Schutzengel

Ich habe letzte Nacht meinen Schutzengel zu dir geschickt.

Ostatniej nocy wysłałem do ciebie mojego anioła stróża.


Jesus

łac. Iesus < gr. Ἰησοῦς (iēsoũs) < hebr. ישו (jeszua), hebr. ישוע (jehoszua) → Jahwe


Vater

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Vater.wav


Idol

Das Idol sieht freundlich aus.


Muslim

Słowo Muslim jest obecnie najbardziej rozpowszechnionym, neutralnym określeniem muzułmanina w Niemczech. Forma pokrewna Moslem staje się coraz rzadsza, a inne, dawniejsze określenia Muselmann, Muselman i Mohammedaner obecnie w ogóle nie są używane jako przestarzale, a ich ewentualne użycie nabrało znaczenia pejoratywnego.

por. Islamist • Islamit • Mohammedaner • Moslem • Muselman • Muselmann • Muslim • Sarazene


Beichte

Ich bin am Montag zur Beichte gegangen.

Poszłam/Poszedłem w poniedziałek do spowiedzi.


Kirche

(1.1) swn. chiricha < gr. κυριακός (kiriakós) → pański, należący do Pana

die Kirche ums Dorf tragen • die Kirche ums Dorf fahren • mit der Kirche ums Dorf laufen • mit der Kirche ums Dorf fahren


Weihnachten

Dieses Jahr feierten wir Weihnachten in der Schweiz.

W tym roku obchodziliśmy Boże Narodzenie w Szwajcarii.


Karwoche

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Kalendarz i czas


Herr

Pan (Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie)

Beten wir um die Macht, die von unserem Herrn ausgeht.

Módlmy się za moc, która wypływa z naszego Pana.


Beichtgeheimnis

ˈbaɪ̯çtɡəˌhaɪ̯mnɪs


Saum

zobacz też: Schahāda • Salāt • Zakāt • Saum • Hadsch


Kardinal

Die Kardinäle wählen den Papst.


Allerheiligen

alɐˈhaɪ̯lɪɡn̩

An Allerheiligen war ich auf dem Friedhof.

We Wszystkich Świętych byłam/byłem na cmentarzu.

In manchen Bundesländern ist am morgigen Allerheiligen ein Feiertag.

W niektórych krajach związkowych jutrzejsze Wszystkich Świętych jest świętem wolnym od pracy.


Eva

łac. Eva < gr. Εὔα (Eúa) < hebr. חַוָּה (ḥawwā)


Antichrist

In apokalyptischen Visionen war vom Kommen des Antichristen die Rede.

W wizjach apokaliptycznych była mowa o nadejściu Antychrysta.

Richard Nürnberger, Das Zeitalter der französischen Revolution und Napoleons, w: Propyläen Weltgeschichte, str.16328


Christin

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Imiona żeńskie


taufen

Er wurde evangelisch getauft.


Christ

(1.1) łac. Christus < gr. χριστός < kalka językowa z hebr. משיח


Kommunion

In einigen katholischen Kirchen wird die Kommunion in der Regel kniend empfangen.

W niektórych kościołach katolickich komunia z reguły jest przyjmowana na klęcząco.

Złożenia Kommunion + rzecz./przym. tworzy się z reguły bez łączącego -s- (np. Kommunionkind), mimo że Kommunion jest rzeczownikiem z końcówką -ion. W mowie potocznej -s- może jednak występować.


Schiff

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jednostki pływające


Adventskranz

atˈvɛnʦkʀɛnʦə


Aschermittwoch

ˌaʃɐˈmɪtvɔxə


Bar-Mizwa

ˌbaːɐ̯ˈmɪʦva

ˌbaːɐ̯ˈmɪʦvas

bar micwa, chłopiec żydowski wkraczający w dorosłe życie


Bar-Mizwa

ˌbaːɐ̯ˈmɪʦva

ˌbaːɐ̯ˈmɪʦvas

bar micwa; uroczystość żydowska świętująca wkraczanie chłopców w dorosłe życie


Basilika

łac. basilica < gr. βασιλικός; od βασιλικὴ στοά → portyk królewski


Bergpredigt

ˈbɛʁkˌpʀeːdɪçt


Erzbistum

ˈeːɐ̯ʦˌbɪstuːm

ˈeːɐ̯ʦˌbɪstyːmɐ

por. Erzbistum • Erzstift • Fürsterzbistum • Fürsterzstift • Fürststift • Fürstbistum • Hochstift • Metropolitanbistum • Stift


Evangelium

evaŋˈɡeːlɪ̯ʊm

evaŋˈɡeːlɪ̯ən


Frieden

Ruhe in Frieden!


Geistlicher

ˈɡaɪ̯stlɪçən


Halleluja

łac. alleluia < gr. ἀλληλούϊα < hebr. הללויה


Heide

(1.1) śwn. heiden < swn. heidano < prawdop. got haiÞno, por. gr. τα + ἔθνος (ἔθνη)


Heiligabend

ˌhaɪ̯lɪçˈʔaːbn̩t

ˌhaɪ̯lɪçˈʔaːbn̩də


Heiligenschein

ˈhaɪ̯lɪgn̩ˌʃaɪ̯n

ˈhaɪ̯lɪgn̩ˌʃaɪ̯nə


Heiliger Stuhl

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Mathieu Kappler-Heiliger Stuhl.wav


Karfreitag

kaːʁˈfraɪ̯taːɡə


Kathedrale

łac. cathedra < gr. καθέδρα (kathédra) → krzesło, siedzenie (na którym siedzi biskup)


Kirchenjahr

'kɪʁçənjaːɐ̯

ˈkɪʁçənjaːʀə


Kreuzzug

Kreuzzug für + Akk.; Kreuzzug gegen + Akk.


Kruzifix

ˈkʀuːʦifɪksə


Moslem

Forma Moslem jest obecnie coraz bardziej wypierana przez formę Muslim. Ten trend może spowodować, że słowo Moslem, jako forma rzadsza, nabierze wkrótce w Niemczech pejoratywnego znaczenia. Do początków XIX w. używano określenia Muselmann (Muselman), później również Mohammedaner.


Minarett

(1.1) franc. minaret < tur. minare < arab.


Orden

Liczba mnoga Örden jest przestarzała i obecnie w ogóle nie używana.


Ostersonntag

ˌoːstɐˈzɔntaːɡə


Gote

(1.2, 2.1) śwn. gote, śwn. göte < swn. gota; por. st.ang. godmōdor (Mutter in Gott, geistliche Mutter)


Pfingsten

śwn. phingesten < goc. paintekuste < gr.

Zesłanie Ducha Świętego, Zielone Świątki, Pięćdziesiątnica


Taufstein

ˈtaʊ̯fʃtaɪ̯nə


Weihnachtsstern

ˈvaɪ̯naxtˌʃːtɛʁnə


Zisterzienser

ʦɪstɛʁˈʦɪ̯ɛnzɐ

ʦɪstɛʁˈʦɪ̯ɛnzɐ


auferstehen

ˈaʊ̯fʔɛɐ̯ˌʃteːən


Äbtissin

opatka, przeorysza, matka przełożona, ksieni


Judenchrist

(1.1) niem. Jude + Christ → Żyd + chrześcijanin


Judenchristin

(1.1) niem. Judenchrist + -in → judeochrześcijanin + -ka


judenchristlich

(1.1) niem. Jude + christlich → Żyd + chrześcijański


Messe

(1.1-3) śwn. messe < swn. missa
(1.4) ang. mess


Anbetung

ˈanˌbeːtʊŋən


Himmelfahrt

ˈhɪml̩ˌfaːʁtn̩


beschneiden

zobacz też: schneiden • abschneiden • anschneiden • aufschneiden • ausschneiden • auseinanderschneiden • beschneiden • durchschneiden • einschneiden • entzweischneiden • herausschneiden • herunterschneiden • hineinschneiden • losschneiden • mitschneiden • nachschneiden • verschneiden • vorschneiden • wegschneiden • zerschneiden • zurechtschneiden • zurückschneiden • zusammenschneiden • zuschneiden


Ablasshandel

handel odpustami, handel listami odpustowymi


Missionar

ˌmɪsi̯oˈnaːɐ̯

ˌmɪsi̯oˈnaːʀə


Dissident

(1.1) ros. диссидент
(1.2) łac. dissidens


Elfenbeinturm

ˈɛlfənbaɪ̯ntʏʁmə


Offenbarung

ˌɔfɱ̍ˈbaːʀʊŋ

ˌɔfɱ̍ˈbaːʀʊŋən


Beichtstuhl

ˈbaɪ̯çtˌʃtuːl

ˈbaɪ̯çtˌʃtyːlə


Osterfest

ˈoːstɐˌfɛstə


Osterkerze

ˈoːstɐˌkɛʁt͡sə


Beschneidung

bəˈʃnaɪ̯dʊŋən


Gotteslästerung

ˈɡɔtəsˌlɛstəʀʊŋ

ˈɡɔtəsˌlɛstəʀʊŋən


Anglikaner

ʔaŋɡliˈkaːnɐ


Geistlichkeit

ˈɡaɪ̯stlɪçkaɪ̯t


Seelenwanderung

ˈzeːlənˌvandəʀʊŋ


Schrein

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Leon Liesener (Vogone)-Schrein.wav


Beichtvater

ˈbaɪ̯çtˌfaːtɐ

ˈbaɪ̯çtˌfɛːtɐ


Schamane

(1.1) źródłosłów dla ang. shaman • ros. шаман (šamán) < ewenk. шаман (šamán); prawdopodobnie z pali samaṇa < sanskr. श्रमण (śramaṇa) < sanskr. श्रम (śrama) < chiń. 沙門


Nächstenliebe

ˈnɛːçstn̩ˌliːbə


gläubig

Sie ist eine gläubige Person.


Klausur

klaʊ̯ˈzuːʀən


Kreuzweg

ˈkʀɔɪ̯ʦˌveːɡə


Kirchenlied

ˈkɪʁçn̩ˌliːt

ˈkɪʁçn̩ˌliːdɐ


Muslima

por. Islamistin • Islamitin • Mohammedanerin • Moslemin • Muselmanin • Muselmännin • Muslima • Muslime • Muslimin • Sarazenin


Reformator

ʀefɔʁˈmaːtoːɐ̯

ʀefɔʁmaˈtoːʀən


Taufpate

ˈtaʊ̯fˌpaːtə


Tischgebet

ˈtɪʃɡəˌbeːtə

modlitwa przy stole, modlitwa przed posiłkiem


Totenglocke

ˈtoːtn̩ɡlɔkə

ˈtoːtn̩ɡlɔkŋ̍


Priesterin

ˈpʀiːstəʀɪnən


Klagemauer

ˈklaːɡəˌmaʊ̯ɐ


Wiedergeburt

ˈviːdɐɡəˌbuːɐ̯t

ˈviːdɐɡəˌbuːɐ̯tn̩

odrodzenie, nowe narodzenie, nowonarodzenie


Jesus Christus

łac. Iesus Christus < gr. Ἰησοῦς Χριστός

W wołaczu (Anredefall) oprócz formy Jesus Christus używana jest też forma Jesu Christe .


muslimisch

Er ist muslimisch.


Pfarrkirche

ˈp͡faʁˌkɪʁçə


schiitisch

ʃiˈʔiːtɪʃstn̩


geißeln

sich geißeln → biczować się, chłostać się


Homilie

łac. homilia < gr. ὁμιλία < gr. ὁμιλεῖν → przebywać razem, rozmawiać


Eucharistie

łac. eucharistia < gr. εὐχαριστία < gr. εὐχάριστος < gr. εὖ + χάρις


Parochialkirche

paʁɔˈxi̯aːlˌkɪʁçə

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Sebastian Wallroth-Parochialkirche (Berlin).wav


Exorzismus

ɛksɔʁˈt͡sɪsmʊs


Exorzist

ɛksɔʁˈt͡sɪst


Franziskanerkirche

fʁant͡sɪsˈkaːnɐˌkɪʁçə


Andreaskirche

anˈdʁeːasˌkɪʁçə


Andreaskloster

klasztor pod wezwaniem świętego Andrzeja


Bartholomäuskirche

kościół pod wezwaniem świętego Bartłomieja


Christophoruskirche

kʁɪsˈtoːfoʁʊsˌkɪʁçə

LL-Q188 (deu)-Sebastian Wallroth-Christophoruskirche (Berlin-Friedrichshagen).wav

kościół pod wezwaniem świętego Krzysztofa


Clemenskirche

ˈkleːmənsˌkɪʁçə


Epiklese

gr. ἐπίκλησις < gr. ἐπικαλέω → wzywać


gelobt sei Jesus Christus

tłumaczenie zwrotu łacińskiego „laudetur Iesus Christus”

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/De-gelobt sei Jesus Christus.ogg


Ministrant

łac. ministrans → pomocnik < łac. ministrare → służyć, podawać do stołu


Soutane

franc. soutane < wł. sottana < łac. subtana < łac. subtus


Sutane

Sutane to forma pisowni dopuszczalna przed opublikowaniem w roku 2011 aneksu do reformy pisowni z roku 1996. Po opublikowaniu aneksu ta pisownia jest nieprawidłowa.


Chrisam

śwn. Chrismo < łac. chrisma < gr. χρῖσμα (khrisma) → maść, perfumy < gr. χρίω → namaszczać


Abendmahlsfeier

celebracja wieczerzy Pańskiej, wieczerza Pańska

Im evangelischen Gottesdienst sind Predigt und Abendmahlsfeier von zentraler Bedeutung.

Podczas mszy ewangelickiej kazanie i wieczerza Pańska mają centralne znaczenie.

Spiegel online, In der Nachfolge des Gottessohnes, 07.05.2013


Druse

(2.1) arab. durzī (od nazwiska ad-Darzī)


Abweichlerin

ˈapˌvaɪ̯çləˌʀɪn


Elohim

hebr. אלהים, hebr. אלוהים < hebr. אלוה < hebr. אל


verklären

fɛɐ̯ˈklɛːʀən

zobacz też: klären • abklären • aufklären • erklären • verklären • vorklären


verkündigen

fɛɐ̯ˈkʏndɪɡn̩


Weihnachtszeit

ˈvaɪ̯naχʦˌʦaɪ̯t


wallfahren

ˈvalˌfaːɐ̯tə

ɡəˈvalˌfaːɐ̯t

pielgrzymować, chodzić na pielgrzymkę, iść na pielgrzymkę, pójść na pielgrzymkę


Hagiographie

Hagiographie jest pisownią alternatywną dla Hagiografie. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Hagiografie.


Erntedankfest

W Niemczech Erntedankfest jest przede wszystkim uroczystością kościelną przypadającą na pierwszą niedzielę w październiku.


Pfingstmontag

poniedziałek po Zielonych Świątkach, poniedziałek Zielonych Świątek

Pfingstmontag ist ein gesetzlicher Feiertag in Deutschland.

Poniedziałek Zielonych Świątek jest świętem państwowym w Niemczech.


Konversion

ˌkɔnvɛʁˈzi̯oːn


Gebetbuch

ɡəˈbeːtˌbuːχ


Jeschiwa

jid. ישיבֿה < hebr. ישיבה


Yeshiva

jid. ישיבֿה < hebr. ישיבה


Gottesurteil

ˈɡɔtəsˌʔʊʁtaɪ̯l


Dreifaltigkeit

dʀaɪ̯ˈfaltɪçˌkaɪ̯t


Mohammedaner

Słowo Mohammedaner na określenie muzułmanina było używane w Niemczech do lat 70-tych XX w. Obecnie jego ewentualne użycie jest pejoratywne i obraźliwe, a prawidłowym określeniem jest słowo Muslim.

por. Islamist • Islamit • Mohammedaner • Moslem • Muselman • Muselmann • Muslim • Sarazene


Guardian

wł. guardiano < p.łac. guardianus < goc. wardja

ɡu̯aʁˈdi̯aːn


Lobpreis

ˈloːpˌpʀaɪ̯s


Brandopfer

ˈbʁantˌʔɔp͡fɐ


Moslemin

Forma Moslem (Moslemin) jest obecnie coraz bardziej wypierana przez formę Muslim (Muslimin). Ten trend może spowodować, że słowo Moslem (Moslemin), jako forma rzadsza, nabierze wkrótce w Niemczech pejoratywnego znaczenia.


Sakralsprache

zaˈkʁaːlˌʃpʁaːxə

Terminy Sakralsprache i Liturgiesprache są przeważnie używane synonimicznie. Według niektórych źródeł Sakralsprachen to ogólne określenie na języki używane w kontekście religijnym, które dały początek językom literackim, a Liturgiesprachen to języki używane podczas nabożeństw i innych obrządków religijnych.

por. Kirchensprache • Kultsprache • Liturgiesprache • Missionssprache • Ritualsprache • Sakralsprache

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Odmiany języka


Ritualsprache

ʁituˈaːlˌʃpʁaːxə

Ritualsprache oznacza ogólnie język obrządków religijnych i in. W takim kontekście w odniesieniu do religii chrześcijańskiej używa się raczej słowa Liturgiesprache.


Kirchensprache

ˈkɪʁçn̩ˌʃpʁaːxə


Kultsprache

ˈkʊltˌʃpʁaːxə


Negerpastor

obecnie murzyński ksiądz, murzyński pastor


Antiphon

inna pisownia Antifon, Antiphone, Antifone


Antifon

inna pisownia Antiphon, Antiphone, Antifone


Antiphone

inna pisownia Antifone, Antiphon, Antifon


Antifone

inna pisownia Antiphon, Antiphone, Antiphone


YIVO

Jiddisches Wissenschaftliches Institut → YIVO


Taufname

ˈtaʊ̯fˌnaːmə


Gottesfurcht

ˈɡɔtəsˌfʊʁçt


Bischofsstab

ˈbɪʃɔfsˌʃtaːp


Pfarrhaus

ˈp͡faʁˌhaʊ̯s


Seligkeit

ˈzeːlɪçkaɪ̯t


Ziborium

p.łac. ciborium < gr. κιβώριον (kibṓrion)


Klosterkirche

ˈkloːstɐˌkɪʁçə


Allerheiligenkirche

LL-Q188 (deu)-Sebastian Wallroth-Allerheiligenkirche (Borsigwalde).wav

kościół pod wezwaniem Wszystkich Świętych


Universitätskirche

univɛʁziˈtɛːt͡sˌkɪʁçə


Garnisonkirche

ɡaʁniˈzoːnˌkɪʁçə

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Sebastian Wallroth-Garnisonkirche (Berlin).wav


Heiliggeistkirche

haɪ̯lɪçˈɡaɪ̯stˌkɪʁçə

haɪ̯lɪkˈɡaɪ̯stˌkɪʁçə


Pestkreuz

ˈpɛstˌkʁɔɪ̯t͡s


Martinstag

Der Martinstag ist am 11. November.

Dzień Świętego Marcina przypada 11 listopada.


Predigerin

ˈpʁeːdɪɡəʁɪn


Ritualmord

ʁituˈʔaːlˌmɔʁt


ehrwürdig

ˈeːɐ̯ˌvʏʁdɪç

ˈeːɐ̯ˌvʏʁdɪk


Kirchenmusik

ˈkɪʁçn̩muˌziːk


Dreikönigsfest

dʁaɪ̯ˈkøːnɪçsˌfɛst

dʁaɪ̯ˈkøːnɪksˌfɛst


Adventszeit

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Frank C. Müller-Adventszeit.wav

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Kalendarz i czas


Verklärung

fɛɐ̯ˈklɛːʁʊŋ


Wiederauferstehung

viːdɐˈʔaʊ̯fʔɛɐ̯ˌʃteːʊŋ


Ungläubige

ˈʊnˌɡlɔɪ̯bɪɡə


abbeten

zobacz też: beten • abbeten • anbeten • erbeten • gesundbeten • nachbeten • vorbeten


Kirchenglocke

ˈkɪʁçn̩ˌɡlɔkə


reformatorisch

ʁefɔʁmaˈtoːʁɪʃ


einpfarren

ˈaɪ̯nˌp͡faʁən

przyłączać do parafii, przyłączyć do parafii


EKD

Evangelische Kirche in Deutschland → Kościół Ewangelicki w Niemczech


Fürstbistum

por. Erzstift • Fürsterzbistum • Fürsterzstift • Fürststift • Fürstbistum • Hochstift • Metropolitanbistum • Stift


Hochstift

por. Eparchie • Erzbistum • Erzdiözese • Erzstift • Fürsterzbistum • Fürsterzstift • Fürststift • Fürstbistum • Hochstift • Metropolitanbistum • Stift


Patenonkel

ˈpaːtn̩ˌʔɔŋkl̩


im Namen des Vaters, des Sohnes und des Heiligen Geistes

tłum. łac. in nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti


Zuckerfest

ˈt͡sʊkɐˌfɛst


Passah

Pisownią alternatywną dla Passah jest Passa. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Passah.