο στρώμα

Στρώσε το στρώμα σου για δυο.

Pościel swe łóżko dla dwojga. (tekst z piosenki za słowami Iakovosa Kampanellisa


πάλη των τάξεων

n.gr. πάλη + τάξη


ελληνορωμαϊκή πάλη

n.gr. ελληνορωμαϊκός + πάλη


παζάρι

(1.1-3) śr.gr. παζάριον < tur. pazar < pers. بازار (bāzār) → bazar, rynek

przysłowie (ξε)κίνησε ο Εβραίος να πάει στο παζάρι κι ήταν ημέρα Σάββατο

τι θέλει η αλεπού στο παζάρι; / τι γυρεύει η αλεπού στο παζάρι;

Ο κόσμος γέμισε το παζάρι.


φρέσκος

Πόσο δύσκολο είναι να μάθεις να ξεχωρίζεις τα φρέσκα ψάρια;

Jak trudno jest nauczyć się odróżniać świeże ryby?


λεφτά

śr.gr. λεπτόν (leptón) → małowartościowa moneta

1. έχω, 2. βγάζω, 3. κερδίζω, 4. δανείζω, 5. ξοδεύω, 6. χάνω λεφτά

który wskazuje na poświęcenie wartości moralnych i ideałów na ołtarzu mamony)

κλαίω τα λεφτά μου/κλαίω τα λεφτουδάκια μου

τα πιάσαμε τα λεφτά μας / τα βρήκαμε τα λεφτά μας

τρέχουν τα λεφτά από τα μπατζάκια κάποιου

forma równoważna, rzadko używana: λεπτά


το ράσο δεν κάνει τον παπά

nie szata zdobi człowieka, sutanna nie czyni księdza

pl-το_ράσο_δεν_κάνει_τον_παπά-el-unknown-Co0VJdnq


ακετοφαινόνη

Η ακετοφαινόνη χρησιμοποιείται στην οργανική σύνθεση.

Acetofenon jest stosowany w reakcjach syntezy chemicznej.


νοηματική γλώσσα

n.gr. νοηματικός + γλώσσα


απαγορεύω

gr. ἀπαγορεύω

Ο νόμος απαγορεύει το κάπνισμα στα νοσοκομεία.

Οι αστυνομικοί απαγόρευσαν την είσοδο σε βουλευτές!


Βουλγάτα

wersja alternatywna: Βουλγκάτα


συνεργείο

(1.1) συνέργεια

forma równoważna συνεργείον


αμινοξύ

Το άζωτο είναι ένα βασικό συστατικό των αμινοξέων.

Azot jest podstawowym składnikiem aminokwasów.


στρατός

Ο Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός ήταν η μεγαλύτερη οργάνωση της αντίστασης.

Greckie Ludowe Wojsko Wyzwoleńcze było największą organizacją ruchu oporu.

Ο στρατός ξηράς αποτελείται από τον ενεργό στρατό, την εθνοφυλακή και την εφεδρεία.

Wojska lądowe składają się z wojsk służby czynnej, z żandarmerii i z rezerwy.

Στις 30 Μαρτίου 1945 ο Πολωνικός Στρατός και ο Κόκκινος Στρατός καταλαμβάνουν το Γντανσκ.

W dniu 30 marca 1945 Wojsko Polskie i Armia Czerwona zajmują Gdańsk.


μνήμη

Έθνος χωρίς μνήμη είναι έθνος χωρίς μέλλον.

Naród bez pamięci, to naród bez przyszłości.


θρούμπι

forma równoważna: θρούμπη


Άνδεις

Η λίμνη Τιτικάκα βρίσκεται στις Άνδεις.


δικτατορία του προλεταριάτου

n.gr. δικτατορία + προλεταριάτο

pl-δικτατορία_του_προλεταριάτου-el-noun-gF7nX6Ba


-φάγος

zobacz słowa kończące się na „-φάγος”

tworzy przymiotniki i rzeczowniki oznaczające byty jedzące lub pożerające: -żerny, -jad, -jadek

χορτοφάγος

roślinożerny; ψαροφάγος → rybojad; λιγόφαγος → małojadek


-φαγος

zobacz słowa kończące się na „-φαγος”

λιγό- + φαγος > λιγόφαγος


Κεντρική Αμερική

n.gr. κεντρικός + Αμερική


λατινικός

śr.gr. λατινικός


συκοφάγος

n.gr. σύκο + -φάγος


Λατινική Αμερική

n.gr. λατινικός + Αμερική


καμηλοπάρδαλη

śr.gr. καμηλοπάρδαλις


ς

duża litera jest Σ (taka sama jak duża litera σ)


φωτοαποτρίχωση

n.gr. φωτο- + αποτρίχωση


του πεζοδρομίου

Η κόρη σου ντύνεται σαν κορίτσι του πεζοδρομίου.

Twoja córka ubiera się jak dziewczyna uliczna.

Δε θέλω να χρησιμοποιείς τη γλώσσα του πεζοδρομίου.

Nie chcę, abyś używał/a wulgarnego języka.


σακί

(1.1) śr.gr. σακίν < gr. σακκίον (zdrobn. od σάκκος)

Αγόρασα δύο σακιά πατάτες.


μεταφορικά

(1.1) n.gr. μεταφορικός


μεταφορικά

(1.1) n.gr. μεταφορικός


μεταφορικά

(1.1) n.gr. μεταφορικός

n lm → zob. μεταφορικός


ψαχουλευτά

zob. ψαχουλεύω


Παυλίνα

n.gr. Παύλος


Γιουγκοσλάβος

(1.1) n.gr. Γιουγκοσλαβία


Γιουγκοσλάβα

(1.1) n.gr. Γιουγκοσλαβία


Άννα

nie mylić z: Άννας


Άννας

nie mylić z dopełniaczem rzeczownika Άννα


ολοήμερος

n.gr. όλος + ημέρα


ημέρα

jest różnica pomiędzy „η μέρα” a „ημέρα”, mimo że dźwięk, czasami, jest taki sam


θεωρία της σχετικότητας

pl-θεωρία_της_σχετικότητας-el-noun-Idd7e8-F


σχετικότητα

n.gr. σχετικός + -ότητα


τρωγλοδύτης

gr. τρωγλοδύτης

Troglodytes troglodytes, strzyżyk zwyczajny, troglodyta


χιονάνθρωπος

n.gr. χιον- + άνθρωπος → śnieg + człowiek


ηρωίδα

n.gr. ήρωας + -ίδα


πολωνέζα

inna forma spotykana: πολωνέζ


Καλά Χριστούγεννα

zob. ευτυχισμένος ο καινούριος χρόνος, Καλές Γιορτές, Καλή Πρωτοχρονιά, Καλό Πάσχα

używany do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia Wesołych Świąt


Άγιος Βασίλης

(1.1) z Μέγας Βασίλειος lub Ἅγιος Βασίλειος (Bazyli z Cezarei)

jako lm zazwyczaj używa się lm od synonimów

święty mikołaj (fikcyjny dostarczyciel prezentów)


ωοτοκία

gr. ᾠοτοκία (ōotókía)


ηνωμένος

imiesłów bierny od gr. ἑνῶ (henṓ) → jednoczyć


λαχανοντολμάς

n.gr. λαχανο- + ντολμάς


ρολόι

śr.gr. ὡρολόγιον z ὥρα + λόγος

Το ρολόι μου πάει πίσω/μπροστά.


Μεγαλέξαντρος

zbitka od Μέγας Αλέξαντρος

Aleksander III Wielki, Aleksander Macedoński


αλλάζω σαν τα πουκάμισα

zobacz też: Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne

pl-αλλάζω_σαν_τα_πουκάμισα-el-phrase-~jEygxo4


ερπετολογία

n.gr. ερπετό + -λογία


Βαβαρία

spotykana dawna wersja: Βαυαρία


-ερός

zobacz słowa kończące się na „-ερός”

tworzy przymiotniki wyrażające cechy, podstawowe właściwości lub zdolności: -owy, -iwy, -ący i inne.

βλαβερός

βροχερός

βρωμερός

τυχερός


καμπύλος

gr. καμπύλος


Αθηνά

nie mylić z: Αθήνα


κομμάτι

γίνομαι κομμάτια / γίνομαι χίλια κομμάτια

Πάρε ένα κομμάτι χαρτί και σημείωσε το τηλέφωνό μου.

Weź kawałek papieru i zanotuj mój telefon.

Κοίτα τι ωραίο κομμάτι κάθεται στο γωνιακό τραπεζάκι!

Popatrz jaka ładna laska siedzi przy stoliku w kącie.


πυραμίδα

gr. πυραμίς, B. πυραμίδα (pyramída)


αλλιώς

w przeciwnym razie, w przeciwnym wypadku


Ασία

(1.1) gr. Ἀσία < prawdopodobnie z asyryjskiego asu → wschód

Τα Ουράλια χωρίζουν την Ευρώπη από την Ασία.


φυλλάδιο

n.gr. φυλλάδα + -ιον


καισαρική

zob. καισαρικός


καισαρική

zob. καισαρικός


ταυτότητα

(1.1-2) gr. ταὑτότης < gr. ταὑτό (to samo)

(1.4) tłumaczenie franc. carte d'identité

Αγνώστου Ταυτότητος Ιπτάμενο Αντικείμενο (Α.Τ.Ι.Α.)

niezidentyfikowany obiekt latający (UFO)

tożsamość, charakter, cechy, przynależność

(dowolny) dokument tożsamości, legitymacja

bransoletka (z blaszką z wygrawerowanym imieniem lub inicjałami)


λοιπόν

koine λοιπόν


η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι

pl-η_σταγόνα_που_ξεχείλισε_το_ποτήρι-el-noun-J-A8PumK


διάφραγμα

gr. διάφραγμα < gr. διαφράσσω


περίσσεμα

forma równoznaczna: περίσσευμα


σιγά

σιγά τ' αβγά! / σιγά τα ωά!

pomalutku! spokojnie! dokąd tak się śpieszysz? (= do osoby powolnej

a to dopiero krew się poleje! (= na pewno nic poważnego nie stanie się

σιγά μη στάξει η ουρά του γαϊδάρου / σιγά μη στάξει η ουρά του ποντικού

to ci dopiero ważna sprawa! (= gdy ktoś zajmuje się błahostkami zapominając o rzeczach istotnych)

nie mylić z: σίγα (formą czasownika σιγώ)


σύνταξη

gr. σύνταξις < gr. συντάσσω


δικηγορίνα

zob. δικηγόρος


ΑΕΠ

ακαθάριστο εθνικό προϊόν → PKB


βήτα

Το „αβγό” τώρα γράφεται με βήτα και όχι με ύψιλον.

Słowo „αβγό” (jajo) teraz się pisze betą, a nie ipsylonem.


διάβολος

gr. διάβολος < διαβάλλω (oczerniać, zniesławić)

forma równoważna διάολος


μια φορά

μια φορά κι έναν καιρό

dawno, dawno temu (wyrażenie zaczynające bajki)

Θυμάμαι ότι μια φορά μου το είχες πει.

Pamiętam, że kiedyś mi to powiedziałeś/aś.

Μόνο μια φορά ψήφισα το κόμμα αυτό.

Tylko jeden raz głosowałem/am na tę partię.


μια φορά κι έναν καιρό

(wyrażenie zaczynające baśnie lub bajki) dawno, dawno temu

Μια φορά κι έναν καιρό ένας λαγός μπήκε στη φωλιά ενός λύκου.

Dawno, dawno temu pewien zając wszedł do gniazda wilka.


πατημένος

zdeptany, rozdeptany, nadepnięty, podeptany

najechany, przejechany, potrącony, uderzony (przez jakiś pojazd)


ρωσικά

zob. ρωσικός

Τα ρωσικά ανήκουν στη σλαβική οικογένεια γλωσσών.

Język rosyjski należy do słowiańskiej rodziny języków.


ρωσικά

zob. ρωσικός


καλουπώνω

zob. καλούπι


καλά

είσαι καλά; / είσαι στα καλά σου; / πας καλά;

δεν είσαι καλά! / δεν είσαι στα καλά σου! / δεν πας καλά!

ty zupełnie ogłupiałeś/aś! ty chyba zwariowałeś/aś!

Καλά να περάσετε!


συνέχεια

gr. συνέχεια

odcinek, serial, fragment (powieści, filmu)

Αυτό το μυθιστόρημα πρωτοδημοσιεύτηκε σε συνέχειες, σε εφηερίδα.

Ta powieść była wydana po raz pierwszy w odcinkach w gazecie.


συνέχεια

gr. συνέχεια

Έχω εδώ και τέσσερις μέρες συνέχεια πυρετό πάνω από σαράντα βαθμούς.

Mam już cztery dni z rzędu gorączkę ponad czterdzieści stopni.


σκέτος

Βάλτε μου ένα σκέτο ουίσκι, παρακαλώ.

Είμαι σκέτος σερβιτόρος.

Ήταν σκέτη τρέλα να το κάνεις!

Było czystym wariactwem, byś to zrobił/a!

Αυτός είναι τώρα εντελώς σκέτος: έχασε στη ρουλέτα τα πάντα.

On jest zupełnie spłukany: przegrał wszystko w ruletę.


παραλύω

Όταν είδα τον κροκόδειλο τόσο κοντά, παρέλυσα από το φόβο.

Kiedy zobaczyłem/am krokodyla tak blisko, znieruchomiałem/am ze strachu.


καλούπι

tur. kalıp < arab. qālib < gr. καλάπους → drewniana stopa = kopyto szewskie

Ανακατεύουμε όλα τα υλικά και τα χύνουμε στο καλούπι.

Mieszamy wszystkie składniki i wlewamy je do formy.


θάλαμος αερίων

Στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς υπήρχαν έξι θάλαμοι αερίων.

W obozie koncentracyjnym Oświęcimia istniało sześć komór gazowych.


καινούριος

forma równoważna καινούργιος


καινούργιος

forma równoważna καινούριος


πληροφορία

zob. πληροφορώ


λαβίδα

pęseta, pinceta, pincetka, szczypce, szczypczyki


φαντασία

(1.1) gr. φαντασία


εγκέφαλος

gr. ἐγκέφαλος


αβεβαιότητα

gr. ἀβεβαιότης

Σήμερα ζούμε στην αβεβαιότητα του αύριο.


τζάμπα

forma równoważna τσάμπα

darmo, darmowo, za darmo, bezpłatnie, nieodpłatnie


Παν

forma równoważna: Πάνας


σαγόνι

(1.1-2) gr. σιαγόνιον, zdrobn. od: gr. σιαγών


ιατρείο

izba chorych, gabinet lekarski, przychodnia


γυναίκα ελαφρών ηθών

forma równoważna: γυναίκα ελευθερίων ηθών

pl-γυναίκα_ελαφρών_ηθών-el-noun-qdSNV-i~


αυλός

nie mylić z: άυλος


χρώμιο

zobacz też: Indeks:Grecki - Pierwiastki chemiczne


δεν έχω τίποτα να χάσω

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Związki frazeologiczne

Πρέπει να ρισκάρουμε: δεν έχουμε τίποτα να χάσουμε.

Musimy zaryzykować: nie mamy nic do stracenia.

pl-δεν_έχω_τίποτα_να_χάσω-el-unknown-j5jwnmFt


μπίρα

spotykana jeszcze forma „μπύρα” nie jest uważana za poprawną

Βάλε μας πέντε μπίρες.


αλεξίπτωτο

αλεξί + πτωτο


εφιάλτης

(1.1) gr. ἐφιάλτης


Εφιάλτης

(1.1) gr. Ἐφιάλτης
(2.1) metonimia od (1.1)

Και περισσότερη τιμή τους πρέπει / όταν προβλέπουν (και πολλοί προβλέπουν) / πως ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος, / κ' οι Μήδοι επιτέλους θα διαβούνε.

I jeszcze większej pochwały są godni, / jeśli przewidują (a wielu to przewiduje), / że kiedyś musi pojawić się Efialtes / i że Persowie, w końcu przejdą.

Κωνσταντίνος Π. Καβάφης Θερμοπύλες


Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής

jest to forma bardziej oficjalna, chociaż w słownikach języka nowogreckiego występuje bez rodzajnika w dopełniaczu Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής

pl-Ηνωμένες_Πολιτείες_της_Αμερικής-el-noun--feLoHpT


τέκνο

(w funkcji wołacza) (moje) dziecko kochane!


μετοχή

gr. μετοχή < gr. μετέχω < gr. μετά + ἔχω


δάχτυλο

gr. δάκτυλος


Κάτω Χώρες

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Europy


Καζαχστάν

forma równoważna rzadziej spotykana Καζακστάν


Καζακστάν

forma rzadziej stosowana niż wariant Καζαχστάν


πρόθημα

n.gr. προ- + θέτω


ένθημα

gr. ἔνθημα (énthēma) → umieszczone w środku


παράθημα

n.gr. παρα- + -θημα


τερματοφύλακας

n.gr. τέρμα + φύλακας


τέρμα

stacja końcowa, pętla (autobusowa, tramwajowa itp.)

do oporu, do dechy, na całą parę, na cały głos


γάμα

forma równoważna: γάμμα

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Alfabet


δεσποινίς

(1.1) zdrobn. od δέσποινα → pani, dama, pani domu


γιώτα

forma równoważna: ιώτα

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Alfabet


τι κάνεις

w odpowiedzi używa się zwrotu z odpowiednią formą czasownika „είμαι”, np.:
:* (είμαι) καλά → czuję się dobrze
:* (είμαι) έτσι κι έτσι → czuję się tak sobie
:* δεν είμαι καλά → nie czuję się dobrze
:* είμαι χάλια → czuję się okropnie
:* είμαι άσχημα → czuję się źle

(είμαι) καλά → czuję się dobrze

δεν είμαι καλά → nie czuję się dobrze

είμαι χάλια → czuję się okropnie

είμαι άσχημα → czuję się źle

jak się masz? (przy spotkaniu, pytanie o samopoczucie); ( co robisz?)


ρω

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Alfabet


ιδιωτικός αστυνομικός

pl-ιδιωτικός_αστυνομικός-el-noun-SgciMTkG


ρο

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Alfabet


κάππα

forma równoważna: κάπα

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Alfabet


μι

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Alfabet

zobacz też: ντο • ρε • μι • φα • σολ • λα • σι


οικονομία

(1.1-3) gr. οἰκονομία ← οἶκος + νέμω


δέλτα

(przedmiot w kształcie dużej litery) delta


οδοντογλυφίδα

n.gr. οδοντο- + γλυφίδα


οδοντογλυφίδα

n.gr. οδοντο- + γλυφίδα


υστερόγραφο

zob. υστερόγραφος


κεφαλαίος

gr. κεφάλαιος

Τα κύρια ονόματα γράφονται πάντοτε με κεφαλαίο αρχικό γράμμα.

Nazwy własne piszą się zawsze od dużej pierwszej litery.


γάμμα

forma równoważna: γάμα

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Alfabet


θαυμάσιος

gr. θαυμάσιος


λεπτός

(o rzeczach) drobny, drobnoziarnisty, miałki

delikatny, subtelny, łagodny, wyrafinowany


κάπα

forma równoważna: κάππα

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Alfabet


βαθμοθήρας

(1.1) n.gr. βαθμός + θήρα → stopień + polowanie

(o uczniu) kolekcjoner najlepszych stopni


βαθμοφόρος

n.gr. βαθμο- + -φόρος

(o osobach) mający rangę / stopień służbowy, rangowy, dowodzący


βαθμοφόρος

n.gr. βαθμο- + -φόρος


βαθμοφόρος

n.gr. βαθμο- + -φόρος


ιατρός

forma równoważna: γιατρός m


ιατρός

forma równoważna: γιατρός ż


θαυμάσια

n.gr. θαυμάσιος

wspaniale, cudownie, doskonale, fantastycznie, znakomicie


θαυμάσια

n.gr. θαυμάσιος

lp ż od θαυμάσιος

lm n od θαυμάσιος


αστυνομικός

gr. ἀστυνομικός


αστυνομικός

gr. ἀστυνομικός


αστυνομικός

gr. ἀστυνομικός


όποιος σκάβει το λάκκο του αλλουνού, πέφτει ο ίδιος μέσα

kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada

pl-όποιος_σκάβει_το_λάκκο_του_αλλουνού,_πέφτει_ο_ίδιος_μέσα-el-unknown-U~InYteE


σίδερο

gr. σίδηρος → żelazo


Ιθάκη

gr. Ἰθάκη; istnieją dwie teorie na temat pochodzenia tej nazwy: 1. od fenickiego słowa Utica → kolonia; 2. od imienia Ἲσαξ, przydomka Prometeusza


ατσάλι

(o rzeczach bardzo twardych) stal, kamień, głaz

(o osobach) głaz, nieczuły, niewzruszony


φραπές

od φραπέ przez asymilację do końcówki καφές


Χριστοφόρος

n.gr. Χριστός + -φόρος

forma równoważna: Χριστόφορος

imię męskie Christoforos, Krzysztofor, Krzysztof

Ο Άγιος Χριστοφόρος είναι προστάτης των οδηγών.

Święty Krzysztof jest patronem kierowców.


κάρδαμο

(1.1) gr. κάρδαμον


χορταριάζω

n.gr. χορτάρι + -ιάζω


νυκτωδία

forma równoważna: νυχτωδία


ανθοπωλείο

n.gr. ανθοπώλης + -είο


χόρτα

zielenina, zielsko, zioła (ogólnie o różnych rodzajach liściastych, zielonych warzyw, często dzikich)

chorta, typowo grecka potrawa z zieleniny


μισό

Δώστε μου, παρακαλώ, μισό κιλό ζάχαρη.


μισό

Γεννήθηκα στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα.

Urodziłem/am się w drugiej połowie dwudziestego wieku.


μύγα

κολλώ σαν τη μύγα μες στο μέλι / κολλώ σαν τη μύγα μες στο γάλα


φανέλα

wenec. fanela < wł. flanella < ang. flannel


αγαθός

dobry, dobroduszny, porządny, prawy, ludzki


προσεχτικά

n.gr. προσεχτικός

Ο πατέρας σου οδηγεί πολύ προσεχτικά.


προσεχτικά

n.gr. προσεχτικός

n lm od προσεχτικός


άζωτο

Το άζωτο είναι ένα βασικό συστατικό των αμινοξέων.

Azot jest podstawowym składnikiem aminokwasów.


φωτιά

śr.gr. φωτία

przysłowie δεν υπάρχει καπνός χωρίς φωτιά


Κουβέιτ

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Azji


Κουβεϊτιανός

n.gr. Κουβέιτ + -ιανός

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


Σουλτανάτο του Μπρουνέι

pl-Σουλτανάτο_του_Μπρουνέι-el-noun-bWK~qjPB


εικοστός

gr. εἰκοστός


εικοστός

gr. εἰκοστός


Κεντροαφρικανική Δημοκρατία

pl-Κεντροαφρικανική_Δημοκρατία-el-noun-O4M7e5-n


μολύβι

gr. μολίβιον ← zdrobn. od gr. μόλιβος → ołów

nie mylić z: μολυβί


δεκατρία

zob. δεκατρείς


δεκατρία

zob. δεκατρείς


Σρι Λάνκα

Λαϊκή Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Σρι Λάνκα


ιπποπόταμος

gr. ἱπποπόταμος < gr. ἵππος + ποταμός


Μπουτάν

Το Μπουτάν είναι ένα ορεινό κρατίδιο στις νότιες πλαγιές των Ιμαλαΐων.

Bhutan to górzyste małe państwo na południowych zboczach Himalajów.


κλειδί

(1.1) gr. κλειδίον < zdrobn. od gr. κλείς

…w funkcji przydawki kluczowy, decydujący


δεκαεννιά

(2.1) forma równoważna: δεκαεννέα


δεκατρείς

gr. δεκατρεῖς

Ο γιος μου είναι δεκατριών χρονών.


Λιβύη

Αραβική Λιβυκή Σοσιαλιστική Λαϊκή Δημοκρατία


Μπρουνέι

hin. Brunei < sanskr. bhūmi → kraj, region


εκκλησία

kościół (grupa wiernych w danym regionie)

kościół (wspólnota wyznaniowa tego samego nurtu)


κασέρι

kaseri, rodzaj greckiego, półtwardego, niesłonego lub małosłonego sera żółtego z owczego i koziego mleka, bez dziur (chroniona nazwa pochodzenia)


Νίγηρας

Ο Νίγηρας εκβάλλει στον Κόλπο της Γουινέας.


αστρονομία

gr. ἀστρονομία


αγγλικά

n.gr. Άγγλος + -ικός

n lm , , od αγγλικός


αγγλικά

n.gr. Άγγλος + -ικός


Πράσινο Ακρωτήριο

Zielony Przylądek (przylądek w Senegalu)


Μυανμάρ

po zmianie nazwy z „Βιρμανία” (rodzaju żeńskiego) na „Μυανμάρ”, uzus językowy nowogreckiego jest niezdecydowany co do rodzaju tego rzeczownika; w oficjalnych źródłach używa się go w rodzaju nijakim

forma równoważna i oficjalna to „Μιανμάρ”


αλουμίνιο

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Pierwiastki chemiczne


ρετσίνα

(1.1) n.gr. ρετσίνι → żywica < gr. ῥητίνη → żywica sosnowa


αλβανικά

n lm od αλβανικός


αλβανικά

n lm od αλβανικός

n lm od αλβανικός


αλβανικά

n lm od αλβανικός


φωνή

κατά φωνή κι ο γάιδαρος / κατά φωνή και το πουλί

Τα ψάρια και τα παιδιά δεν έχουν φωνή.

Τα ψάρια και τα παιδιά δεν έχουν φωνή.

Τα ψάρια και τα παιδιά δεν έχουν φωνή.

Τα ψάρια και τα παιδιά δεν έχουν φωνή.

Τα ψάρια και τα παιδιά δεν έχουν φωνή.

(synekdocha) piosenkarz, pieśniarz, piosenkarka

Η Χάρις Αλεξίου είναι μία από τις καλύτερες φωνές του ελληνικού τραγουδιού.

to jedna z najlepszych piosenkarek greckiej piosenki.

Τα ψάρια και τα παιδιά δεν έχουν φωνή.

Τα ρήματα της νεοελληνικής γλώσσας έχουν ενεργητική και παθητική φωνή.

Czasowniki języka nowogreckiego mają stronę czynną i bierną.

Τα ψάρια και τα παιδιά δεν έχουν φωνή.

Τα ψάρια και τα παιδιά δεν έχουν φωνή.


καλαθοσφαίριση

adaptacja ang. basket ball: n.gr. καλάθι + σφαίρα → koszyk + piłka


άλγεβρα

(1.1) łac. algebra ← arab. جبر (al-ğabr)


Ναουρού

forma równoważna: Ναούρου


Ολλανδέζος

zob. Ολλανδία


κόλαση

piekło, inferno (miejsce kary po śmierci)


λάπαθο

forma równoważna: λάπατο


ολλανδικά

zob. ολλανδικός

Θέλω να μάθω ολλανδικά.


ολλανδικά

zob. ολλανδικός

n lm → zob. ολλανδικός


έκλειψη

(1.1) gr. ἔκλειψις ← gr. ἐκλείπω


κερί

śr.gr. κηρίον: zdrobn. od gr. κηρός (kērós) → wosk, plaster

τάζω της Παναγιάς κερί, του διάβολου λιβάνι


ηλεκτρική σκούπα

(1.1) n.gr. ηλεκτρικός + σκούπα → elektryczna + miotła


γαλλικά

lm n od γαλλικός


χάλυβας

(1.1) od formy biernika (χάλυβα) rzeczownika gr. χάλυψ


μαρμελάδα

franc. marmelade zapożyczenie od łac. melimelum < gr. μέλι + μῆλον → słodkie jabłko


ξύλο

gr. ξύλον < gr. ξύω


κοτόπουλο

Για μεσημεριανό, θα πάρω δύο στήθη κοτόπουλου.

Ξέρεις καμιά συνταγή για κοτόπουλο;


πειρασμός

gr. πειρασμός

Δεν ξεχνώ τη μεγάλη εντύπωση που μου έκανε το μυθιστόρημα «Ο τελευταίος πειρασμός» του Νίκου Καζαντζάκη.

Nie zapominam wrażenia, jakie na mnie wywarła powieść «Ostatnie kuszenie Chrystusa» Nikosa Kazantzakisa.


Καθαρή Δευτέρα

forma równoważna Καθαρά Δευτέρα

Czysty Poniedziałek (nazwa greckiego święta)


χούι

πρώτα βγαίνει η ψυχή κι ύστερα το χούι

() Najpierw dusza wychodzi a nawyk potem


Καθαρά Δευτέρα

forma równoważna Καθαρή Δευτέρα


τύχη

Δεν έχω τύχη στα χαρτιά.


σπεύδε βραδέως

zobacz też: Indeks:Grecki - Związki frazeologiczne


κάρτα

karta, kartka (kawałek papieru lub plastiku)

karta, płytka, płyta (podzespół elektroniczny)


Σεϋχέλλες

forma równoważna: Σεϊχέλες


κασσίτερος

gr. κασσίτερος


δεκαεννέα

(2.1) forma równoważna: δεκαεννιά


Λαϊκή Δημοκρατία του Κογγό

forma równoważna: Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό

pl-Λαϊκή_Δημοκρατία_του_Κογγό-el-noun-waOtxdgr


ρίγανη

gr. ὀρίγανος

Origanum vulgare, lebiodka pospolita, oregano


Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό

forma równoważna: Λαϊκή Δημοκρατία του Κογγό

pl-Λαϊκή_Δημοκρατία_του_Κονγκό-el-noun-waOtxdgr


Νησιά Κόκος

nazwa oficjalna to Νήσοι Κόκος

Wyspy Kokosowe (terytorium zależne Australii)


δεκαοκτώ

(2.1) forma równoważna: δεκαοχτώ


σταματάω

zob. σταματώ

forma równoważna: σταματώ

zatrzymywać (ruch, działanie czegoś lub kogoś)


σταματάω

zob. σταματώ

forma równoważna: σταματώ


Απρίλης

forma równoważna Απρίλιος


σταματώ

forma równoważna: σταματάω

Σταμάτα να λες ανοησίες!

Ο αστυνομικός σταμάτησε την κυκλοφορία των αυτοκινήτων.

Σταμάτησα το σχολείο στα δώδεκά μου.

Przerwałem/am naukę w wieku dwunastu lat.


σταματώ

forma równoważna: σταματάω

Το λεωφορείο δε σταματά εδώ.


ρινόκερος

(1.1) gr. ῥινόκερως < gr. ῥίς → nos + gr. κέρας → róg


Ομόσπονδες Πολιτείες της Μικρονησίας

nazwa oficjalna na 1 stycznia 2011 r. to Ηνωμένες Πολιτείες της Μικρονησίας

pl-Ομόσπονδες_Πολιτείες_της_Μικρονησίας-el-noun-qWMwp~br


Μπελίζε

forma równoważna: Μπελίσε ż


Ηνωμένες Πολιτείες της Μικρονησίας

jest to nazwa oficjalna tego państwa, jakkolwiek spotyka się też wersję Ομόσπονδες Πολιτείες της Μικρονησίας

pl-Ηνωμένες_Πολιτείες_της_Μικρονησίας-el-noun-qWMwp~br


Σάο Τομέ και Πρίνσιπε

Λαϊκή Δημοκρατία του Αγίου Θωμά και Πρίγκιπα

Λαϊκή Δημοκρατία του Σάο Τομέ και Πρίνσιπε

pl-Σάο_Τομέ_και_Πρίνσιπε-el-noun-CiDgmgLP


Άγιος Θωμάς και Πρίγκιπας

pl-Άγιος_Θωμάς_και_Πρίγκιπας-el-noun-CiDgmgLP


Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej

pl-Λαϊκή_Δημοκρατία_του_Αγίου_Θωμά_και_Πρίγκιπα-el-noun-aAFr4n3O


pl-Λαϊκή_Δημοκρατία_του_Σάο_Τομέ_και_Πρίνσιπε-el-noun-aAFr4n3O


Ανδρέας

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona


φακή

αντί πινακίου φακής / για ένα πιάτο φακές

Ο παπάς ο παχύς, έφαγε παχιά φακή. Γιατί παπά παχύ έφαγες παχιά φακή; (łamaniec językowy)

forma lm jest równoważną


Εύα

(1.1-2) gr. Εὔα (Eúa) < hebr. חַוָּה (ḥawwā)


στην πραγματικότητα

w rzeczywistości, rzeczywiście, faktycznie, istotnie

Στην πραγματικότητα αυτό που έκανες δεν έχει καμιά σημασία.

W rzeczywistości to, co zrobiłeś, nie ma żadnego znaczenia.

pl-στην_πραγματικότητα-el-adv_phrase-wXOe61d4


τετραπληγία

franc. tétraplégie zapożyczenie powrotne od gr. τετρα- + πληγή + -ία


πειρατής

(1.1) koine πειρατής ← gr. πειρῶ
(1.2-4) od (1.1)


γογγύλι

Brassica oleracea var. gongyloides, kalarepa (roślina)


πραγματικός

rzeczywisty, realny, prawdziwy, autentyczny

Είσαι πραγματικός φίλος.


ιώτα

forma równoważna: γιώτα

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Alfabet


αλληλο-

wyraża często relację wzajemności, dlatego też często czasowniki złożone z tym formantem używane są tylko w liczbie mnogiej


αλληλογραφώ

n.gr. αλληλο- + -γραφώ

Για πολλά χρόνια αλληλογραφούσα με μια φίλη μου απ' τη Θεσσαλονίκη.

Długie lata korespondowałem/am z jedną koleżanką z Salonik.


η άλλη όψη του νομίσματος

pl-η_άλλη_όψη_του_νομίσματος-el-unknown-3pGGnPqt


Νήσοι Κόκος

jest to nazwa oficjalna, chociaż spotyka się też nazwę potoczną Νησιά Κόκος


αλληλογραφία

n.gr. αλληλογραφώ + -ία


ουράνιο τόξο

Μετά τη βροχή βγαίνει πάντα το ουράνιο τόξο.


Οκτώβρης

forma równoważna: Οκτώβριος


η άλλη πλευρά του νομίσματος

pl-η_άλλη_πλευρά_του_νομίσματος-el-unknown-3pGGnPqt


αγγελία

ogłoszenie, zapowiedź, obwieszczenie, komunikat

Διάβασα την αγγελία του γάμου του πρίγκιπα Γουίλιαμ με την Κέιτ Μίντλετον.

Przeczytałem/am zapowiedź ślubu księcia Williama z Kate Middleton.


νομός

nie mylić z: νόμος

nomos (jednostka podziału terrytorialnego Grecji), prefektura


διαβατήριο

(1.1) od formy n przymiotnika gr. διαβατήριος


αμειψισπορά

gr. ἄμειψις → zmiana + σπορά


νόμισμα

η άλλη όψη του νομίσματος / η άλλη πλευρά του νομίσματος

Η δραχμή ήταν το νόμισμα της Ελλάδας μέχρι τα τέλη του 2001.

Drachma była walutą Grecji do końca roku 2001.

Τα νομίσματα είναι φτιαγμένα από μέταλλο.


σουρλουλού

prawdopodobnie z weneckiego turlulu → bezsensowny, głupi

ulicznica, kobieta lekkich obyczajów, lafirynda


υπεριώδης

n.gr. υπερ- + ιώδης


θαλάσσιο σκι

Το πρώτο παγκόσμιο πρωτάθλημα θαλάσσιου σκι έγινε το 1949.

Pierwsze mistrzostwa świata w narciarstwie wodnym odbyły się w 1949 roku.


εκπαραθύρωση

n.gr. εκ- + παράθυρο < tłumaczenie franc. défenestration

usunięcie, wyrzucenie, wydalenie (kogoś ze stanowiska, z pozycji)

Μετά την εκπαραθύρωση του προπονητή, η ομάδα μας έχασε τον τελευταίο αγώνα με 3:0.

Po wyrzuceniu trenera, nasza drużyna przegrała ostatni mecz wynikiem 3:0.


Έρωτας

forma równoważna: Έρως m


Έρως

forma równoważna: Έρωτας n


εξαρχής

gr. ἐξ ἀρχῆς

Εξαρχής σου είπα ότι δεν πρόκειται να σε υποστηρίξω

Od początku ci powiedziałam(/łem), że nie będę dać ci poparcia


όμποε

Το όμποε είναι ξύλινο πνευστό όργανο που έχει διπλό γλωσσίδι.

Obój jest drewnianym instrumentem dętym, który ma podwójny stroik.


φορτώνω

gr. φορτῶ < gr. φόρτος

Ο παππούς μου φόρτωσε τα πράγματα σ' ένα κάρο και ξεκίνησε για την Αθήνα.

Mój dziadek załadował rzeczy na wóz i wyruszył w kierunku Aten.

obarczać (kogoś), obciążać (kogoś), obładowywać (kogoś), zrzucać (na kogoś)

Η γυναίκα μου με φορτώνει με όλες τις δουλειές του σπιτιού.

Moja żona obarcza mnie wszystkim robotami domowymi.

ładować, ładować się, załadowywać, załadowywać się

Η σελίδα του περιοδικού φορτώνει πολύ γρήγορα.

Strona czasopisma ładuje się bardzo szybko.


λαθροθήρας

gr. λαθραῖος + -θήρας


αγνοώ

Πώς είναι δυνατό να αγνοείς την ιστορία της πατρίδας σου!

Jak to jest możliwe, żebyś nie znał historii swojej ojczyzny!

Πολλοί οδηγοί αγνοούν το όριο ταχύτητας εντός κατοικημένων περιοχών.

Wielu kierowców lekceważy ograniczenie prędkości na obszarach zamieszkałych.


αγέλη

Το χειμώνα, όταν επέστρεφα σπίτι μου μετά το σχολείο, συνάντησα ξαφνικά μια αγέλη λύκων.

Zimą, kiedy wracałem do domu po szkole, natknąłem się nagle na watahę wilków.

Μια αγέλη οπαδών μιας ποδοσφαιρικής ομάδας κατέστρεψε τις εγκαταστάσεις του γηπέδου.

Zgraja kibiców pewnej drużyny piłkarskiej zniszczyła instalacje stadionu.


νούφαρο

Τα νούφαρα έχουν μεγάλα φύλλα και μεγάλα λευκά ή κίτρινα άνθη.

Nenufary mają duże liście i duże białe lub żółte kwiaty.


αραβόσιτος

(1.1) n.gr. άραβας, σίτος (ponieważ została przywieziona do Grecji z krajów arabskich)

forma równoważna, potoczna αραποσίτι


σλοβενικά

forma potoczna σλοβένικα


σλοβενικά

forma potoczna σλοβένικα

, i lm n od: σλοβενικός


μερίδα

οικογενειακή μερίδα

rejestr rodzinny (oficjalny wpis w rejestrze gminy)


σαξοφωνίστρια

n.gr. σαξοφωνίστας + -τρια


σαξοφωνίστας

n.gr. σαξόφωνο + -ίστας


προσπάθεια

zob. προσπαθώ

Το έκανα χωρίς καμιά προσπάθεια.

Να κάνουμε μια τελευταία προσπάθεια συμφιλίωσης των δύο πλευρών.

Zróbmy ostatnią próbę pojednania obu stron.


αδιάκοπος

gr. ἀδιάκοπος

Για να επιτύχεις, πρέπει να καταβάλεις αδιάκοπες προσπάθειες .

Aby osiągnąć sukces, powinieneś dołożyć nieustannych starań.


Ε.Π.Ε.

εταιρεία περιορισμένης ευθύνης → sp. z o.o. (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością)


εταιρεία περιορισμένης ευθύνης

pl-εταιρεία_περιορισμένης_ευθύνης-el-noun-custZgXC


πρόσφατα

zob. πρόσφατος

Πρόσφατα έγιναν μεγάλοι σεισμοί στην Ιαπωνία.

Ostatnio miały miejsce wielkie trzęsienia ziemi w Japonii.


μετανάστρια

forma żeńska od μετανάστης


παλιννόστηση

zob. παλιννοστώ

Πριν από λίγα χρόνια άρχισε η παλιννόστηση των Ελλήνων από το εξωτερικό.

Przed kilkoma laty zaczęła się reemigracja Greków z zagranicy.

powrót, nawrót (do przekonań, idei itp.)


μεταναστεύω

gr. μεταναστεύω

Παλιά πολλοί Έλληνες μετανάστευσαν στη Γερμανία.

Kiedyś wielu Greków wyemigrowało do Niemiec.


μετανάστης

gr. μετανάστης

Η Μαρία Κάλλας γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη σε μια οικογένεια Ελλήνων μεταναστών.

urodziła się w Nowym Jorku w rodzinie greckich emigrantów.


δάφνη

αναπαύομαι στις δάφνες μου / επαναπαύομαι στις δάφνες μου

liść wawrzynu; liść bobkowy, liść laurowy


κοριτσίστικος

n.gr. κορίτσι + -ίστικος

Αυτό το κατάστημα προσφέρει κοριτσίστικα ρούχα.


αδημονώ

Αδημονούσα να ξαναδώ και να φιλήσω την κόρη μου ύστερα από τόσα χρόνια.

Oczekiwałem/am z niecierpliwością, aby ponownie zobaczyć i ucałować swą córkę po tylu latach.


αδιάβλητος

gr. ἀδιάβλητος

Είναι ένας έντιμος και αδιάβλητος δικαστής.


αδέξιος

gr. ἀδέξιος < gr. ἀ- + δεξιός

Είσαι πολύ αδέξιος οδηγός.


αγωγός

gr. ἀγωγός (agōgós) < gr. ἄγω (ágō) → prowadzić

Το ξύλο είναι κακός αγωγός της θερμότητας και του ηλεκτρισμού.

Drewno jest złym przewodnikiem ciepła i elektryczności.


το έχω στην άκρη της γλώσσας μου

mieć coś na końcu języka; mam to na końcu swojego języka

pl-το_έχω_στην_άκρη_της_γλώσσας_μου-el-unknown-ZJEzLaii


πέτρα

όποια πέτρα κι αν σηκώσεις θα τον βρεις από κάτω

πιάνω την πέτρα και γίνεται χρυσάφι είμαι χρυσοχέρης (zazwyczaj w trzeciej osobie)

στίβω την πέτρα (zazwyczaj w trzeciej osobie)


κάππαρη

forma równoważna: κάπαρη ż


νοίκι

śr.gr. νοίκιν


μαύρο χιούμορ

zobacz też: Indeks: Nowogrecki - Związki frazeologiczne


ενοίκιο

gr. ἐνοίκιον


αίσθηση του χιούμορ

zob. Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne


παχουλός

pulchny, pyzaty, tłuściutki, grubiutki (o osobach, zwierzętach i częściach ciała)


απλός

prosty, oszczędny (w stylu życia, dekoracji, środkach wyrazu)

prosty, zwykły, codzienny (o rzeczach, sprawach, zjawiskach)

prosty, niewykształcony, naiwny (o człowieku)


Ιησούς

(1.1) gr. Ἰησοῦς < hebr. יהושוע (jehoszua)


κελοφάνη

zob. σελοφάν


Ορχομενός

(1.1) gr. Ὀρχομενός


γόγγολη

nie mylić z: γογγύλη


παρασκευή

(1.1) gr. παρασκευή


πληθυντικός

(1.1) gr. πληθύνω
(2.1) synekdocha od πληθυντικός αριθμός


άρτος

por. ψωμί, καρβέλι


φιλολογία

(1.1) gr. φιλολογία < gr. φίλος + λόγος


λίθος

papierek lakmusowy, klucz, sprawdzian, kryterium, kamień probierczy


ηφαιστειογενής

(1.1) ηφαίστειο + -γενής

utworzony poprzez działania wulkanu, wylewny, wulkaniczny


πλήρης

το λεωφορείο / τρένο / αεροπλάνο / ξενοδοχείο / … είναι πλήρες


ανακύκλωση

ανακύκλωση απορριμμάτων


καθημερινότητα

n.gr. καθημερινός + -ότητα


ενέχυρο

gr. ἐνέχυρον


ξηλώνω

Πρέπει να ξηλώσω αυτό το κουμπί.


κλουβί

Εσύ, παιδί μου, είσαι να σε βάλουνε σ' ένα κλουβί και να σε δείχνουνε στο τσίρκο.

Ciebie, moje dziecko, można umieścić w klatce i pokazywać w cyrku.


στήνω

stawiać, nastawiać, montować, instalować, zastawić

«Ο Μαλφόι σου έστησε παγίδα», είπε η Ερμιόνη στον Χάρι.

Malfoy zastawił na ciebie pułapkę», powiedziała Hermiona do Harrego.

J. Κ. Rowling Ο Χάρι Πότερ και η φιλοσοφική λίθος, tłum. Μάια Ρούτσου, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε., Αθήνα 1998, ISBN 960-274-348-4


αλλεργία

(1.1) n.gr. άλλος + έργον < gr. ἄλλος + ἔργον


Χρυσόστομος

gr. Χρυσόστομος < gr. χρυσόστομος → złotousty


οστεοπόρωση

zapożyczenie powrotne od ang. osteoporosis


σχηματίζω

gr. σχηματίζω


μονόπλευρος

Ένας μονόπλευρος έρωτας δεν μπορεί να κρατήσει πολύ καιρό.

Jednostronna miłość nie może utrzymać się długo.

jednoaspektowy, wąski, nieobiektywny, stronniczy

O δάσκαλος μας είναι μονόπλευρος.


επίστρωμα

zob. επιστρώνω

Εδώ είναι το επίστρομα της γης.


ίππος

gr. ἵππος → koń


παίρνω κάποιον στο μεζέ

drwić z kogoś ( brać kogoś na przekąskę)

pl-παίρνω_κάποιον_στο_μεζέ-el-phrase-sS8R8Gmn


κατάρτι

śr.gr. κατάρτιν prawdopodobnie synekdocha peryfrazy κατάρτιος ἱστός → tkanina przystosowalna


καταφύγιο

schronisko, schronienie, schron (budynek, w którym można schronić się)

Έχουμε δώσει καταφύγιο για τους φτωχούς

Πήρα το σκυλί από το καταφύγιο.


πρόταση

gr. πρότασις


μανούλι

(rzadziej o mężczyźnie) ciacho, przystojniak


υάκινθος

(1.1) gr. ὑάκινθος; starogreckie słowo jest jednym z nielicznych reliktów językowych pozostałych po Pelazgach, pierwotnych mieszkańcach Grecji zamieszkujących ten kraj w epoce kamiennej ok. 6000-3000 p.n.e., a wypartych przez ludy indoeuropejskie i przodków współczesnych Greków, którzy stanowili wówczas ludność napływową


επηρεάζω

gr. ἐπηρεάζω (epēreázō)

wywierać wpływ, wpływać na kogoś, powodować

Αυτό δεν επηρεάζει το μέλλον.


δράκοντας

Ο δράκοντας είναι το τέρας που τρώει πριγκίπισσες.

Smok jest potworem, który zjada księżniczki.


βάσανο

zob. βάσανος

Το βάσανο είναι ένα κομμάτι της ζωής.


μαξιλάρι

Εγώ κοιμάμαι πάντα χωρίς μαξιλάρι.


τραγουδιστής

n.gr. τραγουδώ + -ιστής

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Zawody

Αυτός είναι ο αγαπημένος μου τραγουδιστής.


τραγουδιστής

n.gr. τραγουδώ + -ιστής

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Zawody

ż → zob. τραγουδιστός


μεζές

często w liczbie mnogiej jako nazwa tradycyjnego greckiego dania serwowanego w lokalach np. do alkoholu.


θαλασσινός

n.gr. θάλασσα + -ινός


θαλασσινός

n.gr. θάλασσα + -ινός

mieszkaniec obszarów nadmorskich lub osoba pochodząca stamtąd

marynarz, osoba wykonująca pracę związaną z morzem


αλλιγάτορας

alternatywna pisownia: αλιγάτορας


αλιγάτορας

alternatywna pisownia: αλλιγάτορας


νεκρός

gr. νεκρός < gr. νέκυς

Ο νεκρός είναι κάποιος που δεν είναι ζωντανός.


θαλάσσιος

(1.1) gr. θαλάσσιος


Τόκιο

alternatywna pisownia: Τόκυο


καφέ

Πού είναι τα καφέ παπούτσια μου;


καφέ

nie mylić z tradycyjnym greckim καφενείο


νόμος

nie mylić z: νομός


έγγραφο

lp m έγγραφος

lp n έγγραφος


σπανακόπιτα

(1.1) n.gr. σπανάκι + πίτα → szpinak + pita (placek)


τρέχω

Τρέχω κάθε μέρα.


σπανάκι

(1.1-2) śr.gr. σπινάκιον < łac. spinaceum


κέφι

είμαι σε κέφι (/κέφια), έχω κέφι (/κέφια), κάνω κέφι

Κάνεις (/Έχεις) κέφι για βόλτα;


περήφανος

zob. υπερήφανος

Είμαι πολύ περήφανη ότι διαβάζεις τόσο καλά.

Jestem bardzo dumna, że tak dobrze się uczysz.

Εμείς, οι Έλληνες, είμαστε ένας περήφανος λαός.


αμύγδαλο

gr. ἀμύγδαλον

Μέσα σ' αυτό το γλυκό έχει αμύγδαλο.


σωλήνας

Αυτοί οι σωλήνες είναι πολύ μακροί.


Δανιμαρκία

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje Europy


Δημοκρατία του Κονγκό

pl-Δημοκρατία_του_Κονγκό-el-noun-J0TpPsYx


Μαρτινίκα

Martynika (departament zamorski Francji)


δυστυχώς

gr. δυστυχής

Δυστυχώς δε θα μπορέσω ν' αγοράσω αυτό το αμάξι γιατί είναι πανάκριβο.

Niestety, nie będę mógł kupić tego samochodu, bo jest strasznie drogi.

(jako jednowyrazowa odpowiedź eliptyczna) niestety, ale nie; na nieszczęście, tak

- Θα έρθεις μαζί μου στη συναυλία; - Δυστυχώς.

Pójdziesz ze mną na koncert? - Niestety, nie.

- Τελικά τι έγινε ο παππούς σου; Πέθανε; - Δυστυχώς.

W końcu co się stało z twoim dziadkiem? Umarł? - Na nieszczęście, tak.


ΠΓΔΜ

Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας → BJRM, Była Jugosłowiańska Republika Macedonii


βιαστικός

(aspekt czynny, o osobach) śpieszący się, nie mający czasu do stracenia

Επειδή ήμουν βιαστικός, έκανα πολλά λάθη.

Ponieważ śpieszyłem się, narobiłem wiele błędów.

Αρκεί μια βιαστική ματιά για να δεις όλα τα λάθη.

Wystarczy jedno szybkie spojrzenie, aby zobaczyć wszystkie błędy.


Γροιλανδία

Η Γροιλανδία είναι το μεγαλύτερο νησί του κόσμου.

Grenlandia jest największą wyspą świata.


Σκωτία

wariant pisowni: Σκοτία ż


σιδερένιος

n.gr. σίδερο


σιδερένιος

n.gr. σίδερο


ωκεανογραφία

n.gr. ωκεανός + -γραφία


δεκάξι

forma równoważna: δεκαέξι

(użyty jako liczebnik porządkowy) szesnasty


δεκάξι

forma równoważna: δεκαέξι

w skali od 0 do 20


Αρκτικός Ωκεανός

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Geografia


Πουέρτο Ρίκο

Ελεύθερη Συνδεδεμένη Πολιτεία του Πουέρτο Ρίκο


συνταξιούχος

Είμαι συνταξιούχος καθηγητής λογοτεχνίας.

Jestem emerytowanym profesorem literatury.


δεκαέξι

forma równoważna: δεκάξι

Είμαι δεκαέξι χρονών.

Ανοίξτε όλοι το βιβλίο στη σελίδα δεκαέξι.

Otwórzcie wszyscy książkę na stronie szesnastej.


δεκαέξι

forma równoważna: δεκάξι

w skali od 0 do 20

Πήρα δεκαέξι στα μαθηματικά.


Άρτεμις

(1.1) gr. Ἄρτεμις → Artemida
(1.2) od (1.1)

inna pisownia: Άρτεμη ż


άδειος

Τις νύχτες περπατώ στους άδειους δρόμους της πόλης.

Nocami spaceruję po pustych ulicach miasta.

Τώρα έγινα συνταξιούχος κι έχω πολλές μέρες άδειες.

Teraz stałem się emerytem i mam dużo wolnych dni.


Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι

pl-Βρετανικές_Παρθένοι_Νήσοι-el-noun-nN62jn0a


Άρης

Η αποστολή στον Άρη θα ερευνήσει την ατμόσφαιρα του πλανήτη.

Wyprawa na Marsa zbada atmosferę tej planety.

imię męskie, zdrobnienie od Αριστείδης, Αριστοτέλης, Βελισσάριος


Γουαδελούπη

Gwadelupa (terytorium zamorskie Francji)


ΗΠΑ

Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής → USA, Stany Zjednoczone Ameryki


Άγιος Χριστόφορος και Νέβις

Ομοσπονδία του Αγίου Χριστόφορου και του Νέβις

pl-Άγιος_Χριστόφορος_και_Νέβις-el-noun-IMUuP9O0


pl-Ομοσπονδία_του_Αγίου_Χριστόφορου_και_του_Νέβις-el-noun-PDq4G3O-


Ελλάς

Hellas (człon w nazwach klubów sportowych i firm nawiązujących do Grecji)


Λευκορωσσία

wariant pisowni: Λευκορωσία ż


Κοσσυφοπέδιο

(1859) gr. κόσσυφος + πεδίον → kos + pole, kalka językowa z serbskiego Косово поље


Βασίλειο του Μπουτάν

pl-Βασίλειο_του_Μπουτάν-el-noun-Rcl6je9V


Χονγκ Κονγκ

Ειδική Διοικητική Περιοχή του Χονγκ Κονγκ


Νίγηρ

forma równoważna: Νίγηρας m


Νήσοι Φερόες

Wyspy Owcze (terytorium autonomiczne Danii)


Βερμούδες

Bermudy (terytorium zależne Wielkiej Brytanii)


Αμερικανικές Παρθένοι Νήσοι

pl-Αμερικανικές_Παρθένοι_Νήσοι-el-noun-5K1sHqKf


ΔΦΑ

Διεθνές Φωνητικό Αλφάβητο → IPA, międzynarodowy alfabet fonetyczny


ηλεκτρονικός υπολογιστής

pl-ηλεκτρονικός_υπολογιστής-el-noun-vYI3kdFb


Αδάμ

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona


Πρωτοχρονιά

n.gr. πρωτο- + χρονιά


Παπούα Νέα Γουινέα

oficjalna nazwa: Παπουασία-Νέα Γουινέα; oficjalna pełna nazwa: Ανεξάρτητο Κράτος της Παπουασίας-Νέας Γουινέας


παρθένος

gr. παρθένος

dziewiczy, nietknięty, niezbadany, czysty


παρθένος

gr. παρθένος


παρθένος

gr. παρθένος


μούσα

zobacz też: Καλλιόπη • Κλειώ • Ερατώ • Ευτέρπη • Μελπομένη • Πολύμνια • Τερψιχόρη • Θάλεια • Ουρανία


Σαράγεβο

froma równoważna: Σαράγιεβο


Παπουασία-Νέα Γουινέα

spotykane nieoficjalne nazwy: Παπούα Νέα Γουινέα, Παπούα-Νέα Γουινέα

pl-Παπουασία-Νέα_Γουινέα-el-noun-2qxttfjR


Ήλιος

Η Γη είναι ένας πλανήτης, που περιστρέφεται γύρω από τον Ήλιο.

Ziemia jest planetą, która krąży dookoła Słońca.

Οι πλανήτες δεν έχουν δικό τους φως, αλλά φωτίζονται από τον Ήλιο.

Planety nie mają własnego światła, a są oświetlane przez Słońce.

Οι πλανήτες είναι δορυφόροι του Ήλιου και σχηματίζουν μαζί με αυτόν το ηλιακό σύστημα.

Planety są satelitami Słońca i tworzą razem z nim Układ Słoneczny.


επιδόρπιο

gr. ἐπιδόρπιος

Τι θες για επιδόρπιο;


ασήμι

gr. ἄσημος → nieopieczętowany, niebity: przymiotnik używany z rzeczownikami ἄργυρος → srebro, χρυσός → złoto


δίλημμα

dylemat, problem, kłopot, kłopotliwa sytuacja

Βρίσκομαι σε μεγαλο δίλημμα: να παντρευτώ ή να μην παντρευτώ;

Stanąłem przed wielkim dylematem: żenić się czy nie żenić się?


πρωτόκολλο

rejestr, księga rejestracyjna, repertorium


ησιόδειος

gr. Ἡσιόδειος


νόσος των τρελών αγελάδων

choroba szalonych krów, gąbczasta encefalopatia bydła

pl-νόσος_των_τρελών_αγελάδων-el-noun-bhejcLu2


ΣΕΒ

Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών → Federacja Biznesu i Przemysłu (stowarzyszenie greckie)

Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών → Federacja Greckiego Przemysłu (dawna nazwa greckiej Federacji Biznesu i Przemysłu)


καναδέζικος

n.gr. Καναδέζος + -ικος


Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οργανώνει κοινά σεμινάρια για τους εκπαιδευτικούς κρατών-μελών της.

Komisja Europejska organizuje seminaria dla nauczycieli swych państw członkowskich.


γαστρεντερίτιδα

n.gr. γαστρεντερ- + -ίτιδα

wirusowe zakażenie przewodu pokarmowego, nieżyt żołądka i jelit

Με συμπτώματα γαστρεντερίτιδας μεταφέρθηκαν περίπου εκατό άτομα στο κέντρο υγείας.

Z objawiami wirusowego zakażenia przewodu pokarmowego przewieziono około stu osób do ośrodka zdrowia.


αίσχος

(moralnie) bezeceństwo, łajdactwo, świństwo, machlojka

Δε θα συγχωρήσουμε τα αίσχη των πολιτικών μας.

Nie wybaczymy bezeceństwa naszych polityków.

(estetycznie) paskudztwo, obrzydliwość, ohyda, ohydztwo, szmira

Πήγα στο σινεμά να δω την ταινία, για την οποία είχαμε μιλήσει, αλλά ήταν αίσχος.

Poszedłem do kina, aby zobaczyć film, na temat którego rozmawialiśmy, ale to było ohydztwo.


ακμή

Ο Μεγαλέξαντρος πέθανε στην ακμή της δόξας του.

Aleksander Wielki zmarł u szczytu sławy.


λειτουργία

gr. λειτουργία

nie mylić z: λειτουργιά


οργανώνω

gr. ὄργανον + n.gr. -ώνω

Κάθε πρώτη Αυγούστου οργανώνω μία γιορτή για τα γενέθλιά μου.

Każdego pierwszego sierpnia urządzam przyjęcie na moje urodziny.


οικολογία

zapożyczenie powrotne: niem. Ökologie > n.gr. οίκος + -λογία


πίπα

Ο καπετάνιος άναψε την πίπα και αναστέναξε βαθιά.

Kapitan zapalił fajkę i westchnął głęboko.

głupstwo, niedorzeczność (zwykle w liczbie mnogiej)


βουβάλι

zdrobnienie od gr. βούβαλος → antylopa afrykańska


νάι

forma równoważna νέι

ney (rodzaj fleta z trzciny używanego w tureckiej, perskiej i arabskiej muzyce ludowej)


δεκαοχτώ

n.gr. δέκα + οχτώ

Θα φύγω διακοπές στις δεκαοχτώ Αυγούστου.

Wyjadę na wakacje / urlop osiemnastego sierpnia.


δεκαοχτώ

n.gr. δέκα + οχτώ


δένδρο

ta forma – bliższa etymologicznie swego źródła – jest rzadziej używana niż forma δέντρο; grupa spółgłosek νδρ przechodzi w ντρ.


Δημοκρατία της Κίνας

por. Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας

pl-Δημοκρατία_της_Κίνας-el-noun-g6xx-YNC


Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας

por. Δημοκρατία της Κίνας

pl-Λαϊκή_Δημοκρατία_της_Κίνας-el-noun-QJd07BPV


μαντολίνο

Ο πατέρας μου έπαιζε μαντολίνο.


κεφαλάκι

Το μωράκι γεννήθηκε με μακρόστενο κεφαλάκι.

Dzieciątko urodziło się z podłużną główką.

głowa kozia lub barania, głowizna (surowiec spożywczy)

Πρέπει να πλύνεις το κεφαλάκι αρνιού πριν το βάλεις να βράσει σε μπόλικο νερό.

Musisz wymyć głowę jagnięcą, zanim ją włożysz, aby się zagotowała w dużej ilości wody.

pieczona głowa – kozia lub barania (potrawa)

Το έδεσμα που όλοι απολαύσαμε μέχρι τελευταίου πετσιού, ήταν το ψητό κεφαλάκι του αρνιού γάλακτος.

Potrawą, którą wszyscy rozkoszowaliśmy się aż do ostatniej skórki, była pieczona głowa z jagnięcia oseska.

Υλικά: 1/5 κιλού μελιτζάνες, 1/2 κιλό καρύδια, ένα κεφαλάκι σκόρδο, λάδι, ξύδι, κόκκινο πιπέρι.

Składniki: 1/5 kilograma bakłażanów, 1/2 kilograma orzechów włoskich, jedna główka czosnku, oliwa, ocet winny, papryka.

Z Internetu: Παραδοσιακές Σερραϊκές Συνταγές


κεφαλή

forma równoważna: κεφάλι n

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Części ciała


μιλώ

forma równoważna: μιλάω


πηγούνι

forma równoważna: πιγούνι


ο πεινασμένος καρβέλια ονειρεύεται

pl-ο_πεινασμένος_καρβέλια_ονειρεύεται-el-unknown-wCUPTQWd


όποιος πεινάει καρβέλια ονειρεύεται

pl-όποιος_πεινάει_καρβέλια_ονειρεύεται-el-unknown-wCUPTQWd


ο νηστικός καρβέλια ονειρεύεται

pl-ο_νηστικός_καρβέλια_ονειρεύεται-el-unknown-wCUPTQWd


πιγούνι

forma równoważna: πηγούνι


κορώνα

forma aktualna: κορόνα


ρόδι

forma równoważna: ρόιδι


πέλαγος

zob. θάλασσα

formy równoważne πέλαγο, πέλαο


μαθηματικά

n lm od μαθηματικός


διαφήμιση

n.gr. διαφημίζω + -ση


λαγός

(1.1) gr. λαγός (dialekt attycki, joński i dorycki dla λαγώς/λαγῶς)


κίνδυνος

gr. κίνδυνος

niebezpieczeństwo, zagrożenie, ryzyko, groźba

Σήμερα ένας μεγάλος κίνδυνος απειλεί την ανθρωπότητα

Dzisiaj ludzkości grozi wielkie niebezpieczeństwo.


κλειτορίδα

koine κλειτορίς, B. κλειτορίδα


αγκίστρι

El-αγκίστρι.ogg


άθλιος

nędzny, podły, kiepski, lichy, mizerny, żałosny


άθροισμα

(1.1) gr. ἄθροισμα


κόκκινο

n lp od: κόκκινος


διαμέρισμα

Το διαμέρισμά μου αποτελείται από τρία δωμάτια και μία κουζίνα.

Moje mieszkanie składa się z trzech pokoi i kuchni.


εκατοστόμετρο

(1.1) n.gr. εκατοστό + μέτρο


κοιλάδα

gr. κοιλάς > B. κοιλάδα


σοφός

Το να μιλάς λίγο είναι σοφό.


σλοβακικά

lm n σλοβακικός


κάβουρας

klucz szwedzki (rodzaj klucza nastawnego)


επιστολή

gr. ἐπιστολή


κράμα

mieszanina, amalgamat, zlepek, konglomerat


εξοχή

wysunięcie, występ, wypukłość, wybrzuszenie

teren pozamiejski / letniskowy, wieś, pole

Αύριο πάμε εκδρομή στην εξοχή.


σταρήθρα

forma częściej stosowana: σιταρήθρα


μαζοχίστρια

(1.1) n.gr. μαζοχιστής + -ίστρια


ελευθερία

(1.1) gr. ἐλευθερία

formy równoważne ελευθεριά, λευτεριά


Σερβία και Μαυροβούνιο

pl-Σερβία_και_Μαυροβούνιο-el-noun-8Aog5vzC


Δημοκρατία της Ιρλανδίας

pl-Δημοκρατία_της_Ιρλανδίας-el-noun-RAnCd4RU


αρσενικός

gr. ἀρσενικός, ἀρρενικός


αρσενικός

gr. ἀρσενικός, ἀρρενικός


φτερό

ανοίγω τα φτερά μου, απλώνω τα φτερά μου

κόβω τα φτερά κάποιου, ψαλιδίζω τα φτερά κάποιου

πέφτουν τα φτερά μου, μαζεύω τα φτερά μου

spotykana jest jeszcze forma πτερό, której dzisiaj zaleca się nie stosować

nie mylić z: λασπωτήρας → fartuch błotnika

skrzydło, łopata (wentylatora, wiatraka)


σιταρήθρα

forma rzadziej stosowana: σταρήθρα


υγιεινή

ż od υγιεινός


κύμα

fala, nasilenie się (jakiegoś zjawiska), przypływ

fala, rozchodzenie się (w przestrzeni zaburzenia)


αλφάβητος

gr. ἀλφάβητος < gr. ἄλφα + βῆτα


χιλιόγραμμο

n.gr. χιλιο- + -γραμμο


πυροσβεστήρας

n.gr. πυρο- + gr. σβεστήρ


μυθολογία

(1.1) gr. μυθολογία

mit, mniemanie (o kimś / czymś), legenda (na temat kogoś / czegoś)


Ινδός

Ο Ινδός εκβάλλει στην Αραβική Θάλασσα


κάλιο

nie mylić z: κάλλιο


μέση

gr. μέση < gr. μέσος


μοναστήρι

Στην κορυφή ενός βράχου έβλεπα τις στέγες ενός μοναστηριού.

Na szczycie skały zobaczyłem dachy monasteru.


χτες

forma równoważna: χθες


αίνιγμα

Ο Οιδίποδας κατάφερε να λύσει το αίνιγμα της Σφίγγας.


αγκάθι

gr. ἀκάνθιον


αγκυροβολώ

gr. ἀγκυροβολῶ

osiąść, zakotwiczyć się, zapuścić korzenie


αββάς

franc. abbaye < aram. abbā^([potrzebna transkrypcja na aramejski]) → ojciec

forma równoważna: αβάς m


Α

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Alfabet

alfa, majuskuła pierwszej litery alfabetu greckiego


Α

Ανατολή → wschód, na wschodzie • Ανατολικός → wschodni


αβίαστος

gr. ἀβίαστος


μολυβδένιο

forma równoważna: μολυβδαίνιο


Χριστόφορος

(1.1) gr. Χριστόφορος < gr. Χριστός + φέρω → Chrystus + noszę (przenoszę) → dosł. „niosący Chrystusa”

forma równoważna: Χριστοφόρος m

imię męskie Krzysztofor, Christoforos, Krzysztof


Λέων

zobacz też: Κριός • Ταύρος • Δίδυμος • Καρκίνος • Λέων • Παρθένος • Ζυγός • Σκορπιός • Τοξότης • Αιγόκερως • Υδροχόος • Ιχθείς

Η κόρη μου γεννήθηκε στο Λέοντα.


αίθουσα

El-αίθουσα.ogg


παπάκι

Αριστερά από το παπάκι γράφουμε το ηλεκτρονικό μας όνομα, και δεξιά το χώρο στον οποίο στέλνουμε το μήνυμα.

Na lewo od małpy piszemy naszą elektroniczną nazwę, a na prawo domenę, do której wysyłamy wiadomość.


μονή

ż , lp od μονός


αδιάβροχο

m od αδιάβροχος

n od αδιάβροχος


απόγευμα

forma równoważna: απόγεμα


βορράς

północ (północna część jakiegoś terytorium)

północ (terytoria w pobliżu bieguna północnego)


γορίλας

forma przestarzała, ale jeszcze spotykana: γορίλλας


αγνωστικισμός

n.gr. αγνωστικιστής + -ισμός


αηδόνι

μου κόστισε ο κούκος αηδόνι, μου στοίχισε ο κούκος αηδόνι


αϊνστάνιο

inna pisownia: αϊνσταΐνιο


γορίλλας

forma przestarzała, której należy unikać w pisowni

zob. γορίλας


δολλάριο

forma przestarzała obecnie wypierana przez δολάριο

zob. δολάριο


αγρότης

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Zawody


δεδομένα

lm od δεδομένο


εχτές

formy równoważne: χτες, εχθές, χθες


αδράνεια

gr. ἀδράνεια


επικοινωνία

kontakt, łączność, komunikacja, przekazywanie, przekaz


αδυναμία

gr. ἀδυναμία


ακαδημαϊκός

koine Ἀκαδημαϊκός


ακαδημαϊκός

koine Ἀκαδημαϊκός


ακαδημαϊκός

koine Ἀκαδημαϊκός


ασθένεια

gr. ἀσθένεια


αντίχειρας

koine ἀντίχειρ

Ο αντίχειρας έχει μόνο δύο φάλαγγες.


υπογραφή

koine ὑπογραφή


α

alfa, minuskuła pierwszej litery alfabetu greckiego


α

oznaczający silne emocje: podziw, zdziwienie, zaskoczenie, radość, złość, itp.


αντίθετος

gr. ἀντίθετος

przeciwstawny, przeciwstawiający się, przeciwny, niesprzyjający


εβραϊκά

n lm od εβραϊκός


εβραϊκά

n lm od εβραϊκός


εβραϊκά

n lm od εβραϊκός

lm n od εβραϊκός


τυφλοπόντικας

n.gr. τυφλός + ποντικός


αναλογία

gr. ἀναλογία


υδραγωγείο

koine ὑδραγωγεῖον


ηλίανθος

n.gr. ήλιος + άνθος


διάμετρος

gr. διάμετρος


τραπεζίτης

n.gr. τραπέζι + -ίτης


ειρωνεία

gr. εἰρωνεία


εγκαταλείπω

gr. ἐγκαταλείπω → porzucać


διακόσιοι

Διακόσιοι άνδρες περίμεναν στην ουρά για να καταθέσουν αίτηση για μια θέση εργασίας.

Dwustu chłopa czekało w kolejce, aby złożyć podanie o miejsce pracy.


τηλεπικοινωνία

n.gr. τηλε + επικοινωνία


διαβήτης

(1.1) gr. διαβήτης (diabḗtēs) < gr. διαβαίνω


θησαυρός

(1.1) gr. θησαυρός


θηλαστικά

zob. θηλαστικός


ψείρα

maczek, drobne pismo (zwykle w liczbie mnogiej)

bzdury, bezsensowne rzeczy (zwykle w liczbie mnogiej)


ακριβώς

zob. ακριβής

rzeczywiście, tak jest, dokładnie (dla potwierdzenia)


αδέκαστος

gr. ἀδέκαστος

nieprzekupny, nieskorumpowany, uczciwy, niesprzedajny

Χρειαζόμαστε αδέκαστους ανεξάρτητους δικαστές.

Potrzebujemy nieskorumpowanych niezawisłych sędziów.


κοκκινο-

zob. κόκκινος


κρυπτόν

forma równoważna κρυπτό


θύμα

Στον πόλεμο, το πρώτο θύμα είναι η αλήθεια.

Na wojnie pierwszą ofiarą jest prawda. (przypisuje się Ajschylosowi

αποδίδεται στον Αισχύλο


κρυπτό

forma równoważna: κρυπτόν


κρυπτό

forma równoważna: κρυπτόν

zob. κρυπτός


μαγιά

(1.1) tur. maya < pers. مايه (māya)
(1.2) od (1.1)

zaczyn (coś lub ktoś, kto zapoczątkowuje)


αρθρόποδο

zapożyczenie powrotne od franc. arthropode < gr. ἄρθρον + πούς

najczęściej w liczbie mnogiej


κλείνω

nie mylić z homofonem κλίνω


κλείνω

nie mylić z homofonem κλίνω


αβέβαιος

gr. ἀβέβαιος

(o osobach) niepewny, niemający pewności (co do czegoś), niespokojny (o coś)


κωπηλασία

gr. κωπηλασία


κολοκυθιά

Cucurbita pepo, kabaczek, dynia szparagowa


χυμός

sok, płyn ciała, humor (według Hipokratesa)


κοκκινολαίμης

n.gr. κοκκινο- + λαιμός


κύβος

Όλες οι έδρες ενός κύβου είναι τετράγωνα και είναι ίσες μεταξύ τους.

Wszystkie ściany sześcianu foremnego są kwadratami i są sobie równe.

kostka (przedmiot w kształcie sześcianu: cukru, mięsa, sera itp.)

Κόψε ένα καρότο σε μικρούς κύβους.


κεχρί

ο νους του στο κεχρί

tylko to mu w głowie (może mieć odcień erotyczny)


κόκαλο

śr.gr. κόκκαλον < gr. κόκκαλος


κουπολάτης

śr.gr. κοπολάτης < gr. κωπηλάτης


μέλος

członek (jakiejś organizacji), stowarzyszony


μουνί

ο κόσμος καίγεται και το μουνί χτενίζεται

a cipa się czesze (mówi się w poważnych sytuacjach

gdy ktoś zajmuje się błahostkami zamiast podjąć odpowiednie działania)


κυβερνήτης

gr. κυβερνήτης


Κάνες

forma równoważna: Κάννες


Κέρκυρα

El-Κέρκυρα.ogg


μπαλόνι

balon (w angiplastyce do poszerzania tętnic)


τους

forma biernika od αυτοί w funkcji dopełnienia bliższego: ich

Οι μαθητές μου δεν ήρθαν στο μάθημα – τους είδα να πάνε στο καφενείο.

Moi uczniowie nie przyszli na lekcję; widziałem/am ich, jak poszli do kafejki.

forma biernika od αυτοί w funkcji dopełnienia dalszego: im

Την επόμενη μέρα τους είπα, ότι θα τους τιμωρήσω αν ξανακάνουν κάτι παρόμοιο στο μέλλον.

Następnego dnia powiedziałem/am im, że ukarzę ich, jeżeli ponownie zrobią coś podobnego w przyszłości.


τους

Ξέρω καλά τους μαθητές μου.


τους

Όλοι οι μαθητές ήρθαν με τους γονείς τους.

Wszyscy uczniowie przyszli ze swoimi rodzicami.


Κάννες

forma równoważna i zalecana w użyciu: Κάνες

Οι Κάννες βρίσκονται στην Κυανή Ακτή

Cannes znajduje się na Lazurowym Wybrzeżu.


κυδώνι

(1.1) od gr. Κυδώνια μῆλα → cydońskie jabłka < Κυδωνία → Cydonia, hist. miasto-państwo na pn.-zach. wybrzeżu Krety


στάρι

forma równoważna: σιτάρι


αλμπατρός

forma równoważna: άλμπατρος


άλμπατρος

forma równoważna: αλμπατρός


πορτοκαλί

zob. πορτοκαλής


πολιτική

zob. πολιτικός


περιβάλλον

ims. n od περιβάλλω


ξαφνικά

zob. ξαφνικός


ξαφνικά

zob. ξαφνικός

lm od zob. ξαφνικός


έκθεμα

przeważnie w liczbie mnogiej


ξυλεία

koine ξυλεία


έμφραγμα του μυοκαρδίου

forma bez rodzajnika: έμφραγμα μυοκαρδίου

pl-έμφραγμα_του_μυοκαρδίου-el-noun-8y6Y6KWL


μυοκάρδιο

έμφραγμα μυοκαρδίου / έμφραγμα του μυοκαρδίου


παγόβουνο

n.gr. πάγος + βουνό

Τα παγόβουνα είναι επικίνδυνα για τη ναυσιπλοΐα.

Góry lodowe są niebezpieczne dla żeglugi.


Όλυμπος

Ο Όλυμπος είναι το ψηλότερο βουνό της Ελλάδας.

Οι θεοί του Ολύμπου είναι δώδεκα: ο Δίας, η Ήρα, ο Απόλλωνας, η Αθηνά, ο Ερμής, η Αφροδίτη, η Άρτεμη, ο Ποσειδώνας, ο Άρης, η Δήμητρα, ο Ήφαιστος και η Εστία.

Jest dwunastu bogów Olimpu: Zeus, Hera, Apollo, Atena, Hermes, Afrodyta, Artemida, Posejdon, Ares, Demeter, Hefajstos i Hestia.


ήσυχα

lm n od ήσυχος


χαλκοκουρούνα

Coracias garrulus, kraska, kraska zwyczajna


σπέρμα

(1) gr. σπέρμα


πόρνη

Στο μπουρδέλο οι πόρνες φοράγανε πάντοτε κάτω από τη ρόμπα κιλότα και σουτιέν.

W burdelu prostytutki nosiły zawsze pod peniuarem majtki i biustonosz.


έμφραγμα

gr. ἔμφραγμα


σαμάριο

(1.1) n.łac. samarium < franc. samarskite - od nazwiska rosyjskiego pułkownika Samarskiego, funkcjonariusza kopalni na Uralu, gdzie odkryto minerał o tej nazwie


ατμόσφαιρα

forma równoważna rzadziej spotykana ατμοσφαίρα

Η Γη περιβάλλεται από ατμόσφαιρα, δηλαδή ένα στρώμα από αέρα.

Ziemia jest otoczona atmosferą, inaczej mówiąc warstwą powietrza.


σιτάρι

forma równoważna: στάρι

Το σιτάρι αποτελεί την πιο διαδεδομένη καλλιέργεια στην Ελλάδα.

Pszenica stanowi najbardziej rozpowszechnioną uprawę w Grecjii.


διαπασών

(1.1) gr. διαπασῶν < διά πασῶν χορδῶν (wszystkimi strunami)


στάση

zob. στάθμευση, σταθμός


χιλιετία

gr. χιλιετής + -ία


παπαδάκι

Στην Ορθόδοξη Εκκλησία τα παπαδάκια φοράνε τα στιχάρια.

W Kościele prawosławnym ministranci noszą stichariony.


βιβλιοδετείο

n.gr. βιβλιοδέτης + -είο


βιβλιοδέτης

n.gr. βιβλιο- + gr. -δέτης


εικοσάρι

dwudziestak, dwudziestka (banknot, moneta o wartości dwudziestu podstawowych jednostek monetarnych)

dwudziestka (najwyższa ocena w niektórych greckich szkołach)


παπάς

αν είσαι και παπάς με την αράδα σου θα πας

το πολύ το Κύριε ελέησον το βαριέται κι ο παπάς

τώρα που βρήκαμε παπά, να θάψουμε πέντ' έξι

nie mylić z: πάπας

inny wariant zapisu – παππάς

Ο Νίκος φίλησε το χέρι του παπά.

Ο Κώστας χειροτονήθηκε παπάς.

Kostas otrzymał chirotonię na prezbitera.

Νίκησε έχοντας καρέ του παπά.

Σταμάτησαν να παίζουν τον παπά όταν ήρθε η αστυνομία.

Przestali grać w trzy karty, gdy przyjechała policja.


παπαδιά

Στην συναυλία ήρθε ένας παπάς με την παπαδιά του.

Na koncert przyszedł pewien pop ze swoją popadią.


Δίας

Απ' το χάρο δεν μπορεί κι ο Δίας να σε σώσει.

Η NASA ανακάλυψε ότι υπάρχει ένας πραγματικός ωκεανός σ' ένα από τα φεγγάρια του Δία.

NASA odkryła, że istnieje prawdziwy ocean na jednym z księżyców Jowisza.


ρήγας

"Λένε πως μια φορά κι έναν καιρό ζούσε σ’ έναν τόπο ένας ρήγας μεγάλος και τρανός".

Mówią, że pewnego razu żył gdzieś pewien wielki i potężny król”.

Δημήτρης Προύσαλης. Ελληνόφωνα παραμύθια από την Κάτω Ιταλία. Εκδόσεις Απόπειρα, Ateny 2008.

Ήξερε ότι θα νικήσει γιατί είχε καρέ του ρήγα στο χέρι.

Wiedział/a, że wygra, ponieważ miał/a karetę króli na ręce.


όμμα

"…η κόρη και το όμμα είναι εξ ύδατος"

Arystoteles:Περί Αισθήσεως και Αισθητών, tłum. Π. Γρατσιάτου, 1912.


γράμματα

edukacja, szkolnictwo, umiejętność czytania i pisania


Βολιβιανός

zob. βολιβιανός


νοτιανατολικός

forma równoważna νοτιοανατολικός

Η Δημοκρατία της Αλβανίας είναι μια χώρα στη νοτιανατολική Ευρώπη.

Republika Albanii jest państwem w południowo-wschodniej Europie.


ανθότυρο

(1.1) gr. ανθότυρος < gr. ἄνθος + τυρός → kwiat + ser


λόγω

(1.1) C. od gr. λόγος → przyczyna, racja

Λόγω της δουλειάς μου ταξιδεύω πολύ συχνά.

Ze względu na moją pracę, podróżuję bardzo często.


ζηλωτής

gr. ζηλωτής, zob. ζηλώ

fundamentalista, ortodoks, fanatyk religijny


ευτυχώς

(jako jednowyrazowa odpowiedź eliptyczna) na szczęście, tak


πηγαδάκι

grupka rozdyskutowanych osób zebranych w kółko

Μετά τη διάλεξη κάναμε πηγαδάκια και συζητούσαμε.

Po prelekcji zebraliśmy się grupkami i dyskutowaliśmy.


ξεροπήγαδο

n.gr. ξερο- + πηγάδι


πηγάδι

κατουράω στο πηγάδι

ktoś od macochy: zwykle jako pytanie w czasie przeszłym wyrażające skargę


ευθεία

ż lp od: ευθύς


ευθύς

(o osobach) szczery, dobry, uczciwy, prawy

Είναι ένας καλός πολιτικός και ευθύς άνθρωπος.


παστίτσιο

(1.1) wł. pasticcio
(1.2) franc. pastiche < wł. pasticcio

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Jedzenie

pasticjo (tradycyjna potrawa śródziemnomorska, m.in. grecka i włoska)


αδύνατο φύλο

zob. Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne


τριπλός

(1.1) gr. τριπλοῦς


ταραμοσαλάτα

(1.1) n.gr. ταραμάς + -σαλάτα → ikra + sałatka

taramosalata, grecka pasta z ikry (tradycyjna potrawa)


τριπλούν

n.gr. τριπλούς

szczepionka potrójna (błonica, tężec, koklusz)


τριπλούν

n.gr. τριπλούς


-σαλάτα

n.gr. σαλάτα

zobacz słowa kończące się na „-σαλάτα”

αγγουροσαλάτα

sałatka z ogórków; ντοματοσαλάτα → sałatka z pomidorów

μελιτζανοσαλάτα

pasta z bakłażanów, sałatka z bakłażanów (melizanosalata); τυροσαλάτα → pasta z sera (twarożek); ταραμοσαλάτα → pasta z ikry (taramosalata


τουρκικά

zob. τουρκικός


τουρκικά

zob. τουρκικός


τουρκικά

zob. τουρκικός


πλάκα

określenie na wszystko co jest twarde i płaskie


δίφθογγος

(1.1) gr. δίφθογγος → dwubrzmiący < gr. δίς + φθόγγος

ˈði.fθοŋ.gοs


τούρκικα

zob. τούρκικος


τούρκικα

zob. τούρκικος


τούρκικα

zob. τούρκικος

Πώς τη λένε τη «βαζελίνη» τούρκικα;


σκληρότητα

gr. σκληρότης


βαρύτερος

cięższy; stopień wyższy od przysłówka βαρύς

Σε θερμοκρασία δωματίου είναι αέριο άχρωμο και άοσμο, ευδιάλυτο στο νερό και βαρύτερο του αέρα.

W temperaturze pokojowej jest to bezbarwny i bezwonny gaz, dobrze rozpuszczalny w wodzie i cięższy od powietrza.


Δημοκρατία του Πράσινου Ακρωτηρίου

pl-Δημοκρατία_του_Πράσινου_Ακρωτηρίου-el-noun-jPvCycOG


βαριά

ciężko, poważnie, bardzo, obłożnie, głęboko


βαριά

, i ż lp od βαρύς


ντολμέν

(1.1) franc. dolmen < bret. taol + mean → stół + kamień


κρεοπωλείο

koine κρεοπωλεῖον


μυθικός

Ο Αγαμέμνωνας ήταν ο μυθικός βασιλιάς των Μυκηνών.


σύμφωνο

koine σύμφωνον < substantywacja przymiotnika gr. σύμφωνος


λεπτοδείχτης

n.gr. λεπτό + δείχτης

forma równoważna λεπτοδείκτης


βρίζω

gr. ὑβρίζω → obrażać

Από αύριο θα σταματήσω να πίνω και να βρίζω.


καλαμάκι

El-καλαμάκι.ogg

szaszłyk (porcja mięsa pieczona na szpikulcu)


πιπερόριζα

n.gr. πιπέρι + ρίζα


λεπτοδείκτης

n.gr. λεπτό + δείκτης

forma równoważna λεπτοδείχτης

zobacz też: ωροδείκτης • δευτερολεπτοδείκτης


μελιτζανοσαλάτα

(1.1) n.gr. μελιτζάνα + -σαλάτα


τσουλήθρα

n.gr. τσουλώ + -ήθρα


μονάδα

Η Αστρονομική Μονάδα (α.μ.) είναι μονάδα μέτρησης αποστάσεων

Jednostka astronomiczna (j.a.) jest jednostką odległości


μανάβικο

n.gr. μανάβης + -ικο


τυφλός

στη χώρα των τυφλών βασιλεύει ο μονόφθαλμος / στους τυφλούς βασιλεύει ο μονόφθαλμος


σύμπαν

Ο δίσκος αυτός μας ταξιδεύει στο σύμπαν της ελληνικής μουσικής.

Ta płyta przenosi nas w świat greckiej muzyki.


ουδείς προφήτης στον τόπο του

nikt nie jest prorokiem we własnym kraju

pl-ουδείς_προφήτης_στον_τόπο_του-el-unknown-RWjlfKs9


κανό

nie mylić z: κάνω


άκλιτος

koine ἄκλιτος


πανό

nie mylić z: πάνω


αρχαιολογικός

koine ἀρχαιολογικός


χασίς

(1.1) tur. haşiş < arab. حشيش
(1.2) od (1.1)

forma równoważna: χασίσι

Το διάβασμα έγινε το χασίς μου.


ανοιχτήρι

n.gr. ανοίγω + -τήρι


αρχαιολογία

gr. ἀρχαιολογία


Δημήτρης

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Imiona


καρντάσης

formy równoważne: αρκαντάσης, καρντάσι


γόπα

(1.2) od formy B. βῶπα < gr. βῶψ z późniejszą wymianą spółgłoski początkowej: v > g


Κοσμάς

zob. Δαμιανός, Κοσμάς και Δαμιανός, Άγιοι Ανάργυροι


χιονόνερο

n.gr. χιόνι + νερό


Δαμιανός

zob. Κοσμάς, Κοσμάς και Δαμιανός, Άγιοι Ανάργυροι


χαμόγελο

n.gr. χαμογελώ + -ο


αιγυπτιακός

koine αἰγυπτιακός


αγγαρεία

pańszczyzna (uciążliwe zadanie do wykonania)


ακτίνα

koine ἀκτῖνα < ἀκτῖνα B. od gr. ἀκτίς


μελισσοκόμος

koine μελισσοκόμος


μελισσοκόμος

koine μελισσοκόμος


άγαρμπος

n.gr. α- + γάρμπο


ιθαγένεια

n.gr. ιθαγενής + -εια


πίνακας

Γράψε το ονομά σου στον πίνακα.


επιλέγω

powiedzieć na zakończenie, zakończyć słowami


πάνω

n.gr. επάνω < gr. ἐπί + ἄνω

formy równoważne επάνω, απάνω


πονοκέφαλος

n.gr. πονο- + κεφάλι

Χθες το βράδυ είχα ένα βασανιστικό πονοκέφαλο.

Wczoraj wieczorem miałem/am ból głowy nie do zniesienia.


συν

Αυτή η τιμή περιλαμβάνει την αξία των προϊόντων συν τα έξοδα αποστολής.

Ta cena obejmuje wartość artykułów wraz z kosztami wysyłki.


συν

Σήμερα η θερμοκρασία θα κυμανθεί από συν 8 έως συν 10 βαθμούς Κελσίου.

Dzisiaj temperatura będzie się wahać od plus 8 do plus 10 stopni Celsjusza.

Δύο συν δύο ίσον τέσσερα.

Πρέπει να ζυγίσουμε τα συν και τα πλην και να πάρουμε μία απόφαση.

Powinniśmy zważyć plusy i minusy i podjąć jakąś decyzję.


φοίνικας

pierwsza jednostka monetarna Grecji po odzyskaniu niepodległości; wprowadzona w 1928 roku i nosząca podobiznę feniksa


κρύος

zimny, chłodny, obojętny, sztywny, oschły, beznamiętny


Μιχαήλ

gr. Μιχαήλ (Michael) < hebr. מיכאל (michael) → ‘któż (jest) jak Bóg’


Γαβριήλ

gr. Γαβριήλ < hebr. גבריאל < hebr. אל + גבר → dosł. ‘mąż Boży’


Ραφαήλ

gr. Ραφαήλ < hebr. רפאל < hebr. אל + רפא → dosł. „Bóg uzdrawia”


γαϊδούρι

EL-γαϊδούρι.ogg


σερβικά

forma równoważna σέρβικα


σερβικά

forma równoważna σέρβικα

n , , lp od: σερβικός


σερβικά

forma równoważna σέρβικα


Τουρκάλα

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


αλεξικέραυνο

n.gr. αλεξι- + κεραυνός

Για την προστασία μας από τους κεραυνούς χρησιμοποιούμε τα αλεξικέραυνα.

Do ochrony przed piorunami wykorzystujemy piorunochrony.


παπουτσάκι

(1.1) zdrobn. od n.gr. παπούτσι
(1.2) od (1.1)

zwykle w liczbie mnogiej


ακρίβεια

(1.1) n.gr. ακριβός
(1.2-3) gr. ἀκρίβεια


τριγωνομετρία

(1749 r.) n.łac. trigonometria ← gr. τρίγωνον + -metria


ο χρόνος είναι χρήμα

pl-ο_χρόνος_είναι_χρήμα-el-unknown-Z5GHFYa9


κούκος

forma równoważna κούκκος


μελάνι

forma równoważna: μελάνη


χαντμπολίστας

n.gr. χάντμπολ + -ίστας


υπνοδωμάτιο

n.gr. ύπνος + δωμάτιο


χαντμπολίστρια

n.gr. χάντμπολ + -ίστρια


χειροσφαίριση

n.gr. χειρο- + σφαίρα


παγοθραυστικό

(1.1) n od n.gr. παγοθραυστικός


παγοθραυστικό

(1.1) n od n.gr. παγοθραυστικός

lp m od παγοθραυστικός

lp n od παγοθραυστικός


τραγουδίστρια

forma żeńska od τραγουδιστής


χάμου

forma równoważna χάμω


Αιγόκερως

gr. Αἰγόκερως


πρασόρυζο

prasorizo, pory z ryżem (potrawa grecka)


φιλόσοφος

gr. φιλόσοφος


φιλόσοφος

gr. φιλόσοφος


χάμω

forma równoważna χάμου


σπάζω

formy równoważne: σπάω, σπω

rwać, rwać się, rozrywać, rozrywać się, rozdzierać, rozdzierać się

tłuc, tłuc się, potłuc, potłuc się, zbić, zbić się

Ποιος έσπασε το πιάτο;

łamać, łamać się, złamać, złamać się, pękać

Έπεσα από τη σκάλα και έσπασα το πόδι μου.

Spadłem/am ze schodów i złamałem/am sobie nogę.


αδελφικός

gr. ἀδελφικός

forma równoważna: αδερφικός


διπλάνο

tłumaczenie francuskiego biplan > n.gr. δι- + franc. plan


τσομπάνης

formy równoważne τσοπάνης, τσοπάνος


εγωιστής

adaptacja francuskiego égoïste > n.gr. εγώ + -ιστής


συμπαράσταση

zob. συμπαρίσταμαι


μελάνη

forma równoważna: μελάνι


Καρκίνος

gr. Καρκίνος


μαυσωλείο

koine Μαυσωλεῖον < gr. Μαύσωλος


συνδρομή

gr. συνδρομή

Διέκοψα τη συνδρομή του περιοδικού «LIFE».

Przerwałem/am prenumeratę czasopisma «LIFE».


αναπνέω

Όταν τον βγάλαμε από τη θάλασσα, διαπιστώσαμε πως ο ναυαγός ανάπνεε ακόμα.

Kiedy wyciągnęliśmy go z morza, zauważyliśmy, że rozbitek jeszcze oddychał.


φλαμίνγκο

forma równoważna: φλαμίγκο


λιμνολογία

n.gr. λίμνη + -λογία


υδρόβιος

n.gr. υδρο- + -βιος

wodny, żyjący / rosnący w środowisku wodnym


υδροβιολογικός

n.gr. υδρο- + βιολογικός


υδροβιολογία

n.gr. υδρο- + βιολογία


φλαμίγκο

forma równoważna: φλαμίνγκο

flaming, czerwonak, Phoenicopterus ruber


παλλάδιο

gr. Παλλάδιον


αγγελικός

koine ἀγγελικός


υδρο-

oznacza obecność wodoru w związkach chemicznych: wodoro-


αγγελιαφόρος

gr. ἀγγελιαφόρος

forma równoważna: αγγελιοφόρος

Ο Ερμής ήταν ο αγγελιαφόρος των θεών.


υδρό-

υδρόβιος


αγγελιοφόρος

gr. ἀγγελιαφόρος

forma równoważna: αγγελιαφόρος

Ο Ερμής ήταν ο αγγελιοφόρος των θεών.


κωδωνοστάσιο

n.gr. κώδων + -στάσιο

forma równoważna rzadziej spotykana: κωδωνοστάσι


αθηρωσκλήρωση

formy równoważne: αθηροσκλήρωση, αθηρωσκλήρυνση


νυφικό

m lm od: νυφικός


ρε

zobacz też: ντο • ρε • μι • φα • σολ • λα • σι


αθηροσκλήρωση

formy równoważne: αθηρωσκλήρωση, αθηρωσκλήρυνση


ΚΚΕ

Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας → KPG, Komunistyczna Partia Grecji


μιλάω

forma równoważna: μιλώ


μυρμηγκιά

gr. μυρμηκιά


αραβικά

zob. αραβικός

Η αδελφή μου ξέρει αραβικά.


αραβικά

zob. αραβικός

Δεν τον κατάλαβα, γιατί μιλούσε αραβικά.

Nie zrozumiałem/am go, bo mówił po arabsku.


καθημερινά

zob. καθημερινός

Ο άνθρωπος χρειάζεται περίπου δύο λίτρα νερού καθημερινά.

Człowiek potrzebuje około dwóch litrów wody dziennie.


καθημερινά

zob. καθημερινός


περικνημίδα

koine περικνημίς


ισοπαλία

n.gr. ισόπαλος + -ία


σκουπιδιάρισσα

n.gr. σκουπίδι + -ιάρισσα


σκουπιδιάρα

n.gr. σκουπίδι + -ιάρης


σκουπιδιάρης

n.gr. σκουπίδι + -ιάρης


αραβικός

koine Ἀραβικός


σουηδικός

n.gr. Σουηδία + -ικός


Αυστραλασία

(1.1) n.gr. Αυστραλία + Ασία


αναστολέας

n.gr. αναστολή + -έας


αιμορραγία

gr. αἱμορραγία


πατ

(krawiectwo) listwa, patka (w krytych zapięciach guzików, zamków błyskawicznych)


γιδοβοσκός

(1.1) n.gr. γίδα + βοσκός → koza + pasterz


γιασεμί

Μυρίζει ο κόσμος γιασεμί.


τρισύλλαβος

koine τρισύλλαβος


τετρασύλλαβος

koine τετρασύλλαβος


τετρασύλλαβος

koine τετρασύλλαβος


φυσώ

όποιος καεί με το χυλό, φυσάει και το γιαούρτι

kto się na gorącym sparzy, na zimne dmucha

forma równoważna: φυσάω

dmuchać, wydmuchiwać, rozdmuchiwać, zdmuchiwać


αρχαιολόγος

koine ἀρχαιολόγος


αρχαιολόγος

koine ἀρχαιολόγος


τηλεγράφημα

n.gr. + τηλεγραφώ + -μα


φυτογραφία

n.gr. φυτο- + -γραφία


ισημερινός

gr. ἰσημερινός


ισημερινός

gr. ἰσημερινός


βιοϊατρική

n.gr. βιο- + ιατρική


βιοϊατρικός

n.gr. βιο- + ιατρικός


-τικός

zobacz słowa kończące się na „-τικός”

tworzy przymiotniki od rzeczowników nijakich kończących się na -μα: -owy, -ny, -any, -isty

κλάσμα > κλασματικός


μετρό

(1.1) franc. métro < franc. métropolitain < franc. métropole → metropolia


φύλο

nie mylić z: φύλλο


φύλλο

nie mylić z φύλο

filo (rodzaj cienkiego, greckiego ciasta)


κλασματικός

n.gr. κλάσμα + -τικός


το ραβδί έχει δύο άκρες

kij ma dwa końce, każdy kij ma dwa końce

pl-το_ραβδί_έχει_δύο_άκρες-el-unknown-ceL545tl


κοσμητική χειρουργική

pl-κοσμητική_χειρουργική-el-noun-~s20mP12


φράξια

ros. фракция


φυλαχτό

śr.gr. φυλακτόν < koine φυλακτός

forma równoważna rzadziej używana φυλακτό

Ο φίλος μου φορούσε πάντα ένα αφρικανικό φυλαχτό για καλή τύχη.

Mój kolega nosił zawsze afrykański amulet na szczęście.


ίνδιο

zobacz też: Indeks:Grecki - Pierwiastki chemiczne


ζαχαρότευτλο

n.gr. ζαχαρό- + τεύτλο


βάτος

nie mylić z: βατός


βάτος

nie mylić z: βατός


χερσαίος

gr. χερσαῖος

Ξεκίνησε η χερσαία επίθεση του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας.

Ruszyła ofensywa lądowa Izraela w Strefie Gazy.


χειρουργική

koine χειρουργική


χειρουργική

koine χειρουργική

lp ż od χειρουργικός


διάρροια

(1.1) gr. διάρροια < gr. διαρρέω


γλουτός

przeważnie używany w liczbie mnogiej


γλουτιαίος

n.gr. γλουτός + -ιαίος


δακτύλιος

gr. δακτύλιος

pierścień, kółko, obręcz, otok, ucho, obwódka


άνοιγμα

koine ἄνοιγμα


δημοπρασία

n.gr. δημοπρατώ + -σία

Αγόρασα αυτό το αυτοκίνητο σε μια δημοπρασία.


-μάτης

tworzy przymiotniki oznaczające kolor, kształt lub inne cechy oczu: -oki

γκρίζος + -μάτης > γκριζομάτης


των

forma dopełniacza liczby mnogiej trzech rodzajów


-σία

zobacz słowa kończące się na „-σία”

tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego, odczasownikowe lub odimienne, oznaczające czynność lub wynik czynności

ακροβασία

ποδηλασία

επεξεργασία

obrabiać, przetwarzać > obróbka, przetwarzanie

δοκιμασία

κωπηλασία

tworzy rzeczowniki odprzymiotnikowe rodzaju żeńskiego oznaczające sytuację, cechy, zachowanie

ανεξαρτησία

ανοησία

w terminologii naukowej: tworzy rzeczowniki oznaczające choroby, dolegliwości lub stany fizjologiczne

δυσπλασία


γκριζομάτης

n.gr. γκρίζος + -μάτης


μισοξενία

zob. μισόξενος


πηλοπλαστική

(1.1) forma żeńska od πηλοπλαστικός (wyraz nieistniejący przed 1865 r.)


μισάνθρωπος

gr. μισάνθρωπος

przeważnie używany jako rzeczownik


μισάνθρωπος

gr. μισάνθρωπος

przeważnie używany jako rzeczownik


μισάνθρωπος

gr. μισάνθρωπος

przeważnie używany jako rzeczownik


μαραγκοσύνη

n.gr. μαραγκός + -οσύνη


μαραγκούδικο

n.gr. μαραγκός + -ούδικο


πηλοπλάστρια

n.gr. πηλός + πλάστρια


πηλοπλάστης

n.gr. πηλός + πλάστης


πηλός

czerwona ziemia, proch ziemi (substancja, z której według Biblii Bóg ulepił Adama)


πηλοπλαστικός

n.gr. πηλοπλάστης + -ικός


μισανθρωπία

gr. μισανθρωπία


μάλαμα

koine μάλαγμα < gr. μαλάσσω

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Pierwiastki chemiczne

(o osobach) złoty (człowiek), skarb, klejnot


καβάλα

Όταν η κόρη μου ήταν μικρή, την έπαιρνα καβάλα και πηγαίναμε περίπατο.

Kiedy moja córka była mała, brałem ją na barana i szliśmy na spacer.


τζάμι

nie mylić z: τζαμί


τζάμι

nie mylić z: τζαμί


τζάμι

nie mylić z: τζαμί

Χθες το βράδυ στην ταβέρνα την περάσαμε τζάμι.

Wczorajszego wieczoru w tawernie zabawiliśmy się super.


ποδιά

nie mylić z: πόδια → nogi


ισχύω

Η βίζα μου ίσχυε μέχρι το τέλος του περασμένου μήνα.

Moja wiza była ważna do końca minionego miesiąca.


αιδοίο

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Części ciała


αγοροκόριτσο

n.gr. αγόρι + κορίτσι


έλκηθρο

gr. ἕλκηθρον


αγρανάπαυση

n.gr. αγρός + ανάπαυση


ακρωτήρι

gr. ἀκρωτήριον

forma równoważna: ακρωτήριο


αγράμματος

gr. ἀγράμματος


ωριμάζω

koine ὡριμάζω


ωριμάζω

koine ὡριμάζω


εντύπωση

koine ἐντύπωσις

Η ομιλία του πρωθυπουργού μου έκανε πολύ καλή εντύπωση.

Przemówienie premiera zrobiło na mnie bardzo dobre wrażenie.


διακεκομμένη συνουσία

pl-διακεκομμένη_συνουσία-el-noun-pEFw6lU5


ζωγραφική

forma żeńska od ζωγραφικός


συντομογραφία

n.gr. σύντομος + -γραφία


συνουσία

gr. συνουσία


δερματολογία

n.gr. δερματο- + -λογία


ζουμερός

n.gr. ζουμί + -ερός


δερματολόγος

n.gr. δερματο- + -λόγος


δερματολόγος

n.gr. δερματο- + -λόγος


μονός

gr. μόνος z przeniesieniem akcentu asymilując do απλός, διπλός


δερματολογικός

n.gr. δερματολογία + -ικός


δανέζικα

forma równoważna: δανικά


δανέζικα

forma równoważna: δανικά


δανέζικα

forma równoważna: δανικά

lm n od δανέζικος


δανέζικος

n.gr. Δανέζος + -ικος

forma równoważna: δανικός


κτηνίατρος

koine κτηνίατρος


κτηνίατρος

koine κτηνίατρος


ορνιθολογία

n.gr. όρνιθα + -λογία


ορνιθολογικός

n.gr. ορνιθολογία + -ικός


ορνιθολόγος

n.gr. όρνιθα + -λόγος


ορνιθολόγος

n.gr. όρνιθα + -λόγος


δυσφρασία

n.gr. δυσ- + φράζω + -ία


ενθουσιάστρια

n.gr. ενθουσιάζω + -τρια


ενθουσιαστής

n.gr. ενθουσιάζω + -τής


αντιβιοτικό

(1.1) zob. αντιβιοτικός


αντιβιοτικό

(1.1) zob. αντιβιοτικός

zob. αντιβιοτικός


τρίποδο

zob. τρίποδος


τρίποδο

zob. τρίποδος

zob. τρίποδος


λίβας

(1.1) koine λίψ < gr. λείβω → rozlewać
(1.2) od (1.1)

liwas (gorący wiatr południowo-zachodni wiejący w Grecji jesienią)


μέσα μαζικής ενημέρωσης

EL-μέσα μαζικής ενημέρωσης.ogg

Στην εποχή μας τα μέσα μαζικής ενημέρωσης κατέχουν σημαντική θέση στον τομέα της πληροφόρησης.

W naszych czasach środki masowego przekazu zajmują znaczące miejsce w sektorze informacyjnym.

pl-μέσα_μαζικής_ενημέρωσης-el-noun-egN1DQR5


μαυροθαλασσίτικος

n.gr. Μαυροθαλασσίτης + -ικος


αλκή

nie mylić z: άλκη


αντιβιοτικός

n.gr. αντι- + βιοτικός


άλκη

nie mylić z: αλκή


έξοδο

przeważnie w lm


χρυσοχοΐα

koine χρυσοχοΐα


χρυσοχόος

gr. χρυσοχόος


ήμαρτον

gr. ἥμαρτον aor. od gr. ἁμαρτάνω → popełnić błąd


χρυσοχοϊκός

n.gr. χρυσοχοΐα + -ικός


για να

używany z trybem zależnym (υποτακτική έγκλιση) wprowadza zdanie celowe

Ακούω προσεχτικά για να καταλάβω.


σκορπιός

gr. σκορπίος


έγκλιση

gr. ἔγκλισις < gr. ἐγκλίνω


σύμπτωση

gr. σύμπτωσις < gr. σύν + πίπτω


μηδενικό

Ο αριθμός εκατό έχει δύο μηδενικά


μηδενικό

lp od: μηδενικός

, i lp n od: μηδενικός


παγώνι

dawna grafia słowa παγόνι


αδέξια

zob. αδέξιος


αδέξια

zob. αδέξιος

ż lp , , od αδέξιος

n lm , , od αδέξιος


επταθλήτρια

n.gr. επτ- + αθλήτρια


πενταθλήτρια

n.gr. πεντ- + αθλήτρια


πενταθλητής

n.gr. πεντ- + αθλητής


έπταθλο

gr. επτα- + άθλος


χιλιοστό

zob. χιλιοστός


αθλήτρια

n.gr. αθλητής + -τρια


πένταθλο

gr. πένταθλον


δέκαθλο

n.gr. δέκα + άθλος


δεκαθλητής

n.gr. δεκ- + αθλητής


δεκάκις

Ένα εκατομμύριο (10⁶) έχει έξι μηδενικά. Ένα δεκάκις εκατομμύριο (10⁶⁰) έχει εξήντα μηδενικά.

Jeden milion (10⁶) ma sześć zer. Jeden milion (pomnożony) dziesięć razy (10⁶⁰) ma sześćdziesiąt zer.

0,001 = ένα χιλιοστό

jedna tysięczna > 0,0001 = ένα δεκάκις χιλιοστό → jedna dziesięciotysięczna


δεσμώτρια

n.gr. δεσμώτης + -τρια


δεσμωτήριο

gr. δεσμωτήριον


χιλιοστός

gr. χιλιοστός


δεσμώτης

gr. δεσμώτης


σομαλικά

n: , , lm od: σομαλικός


κέρας

rożek, róg (przedmiot mający kształt rogu)


κλεψύδρα

(1.1) gr. κλεψύδρα → zegar wodny < gr. κλέπτω + ὕδωρ → kraść, oszukiwać + woda


γάλος

(1.1) wł. gallo (d'India) → kogut (z Indii)


συμφωνία

(1.1) gr. συμφωνία
(1.5) wł. sinfonia < gr. συμφωνία


Ουκρανή

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kraje i narodowości


υπαρξίστρια

n.gr. υπαρξιστής + -τρια


λαβυρινθίτιδα

n.gr. λαβύρινθος + -ίτιδα


υπαρξισμός

n.gr. ύπαρξη + -ισμός


-ίτιδα

zobacz słowa kończące się na „-ίτιδα”

tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego oznaczające zapalenie (chorobę) organu tworzącego rdzeń słowa

φλεβίτιδα

βρογχίτιδα

αμυγδαλίτιδα


υπαρξιστής

n.gr. ύπαρξη + -ιστής


αμυγδαλίτιδα

n.gr. αμυγδαλή + -ίτιδα


λαβύρινθος

gr. λαβύρινθος


ουδετερότητα

n.gr. ουδέτερος + -ότητα

Η χώρα αυτή είχε παραβιάσει τους κανόνες της ουδετερότητας.

Państwo to naruszyło zasady neutralności.


ανώνυμος

gr. ἀνώνυμος


ανάλυση

gr. ἀνάλυσις


ρατσιστικός

n.gr. ρατσιστής + -ικός


βιβλιογραφία

franc. bibliographie < zapożyczenie powrotne od gr. βιβλιο- + -γραφία


βερολινέζικος

n.gr. Βερολίνο + -ικος


βιβλιογραφικός

n.gr. βιβλιογραφία + -ικός


νοσταλγία

franc. nostalgie < gr. νόστος + ἄλγος → powrót + ból


δευτερεύουσα πρόταση

pl-δευτερεύουσα_πρόταση-el-noun-OIBcabcD


σισύφειος

gr. Σισύφειος


ραβδοκώδικας

(1.1) n.gr. ράβδος + κώδικας


πετρολογία

n.gr. πετρο- + -λογία


πετρογραφικός

n.gr. πετρογραφία + -ικός


αντιφυματικός

n.gr. αντι- + φυματικός


δερματίτιδα

n.gr. δερματ- + -ίτιδα


Φοινίκη

zob. Φοίνικας


φοινικικός

gr. Φοινικικός


Φοίνισσα

n.gr. Φοίνικας + -ισσα


παπικός

n.gr. πάπας + -ικός


χιονόπαπια

n.gr. χιονό- + πάπια


καφετής

zob. καφεδής


βοτανική

zob. βοτανικός


βοτανική

zob. βοτανικός

zob. βοτανικός


ηλεκτρόλυση

n.gr. ηλεκτρό- + λύση


βοτανικός

koine βοτανικός


τροχός

πέμπτος τροχός της αμάξης, τελευταίος τροχός της αμάξης


Βασιλεία

(1.1) śr.łac. Basileia
(1.2) gr. βασίλειος

Η Βασιλεία βρίσκεται στις δυο όχθες του Ρήνου.

Bazylea znajduje się na obu brzegach Renu.


αποσταθεροποίηση

n.gr. απο- + σταθεροποίηση


στρίβω

skręcać, kręcić, odwracać, zawracać, obracać

Στα φανάρια στριψε δεξιά.

Στρίβε! Δε θέλω να σε βλέπω πια!

Spływaj! Już nie chcę na ciebie patrzeć.


τραπεζομάντηλο

aktualna pisownia: τραπεζομάντιλο


βασιλεία

gr. βασιλεία


αρίφνητος

Αρίφνητα κεριά φώτιζαν τα δωμάτια και τις αίθουσες του παλατιού.

Niezliczone świece oświetlały pokoje i salony pałacu.


περίοδος

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Kalendarz i czas


λογιστικό φύλλο

arkusz kalkulacyjny, arkusz elektroniczny


χωροφυλακή

zob. χωροφύλακας

żandarmeria działająca na prowincji i w miastach, w których nie istniała policja (αστυνομία), w latach 1833-1984 (Ελληνική Χωροφυλακή)


ξενοφοβία

n.gr. ξενο- + -φοβία


νεροχύτης

n.gr. νερο- + χύτης < χύνω

Πρέπει να φτιάξεις το νεροχύτη γιατί βούλωσε.


αντάρτισσα

n.gr. αντάρτης + -ισσα

Οι αντάρτισσες αποτελούσαν το 30% του «Δημοκρατικού Στρατού».

Partyzantki stanowiły 30% składu oddziałów Demokratycznego Wojska.


ακαθάριστο εγχώριο προϊόν

pl-ακαθάριστο_εγχώριο_προϊόν-el-noun-xPhDG1lu


-γραφία

gr. -γραφία < gr. γράφω → pisać

zobacz słowa kończące się na „-γραφία”


επανεισαγωγή

n.gr. επανα- + εισαγωγή


φασολιά

n.gr. φασόλι + -ιά


στρατιά

Ο τουρκικός Στρατός Ξηράς αποτελείται από τέσσερεις στρατιές με δέκα σώματα στρατού.

Tureckie wojska lądowe składają się z czterech armii liczących (łącznie) dziesięć korpusów.

Η οικονομική κρίση δημιούργησε μια νέα στρατιά ανέργων

Kryzys ekonomiczny spowodował powstanie (całej) nowej armii bezrobotnych.


εκδημοκρατισμός

n.gr. εκδημοκρατίζω + -ισμός


οινολόγος

n.gr. οινο- + -λόγος


οινολόγος

n.gr. οινο- + -λόγος


σταυρόλεξο

n.gr. σταυρό- + λέξις


εστραγκόν

Artemisia dracunculus, estragon, bylica estragon


ζηλαδέρφια

(1.1) lm od ζηλαδέρφι

głównie w stosunku do osób płci męskiej


επαινώ

Πολλοί φοιτητές επαινούν αυτόν τον καθηγητή.


οτοστόπ

forma równoważna: ωτοστόπ


ωτοστόπ

forma równoważna: οτοστόπ


χτύπημα κάτω από τη ζώνη

zob. Indeks:Nowogrecki – Związki frazeologiczne

pl-χτύπημα_κάτω_από_τη_ζώνη-el-noun-ptXGtom9


στρατιωτικός

gr. στρατιωτικός


στρατιωτικός

gr. στρατιωτικός


σπερματοζωάριο

(1.1) n.gr. σπερματο- + gr. ζῷον + -άριον


αποσυρραπτικό

(1.1) n.gr. απο- + συρραπτικό


Νήσοι Φερόε

nazwa oficjalna tego terytorium przyjęta w dokumentach Unii Europejskiej

Wyspy Owcze (terytorium autonomiczne Danii)


συρραπτικό

(1.1) forma rodzaju nijakiego od n.gr. συρραπτικός


αόριστος

(1.1) gr. ἀόριστος


αόριστος

(1.1) gr. ἀόριστος


μόριο

Δεν υπάρχει ούτε μόριο αλήθειας σε αυτά που λές.

Nie ma ani odrobiny prawdy w tym, co mówisz


μέσο αυτί

forma równoważna: μέσο αφτί


σαρκασμός

koine σαρκασμός < koine σαρκάζω → pokazywać zęby


αναβολέας

koine ἀναβολεύς < gr. ἀναβάλλω → podnosić


ους

gr. οὖς, D. ὠτός


μετεωρίτης

n.gr. μετέωρο + -ίτης


τζάκι

w stosunku do możnych, arystokratycznych rodzin, u których w domu był kominek

ród, rodzina wysoko postawiona, można rodzina

grupa zwolenników politycznych, klan polityczny


εστία

dom rodzinny, ognisko domowe, miejsce rodzinne

Είσαι τόσο κακός ποδοσφαιριστής που δεν κατάφερες να σκοράρεις σε κενή εστία.

Jesteś tak złym piłkarzem, że nie zdołałeś wbić gola na pustą bramkę.


ρώσικη ρουλέτα

forma równoważna: ρωσική ρουλέτα


ρωσική ρουλέτα

forma równoważna: ρώσικη ρουλέτα


ρώσικος

forma równoważna: ρωσικός


αλλαντοΐδα

gr. ἀλλαντοειδής (allantoeidḗs) → taki, który ma kształt kiełbasy


μυθολόγος

n.gr. μυθος + -λόγος


μυθολόγος

n.gr. μυθος + -λόγος


μυθολογικός

gr. μυθολογικός (mythologikós) → zdolny do układania mitów


περιγεννητικός

n.gr. περι- + γεννητικός


μονοκαλλιέργεια

n.gr. μονο- + καλλιέργεια


Αίσωπος

Ξέρεις το παραμύθι του Αισώπου "Ο κόρακας και η αλεπού";


επάγγελμα

(1.1) gr. ἐπάγγελμα < gr. ἐπαγγέλλομαι


τρικάταρτος

n.gr. τρι- + κατάρτι + -ος


δικάταρτος

n.gr. δι- + κατάρτι + -ος


χρηματαγορά

n.gr. χρηματ- + αγορά


τοιχοδρόμος

n.gr. τοίχος + δρόμος


γκιόνης

inna pisownia: γκιώνης


αγριόπαπια

n.gr. αγριο- + πάπια


σύνδεσμος

gr. σύνδεσμος → wiązanie


Λάχεση

forma równoważna: Λάχεσις


μαλακολογία

(1.1) gr. μαλακός + -λογία


πρωτοζωολογία

(1.1) n.gr. πρωτόζωο + -λογία


δίχρονος

w odniesieniu do samogłosek [α], [ι] oraz [υ] starożytnej greki, które mogły być długie lub krótkie


θηλαστικολογία

(1.1) n.gr. θηλαστικός + -λογία


ιαπωνικά

zob. ιαπωνικός


ιαπωνικά

zob. ιαπωνικός

lm n od: ιαπωνικός


ελμινθολογία

(1.1) gr. ἕλμινς (helmins), ἕλμινθος → robak + n.gr. -λογία


ερωτικός

(1.1) gr. ἐρωτικός


καλοριφέρ

przeważnie w odniesieniu do systemów używających paliwa płynne


φορώ τα κέρατα σε κάποιον

zobacz też: Indeks:Nowogrecki - Związki frazeologiczne

pl-φορώ_τα_κέρατα_σε_κάποιον-el-phrase-qr6XkXlc


ανάμεσα στη Σκύλλα και στη Χάρυβδη

pl-ανάμεσα_στη_Σκύλλα_και_στη_Χάρυβδη-el-unknown-EVizD5cY


Βολιβιανή

zob. βολιβιανός


φορώ

φορώ τα κέρατα σε κάποιον, τα φορώ σε κάποιον

forma równoważna: φοράω

Τι νούμερο παπούτσι φοράς;

Φόρεσε το παλτό σου, γιατί κάνει κρύο.


βαδίστρια

n.gr. βαδιστής + -τρια


ιδιωτισμός

(1.1) gr. ἰδιωτισμός

nie mylić z: ιδιωματισμός


αγαπητικιά

n.gr. αγαπητικός + -ιά


πορδή

przysłowie με πορδές δεν βάφονται αβγά

dzban, gdy pusty, choć go ściskaj – nie przepuści


βολιβιανός

n.gr. Βολιβία + -ανός


βάδην

gr. βάδην < gr. βαίνω


βάδην

gr. βάδην < gr. βαίνω


αγαπητικός

(1.1) koine ἀγαπητικός → czuły, tkliwy
(1.2) od (1.1)


βαδιστής

gr. βαδιστής


ύφεση

koine ὕφεσις

spadek, osłabienie, złagodzenie, obniżenie

Η οικονομική ύφεση του 1929 είχε καταστροφικές επιπτώσεις.

Recesja ekonomiczna z 1929 roku miała katastrofalne skutki.


οικολογική βιογεωγραφία

pl-οικολογική_βιογεωγραφία-el-noun--T511ZBV


χρυσό μετάλλιο

Το κρασί αυτό βραβεύτηκε με χρυσό μετάλλιο στη διεθνή έκθεση της Θεσσαλονίκης.

To wino zostało nagrodzone złotym medalem na międzynarodowej wystawie w Salonikach.


αργυρό μετάλλιο

Η Εθνική του ποδοσφαίρου κατάφερε να κατακτήσει το αργυρό μετάλλιο στο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα.

Reprezentacja narodowa piłki nożnej zdołała zdobyć srebrny medal na mistrzostwach Europy.


με συγχωρείς

dosł. „wybacz mi”, por. συγνώμη

przepraszam (forma bezpośrednia uprzejmego zwrócenia na siebie uwagi)

Με συγχωρείς, μπορείς να με βοηθήσεις;

Przepraszam, czy mógłbyś (mogłabyś) mi pomóc?


με συγχωρείτε

dosł. „wybaczcie mi”, por. συγνώμη

przepraszam (forma oficjalna uprzejmego zwrócenia na siebie uwagi)

Με συγχωρείτε, μπορείτε να με βοηθήσετε;

Przepraszam, czy mógłby (mogłaby) mi pan (pani) pomóc?


ωχ

pisownia częściej spotykana: οχ

och, oj, ojej (wyraża ból fizyczny lub psychiczny, zmęczenie, rozpacz, zmartwienie, niezadowolenie, obojętność itp.)

Ωχ, συγνώμη!

Ωχ, το κεφάλι μου!


περίεργος

gr. περίεργος < gr. περί + ἔργον

(o osobach) ciekawy, ciekaw, zaciekawiony, zainteresowany

Είσαι σαν τη μανούλα σου: θέλεις να μάθεις τα πάντα για τη ζωή μου. Μην είσαι τόσο περίεργη!

Jesteś jak twoja mamusia: chcesz wszystko wiedzieć o moim życiu. Nie bądź taka ciekawska.

ciekawy, dziwny, dziwaczny, osobliwy, niewytłumaczalny

Ο θείος μου ήταν ένας άνθρωπος με πολύ περίεργες συνήθειες.

Mój wujek był człowiekiem o bardzo dziwnych zwyczajach.


οχ

pisownia rzadziej spotykana: ωχ

Οχ, ξέχασα να στείλω το γράμμα!


βιογεωγραφία

n.gr. βιο- + γεωγραφία


μεταθανάτιος

n.gr. μετά + θάνατος + -ιος

Ο μεταθανάτιος δίσκος της έγινε χρυσός και ξεπέρασε τις 50000 πωλήσεις.

Jej pośmiertny krążek otrzymał złotą płytę i przewyższył 50000 sprzedanych egzemplarzy.


πισίνα

(1.1) wł. piscina → basen, staw < łac. piscīna → staw rybny < łac. piscis → ryba


καθαρός ουρανός αστραπές δε φοβάται

prawdziwa cnota krytyk się nie boi ( czyste niebo błyskawic się nie boi)

pl-καθαρός_ουρανός_αστραπές_δε_φοβάται-el-unknown-Wo5fha-N


Ευφροσύνη

zob. ευφροσύνη


ευφροσύνη

(1.1) gr. εὐφροσύνη

Και οι γιοι Ισραήλ, αυτοί που βρέθηκαν στην Ιερουσαλήμ, έκαναν επτά ημέρες τη γιορτή των αζύμων με μεγάλη ευφροσύνη.

A synowie Izraela, którzy znaleźli się w Jerozolimie, obchodzili Święto Przaśników przez siedem dni, wśród wielkiej radości. (2 Krn, 30, 21


διδακτορική διατριβή

praca doktorska, rozprawa doktorska, doktorat

pl-διδακτορική_διατριβή-el-noun-rVp0oP-4


Σιγκαπουριανή

(1.1) ż od n.gr. σιγκαπουριανός


κάλος

πατώ κάποιον στον κάλο, πατώ τον κάλο κάποιου

έχω κάλο στον εγκέφαλο, έχω κάλο στο κεφάλι, έχω κάλο στο μυαλό


διδακτορικός

(1.1) n.gr. διδάκτορας + -ικός


Σιγκαπουριανός

(1.1) n.gr. Σιγκαπούρη + -ιανός


διατριβή

(1.1) gr. διατριβή


σιγκαπουριανός

n.gr. Σιγκαπούρη + -ιανός


Μυκήνες

Ο Αγαμέμνων ήταν βασιλιάς των Μυκηνών.


οπλίτης

wojskowy, żołnierz (poniżej stopnia oficerskiego)


μυκηναϊκός

(1.1) gr. Μυκῆναι → Mykeny + n.gr. -ικός


καπνιστός

koine καπνιστός


ψιλά

Έχεις καθόλου ψιλά;


φοιτητικός

(1.1) n.gr. φοιτητής + -ικός


ορφανός

bezbronny, osamotniony, opuszczony, sierocy

(o jedzeniu) pozbawiony/niezawierający mięsa


επιχείρηση

gr. ἐπιχείρησις


συγκρίνω

gr. συγκρίνω < gr. σύν + κρίνω


χιλιόδραχμο

n.gr. χιλιό- + δραχμή


Τορά

nie mylić z: τώρα


θυμός

nie mylić z: θύμος


zob. »


zob. «


αρκουδοπούρναρο

n.gr. αρκούδα + πουρνάρι


άντε γαμήσου

Άντε γαμήσου, ρε μαλάκα!


prawidłowy znak greckiego znaku zapytania, a więc: ; (Unicode: U+037E) wygląda identycznie tak jak znak średnika: ; (Unicode: U+003B). Znak ten prawidłowo kodowany jest kolejno:
:* szesnastkowo: &#x037e
:* dziesiętnie: ;

szesnastkowo: &#x037e

dziesiętnie: ;

Znak ten przez niektóre przeglądarki jest ignorowany (traktowany jest tak jak średnik), a przez niektóre akceptowany.

Να σου βάλω να φας; — Ευχαριστώ, δεν πεινώ καθόλου.

Dać ci coś do zjedzenia? — Dziękuję, wcale nie jestem głodny/a.


κοινή γνώμη

Η κοινή γνώμη εκφράζει την ανά πάσα στιγμή θέληση των μαζών και δείχνει τη στάση τους (κρυφή ή φανερή) για τα συμβάντα και τα γεγονότα της κοινωνικής πραγματικότητας.

Opinia publiczna wyraża wolę mas (istniejącą) w każdej chwili i pokazuje ich pogląd (ukryty lub jawny) na wydarzenia i fakty rzeczywistości społecznej.

Αθανάσιος Κιτσάκης, Η Σύγχρονη Κοινωνία, σελ. 220-222 - Athanasios Kitsakis, I sínchroni kinonía, str. 220-222.


Ανάσταση

(1.1) gr. Ἀνάστασις


ισχύς

(1.2) kalka językowa z angielskiego power