Akkusativ

Der Akkusativ wird in der deutschen Grammatik als der vierte/4. Fall bezeichnet.

Biernik nazywany jest w niemieckiej gramatyce czwartym przypadkiem.

zobacz też: Nominativ • Genitiv • Dativ • Akkusativ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Słownictwo gramatyczne

zobacz też: Aneks:Język niemiecki - deklinacja


Adverb

Das Wort "jetzt" ist ein Adverb.


Dual

Der Dual ist im Polnischen verloren gegangen.

Liczba podwójna zanikła w języku polskim.


Genitiv

zobacz też: Niemiecki - Słownictwo gramatyczne


Perfekt

Niekiedy rzeczownik Perfekt jest tłumaczony na język polski jako czas przeszły dokonany.


Substantiv

Obecnie w niemieckich szkołach w podręcznikach języka niemieckiego termin Substantiv został wyparty przez termin Nomen.


Geschlecht

Das Wort „Mädchen” hat sächliches Geschlecht.


Vergangenheit

młode słowo powstałe w XVII/XVIII wieku z vergangen, formy Partizip Perfekt od czasownika vergehen


konjugieren

Im Unterricht haben wir deutsche Verben konjugiert.

Na lekcji odmienialiśmy niemieckie czasowniki.


Präteritum

Dieser Satz steht im Präteritum.

To zdanie jest w czasie przeszłym prostym.

Niekiedy rzeczownik Präteritum jest tłumaczony na język polski jako czas przeszły niedokonany.

forma czasownika w czasie przeszłym prostym

Das Präteritum vom Verb „stehen” ist „stand”.

Forma czasu przeszłego prostego czasownika „stehen” to „stand”.


stark

Das ist stark!

To ci heca! To dopiero historia! Ładna historia!


Wortbildung

ˈvɔʁtˌbɪldʊŋ


Singular

Wie heißt der Singular des Substantives "Bücher"?

Jaka jest liczba pojedyncza rzeczownika "Bücher"?


Adjektiv

Im Japanischen teilen sich die Adjektive in zwei Typen: na-Adjektive und i-Adjektive.

W języku japońskim przymiotniki dzielą się na dwa typy: na-przymiotniki i i-przymiotniki.


Adverbialbestimmung

niem. adverbial + Bestimmung (przysłówkowy + określenie)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Frank C. Müller-Adverbialbestimmung.wav

Man unterscheidet im Deutschen über zehn Typen der Adverbialbestimmung.

Wyróżnia się w języku niemieckim ponad dziesięć typów okolicznika.


Aktiv

Im Beispiel "die Katze isst" ist "isst" Aktiv.

W przykładzie "kot je" stroną czynną jest "je".


Zeitform

ˈt͡saɪ̯tˌfɔʁm


Wortstellung

ˈvɔʁtˌʃtɛlʊŋ


Nebensatz

ˈneːbn̩ˌzɛʦə


Konzessivsatz

zdanie okolicznikowe przyzwolenia, zdanie okolicznikowe przyzwalające, zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe przyzwolenia


Tempus

Präteritum und Futur sind Tempora.


Stamm

forma skrócona od Wortstamm → temat (wyrazu)


Fugen-s

ˈfuːɡŋ̍ˌʔɛs̩

głoska s jako łącznik między złożeniami dwóch słów

Das Fugen-s gehört zu den wortbildenden Interfixen.

S-łączące należy do interfiksów słowotwórczych.

Fugen-s z reguły występuje w złożeniach rzeczowników zakończonych na -ing, -ion, -heit, -keit, -ling, -schaft, -tät, -tum, -ung. + rzecz., np. Freiheit-s-strafe. Od tej reguły istnieją jednak wyjątki, np. Kommun-ion-kleid.

W niektórych innych złożeniach użycie Fugen-s nie jest jednoznaczne, np. przed -steuer, -straße.


Satz

Antworte im ganzen Satz!


Punkt

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Znaki typograficzne i interpunkcyjne


Adjektivadverb

przysłówek odprzymiotnikowy, przymiotnik użyty w funkcji przysłówka

Adjektivadverbien kann man im Gegensatz zu reinen Adverbien steigern

Przysłówki odprzymiotnikowe można, w odróżnieniu od czystych przysłówków, stopniować.

Ludewig, W., Wahrig, G., Kürten, P., Lexikon der deutschen Sprachlehre, w: Wahrig, G., Deutsches Wörterbuch, Wissen Media Verlag GmbH, Gütersloh/München 2002, ISBN-3-577-10079-6.


Pronominaladverb

Pronominaladverbien können nicht in Bezug auf Personen, sondern nur in Bezug auf Sachen verwendet werden.

Przysłówki zaimkowe nie mogą być użyte w odniesieniu do osób, a jedynie w odniesieniu do rzeczy.

Promnomilanadverb to połączenie przysłówka (da, hier lub wo) z przyimkiem (np. davon)


Anredenominativ

rzeczownik w mianowniku w funkcji wołacza

Der Anredenominativ wird stets durch Kommas abgetrennt.

Mianownik w funkcji wołacza jest zawsze oddzielany przecinkami.

przykładem dla Anredenominativ jest grupa słów meine Damen und Herren w zdaniu: Sie, meine Damen und Herren, haben jetzt die Wahl.


Rektion

Im Unterschied zu den Verben, die häufig eine mehrfache Rektion haben, regieren Adjektive im Allgemeinen nur einen Kasus .

W odróżnieniu od czasowników, które mają często więcej związków rządu, przymiotniki rządzą przeważnie tylko jednym przypadkiem.

Hentschel, E., Weydt, H., Handbuch der deutschen Grammatik, de Gruyter 2003, e-book


Akk.

1. zobacz też: Nom. • Gen. • Dat. • Akk.

2. zobacz też: Niemiecki - Słownictwo gramatyczne


Eigenname

ˈaɪ̯ɡn̩ˌnaːmə

Die andere offene Subkategorie der Substantive in jeder Sprache bilden die Eigennamen.

Drugą otwartą podkategorię rzeczowników w każdym języku tworzą nazwy własne.

Bartnicka B., Hansen B., Klemm W., Lehmann V., Satkiewicz H., Grammatik des Polnischen, Slavolinguistica 5, München 2004, dostęp 10.01.2021


Gattungsname

ˈɡatʊŋsˌnaːmə

Die Bezeichnungen für die Monate und Wochentage haben Eigenschaften von Gattungsnamen wie auch von Eigennamen.

Nazwy miesięcy i tygodni mają cechy zarówno rzeczowników własnych jak i rzeczowników pospolitych.

praca zbiorowa, Wahrig - Richtiges Deutsch leicht gemacht, wissensmedia GmbH, Gütersloh/München, ISBN 978-3-577-07566-4


Plural

Das Wort gibt es nur im Plural.

To słowo występuje tylko w liczbie mnogiej.

por. Zweizahl • Dual • Dualis • Trial • Quadral • Paukal


PP

Partizip Perfekt → imiesłów przymiotnikowy przeszły

Präpositionalphrase → wyrażenie przyimkowe


Deklination

In der ungarischen Sprache gibt es keine Deklination.


Fürwort

ˈfyːɐ̯ˌvœʁtɐ


Hauptwort

ˈhaʊptˌvœʁtɐ


Neutrum

W lm dopuszczalna jest (poza Austrią) również forma Neutren.


Numerus

ˈnuːməʀʊs, ˈnʊməʀʊs

ˈnuːməʀiː, ˈnʊməʀiː


Orthographie

ɔʁtoɡʀaˈfiːən

Orthographie jest pisownią alternatywną dla Orthografie. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Orthografie.


Pluraletantum

In der deutschen Sprache ist ein Pluraletantum z. B. das Wort "Kosten".

W języku niemieckim plurale tantum jest np. słowo „koszty”.


Präposition

łac. praepositiō, praepositiōnis, od XVII wieku


Rechtschreibung

ˈʀɛçtˌʃʀaɪ̯bʊŋ

ˈʀɛçtˌʃʀaɪ̯bʊŋən


Silbe

śwn. silbe < swn. sillaba < łac. syllaba < gr. συλλαβή


Wemfall

zobacz też: Werfall • Wesfall • Wemfall • Wenfall


Wortart

ˈvɔʁtˌʔaːɐ̯t

ˈvɔʁtˌʔaːɐ̯tn̩

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Słownictwo gramatyczne


transitiv

zobacz też: Niemiecki - słownictwo gramatyczne


Eigenschaftswort

ˈaɪ̯ɡn̩ʃaft͡sˌvɔʁt

Theoretisch lässt sich zu jedem Hauptwort ein Eigenschaftswort bilden

Teoretycznie do każdego rzeczownika można utworzyć przymiotnik.

Spiegel online, Wir mögen's apfelig, 10.06.2009


Kasus

So gibt es im Englischen und Französischen keine Kasus mehr.

I) tak w angielskim i francuskim nie ma już przypadków.

Focus online, „Ich“ und „Isch“ sind einerlei?, 24.03.2008


Präsens

pʀɛˈzɛnʦi̯ən

Wie lautet das Präsens von „verschollen”?

Jak brzmi czas teraźniejszy od „verschollen”?

zobacz też: Niemiecki - Słownictwo gramatyczne


Bindewort

ˈbɪndəˌvœʁtɐ

Bindewörter verbinden Wörter und Sätze.


Gegenwart

ˈɡeːɡn̩ˌvaʁt

Hier sind Übungen zum Verb in Gegenwart.

Tu są ćwiczenia do czasownika w czasie teraźniejszym.


Konjunktion

kɔnjʊŋkˈʦi̯oːn

kɔnjʊŋkˈʦi̯oːnən

Die Konjunktionen des Englischen entsprechen in etwa denen des Deutschen.

Spójniki (języka) angielskiego odpowiadają mniej więcej tymże (spójnikom języka) niemieckiego.


Mehrzahl

ˈmeːɐ̯ˌʦaːlən

Wie lautet die Mehrzahl von "Status"?


Einzahl

ˈaɪ̯nˌʦaːlən


Interjektion

ˌɪntɐjɛkˈʦi̯oːn

ˌɪntɐjɛkˈʦi̯oːnən


Verneinung

fɛɐ̯ˈnaɪ̯nʊŋ

fɛɐ̯ˈnaɪ̯nʊŋn̩


Satzzeichen

ˈzaʦˌʦaɪ̯çn̩

ˈzaʦˌʦaɪ̯çn̩


Imperfekt

Niekiedy rzeczownik Imperfekt jest tłumaczony na język polski jako czas przeszły niedokonany.


Partizip Perfekt

imiesłów czasu przeszłego, imiesłów bierny


Partizip Präsens

imiesłów czasu terazniejszego, imiesłów czynny


Bindestrich

ˈbɪndəˌʃtʀɪç

ˈbɪndəˌʃtʀɪçə


Aussagesatz

ˈaʊ̯szaːɡəˌzaʦ

ˈaʊ̯szaːɡəˌzɛʦə


Kongruenz

ˌkɔŋɡʀuˈɛnʦn̩


Hauptsatz

ˈhaʊ̯ptˌzɛʦə


Gattungszahlwort

Zur Bildung von Gattungszahlwörtern wird das Suffix -lei verwendet.

Do tworzenia liczebników wielorakich używa się przyrostka -lei.


Geschlechtswort

ɡəˈʃlɛçʦˌvɔʁt

ɡəˈʃlɛçʦˌvœʁtɐ


Interpunktion

ɪntɐpʊŋkˈʦi̯oːn

ɪntɐpʊŋkˈʦi̯oːnən


Ausrufewort

ˈaʊ̯sʀuːfəˌvɔʁt

ˈaʊ̯sʀuːfəˌvœʁtɐ


Verhältniswort

fɛɐ̯ˈhɛltnɪsˌvɔʁt

fɛɐ̯ˈhɛltnɪsˌvœʁtɐ


Vorsilbe

ˈfoːɐ̯ˌzɪlbə

ˈfoːɐ̯ˌzɪlbn̩


Gegenstandswort

ˈɡeːɡn̩ʃtant͡sˌvɔʁt


Nachsilbe

ˈnaːχˌzɪlbn̩


Empfindungswort

ɛmˈpfɪndʊŋsˌvɔʁt

ɛmˈpfɪndʊŋsˌvœʁtɐ


Kleinbuchstabe

ˈklaɪ̯nˌbuːχʃtaːbə


Fragefürwort

ˈfʀaːɡəˌfyːɐ̯vɔʁt

ˈfʀaːɡəˌfyːɐ̯vœʁtɐ


Fragewort

ˈfʀaːɡəˌvɔʁt

ˈfʀaːɡəˌvœʁtɐ


Großbuchstabe

ˈɡʀoːsˌbuːχʃtaːbə

ˈɡʀoːsˌbuːχʃtaːbn̩

Das Kind kann seinen Namen in Großbuchstaben schreiben.

To) dziecko potrafi napisać swoje imię dużymi literami.


Steigerung

ˈʃtaɪ̯ɡəʀʊŋən


Artikelwort

aʁˈtiːkl̩ˌvɔʁt

aʁˈtiːkl̩ˌvœʁtɐ

zobacz też: Wikibooks.pl, Przedimek (Artikelwort)


Grundwort

ˈɡʀʊntˌvœʁtɐ

In den letzten Jahrzehnten werden immer neue Bezeichnungen mit dem Grundwort Atlas geprägt

W ostatnich dziesięcioleciach tworzy się ciągle nowe wyrażenia z wyrazem podstawowym Atlas.


einsilbig

ˈaɪ̯nˌzɪlbɪç


Beifügung

ˈbaɪ̯ˌfyːɡʊŋ

ˈbaɪ̯ˌfyːɡʊŋən


Mittelwort

ˈmitl̩ˌvœʁtɐ


Fragepronomen

ˈfʁaːɡəpʀonoːmən


Numerale

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Liczebniki


Orthografie

ɔʁtoɡʀaˈfiːən

Pisownią alternatywną dla Orthografie jest Orthographie. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Orthografie.


Konditionalsatz

zdanie warunkowe, zdanie okolicznikowe warunku


Bedingungssatz

bəˈdɪŋʊŋsˌzat͡s


Homograph

Homograph jest pisownią alternatywną dla Homograf. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Homograf.


Redeteil

ˈʀeːdəˌtaɪ̯l

ˈʀeːdəˌtaɪ̯lə


Tätigkeitswort

ˈtɛːtɪçkaɪ̯ʦˌvɔʁt

ˈtɛːtɪçkaɪ̯ʦˌvœʁtɐ


Verbalsubstantiv

Das Substantiv "Drohung" gehört als Verbalsubstantiv zum Verb "drohen".

Rzeczownik "groźba" należy jako nomen actionis do czasownika "grozić".


untergeordnet

ˈʊntɐɡəˌʔɔʁdnət


Bestimmungswort

bəˈʃtɪmʊŋsˌvɔʁt


Verkleinerungsform

fɛɐ̯ˈklaɪ̯nəʀʊŋsˌfɔʁm


Formenlehre

ˈfɔʁmənˌleːʀə


Gesprächspartikel

ɡəˈʃpʀɛːçspaʁˌtɪkl̩


Leerstelle

ˈleːɐ̯ˌʃtɛlə

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Znaki typograficzne i interpunkcyjne


Auxiliarverb

aʊ̯ksiˈli̯aːɐ̯ˌvɛʁp


Vollverb

czasownik pełnoznaczny, czasownik samodzielny


NS

Akronim utworzony z pierwszych liter złożenia Nebensatz.


Bruchzahlwort

Zur Bildung von Bruchzahlwörtern wird das Suffix -el verwendet.

Do tworzenia liczebników ułamkowych używa się przyrostka -el.


Grundzahlwort

Das Grundzahlwort wird nach dem Fall und dem Geschlecht dekliniert

Liczebnik główny odmienia się przez przypadki i osoby.


Vervielfältigungszahlwort

fɛɐ̯ˈfiːlfɛltɪɡʊŋsˌt͡saːlvɔʁt

Zur Bildung von Vervielfältigungszahlwörtern wird das Suffix -fach verwendet.

Do tworzenia liczebników mnożnych używa się przyrostka -fach.


Wiederholungszahlwort

Zur Bildung von Wiederholungszahlwörtern wird das Suffix -mal verwendet.

Do tworzenia liczebników wielokrotnych używa się przyrostka -mal.


Ordnungszahlwort

ˈɔʁdnʊŋst͡saːlvɔʁt

wird das Suffix -te verwendet.

Do tworzenia liczebników porządkowych poniżej dwudziestu używa się przyrostka -te.


Teilungszahlwort

Zur Bildung von Teilungszahlwörtern wird das Suffix -el verwendet.


Sammelzahlwort

verwendet.

Do tworzenia liczebników zbiorowych używa się słówka zu.


Gesellschaftszahlwort

verwendet.

Do tworzenia liczebników zespołowych używa się przedrostka selb-.


Zeitadjektiv

W języku polskim Zaitadjektive należą do ogólnej kategorii przymiotników semantycznych bez dalszego podziału na podkategorie.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Przymiotniki


Temporaladjektiv

W języku polskim Temporaladjektive należą do ogólnej kategorii przymiotników semantycznych bez dalszego podziału na podkategorie.


Ortsadjektiv

W języku polskim Ortsadjektive należą do ogólnej kategorii przymiotników semantycznych bez dalszego podziału na podkategorie.


Lokaladjektiv

W języku polskim Lokaladjektive należą do ogólnej kategorii przymiotników semantycznych bez dalszego podziału na podkategorie.


Stoffadjektiv

W języku polskim Stoffadjektive należą do ogólnej kategorii przymiotników semantycznych bez dalszego podziału na podkategorie.


starkes Verb

zobacz też: Mischverb • starkes Verb • schwaches Verb


flektieren

odmienić, odmieniać (np. deklinować, koniugować)

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Słownictwo gramatyczne


-s-

morfem słowotwórczy służący do tworzenia wyrazów złożonych

Gesichtscreme


Partikelverb

paʁˈtɪkl̩ˌvɛʁp

zobacz też: Niemiecki - słownictwo gramatyczne


Kausaladverb

zobacz też: Wikibooks.pl, Przysłówki przyczyny


Kausalsatz

zdanie okolicznikowe przyczyny, zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe przyczyny


Präpositionalgruppe

fraza przyimkowa, grupa przyimkowa, wyrażenie przyimkowe


orthographisch

orthographisch jest pisownią alternatywną dla orthografisch. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia orthografisch.


-n-

Bienenstock


Genitivobjekt

dopełnienie dopełniaczowe, dopełnienie w dopełniaczu, dopełnienie bliższe w dopełniaczu

Termin Genitivobjekt jest używany w szkołach niemieckich od 4. klasy szkoły podstawowej.


Vorgangspassiv

Termin Vorgangspassiv jest w jęz. niemieckim używany dla odróżnienia ogólnego terminu Passiv, który w tłumaczeniu na jęz. polski również znaczy strona bierna, od tzw. Zustandspassiv.


direkte Rede

Obecnie w niemieckich szkołach w podręcznikach języka niemieckiego używany jest termin wörtliche Rede.


Diminutivsuffix

sufiks zdrabniający, przyrostek zdrabniający


rückumlautendes Verb

czasownik z nieobecnym przegłosem (w odniesieniu do form czasu przeszłego niektórych czasowników słabych)


Adverbiale

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Frank C. Müller-Adverbiale.wav


Finalsatz

zdanie okolicznikowe celu, zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe celu


Konsekutivsatz

zdanie okolicznikowe skutku, zdanie okolicznikowe skutkowe, zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe skutku


Lokalsatz

zdanie okolicznikowe miejsca, zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe miejsca


Modalsatz

zdanie okolicznikowe sposobu, zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe sposobu


Temporalsatz

zdanie okolicznikowe czasu, zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe czasu


Akkusativobjekt

dopełnienie biernikowe, dopełnienie w bierniku, dopełnienie bliższe w bierniku

Termin Akkusativobjekt jest używany w szkołach niemieckich od 4. klasy szkoły podstawowej.


Dativobjekt

dopełnienie celownikowe, dopełnienie w celowniku, dopełnienie bliższe w celowniku

Termin Dativobjekt jest używany w szkołach niemieckich od 4. klasy szkoły podstawowej.


Zirkumfix

ˈt͡sɪʁkʊmˌfɪks


Subjektsprädikativ

orzecznik podmiotu, orzecznik podmiotowy, orzecznik rzeczownikowy


Objektsprädikativ

orzecznik dopełnienia, orzecznik dopełnieniowy


Aktionsart

rodzaj akcji, rodzaj czynności (czasownika)


Interpunktionszeichen

ɪntɐpʊŋkˈt͡si̯oːnsˌt͡saɪ̯çn̩


Abtönungspartikel

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Frank C. Müller-Abtönungspartikel.wav

partykuła afektująca, partykuła modalna, partykuła tonująca