Autofahren

ˈaʊ̯toˌfaːʁən

por. Auto fahren

jeżdżenie samochodem, jechanie samochodem, jazda samochodem


Saatgut

, 05.10.2022, dostęp 11.10.2022].

Cztery koncerny kontrolują światowy handel materiałem siewnym.


Fahren

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Dyscypliny sportowe


fahrend

imiesłów czasu teraźniejszego (Partizip Präsens) czasownika fahren


ungestraft

ˈʊnɡəˌʃtʁaːft


einspielen

ˈaɪ̯nˌʃpiːlən

zobacz też: spielen • abspielen • anspielen • ausspielen • bespielen • einspielen • herumspielen • mitspielen • nachspielen • umspielen • unterspielen • überspielen • verspielen • vorspielen • zusammenspielen • zuspielen

zgrywać (się), zgrać (się) ( o drużynie sportowej)

dopasowywać (się), dopasować (się) ( w drużynie sportowej, układzie partnerskim)

wgrywać (się), wgrać (się), rozgrywać (się), rozegrać (się) ( o muzyku, instrumencie)

przynosić wpływy, przynieść wpływy, wgrać ( o filmie)


Zielsetzung

ˈt͡siːlˌzɛt͡sʊŋ


ungebrochen

ˈʊnɡəˌbʁɔxn̩


Zeitungsartikel

ˈt͡saɪ̯tʊŋsʔaʁˌtiːkl̩

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


dicklich

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Wygląd


Ableitungsmorphem

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Słownictwo gramatyczne


unbezahlbar

ˈʊnbəˌt͡saːlbaːɐ̯

zbyt drogi, nie do zapłacenia, horrendalny


ungebräuchlich

ˈʊnɡəˌbʁɔɪ̯çlɪç

rzadki, niestosowany, nieużywany, nie będący w użyciu


ungeachtet

ˈʊnɡəˌʔaxtət


ungeachtet

ˈʊnɡəˌʔaxtət


Klarstellung

ˈklaːɐ̯ˌʃtɛlʊŋ

wyjaśnienie, wyjaśniające przedstawienie swojego stanowiska


unrentabel

ˈʊnʁɛnˌtaːbl̩


juristische Person

juˈʁɪstɪʃə pɛʁˈzoːn


aufopfernd

ˈaʊ̯fˌʔɔp͡fɐnt


aufopfernd

ˈaʊ̯fˌʔɔp͡fɐnt

imiesłów czasu teraźniejszego (Partizip Präsens) czasownika aufopfern


aufhellen

zobacz też: hellen • aufhellen • erhellen


freiberuflich

ˈfʁaɪ̯bəˌʁuːflɪç

wykonujący wolny zawód, zawodowo niezależny, zawodowo samodzielny

wykonując wolny zawód, zawodowo niezależnie, zawodowo samodzielnie


aufopferungsvoll

ˈaʊ̯fʔɔp͡fəʁʊŋsˌfɔl


selbsternannt

selbsternannt jest pisownią alternatywną dla selbst ernannt. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia selbst ernannt.


natürliche Person

naˈtyːɐ̯lɪçə pɛʁˈzoːn


UID Nummer

UID Nummer dla osób prawnych (oraz AHV-Nummer dla osób fizycznych) jest w Szwajcarii odpowiednikiem TIN.

numer UID, numer identyfikacyjny przedsiębiorstwa (w Szwajcarii)

, dostęp 15.10.2022].

Każde szwajcarskie przedsiębiorstwo ma numer UID.


AHV-Nummer

AHV-Nummer dla osób fizycznych (oraz UID Nummer dla osób prawnych) jest w Szwajcarii odpowiednikiem TIN.

numer ubezpieczenia emerytalnego (w Szwajcarii i w Liechtensteinie)

, dostęp 15.10.2022].

Numer AHV otrzymują wszyscy ludzie, którzy żyją lub pracują w Szwajcarii.


Steueridentifikationsnummer

Termin Steueridentifikationsnummer oznacza numer identyfikacyjny, a dokładniej numer identyfikacji podatkowej każdego obywatela Niemiec, który jest nadawany raz na cale życie. Jego zbliżonym odpowiednikiem międzynarodowym jest TIN, w Szwajcarii AHV-Nummer oraz UID Nummer, w Liechtensteinie PEID-Nummer, a w Polsce PESEL. Nie należy mylić tego pojęcia z terminem Steuernummer.

(podatkowy) numer identyfikacyjny (w Niemczech)

, 01.08.2008, dostęp 15.10.2022].

Federalny Centralny Urząd Skarbowy rozpoczął teraz dostarczanie osobistego podatkowego numeru identyfikacyjnego, który w przyszłości będzie towarzyszyć każdy człowiekowi od kołyski aż po grób.


PEID-Nummer

PEID-Nummer jest w Liechtensteinie odpowiednikiem TIN.

osobisty numer identyfikacyjny (w Liechtensteinie)

, dostęp 15.10.2022].

W Liechtensteinie jako podatkowy numer identyfikacyjny służy zasadniczo osobisty numer identyfikacyjny (numer PEID).


-voll

Przyrostek -voll należy do sufiksów derywacyjnych, które w połączeniu z rzeczownikami tworzą przymiotniki (np. Hoffnung+voll — hoffnungsvoll).

zobacz też: -at • -bold • -chen • -de • -e • -ei • -er • -heit • -icht • -ian • -jan • -i • -in • -kein • -keit • -lein • -ler • -ling • -ner • -nis • -or • -rich • -s • -sal • -schaft • -sel • -t • -tel • -tum • -ung • -voll • -werk • -wesen

zob. Wikibooks.pl, Tabela zrostków derywacyjnych

zobacz słowa kończące się na „-voll”

(częściowo) pełen, przepełniony, wypełniony, -ny, z

menschenvoll

hassvoll

humorvoll


Trester

Indeks:Niemiecki - Napoje


BMF

Bundesministerium der Finanzen → Ministerstwo Finansów (w Niemczech)

Bundesministerium für Finanzen → Ministerstwo Finansów (w Austrii)


Culotte

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ubrania


Einstecktuch

ˈaɪ̯nʃtɛkˌtuːx

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ubrania


Entgegenkommen

wychodzenie naprzeciw, wyjście naprzeciw, przychylność


Chino

Rzeczownik Chino używany jest najczęściej w liczbie mnogiej.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ubrania


Chino

Określenie Chino spotykane jest przede wszystkim w Ameryce Łacińskiej i oznacza potomka mieszańców z ludźmi o rożnym kolorze skóry, np. Indianki i Zambo.


erniedrigend

ɛɐ̯ˈniːdʁɪɡn̩t


erniedrigend

ɛɐ̯ˈniːdʁɪɡn̩t

imiesłów czasu teraźniejszego (Partizip Präsens) czasownika erniedrigen


Enddarm

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Części ciała

, dostęp 18.10.2022].

Ostatni odcinek jelita grubego nazywany jest jelitem końcowym lub odbytnicą.

, 03.11.2021, dostęp 18.10.2022].

Jelito końcowe rozpoczyna się odbytnicą, a do niej dołącza kanał odbytu.


TIN

W Szwajcarii odpowiednikiem TIN dla osób fizycznych jest AHV-Nummer, a dla osób prawnych UID Nummer, w Liechtensteinie PEID-Nummer. Zbliżonym polskim odpowiednikiem tego terminu jest PESEL.

, dostęp 15.10.2022].

W roku 2008 wprowadzono jednolity na terenie całej federacji podatkowy numer identyfikacyjny (TIN) dla osób fizycznych.


Gasanstalt

In unserer Gasanstalt gab es keine Ratten!

W naszej gazowni nie było żadnych szczurów!


erschöpfend

ɛɐ̯ˈʃœp͡fn̩t


erschöpfend

ɛɐ̯ˈʃœp͡fn̩t

imiesłów czasu teraźniejszego (Partizip Präsens) czasownika erschöpfen


KBW

Kommunistischer Bund Westdeutschland → Komunistyczny Związek Robotniczy Niemiec Zachodnich


Generaldirektor

ɡenəˈʁaːldiˌʁɛktoːɐ̯


Rufzeichen

ˈʁuːfˌt͡saɪ̯çn̩

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Znaki typograficzne i interpunkcyjne


einladend

imiesłów czasu teraźniejszego (Partizip Präsens) czasownika einladen


Fingerbreit

ˈfɪŋɐˌbʁaɪ̯t

Pisownią alternatywną dla Fingerbreit jest Finger breit. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Fingerbreit.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jednostki miar i mas


Fußbreit

ˈfuːsˌbʁaɪ̯t

Pisownią alternatywną dla Fußbreit jest Fuß breit. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Fußbreit.


Mundvoll

Pisownią alternatywną dla Mundvoll jest Mund voll. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Mundvoll.


Zeitlang

Zeitlang jest pisownią alternatywną dla Zeit lang. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Zeit lang.


Spaltbreit

Pisownią alternatywną dla Spaltbreit jest Spalt breit. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Spaltbreit.


Haarbreit

Pisownią alternatywną dla Haarbreit jest Haar breit. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Haarbreit.


Zollbreit

Pisownią alternatywną dla Zollbreit jest Zoll breit. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Zollbreit.


Handbreit

Pisownią alternatywną dla Handbreit jest Hand breit. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Handbreit.


Winkelzug

ˈvɪŋkl̩ˌt͡suːk


Pannacotta

Pisownią alternatywną dla Pannacotta jest Panna cotta. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Pannacotta.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jedzenie


Gaswerk

In unserem Gaswerk gab es keine Schädlinge!

W naszej gazowni nie było żadnych szkodników!


Zs.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Zschr.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Unterhaltungszeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Jugendzeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media

czasopismo młodzieżowe, pismo młodzieżowe


Vierteljahrsschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Pornozeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Fotozeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Halbmonatsschrift

zweimal monatlich erscheinende Zeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Wochenschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Schundblatt

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Fachblatt

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media

czasopismo fachowe, czasopismo specjalistyczne


Monatsschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Doppelnummer

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Kunstzeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Klatschblatt

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media

czasopismo plotkarskie, pismo plotkarskie


Doppelheft

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Sonderheft

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Monatsheft

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Vierteljahresschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Werkzeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Wirtschaftsmagazin

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Wirtschaftszeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Rigatoni

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jedzenie


Rundfunkzeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media

czasopismo radiowo-telewizyjne, gazeta z programami radiowo-telewizyjnymi


Coverstory

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Heftli

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media

zeszyt, pojedynczy egzemplarz czasopisma


Libresso

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Lokale gastronomiczne


Fernsehzeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media

czasopismo telewizyjne, gazeta z programami telewizyjnymi


Hauszeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media

gazeta zakładowa, gazetka zakładowa, biuletyn wewnętrzny


Frauenzeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Lokalpresse

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Kinderzeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media

czasopismo dziecięce, magazyn dla dzieci, gazeta dla dzieci, gazetka dla dzieci


Programmzeitschrift

pʁoˈɡʁamˌt͡saɪ̯tʃʁɪft

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media

czasopismo telewizyjne, gazeta z programami telewizyjnymi i/lub radiowymi


Verbraucherzeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media

czasopismo konsumenckie, magazyn konsumencki


Theaterzeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Filmzeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Modezeitschrift

ˈmoːdəˌt͡saɪ̯tʃʁɪft

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Literaturzeitschrift

lɪtəʁaˈtuːɐ̯ˌt͡saɪ̯tʃʁɪft

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Alternativpresse

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Digest

Czasopismo typu Digest charakteryzuje się małym, wygodnym dla czytelnika formatem.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Periodikum

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Onlinemedium

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Printmedium

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Verbandszeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media

czasopismo związkowe, pismo związkowe, czasopismo stowarzyszenia, pismo stowarzyszenia


Auflagenstärke

Das Magazin erreichte wieder die Auflagenstärke der späten 1970er Jahre

Pismo ponownie osiągnęło nakład z końca lat 70.

na podst. Philip Wallmeier, Rückzug als Widerstand, 2021, dostęp 04.11.2022


Studentenpresse

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Stadtillustrierte

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Jahresschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Jubiläumsheft

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media

broszura jubileuszowa, wydanie jubileuszowe


Beiheft

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Hetzblatt

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


unverzichtbar

ˌʊnfɛɐ̯ˈt͡sɪçtbaːɐ̯

ˈʊnfɛɐ̯ˌt͡sɪçtbaːɐ̯


unvermittelt

ˈʊnfɛɐ̯ˌmɪtl̩t


Lügenpresse

ˈlyːɡn̩ˌpʁɛsə

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Presseorgan

ˈpʁɛsəʔɔʁˌɡaːn

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Editorial

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


verzichtbar

fɛɐ̯ˈt͡sɪçtbaːɐ̯


Szenemagazin

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Tischfußball

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zabawy

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Dyscypliny sportowe


warmherzig

ˈvaʁmˌhɛʁt͡sɪç

ˈvaʁmˌhɛʁt͡sɪk


Wochenblatt

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Aufmacher

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Computermagazin

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Kundenmagazin

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Miszellaneen

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


rote Karte

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Słowniczek piłkarski


Kulturmagazin

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Miszellen

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


reumütig

ˈʁɔɪ̯ˌmyːtɪç

ˈʁɔɪ̯ˌmyːtɪk


Morgenausgabe

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Fanzine

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Regionalausgabe

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Fachmagazin

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media

magazyn fachowy, magazyn specjalistyczny


Shownotes

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media

show notes, streszczenie odcinka podkastu


Gotte

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Rodzina


entminen

zobacz też: entminen • verminen


Gevatterin

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Rodzina


Paukenhöhle

ˈpaʊ̯kn̩ˌhøːlə

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Części ciała


Reziprokpronomen

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Słownictwo gramatyczne


Anstreicher

ˈanˌʃtʁaɪ̯çɐ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


verwehren

zobacz też: wehren • abwehren • bewehren • erwehren • verwehren

zabraniać, zabronić, odmawiać, odmówić, nie pozwalać, nie pozwolić


verbiegen

zobacz też: biegen • abbiegen • aufbiegen • ausbiegen • beibiegen • hochbiegen • einbiegen • umbiegen • verbiegen • zurechtbiegen • zurückbiegen

wyginać, wygiąć, zginać, zgiąć, uginać, ugiąć


unsportlich

ˈʊnˌʃpɔʁtlɪç


Gehörknöchelchen

ɡəˈhøːɐ̯ˌknœçl̩çən


eingestrichen

ˈaɪ̯nɡəˌʃtʁɪçn̩

zobacz też: eingestrichen • zweigestrichen • dreigestrichen


eingestrichen

ˈaɪ̯nɡəˌʃtʁɪçn̩

imiesłów czasu przeszłego (Partizip Perfekt) czasownika einstreichen


unausstehlich

ˌʊnʔaʊ̯sˈʃteːlɪç


ÖPNV

øːpeːʔɛnˈfaʊ̯

Skrót utworzony z pierwszych liter złożenia öffentlicher Personennahverkehr.

öffentlicher Personennahverkehr → lokalny publiczny transport pasażerski (w Niemczech)


Fluchen

Aber Humor, die lustige Seite des Fluchens, erwies sich als der wichtigste Faktor

Ale humor, zabawna strona przeklinania, okazał się jednak czynnikiem najważniejszym.

Spektrum.de, Zu anstrengend? Fluchen hilft!, 16.04.2022, dostęp 14.11.2022


Kirchenglocke

ˈkɪʁçn̩ˌɡlɔkə


Sechstagewoche

zɛksˈtaːɡəˌvɔxə

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Kalendarz i czas


Viertagewoche

In Neuseeland wird über die Einführung einer Viertagewoche nachgedacht

W Nowej Zelandii rozważane jest wprowadzenie czterodniowego tygodnia pracy.

Spektrum.de, Arbeiten wir bald als Metaversum-Hausmeister?, 15.07.2020, dostęp 17.11.2022


FMH

(1.1) Skrót utworzony z pierwszych liter złożenia Foederatio Medicorum Helveticorum.

Föderation der Schweizer Ärztinnen und Ärzte → Federacja Lekarzy Szwajcarskich


Seidenstraße

ɔɪ̯ˈʀoːpaˌʃtʀaːsə

ɔɪ̯ˈʀoːpaˌʃtʀaːsn̩

, 07.12.2019, dostęp 15.11.2022]

Na ponad 6000 kilometrów rozciągały się handlowe sieci historycznego jedwabnego szlaku.


Jahresende

ˈjaːʁəsˌʔɛndə

Am Jahresende sind Jahresrückblicke jeglicher Themencouleur sehr beliebt

Pod koniec roku bardzo popularne są retrospekcje o wszelkim zakresie tematycznym.

Spektrum.de, Evolution in Aktion, 23.12.2005, dostęp 15.11.2022

Jedes Mal zum Jahresende wird Bilanz gezogen

Za każdym razem na koniec roku sporządza się rozliczenie.

Spektrum.de, Der Jahreswechsel – Zeit für Bilanzen und gute Vorsätze, 31.12.2011, dostęp 15.11.2022


wertschätzen

ˈveːɐ̯tʃɛʦn̩


Fachärztin

ˈfaxˌʔɛʁt͡stɪn

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Nephrologe

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Treibhausgas

ˈtʁaɪ̯phaʊ̯sˌɡaːs


Röntgenarzt

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Tropenarzt

ˈtʁoːpn̩ˌʔaːɐ̯t͡st

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody

lekarz tropikalny, lekarz specjalista medycyny tropikalnej


Nephrologin

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Pädiater

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


unverfroren

ˈʊnfɛɐ̯ˌfʁoːʁən


Teilrepublik

Dieses Jahr wird in einem kleinen Ort in der russischen Teilrepublik Burjatien der 80. Todestag eines buddhistischen Mönches begangen

W tym roku w małym miasteczku w rosyjskiej republice związkowej Buriacji obchodzona jest 80. rocznica śmierci buddyjskiego mnicha.

na podst. Spektrum.de, Toter Mönch verwest nicht, 04.07.2007, dostęp 18.11.2022


Mordwinien

Im benachbarten Mordwinien brannten Teile eines Nationalparks

W sąsiedniej Mordowii płonęły części parku narodowego.


anreichern

zobacz też: reichern • anreichern • bereichern

zbierać (się), zebrać (się), zbierać (się), zbierać (się) kumulować (się)


Burjatien

bʊʁˈjaːt͡si̯ən


Crêpe

Pisownią alternatywną dla Crêpe jest Krepp. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Crêpe.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ciasta


Crêpe

Crêpe jest pisownią alternatywną dla Krepp. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Krepp.


geplagt

imiesłów czasu przeszłego (Partizip Perfekt) czasownika plagen


gequält

imiesłów czasu przeszłego (Partizip Perfekt) czasownika quälen


Verwaltungsgerichtshof

Wyższy Sąd Administracyjny (w Niemczech)


Landessozialgericht

Krajowy Sąd Spraw Socjalnych (w Niemczech)


Verfahrensordnung

regulamin postępowania, tok postępowania


ausklammern

zobacz też: klammern • abklammern • anklammern • ausklammern • einklammern • festklammern • umklammern • verklammern

wyciągać przed nawias, wyciągnąć przed nawias

wyłączać, wyłączyć, nie uwzględniać, nie uwzględnić, pomijać, pominąć


Landesarbeitsgericht

landəsˈʔaʁbaɪ̯t͡sɡəˌʁɪçt


Oberverwaltungsgericht

oːbɐfɛɐ̯ˈvaltʊŋsɡəˌʁɪçt


EDK

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Szkoła

Schweizerische Konferenz der kantonalen Erziehungsdirektoren → Szwajcarska Konferencja Kantonalnych Ministrów Edukacji

Das Fürstentum Liechtenstein ist ständiger Gast der EDK mit beratender Stimme

Księstwo Liechtensteinu jest stałym gościem EDK z głosem doradczym.

Wikipedia.de, Schweizerische Konferenz der kantonalen Erziehungsdirektoren, dostęp 20.11.2022


Bundespatentgericht

ˈbʊndəspaˌtɛntɡəʁɪçt


anspringen

zobacz też: springen • abspringen • anspringen • aufspringen • ausspringen • auseinanderspringen • bespringen • einspringen • emporspringen • entgegenspringen • entspringen • entzweispringen • hochspringen • nachspringen • umspringen • überspringen • vorspringen • wegspringen • zerspringen • zurückspringen • zuspringen

zaskakiwać zaskoczyć, włączać się, włączyć się, odpalać, odpalić ( o silniku)

lecieć, polecieć, dawać się złapać, dać się złapać ( na propozycję)


breitbeinig

ˈbʁaɪ̯tbaɪ̯nɪç

ˈbʁaɪ̯tbaɪ̯nɪk

ˈbʁaɪ̯tbaɪ̯nɪk

w rozkroku, z szeroko rozstawionymi nogami

Sie gehen breitbeinig, schlurfen und schwanken dabei

Oni) chodzą szerokim krokiem, powłócząc nogami i chwiejąc się przy tym.

Spektrum.de, Die Kommunikationsarchitektur von Mars One, 04.03.2019, dostęp 21.11.2022


breitbandig

ˈbʁaɪ̯tˌbandɪç

Der Satellit am Mars soll ja nur breitbandig senden, nicht empfangen

Satelita wokół Marsa ma tylko szerokopasmowo nadawać, a nie odbierać.


Weißtee

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Napoje


Schwarztee

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Napoje


weißer Tee

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Napoje


EGMR

Europäischer Gerichtshof für Menschenrechte → ETPC, Eurpoejski Trybunał Praw Człowieka (UE)


Dommel

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ptaki


Lieblingsspeise

ˈliːplɪŋsˌʃpaɪ̯zə

Was ist dein Lieblingsgericht?


blättrig

blättrig jest formą alternatywną dla blätterig. Obie formy są prawidłowe.


einblättrig

einblättrig jest formą alternatywną dla einblätterig. Obie formy są prawidłowe.


Dauerauftrag

ˈdaʊ̯ɐˌʔaʊ̯ftʁaːk


Wasser im Mund

Läuft Ihnen manchmal beim bloßen Anblick Ihrer Lieblingsspeise das Wasser im Munde zusammen

Czy czasem na sam widok ulubionej potrawy cieknie Panu/Pani/Państwu ślinka?

Spektrum.de, Appetitlicher Anblick, 23.05.2002, dostęp 22.11.2022


einkeimblättrig

ˈaɪ̯nkaɪ̯mˌblɛtʁɪç

ˈaɪ̯nkaɪ̯mˌblɛtʁɪk

einkeimblättrig jest formą alternatywną dla einkeimblätterig. Obie formy są prawidłowe.


BFH

Bundesfinanzhof → Federalny Trybunał Finansowy (w Niemczech)


Gagausien

ɡaɡaˈuːzi̯ən


Anthropozän

Wann begann das Anthropozän?


Zwergdommel

ˈt͡svɛʁkˌdɔməl

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ptaki

Ixobrychus minutus, bączek zwyczajny, bączek


zusammenlaufen

zobacz też: laufen • ablaufen • anlaufen • auflaufen • auseinanderlaufen • auslaufen • belaufen • davonlaufen • durcheinanderlaufen • durchlaufen • einlaufen • entlaufen • erlaufen • freilaufen • heimlaufen • herlaufen • hinlaufen • hochlaufen • leerlaufen • loslaufen • mitlaufen • nachlaufen • umlaufen • überlaufen • verlaufen • vorauslaufen • vorbeilaufen • vorlaufen • vorüberlaufen • warmlaufen • weglaufen • wettlaufen • weiterlaufen • zulaufen • zurücklaufen • zusammenlaufen


Selbstverwaltung

XIX wiek; niem. selbst + Verwaltung, kalka z ang. self-government


Fotophobie

Pisownią alternatywną dla Fotophobie jest Photophobie. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Fotophobie.


Phonophobie

Pisownią alternatywną dla Phonophobie jest Fonophobie. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Phonophobie.


breitmachen

szerzyć (się), rozprzestrzeniać (się), rozprzestrzenić (się)

Es macht sich die Stimmung breit, dass die Energiewende zu langsam ist

Szerzy się nastrój, że transformacja energetyczna przebiega zbyt wolno.

taz online, Scheitern? Muss nicht sein, dostęp 21.11.2022

rozkładać (się), rozłożyć (się), rozwalać (się), rozwalić (się)


in sich bergen

Das Gesundheitsgesetz birgt große Risiken in sich.

Ustawa o ochronie zdrowia kryje w sobie duże ryzyko.

Die Feststellung des Hirntodes birgt zahlreiche ethische und theologische Probleme in sich

Stwierdzenie śmierci mózgu wiąże się z licznymi problemami etycznymi i teologicznymi.


Deepfake

Mit Hilfe künstlicher Intelligenz können Videos und Gesichter in Form von Deepfakes verfälscht werden

Przy pomocy sztucznej inteligencji wideofilmy i twarze mogą być fałszowane w formie deepfakes.

Spektrum.de, Wie funktioniert Deepfake?, 13.10.2019, dostęp 25.11.2022


Wahlkind

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Rodzina


Kragenweite

Die Kragenweite entspricht der Größe des Hemdes.

Rozmiar kołnierzyka odpowiada rozmiarowi koszuli.


Bestellgröße

Die Kragenweite entspricht der Hemd-Bestellgröße

Rozmiar kołnierzyka odpowiada rozmiarowi zamawianej koszuli.

Bei einer Bestellgröße über 50,00 € entfallen die Versandkosten

Przy zamówieniu powyżej 50,00 € nie nalicza się kosztów wysyłki.


unerbittlich

ʊnʔɛɐ̯ˈbɪtlɪç

ˈʊnʔɛɐ̯bɪtlɪç


a. a. O.

am ˈanɡəˌɡeːbənən ˈɔʁt

am ˈanɡəˌfyːɐ̯tn̩ ˈɔʁt

am angegebenen Ort → w podanym miejscu, tamże, tudzież

am angeführten Ort → w przytoczonym miejscu, tamże, tudzież


kleinbürgerlich

ˈklaɪ̯nˌbʏʁɡɐlɪç


Alleinkind

ˈaɪ̯nʦəlˌkɪnt

ˈaɪ̯nʦəlˌkɪndɐ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Rodzina


feuergefährlich

ˈfɔɪ̯ɐɡəˌfɛːɐ̯lɪç

zobacz tez: Indeks:Niemiecki - Pożarnictwo


mitverantwortlich

ˈmɪtfɛɐ̯ˌʔantvɔʁtlɪç


gegenständlich

ˈɡeːɡn̩ʃtɛntlɪç


Buttermakrele

ˈbʊtɐmaˌkʁeːlə

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ryby


Tschuwaschien

t͡ʃuˈvaʃi̯ən

Ein schwerer Unfall ereignete sich in der Teilrepublik Tschuwaschien

Groźny wypadek wydarzył się w republice Czuwaszji.


Großkind

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Rodzina


Aromat

Sowohl Benzol als auch Toluol gehören zur Stoffklasse der Aromaten.

Zarówno benzen, jak i toluen należą do klasy związków aromatycznych.


sprachwissenschaftlich

ˈʃpʁaːxvɪsn̩ˌʃaftlɪç


Elektroingenieur

eˈlɛktʁoʔɪnʒeˌni̯øːɐ̯

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


graduiert

ɡʁaduˈʔiːɐ̯t


graduiert

ɡʁaduˈʔiːɐ̯t

imiesłów czasu przeszłego (Partizip Perfekt) czasownika graduieren


Rispe

Reis bildet eine 20–30 cm lange Rispe

Die olivgrünen Blüten erscheinen an den Triebspitzen in Rispen oder Trauben

Oliwkowo-zielone kwiaty pojawiają się na czubkach pędów w wiechach lub gronach.

Spektrum.de, Brachystegia, dostęp 01.12.2022


Jemenitin

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Kraje i narodowości


facettenreich

faˈsɛtn̩ˌʁaɪ̯ç


Eidgenosse

śwn. eitgenōʒ(e); od roku 1315 oficjalne określenie obywateli Konfederacji Szwajcarskiej

ˈaɪ̯tɡəˌnɔsə


Hörrohr

ˈhøːɐ̯ˌʁoːɐ̯


Inselbegabung

ˈɪnzəlbəˌɡaːbʊŋ


Kieferorthopäde

ˈkiːfɐʔɔʁtoˌpɛːdə

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Ungenauigkeit

ˈʊnɡənaʊ̯ɪçkaɪ̯t

ˈʊnɡənaʊ̯ɪkkaɪ̯t


Verstädterung

fɛɐ̯ˈʃtɛtəʁʊŋ


Finnländerin

ˈfɪnˌlɛndəʁɪn

zobacz też: Finnin • Finnländerin • Finnlandschwedin


abergläubig

ˈaːbɐˌɡlɔɪ̯bɪç

ˈaːbɐˌɡlɔɪ̯bɪk


Schmetterlingskunde

ˈʃmɛtɐlɪŋsˌkʊndə


Bildhauerkunst

Die kleine Herkules-Statue ist ein besonders hochwertiges Beispiel römischer Bildhauerkunst des 2. Jahrhunderts n. Chr.

Ten) mały posąg Herkulesa jest szczególnie cennym przykładem rzymskiej sztuki rzeźbiarskiej II wieku po Chr.

Spektrum.de, Herkules-Statuette war kostbarer Badehausdekor, 17.08.2011, dostęp 08.12.2022


kitzlig

Die Sache ist durchaus kitzlig

Spektrum.de, Powered Flight, 29.04.2013, dostęp 08.12.2022

Ich bin an den Fußsohlen am kitzligsten

Pod stopami jestem najbardziej łaskotliwa/łaskotliwy.


Bundestagsabgeordnete

ˈbʊndəstaːksˌʔapɡəʔɔʁdnətə


Bundestagsabgeordnete

ˈbʊndəstaːksˌʔapɡəʔɔʁdnətə


Preiserhöhung

ˈpʁaɪ̯sʔɛɐ̯ˌhøːʊŋ


stanzen

zobacz też: stanzen • ausstanzen


Autofahrerin

ˈaʊ̯toˌfaːʁəʁɪn


Weltraumsonde

Heute, 45 Jahre später, senden die Weltraumsonden immer noch wichtige Daten an die Erde

Dzisiaj, 45 lat później, sondy kosmiczne nadal przesyłają na Ziemię ważne dane.

Spektrum.de, Die unglaubliche Geschichte einer Weltraum-Mission, 28.10.2022, dostęp 11.12.2022


Reichsbürger

ˈʁaɪ̯çsˌbʏʁɡɐ

Termin Reichsbürger oznacza współcześnie członka/członków skrajnie prawicowej, ekstremistycznej grupy mieszkańców Niemiec uważających się za obywateli III Rzeszy i negujących istnienie NRF.


Nordkoreanerin

ˈnɔʁtkoʁeˌaːnəʁɪn


Perowskit

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Kamienie szlachetne


Korrespondentin

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Zawody


Benutzerin

bəˈnʊt͡səʁɪn


Kommentatorin

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Zawody


Bauchfell

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Części ciała


Tagesstätte

ˈtaːɡəsˌʃtɛtə

forma skrócona od Kindertagesstätte → przedszkole


Regelbuch

ˈʁeːɡl̩ˌbuːx

regulamin (w formie książki), zbiór przepisów


BMEIA

Bundesministerium für europäische und internationale Angelegenheiten → Federalne Ministerstwo Spraw europejskich i międzynarodowych (w Austrii)


Paläografie

Pisownią alternatywną dla Paläografie jest Paläographie. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Paläografie.

Bei der Abbreviatur handelt es sich um einen Fachbegriff der Paläografie

Abrewiatura to specjalistyczny termin z dziedziny paleografii.


Gästin

Słowo Gästin było odnotowane w słowniku braci Grimm w XVIII w. . W kolejnych stuleciach wyszło wprawdzie z użycia, ale obecnie sporadycznie ponownie się pojawia.


halbhoch

Saturn erscheint gegen Ende der Abenddämmerung halbhoch über dem Südwesthorizont

Saturn pojawia się pod koniec zmierzchu w połowie wysokości nad południowo-zachodnim horyzontem.

Spektrum.de, Mars dominiert zum Jahresende, 01.12.2022, dostęp 18.12.2022


knallrot

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Kolory


Slalom

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Dyscypliny sportowe


Leberkäse

ˈleːbɐˌkɛːzə

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jedzenie


reformatorisch

ʁefɔʁmaˈtoːʁɪʃ


Schlusswort

Im Schlusswort versucht er noch einmal einen optimistischen Ausblick

W słowie końcowym po raz kolejny próbuje wyrazić optymistyczną perspektywę.

Spektrum.de, Wenig hoffnungsfroh, 31.01.2014, dostęp 16.12.2022


Popsängerin

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Tiefebene

ˈtiːfˌʔeːbənə


Jogginghose

spodnie do biegania, uprawiania joggingu


Bezieher

pobierający, nabywca, sprowadzający, abonent


Bezieherin

nabywczyni, abonentka, pobierająca, sprowadzająca


Interessentin

ɪntəʁɛˈsɛntɪn


Inbus

Akronim utworzony z pierwszych liter słów Innensechskantschlüssel (der Firma) Bauer und Schauerte.

Inbus to nazwa zastrzeżona (®).

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Narzędzia i maszyny


Götterbaum

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Drzewa


Handwerkerin

ˈhantˌvɛʁkəʁɪn

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Kultusministerium

Sind Kulturministerium und Bildungsministerium vereint, nennt man das in Deutschland ein Kultusministerium

Jeśli ministerstwo kultury i ministerstwo edukacji są połączone, to w Niemczech nazywa się to ministerstwem oświaty.

Wikipedia.de, Bildungsministerium, dostęp 05.01.2023


Bauweise

ˈbaʊ̯ˌvaɪ̯zə


Seniorin

Die Seniorin vertrug die Impfung offenbar gut

Seniorka najwyraźniej dobrze zniosła szczepienie.

Spektrum.de, Startschuss für die Corona-Impfung, 28.12.2020, dostęp 06.01.2023


eingeschossig

ˈaɪ̯nɡəˌʃɔsɪç

ˈaɪ̯nɡəˌʃɔsɪk


Weiße Johannisbeere

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Owoce


unwissenschaftlich

ˈʊnˌvɪsn̩ʃaftlɪç


umerziehen

ˈʊmʔɛɐ̯ˌt͡siːən


unwiderruflich

ˌʊnviːdɐˈʁuːflɪç


unwiderruflich

ˌʊnviːdɐˈʁuːflɪç


Tonnengewölbe

ˈtɔnənɡəˌvœlbə

sklepienie kolebkowe, sklepienie beczkowe


unumstößlich

ʊnʔʊmˈʃtøːslɪç


unumstößlich

ʊnʔʊmˈʃtøːslɪç


unvereinbar

ˈʊnfɛɐ̯ˌʔaɪ̯nbaːɐ̯

niezgodny, niekompatybilny, nie do pogodzenia


Tüchtigkeit

ˈtʏçtɪçkaɪ̯t


unübertrefflich

ˌʊnʔyːbɐˈtʁɛflɪç


unübertrefflich

ˌʊnʔyːbɐˈtʁɛflɪç


abgewogen

ˈapɡəˌvoːɡn̩


abgewogen

ˈapɡəˌvoːɡn̩


attacca

den folgenden Satz oder Satzteil ohne Unterbrechung anschließen


al rovescio

von hinten nach vorn zu spielen in der Umkehrung


Satteldach

dach dwuspadowy, dach dwupołaciowy, dach szczytowy, dach siodłowy


rubato

durch kleine Tempoverschiebungen zu beleben


C-Schlüssel

ˈt͡seːˌʃlʏsl̩


Akzidens

znak chromatyczny przygodny, znak chromatyczny akcydencyjny


Eufonium

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Instrumenty muzyczne

Pisownią alternatywną dla Eufonium jest Euphonium. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Eufonium.


Bobmardino

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Napoje


ä

śwn. æ


Stoffwechselstörung

ˈʃtɔfvɛksl̩ˌʃtøːʁʊŋ


Ernährungsstörung

ɛɐ̯ˈnɛːʁʊŋsˌʃtøːʁʊŋ


Monatszeitschrift

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Schnäppchenjäger

ˈʃnɛpçənˌjɛːɡɐ


Chefredakteurin

ˈʃɛfʁedakˌtøːʁɪn

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody

Sie war Chefredakteurin einer Monatszeitschrift.

Ona) była redaktorką naczelną miesięcznika.


Einsatzkraft

personel operacyjny, jednostka operacyjna, siła operacyjna


Gewaltausbruch

ɡəˈvaltʔaʊ̯sˌbʁʊx


Flugabwehr

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Broń


Freitagmorgen

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Kalendarz i czas


diejenige

ˈdiːˌjeːˌnɪɡə

zobacz też: derjenige • diejenige • dasjenige


dasjenige

ˈdasˌjeːnɪɡə


Bundesinnenministerin

ˌbʊndəsˈʔɪnənmiˌnɪstəʁɪn


Dritter

(w odniesieniu do rzeczownika rodzaju męskiego) trzeci


Dritte

(w odniesieniu do rzeczownika rodzaju żeńskiego) trzecia


Zinnfolie

niem. Zinn + Folie
źródłosłów dla pol. cynfolia


Kummerspeck

tłuszcz odkładający się przez objadanie się dla poprawy nastroju


Genitivobjekt

Termin Genitivobjekt jest używany w szkołach niemieckich od 4. klasy szkoły podstawowej.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Słownictwo gramatyczne

dopełnienie dopełniaczowe, dopełnienie w dopełniaczu, dopełnienie bliższe w dopełniaczu


ich fresse einen Besen

tu mi kaktus wyrośnie (stwierdzenie, że coś jest bardzo nieprawdopodobne)

Ich fresse einen Besen, wenn du es schaffst.

Tu mi kaktus wyrośnie, jeśli to ci wyjdzie.


Scherzkeks

ˈʃɛʁt͡sˌkeːks

por. Kasper • Quatschmacher • Scherzbold • Scherzkeks • Spaßvogel • Stimmungskanone • Ulknudel • Witzbold


QS

Qualitätssicherung → zapewnienie jakości


auf Krawall gebürstet

zaczepny, szukający zwady, prowokujący bijatykę


gegeneinander-

ɡeːɡn̩ʔaɪ̯ˈnandɐ

Jako prefiks gegeneinander- tworzy czasowniki rozdzielnie złożone (np. gegeneinanderstehen).

zobacz też: aneinander- • aufeinander- • auseinander- • beieinander- • durcheinander- • gegeneinander- • hintereinander- • ineinander- • nebeneinander- • übereinander- • umeinander- • untereinander- • voneinander- • voreinander- • widereinander- • zueinander-

(zależnie od kontekstu, np.) przeciw sobie, przeciw sobie nawzajem, jeden przeciw drugiemu


derer

, dostęp 25.02.2023]. Freund ich dir erzählt habe, hat sich von ihm getrennt.

Ta kobieta, o której nowym przyjacielu ci opowiadałam/opowiadałem, rozstała się z nim.


beieinander-

Jako prefiks beieinander- tworzy czasowniki rozdzielnie złożone (np. beieinanderbleiben).

(zależnie od kontekstu, np.) przy sobie, przy sobie nawzajem, jeden przy drugim


aneinander-

Jako prefiks aneinander- tworzy czasowniki rozdzielnie złożone (np. aneinandergehen, aneinanderreihen, aneinanderbauen).


aufeinander

aʊ̯fʔaɪ̯ˈnandɐ

aufeinander jest przysłówkiem, ale służy również jako przedrostek (zob. aufeinander-).

zobacz też: einander • aneinander • aufeinander • auseinander • beieinander • durcheinander • füreinander • gegeneinander • hintereinander • ineinander • miteinander • nacheinander • nebeneinander • ohneeinander • übereinander • umeinander • untereinander • voneinander • voreinander • widereinander • zueinander

(zależnie od kontekstu, np.) w kierunku na siebie, na siebie nawzajem, na sobie nawzajem, jeden na drugim


voneinander-

Jako prefiks voneinander- tworzy czasowniki rozdzielnie złożone (np. voneinandergehen).

(zależnie od kontekstu, np.) od siebie, jeden od drugiego


voreinander-

Jako prefiks voreinander- tworzy czasowniki rozdzielnie złożone (np. voreinandersitzen).

(zależnie od kontekstu, np.) przed sobą, jeden przed drugim


zueinander-

Jako prefiks zueinander- tworzy czasowniki rozdzielnie złożone (np. zueinanderstellen).

(zależnie od kontekstu, np.) do siebie, jeden do drugiego


übereinander-

Jako prefiks übereinander- tworzy czasowniki rozdzielnie złożone (np. übereinanderlegen).

(zależnie od kontekstu, np.) nad sobą, nad sobą nawzajem, jeden nad drugim


auseinander-

ˌaʊ̯sʔaɪ̯ˈnandɐ

Jako prefiks auseinander- tworzy czasowniki rozdzielnie złożone (np. auseinandernehmen).

(zależnie od kontekstu, np.) od siebie, od siebie nawzajem, jeden od drugiego


durcheinander-

dʊʁçʔaɪ̯ˈnandɐ

ˌdʊɪ̯çn̩ˈʔandɐ

Jako prefiks durcheinander- tworzy czasowniki rozdzielnie złożone (np. durcheinanderkommen).

(zależnie od kontekstu, np.) jeden przez drugiego


umeinander-

ʊmʔaɪ̯ˈnandɐ

Jako prefiks umeinander- tworzy czasowniki rozdzielnie złożone (np. umeinanderlaufen).

(zależnie od kontekstu, np.) wokół siebie, wokół siebie nawzajem, jeden wokół drugiego


ineinander-

ɪnʔaɪ̯ˈnandɐ

Jako prefiks ineinander- tworzy czasowniki rozdzielnie złożone (np. ineinanderfügen).

(zależnie od kontekstu, np.) jeden w drugi / drugim, w siebie / sobie nawzajem


nebeneinander

nebeneinander jest przysłówkiem, ale służy również jako przedrostek (zob. nebeneinander-).

(zależnie od kontekstu, np.) obok siebie, obok siebie nawzajem, jeden obok drugiego


widereinander-

Jako prefiks widereinander- tworzy czasowniki rozdzielnie złożone (np. widereinanderstoßen).

(zależnie od kontekstu, np.) przeciw sobie, jeden przeciw drugiemu


nebeneinander-

Jako prefiks nebeneinander- tworzy czasowniki rozdzielnie złożone (np. nebeneinanderlegen).

zobacz też: aneinander- • aufeinander- • auseinander- • beieinander- • durcheinander- • gegeneinander- • hintereinander- • ineinander- • nebeneinander- • übereinander- • umeinander- • untereinander- • voneinander- • voreinander- • widereinander- • zueinander-

(zależnie od kontekstu, np.) jeden obok drugiego, obok siebie nawzajem


Negativartikel

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Słownictwo gramatyczne


Fußhupe

niem. Fuß + Hupe → dosł. klakson przy stopie


untereinander-

ʊntɐʔaɪ̯ˈnandɐ

Jako prefiks untereinander- tworzy czasowniki rozdzielnie złożone (np. untereinanderlegen).

(zależnie od kontekstu, np.) pod sobą, jeden pod drugim


Warmduscher

por. Schwächling • Dünnmann • Lusche • Opfer • Schlaffi • Schlappschwanz • Warmduscher • Waschlappen • Weichei • Weichling

Das ist nichts für Warmduscher!


Krawallblatt

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media


Wintersechseck

ˈvɪntɐˌzɛksʔɛk


übereinander

übereinander jest przysłówkiem, ale służy również jako przedrostek (zob. übereinander-).

zobacz też: einander • aneinander • aufeinander • auseinander • beieinander • durcheinander • füreinander • gegeneinander • hintereinander • ineinander • miteinander • nacheinander • nebeneinander • ohneeinander • übereinander • umeinander • untereinander • voneinander • voreinander • widereinander • zueinander


aufeinander-

aʊ̯fʔaɪ̯ˈnandɐ

Jako prefiks aufeinander- tworzy czasowniki rozdzielnie złożone (np. aufeinanderstapeln).

(zależnie od kontekstu, np.) na sobie, na sobie nawzajem, jeden na drugim


hintereinander-

ˈhɪntɐʔaɪ̯ˌnandɐ

Jako prefiks hintereinander- tworzy czasowniki rozdzielnie złożone (np. hintereinanderlaufen).

(zależnie od kontekstu, np.) po sobie, po sobie nawzajem, jeden po drugim


IStGH

Internationaler Strafgerichtshof → MTK, Międzynarodowy Trybunał Karny


Guacamole

hiszp. guacamole < nah. ahuacatl + molli

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy


Vorgangspassiv

Termin Vorgangspassiv jest w jęz. niemieckim używany dla odróżnienia ogólnego terminu Passiv, który w tłumaczeniu na jęz. polski również znaczy strona bierna, od tzw. Zustandspassiv.


seinetwegen

ˈzaɪ̯nətˌveːɡn̩

zobacz też: meinetwegen • deinetwegen • seinetwegen • ihretwegen • unsertwegen • unsretwegen • unseretwegen • euretwegen • euertwegen


deinetwegen

ˌdaɪ̯nətˈveːɡn̩


euertwegen

ˈɔɪ̯ɐtˌveːɡn̩


unsretwegen

ˌʊnzɐtˈveːɡn̩


ihretwegen

ˈiːʁətˌveːɡn̩


unseretwegen

ˌʊnzəʁətˈveːɡn̩


unsertwegen

ˌʊnzɐtˈveːɡn̩


euretwegen

ˈɔɪ̯ʁətˌveːɡn̩


haltlos

o osobowości, człowieku: chwiejny, podatny na wpływy


NPD

Nationaldemokratische Partei Deutschlands → Narodowodemokratyczna Partia Niemiec (w Niemczech)


ZNA

zentrale Notaufnahme → centralna izba przyjęć, centralny oddział ratunkowy (w Niemczech)


HP

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Turystyka

Halbpension → nocleg oraz dwa posiłki dziennie


Schollenmuskel

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Części ciała


Kurtaxe

Die Kurtaxe beträgt 5,4 PLN pro Tag und Person.

Opłata uzdrowiskowa wynosi 5,4 zł za każdy dzień za osobę.


gegliedert

imiesłów czasu przeszłego (Partizip Perfekt) czasownika gliedern


verstimmt

imiesłów czasu przeszłego (Partizip Perfekt) czasownika verstimmen


Daunendecke

ˈdaʊ̯nənˌdɛkə

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Dom


zutreffen

ˈt͡suːˌtʁɛfn̩

zobacz też: treffen • antreffen • aufeinandertreffen • auftreffen • betreffen • danebentreffen • eintreffen • übereintreffen • vorbeitreffen • zutreffen • zusammentreffen


Einbrennsuppe

ˈaɪ̯nbʁɛnˌzʊpə

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zupy


Trinkwassersprudler

ˈtʀɪŋkvasɐˌʃpʀuːdlɐ

Wyraz często skracany do Wassersprudler.

saturator do wody gazowanej (przeznaczony dla gospodarstw domowych)


Hafermilch

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Napoje


DPA

często spotykana stylizowana forma zapisu „dpa”

Deutsche Presse-Agentur → Niemiecka Agencja Prasowa


Paddeln

Paddeln to wiosłowanie, gdzie wioślarz jest ustawiony przodem do kierunku ruchu (por. Rudern).


Himmel und Hölle

ˈhɪml̩ ʊnt ˈhœlə

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zabawy


Schelfwolke

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Pogoda


Kurarzt

ˈkuːɐ̯ˌʔaːɐ̯t͡st

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


IEA

MAE, Międzynarodowa Agencja Energetyczna


gefälscht

imiesłów czasu przeszłego (Partizip Perfekt) czasownika fälschen


Lusitanist

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Sauermehlsuppe

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zupy


strammer Max

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jedzenie


Balduin

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Imiona męskie


Scherzbold

ˈʃɛʁt͡sˌbɔlt

por. Kasper • Quatschmacher • Scherzbold • Scherzkeks • Spaßvogel • Stimmungskanone • Ulknudel • Witzbold


Symmachus

łac. Symmachus < gr. Σύμμαχος (Súmmakhos)

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Imiona męskie


Patronym

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Słownictwo gramatyczne


Kreuzblütler

ˈkʁɔɪ̯t͡sˌblyːtlɐ

kapustowaty, przedstawiciel rodziny kapustowatych


Kreuzblütler

ˈkʁɔɪ̯t͡sˌblyːtlɐ


Harfenspielerin

ˈhaʁfn̩ˌʃpiːləʁɪn

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Harfnerin

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


WEA

(1.2) Akronim utworzony z pierwszych liter złożenia Wind+Energie+Anlage.

Winter-Erholungsaufenthalt → zimowy pobyt wypoczynkowy


Glasfaser

ˈɡlaːsˌfaːzɐ

Glasfasern werden unter anderem als Lichtwellenleiter zur optischen Datenübertragung verwendet.

Włókna szklane są wykorzystywane między innymi jako światłowody do optycznej transmisji danych.

Philipp Braitinger: Schnelles Internet kommt nächstes Jahr, www.esslinger-zeitung.de, 27 grudnia 2022


Gradierwerk

ɡʁaˈdiːɐ̯ˌvɛʁk


direkte Rede

Obecnie w niemieckich szkołach w podręcznikach języka niemieckiego używany jest termin wörtliche Rede.


Badearzt

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Hausschwangere

samotna ciężarna, która w czasie ciąży i po porodzie przebywała (zamieszkiwała, pracowała i była pod obserwacją medyczną) w niektórych niemieckich placówkach medycznych


Glück auf

niem. Skrócenie zdania z życzeniem, by szczęśliwie (Glück) powrócić z powrotem na (auf) powierzchnię.

górnicze pozdrowienie, odpowiednik polskiego szczęść Boże


ODESSA

zob. też ODESSA w Wikipedii

Organisation der ehemaligen SS-Angehörigen → Organizacja Byłych Członków SS


GI

amerikanischer Soldat → żołnierz amerykański


Bauernopfer

ˈbaʊ̯ɐnˌʔɔp͡fɐ

Galileo Galilei wurde zum Bauernopfer einer Epoche, in der Macht, Symbol und barocker Schein höher bewertet wurden als Kunst und Wahrheit

Galileo Galilei stał się ofiarą epoki, w której władza, symbolika i barokowy blichtr były wyżej cenione niż sztuka i prawda.

Spektrum.de, Es wird gelesen werden , dostęp 04.09.2023


Arganöl

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jedzenie


Speiseöl

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jedzenie


Augenklappe

ˈaʊ̯ɡn̩ˌklapə


Ableismus

ɛɪ̯bəˈlɪsmʊs

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Frank C. Müller-Ableismus.wav

Ableismus geht noch über Behindertenfeindlichkeit hinaus

Ableizm wykracza ponad wrogość do niepełnosprawnych.

Bundeszentrale für politische Bildung, Ableismus und Behindertenfeindlichkeit, 28.08.2023, dostęp 06.09.2023


siechen

zobacz też: siechen • dahinsiechen

In dem Sanatorium sind Tausende von Tuberkulosekranken vor sich hin gesiecht

W tym sanatorium tysiące chorych powoli umierało na gruźlicę.


Zweite

(w odniesieniu do rzeczownika rodzaju żeńskiego) druga


Bundesrechnungshof

ˈbʊndəsˌʁɛçnʊŋshoːf

federalny trybunał obrachunkowy (odpowiednik NIKu w RFN)


Schneckengehäuse

Einsiedlerkrebse besitzen Fangbeine, mit denen sie Schneckengehäuse zertrümmern

Kraby pustelniki posiadają odnóża chwytne, którymi miażdżą muszle ślimaków.

Spektrum.de, Altertümliches Zuhause, 23.08.2001, dostęp 09.09.2023


Rechnungshof

ˈʁɛçnʊŋsˌhoːf


abgießen

zobacz też: gießen • abgießen • angießen • aufgießen • ausgießen • begießen • eingießen • ergießen • fortgießen • heruntergießen • hineingießen • hingießen • hinuntergießen • nachgießen • umgießen • übergießen • vergießen • vollgießen • weggießen • zugießen • zusammengießen


ansprechend

ˈanˌʃpʁɛçn̩t


Athletik

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Dyscypliny sportowe


Vorsteher

ˈfoːɐ̯ˌʃteːɐ

Er übernahm das Amt des Vorstehers in der jüdischen Gemeinde in Bonn

Przejął (on) urząd przełożonego w żydowskiiej gminie w Bonn.

Spektrum.de, Otto Toeplitz, der engagierte Lehrer, 01.02.2022, dostęp 09.09.2023


Silbermöwe

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ptaki

Larus argentatus Pontoppidan, mewa srebrzysta


aushöhlen

ˈaʊ̯sˌhøːlən

zobacz też: höhlen • aushöhlen


Weinbergschnecke

ˈvaɪ̯nbɛʁkˌʃnɛkə

Fast alle Weinbergschnecken haben rechtsdrehende Gehäuse

Prawie wszystkie ślimaki winniczki mają prawoskrętne muszle.

Spektrum.de, Wie spiegelverkehrte Schnecken entstehen,04.06.2020, dostęp 09.09.2023


ausspeien

ˈaʊ̯sˌʃpaɪ̯ən

zobacz też: speien • anspeien • ausspeien • bespeien


bekleben

zobacz też: kleben • abkleben • ankleben • aufkleben • auskleben • bekleben • einkleben • überkleben • unterkleben • verkleben • zukleben • zusammenkleben


BBK

Bundesamt für Bevölkerungsschutz und Katastrophenhilfe → Federalny Urząd ds. Ochrony Ludności i Pomocy w Przypadku Katastrof (w Niemczech od 2004)


aufbegehren

ˈaʊ̯fbəˌɡeːʁən

zobacz też: begehren • aufbegehren

wzburzać się, wzburzyć się, buntować się, zbuntować się


bereithalten

zobacz też: halten • bereithalten • fernhalten • festhalten • hochhalten • innehalten • niederhalten • werthalten

mieć przygotowane, mieć w pogotowiu, przygotować


wettern

zobacz też: wettern • abwettern • anwettern • bewettern • loswettern


besingen

zobacz też: singen • absingen • ansingen • aufsingen • aussingen • besingen • durchsingen • einsingen • mitsingen • nachsingen • vorsingen • weitersingen • zersingen


aufschrecken

ˈaʊ̯fˌʃʁɛkn̩

zobacz też: schrecken • abschrecken • aufschrecken • erschrecken • verschrecken • zurückschrecken

przestraszać, przestraszyć, wystraszać, wystraszyć


aufschrecken

ˈaʊ̯fˌʃʁɛkn̩

przestraszać, przestraszyć, podrywać na równe nogi, poderwać na równe nogi


Dreibettzimmer

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Turystyka


Kurvenlicht

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Oświetlenie pojazdu

światło doświetlające zakręty, doświetlanie zakrętów


antragen

zobacz też: tragen • abtragen • antragen • auftragen • austragen • betragen • durchtragen • eintragen • ertragen • herantragen • hertragen • heruntertragen • hinauftragen • hineintragen • hintragen • hinuntertragen • mittragen • nachtragen • übertragen • umtragen • untertragen • vertragen • vortragen • zusammentragen • zurücktragen

zobacz też: tragen • davontragen • forttragen • hochtragen • wegtragen • weitertragen

proponować, zaproponować, oferować, zaoferować


behumpsen

oszukiwać, oszukać, wykorzystywać, wykorzystać, odrwić


Handhabe

Andererseits gab es keine völkerrechtlich verbindliche Handhabe gegen derartige Monstrositäten

Z drugiej strony w prawie międzynarodowym nie było żadnych wiążących środków zaradczych przeciwko tego rodzaju potwornościom.

na podst. Spektrum.de, 70 Jahre Völkermordkonvention, 08.12.2018, dostęp 21.09.2023


Bürgerentscheid

ˈbʏʁɡɐʔɛntˌʃaɪ̯t


ausspannen

ˈaʊ̯sˌʃpanən

zobacz też: spannen • abspannen • anspannen • aufspannen • ausspannen • bespannen • einspannen • entspannen • umspannenn • überspannen • verspannen • vorspannen • zusammenspannen

rozciągać, rozciągnąć, rozwijać, rozwinąć, rozpinać, rozpiąć

wyprzęgać, wyprząc, zdejmować uprząż, zdjąć uprząż

odpoczywać, odpocząć, odprężać (się), odprężyć (się)


Lachflash

Sie bekam einen derartigen Lachflash, dass ihr die Tränenn kamen

Dostała takiego ataku śmiechu, że się aż popłakała.


herabsehen

hɛˈʁapˌzeːən

zobacz też: hersehen • herabsehen • heraufsehen • heraussehen • hereinsehen • heruntersehen • herübersehen • hervorsehen

Wieso musst du immer so auf mich herabsehen?

Czemu zawsze musisz na mnie tak patrzeć z góry?


auf die Nase fallen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/De-auf die Nase fallen.ogg

ponieść sromotną porażkę, wziąć w łeb, spalić na panewce

Obwohl dieses Projekt zuerst vielversprechend war, sind wir mit dem auf die Nase gefallen.

Choć zapowiadał się obiecująco, nasz projekt spalił na panewce.

wykopyrtnąć, wywrócić się, paść na twarz, wywinąć orła

Ein junger Mann hat auf einer Bananenschale ausgerutscht und ist auf die Nase gefallen.

Młody mężczyzna poślizgnął się na skórce od banana i wywinął orła.


Kururlaub

pobyt w sanatorium, wyjazd do sanatorium, sanatorium


Schnupperkur

pobyt w sanatorium na próbę, krótki pobyt w sanatorium z możliwością wypróbowania różnych zabiegów


Rzeczownik ten jest jednym z najdłuższych oficjalnie używanych rzeczowników złożonych w języku niemieckim.

towarzystwo podurzędników budowlanych głównego przedsiębiorstwa elektryfikacji żeglugi parowej po Dunaju


Gespanschaft

Kroatien gliedert sich in 20 Gespanschaften und die Stadt Zagreb

Chorwacja dzieli się podzielona na 20 żupanatów i miasto Zagrzeb.


Diminutivsuffix

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Słownictwo gramatyczne

sufiks zdrabniający, przyrostek zdrabniający


Lutein

Lutein ist gut fürs Herz

Spektrum.de, Lutein ist gut fürs Herz, 19.06.2001, dostęp 08.10.2023


Chia

Salvia hispanica chia, szałwia hiszpańska


unverbrüchlich

ʊnfɛɐ̯ˈbʁʏçlɪç


Lykopin

Eine gute Quelle für Lykopin könnte die beliebte Mittelmeerspeise Ratatouille sein

Dobrym źródłem likopenu mogłaby być ulubiona potrawa śródziemnomorska ratatouille.

Spektrum.de, Gute und schlechte Nachrichten aus der Küche, 04.05.2006, dostęp 09.10.2023


Südwestasien

zobacz też: Asien • Eurasien • Innerasien • Kleinasien • Mittelasien • Nordasien • Ostasien • Südasien • Südostasien • Südwestasien • Vorderasien • Westasien • Zentralasien


Westasien

ˈvɛstˌʔaːzi̯ən


Kampfmittelräumdienst

służba usuwania i niszczenia niewybuchów, służba saperów


Vorderasien

ˈfɔʁdɐˌʔaːzi̯ən

Damals war Vorderasien das Zentrum der Welt

Wówczas Azja Przednia była centrum świata.

Spektrum.de, Fürsten, Feste, Rituale, 29.11.2010, dostęp 09.10.2023.

Zypern spielte die Rolle einer multikulturellen Drehscheibe, die Handelsgüter aus und nach Vorderasien verschiffte

Cypr odgrywał rolę wielokulturowego węzła, z którego frachtowano towary z i do Azji Przedniej.

Spektrum.de, Helden in dunkler Zeit, 12.12.2008, dostęp 09.10.2023.


Staatsräson

ˈʃtaːt͡sʁɛˌzɔ̃ː

ˈʃtaːt͡sʁɛˌzɔŋ

Pisownią alternatywną dla Staatsräson jest Staatsraison. Obie formy są prawidłowe.

Aus Staatsräson sollten alle dazu gebracht werden, Nein zu sagen

Ze względu na rację stanu wszyscy powinni zostać przekonani, by powiedzieć "nie".

Deutscher Bundestag, 184. Sitzung, 29.08.2001, dostep 10.10.2023


ausschweigen

ˈaʊ̯sˌʃvaɪ̯ɡn̩

zobacz też: schweigen • anschweigen • ausschweigen • beschweigen • geschweigen • verschweigen

milczeć, nie wypowiadać się, nie wypowiedzieć się, nabrać wody w usta

Das Ministerium schwieg sich darüber aus

Ministerstwo się na ten temat nie wypowiedziało.


mit allem Drum und Dran

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/De-mit allem drum und dran.ogg

ze wszystkim, co się coś wiąże; ze wszystkimi bajerami

Ein Immobilienmakler hat mir alle drei voll möblierten Häuser mit allem Drum und Dran versprochen.

Agent nieruchomości obiecał mi całe trzy domy w pełni umeblowane i ze wszystkimi bajerami.


ins Quadrat erheben

podnosić do kwadratu, podnieść do kwadratu


Lebenshof

Termin Lebenshof lub Gnadenhof oznacza dożywotnie miejsce schronienia dla zwierząt, w odróżnieniu od Tierheim, gdzie zwierzęta z założenia przebywają do czasu znalezienia nowego właściciela.


Plattpfirsich

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Owoce


Gaslighting

Termin Gaslighting powstał w oparciu o tematykę amerykańskiego dramatu psychologicznego z 1944 roku pod tytułem Gaslight.


unumwunden

ˈʊnʔʊmˌvʊndn̩


unumwunden

ˈʊnʔʊmˌvʊndn̩

bez ogródek, prosto z mostu, szczerze, coś przyznać

Ich gebe unumwunden zu, dass ich überhaupt keine Lust auf den Spaziergang habe.

Przyznam szczerze, że w ogóle nie mam ochoty na ten spacer.

Er hat auf meine Frage unumwunden geantwortet.

Bez ogródek odpowiedział on na moje pytanie.


Nahost

Forscher prüften, ob die Europäer ukrainische Geflüchtete anders einschätzen als solche aus Nahost

Naukowcy zbadali, czy Europejczycy postrzegają uchodźców z Ukrainy inaczej niż tych z Bliskiego Wchodu.

Spektrum.de, Ist Europa eher offen für Geflüchtete aus der Ukraine?, 20.08.2023, dostęp 22.10.2023

(w złożeniach) bliskowschodni, dotyczący Bliskiego Wschodu


Tante-Emma-Laden

drobny sklep, w którym sprzedawane są towary codziennego użytku ( artykuły spożywcze, higieniczne); sklepik


Terrormiliz

ˈtɛʁoːɐ̯miliːt͡s

organizacja terrorystyczna, milicja terrorystyczna


Vitalpilz

Słowo Vitalpilz to termin marketingowy.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Grzyby

Der Dunkelfaserige Champignon ist essbar und gilt als Vitalpilz

Pieczarka ciemnowłóknista jest jadalna i uważana za grzyb prozdrowotny.

Wikipedia.de. Dunkelfaseriger Champignon, dostęp 24.10.2023


Knollenblätterpilz

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Grzyby

grzyb z rodziny muchomorowatych, muchomor


Schopftintling

ˈʃɔp͡fˌtɪntlɪŋ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Grzyby

Coprinus comatus, czernidłak kołpakowaty

Schopftintlinge sind essbar


Grüner Knollenblätterpilz

ˌɡʁyːnɐ ˈknɔlənblɛtɐˌpɪlt͡s

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Grzyby

Amanita phalloides, muchomor zielonawy, muchomor sromotnikowy


Schlosspark

park pałacowy, park zamkowy, ogród pałacowy, ogród zamkowy


Weinküfer

ˈvaɪ̯nˌkyːfɐ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Heptagon

zobacz też: Trigon • Tetragon • Pentagon • Hexagon • Heptagon • Oktogon • Nonagon • Dekagon • Hendekagon • Dodekagon


Betonbohrer

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Ofensetzer

ˈoːfn̩ˌzɛt͡sɐ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Betonbauer

beˈtɔŋˌbaʊ̯ɐ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


GdP

Gewerkschaft der Polizei → Związek Zawodowy Policjantów (w Niemczech)


Eisenbinder

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Ofenbauer

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


GDL

Gewerkschaft Deutscher Lokomotivführer → Związek Zawodowy Niemieckich Maszynistów (w Niemczech)


Rückrufaktion

ˈʁʏkʁuːfʔakˌt͡si̯oːn

akcja masowego wycofania (produktu z rynku)


Schwarzkümmel

ˈʃvaʁt͡sˌkʏml̩

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Przyprawy


ÖWB

Österreichisches Wörterbuch → Słownik Austriacki


Reisetasche

ˈʁaɪ̯zəˌtaʃə


ÖGB

Österreichischer Gewerkschaftsbund → Austriacka Federacja Związków Zawodowych


Schlüpfschuh

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Obuwie


Beamte

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Beamte

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


millionster

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Liczebniki


Leerstand

ˈleːɐ̯ˌʃtant


anklopfen

zobacz też: klopfen • anklopfen • beklopfen • ausklopfen • einklopfen • zerklopfen


vierzehnter

ˈfɪʁˌt͡seːntɐ


einpfarren

ˈaɪ̯nˌp͡faʁən

zobacz też: pfarren • einpfarren

przyłączać do parafii, przyłączyć do parafii


Mandarinenbaum

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Drzewa liściaste


verärgern

zobacz też: ärgern • abärgern • herumärgern • verärgern

denerwować, zdenerwować, złościć, zezłościć, irytować, zirytować


sechzehnter

ˈzɛçˌt͡seːntɐ


aufwärmen

ˈaʊ̯fˌvɛʁmən

zobacz też: wärmen • abwärmen • anwärmen • aufwärmen • auswärmen • durchwärmen • erwärmen • vorwärmen


dreizehnter

ˈdʁaɪ̯ˌt͡seːntɐ


Ätna

Der Ätna spuckte stundenlang Asche und Lava

Spiegel online, Ätna-Vulkanasche löst Flughafensperrung aus, 09.07.2011


dritter

zobacz też: erster • zweiter • dritter • vierter • fünfter • sechster • siebenter • siebter • achter • neunter • zehnter

Ich habe den dritten Band noch nicht gelesen.

Jeszcze nie przeczytałam/przeczytałem trzeciego tomu.


neunzehnter

ˈnɔɪ̯nˌt͡seːntɐ


It-Girl

ang. It girl < Oryginalnie określenie dotyczyło aktorki Clary Bow, która grała w filmie It z 1927 roku. It jest w nim eufemizmem sex-appealu.

it-girl, (młoda) celebrytka, (młoda) influencerka


It-Boy

it-boy, (młody) celebryta, (młody) influencer


siebenter

Formą alternatywną dla siebenter jest siebter. Obie formy są prawidłowe.


Katzenkralle

Uncaria tomentosa, czepota puszysta, koci pazur


einklemmen

ˈaɪ̯nˌklɛmən

zobacz też: klemmen • abklemmen • beklemmen • dahinterklemmen • einklemmen • festklemmen • verklemmen


rückumlautendes Verb

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Słownictwo gramatyczne

czasownik z nieobecnym przegłosem (w odniesieniu do form czasu przeszłego niektórych czasowników słabych)


vierzigster

ˈfɪʁt͡sɪçstɐ

ˈfɪʁt͡sɪkstɐ


dreißigster

ˈdʁaɪ̯sɪçstɐ

ˈdʁaɪ̯sɪkstɐ


einunddreißigster

ˈaɪ̯nʔʊntˈdʁaɪ̯sɪçstɐ

ˈaɪ̯nʔʊntˈdʁaɪ̯sɪkstɐ


zweiunddreißigster

ˌt͡svaɪ̯ʔʊntˈdʁaɪ̯sɪçstɐ

ˌt͡svaɪ̯ʔʊntˈdʁaɪ̯sɪkstɐ


Stabsoffizier

ˈʃtaːpsʔɔfiˌt͡siːɐ̯


Zwecksatz

zdanie okolicznikowe celu, zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe celu


gespalten

imiesłów czasu przeszłego (Partizip Perfekt) czasownika spalten


überkauft

fura (w grach polegających na dobieraniu kart)


EKD

Evangelische Kirche in Deutschland → Kościół Ewangelicki w Niemczech


Konsekutivsatz

zdanie okolicznikowe skutku, zdanie okolicznikowe skutkowe, zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe skutku


Heilkraft

Ringelblumen wird eine starke Heilkraft zugeschrieben.

Nagietkom przypisuje się silne właściwości lecznicze.


Fregattenkapitän

komandor porucznik (stopień wojskowy, w wojskach NATO oznaczony kodem OF-4)


Korvettenkapitän

komandor podporucznik (stopień wojskowy, w wojskach NATO oznaczony kodem OF-3)


Rückumlaut

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Fonetyka

nieobecny przegłos (w odniesieniu do form czasu przeszłego niektórych czasowników słabych)


siebter

śwn. sibende + sib(en)te, śwn. sib(en)te < swn. sibunto

Formą alternatywną dla siebter jest siebenter. Obie formy są prawidłowe.


Temporalsatz

zdanie okolicznikowe czasu, zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe czasu


Kapitän zur See

komandor (stopień wojskowy, w wojskach NATO oznaczony kodem OF-5)


dreiunddreißigster

ˌdʁaɪ̯ʔʊntˈdʁaɪ̯sɪçstɐ

ˌdʁaɪ̯ʔʊntˈdʁaɪ̯sɪkstɐ


Adverbiale

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Frank C. Müller-Adverbiale.wav


bekanntgeben

bekanntgeben jest pisownią alternatywną dla bekannt geben. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia bekannt geben.

zobacz też: geben • bekannt geben

ogłaszać, ogłosić, podawać do wiadomości, podać do wiadomości


DFB

Deutscher Fußball-Bund → Niemiecki Związek Piłki Nożnej


vierunddreißigster

ˌfiːɐ̯ʔʊntˈdʁaɪ̯sɪçstɐ


Noach

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Imiona męskie


Bundesumweltministerium

ministerstwo środowiska (w kraju federalnym)


Lokalsatz

zdanie okolicznikowe miejsca, zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe miejsca


Modalsatz

zdanie okolicznikowe sposobu, zdanie podrzędnie złożone okolicznikowe sposobu


Greenwashing

ˈɡʁiːnˌvɔʃɪŋ


Vagus

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Części ciała


abstreifen

ˈapˌʃtʁaɪ̯fn̩

zobacz też: streifen • abstreifen • anstreifen • aufstreifen • durchstreifen • herumstreifen • herunterstreifen • umherstreifen • zurückstreifen

odrzucać, odrzucić, pozbywać się, pozbyć się

przeczesywać, przeczesać, przeszukiwać, przeszukać


belichten

zobacz też: lichten • ablichten • auflichten • auslichten • belichten


Akkusativobjekt

Termin Akkusativobjekt jest używany w szkołach niemieckich od 4. klasy szkoły podstawowej.

dopełnienie biernikowe, dopełnienie w bierniku, dopełnienie bliższe w bierniku


geschwollen

opuchnięty, napuchnięty, spuchnięty, obrzęknięty


geschwollen

imiesłów czasu przeszłego (Partizip Perfekt) czasownika schwellen


fünfunddreißigster

ˌfʏnfʔʊntˈdʁaɪ̯sɪçstɐ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Liczebniki


Dativobjekt

Termin Dativobjekt jest używany w szkołach niemieckich od 4. klasy szkoły podstawowej.

dopełnienie celownikowe, dopełnienie w celowniku, dopełnienie bliższe w celowniku


sechsunddreißigster

ˌzɛksʔʊntˈdʁaɪ̯sɪçstɐ


verstetigen

fɛɐ̯ˈʃteːtɪɡn̩


Polarluft

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Pogoda


Pfandleihe

por. Leihamt • Leihhaus • Pfandhaus • Pfandleihanstalt • Pfandleihe • Versatzamt


Tannenmeise

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ptaki

Parus ater Linnaeus, sosnówka, sikora sosnówka


jederlei

zobacz też: allerlei • jederlei • keinerlei • mancherlei • vielerlei


Umspannwerk

ˈʊmʃpanˌvɛʁk

stacja elektroenergetyczna, stacja konwertująca


siebenunddreißigster

ˌziːbn̩ʊntˈdʁaɪ̯sɪçstɐ


Strahler

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


achtunddreißigster

ˌaxtʔʊntˈdʁaɪ̯sɪçstɐ


Amtsenthebungsverfahren

ˈamt͡sʔɛntheːbʊŋsfɛɐ̯ˌfaːʁən


Biedermeier

Od nazwiska fikcyjnej postaci Gottlieba Biedermaiera.

ˈbiːdɐˌmaɪ̯ɐ


Bauhaus

Od nazwy uczelni architektonicznej w Weimarze.


Empire

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Beat Ruest-Empire (franz.).wav

cesarstwo francuskie (w czasach Napoleona I i Napoleona III)

imperium brytyjskie (w czasach kolonializmu)


Spätgotik

ˈʃpɛːtˌɡoːtɪk


Goldhochzeit

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Rocznice ślubu


Beste

(w odniesieniu do rzeczownika rodzaju żeńskiego) najlepsza


PTBS

posttraumatische Belastungsstörung → PTSD, zespół stresu pourazowego


einundvierzigster

ˌaɪ̯nʔʊntˈfɪʁt͡sɪçstɐ

ˌaɪ̯nʔʊntˈfɪʁt͡sɪkstɐ


missdeuten

zobacz też: deuten • andeuten • bedeuten • fehldeuten • hindeuten • rückdeuten • missdeuten • umdeuten

mylnie interpretować, mylnie zinterpretować, błędnie interpretować, błędnie zinterpretować


Buchungsunterlage

dokument księgowy, dokument będący podstawą zaksięgowania


AfD

Alternative für Deutschland → Alternatywa dla Niemiec (w Niemczech)


Stola

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ubrania


neununddreißigster

ˌnɔɪ̯nʔʊntˈdʁaɪ̯sɪçstɐ

ˌnɔɪ̯nʔʊntˈdʁaɪ̯sɪkstɐ


Rotwelsch

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Językoznawstwo


Fehlerteufel

Od nazwiska fikcyjnej postaci Uli der Fehlerteufel.

forma skrócona od Druckfehlerteufel → chochlik drukarski


Fidesz

Bund Junger Demokraten → Fidesz, Węgierski Związek Obywatelski (na Węgrzech)


Dauerregen

ˈdaʊ̯ɐˌʁeːɡn̩

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Pogoda


NIDDM

(1.1) ang. non + insulin + depended + diabetes mellitus

nicht insulinabhängiger Diabetes mellitus → cukrzyca insulinoniezależna, cukrzyca dorosłych, cukrzyca typu 2


Prähistorie

ˈpʁɛːhɪsˌtoːʁiə


Flussbarsch

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ryby

Perca fluviatilis Linnaeus, okoń pospolity


zweiundvierzigster

ˌt͡svaɪ̯ʔʊntˈfɪʁt͡sɪçstɐ

ˌt͡svaɪ̯ʔʊntˈfɪʁt͡sɪkstɐ


dreiundvierzigster

ˌdʁaɪ̯ʔʊntˈfɪʁt͡sɪçstɐ

ˌdʁaɪ̯ʔʊntˈfɪʁt͡sɪkstɐ


Dismas

łac. Disma < gr. Δυσμάς (Dysmas) < gr. δύσμα (dúsma) → zachód

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Imiona męskie

Ist sein Name wirklich Dismas?


StPO

Strafprozessordnung → kodeks procesu karnego, kodeks postępowania karnego (w Niemczech)


ermächtigen

ɛɐ̯ˈmɛçtɪɡn̩

zobacz też: mächtigen • bemächtigen • bevollmächtigen • ermächtigen

Das ermächtigt mich zur Teilnahme an den Gesprächen

To upoważnia mnie do wzięcia udziału w rozmowach.


Gefängnisinsasse

ɡəˈfɛŋnɪsˌʔɪnzasə

por. Arrestant • Festgenommener • Gefangener • Gefangengenommener • Gefängnisinsasse • Häftling • Inhaftierter • Insasse • Knacki • Knastbruder • Knasti • Knastologe • Sacklpicker • Strafgefangener • Sträfling


Fürstbistum

por. Erzstift • Fürsterzbistum • Fürsterzstift • Fürststift • Fürstbistum • Hochstift • Metropolitanbistum • Stift


Hochstift

por. Eparchie • Erzbistum • Erzdiözese • Erzstift • Fürsterzbistum • Fürsterzstift • Fürststift • Fürstbistum • Hochstift • Metropolitanbistum • Stift


Verurteilter

por. Arrestant • Gefangener • Gefangengenommener • Gefängnisinsasse • Häftling • Inhaftierter • Insasse • Knacki • Knastbruder • Knasti • Sacklpicker • Strafgefangener • Sträfling • Verhafteter • Verurteilter


begehbar

dostępny (tj. taki, na który/do którego/w który można wejść)


Ohrschnecke

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Części ciała


Bunkerbrecher

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Broń


bibliothekswissenschaftlich

niem. Bibliothek + -s + wissenschaftlich


rezensieren

ʁet͡sɛnˈziːʁən


benutzerfreundlich

bəˈnʊt͡sɐˌfʁɔɪ̯ntlɪç

przyjazny dla użytkownika, łatwy w obsłudze


Eierspeise

ˈaɪ̯ɐˌʃpaɪ̯zə

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jedzenie


Torschlusspanik

niem. Tor + Schluss + Panik → dosł. panika zamykanej bramy

ˈtoːɐ̯ʃlʊsˌpaːnɪk

strach, że może być za późno na podjęcie ważnych życiowych decyzji i wykonanie ich ( urodzenie dziecka, zamążpójście)


Hexadezimalsystem

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Matematyka


fremdenfeindlich

ˈfʁɛmdn̩ˌfaɪ̯ntlɪç


NEOS

Das Neue Österreich und Liberales Forum → Nowa Austria i Forum Liberalne (w Austrii)


Geländelauf

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Dyscypliny sportowe


durchschlafen

ˈdʊʁçˌʃlaːfn̩

dʊʁçˈʃlaːfn̩

zobacz też: schlafen • ausschlafen • beschlafen • beischlafen • durchschlafen • einschlafen • entschlafen • erschlafen • überschlafen • verschlafen • vorschlafen • weiterschlafen


durchschlafen

ˈdʊʁçˌʃlaːfn̩

dʊʁçˈʃlaːfn̩


Wasserspringen

ˈvasɐˌʃpʁɪŋən


Synchronschwimmen

zʏnˈkʁoːnˌʃvɪmən


Laufsport

W liczbie mnogiej rzeczownik Laufsport jest spotykany rzadko. Zwykle do wyrażenia liczby mnogiej stosuje się określenie Laufsportarten.


Luftsport

W liczbie mnogiej rzeczownik Mannschaftssport jest spotykany rzadko. Zwykle do wyrażenia liczby mnogiej stosuje się określenie Luftsportarten.


Rollkunstlauf

wrotkarstwo figurowe, jazda figurowa na wrotkach


Orientierungslauf

oʁiɛnˈtiːʁʊŋsˌlaʊ̯f


Ges

Pisownią alternatywną dla Ges jest ges. Obie formy są prawidłowe.


His

Pisownią alternatywną dla His jest his. Obie formy są prawidłowe.


neunundvierzigster

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Liczebniki


Shorttrack

ˈʃoːɐ̯tˈtʁɛk

short track, łyżwiarstwo szybkie na torze krótkim


Motocross

Pisownią alternatywną dla Motocross jest Moto-Cross. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Motocross.


Gerätturnen

Formą alternatywną dla Gerätturnen jest Geräteturnen. Obie formy są prawidłowe, ale w jęz. sportowym używana jest forma Gerätturnen.


Radfahren

ˈʁaːtˌfaːʁən


Natursport

W liczbie mnogiej rzeczownik Natursport jest spotykany rzadko. Zwykle do wyrażenia liczby mnogiej stosuje się określenie Natursportarten.


Gleitschirmfliegen

ˈɡlaɪ̯tʃɪʁmˌfliːɡn̩


Extremsport

ɛksˈtʁeːmˌʃpɔʁt

W liczbie mnogiej rzeczownik Extremsport jest spotykany rzadko. Zwykle do wyrażenia liczby mnogiej stosuje się określenie Extremsportarten.


Skisport

Formą alternatywną dla Skisport jest Schisport. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest forma Skisport.

W liczbie mnogiej rzeczownik Skisport jest spotykany rzadko. Zwykle do wyrażenia liczby mnogiej stosuje się określenie Skisportarten.


Mannschaftssportart

ˈmanʃaft͡sˌʃpɔʁtʔaːɐ̯t


Monoski

Formą alternatywną dla Monoski jest Monoschi. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest forma Monoski.


Risikosport

ˈʁiːzikoˌʃpɔʁt

W liczbie mnogiej rzeczownik Risikosport jest spotykany rzadko. Zwykle do wyrażenia liczby mnogiej stosuje się określenie Risikosportarten.


Fallschirmsport

W liczbie mnogiej rzeczownik Fallschirmsport jest spotykany rzadko. Zwykle do wyrażenia liczby mnogiej stosuje się określenie Fallschirmsportarten.


Mannschaftssport

W liczbie mnogiej rzeczownik Mannschaftssport jest spotykany rzadko. Zwykle do wyrażenia liczby mnogiej stosuje się określenie Mannschaftssportarten.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Dyscypliny sportowe


Rollsport

W liczbie mnogiej rzeczownik Rollsport jest spotykany rzadko. Zwykle do wyrażenia liczby mnogiej stosuje się określenie Rollsportarten.


Basejumping

ˈbɛɪ̯sˌd͡ʒampɪŋ

Pisownią alternatywną dla Basejumping jest Base Jumping. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Basejumping.


Freeclimbing

ˈfʁiːˌklaɪ̯mɪŋ

Pisownią alternatywną dla Freeclimbing jest Free Climbing. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Freeclimbing.


Potentat

śr.łac. potentatus < łac. potens + -atus


Skilanglauf

ˈʃiːˌlaŋlaʊ̯f


Beckenboden

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Części ciała


Quereinsteiger

ˈkveːɐ̯ʔaɪ̯nˌʃtaɪ̯ɡɐ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody

osoba rozpoczynająca pracę w zawodzie innym niż wyuczony, zmieniacz kariery


WENRA

Akronim utworzony z pierwszych liter złożenia Western European Nuclear Regulators Association.

Zusammenschluss europäischer Atomaufsichtsbehörden → WENRA


Sicherheitsbehälter

pojemnik zabezpieczający, obudowa zabezpieczający


Bergbewohner

ˈbɛʁkbəˌvoːnɐ


Kammerdiener

por. Bediensteter • Bedienter • Butler • Diener • Hausangestellter • Hausdiener • Kammerdiener • Lakai


SWR

Südwestrundfunk → południowo-zachodnia stacja radiowo-telewizyjna

Siedewasserreaktor → reaktor wodny wrzący


AtG

Akronim utworzony z pierwszych liter złożenia Atomgesetz.

Atomgesetz → ustawa atomowa (w Niemczech, Szwajcarii, Austrii)


FANK

Akronim utworzony z pierwszych liter terminu Föderalagentur für Nuklearkontrolle.

Föderalagentur für Nuklearkontrolle → Federalna Agentura Kontroli Atomowej (w Belgii)


Euratom

Akronim utworzony z pierwszych liter terminu Europäische Atom(energie)gemeinschaft.

Europäische Atomgemeinschaft → Euratom, Europejska Wspólnota Energii Atomowej


BMU

Bundesumweltministerium → federalne ministerstwo środowiska


Interfix

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Słownictwo gramatyczne


herfallen

zobacz też: fallen • abfallen • anfallen • auffallen • auseinanderfallen • ausfallen • befallen • beifallen • dahinfallen • darüberfallen • durchfallen • einfallen • entfallen • fortfallen • gefallen • herabfallen • herausfallen • herfallen • herunterfallen • hinauffallen • missfallen • umfallen • überfallen • verfallen • wegfallen • zerfallen • zufallen • zurückfallen • zusammenfallen


Zirkumfix

ˈt͡sɪʁkʊmˌfɪks


HWR

(1.1) Akronim utworzony z pierwszych liter złożenia Hauswirtschaftsraum.

(1.2) Akronim utworzony z pierwszych liter terminu heavy water reactor.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Dom

Hauswirtschaftsraum → pomieszczenie gospodarcze

Schwerwasserreaktor → reaktor ciężkowodny


Wachhund

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Rasy psów


abnehmbar

odłączany, odłączalny, zdejmowany, zdejmowalny


mittlerer

Ich bin mit mittlerem Tempo gefahren.

Das mittlere Fenster geht nicht zu.


Leckerei

por. Delikatesse • Gaumenfreude • Gaumenkitzel • Gaumenreiz • Gustostücker • Hochgenuss • Köstlichkeit • Leckerbissen • Leckerei • Schleckerei • Schmankerl • Schleck • Schleckerei • Schnäkerei • Schmackofatz


integriert

ɪnteˈɡʁiːɐ̯t


integriert

ɪnteˈɡʁiːɐ̯t

imiesłów czasu przeszłego (Partizip Perfekt) czasownika integrieren


Schulterschluss

stanięcie ramię w ramię, wspólne działanie


Norovirus

ˈnoːʁoˌviːʁʊs

ˈnoːʁoˌviːʁʊs


beidseitig

ˈbaɪ̯tˌzaɪ̯tɪç

ˈbaɪ̯tˌzaɪ̯tɪk


Kernenergiegesetz

ustawa o energii jądrowej (w Szwajcarii)


CCF

(1.1) Akronim utworzony z pierwszych liter terminu common cause fauilures.


Buchmaler

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Kachelmacher

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Mützenmacher

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Puppenspieler

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Bernsteinschmied

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


IAEO

Akronim utworzony z pierwszych liter terminu Internationale Atomenergie Organisation.

Internationale Atomenergie-Organisation → MAEA, Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej


Marionettenmacher

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Marionettenspieler

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Geigenbauer

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Puppenmacher

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


WG

(1.1) Akronim utworzony z pierwszych liter złożenia Wohngemeinschaft .

Wohngemeinschaft → mieszkanie wynajmowane wspólnie przez kilka osób (najczęściej studentów)


Filzer

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Küstenseeschwalbe

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ptaki


Russist

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Germanist

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Slawist

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


DIW

(1.1) Akronim utworzony z pierwszych liter nazwy Deutsches Institut für Wirtschaftsforschung.

Deutsches Institut für Wirtschaftsforschung → Niemiecki Instytut Badań Ekonomicznych (w Niemczech)


Maismehl

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jedzenie


Anglist

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


FSME

Frühsommer-Meningoenzephalitis → kleszczowe zapalenie mózgu


Polonist

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Pneumatik

pnɔɪ̯ˈmaːtɪk

element pneumatyczny, pneumatyka ( urzadzenia)


Romanist

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Subjektsprädikativ

orzecznik podmiotu, orzecznik podmiotowy, orzecznik rzeczownikowy


DFL

Deutsche Fußball-Liga → Niemiecka Liga Piłki Nożnej


Objektsprädikativ

orzecznik dopełnienia, orzecznik dopełnieniowy


Einheimische

ˈaɪ̯nˌhaɪ̯mɪʃə


Einheimische

ˈaɪ̯nˌhaɪ̯mɪʃə


Einheimischer

ˈaɪ̯nˌhaɪ̯mɪʃɐ


Einheimischer

ˈaɪ̯nˌhaɪ̯mɪʃɐ


wegschmeißen

ˈvɛkˌʃmaɪ̯sn̩

zobacz też: schmeißen • abschmeißen • anschmeißen • aufschmeißen • beschmeißen • einschmeißen • fortschmeißen • hinschmeißen • hinausschmeißen • nachschmeißen • rausschmeißen • umschmeißen • wegschmeißen • zuschmeißen


Rotgießer

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Kopfschmerztablette

tabletka na ból głowy, tabletka od bólu głowy


federalny zakład ubezpieczeń dla pracowników umysłowych (w Niemczech 1953-2005)


Bundesversicherungsanstalt

forma skrócona od Bundesversicherungsanstalt für Angestellte → federalny zakład ubezpieczeń dla pracowników umysłowych (w Niemczech 1953-2005)


Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung

ˈaʁbaɪ̯t͡sʔʊnfɛːɪçkaɪ̯t͡sbəˌʃaɪ̯nɪɡʊŋ


Schlaraffenland

kraina obfitości, kraina pieczonych gołąbków, kukania


aufseiten

ˌaʊ̯fˈzaɪ̯tn̩

Przyimek ten łączy się z reguły z Gen.. Należy zwrócić uwagę, w pewnych sytuacjach rzeczownik towarzyszący w lp może stracić końcówkę fleksyjną Gen. -(e)s, a w lm może wystąpić w Dat..

Pisownią alternatywną dla aufseiten jest auf Seiten. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia aufseiten.

Die Truppen des Kaisers kämpften aufseiten der Katholiken

Oddziały cesarza walczyły po stronie katolików.

na podst. Spektrum.de, Am Rande der Glaubwürdigkeit, 24.05.2007, dostęp 25.02.2024

Er sieht das Problem vor allem aufseiten der Logopäden

Problem widzi on przede wszystkim po stronie logopedów.

na podst. Spektrum.de, Ofenwerkstatt deutet auf Zerstörung Magdeburgs, 25.05.2005, dostęp 25.02.2024


Sturmhaube

ˈʃtʊʁmˌhaʊ̯bə

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ubrania


Sturmwarnung

ˈʃtʊʁmˌvaʁnʊŋ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Pogoda


fünfzigster

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Liczebniki


Scheibenwischerblatt

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Elementy samochodu

Das Scheibenwischerblatt ist ein wichtiges Element im Auto.

Pióro wycieraczki to ważny element w samochodzie.


TPZ

Thromboplastinzeit → PT, czas protrombinowy


EVB

Erythrozytenverteilungsbreite → RDW, RDW-CV, rozpiętość rozkładu objętości erytrocytów


BZS

Blutzuckerspiegel → stężenie glukozy we krwi, poziom cukru we krwi


BSG

Blutsenkungsgeschwindigkeit, Blutkörperchensenkungsgeschwindigkeit → OB, odczyn Biernackiego, szybkość opadania erytrocytów


BSG

Bundessozialgericht → Federalny Sąd Spraw Socjalnych (w Niemczech)


GGT

Gamma GT, Gamma-Glutamyltransferase → GGT, gamma-glutamylotranspeptydaza


LDH

Lactatdehydrogenase → LDH, dehydrogenaza mleczanowa


MCH

mittleres korpuskuläres Hämoglobin → SWH, średnia masa hemoglobiny w krwince czerwonej


alpha2-Globulin → α2-globulina, alfa2-globulina


MCV

mittleres Erythrozyteneinzelvolumen → MCV, średnia objętość krwinki czerwonej


ELBET

β-Globulin, beta-Globulin → β-globulina, beta-globulina


alpha1-Globulin → α1-globulina, alfa1-globulina


ELGAM

γ-Globulin, gamma-Globulin → γ-globulina, gamma-globulina


PTT

partielle Thromboplastinzeit → APTT, czas częściowej tromboplastyny


Weltfrauentag

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Święta

Herzlichen Glückwunsch zum Weltfrauentag!

Serdeczne życzenia z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet!


Fernmeldetechnik

Wer sich für alte Fernmeldetechnik begeistert, kann hier fündig werden

Każdy zainteresowany starą technologią telekomunikacyjną może znaleźć tutaj coś dla siebie.

Stefanie Salzmann: Verein will ab Ostern wieder Touren an Museumsbahn Waldkappel anbieten, werra-rundschau.de, 9 lutego 2022


freies Tetrajodthyronin → wolna tyroksyna, wolna tetrajodotyronina


Taubenschwänzchen

Macroglossum stellatarum, fruczak gołąbek


Vertrauen ist gut, Kontrolle ist besser

dosł. zaufanie jest dobre, kontrola jest lepsza

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Przysłowia


Kartenzahlung

ˈkaʁtn̩ˌt͡saːlʊŋ

płatność kartą, zapłacenie kartą, zapłata kartą


MCHC

ang. mean corpuscular hemoglobin concentration, ang. mean cellular hemoglobin concentration

mittlere korpuskuläre Hämoglobinkonzentration → MCHC, średnie stężenie hemoglobiny w jednostkowej objętości krwinek czerwonych


Kunstgewerbe

Das Kunsthaus am Museum wurde für Sammler von Kunstgewerbe und Gemälden immer wichtiger

Dom sztuki przy muzeum stawał się coraz ważniejszy dla kolekcjonerów rzemiosła artystycznego i malarstwa.

Sabine Spindler, Susanne Schreiber: Diese Frauen leiten das Geschick von Auktionshäusern www.handelsblatt.com, 15 marca 2023


ˈɡʁʊntʃtʏksfɛɐ̯ˌkeːɐ̯sɡəˌneːmɪɡʊŋsˌt͡suːʃtɛndɪçkaɪ̯t͡sʔyːbɐˌtʁaːɡʊŋsfɛɐ̯ˌʔɔʁdnʊŋ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Harald Hostess (Claudius auf der Horst)-Grundstücksverkehrsgenehmigungszuständigkeitsübertragungsverordnung.wav

rozporządzenie w sprawie przekazywania kompetencji w zakresie wydawania zezwoleń na obrót nieruchomościami


Eingangsbereich

ˈaɪ̯nɡaŋsbəˌʁaɪ̯ç

wejście, obszar przy wejściu (wewnątrz lub zewnątrz budynku, parku )

In einer Vitrine im Eingangsbereich sind verschiedene Gürtel ausgestellt

W gablocie w części wejściowej są wystawione różne paski.

Andrea Häusler: «Vielleicht passe ich nicht in diese Zeit»: Wie ein 34-jähriger Schuhmacher aus Oberuzwil der heutigen Wegwerfgesellschaft trotzt, tagblatt.ch, 8 lutego 2022.


Lichtwellenleiter

ˈlɪçtvɛlənˌlaɪ̯tɐ

Glasfasern werden unter anderem als Lichtwellenleiter zur optischen Datenübertragung verwendet.

Włókna szklane są wykorzystywane między innymi jako światłowody do optycznej transmisji danych.

Philipp Braitinger: Schnelles Internet kommt nächstes Jahr, www.esslinger-zeitung.de, 27 grudnia 2022


unter aller Kanone

Zwrot wywodzi się z XIX-wiecznej gwary uczniowskiej. Bazuje na łacińskim powiedzeniu sub omni canone, przy czym pierwsze dwa słowa są rzeczywistym tłumaczeniem z łaciny, a trzecie słowo jest żartobliwym skojarzeniem łacińskiego canone z niemieckim Kanone.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Związki frazeologiczne

poniżej wszelkiej krytyki, poniżej wszelkiego standardu, beznadziejny

Mein Abschneiden ist unter aller Kanone

Mój wynik jest poniżej wszelkiej krytyki.

Olaf Schubert, Mäßiges Mittelfeld ist nicht mein Terrain, WAZ online, 03.06.2022, dostęp 18.06.2024


Rezeptionsangestellter

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Rezeptionsangestellter

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


begleiteter Umgang

styczność dozorowana, kontakt dozorowany w obecności osoby uprawnionej


KJA

Kinder- und Jugendambulanz → ambulatoryjny ośrodek dla dzieci i młodzieży


Inobhutnahme

przejęcie opieki (nad dzieckiem w sytuacji zagrożenia)


Eingewöhnungsphase

faza przyzwyczajania (się), czas adaptacji


Grundbuchamt

Anders als in Deutschland brauche man dann einen Anwalt, um dies im Grundbuchamt zu prüfen.

W przeciwieństwie do Niemiec, adwokat musi to sprawdzić w urzędzie ksiąg wieczystych.


Forstwissenschaft

Er studieren in Freiburg Forstwissenschaft


Kunstgewerbeschule

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Szkoła

Er besuchte die Kunstgewerbeschule in Luzern, studierte später in Paris und Deutschland.

Uczęszczał do Szkoły Rzemiosła Artystycznego w Lucernie, później studiował w Paryżu i Niemczech.

Tobias Söldi: «Schatz» gehoben: Notizbuch gibt Einblick in den Künstleralltag des Luzerner Malers Hans Emmenegger um 1900, www.luzernerzeitung.ch, 30 sierpnia 2022.


Schulamt

urząd ds. szkolnych (w Niemczech, odpowiednik kuratorium oświaty)


Förderunterricht

ˈfœʁdɐˌʔʊntɐʁɪçt


Einschulung

ˈaɪ̯nˌʃuːlʊŋ


Willkommensklasse

Lerngruppe für Neuzugänge ohne Deutschkenntnisse

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Szkoła

klasa powitalna, klasa przygotowawcza, klasa przygotowania językowego (w Niemczech, Austrii dla dzieci przybyszy bez wystarczającej znajomości jęz. niemieckiego)


Erziehungsberechtigte

ɛɐ̯ˈt͡siːʊŋsbəˌʁɛçtɪçtə

ɛɐ̯ˈt͡siːʊŋsbəˌʁɛçtɪktə

sprawująca władzę rodzicielską, opiekunka (prawna)


Erziehungsberechtigte

ɛɐ̯ˈt͡siːʊŋsbəˌʁɛçtɪçtə

ɛɐ̯ˈt͡siːʊŋsbəˌʁɛçtɪktə


Elternversammlung

por. Elterngespräch • Elternsprechstunde • Elternsprechtag • Elternabend

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Szkoła

zebranie rodziców, zebranie rodzicielskie


Elternabend

ˈɛltɐnˌʔaːbn̩t

por. Elterngespräch • Elternsprechstunde • Elternsprechtag • Elternversammlung

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Szkoła


Schulverweigerer

uczeń odmawiający uczęszczania do szkoły


BMFSFJ

Bundesministerium für Familie, Senioren, Frauen und Jugend → federalne ministerstwo rodziny, seniorów, kobiet i młodzieży


BAföG

Pisownią alternatywną dla BAföG jest Bafög. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia BAföG.

Bundesausbildungsförderungsgesetz → Federalna Ustawa o Wspieraniu Kształcenia


Audiologe

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Außenohr

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Części ciała


Ohrenheilkunde

ˈoːʁənˌhaɪ̯lkʊndə


süßsauer

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Smaki


Volkshochschule

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Szkoła


Lizenziat

Pisownią alternatywną dla Lizenziat jest Lizentiat. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Lizenziat.


Lizenziat

licencjat (tytuł, w Szwajcarii, w naukach teologicznych)


Kunstmaler

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Mandatswahrnehmung

Und diese seien vom grundgesetzlich verankerten Schutz der freien Mandatswahrnehmung erfasst.

Są one objęte konstytucyjną ochroną wolności wykonywania mandatu.

Martin Rücker: Angaben zu Nebeneinkünften: Von wegen transparent, www.fr.de, 3 lipca 2022.


Freiberufler

ˈfʁaɪ̯bəˌʁuːflɐ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody

wolny strzelec, freelancer, osoba wykonujący wolny zawód


Pendler

osoba regularnie dojeżdżająca (do pracy, szkoły )


erworben

imiesłów czasu przeszłego czasownika erwerben


BZ

Blutzucker → glikemia, stężenie glukozy we krwi


Hämoglobingehalt des Blutes → HbA1c, hemoglobina glikowana, glikohemoglobina


Glucagon-like Peptide 1 → GLP-1, glukagon typu 1, glukagonopodobny peptyd 1


NPH

Neutrales Protamin Hagedorn → NPH, obojętna protamina Hagedorna


RR

Skrót pochodzi od nazwiska dra Scipione Riva-Rocci, który skonstruował sprzęt do mierzenia ciśnienia tętniczego (sfigmomanometru).


oGTT

oraler Glukosetoleranztest → ogtt, doustny test obciążenia glukozą


TRH

Thyreotropin freisetzendes Hormon, Thyreoliberin → TRH, hormon uwalniający tyreotropinę, tyreoliberyna


Tennisspieler

ˈtɛnɪsˌʃpiːlɐ


NBZ

Nüchtern-Blutzucker → stężenie glukozy we krwi na czczo


ISPK

Islamischer Staat Provinz Khorasan → ISIS-K, Państwo Islamskie Prowincji Chorasan


Azidose

Azidose jest pisownią alternatywną dla Acidose. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Acidose.


Leberzirrhose

ˈleːbɐt͡sɪˌʁoːzə


CSII

ang. continuous + subcutaneousi + insulin + infusion

kontinuierliche subkutane Insulininfusion, Pumpentherapie → CSII, terapia pompą insulinową


IDDM

(1.1) ang. insulin + depended + diabetes mellitus

insulinabhängiger Diabetes mellitus → cukrzyca insulinozależna, cukrzyca typu 1


interzellulär

ˌɪntɐt͡sɛluˈlɛːɐ̯


LADA

(1.1) ang. latent + autoimmune + diabetes + in + adult

später als üblich auftretender Typ 1 Diabetes → późno ujawniająca się cukrzyca typu 1 u dorosłych


Denguefieber

ˈdɛŋɡeˌfiːbɐ


MODY

(1.1) ang. maturity + onset + diabetes + of + young

Diabetes von Jugendlichen aufgrund von Gendefekten → cukrzyca osób młodych uwarunkowana mutacją genetyczną


Fluoreszenzangiographie

Fluoreszenzangiographie jest pisownią alternatywną dla Fluoreszenzangiografie. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Fluoreszenzangiografie.


Neuropathie

ˌnɔɪ̯ʁopaˈtiː


Ketoazidose

Ketoazidose jest pisownią alternatywną dla Ketoacidose. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Ketoacidose.


respiratorisch

ʁespiʁaˈtoːʁɪʃ


Fernwanderweg

Das ist ein etwa 500 Kilometer langer Fernwanderweg an der Mittelmeerküste.

To około 500-kilometrowy długodystansowy szlak turystyczny wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego.

Bettina Seipp: „Kein Indien-Klischee ist falsch. Es stimmt alles“ www.welt.de, 13 maja 2022


fremdschämen

ˈfʁɛmtˌʃɛːmən

zobacz też: schämen • fremdschämen • beschämen

Es ist mir peinlich, ich kann mich nur fremdschämen.

Jestem zażenowany, mogę tylko czuć wstyd.

Jörg Sobolewski Anspruch und Wirklichkeit jungefreiheit.de 16 października 2022


Gleichgewichtssinn

ˈɡlaɪ̯çɡəvɪçt͡sˌzɪn


Spaghettieis

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jedzenie


Hauptdarsteller

ˈhaʊ̯ptdaːɐ̯ˌʃtɛlɐ

odtwórca głównej roli, aktor w głównej roli


Agrarbetrieb

aˈɡʁaːɐ̯bəˌtʁiːp


Balkonkraftwerk

fotowoltaika na balkonie, fotowoltaika balkonowa


Kopfkino

Die Kinder schlossen ihre Augen und malten sich im Kopfkino die entsprechenden Bilder aus

Dzieci zamknęły oczy i w swojej wyobraźni tworzyły odpowiednie obrazy.

Marktgräfler Tagblatt online,, Mit Märchen das Kopfkino anregen 06.07.2022, dostep26.09.2024.


Weingut

winnica (produkująca i sprzedająca własne wino)


Zahnfleischentzündung

ˈt͡saːnflaɪ̯ʃʔɛntˌt͡sʏndʊŋ


Roggenbrot

ˈʁɔɡn̩ˌbʁoːt


Kipper

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Motoryzacja

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jedzenie


Jahresabschluss

ˈjaːʁəsˌʔapʃlʊs


Röntgenbild

ˈʁœntɡn̩ˌbɪlt


Freistellung

zwolnienie ( z podatku, służby wojskowej )


Panamahut

Pisownią alternatywną dla Panamahut jest Panama-Hut. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Panamahut.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ubrania


Panama-Hut

Panama-Hut jest pisownią alternatywną dla Panamahut. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Panamahut.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ubrania


Hirtenhund

ˈhɪʁtn̩ˌhʊnt

Termin Hirtenhund (dawniej zwany też Schäferhund) oznacza psa pasterskiego, który zarówno spędza stado (podobnie jak Hütehund) jak i strzeże stada i pasterza (podobnie jak Herdenschutzhund).

por. Herdenschutzhund • Hirtenhund • Hütehund • Koppelgebrauchshund • Treibhund • Schäferhund

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Rasy psów


Schädeldecke

ˈʃɛːdl̩ˌdɛkə


Gethsemani

łac. Gethsemani < gr. Γεθσημανή (Gethsēmanḗ) < aram.


Nationalsprache

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Odmiany języka


Sauropode

zaʊ̯ʁoˈpoːdə


Vorreiter

ˈfoːɐ̯ˌʁaɪ̯tɐ


Stationshilfe

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Stationsartzt

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Oberpfleger

ˈoːbɐˌp͡fleːɡɐ

por. Oberschwester

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Krankenpflegehelfer

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Patenonkel

ˈpaːtn̩ˌʔɔŋkl̩

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Rodzina


Oberschwester

ˈoːbɐˌʃvɛstɐ

por. Oberpfleger

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Stationsschwester

por. Stationspfleger

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Stationspfleger

por. Stationsschwester

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Rauminhalt

ˈʁaʊ̯mˌʔɪnhalt


Krankenpflegehelferin

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Fruchtzucker

ˈfʁʊxtˌt͡sʊkɐ


Oberarzt

ˈoːbɐˌʔaʁt͡st

por. Chefarzt

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody

ordynator (kierujący oddziałem szpitala)


Hausärztin

ˈhaʊ̯sˌʔɛːɐ̯t͡stɪn

lekarka rodzinny, lekarka domowy, lekarka pierwszego kontaktu


Physiotherapeutin

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Diabetologe

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Gastroenterologe

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Hals-Nasen-Ohren-Arzt

ˈhalsˈnaːzn̩ˈʔoːʁənʔaːɐ̯t͡st

por. Laryngologe • Rhinologe • Otologe

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Rheumatologe

ʁɔɪ̯matoˈloːɡə

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Pulmonologe

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Proktologe

pʁɔktoˈloːɡə

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Herzchirurg

ˈhɛʁt͡sçiˌʁʊʁk

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Gerontopsychiatrie

psychogeriatria, psychiatria wieku podeszłego, gerontopsychiatria


Neurochirurg

ˈnɔɪ̯ʁoçiˌʁʊʁk

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


HNO-Arzt

haːʔɛnˈʔoːˌʔaːɐ̯t͡st

por. Laryngologe • Rhinologe • Otologe

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Gedankenlosigkeit

ɡəˈdaŋkn̩loːzɪçkaɪ̯t


Menschenleben

ˈmɛnʃn̩ˌleːbn̩


Weichling

por. Schwächling • Dünnmann • Lusche • Opfer • Schlaffi • Schlappschwanz • Warmduscher • Waschlappen • Weichei • Weichling


Römersalat

Lactuca sativa var. longifolia, sałata rzymska


Altersrente

por. Altersrente • Pension • Rente • Ruhestand • Vorruhestand


Skistiefel

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Obuwie


Skischuh

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Obuwie


Schistiefel

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Obuwie


Schischuh

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Obuwie


Arbeiterviertel

ˈaʁbaɪ̯tɐˌfɪʁtl̩


Borreliose

bɔʁeˈli̯oːzə


Armutszeugnis

ˈaʁmuːt͡sˌt͡sɔɪ̯knɪs


Solopreneur

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Entrepreneur

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


dorther

Przysłówek ten jest używany z czarownikami oznaczającymi przemieszczanie się.

por. dort • dorther • dorthin

Ich komme gerade dorther.


erikaviolett

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Kolory


nur Bahnhof verstehen

Pochodzenie tego zwrotu nie jest do końca wyjaśnione. Być może pochodzi od żołnierzy I wojny światowej, którzy chcieli usłyszeć tylko Bahnhof, kojarzony ze zwolnieniem ze służby i powrotem do domu .

Ich verstehe davon nur Bahnhof.


Rückenlehne

ˈʁʏkn̩ˌleːnə

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Meble


vernachlässigbar

fɛɐ̯ˈnaːxlɛsɪçbaːɐ̯


Brigantine

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jednostki pływające


Aufklärungsflugzeug

ˈaʊ̯fklɛːʁʊŋsˌfluːkt͡sɔɪ̯k


sintflutartig

ˈzɪntfluːtˌʔaːɐ̯tɪç

sintflutartiger Regenguss ^(?/i) sintflutartiger Wolkenbruch ^(?/i)

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Pogoda


Weinsäure

ˈvaɪ̯nˌzɔɪ̯ʁə


anschuldigen

ˈanˌʃʊldɪɡn̩

zobacz też: anschuldigen • beschuldigen • entschuldigen


aufweichen

ˈaʊ̯fˌvaɪ̯çn̩

zobacz też: weichen • abweichen • aufweichen • durchweichen • einweichen • erweichen


W-Frage

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Słownictwo gramatyczne


Wiederholungstäter

viːdɐˈhoːlʊŋsˌtɛːtɐ

Beide sind der Polizei als Wiederholungstäter bekannt

Nach Einbruch in Bäckerei in Hamburg – Mann kommt in U-Haft mopo.de 14 marca 2022


Stutzer

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Broń


vereist

imiesłów czasu przeszłego (Partizip Perfekt) czasownika vereisen


Provolone

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sery


Tramper

Als Tramper weiß man nie, wie lange man am Straßenrand steht.

Jako autostopowicz nigdy nie wiadomo, jak długo będzie się stało na poboczu drogi.

„Kein Indien-Klischee ist falsch. Es stimmt alles“ welt.de 13 maja 2022


aushorchen

ˈaʊ̯sˌhɔʁçn̩

zobacz też: horchen • abhorchen • aufhorchen • aushorchen • behorchen • erhorchen • gehorchen • herumhorchen • hineinhorchen • hinhorchen • umhorchen • zuhorchen

podpytywać, podpytać, ciągnąć za język, pociągnąć za język, brać na spytki, wziąć na spytki


verpfuschen

fɛɐ̯ˈp͡fʊʃn̩

por. in den Sand setzen • in den Teich setzen • ruinieren • scheitern • schmeißen • verbocken • verderben • verfuhrwerken • vergeigen • verhauen • verhunzen • verkorksen • vermasseln • vermiesen • vermurksen

zobacz też: pfuschen • herumpfuschen • hineinpfuschen • hinpfuschen • verpfuschen

fuszerować, sfuszerować, partaczyć, spartaczyć, chrzanić, schrzanić


alliieren

sprzymierzać jako alians, sprzymierzyć jako alians


formieren

formować, uformować, organizować, zorganizować


konferieren

kɔnfəˈʁiːʁən


kaschieren

Pisownią alternatywną dla kaschieren jest cachieren. Obie formy są prawidłowe.


nuancieren

ny̆ɑ̃ˈsiːʁən


Schlechtigkeit

ˈʃlɛçtɪçkaɪ̯t


Blutsverwandtschaft

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Rodzina


abkommandieren

zobacz też: kommandieren • abkommandieren


nahverwandt

nahverwandt jest pisownią alternatywną dla nah verwandt. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia nah verwandt.


Triebfeder

ˈtʁiːpˌfeːdɐ


telegrafieren

teləɡʁaˈfiːʁən

Pisownią alternatywną dla telegrafieren jest telegraphieren. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia telegrafieren.


Altertumsforscher

ˈaltɐtuːmsˌfɔʁʃɐ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Winkelmesser

ˈvɪŋkl̩ˌmɛsɐ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Przyrządy pomiarowe


engverwandt

engverwandt jest pisownią alternatywną dla eng verwandt. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia eng verwandt.


Zulieferer

ˈt͡suːˌliːfəʁɐ


Ritterlichkeit

ˈʁɪtɐlɪçkaɪ̯t


Polterabend

niem. poltern + Abend → tłuc porcelanę + wieczór


Teilbarkeit

ˈtaɪ̯lbaːɐ̯ˌkaɪ̯t


Badehaus

ˈbaːdəˌhaʊ̯s


Schauspielern

ˈʃaʊ̯ˌʃpiːlɐn


Schauspielern

ˈʃaʊ̯ˌʃpiːlɐn


wiederkehrend

ˈviːdɐˌkeːʁənt


wiederkehrend

ˈviːdɐˌkeːʁənt

imiesłów czasu teraźniejszego (Partizip Präsens) czasownika wiederkehren


Binnenstaat

ˈbɪnənˌʃtaːt


Zauberwort

ˈt͡saʊ̯bɐˌvɔʁt

Terminem Zauberwort określane są również zwroty grzecznościowe (proszę, dziękuję, przepraszam), gdy dorośli wymagają od dzieci, by takiego zwrotu użyły, np. dziecko: Daj mi! / rodzic: A jak brzmi magiczne słowo? / dziecko: Proszę, daj mi.


Industriestaat

ɪndʊsˈtʁiːˌʃtaːt


Autofahrt

ˈaʊ̯toˌfaːɐ̯t


Liebste

niem. lieb; źródłosłów dla pol. libsta, pol. lipsta


Wiesen

Wiesen (nazwa miejscowości w Niemczech, Szwajcarii)


Schimpansen

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ssaki


Schimpansen

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Ssaki


Lügengeschichte

ˈlyːɡn̩ɡəˌʃɪçtə


Sichtweite

ˈzɪçtˌvaɪ̯tə


Erfolgsgeschichte

ɛɐ̯ˈfɔlksɡəˌʃɪçtə


Liebesgeschichte

ˈliːbəsɡəˌʃɪçtə


Plenarsitzung

pleˈnaːɐ̯ˌzɪt͡sʊŋ


Kriegsgefangenenlager

ˈkʁiːksɡəfaŋənənˌlaːɡɐ


Weltgeschichte

ˈvɛltɡəˌʃɪçtə


Kulturgeschichte

kʊlˈtuːɐ̯ɡəˌʃɪçtə


ernstlich

poważnie, naprawdę, prawdziwie, szczerze


ASR

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Motoryzacja

Antriebsschlupfregelung → regulacja poślizgu napędu


Summenformel

ˈzʊmənˌfɔʁml̩

por. Strukturformel • Konstitutionsformel • Summenformel • Verhältnisformel


Strukturformel

ʃtʁʊkˈtuːɐ̯ˌfɔʁml̩


Rentenversicherung

ˈʁɛntn̩fɛɐ̯ˌzɪçəʁʊŋ

ubezpieczenie emerytalne, ubezpieczenie emerytalno-rentowe


Fehleinschätzung

ˈfeːlʔaɪ̯nˌʃɛt͡sʊŋ


Schafhirt

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Flüssigerdgas

ˈflʏsɪçˌʔeːɐ̯tɡaːs

ˈflʏsɪkˌʔeːɐ̯tɡaːs


Aktionsart

rodzaj akcji, rodzaj czynności (czasownika)


apophatisch

gr. ἀποφατικός (apophatikós) → negatywny, przeczący


Fahrradraum

Aus dem Fahrradraum stahlen sie vier Fahrräder.

Z pomieszczenia na rowery ukradziono cztery rowery.

Einbrechertrio aus Tschechien gefasst, ooe.orf.at, 5 kwietnia 2022


Schlafgelegenheit

ˈʃlaːfɡəˌleːɡn̩haɪ̯t


Advektionsnebel

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Frank C. Müller-Advektionsnebel.wav

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Pogoda


Strahlungsnebel

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Pogoda


Schnauzbart

ˈʃnaʊ̯t͡sˌbaːɐ̯t


Ehrenbürger

ˈeːʁənˌbʏʁɡɐ

Der Ex-Kanzler ist auch Ehrenbürger der Stadt.

Były kanclerz jest też honorowym obywatelem miasta.


woran

Przysłówka woran używa się wyłącznie w pytaniach o rzeczowniki nieosobowe.

zobacz też: woran • worauf • woraus • wobei • wodurch • wofür • wogegen • wohinter • worin • worein • womit • wonach • woneben • worüber • worum • worunter • wovon • wovor • wozu • wozwischen

Woran glaubst du?


woran

Sage ehrlich, woran du glaubst.


Wirtschaftssektor

ˈvɪʁtʃaft͡sˌzɛktoːɐ̯


Pauschalreise

paʊ̯ˈʃaːlˌʁaɪ̯zə

Eine Pauschalreise ist ein Paket, das mindestens aus Transport und Unterbringung besteht.

Podróż zorganizowana to pakiet, który składa się co najmniej z transportu i zakwaterowania.

Wann Baustein plus Baustein gleich Pauschalreise ist, www.aachener-zeitung.de, 13.05.2024.


wovor

Przysłówka wovor używa się wyłącznie w pytaniach o rzeczowniki nieosobowe.

Wovor läufst du weg?

Wovor soll ich diesen Vorhang aufhängen?


wovor

Und es passierte, wovor ich gewarnt hatte.

I stało się, przed czym ostrzegałam/ostrzegałem.


aufnahmefähig

ˈaʊ̯fnaːməˌfɛːɪç

ˈaʊ̯fnaːməˌfɛːɪk


Samba

W Austrii wyraz ten jest używany w rodzaju męskim.


Interpunktionszeichen

ɪntɐpʊŋkˈt͡si̯oːnsˌt͡saɪ̯çn̩


Odo

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Imiona męskie


gezähmt

imiesłów czasu przeszłego (Partizip Perfekt) czasownika zähmen


Fundsache

Unter den vielen Fundsachen der Stadt befinden sich auch jede Menge Fahrräder.

Pośród wielu rzeczy znalezionych w mieście znajduje się również mnóstwo rowerów.

Stadt Nagold versteigert jede Menge Fundsachen, schwarzwaelder-bote.de, 14.11.2022.


Bötchen

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jednostki pływające


Eindeutigkeit

ˈaɪ̯nˌdɔɪ̯tɪçkaɪ̯t

ˈaɪ̯nˌdɔɪ̯tɪkkaɪ̯t


besaufen

por. besaufen • betrinken • bezechen • berauschen • beduseln

zobacz też: saufen • absaufen • ansaufen • aufsaufen • aussaufen • besaufen • durchaussaufen • durchsaufen • ersaufen • totsaufen • vollsaufen • versaufen • wegsaufen • weitersaufen


Spielregel

ˈʃpiːlˌʁeːɡl̩

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zabawy


Blutader

ˈbluːtˌʔaːdɐ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Części ciała


aufraffen

zobacz też: raffen • aufraffen • dahinraffen • hinwegraffen • hochraffen • verraffen • wegraffen • zusammenraffen

zebrać, zbierać, pozbierać, podnieść, unieść


auftanken

ˈaʊ̯fˌtaŋkn̩

zobacz też: tanken • auftanken • betanken • durchtanken • nachtanken • volltanken


Straßenlaterne

ˈʃtʁaːsn̩laˌtɛʁnə


Biochemiker

ˈbiːoˌçeːmɪkɐ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


Biochemikerin

bioˈçeːmɪkəʁɪn

ˈbiːoˌçeːmɪkəʁɪn

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody


durchscheinen

ˌdʊʁçˈʃaɪ̯nən

zobacz też: scheinen • anscheinen • aufscheinen • bescheinen • durchscheinen • erscheinen • vorscheinen • widerscheinen


durchscheinen

ˌdʊʁçˈʃaɪ̯nən


versteifen

fɛɐ̯ˈʃtaɪ̯fn̩

zobacz też: steifen • versteifen


steifen

zobacz też: steifen • absteifen • versteifen


Kohleherd

ˈkoːləˌheːɐ̯t

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Dom

piec kuchenny na węgiel, kuchnia węglowa

Gekocht wurde auf einem Kohleherd.


worauf

Przysłówka worauf używa się wyłącznie w pytaniach o rzeczowniki nieosobowe.

zobacz też: woran • worauf • woraus • wobei • wodurch • wofür • wogegen • wohinter • worin • worein • womit • wonach • woneben • worüber • worum • worunter • wovon • wovor • wozu • wozwischen

Worauf hast du Lust?


worauf

Und es passierte, worauf ich gewartet hatte.


hochrot

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Kolory


Abschneiden

odcinanie, odcięcie, zamykanie, zamknięcie ( drogi, dostępu, odwrotu)

uzyskiwanie wyniku, uzyskanie wyniku, osiąganie wyniku, osiągnięcie wyniku (w porównaniu z innymi)


festbinden

zobacz też: binden • abbinden • anbinden • aneinanderbinden • aufbinden • darumbinden • drumbinden • einbinden • festbinden • herumbinden • hochbinden • losbinden • umbinden • verbinden • zubinden • zurückbinden • zusammenbinden


grundgesetzlich

ˈɡʁʊntɡəˌzɛt͡slɪç

Und diese seien vom grundgesetzlich verankerten Schutz der freien Mandatswahrnehmung erfasst.


gut gemeint

Pisownią alternatywną dla gut gemeint jest gutgemeint. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia gut gemeint.


ernst gemeint

Pisownią alternatywną dla ernst gemeint jest ernstgemeint. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia ernst gemeint.


frisch gebacken

Pisownią alternatywną dla frisch gebacken jest frischgebacken. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia frisch gebacken.


Chutney

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy


Demiglace

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy


Velouté

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy


Sauce bolognese

Pisownia i wymowa Sauce (brzmienie francuskie, bardziej wykwintne), najczęściej może być używana zamiennie z pisownią i wymową Soße (brzmienie bardziej swojskie). Szczególnie w Szwajcarii rozpowszechniona jest forma Sauce. W nazwach konkretnych, tradycyjnych sosów (Sauce béarnaise, Sauce hollandaise itp.) stosuje się wyłącznie pisownię i wymowę oryginalną.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy


Grundsoße

Pisownią alternatywną dla Soße jest Sauce. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Soße.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy


Cumberlandsoße

Pisownią alternatywną dla Cumberlandsoße jest Cumberlandsauce. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Cumberlandsoße.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy


Meerrettichsoße

ˈmeːɐ̯ʁɛtɪçˌzoːsə

Pisownią alternatywną dla Meerrettichsoße jest Meerrettichsauce. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Meerrettichoße.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy


Béarner Sauce

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy


Sauce Lyonnaise

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy


Dessertsoße

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy


Sauce hollandaise

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy


deutsche Soße

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy


Burgundersoße

Pisownią alternatywną dla Burgundersoße jest Burgundersauce. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia Burgundersoße.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy


Jägersoße

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy


Paprikasoße

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy


Marinarasoße

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sosy