október

zobacz też: janúar • febrúar • mars • apríl • maí • júní • júlí • ágúst • september • október • nóvember • desember


vetur

zobacz też: vor • vortími • sumar • haust • vetur

Vor kemur eftir vetur.


frost

Sex stiga frost á Akureyri og tveggja stiga í Reykjavík.

Sześć stopni mrozu w Akureyri i dwa stopnie w Reykjavíku.


korn

Allar matvörur sem innihalda korn eru vísar til að hækka enn frekar.

Produkty zbożowe z całą pewnością będą dalej drożały.


gras

Við sátum í grasinu og töluðum saman.


leg

zobacz też: Indeks:Islandzki - części ciała


te

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie

Viltu bolla af tei?


matur

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie

Hvað verður í matinn?


ananas

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


en

Jurtafeiti er hollara en dýrafeiti.

Tłuszcz roślinny jest zdrowszy niż tłuszcz zwierzęcy.


rok

bardzo silny sztorm (10. stopień w skali Beauforta)


rif

zobacz też: Indeks:Islandzki - Części ciała

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


sem

Það er maðurinn sem ég hitti í gær.

To mężczyzna, którego wczoraj spotkałem.


mangan

zobacz też: Indeks:Islandzki - Pierwiastki chemiczne


pera

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


land

st.nord. land << pragerm. *lanđan << praindoeur. *lenđ-

por. ang. land, niem. Land, goc. 𐌻𐌰𐌽𐌳 (land), scs. ledina, czes. lada, pol. lęd/pol. lędo (=ugór, nieużytek)

występuje w nazwach wielu państw świata, np.: Ísland, Frakkland, Rússland, Pólland, itp.

Samkvæmt arfsögnum Hebrea er Kanaanland hluti þess lands sem Guð gaf afkomendum Abrahams.

Według tradycji hebrajskiej Kanaan to część ziemi darowanej potomkom Abrahama przez Boga.

Konungurinn stjórnaði landinu harðri hendi.


salt

Orðið „salt” er notað í daglegu tali um efnið natríumklóríð.

Słowo „sól” jest potocznym określeniem na chlorek sodu.


plan

Við reynum að halda umræðunni á háu plani.

Próbujemy utrzymać dyskusję na wysokim poziomie.


panna

Setjið kartöflurnar á pönnuna.


aka

(1.1) st.nord. aka < pragerm. *akanan < praindoeur. *ag- < praindoeur. *ag̑-; por. łac. agere, gr. ἄγω

Vinkona mín ók mér heim.

Moja przyjaciółka zawiozła mnie do domu.

Bílnum var ekið á hraðanum 54 km/klst (fimmtíu og fjögurra kílómetra á klukkustund).

Samochód poruszał się z prędkością 54 km/h (pięćdziesięciu czterech kilometrów na godzinę).

Hann ók sér fram og aftur í sætinu.

Wiercił się niespokojnie na swoim miejscu.


vita

zobacz też: Indeks:Islandzki - Podstawowe czasowniki


mánudagur

Mánudagur er fyrstur dagur viku.

Poniedziałek jest pierwszym dniem tygodnia.


hið

zobacz też: Aneks: Język islandzki - rodzajniki

może być oddawany za pomocą zaimka wskazującego ten, ta, to

Hið ríka land

Hér er skipið.


hinn

Hinn sterki hestur

Hér er hesturinn.


þú

zobacz: ég - þú - hann/hún/það - við (vér) - þið (þér) - þeir/þær/þau; zaimki w języku islandzkim

forma uprzejma, odpowiadająca polskiemu "pan/pani" to þér

Þú veist, að ég elska þér.


Pólland

Pólland er land í Evrópu.


ég

Ég veit ekki, hvað ég skal segja.

Hún heilsar mér.


miðvikudagur

isl. miður + vika + dagur → środkowy + tydzień + dzień


dagur

Fyrstur dagur viku er mánudagur.

Pierwszym dniem tygodnia jest poniedziałek.


hin

Hin djúpa á

Hér er borgin.


hans

Jest to w zasadzie dopełniacz zaimka osobowego hann, podobnie jak w języku polskim.

przeważająca jest tendencja do umieszczania zaimka po rzeczowniku

zobacz też: minn • þinn • hennar • þess • sinn • okkar • ykkar • þeirra

25 (tuttugu og fimm) ár eru liðin frá dauða konu hans.

25 (dwadzieścia pięć) lat minęło od śmierci jego żony.


gestur

Við undirbúum smá veislu fyrir gestina.

Przygotowujemy małe przyjęcie dla gości.

Gestirnir koma í kvöld.


til

Ég fer til Englands.

Frá morgni til kvölds.

Ég er að kaupa gjöf til móður mínar.

Hún þýðir bækur úr ensku til íslensku.

Ona tłumaczy książki z angielskiego na islandzki.


laugardagur

staroislandzki laugardagr / staroislandzki laugurdagr < st.nord. laugardagr


vara

Bæði kjöt- og mjólkurvörur okkar vekja vaxandi áhuga neytenda.

Zarówno nasze produkty mięsne jak i mleczne cieszą się rosnącym zainteresowaniem konsumentów.


vara

Við höfum varað hana við því að fara út úr húsi.

Ostrzegaliśmy ją, żeby nie wychodziła z domu.

Varaðu þig á honum!

Uważaj na niego! (= Wystrzegaj się go! Nie zbliżaj się do niego!


vara

Þú verður að varast að láta hestinn finna á þér nokkra óró.

Nie dopuść, żeby koń wyczuł u ciebie jakiś niepokój.


vara

Fyrr en varði var kominn tími til að halda áfram ferðinni.

Wcześniej niż się spodziewaliśmy nadszedł czas, by kontynuować podróż.


Andorra

zobacz też: Indeks:Islandzki - Kraje Europy

Andorra er evrópskt land og tilheyrir ekki Evrópusambandinu.

Andora jest krajem europejskim i nie należy do Unii Europejskiej.


Elisabeth

(1.1) łac. Elisabeth < gr. Ἐλισάβετ < hebr. אלישבע (elisheba, eliszebeth)

inna pisownia Elísabet, Elísabeth


bróðir

Bróðirinn minn fór í kirkjuna.


fingur

Hver maðurinn hefur tíu fingur.


faðir

st.nord. faðir << pragerm. *fađēr << praindoeur. *ph₂tḗr

por. swn. fater (niem. Vater), st.ang. fæder (ang. father), goc. 𐍆𐌰𐌳𐌰𐍂 (fadar)

Hún hafi verið augasteinn föður síns.


maður

st.nord. maðr << wcześniejsze mannr (nn. w pozycji przed r wymieniało się na ð) << pragerm. *mannz << praindoeur. man-; wyraz ogólnogermański: goc. 𐌼𐌰𐌽𐌽𐌰 (manna), st.ang. mann (ang. man), swn. man (niem. Mann); w innych grupach: prasł. mǫžь, sanskr. mánu-. Być może praindoeuropejski rdzeń ma związek z podobnym men- (=myśleć, rozważać). Człowiek byłby wtedy „tym, który myśli”, istotą myślącą.
Samogłoska -e- w liczbie mnogiej jest wynikiem i-mutacji. Liczba mnoga od pragerm. mannz brzmiała prawdopodobnie manniz. W wyniku mutacji, samogłoska centralna -a- przeszła w przednią -e- pod wpływem wygłosowego -i-.


janúar

zobacz też: janúar • febrúar • mars • apríl • maí • júní • júlí • ágúst • september • október • nóvember • desember


febrúar

Á morgunn er fyrsti dagur febrúars.


köttur

(1.1) st.nord. köttr < pranord. *kattuʀ < pragerm. *kattuz < łac. cattus

ganga um einhvers staðar eins og grár köttur

vera eins og grár köttur einhvers staðar

Kettir sjá mjög vel í myrkri.

Koty bardzo dobrze widzą w ciemnościach.


Afganistan

zobacz też: Indeks:Islandzki - Kraje Azji


paprika

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


list

List Grikkja og Rómverja hefur haft ómælanleg áhrif á vestræna menningu.

Sztuka Greków i Rzymian miała ogromny wpływ na kulturę zachodnią.


her

Á lokadögum stríðsins, þegar rauði herinn hafði nánast alla Berlín á sínu valdi, framdi Hitler sjálfsmorð í neðanjarðarbyrgi í Berlín.

W ostatnich dniach wojny, kiedy Armia Czerwona kontrolowała już w zasadzie cały Berlin, Hitler popełnił samobójstwo w podziemnym schronie.


takk

st.nord. þǫkk < pragerm. *þankō, *þankaz


blak

Blak er ólympíuíþrótt þar sem tvö sex-manna lið spila hvort gegn öðru en hátt net skilur vallarhelminga þeirra að.

Siatkówka to dyscyplina olimpijska, w której dwa sześcioosobowe zespoły grają przeciwko sobie przez wysoką siatkę oddzielającą od siebie dwie połowy boiska.


af

…tworzący konstrukcję, w której wyrażenie przed przyimkiem jest własnością, cechą itp. wyrażenia po przyimku, ew. od


bara

Er það sannleikur eða bara lygi?

Bara að þau væru samþykk með okkur…


kaka

Amma mín er að baka súkkulaðikaku.

Moja babcia piecze właśnie ciasto czekoladowe.


fura

Furutré eru sígræn tré með þykkan börk og innihalda mikið af trjákvoðu.

Drzewa sosnowe to wiecznie zielone drzewa z grubą korą i bogactwem żywicy.


auk

Brauð inniheldur auk þess oft krydd (t.d. kúmenfræ) og heil korn (t.d. sesamfræ eða valmúafræ).

Chleb zawiera także (=oprócz tego) często przyprawy (np. nasiona kminku) i pełne ziarna (np. nasiona sezamu lub maku).


Hel

Hel er eitt þriggja afkvæma Loka og Angurboðu en í norrænni goðafræði ríkir hún yfir undirheimum.

Hel jest jedną z latorośli Lokiego i Angrbody, w mitologii nordyckiej włada światem podziemnym.


verzlun

stara pisownia słowa verslun (obecnie litery „z” się nie używa)


Evrópumaður

(1.1) Evrópa → Europa + maður → człowiek


tönn

zobacz też: Indeks:Islandzki - Części ciała


þröstur

zobacz też: Indeks:Islandzki - Zwierzęta


læknir

zobacz też: Indeks:Islandzki - Zawody


sannleikur

Er það sannleikur eða bara lygi?


höfuðborg

Kaupmannahöfn er höfuðborg Danmerkur.


vík

występuje w wielu nazwach miejscowych, np. Reykjavík


bót

lm rekompensata, zadośćuczynienie, odszkodowanie


guð

Semitísku þjóðflokkarnir í Mesópótamíu hafa dýrkað nokkra súmeríska guði.

Plemiona semickie w Mezopotamii oddawały cześć niektórym sumeryckim bogom.


Kaupmannahöfn

Kaupmannahöfn er höfuðborg Danmerkur.


borð

Êg læt bókina á borðið.


dóttir

Dóttir mín er rúmlega 5 (= fimm) ára.

Moja córka ma trochę ponad 5 (= pięć) lat.


Danmörk

Kaupmannahöfn er höfuðborg Danmerkur.


orð

Ég þekki þetta orð ekki.


söngur

Ég syng þér sönginn.


hnífur

Karlmaður var stunginn með hnífi.


úlfur

sjaldan er gíll fyrir góðu nema úlfur á eftir renni

Hægra megin liggur enn einn lítill lundur, fullur af ósýnilegum úlfum.

Po prawej wciąż jest mały lasek, pełen niewidocznych wilków.


kýr

st.nord. kýr << pranord. *kūʀ << pragerm. *kūz

Kýr mjólka meira þegar þær hlusta á tónlist.


lykill

Ég gleymdi lyklunum heima.


vindur

Ég held ekki að ég gæti útskýrt fyrir barni afhverju vindurinn blæs.

Nie sądzę, bym potrafił wytłumaczyć dziecku, czemu wieje wiatr.


fjall

Hvítfjall er hæsta fjall Alpanna.


hár

Skipt hárinu í miðju.

Hárið er farið að þynnast.


hár

Þau ætla að reisa um fjögurra metra háan múr í suðurhluta bæjarins.

Zamierzają wznieść wysoki na cztery metry mur w południowej części miasta.

Hitinn er orðinn mjög hár.

Þú er orðin svo há!

Hún syngur hátt og skýrt.


hvalur

st.nord. hvalr << pragerm. xwalaz* << fiń. kala

Er ekki vitað hvað veldur því að hvalir synda í strand.

Nie wiadomo, co powoduje, że wieloryby podpływają do brzegów.


ljós

(1)/(2) st.nord. ljós/st.nord. ljóss << pragerm. *leuxs-

światło (także przedmiot emitujący światło, lampka, świeca)


ljós

Ekki er ljóst hvernig óhappið vildi til.

Er það satt að genið sem veldur rauðu hári, ljósri húð og freknum komi frá Neanderdalsmanninum?

Czy to prawda, że gen powodujący u ludzi rude włosy, bladą skórę i piegi pochodzi od neandertalczyków?


króm

zobacz też: Indeks:Islandzki - Pierwiastki chemiczne


bók

Bókin var lesin í útvarpinu sem framhaldssaga.

Ta książka była czytana w radiu w odcinkach.


djöfull

st.nord. djöfull prawdopodobnie << st.ang. deofol << łac. diabolus << gr. διάβολος (diabolos), które było dosłownym tłumaczeniem hebr. שָׂטָן (Śāṭān → "agresor")

Þá leiddi andinn Jesú út í óbyggðina til þess að djöfullinn gæti freistað hans.

Duch Święty wyprowadził Jezusa na pustkowie, aby diabeł mógł go kusić.


þjóð

st.nord. þjóð < pragerm. *þeuđō • por. goc. 𐌸𐌹𐌿𐌳𐌰 (þiuda), st.ang. ðéod, swn. tiod

Kínverjar eru stoltir af fimm þúsund ára sögu sinni sem nær lengra en nokkurrar annarrar þjóðar.

Chińczycy są dumni z pięciu tysięcy lat swojej historii, dłuższej niż jakiegokolwiek innego narodu.


á

Áin rennur til sjávar.


á

Bókin liggur á borðinu.

Ég legg bókina á borðið.

Á föstudaginn fer ég ekki í skóla.

Við framleiðum tvöhundruð körfur á dag.

Produkujemy dwieście koszyków dziennie. (=na dzień

Tveir stórbrunar í Rússlandi á tveim dögum.

Dwa wielkie pożary w Rosji w ciągu dwóch dni.

Bókin kemur út á fjórum tungumálum: íslensku, ensku, frönsku og þýsku.

Ksiązka ukaże się w czterech językach: po islandzku, angielsku, francusku i niemiecku.

Við ætlum að gera það á þennan hátt.


Reykjavík

Hún býr í Reykjavík.


spegill

st.nord. spegill • por. swn. spiegal (niem. Spiegel), łac. speculum

Getur kötturinn minn séð sig í spegli?

Czy mój kot może zobaczyć siebie w lustrze?


íþrótt

st.nord. ið + þróttr → praca, pilność + odwaga, siła, moc

por. duń. idræt, far. ítrótt, ítróttur, nbk. idrett, nn. idrett, szw. idrott


myrkur

st.nord. myrkr (ciemny, mroczny) < pragerm. merkwaz* • por. st.ang. mirce (id), st.szw. mirki (niesamowity, przerażający, zły); spokrewnione z litew. márgas (kolorowy)

Sjá kettir liti í myrkri?


myrkur

Riddari ríður um myrkan skóg.

Augu hennar voru myrk.


umami

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


hús

por. st.ang. hus (ang. house), niem. Haus

Tvö baðherbergi eru í húsinu.

budynek (w którym mieści się jakaś instytucja/firma)


móðir

st.nord. móðir << pragerm. *mōđēr << praindoeur. *méh₂tēr

por. st.ang. módor (ang. mother), swn. muoter (niem. Mutter), niderl. moeder

nie mylić z: móður; zobacz też: Indeks:Islandzki - Rodzina


blað

st.nord. blað < pragerm. blađan* • por. swn. blat (niem. Blatt), st.ang. blæd (ang. blade), st.szw. blad (szw. blad)

Blöð grasa skiptast í blaðslíður og blöðku.

Liście traw dzielą się na pochwy i języczki.

Hnífurinn er með svörtu skefti og tvíeggja blaði.

Nóż ma czarną rękojeść i podwójne ostrze.

Mér er minnisstæð grein um hann sem ég las í blaði fyrir nokkrum vikum.

Pamiętam dobrze artykuł, który przeczytałem przed kilkoma tygodniami w gazecie.

Á blaði þrjú námsmöppunnar er teikning af dómkirkju.

Na stronie trzeciej portfolio jest rysunek katedry.

Börnin fengu blöð á sem þau áttu að teikna umferðamynd.

Dzieci dostały kartki, na których miały rysować to, co jest wokół nich.

łopata (pojedynczy element śruby napędowej)


loft

st.nord. lopt (-pt wymawiane jak -ft) << pragerm. *luftuz; st.ang. lyft („powietrze”), swn. luft (jw.), goc. 𐌻𐌿𐍆𐍄𐌿𐍃 (luftus, jw.)

Fyrstu íslensku eldflauginni skotið á loft.

Pierwsza islandzka rakieta wystrzelona w powietrze.

Sól er lágt á lofti.


gull

Gull er frumefni með efnatáknið Au og er númer 79 (= sjötíu og níu) í lotukerfinu.

Złoto jest pierwiastkiem o symbolu Au i liczbie atomowej 79 (= siedemdziesiąt dziewięć).

Hreint gull er lint og er venjulega blandað saman við aðra málma eins og silfur, kopar, platínu eða palladín til að auka styrkleika þess.

Czyste złoto jest miękkie, więc zazwyczaj miesza się je z innymi metalami, na przykład ze srebrem, miedzią, platyną czy paladem, w celu zwiększenia jego twardości.

Hún keypti gullarmband, gullúr og gullfesti.

Kupiła złotą branzoletkę, złoty zegarek i złoty naszyjnik.


pólska

Pólska, kasjúbíska og hinar útdauðu slóvínska og polabíska tilheyra undirflokki vesturslavneskra mála sem kallaður hefur verið lekkíska.

Języki polski, kaszubski, oraz martwe słowiński i połabski, należą do podgrupy języków zachodniosłowiańskich zwanej lechicką.


hundur

st.nord. hundr << pragerm. *xunđaz; por. far. hundur, szw. hund, duń. hund, nbk. hund, swn. hunt (niem. Hund), st.ang. hund (ang. hound), st.fryz. hund, niderl. hond, goc. 𐌷𐌿𐌽𐌳𐍃 (hunds)

Hundar eru á margan hátt hættulegri dýr en kettir.

Psy są pod wieloma względami bardziej niebezpieczne od kotów.


ormur

st.nord. ormr << pragerm. *wurmiz << praindoeur. *wr̥-mi- (=robak) << praindoeur. *wer- (=obracać, skręcać, zginać); Z pragerm. wyrazu *wurmiz pochodzą także goc. 𐍅𐌰𐌿𐍂𐌼𐍃 (waurms), st.ang. wyrm (ang. worm), swn. wurm (niem. Wurm), szw. orm; z rdzenia praindoeur. *wr̥-mi-: łac. vermis, gr. ῥομος, litew. varmas, wal. gwraint

Ég er hræddur við að finna orm í eplinu.


Þýskaland

zobacz też: Indeks:Islandzki - Kraje Europy


kona

zobacz też: Indeks:Islandzki - Rodzina

Það kostaði mig mikið hugrekki að biðja fallega unga konu um að giftast mér.

Musiałem się zdobyć na nie lada odwagę, by poprosić piękną młodą kobietę o rękę.


flugvél

Hann fer í flugvél.


spurning

Ef þú hefur einhverjar spurningar sem tengjast þýsku, ekki hika við að spyrja!

Jeżeli masz jakieś pytania, które dotyczą niemieckiego, nie wahaj się zapytać!


beyging

zobacz też: Indeks:Islandzki - Słownictwo gramatyczne


eyðimörk

Sahara er önnur stærsta eyðimörk heims.


enska

Talar þú ensku?


froskur

Vondur töframaður breytti prinsinn í frosk.

Zły czarnoksiężnik zamienił księcia w żabę.


fallbeyging

zobacz też: sagnbeyging


smjör

Þetta smjör bráðnar vel.


danska

Danska er norrænt tungumál af germanskri grein indóevrópsku málaættarinnar.

Duński jest językiem skandynawskim z germańskiej gałęzi rodziny języków indoeuropejskich.


höfundur

Höfundr var manna vitrastr ok svá réttdæmr, at hann hallaði aldri rétum dómi (…) ok af hans nafni skyldi sá höfundr heita í hverju ríki, er mál manna dæmdi. (Hervarar saga ok Heiðreks)

Egil nazywa Odyna "sigrhöfundr", czyli "pan bitwy", ten, który rozsądza, która strona ma wygrać.
::Skáld eru höfundar allrar rýnni eða málsgreina, sem smiðir málmgripa, eðr lögmenn laga. (Skálda)

Słowo "höfundur" w znaczeniu "autor" pojawia się po raz pierwszy w Lexicon Islandico-Latinum wydanym w Kopenhadze w 1734 roku jako tłumaczenie łac. "auctor", być może z powodu pomyłki.

ˈhœːvʏnd̥ʏr̥

Það eru birtar þrjár stuttar sögur eftir höfundinn.

Ukazały się trzy krótkie powieści tego autora.


franska

Talar móðir þín frönsku?


sænska

Sænska er norrænt mál sem aðallega er talað í Svíþjóð og nokkrum hlutum Finnlands.

Szwedzki to język nordycki, którym mówi się w Szwecji i częściowo w Finlandii.

Hvað heitir það á sænsku?


kvenkyn

zobacz też: karlkyn • hvorugkyn


appelsínugulur

zobacz też: Indeks:Islandzki - Kolory


litur

Púðar eru til í ýmsum litum.


vor

zobacz też: vor • vortími • sumar • haust • vetur


apótek

ˈaːb̥o(u)ˌtʰeɛːɡ̊

zobacz też: Indeks:Islandzki - Budynki i pomieszczenia


hrafn

Hrafninn er stærsti spörfuglinn á Íslandi og er einn af einkennisfuglum íslenskrar náttúru.

Kruk jest największym przedstawicielem wróblowych na Islandii i jednym z ptaków charakterystycznych dla wyspy.


kvistur

Að sunnan var þakinu lyft og settur á það kvistur.

W południowej części podniesiono dach i dobudowano poddasze.


atviksorð

zobacz też: Islandzki - Słownictwo gramatyczne

Hvorugkyn lýsingarorða verður oft að atviksorði.

Formy rodzaju nijakiego przymiotników często stają się przysłówkami.


haust

Hvers vegna verða laufblöðin gul og rauð á haustin?

Czemu liście jesienią robią się żółte i czerwone?


hnútur

st.nord. knútr; por. st.ang. cnotta (ang. knot), duń. knud, niem. Knoten

Einn hnútur er skilgreindur sem hraðinn ein sjómíla á klukkustund.

Jeden węzeł jest równy jednej mili morskiej na godzinę.


hjól

st.nord. hjól << pragerm. xweƷwlan*
por. st.ang. hweól, st.fryz. fial

Þvermál hjólsins hefur aukist um 31% (= þrjátíu og eitt prósent).

Średnica koła zwiększyła się o 31% (= trzydzieści jeden procent).

Harry tók strax hjólið og setti dótið sitt í kerruna og hjólaði áfram.

Harry szybko wziął rower, przymocował swoje rzeczy na bagażniku i odjechał.


einyrki

rolnik samodzielnie uprawiający ziemię, niezatrudniający nikogo do pomocy

osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, samozatrudniony


forseti

Ólafur Grímsson er 5. forseti lýðveldisins Íslands.

jest piątym prezydentem Republiki Islandii.


dagsetning

ˈd̥aɣsɛd̥nɪŋg

Ekki er búið að ákveða dagsetningu á leikinn.


líf

Gíslarnir eru enn á lífi.


synd

st.nord. synd (t. synð/synþ) • por. swn. sunta (niem. Sünde), goc. 𐍃𐌿𐌽𐌳𐌹* (sundi), st.ang. synn (ang. sin)


ríki

w nazwach niektórych państw: Austurríki, Bandaríkin


gluggi

Karl setur í nýja glugga.

Tengill opnast í nýjum glugga.


hönd

st.nord. hönd << pragerm. *xanđuz; por. duń. hånd, szw. hand, st.ang. hand, swn. hant (niem. Hand), goc. 𐌷𐌰𐌽𐌳𐌿𐍃 (handus)

Hann greip um höndina á henni og togaði hana til sín.

Chwycił ją za rękę i przyciągnął do siebie.

Hann var með lítinn kassa undir hendinni.

Hann brosti til mín og rétti mér höndina.

Þarna situr Guðrun og henni á vinstri hönd situr Greta.

Tam jest Guðrun, a po jej lewej ręce siedzi Greta.


kyrrð

Það ríkti ró og kyrrð yfir öllu og sólin skein.

Wszędzie panowała cisza i spokój, a słońce świeciło.


api

zobacz też: Indeks:Islandzki - Ssaki


afi

zobacz też: Indeks:Islandzki - Rodzina


prins

Vondur töframaður breytti prinsinn í frosk.


hata

Ég hata að vera veikur.


taka

taka (e-ð) á sig

brać na siebie odpowiedzialność (za coś)

taka á móti (e-u) (e-u)

przyjąć (coś) • taka eftir zauważyć (coś)


Júpíter

ˈjuːpiːtʰɛːr


Neptúnus

zobacz też: Merkúríus • Venus • Jörðin • Mars • Júpíter • Satúrnus • Úranus • Neptúnus


fyrst

Reyndu fyrst að skilja aðra.


fyrst

ponieważ, bo, w związku z tym, że…, ze względu na to, że…, skoro

Þessi maður hefur varla hlustað á tónlist fyrst hann segir svona.

Ten człowiek chyba w życiu nie słuchał muzyki, skoro mówi takie rzeczy.


fótbolti

(1.1) rzecz. fótur m → noga + bolti m → piłka


hóll

Húsið hans stendur á hól.


heimsálfa

Evrópa er ein af sjö heimsálfum.

Europa jest jednym z siedmiu kontynentów.


álfa

Evrópa er ein af sjö álfum.


tungumál

Öll rómönsk tungumál koma beint úr latínu.

Wszystkie języki romańskie pochodzą bezpośrednio od łaciny.


lygi

Er það sannleikur eða bara lygi?


Eyjaálfa

zobacz też: Afríka • Asía • Evrópa • Norður-Ameríka • Suður-Ameríka • Suðurskautslandið • Ástralía • Eyjaálfa • Evrasía


Evrópa

Evrópa er ein af sjö heimsálfum.


koma

por. goc. 𐌵𐌹𐌼𐌰𐌽 (qiman), far. koma, st.ang. cuman (ang. come), swn. queman (niem. kommen)

przybycie, przylot/przyjazd (o środkach komunikacji), wizyta


koma

Hvernig erum við látin vita ef það kemur eldgos?

Skąd wiemy, kiedy zbliża się erupcja wulkanu?

Komdu hingað.

Við ráðleggjum þeim að bíða þangað til það kemur af sjálfu sér.

Radzimy im zaczekać, aż to wyjdzie samo z siebie.

Ég á að koma til Íslands í júní.

Það er kominn tími til að fara heim.

Hvaðan kemur nafnið þitt?

Hann kom okkur á toppinn.

Það kemur fyrir gáfaðast fólk að misstíga sig.

Nawet najmądrzejszym zdarza się popełnić błąd.

Hvað sem fyrir kann að koma.

Nýja bókin hennar Arnlínar Guðbrands dóttur kemur út haustið 2006 (= tvö þúsund og sex).

Nowa książka Arnlín Guðbrands dóttur wychodzi jesienią 2006 (= dwa tysiące szóstego) roku.

koma fram → pojawić się, pokazać się, wychodzić, ujawnić się

Meinið kemur fram við blóð þurrð í heila.

Ta choroba objawia się niedoborem krwi w mózgu.

Börnin okkar koma vel fram við fólkið í skólanum.

Nasze dzieci dobrze zachowują się wobec swoich kolegów.

Orðið "sálmur" kemur af latnesku "psalmus".

Słowo "sálmur" pochodzi z łacińskiego "psalmus".

En þegar kemur að því að bjarga tugum þúsunda vegna náttúruhamfara, þá senda menn bara tölvupóst.

Ale kiedy trzeba pomóc ofiarom katastrof naturalnych, to wszyscy ślą tylko maile.

koma við → obchodzić (kogoś), tyczyć się

Það kemur mér ekki við hvað þau ætla að gera á morgun.

To nie moja sprawa, co oni mają zamiar robić jutro.

Þeir lofuðu að koma með vín.

Komdu með á sunnudaginn og taktu þátt í spjallinu!

Dołącz do nas w niedzielę i weź udział w dyskusji!

Komdu þér í burtu, við þurfum þig ekki.

koma til góða → wychodzić, na dobre, popłacać

Hvað ef vandamál koma upp?


koma

Hvenær komst orðið inn í íslenskt mál?

Kiedy to słowo dostało się do języka islandzkiego?

koma áfram → przedrzeć się, przedostać się

Allir sem tóku þátt í keppninni komast áfram í úrslitin.

Wszyscy, którzy brali udział w konkursie, przechodzą do finału.

koma upp → być promowanym do następnej klasy, zdać (o uczniu)

koma upp → wyjść na jaw, zostać odkrytym

Þeir hafa lært að komast af í eyðimörkinni.


fangelsi

Hæstiréttur hefur dæmt karlmann á sextugsaldri í sex ára fangelsi fyrir að skjóta að eiginkonu sinni.

Sąd Najwyższy skazał sześćdziesięcioletniego mężczyznę na sześć lat więzienia za zastrzelenie swojej żony.


sími

ze st.nord. síma, które było rzeczownikiem rodzaju nijakiego (odmienianym jak auga) oznaczającym nić, linę

Ég var lengi í símanum.


sendiráð

Norðmenn hafa tímabundið lokað sendiráði sínu í Pakistan.

Norwegowie zamknęli tymczasowo swoją ambasadę w Pakistanie.


Evrópusambandið

rzeczownik Evrópusambandið ma tylko postać określoną z rodzajnikiem hið w końcówce


gata

Í götunni minni er fullt af allskonar búðum.

Na mojej ulicy jest dużo różnych sklepów.


aldin

Epli og rifsber eru aldin.


augnlæknisfræði

(1.1) isl. auga + læknisfræði → dosł. "medycyna oczna"

Þegar hún útskrifaðist fór hún til Svíþjóðar í nokkur ár að læra augnlæknisfræði.

Gdy skończyła szkołę, wyjechała do Szwecji na kilka lat, gdzie studiowała okulistykę.


herra

st.nord. herra, wyprowadzone z herr ("ludzie, lud")

Gleðileg jól, herrar og frúr!


arkitekt

ˈar̥cɪˌtʰɛxt


bær

bær to miejscowość większa od wsi þorp, ale mniejsza od miasta borg

Bær er þétt byggð með hundruðum til nokkur þúsund íbúa.

Miasteczko to zwarta miejscowość od stu do kilku tysięcy mieszkańców.


kinn

st.nord. kinn
por. niem. Kinn, ang. chin


allt í einu

zobacz też: Indeks:Islandzki - Związki frazeologiczne


mein

st.nord. mein (szkoda) < pragerm. mainan* • por. st.ang. mán (podłość, zbrodnia), swn. mein (id), st.szw. mēn (id)

Það gerir engum mein að éta ekki kjöt.

Usunięcie mięsa z diety nie szkodzi organizmowi.

Konur eru samt eindregið hvattar til þess að skoða brjóst sín reglulega til að fylgjast með breytingum og finna sem fyrst þau mein sem ekki koma fram við myndatöku.

Kobiety są zachęcane do regularnego oglądania stanu piersi by w porę wykryć zmiany chorobowe, które nie są widoczne na zdjęciach rentgenowskich.

Ég kenni mér einskis meins.


enn

Ég hef enn ekki séð neina skáldaða kvikmynd sem er verri en daglegur raunveruleiki íbúa átakasvæða.

Jeszcze nie widziałem filmu, który ukazywałby codzienną rzeczywistość mieszkańców obszaru ogarniętego wojną jako okrutniejszą, niż jest w rzeczywistości.

Hún er enn snotrari en systirin sín.

Ona jest jeszcze ładniejsza niż jej siostra.


heilbrigðisyfirvöld

rzecz. heilbrigði → zdrowie + yfirvald → urząd


breskur

Isaac Newton var breskur vísindamaður.


eðlisfræði

Eðlisfræði er sú grein náttúruvísindanna sem fjallar um náttúruna í sem víðasta samhengi.

Fizyka to taka gałąź nauk przyrodniczych, która dotyczy przyrody w szerokim rozumieniu tego słowa.


aðalhlutverk

Ég barðist um aðalhlutverk við tvo aðra stúlkur.

Walczę o główną rolę z dwiema innymi dziewczynkami.


bestur

stopień najwyższy przymiotnika góður → najlepszy


heilbrigðisvottorð

isl. heilbrigði + vottorð (zdrowie + dyplom)


hún

Hún fer með flugvél.


vísindamaður

isl. rzecz. vísindi → nauka + maður → człowiek

Isaac Newton var breskur vísindamaður.


betri

stopień wyższy przymiotnika góður → lepszy


fiðrildi

Í gær sá ég mjög fallegt fiðrildi.

Wczoraj widziałem bardzo ładnego motyla.


stundarfjórðungur

rzecz. stund → godzina + fjórðungur → ćwiartka


fjórði hluti

liczebnik porz. fjórði → czwarty + rzecz. hluti → część


nei

por. ekki

Nei, ég vil ekki fara í skólann!


bíll

Bíllinn minn er rauður.

Það er list að aka bíl.


góður

zobacz też: Indeks:Islandzki - Podstawowe przymiotniki


hann

Hann fer með flugvél.


hluthafi

rzecz. hluti → część + czas. hafa → mieć


morgunblað

rzecz. morgunn → poranek + blað → gazeta


eftirmiðdagur

przyim. eftir → po + miðdagur → południe


hluttaka

rzecz. hluti → część + czas. taka → brać


síðdegi

przysł. sið → późno + rzecz. dagur → dzień


fyrradag

przym. fyrri → wcześniejszy + rzecz. dagur → dzień


sólarlag

zobacz też: Indeks:Islandzki - Kalendarz i czas


Nautið

zobacz też: Indeks:Islandzki - Astronomia


Vogin

por. vog


kerti

Ég kveiki á kerti í minningu bróður míns sem lést í desember.

Zapaliłem świeczkę ku pamięci mego brata, który zmarł w grudniu.


fjórði

zobacz też: Indeks:Islandzki - Liczebniki


vera steini lostinn

być zdumionym; być trafionym przez kamień


leggja niður skottið

rezygnować, poddawać się ( podkulić ogon)


máltíð

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


matarréttur

rzecz. matur → jedzenie + réttur → danie, pokarm


drykkjumaður

(1.1) rzecz. drykkja → picie + maður → człowiek


bindindismaður

rzecz. bindindi → abstynencja + maður → człowiek


peningabudda

rzecz. peningar → pieniądze + budda → torebka


drykkjupeningar

rzecz. drykkja → picie + peningar → pieniądze


peningalaus

rzecz. peningar → pieniądze + przym. laus → wolny


biðröð

isl. bið → czekanie, zwłoka + röð → linia, rząd


leyfa

dać (brak ścisłego odpowiednika w języku polskim)

Leyfðu mér að hugsa.


lausnarfé

rzecz. lausn → uwolnienie + fé → pieniądze


ferksjutré

rzecz. ferskja → brzoskwinia + tré → drzewo


appelsína

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


kirkjugarður

(1.1) isl. kirkja + garður → kościół + ogród


leyfi

Þegar þú birtir mynd án leyfis, brýtur þú höfundarrétt.

Kiedy publikujesz zdjęcie bez pozwolenia, łamiesz prawa autorskie.


hnetubrjótur

(1.1) rzecz. hneta → orzech + czas. brjóta → zgniatać


breyta einhverju frá rætum

zmieniać coś od korzeni → zmieniać coś gruntownie, radykalnie


ávöxtur

Ávextir innihalda oft mjög mikið af kaloríum.


heslihnetutré

rzecz. heslihneta → orzech laskowy + tré → drzewo


grænmeti

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


paprikuduft

rzecz. paprika → papryka + duft → proszek


rauðrófa

przym. rauður → czerwony + rzecz. rófa → brukiew


sæt kartafla

przym. sætur → słodki + kartafla → ziemniak


lækur

Lækurinn rann rétt hjá húsinu okkar.


spergilkál

rzecz. spergill → szparag + kál → kapusta


boð

Þurfum við öll þessi boð og bönn?

Czy potrzebujemy tych wszystkich nakazów i zakazów?

Nýjar vörur í boði.

Ég elska að fara í boð, syngja og dansa.

Uwielbiam chodzić na przyjęcia, śpiewać i tańczyć.


mál

nie ma sprawy (w odpowiedzi na przeprosiny)

Nú er mál að hrista af sér slenið!


fréttamaður

rzecz. fréttir → wiadomości + maður → człowiek


hjá

Alltaf sit ég hjá honum.

Ég bý hjá ömmu minni.


mangó

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


ár

Í ár erum við að flytja heim frá Þýskalandi.

W tym roku mamy zamiar wrócić z Niemiec do domu.


lausn

Formaðurinn fjallaði um mögulegar leiðir til lausnar á vandamáli.

Przewodniczący mówił o możliwych sposobach rozwiązania problemu.

Hún óskaði lausnar frá embætti.


allvel

przym. allur → cały + przysł. vel → dobrze


allavega

przym. allur → cały, wszystek + rzecz. vegur → droga


eiga sér stað

Hljómleikarnir eiga sér stað á óperu.


ætla

Hvert ætlar þú?

Gdzie idziesz? (= gdzie masz zamiar dojść


föðurland

Erlendis saknaði hann föðurland sitt mikið.

Będąc za granicą bardzo tęsknił za swoją ojczyzną.


jarðarber

isl. jörð → „ziemia” + isl. ber → „jagoda”

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


sjónleikur

rzecz. sjón → widok, widzenie + leikur → gra


tónskáld

rzecz. tónn → ton, dźwięk + skáld → poeta


að

Að kvöldi föstudagsins 14. febrúar frumsýndi Íslenski dansflokkurinn tvo nútímaballetta í Borgarleikhúsinu.

W piątkowy wieczór 14 (= czternastego). lutego w miejskim teatrze odbył się premierowy pokaz dwóch baletów nowoczesnych w wykonaniu islandzkiej grupy tanecznej.


að

Hún segði að ég væri ljótur.


að

…która podkreśla, że czasownik po niej jest bezokolicznikiem

Ég ætla að læra albansku.


blómkál

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


orlof

st.nord. orlof; por. ang. furlough, niem. Urlaub, duń. orlov

Ég er kominn í orlof.


sitja

Öll börnin sitja á stólum.

Wszystkie dzieci siedziały na krzesłach.


sitja

Allir meðlimir sátu fundinn.

zajmować miejsce (wyłącznie w formie imiesłowu czasu przeszłego)

Markaðurinn er þétt setinn.


fréttastofa

isl. fréttir → wiadomości + isl. stofa → pomieszczenie


aprikósa

łac. apricum < hiszp. albaricoque < arab. ال + برقوق


banna

st.nord. banna
por. niem. bannen, ang. ban

Mamma bannaði honum að fara þangað.

Reykingar bannaðar!


skáldsaga

rzecz. skáld → poeta + saga → opowieść, historia


gerðabók

rzecz. gerð → czyn, akt + bók → książka, księga


vera einhverjum að skapi

Þessi lausn er mér að skapi.


við

(1.1) st.nord. við był to zaimek osobowy dla pierwszej os. liczby podwójnej (por. goc. 𐍅𐌹𐍄 (wit), st.ang. wit, litew. vèdu). Zaimkiem dla pierwszej os. liczby mnogiej było vér, którego funkcję przejęło við.

(2) við jest skróconą formą przyimka viðr oznaczającego „przeciw, przeciwko”, który jako taki nie istnieje we współczesnym języku islandzkim, ale przetrwał „zamrożony” w kilku rzeczownikach złożonych (np. viðureign, viðurstyggð, viðurvist); por. st.ang. wið, które także jest skróconą formą; swn. widar (niem. wider, wieder)

Við höfum gert allt sem í okkar valdi stendur.

Við skiptum okkur í þrjá hópa.


við

forma dopełniacza okkar pełni także rolę zaimka dzierżawczego; zobacz też: zaimki w języku islandzkim może mieć przeróżne znaczenia w kombinacji z czasownikami - wiele czasowników łączy się z tym przyimkiem, tym samym zmieniając swoje znaczenie (np. bæta við e-ð → dodawać, gera við e-ð → naprawiać, komast við → być wzruszonym do łez)

Talaðu við mig!

Hún ólst upp við Vesturstræti.

Orrustan við Maraþon var sigur Grikkja yfir Persum.

Bitwa pod Maratonem była zwycięstwem Greków nad Persami.

Hótelið stendur við ströndina.

Hann er við nám við Háskólann á Íslandi.

On studiuje na Uniwersytecie Islandzkim.

Þau vinna við að þýða textann yfir á ensku.

Pracują nad przetłumaczeniem tekstu na język angielski.

Bjarni þurfir að taka lyf við kvefi.

Bjarni musi brać tabletki na przeziębienie.


við

Að sjálfsögðu eru þeir ekki í gangi þegar heimilisfólkið er heima við.

Naturalnie nie są włączone, kiedy rodzina jest w domu.

Við og við.


íbúi

por. íbúar


ópera

Hljómleikar eiga sér stað í óperu.


Albanía

zobacz też: Indeks:Islandzki - Kraje Europy

Albanía er evrópskt land og tilheyrir ekki Evrópusambandinu.

Albania jest krajem europejskim i nie należy do Unii Europejskiej.


Evrópubúi

rzecz. Evrópa → Europa + íbúi → mieszkaniec


rétta

Viltu rétta mér saltið?


Vestur-Evrópa

rzecz. vestur → zachód + Evrópa → Europa


Evrasía

zobacz też: Afríka • Asía • Evrópa • Norður-Ameríka • Suður-Ameríka • Suðurskautslandið • Ástralía • Eyjaálfa • Evrasía

Asía er austari hluti Evrasíu.


limur

st.nord. limr ("członek, część ciała") << pragerm. *līmaz


Norðurálfa

rzecz. norður → północ + álfa → kontynent


fara norður og niður!

zobacz też: Indeks:Islandzki - Związki frazeologiczne


suðrænn

południowy (w zn. wywodzący się z południowych krajów)


Norður-Afríka

rzecz. norður → północ + Afríka ż + Afryka


einn

w języku islandzkim cztery pierwsze cyfry odmieniają się przez rodzaje


Norður-Evrópa

(1.1) isl. norður → północ + Evrópa → Europa


pottréttur

rzecz. pottur → garnek + réttur → potrawa

danie przygotowywane w garnku (zwykle gęsta potrawa składająca się z wielu składników, bigos, leczo)


Vesturlönd

(1.1) isl. vestur → zachód + land → kraj


bókband

rzecz. bók → książka + band → wiązanie, związek


tilheyra

przyim. til → do + czas. heyra → słyszeć

Pólland tilheyrir Evrópusambandinu.


deig

ciasto (masa przygotowywana do pieczenia)


með

Ég dansa með eiginmanni mínum.

tworzący polskie konstrukcje narzędnikowe

Við ætlum að fara með flugi til Akureyrar.

Mamy zamiar lecieć samolotem do Akureyri.

Húsið var með fallegan garð.

Ertu með netfang?


illgirni

złośliwość, radość z cudzego nieszczęścia


Norðurlönd

(1.1) isl. norður → północ + land → kraj


illgjarn

złośliwy, radujący się z cudzego nieszcęścia


Norður-Ameríka

(1.1) isl. norður + Ameríka → północ + Ameryka


pottur

st.nord. pottr << pragerm. *puttaz; prawdopodobnie pożyczka z łac. potus (=picie, napój) lub wcześniejsze zapożyczenie z łac. buttis (=beczka)

Setjið nú lok á pottinn og stingið honum í heitan ofn.

Nakryć garnek pokrywką i wsadzić go do gorącego piekarnika.


liggja

Bókin liggur á borðinu.

Honum liggur á.


þeir

oni (o osobnikach płci męskiej); zobacz: þau, þær


læra

Sonurinn minn lærir eðlisfræði í háskóla.

Mój syn studiuje fizykę na uniwersytecie.


þau

oni (o nieokreślonej zbiorowości); zob. þeir, þær


listaháskóli

rzecz. list → sztuka + háskóli → uniwersytet


myndaalbúm

rzecz. mynd → zdjęcie, fotografia + albúm → album


listasýning

rzecz. list → sztuka + sýning → ekspozycja


meistaraverk

rzecz. meistari → mistrz + verk → dzieło


tónlist

rzecz. tónn → dźwięk, ton + list → sztuka


þegar

Þegar ég var sex ára fékk ég fyrsta bók.

Gdy miałem sześć lat dostałem moją pierwszą książkę.


veðurfar

rzecz. veður → pogoda + far → zachowanie


framtíðarhorfur

rzecz. framtíð → przyszłość + horfur → perspektywy


hvænar

Hvænar förum við í bíó?


vann

forma czasu przeszłego (þátíð) czasownika → zob. vinna


búa

Ég bý í Łódź.


bíða

Biddu eftir mér í húsinu.


fortíð

Í fortíð og nútíð.


drekka

st.nord. drekka << pragerm. *đrenkanan o niepewnym pochodzeniu; por. goc. 𐌳𐍂𐌹𐌲𐌺𐌰𐌽 (drigkan), st.ang. drincan (ang. drink), swn. trinkan (niem. trinken), duń. drikke, szw. dricka

pić (zazwyczaj alkohol, ale nie jest to regułą)

Drekktu ekki á tóman maga.


drekka

Anna drekkur tvær bolla af kaffi á dag.

Nýfallinn snjór dreifir ljósinu í allar áttir, án þess að drekka mikið í sig.

Świeży śnieg nie pochłania światła tylko odbija je we wszystkich kierunkach.


Varsjá

Höfuðborgin Póllands heitir Varsjá.


bragð

Epli sínir eru alltaf góðir á bragðinu.


augnhár

rzecz. auga → oko + hár → włos (tu w liczbie mnogiej)


stigi

Það eru 1792 þrep í stiganum í Eiffel turninum.

Schody w wieży Eiffla mają 1792 stopnie.


hetja

Hann er þjóðhetja. Í höfuðborginni stendur stytta af honum.

On jest bohaterem narodowym. W stolicy stoi jego posąg.


allur

st.nord. allr < pragerm. *allaz; st.ang. eall (ang. all), śwn., swn. al (niem. all), goc. 𐌰𐌻𐌻𐍃 (alls)

Ég ætla að dansa í alla nótt.

Kortið gildir í öllum löndum Evrópu.

Ta karta jest ważna we wszystkich krajach Europy.

Allir hafa eitthvað að segja.

Þetta er besta kvikmynd allra tíma.


augnahár

(1.1) isl. rzecz. auga → oko + hár → włos (tutaj w liczbie mnogiej)


sólgleraugu

(1.1) isl. sól + gleraugu → słońce + okulary


augnayndi

isl. auga + yndi (oko + przyjemność, radość)


ferð

Þau sögðu frá þeirra ferð til Frakklands.

Opowiadali o swojej wycieczce do Francji.


líka

Þær eru líka að læra íslensku.


systkini

st.nord. systkin → rodzeństwo, bracia i siostry; por. isl. systir

synonim systkin

jedno z rodzeństwa, brat, siostra; lm rodzeństwo

Börn, sem alin eru upp sem elsta barn í systkinahópi, eru líklegri til þess að hafa hærri greindavísitölu heldur en systkini þeirra, segir í norskri rannsókn á áhrifum aldursraðar systkina á greind.

Badania, które zostały przeprowadzone w Norwegii na różnowiekowych rodzeństwach wykazały, że najstarsze z rodzeństwa przeważnie ma większy iloraz inteligencji niż jego bracia i siostry.

Nærgætni og blíða eru systkini fyrirgefningarinnar!

Wyczucie i subtelność są siostrami przebaczenia.

Ég á sex systkini.


vera

tworzy czas teraźniejszy - opisuje właśnie wykonywaną czynność

Í kvöld talaði ég við mann frá Póllandi sem er að læra íslensku.

Wieczorem rozmawiałem z Polakiem, który uczy się islandzkiego.

Gamli skólinn okkar er eyðilagður.


í

Sólgleraugu eru í töskunni minni.

Okulary przeciwsłoneczne są w mojej torebce.

Fyrsti viðkomustaðurinn okkar í ferðinni var Warsaw í Póllandi.

Naszym pierwszym przystankiem w podróży była Warszawa w Polsce.

Í vikunni förum við til München.

"Í upphafi var Orðið, Orðið var hjá Guði, og Orðið var Guð."

Na początku było słowo, a słowo było u Boga, i Bogiem było słowo."

Hvers vegna gnístir fólk tönnum í svefni?

Ég vil líka fara í skóla.


hvetja

chce zachęcić młodych ludzi do studiów naukowych.


okkar

zobacz też: okkar • ykkar • þeirra

forma uzywana w funkcji zaimka dzierżawczego → nasz

Við erum að kaupa gjöf til móður okkar.

Właśnie kupujemy prezent dla naszej mamy.


ykkar

zobacz też: okkar • ykkar • þeirra

forma uzywana w funkcji zaimka dzierżawczego → wasz

Við erum að kaupa gjöf til móður ykkar.

Właśnie kupujemy prezent dla waszej mamy.


þeirra

zobacz też: okkar • ykkar • þeirra

forma uzywana w funkcji zaimka dzierżawczego → ich

Við erum að kaupa gjöf til móður þeirra.


nauðsynlegur

ˈnøyðsɪnˌlɛːɣʏr


gnísta

Dlaczego ludzie zgrzytają zębami we śnie?


svefnherbergi

rzecz. svefn → sen + herbergi → pokój, pomieszczenie


stafa

Svefnleysi getur einnig stafað af stressi.

Bezsenność może być także spowodowana stresem. (z Internetu


hvað

Hvað gerir þú nú?

Hvað þýðir þetta orð?

Hvað heitir hann?


þýða

Hvað þýðir þetta orð?


þýða

Ég þýði greinar úr ensku til íslensku.

Tłumaczę artykuły z angielskiego na islandzki.


heita

Ég heiti Jón.


svefn

Svefn er okkur öllum nauðsynlegur.


liður

zobacz też: Indeks:Islandzki - części ciała


vilja

Viltu bolla af kaffi?


andlit

zobacz też: Indeks:Islandzki - Części ciała

Hann sýnir nú sitt rétta andlit.


svefnleysi

Bezsenność może być także spowodowana stresem.


slæmur

st.nord. slæmr << pragerm. *slimƀaz; ang. slim, niderl. slim, niem. schlimm (<< swn. slimb)

ˈsd̥laɪːmʏr̥

Ég átti mjög slæman dag í gær.


fruma

Frumur eru smæstu, lifandi byggingareiningar lífvera.

Komórki są najmniejszymi żywymi elementami budującymi organizmy żywe.


nú

Nú snýst það um peningana.


lungnakvef

rzecz. lunga → płuco + kvef → przeziębienie


lungnabólga

rzecz. lunga → płuco + bólga → zapalenie


heilahristingur

rzecz. heili → mózg + hristingur → wstrząs


olnbogi

Z dawnego ölnbogi << st.nord. öln + bogi (=zgięcie, łuk).


armbandsúr

isl. armband + úr (bransoleta + zegarek)


renna

st.nord. renna < pragerm. rannjanan* • por. st.ang. ærnan (ang. run), st.szw. rennian (szw. rinna), niem. rennen

Þegar ég renni augunum yfir blöðin á morgnana, stoppa ég gjarnan andartak við auglýsingarnar.

Kiedy przeglądam gazetę, często zatrzymuję się na moment przy ogłoszeniach.

Allar tilraunir til að komast í samband við forföðurinn runnu út í sandinn.

Wszelkie próby skontaktowania się z przodkami spełzły na niczym.


renna

Áin rennur eftir samnefndum dal.

Rzeka przepływa przez dolinę o tej samej nazwie.

Tárin rennur kinnarnar niður.

Enn rennur blóð í æðum.

Og er hann fór frá Penúel, rann sólin upp. Var hann þá haltur í mjöðminni.

Słońce już wschodziło, gdy Jakub przechodził przez Penuel, utykając na nogę.

Nú var þriðji dagurinn að renna upp.

Og sannleikurinn rann upp fyrir konunni.

Ölvíman rann af honum á augabragði.

Frestur til að skila framboðum til sveitarstjórnakosninganna rennur út á hádegi á morgun.

Termin składania kandydatur na wybory do władz samorządowych upływa jutro w południe.

Árið 1996 (= eitt þúsund níu hundruð níutíu og sex) runnu saman tvö félög í eitt.

W roku 1996 (= tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiąt szóstym) dwa stowarzyszenia połączyły się w jedno.


renna

Ef maður rennir sér á 25 km (= tuttugu og fimm kílómetra) hraða á línuskautum í vistgötu þar sem er 15 km (= fimmtán kílómetra) hámarkshraði, er þá hægt að sekta hann fyrir of hraðan akstur?

Jeżeli jadę na łyżworolkach 25 km (= dwadzieścia pięć kilometrów) na godzinę, a ograniczenie prędkości jest do 15 km (= piętnastu kilometrów), to czy mogę zostać ukarany grzywną za przekroczenie dozwolonej prędkości?

Ég reyni að renna upp rennilás á peysu sem hún átti í gær.

Próbuję zapiąć sweter, który kupiłem wczoraj.

renna yfir → prześlizgiwać się, przebiegać wzrokiem, czytać po łebkach

Ég er búinn að renna yfir grein þína.

Eftir gönguferðina fengu sumir sér blund en aðrir fóru í sturtu og svo að undirbúa kvöldmáltíðina sem var grillaður silungur borinn fram með grænmeti og kartöflum. Þessu var rennt niður með afgangi af rauðvíni frá kvöldinu áður og bragðaðist vel.

Po wycieczce niektórzy ucięli sobie drzemkę, a inni poszli pod prysznic. Później przygotowano kolację, czyli grillowanego pstrąga z warzywami i ziemniakami. Pstrąga popito resztką znakomitego czerwonego wina z wczorajszego wieczora.


kvef

Ég er núna með bullandi kvef, hita og hálsbólgu!

Mam teraz straszny katar, gorączkę i zapalenie gardła!


kviður

Og Jónas var í kviði fisksins þrjá daga og þrjár nætur.

Jonasz był w brzuchu ryby trzy dni i trzy noce.


armband

rzecz. armur → ręka, ramię + band → wstęga, pas


grein

Þegar jólatré er valið er gott að draga grein í gegnum lokaðan lófann. Á góðu tré renna nálarnar í gegn án þess að detta af.

Kiedy kupujemy drzewko na choinkę, dobrze jest zacisnąć dłoń wokół gałęzi i przeciągnąć nią wzdłuż. Jeśli drzewko jest dobre, igły pozostaną na swoim miejscu, a nie odpadną.

Samkvæmt grein í bandaríska tímaritinu New Scientist frá því í fyrra, leiddu rannsóknir í ljós að konur laðast að vel þjálfuðum karlmannslíkama, breiðum öxlum, hreinni húð og skörpum, karlmannlegum andlitsdráttum.

Według artykułu w amerykańskim czasopiśmie New Scientist, który został opublikowany rok temu, dla kobiet najbardziej pociągający są dobrze zbudowani mężczyźni z szerokimi ramionami, czystą skórą i ostrymi, męskimi rysami twarzy.

Hann er fagmaður í þessari grein.

Grein 1.2. í núgildandi lögum hljóðar svo…

Paragraf 1.2. w obecnym prawie brzmi następująco…

Við ætlum að vinna þann leik annað kemur ekki til greina!

Wygramy tę grę, nie ma innej możliwości!

Hver nemandi velur sex verk af meðfylgjandi bókalista í samráði við kennara. (…) Nemendur eiga að lesa jafnt og þétt alla önnina og einungis má gera grein fyrir einni bók í einu. Bannað er að gera grein fyrir bókum sem nemandi hefur lesið sem kjörbók í öðrum áfanga.

Każdy uczeń wybiera sobie sześć książek z dołączonej listy po konsultacji z nauczycielem. (…) Uczniowie zapoznają się z publikacjami sukcesywnie i opowiadają o jednej z nich za każdym razem. Uczniom nie wolno wybierać książek, które przeczytali w niższych klasach jako lektury obowiązkowe.


Albani

zobacz też: Indeks:Islandzki - Kraje i narodowości


samkvæmt

Samkvæmt heimildum er það elst gröf í kirkjugarðinum.

Według źródeł to jest najstarszy grób na tym cmentarzu.


elstur

stopień najwyższy → zob. gamall → najstarszy


nýra

zobacz też: Indeks:Islandzki - części ciała

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie

Myndir þú gefa mér nýra?


Belgía

Belgía er evrópskt land og tilheyrir Evrópusambandinu.

Belgia jest krajem europejskim i należy do Unii Europejskiej.


nýr

Það er nýjast bók þessa rithöfundarins.


réttur

st.nord. réttr < pragerm. *rexta- < praindoeur. *reg- („poruszać się po prostej linii”)

por. szw. rätt, st.ang. riht (ang. right), swn. reht (niem. recht), st.fryz. riuht, niderl. recht, goc. 𐍂𐌰𐌹𐌷𐍄𐍃 (raihts), gr. ὀρεκτός, łac. rectus, st.irl. recht

Ég hef rétt til að segja „nei”.


réttur

Þú mátt gefa rétt svör.

Þú hefur rétt fyrir þér!

Hvernig getum við vitað að verið sé að dæma réttan mann?

Skąd wiemy, że skazano odpowiedniego człowieka?

Réttur maður á réttum stað.

Odpowiedni człowiek na odpowiednim miejscu.


óhapp

Hver lifði óhappi af?


happdrættismiði

rzecz. happdrætti → loteria + miði → bilet


heimsstyrjöld

rzecz. heimur → świat + styrjöld → wojna


veikur

Ég hata að vera veikur.


lifur

pranord. lifr << *pragerm. liƀrō; por. z czas. lifa (kiedyś uważano, iż wątroba produkuje krew, więc niejako "napędza" życie)

Lifrin myndar margar gerðir prótína og er forðabúr fituleysinna vítamína.

Wątroba wytwarza wiele typów białek i magazynuje witaminy rozpuszczalne w tłuszczach.


lifa

Hve lengi lifa skjaldbaka?

Hver lifði óhappi af?


neinn

Ég sé ekki neinn.

Ég kann ekki neitt.


hvernig

Hvernig get ég hjálpað?


sjá

Nú sé ég villurnar mínar.


nágranni

Nágrannar okkar hafa mjög dýran bíl.

Nasi sąsiedzi mają bardzo drogi samochód.


mjög

Kvikmyndin er mjög skemmtileg.


heimsstyrjöldin síðari

(1.1) isl. heimsstyrjöld + siðari → wojna światowa + późniejszy


fyrri heimsstyrjöldin

isl. fyrri + heimsstyrjöld → pierwszy (ze wszystkich) + wojna światowa


seinni heimsstyrjöldin

(1.1) isl. seinn + heimsstyrjöld → późny + wojna światowa


eða

Ég ætla að kaupa kápu eða jakka.


það gerir ekkert til

to głupstwo! (w odpowiedzi na przeprosiny)


vegur

Vegurinn frá Keflavík til Reykjavík er 48 (= czterdzieści osiem) km langur.

Droga z Keflavíku do Reykjavíku ma 48 kilometrów długości.


jakki

Ég fór í jakkann minn og gekk út.

Założyłem kurtkę i wyszedłem na zewnątrz.


skemmtilegur

Ég les mjög skemmtilegt bók.


alveg

przym. allur → wszystek + rzecz. vegur → droga


ekki

por. nei

Nei, ég vil ekki fara í skólann!


það

Það er mjög skemmtileg kvikmynd.

Það er gott að vera ríkur.


lunga

Öll spendýr hafa lungu.


elska

Já, geri það á eftir, elskan.


elska

Ég elska þig.


hafa

Nágrannar okkar hafa mjög dýran bíl.

Hvernig hefurðu það?


virða

st.nord. virða (wyceniać, szacować) << pragerm. *werþjanan

por. swn. *wirden i swn. werdōn (niem. werten), goc. 𐍅𐌰𐌹𐍂𐌸𐍉𐌽 (wairþon), st.ang. weorðian

Ég virði rétt þinn til að hafa skoðanir og tjá þær en ég ber ekki virðingu fyrir þessum skoðunum þínum.

Szanuję twoje prawo do własnej opinii i jej wyrażania, ale nie szanuję tych opinii samych w sobie.

Ríkisstjórnin gerir allt sem hún getur til að tryggja að réttindi barna séu virt á Íslandi.

Rząd robi, co w jego mocy, by prawa dziecka były na Islandii respektowane.

Matthías er gamall vitur maður sem ég virði mjög mikils, en hann er kannski ekki alveg í takt við hraða nútímans.

Mateusz to stary, mądry człowiek, którego bardzo cenię. Jednak wydaje mi się, że nie może dotrzymać kroku naszym czasom.


virða

Þær virðast vera ánægðar.


segja frá

Þau sögðu frá ferðinni til Frakklands.


átaksvæði

strefa konfliktu, obszar ogarnięty walką

Ég hef enn ekki séð neina skáldaða kvikmynd sem er verri en daglegur raunveruleiki íbúa átakasvæða

Jeszcze nie widziałem filmu, który ukazywałby codzienną rzeczywistość mieszkańców obszaru ogarniętego wojną jako okrutniejszą, niż jest w rzeczywistości.


vera frá sér

nie posiadać się ze złości, wyjść z siebie


kápa

Ég ætla að kaupa kápu eða jakka.


frá

Förstöðumaður okkar er frá Póllandi.

Samkvæmt fréttum frá Þýskalandi er hann glæpamaður.

Według wiadomości z Niemiec jest on przestępcą.

Hann vinnir frá morgni til kvölds.


gröf

st.nord. grǫf (dziura, jama; grób) << pragerm. Ʒraƀō*

Grafirnar eru 30.000 (= þrjátíu þúsund) ára gamlar.

Groby mają 30.000 (= trzydzieści tysięcy) lat.

Á nokkrum stöðum í Frakklandi hafa fundist grafir Neanderdalsmanna í hellisgólfum.

W kilku grotach na terenie Francji odnaleziono groby neandertalczyków.


vinna

Ég leita að vinnu.


vinna

Ég vinn hjá móðurbróður.


gera

Þetta geri ég í vinnunni.

Liðin gerðu 2:2 jafntefli.


gera

Réttur gerði honum að greiða bætur.


gera

Hvað gerist ef ég fell á prófi?


mest

najbardziej (stopień najwyższy od: mjög)


eftir

Það var alveg klikkað gaman að sjá þig eftir svona langa fjarveru!

Super, że mogłem zobaczyć cię po tak długiej nieobecności!

Eftir skóla förum við á ströndina.

Hann drakk dag eftir dag.

Við ætlum að koma eftir mánuð.

… o autorstwie → przez (wydawnictwo, autora)

Ég les bók eftir íslenskan höfund.

Myndir eftir mig.

Ég gekk eftir götunni.

Við förum eftir vegi í Reykjavík.

Eftir lögum þess ríkis er það bannað.

Według prawa tego państwa jest to zabronione.

Það fer auðvitað eftir ýmsu en almennt er reiknað með um 150 grömmum af soðnu eða steiktu kjöti á mann.

To oczywiście zależy, ale zazwyczaj przygotowuje się to ze 150 (= stu pięćdziesięcioma) gramami gotowanego lub smażonego mięsa na osobę.


eftir

Já, geri það á eftir, elskan.


ökkli

st.nord. ǫkkla << pragerm. *ankalaz; swn. ankala, ang. ankle, st.fryz. onkel


dótturdótturdóttir

zobacz też: Indeks:Islandzki - Rodzina

Należy rozważyć także sytuację, gdy nasza córka ma syna, a ten ma córkę. Wtedy córkę syna naszej córki nazwiemy dóttursonardóttir → córka syna córki.


barnabörn

zobacz też: Indeks:Islandzki - Rodzina

Należy zwrócić uwagę, iż w przypadku, gdy nasz syn ma dwie córki, nazwalibyśmy je raczej sonardætur → córki syna.


eiginkona

zobacz też: Indeks:Islandzki - Rodzina


sonarsonur

zobacz też: Indeks:Islandzki - Rodzina


föðursystir

rzecz. faðir → ojciec + systir → siostra


systurdóttir

rzecz. systir → siostra + dóttir → córka


sveppur

Sveppir eru ófrumbjarga lífverur.


húð

st.nord. húð << pragerm. *xūđiz << rdzeń praindoeur. *keuđ- („kryć, przykryć”), związany z ang. hide („chować”) << st.ang. hydan << pragerm. *xūðjanan; por. duń. hud, st.ang. hyd (ang. hide), swn. hut (niem. Haut)

Hvað get ég gert til að halda húðinni fallegri og mjúkri?

Co mogę zrobić, by moja skóra pozostała piękna i delikatna?


geymsluhólf

rzecz. geymsla → przechowalnia + hólf → skrzynka, schowek


langur

Vegurinn frá Keflavík til Reykjavík er 48 km langur.


rafgeymir

rzecz. raf → bursztyn + geymir → zbiornik

Rafgeymar geta víst gefið sig hjá bestu bílum!

Akumulatory zużywają się chyba nawet w najlepszym samochodzie!


farangursgeymsla

isl. farangur + geymsla (bagaż + magazyn)


rafmagn

Rafmagn er aðeins eitt form orku.

Elektryczność jest tylko jedną z form energii.


jarðsveppur

isl. jörð → „ziemia” + isl. sveppur → „grzyb”


amma

zobacz też: Indeks:Islandzki - Rodzina


rafmagnsnotkun

rzecz. rafmagn → elektryczność + notkun → zużycie


aðeins

Rafmagn er aðeins eitt form orku.


magn

Rannsóknin sýndi það að ég er með hækkað magn rauðra blóðkorna.

Badanie wykazało, że mam zwiększoną ilość czerwonych ciałek krwi.


ljósapera

Thomas Alva Edison, bandarískur uppfinningamaður, fékk einkaleyfi á ljósaperu sinni.

Thomas Alwa Edison, amerykański wynalazca, opatentował swoją żarówkę. (Wikipedia


já

Já, geri það á eftir, elskan.

Já eða nei?


rafmagnspera

rzecz. rafmagn n → elektryczność + rzecz. pera ż → gruszka


ganga

Sérhver sunnudagur gangur hann í kirkju.

Bílinn minn er gamall, en gengur sífelldur vel.

Mój samochód jest stary, ale wciąż jest na chodzie.

Hvernig gengur hjá ykkur? - Allt gengur vel.


ofsækjandi

ˈɔfsaiˌɟ̊and̥ɪ


ofsækja

Nokkru fyrir seinni heimsstyrjöldina fóru nasistar í Þýskalandi að ofsækja esperantista.

Na krótko przed drugą wojną światową naziści w Niemczech zaczęli prześladować esperantystów.


rafmagnsverkfræði

rzecz. rafmagn → elektryczność + verkfræði → inżynieria


hvað er að frétta

Hvað er að frétta? - Ekkert merkilegt.


þið

Ég ætla að gefa ykkur eitthvað fallegt…


kjúklingur

Við keyptum núðlur með kjúkling og eitthvað lambakjöt minnir mig.

O ile sobie przypominam, kupiliśmy makaron z kurczakiem i trochę jagnięciny. (z Internetu


hvar

Hvar per tilgang lífsins að finna?


hvar

Hann spurði mig hvar ég hafði keypt þetta.


önd

Önd er almennt heiti á nokkrum tegundum fugla af andaætt, sem einnig inniheldur gæsir og svani.

Kaczka jest ogólną nazwą całego gatunku ptaków z rodziny kaczkowatych, która obejmuje także gęsi i łabędzie.


hæna

Hænan okkar verpir einu eggi daglega.

Nasza kura codziennie znosi jedno jajko.

osoba, która upija się małymi ilościami alkoholu, słaba głowa


hæna

Hann er mjög hændur að Gretu.


foreldri

zobacz też: Indeks:Islandzki - Rodzina


Kristján

Faðir minn heitir Kristján.


foreldrar

Foreldrar mìnir heita Kristján og Sirrý.

Moi rodzice nazywają się Krystian i Sirrý.


sjór

Áin rennur til sjávar.


túnfiskur

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


Sirrý

Móðir mín heitir Sirrý.


borða

Til hádegisverðar borðuðum við steiktan silung.


silungur

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


geðklofi

Geðklofi er algengur í sumum fjölskyldum.

Schizofrenia jest powszechna w niektórych rodzinach.


ferskvatnsfiskur

rzecz. ferskvatn → woda słodka + fiskur → ryba

Gedda er ferskvatnsfiskur sem lifir í ám Norður-Evrópu og -Ameríku.

Szczupak jest rybą słodkowodną żyjącą w rzekach Północnej Europy oraz Ameryki.


sumur

Sumir vilja hitta suma og alls ekki aðra.

Niektórzy chcą spotykać niektórych a innych w ogóle. (z Internetu


eins og

Þetta bragðast eins og kakan mömmunnar mínar!

Kakan mömmunnar minnar bragðast eins vel og mömmunnar þinnar!

Ciasto mojej mamy smakuje tak dobrze jak ciasto twojej mamy!


rækja

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie

Rækjur bragðast vel með sítrónu og rauðri papriku.

Krewetki dobrze smakują z cytryną i czerwoną papryką.


rjómi

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


gedda

Gedda (fræðiheiti: Esox lucius) er stór ferskvatnsfiskur sem er algengur í ám og vötnum í Norður-Evrópu, Rússlandi og Norður-Ameríku.

Szczupak (nazwa systematyczna: Exos lucius) jest dużą rybą słodkowodną powszechną w rzekach Europy Północnej, Ameryki Północnej i Rosji. (z Wikipedii


bragða

Ég bragða á rækjunum í sojasósu.


bragða

Þetta bragðast eins og kakan mömmunnar minnar!


tómatsósa

Við sátum og borðuðum makrílar í tómatsósu.

Siedzieliśmy i jedli makrele w sosie pomidorowym.


saltvatnsfiskur

isl. saltvatn + fiskur → woda słona + ryba


lúða

zobacz też: Indeks:Islandzki - Ryby • Indeks:Islandzki - Jedzenie

Stærsta lúðan sem veiðst hefur við Ísland var 365 cm og 266 kg.

Największy halibut złapany na Islandii był długi na 365 cm i ważył 266 kg.


blámygluostur

przym. blár → niebieski + mygla → pleśń + ostur → ser


bolli

Ég drakk tvo bolla af kaffi.


feitur

Þá verður þú svo feitur að enginn kemst með þér í svefnpokann.

Wtedy będziesz tak gruby, że nikt nie zmieści się z tobą w śpiworze.


dýrafeiti

Jurtafeiti er hollara en dýrafeiti.

Tłuszcz roślinny jest zdrowszy od zwierzęcego.


jurtafeiti

Jurtafeiti er hollara en dýrafeiti.


bráðna

Þetta smjörlíki bráðnar vel.


prófessor

Hann skrifast á við prófessorinn sinn.


framkvæmdavald

rzecz. framkvæmd → realizacja + vald → władza


framkvæmd

Framkvæmdir hafa verið stöðvaðar.


Þórshöfn

Þórshöfn er höfuðborgin Færeyja.


heimsókn

Heimsóknin er í boði fjármálaráðherra Færeyja, Karsten Hansen og eiginkonu hans, frú Gullbritt Hansen

Wizyta odbywa się na zaproszenie farerskiego ministra finansów, Karstena Hansena i jego małżonki, pani Gullbritt Hansen.


skrifa

Hann skrifast á við prófessorinn sinn.


rúmlega

Dóttir mín er rúmlega 5 ára.

Moja córka ma trochę ponad 5 (= pięć) lat.


Straumey

Streymoy, największa wyspa archipelagu Wysp Owczych

Straumey er stærsta eyja Færeyja og á henni er höfuðborgin Þórshöfn.

Streymoy jest największą wyspą archipelagu Wysp Owczych. Na nim znajduje się także stolica, Tórshavn.


lax

Lax er dýr fiskur.


korntegund

rzecz. korn → zboże + tegund → gatunek, typ

Rúgur er korntegund af grasaætt.

Żyto to gatunek zboża z rodziny wiechlinowatych.

hasło rúgur w islandzkojęzycznej Wikipedii


grasaætt

w systematyce wiechlinowate, rodzina traw


fjármálaráðherra

(1.1) isl. fjármál + raðherra → finanse + minister

Heimsóknin er í boði fjármálaráðherra Færeyja, Karsten Hansen og eiginkonu hans, frú Gullbritt Hansen.


Færeyjar

Höfuðborg Færeyja er Þórshöfn á Straumey (Streymoy) með rúmlega 20 þúsund íbúa.

Stolicą Wysp Owczych jest Tórshavn na Straumey (Streymoy) zamieszkiwane przez przeszło 20 (= dwadzieścia) tysięcy mieszkańców.


rúgur

Rúgur er korntegund af grasaætt.

Żyto to gatunek zboża z rodziny wiechlinowatych. (z Wikipedii


innihalda

Brauð inniheldur auk þess oft krydd (t.d. kúmenfræ) og heil korn (t.d. sesamfræ eða valmúafræ).

Chleb zawiera także często przyprawy (np. nasiona kminku) i pełne ziarna (np. nasiona sezamu lub maku). (z Wikipedii


jón

(1.1) gr. ἰόν (ion), rodz. nijaki imiesłowu czynnego czasu teraźniejszego od czasownika εἶμι → idące; coś, co idzie


brauð

Chleb zawiera także często przyprawy (np. nasiona kminku) i pełne ziarna (np. nasiona sezamu lub maku).


aborri

zobacz też: Indeks:Islandzki - Ryby


rúgbrauð

Ég var að baka íslenskt rúgbrauð í dag.

Miałam upiec dzisiaj islandzki chleb żytni. (z Internetu


nota

Kínverjar voru fyrstir til að nota regnhlífar í eiginlegri merkingu, það er að segja til þess að skýla sér fyrir regni.

Chińczycy byli pierwszymi, którzy zaczęli używać parasoli w ich właściwym znaczeniu, to znaczy, by chronić się przed deszczem.


fengið

imiesłów czasu przeszłego czasownika → fá


þessi

Þessi mynd segir meira en þúsund orð.

To zdjęcie wyraża więcej niż tysiąc słów.


gaf

forma czasu przeszłego czasownika → gefa


legið

imiesłów czasu przeszłego czasownika liggja


rann

forma czasu przeszłego (þátið) czasownika renna


sæstjarna

rzecz. sær → ocean, morze + stjarna → gwiazda


eftirfarandi

Svaraðu eftirfarandi spurningum.


hveiti

Hveiti er ættkvísl jurta af grasaætt sem eru ræktaðar um allan heim

Pszenica to rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych uprawianych na całym świecie.


tala saman

Við töluðum saman um allt og ekkert.


unnið

imiesłów czasu przeszłego czasownika vinna


krydda

Krydda kjúklinginn með salti og pipar.


minnka

Kalk og D-vítamín minnka ekki líkur á beinþynningu.

Wapno i witamina D nie zmniejszają prawdopodobieństwa zachorowania na osteoporozę.


breyta

Vondur töframaður breytti prinsinn í frosk.

Zły czarnoksiężnik zamienił księcia w żabę.


breyta

Íslenskur vinnumarkaður er að breytast.


breytilegur

Vinnumarkaðurinn á Íslandi er breytilegur eins og í flestum öðrum löndum

Islandzki rynek pracy jest zmienny, tak jak w wielu innych krajach.


fá

Ég fékk alveg hreint frábæra bók í jólagjöf, "Indjánann" eftir Jón Gnarr.

Dostałem na Gwiazdkę świetną książkę, "Indianina" Jana Gnarra. (z Internetu


fá

Þá skalt þú fá honum það aftur.

Musisz mu to oddać (=dać mu to z powrotem). (z Internetu


auka

Er samkeppni að aukast eða minnka?


hræ

złom, bezużyteczne lub zepsute urządzenie


lá

forma czasu przeszłego czasownika → liggja


tveir

Tveir stórbrunar í Rússlandi á tveim dögum.

Dwa wielkie pożary w Rosji w ciągu dwóch dni. (z Internetu


abbadís

Eldríður var abbadís í klaustrinu í Ely.


heilhveitibrauð

rzecz. heilhveiti → mąka pełnoziarnista + brauð → chleb


sinnep

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


baka

Ég var að baka íslenskt rúgbrauð í dag.


hunang

Hunang er notað í matargerð, til að brugga mjöð og við náttúrulækningar.

Miód jest używany w kuchni, do zaparzania napojów a także w medycynie naturalnej.


hlaup

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


jurt

st.nord. jurt („zioło”) (por. ang. wort << st.ang. wyrt; nagłosowe „w” nie mogło zostać oddane w języku staronordyckim, w którym „v” nigdy nie występuje przed „u”)

Jurtin þarf mikla birtu.


við hliðina á

Sá sem reykir Blends býr við hliðina á þeim sem heldur ketti.

Ten, który pali Blendsy mieszka obok tego, który ma kota. (z popularnej zagadki Einsteina


ölmusa

Það er gagnslaust að vera í nýjum fötum og biðja ölmusu.

Nie ma sensu prosić o jałmużnę w nowych ciuchach.


sulta

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie

Bestar nýbakaðar beint úr vöfflujárninu bornar fram með sultu og rjóma.

Najlepsze są świeże prosto z gofrownicy posmarowane dżemem i polane śmietaną.


romm

zobacz też: Indeks:Islandzki - Jedzenie


rauðvín

przym. rauður → czerwony + rzecz. vín → wino


harðsoðinn

przym. harður → twardy + sjóða → gotować


tala

Við töluðum um lífið sitt.

Ég skil ekki, ég tala ekki ensku.


vín

por. st.ang. wín, st.fryz. wīn, st.szw. wīn, swn. wīn

Þetta vín kostaði síðast þegar ég vissi 880 kr í vínbúðinni og ykkur að segja á ég alltaf eina flösku af þessu rauðvíni, bara svona til öryggis.

Ostatnim razem, kiedy je kupowałem, to wino kosztowało w sklepie monopolowym 880 koron i powiem wam, że zawsze trzymałem jedną butelkę tak na wszelki wypadek.


sólmyrkvi

zobacz też: Indeks:Islandzki - Astronomia


hvorki...né

Ég er hvorki ánægður né óánægður.

Nie jestem ani zadowolony, ani niezadowolony.


hárþurrka

czas. hár → włosy + czas. þurrka → suszyć


hundakofi

Á búgarðinum mínum stendur hundakofi.


sólkerfi

Í sólkerfinu okkar eru átta reikistjörnur.

W naszym układzie planetarnym jest osiem planet.


vogun vinnur og vogun tapar

kto nie ryzykuje, ten nie wygrywa; ryzykowanie przynosi wygraną, ryzykowanie przynosi przegraną


sjaldan er ein báran stök

nieszczęścia chodzą parami; rzadko się zdarza pojedyncza fala


hamra skal járn meðan heitt er

kuj żelazo, póki gorące; trzeba uderzać młotkiem dopóki żelazo jest gorące


fornafn

Fornöfn beygjast í kynjum, tölum og föllum.

Zaimki odmieniają się przez rodzaje, liczby i przypadki.


sá er vinur, sem í raun reynist

prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie; ten jest przyjacielem, kto sprawdza się w potrzebie


betur sjá augu en auga

co dwie głowy, to nie jedna; lepiej widzą oczy niż oko


goðsögn

rzecz. goð + sögn, dosł. "opowieść o bogach"

Barnið spurði ef guðir og hetjur grískra goðsagna hafi verið til.

Dziecko zapytało, czy bogowie i bohaterowie z greckich mitów naprawdę istnieli.

mit (powszechne, lecz nieprawidłowe przekonanie)


handklæði

(1.1) isl. hönd → ręka + klæði → tkanina


nýlenda

Benín var frönsk nýlenda frá síðari hluta 19. aldar til 1960.

Benin był francuską kolonią od drugiej połowy XIX wieku do 1960.


Eystrasalt

(1.1) eystri → bardziej na wschód + salt → sól


neðanjarðarlest

(1.1) neðan → pod + jörð → ziemia + lest → pociąg


skýjakljúfur

(1.1) ský → chmura + kljúfa → dzielić, rozdzielać

Byggingin er hæsti skýjakljúfur heims.

Ten budynek jest najwyższym wieżowcem świata.


dýragarður

(1.1) isl. dýr + garður → zwierzę + ogród


páfi

Jóhannes Páll II var páfi kaþólsku kirkjunnar frá 16. október 1978.

Jan Paweł II był papieżem kościoła katolickiego od 16. października 1978 roku.


súrefni

(1.1) isl. súr + efni (kwaśny + substancja)


raðhús

(1.1) isl. röð + hús (rząd, szereg + dom)


brennisteinn

(1.1) isl. brenna + steinn (palić się + kamień)


hellir

Í hellinum er rakt og kalt.


baktería

Algengasta orsök heilahimnubólgu af völdum bakteríu hérlendis er Neisseria meningitidis.

Najczęstszym sprawcą bakteryjnego zapalenia opon mózgowych w tym kraju jest Neisseria meningitidis.


Atlantshafsbandalagið

(1.1) Atlantshaf → Ocean Atlantycki + bandalag → związek, unia


fíll

(1.1) st.nord. fíll < tur. fil < arab. فيل < pers. پیل


járnsmiður

(1.1) járn → żelazo + smiður → rzemieślnik


máfur

zobacz też: Indeks:Islandzki - Ptaki


nashyrningur

(1.1) nös → nozdrze + horn → róg/hyrndur → rogaty


áberandi

uderzający, wydatny, rzucający się w oczy


ábyrgðarmikill

rzecz. ábyrgð ż → odpowiedzialność + przym. mikill → wiele

w pełni odpowiedzialny, o wielkiej odpowiedzialności


þjóðgarður

(1.1) isl. þjóð + garður → naród + ogród


aðal-

aðalréttur, aðalhlutverk, aðalforstjóri…


aðalsmaður

rzecz. aðall m → szlachta + maður m → człowiek


aðflutningsbann

rzecz. aðflutningur m → przywóz + bann n → zakaz


hugsanlegur

Það er jafnvel hugsanlegt að ég gangi heim í tvær stundir.

Możliwe nawet, że wrócę do domu za dwie godziny.


andheiti

zobacz też: Indeks:Islandzki - Słownictwo gramatyczne

Hvað heitir andheiti orðsins "andheiti"?


samheiti

Eru "aðflutningur" og "innflutningur" samheiti?

Czy "aðflutningur" i "innflutningur" są synonimami?


ábyrgjast

Við ábyrgjumst gæði ferða okkar.


aðdáunarverður

rzecz. aðdáun ż → podziw + przym. verður → godzien, wart


mótmælandi

(1.1) isl. mót + mæla (spotkanie + mówić)


hugsa

Ert þú að hugsa um skilnað?

Og ég hugsaði með mér: Kannski hef ég verið aðeins of dramatískur.

I pomyślałem sobie: Może jednak za bardzo dramatyzowałem?

hugsa sig um → rozważać, zastanawiać się

Ég þurfti ekki að hugsa mig um. Svarið var já.

Nie musiałem się zastanawiać. Odpowiedź była twierdząca.


hugsa

Getur hugsast að hægt sé að spara sér margra klukkutíma lestur - en samt fengið góða yfirsýn yfir efnið?

Czy to możliwe, by zminimalizować czas przeznaczony na czytanie i mimo to doskonale opanować materiał?


því... þeim mun

Því meiri áhætta þeim mun meiri ávöxtunarmöguleikar.

Im większe ryzyko, tym więcej możliwości zysku.


lýðræði

(1.1) lýður → lud + ræða → rozmawiać, dyskutować


kúl

Ég er ekki kúl, alls ekki, langt frá því.

Ja nie jestem cool, w żadnym razie, daleko mi do tego.


askja

Í öskjum er oft að finna vatn.


nokkuð

Þetta orðið er nokkuð formlegt, þetta þarna er mun algengara.

To wyrażenie jest raczej formalne, tamto jest bardziej potoczne.


hagfræði

rzecz. hagur m → finanse + fræði ż → nauka, wiedza


hlakka

Okkur hlakkar til að sjá þig í bíósölum okkar.

Nie możemy się doczekać, aż zobaczymy cię w naszej sali kinowej.


lýðveldi

Ólafur Grímsson er 5. forseti lýðveldisins Íslands.

jest piątym prezydentem Republiki Islandii.


kross

Kross er tákn kristninnar vegna þess að Kristur dó á krossi.

Krzyż jest znakiem chrześcijan, ponieważ Chrystus zmarł na krzyżu.

Svissneski fáninn er hvítur kross á rauðum grunni.

Szwajcarska flaga przedstawia biały krzyż na czerwonym tle.

Að taka kross sinn er mynd af persónulegri fórn.

Dźwiganie swojego własnego krzyża to forma osobistej ofiary.


sér

Ég flýti mér.

Þú flýtir þér.

Hann/Hún/Það flýti sér.

Við flýtum okkur.

Þið flýtið ykkur.

Þeir/Þær/Þau flýta sér.


gaman

Ég hef mjög gaman af að skrifa sögurnar mínar og ég vona að aðrir hafi gaman af að lesa þær.

Świetnie się bawię przy pisaniu moich historii i mam nadzieję, że inni taką samą frajdę mają z ich czytania.


svangur

fá sér e-ð í svanginn → wziąć sobie coś do jedzenia, zjeść coś

Ég fékk mér eitthvað gott í svanginn og glápti á sjónvarpið.

Wziąłem sobie coś do jedzenia i gapiłem się w telewizor.


sérstaklega

Ég var að fá góðar fréttir sem eru í raun ekkert sérstaklega góðar.

Otrzymałem dobre wiadomości, które w gruncie rzeczy nie były aż tak szczególnie dobre.


tónlistarmaður

isl. tónlist + maður → muzyka + człowiek

zobacz też: Indeks:Islandzki - Zawody


jafnvel

st.nord. jafnvel, z jafn ("równo, tak samo") + vel ("dobrze")

Fórnað var lömbum, svínum og jafnvel börnum.

Składano w ofierze owce, świnie, a nawet dzieci.


fyrir

Þetta er fyrir þig.

Upplýsingar fyrir viðskiptavini okkar sem þurfa á sérstakri aðstoð að halda.

Informacje dla naszych klientów, którzy potrzebują specjalnej pomocy.

Meistaraverkið seldist fyrir 50 (= fimmtíu) miljónir dala.

Arcydzieło zostało sprzedane za 50 (= pięćdziesiąt) milionów dolarów.

Hún verður örugglega komin heim fyrir hádegisverðinn.

Við kynntumst honum fyrir ári síðan.

fyrir aftan, fyrir framan, fyrir innan, fyrir sunnan, fyrir austan…

z tyłu, z przodu, w środku, na południu, na wschodzie…


upptök

Krabbamein á upptök sín í þeim hluta legsins sem kallast legháls.

Rak miał swój początek w części macicy zwanej szyjką.


vá

Vá, þetta er frábært!


söngbók

isl. söngur → „piosenka”, „pieśń” + isl. bók → „książka”


búinn

gotów (brak ścisłego odpowiednika polskiego)

Einn hópur er búinn með öll verkefni.

Jedna grupa już zakończyła wszystkie projekty.


láglendi

Fjallgarður er hópur fjalla umlukinn láglendi.

Łańcuch górski to grupa gór sąsiadująca z niziną.


fjallganga

wycieczka wysokogórska, wspinaczka wysokogórska, alpinizm


Himalajafjöll

Himalajafjöll eru fjallgarður í Asíu, sem liggur í austur-vestur stefnu.

Himalaje to łańcuch górski w Azji, który rozciąga się z zachodu na wschód.


hryggdýr

(1.1) hryggur → kręgosłup + dýr → zwierzę


heima

En ég vil engar breytingar heima hjá mér!

Ale ja nie chcę żadnych zmian u mnie w domu!


rosalega

Hún er svo rosalega heimsk.


kór

chór, chórki (śpiewa zbiorowy, utwór śpiewany przez zespół)


risaeðla

(1.1) risi → olbrzym + eðla → jaszczurka

Risaðeðlur voru hryggdýr sem drottnuðu yfir vistkerfi Jarðar í meira en 160 miljónir ára.

Dinozaury były kręgowcami, które panowały w ekosystemie Ziemi przez ponad 160 milionów lat.


langa

Mig langar til að kaupa þessa bók.

Mig langar í epli.


flugdreki

(1.1) rzecz. flug n → lot + rzecz. dreki m → smok


einmitt

Einmitt það sem mig vantaði.


Alpafjöll

zobacz też: Indeks:Islandzki - Geografia

Alpafjöll eru fjallgarður sem teygir sig frá Austurríki og Slóveníu í austri til Ítalíu, Sviss, Liechtenstein og Þýskalands til Frakklands í vestri.

Alpy to łańcuch górski ciągnący się od Austrii i Słowenii na wschodzie po Włochy, Szwajcarię, Liechtenstein oraz Niemcy i Francję na zachodzie.


þurfa

Hann þurfti sannarlega hjúkrunar við og fékk hana líka.

Potrzebował prawdziwej opieki i otrzymał ją.


sjónvarpsþáttur

rzecz. sjónvarp n → telewizja + þáttur m → program


póstmódernismi

Póstmódernismi er sú stefna í bókmenntum, byggingastíl, tónlist og almennri menningu sem tók við af módernismanum.

Postmodernizm to taki kierunek w literaturze, architekturze, muzyce i kulturze, który wywodzi się z modernizmu.


þjóðaratkvæði

(1.1) rzecz. þjóð ż → naród + rzecz. atkvæði n → głos


strandfura

rzecz. strönd ż → plaża + fura ż → sosna

sosna nadmorska (Pinus pinaster, Pinus maritima)


ættingi

Ég missti ættingja þegar ég var ung.

Tęskniłem za moimi krewnymi, kiedy byłem młody.


demantur

Demantar eru bestu vinir konunar.

Diamenty są najlepszymi przyjaciółmi kobiety.


félagshyggja

(1.1) rzecz. félag n → stowarzyszenie + rzecz. hyggja ż → idea, opinia


hjálpa

Eiríkur segist verða að reyna að hjálpa honum.


auðhyggja

(1.1) rzecz. auður m → bogactwo + rzecz. hyggja ż → idea, opinia


hjálmfura

rzecz. hjálmur m → hełm + fura ż → sosna


undrafagur

przecudny, cudownie piękny, przecudnej urody


konungsveldi

(1.1) rzecz. konungur m → król + rzecz. veldi n → władza


landskjálfti

(1.1) rzecz. land n → ziemia + skjálfti m → wstrząs, ruch


rautt blóðkorn

przym. rauður → czerwony + rzecz. blóðkorn n → ciałko krwi

erytrocyt, czerwona krwinka, czerwone ciałko krwi


viðtal

Viðtal við listamanninn sýndist í ríkissjónvarpinu.

Wywiad z artystą został wyemitowany w telewizji państwowej.


jarðskjálftamælir

(1.1) rzecz. jarðskjálfti m → trzęsienie ziemi + mælir m → miernik, -mierz


nafnháttur

rzecz. nafn n + háttur m, dosł. "tryb imienny"


tölva

(1.1) portmanteau ze słów tala ż → liczba i völva ż → wróżbitka


jarðskjálfti

(1.1) rzecz. jörð ż → ziemia + skjálfti m → wstrząs, ruch


skógarvörður

rzecz. skógur m → las + vörður m → strażnik, nadzorca


ríkissjónvarp

(1.1) rzecz. ríki m → państwo + rzecz. sjónvarp n → telewizja


blóðvökvi

Helmingur blóðs er blóðvökvi.


jarðhræring

(1.1) rzecz. jörð ż → ziemia + hræring m → ruch, poruszanie się


gisting

Ekki var honum gisting boðin.


rauðkorn

przym. rauður → czerwony + rzecz. korn n → cząstka

Rauðkorn eru algengustu blóðkorn í blóði.

Czerwone krwinki są najpowszechniejszymi ciałkami krwi.


undra

Það sem mig undrar mest er að…

To, co mnie dziwi najbardziej, to to, że…


hvítt blóðkorn

isl. hvítur + blóðkorn → biały + ciałko krwi

leukocyt, biała krwinka, białe ciałko krwi


reynslulaus

isl. reynsla + -laus (doświadczenie + bez-/nie-)


alfræðibók

(1.1) isl. przym. allur → cały + rzecz. fræði ż → wiedza + rzecz. bók ż → książka


miðjarðarhafsfura

rzecz. Miðjarðarhaf n → Morze Śródziemne + fura ż → sosna


tölvufræði

isl. tölva + fræði → komputer + nauka, wiedza


strikamerki

(1.1) isl. strik + merki → linia, kreska + znak


loka

Lokaðu augunum og ímyndaðu þér að þú sért á strönd…

Zamknij oczy i wyobraź sobie, że jesteś nad brzegiem morza…

Ég gleymdi að loka hurðinni.


samtal

Ég átti samtal um samtal sem fjalla um samtöl.

Przeprowadziłem rozmowę o rozmowie, która traktowała o rozmowach.


að vera í úlfakreppu

Mér hefur fundist upp á síðkastið að Samfylkingin sé í einhverri úlfakreppu.

Wydawało mi się ostatnio, że Związek Ludowy jest w niejakich tarapatach.


snjótittlingur

rzecz. snjór m → śnieg + tittlingur m → trznadel


riddari

Í bardögum voru þeir fengnir til að færa riddaranum vopn, nýja brynju, eða eitthvert verkfæri sem honum þarfnaðist því þurftu þeir að geyma allt aukaefni riddara, þar á meðal auka hest, auka brynju, skildi, lensu – þá fyrst vandist skjaldsveinninn á þung vopn og brynjur.

Podczas walki giermkowie mieli za zadanie podawać rycerzowi broń, nową zbroję, lub tę część wyposażenia, która była mu w danej chwili niezbędna. To oni przechowywali cały dodatkowy ekwipunek, między innymi drugiego konia, zapasowe opancerzenie, tarczę, lancę – dlatego giermkowie od samego początku byli przyzwyczajani do noszenia ciężkiej broni i zbroi.


svartþröstur

przym. svartur → czarny + rzecz. þröstur m → drozd


muna

Ég man það ekki.

Meira man ég ekki.

Hver man ekki eftir honum?


skógarþröstur

rzecz. skógur m → las + þröstur m → drozd


haftyrðill

Alle alle, alczyk (ptak z rodziny Alcidae)


afturbeygt fornafn

zobacz też: Indeks:Islandzki - Słownictwo gramatyczne

Í íslensku er afturbeygt fornafn ekki til í nefnifalli.

W języku islandzkim zaimek zwrotny nie istnieje w mianowniku.


eignarfornafn

rzecz. eign ż → własność + fornafn n → zaimek

Eignarfornöfn í íslensku eru fjögur.

W języku islandzkim są cztery zaimki dzierżawcze.


persónufornafn

rzecz. persóna ż → osoba + fornafn n → zaimek

"Ég", "þú" og "hann" eru persónufornöfn.

Ég", "þú" og "hann" są zaimkami osobowymi.


spurnarfornafn

rzecz. spurn ż → zapytanie + fornafn n → zaimek

Spurnarfornafnið "hvor" beygist eins og eignarfornafnið.

Zaimek pytajny "hvor" odmienia się jak zaimek dzierżawczy.


tilvísunarfornafn

Tilvísunarfornafn er að margra dómi ekki til í íslensku.

Według wielu opinii zaimek względny w języku islandzkim nie istnieje.


ábendingarfornafn

Ábendingarfornöfn í íslensku eru "sá", "þessi" og "hinn".

Zaimki wskazujące w języku islandzkim to "sá", "þessi" i "hinn".


óákveðið fornafn

przym. óákveðinn → nieokreślony + rzecz. fornafn n → zaimek

Til er gamla óákveðna fornafnið "hvortveggi" (í einu orði) þar sem fyrri liðurinn beygist eins og í "hvor tveggja" en seinni liðurinn eins og veikt lýsingarorð.

Istnieje archaiczny zaimek nieokreślony "hvortveggi" (pisane razem), którego pierwszy człon odmienia się jak w "hvor tveggja", a drugi jak słaby przymiotnik.


vítamín

A-vítamín geymist lengi í líkamanum.

Witamina A pozostaje długo w organizmie.


þríhyrningur

(1.1) licz. þrír → trzy + rzecz. horn n → róg


frjáls

st.nord. frjáls << pragerm. *frija-xalsaz

Ég er frjáls eins og fuglinn.


blaðamaður

(1.1) rzecz. blað n → gazeta, dziennik + rzecz. maður m → człowiek

ˡplaːðaˌmaːðʏr

Blaðamaðurinn tók viðtal við mig.

Ten dziennikarz przeprowadzał ze mną wywiad.


persóna

Hver er frægasta persóna sem að þú hefur hitt?

Kim jest najsławniejsza osoba, jaką spotkałeś?

Sagnir sem eru ópersónulegar standa alltaf í 3. (= þriðju) persónu eintölu hvert sem frumlagið er.

Wyrażenia bezosobowe są zawsze w trzeciej osobie liczby pojedynczej i stoją na miejscu podmiotu.

Hvaða persóna úr Disneyteiknimynd væri ég og af hverju?

Którą postacią z bajek Disneya byłbym i dlaczego?


líkami

A-vítamín geymist lengi í líkamanum.


eitrun

Neysla kadmíns veldur strax eitrun og lifra- og nýrnaskemmdum.

Spożycie kadmu powoduje natychmiastowe zatrucie oraz uszkodzenie wątroby i nerek.


bótúlíneitrun

Bótúlíneitrun er matareitrun af völdum sperðilbakterìunnar (Clostridium botulinum).

Zatrucie jadem kiełbasianym to zatrucie pokarmowe powodowane przez laseczkę jadu kiełbasianego (Clostridium botulinum).


eyrnabólga

rzecz. eyra n → ucho + bólga ż → zapalenie


hlaupabóla

Hlaupabóla er mjög smitandi sjúkdómur, sem er algengur hjá börnum.

Ospa wietrzna jest bardzo zaraźliwą chorobą, szczególnie często dotykającą dzieci.


malaría

Eitt prósent ágóðans mun renna til baráttunnar gegn malaríu í Afríku.

Jeden procent dochodów zostanie przeznaczony na walkę z malarią w Afryce.


hálsbólga

rzecz. háls m → gardło + bólga ż → zapalenie

Bæði veirur og bakteríur valda hálsbólgu.

Zapalenie gardła jest powodowane zarówno przez wirusy jak i przez bakterie.


jarðarför

Í dag fór ég í jarðarför ömmu minnar.


hjartaáfall

Ég fékk næstum því hjartaáfall áðan þegar ég kom heim úr vinnunni.

Dostałem ataku serca zaraz po powrocie z pracy.


trjákvoða

(1.1) tré n → drzewo + kvoða ż → lepka substancja

Trjákvoða er meðal annars notuð í lakk og lím.

Żywica znajduje zastosowanie między innymi przy produkcji lakierów i klejów.


lauftré

rzecz. lauf n → listowie, liście + tré n → drzewo

Lauftré fella laufið á haustin og liggja í dvala á veturna.

Drzewa liściaste jesienią tracą liście, a całą zimę wegetują.


höfuðverkur

ˡhœvʏθˌvɛrkʏr

höfuðverkur upprunninn frá hálsi

ból gardła promieniujący do głowy ( "ból głowy pochodzący z gardła")

Ég ætla að reyna að læra aðeins í kvöld ef ég get það fyrir höfuðverk!

Spróbuję pouczyć się wieczorem, oczywiście o ile zdołam z tym bólem głowy.


sótt

Sóttin geisaði í þremum bylgjum.


barrtré

Skógarfura er sígrænt barrtré af þallarætt.

Sosna zwyczajna to wiecznie zielone drzewo iglaste z rodziny sosnowatych.


hettusótt

Ég fór í bólusetningu gegn hettusótt í vikunni.

W tym tygodniu zaszczepiłem się przeciwko śwince.


eintak

Árni Magnússon átti seinasta kunna eintak bókarinnar sem brann 1728.

Árni Magnússon posiadał ostatni znany egzemplarz książki, który spłonął w 1728 roku.

Ég sit á kaffihúsi með eintak af blaði á borðinu mínu.


lifrarbólga

isl. lifur + bólga (wątroba + zapalenie)

Lifrarbólga er greind með blóðprufu.

Zapalenie wątroby jest diagnozowane poprzez badanie krwi.


matareitrun

isl. matur → „jedzenie” + isl. eitrun → „zatrucie”

Mamma hans hafði dáið úr matareitrun.

Jego mama umarła w wyniku zatrucia pokarmowego.


börkur

Fyrir nokkrum árum var skorinn börkur af sjaldgæfum trjám í Hellisgerði í Hafnarfirði?

Przed iloma laty została wycięta kora z rzadkich drzew z Hellisgerði w Hafnarfjörður?

Rífðu börk af einni sítrónu á rifjárninu þínu.

Zetrzyj skórkę z jednej cytryny na tarce.


númer

Þetta verður síðasta blogg dagsins, blogg númer fimm!

To będzie już ostatni blog dzisiaj, blog numer pięć!


hvaða

Hvaða bloggari ert þú?

Ég veit að þetta getur vel verið satt, en úr hvaða bók eða heimild kemur þetta?

Wiem, że to może być jak najbardziej prawdziwe, ale z jakiej książki lub źródła pochodzi?


hvaðan

Hvaðan koma peningarnir?

Hvaðan komum við? Hver erum við? Hvert förum við?

Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?


hví

Hví þurfti að færa þessa síðu?


magaverkur

Sonur minn fékk oft magaverki á fyrstu mánuðunum og þurfti ég algerlega að taka mataræðið í gegn.

Mój syn często miewał bóle brzucha w pierwszych miesiącach i koniecznie musiał być na diecie.


hve

Hve stór hluti landsins er hulinn jöklum?

Jak duża część kraju jest pokryta lodowcami?

Hve margir fiskar eru á myndinni?


verkur

Ég er nú í sumar búinn að fara tvisvar til lækna sem teljast sem heimilislækna. (…) Það sem þurfti hjálp útaf var verkur í baki og herðablaði sem kemur aðallega þegar ég sit.

Tego lata już dwa razy byłem u lekarza mieniącego się domowym. (…) Powodem mojej wizyty był ból pleców i łopatki, który wzmagał się przy siedzeniu.


vinstur

trawieniec, żołądek gruczołowy u przeżuwaczy, tworzący czwarty przedział

Kýr hafa fjóra magasekki sem kallast keppur, laki, vinstur og vömb.

Krowy mają cztery żołądki zwane kolejno żwaczem, księgami, trawieńcem i czepcem.


hægri

Mynd hægra megin á síðunni.


vatnsfall

Vatnsföll hafa leikið stórt hlutverk í sögu mannkyns.

Rzeki odegrały znaczącą rolę w historii człowieka.


vatnsfata

Þessi vatnsfata rúmar tæpa tvo lítra af vatni.

To wiadro może pomieścić niecałe dwa litry wody.


krossnefur

ˡkʰrɔsˌnɛːvʏr

(loxia curvirostra) krzyżodziób świerkowy

Krossnefur lifir í skógum Norður-Ameríku, Asíu og Evrópu.

Krzyżodziób świerkowy żyje w lasach Ameryki Północnej, Azji i Europy.


vatnslitur

Ég er ekki lengur alger klaufi í því að mála með vatnslitum.

Nie jestem już takim kompletnym niezdarą w malowaniu akwarelami.


svelta í hel

Um það bil 5 (= fimm) milljón börn svelta í hel á hverju ári.

Około pięciu milionów dzieci rocznie umiera z głodu.


vinstri

pranord. vinstri << pragerm. *wenistraz; por. st.ang. winestra, st.fryz. winister, swn. winistar

lewica – określenie sił politycznych głoszących ideały postępu społecznego


vinstri

Ég boraði með vísifingri vinstri handar í vinstri nösina.

Podłubałem palcem wskazującym lewej ręki w lewej dziurce od nosa.


vatnsgeymir

Að minnsta kosti 47 (= fjörutíu og sjö) létu lífið og 30 (= þrjátíu) slösuðust þegar steinsteyptur vatnsgeymir gaf sig í dag í borginni Kama á Indlandi.

Co najmniej 47 (= czterdziestu siedmiu) ludzi zginęło, a 30 (= trzydziestu) zostało rannych dzisiaj w miejscowości Kama w Indiach, gdy runął kamienny zbiornik wodny.

pojemnik przeznaczony do przechowywania wody, manierka, bukłak

Vatnsgeymar fyrir kalt og heitt vatn.


þegja í hel

milczeć jak grób, utworzyć zmowę milczenia

Sterk og nauðsynleg mynd sem gefur sýn inní hluta þjóðfélagsins sem við reynum að þegja í hel.

Mocny, ale konieczny obraz, który pokazuje tę część społeczeństwa, o której zgodnie milczymy.


afkvæmi

Hversu mörg afkvæmi geta leðurblökur eignast?

Jak wiele potomstwa mogą wydać na świat nietoperze?


vatnsveita

Ný vatnsveita verði tekin í notkun fyrir árslok 2005 (= tuttugu hundruð fimmti).

Nowy wodociąg miałby zostać oddany do użytku pod koniec 2005 (= dwa tysiące piątego) roku.


fjölga

Er þörf á að fjölga flokkum?

Czy jest potrzeba, by zwiększyć liczbę partii?

Þjóðinni fjölgar um 3% (= þrjú prósent) á ári.

Populacja wzrasta o 3% (= trzy procenty) rocznie.


fjölga

Á hvaða tíma árs og hvernig fjölga ljón sér?

O jakiej porze roku i jak rozmnażają się lwy?


norrænn

Danska er norrænt tungumál af germanskri grein indóevrópsku málaættarinnar.

Duński jest językiem skandynawskim z germańskiej gałęzi rodziny języków indoeuropejskich.


vatnskrani

Hann gleymdi að skrúfa fyrir vatnskrana um daginn og það lak vatn alla nóttina niður í stofuna.

Kilka dni temu zapomniał zakręcić kran i woda przez całą noc zalewała pomieszczenie.


páskaegg

Þessar tvær myndir eru eins og málað páskaegg: fallegt að utan en holt að innan.

Te dwa obrazy są jak pomalowane wydmuszki: piękne na zewnątrz, ale puste w środku.

Ég veit að krökkum finnst gaman að fá páskaegg.

Wiem, że dzieciaki uwielbiają dostawać jajka wielkanocne.


undirheimar

Í gegnum miðjan heiminn kom tréð Askur Yggdrasils. Ein rót þess var í Niflheim, sem voru einskonar undirheimar, þangað sem flestir fóru þegar þeir dóu. Þar var ríki Heljar.

Z środka świata wyrastał wielki jesion Yggdrasil. Jeden z jego korzeni był w Niflheimie, jednym ze światów podziemnych, gdzie dusze trafiały po śmierci. To było królestwo Hel.


bergkristall

Ametýst er fjólublátt afbrigði af kvarsi en líkist bergkristal að öðru leyti.

Ametyst to fioletowa odmiana kwarcu, pod pewnymi względami przypominająca kryształ górski.


efnavopn

Það að eitra vatnsból andstæðinga manns og slíkar aðgerðir gætu hæglega flokkast undir notkun efnavopn og slíkar frumstæðar aðfarir við efnahernað hafa tíðkast frá örófi alda.

Zatruwanie zapasów wody przeciwnika przy pomocy środków chemicznych i tego typu prymitywne formy wojny chemicznej praktykowane było od zarania dziejów.

Eftir seinni heimstyrjöldina hefur efnavopnum oft verið beitt.

Po drugiej wojnie światowej broń chemiczna była wielokrotnie używana.


afríkanskur

Öll herbergi eru með loftkælingu, vel útbúin og innréttuð í týpískum afríkönskum stíl.

Wszystkie pokoje są klimatyzowane, dobrze wyposażone i urządzone w typowo afrykańskim stylu.


afturbeygður

Í íslensku er einungis til eitt afturbeygt fornafn, en það er orðið "sig".

W języku islandzkim istnieje tylko jeden zaimek zwrotny, słowo "sig".


danskur

Danski fáninn, hvítur kross á rauðum grunni, er upphaflegur fáni krossriddara.

Duńska flaga, biały krzyż na czerwonym tle, była pierwotnie flagą rycerzy krzyżowych.


forsetning

Hver forsetning stýrir ákveðnu falli.

Każdy przyimek rządzi określonym przypadkiem gramatycznym.


ábending

Ef þú hefur ábendingar eða fyrirspurnir um þjónustu þá er hægt að senda tölvupóst til okkar.

Jeżeli masz uwagi lub pytania na temat portalu, możesz napisać do nas e-maila.

Ábending til íbúa Ólafsfjarðarbæjar vegna frágangs bílastæða.

Wskazówka dla mieszkańców Ólafsfjarðarbær w związku z oddaniem do użytku miejsc parkingowych.


ríkja

Það er stjórn sem stofnsett er á himni og mun ríkja yfir jörðinni.

To królestwo w niebie, które będzie panowało na ziemi.


smáorð

Smáorð eru óbeygjanleg orð (án fall- eða tíðbeygingar) og greinast í forsetningar, atviksorð, samtengingar, upphrópanir og nafnháttarmerki.

Słowa funkcyjne to nieodmienne wyrazy (niedeklinowane i niekoniugowane), którymi są przyimki, przysłówki, spójniki, wykrzykniki oraz znaczniki bezokolicznika.


samtenging

Samtengingar eru ýmist eitt orð eða fleiri.

Spójnikiem może być jedno słowo lub kilka.


aldrei of seint að verða hamingjusamur

nigdy nie jest za późno na szczęście; nigdy za późno, by stać się szczęśliwym


töluorð

rzecz. tala + orð, dosł. "słowo liczbowe"

Töluorð eru fallorð sem tákna tölu og skiptast í frumtölur og raðtölur.

Liczebniki są wyrazami, które symbolizują liczby. Dzielą się na liczebniki główne i porządkowe.


unglegur

Með góðann, heilbrigðan og skynsaman lífsstíl getur þú haft unglega húð á gamals aldri.

Jeżeli prowadzisz dobry, zdrowy i rozsądny styl życia, twoja skóra może wyglądać młodo nawet w starszym wieku.


upphrópun

Ég þoli ekki svona upphrópanir eins og "ví", "jeij", "júhú" og þannig.

Nie znoszę takich okrzyków jak "łiii", "jejku", "juhu" i tak dalej.

Upphrópun er óbeygjanlegt smáorð sem lýsir tilfinningum, t.d. undrun, gleði og sorg.

Wykrzyknik to słowo funkcyjne, które wyraża odczucia, takie jak zdziwienie, zadowolenie czy zmartwienie.


abbast

Þarna lærði ég að óttast ekki aðrar dýrategundir því venjulega eru þær ekkert að abbast upp á mann að óþörfu.

Tam nauczyłem się, by nie bać się innych gatunków zwierząt, bo nie atakują ludzi bez powodu.

Ég sagði honum að abbast ekki upp á mig!


aðaldyr

Gengið er inn um aðaldyr kirkjunnar.

Do środka wchodzi się przez główne wejście kościoła.


víetnamska

Víetnamska er móðurmál Víetnama, sem að eru 86% af öllum íbúum Víetnam, og u.þ.b. 3.000.000 brottfluttra Víetnama, mest í Bandaríkjunum.

Wietnamski jest językiem ojczystym Wietnamczyków stanowiących 86% populacji Wietnamu oraz około 3 000 000 wietnamskich emigrantów, głównie w Stanach Zjednoczonych.


þrír

Á hellenískum tíma blómstruðu einkum þrír skólar: epikúrismi, stóuspeki og efahyggja.

W czasach hellenistycznych kwitły trzy szkoły: epikureizm, stoicyzm i sceptycyzm.

Það eru þrjár mállýskur í abkasísku.

Istnieją trzy dialekty języka abchaskiego.

Í nýnorsku eru þrjú kyn: karlkyn, kvenkyn og hvorugkyn.

W nynorsk są trzy rodzaje: męski, żeński i nijaki.


flugfreyja

neologizm islandzki utworzony ze słów flug (lot) i freyja (pani, gospodyni)

Ég er frekar flughrædd en samt ætlaði ég að verða flugfreyja fram að 18 (= átján) ára aldri.

Raczej boję się latać, ale mimo to od osiemnastego roku życia moim marzeniem jest zostać stewardesą.


hræsni

obłuda, nieszczerość, hipokryzja, udawanie

Leggið því af alla vonsku og alla pretti, hræsni og öfund og allt baktal. Sækist eins og nýfædd börn eftir hinni andlegu, ósviknu mjólk, til þess að þér af henni getið dafnað til hjálpræðis, enda hafið þér smakkað, hvað Drottinn er góður.

Odrzuciwszy więc wszelkie zło, wszelki podstęp i udawanie, zazdrość i jakiekolwiek złe mowy, jak niedawno narodzone niemowlęta pragnijcie duchowego, niesfałszowanego mleka, abyście dzięki niemu wzrastali ku zbawieniu - jeżeli tylko zasmakowaliście, że słodki jest Pan.

Það er engin hræsni í þessu.

Þvílík hræsni!


minnimáttarkennd

isl. minni + máttur + kennd, dosł. "poczucie mniejszej siły"

Þú ert brjóstumkennanleg og augljóslega að farast úr öfund og minnimáttarkennd af því að þú hefur engan stíl.

Jesteś godny politowania, najwyraźniej wyłazi z ciebie zazdrość i kompleks mniejszości wynikły z braku własnego stylu.


kyn

Margir foreldrar vilja láta koma sér á óvart við fæðingu og sjá hvers kyns er en aðrir vilja strax fá að vita kynið svo undirbúa megi komu krílisins í heiminn.

Wielu rodziców woli poczekać do porodu, by przekonać się, jakiej płci jest dziecko. Inni chcą wiedzieć wcześniej, aby móc odpowiednio przygotować się na przyjście malucha.

Sum indóevrópsk mál, eins og til dæmis íslenska, hafa haldið þremur kynjum fram til þessa. Önnur hafa einfaldast, til dæmis danska sem greinir að samkyn og hvorugkyn.

Niektóre języki indoeuropejskie, na przykład islandzki, zachowały trzy rodzaje gramatyczne. Pozostałe uległy uproszczeniu, tak jak duński, który rozróżnia już tylko dwa rodzaje: wspólny i nijaki.

Það var fínt, fengum kökur og alls kyns góðgæti.

Było fajnie, dostaliśmy ciasto i różne smakołyki.

Ég spyr nú: Hefur Guð útskúfað lýð sínum? Fjarri fer því. Sjálfur er ég Ísraelsmaður, af kyni Abrahams, ættkvísl Benjamíns.

Pytam więc: Czyż Bóg odrzucił lud swój? Żadną miarą! I ja przecież jestem Izraelitą, potomkiem Abrahama, z pokolenia Beniamina.


aðalbraut

Á aðalbraut eru ávallt a.m.k. tvær akreinar í hvora átt.

Każda główna ulica ma przynajmniej dwa pasy, po jednym w każdym kierunku.


hljóðfræði

isl. hljóð + fræði, dosł. "nauka o dźwiękach"

Hljóðfræði fæst við hljóðin sjálf, fremur en það hvernig þau virka innan tungumálsins.

Fonetyka zajmuje się raczej dźwiękiem samym w sobie niż jego funkcjami wewnątrz języka.


aðbúnaður

st.nord. atbúnaðr → opieka, baczenie (często w kontekście ostatniej posługi, namaszczenia zmarłego); warunki, zakwaterowanie także pomoc, wsparcie (często w kontekście życia domowego) (Cleasby/Vigfusson "An Icelandic-English Dictionary")

ˡaːθˌpunaðʏr

Betri aðbúnaður í nýju sjúkrahúsi.

Umhverfisráðherra setur í reglugerð, í samráði við landbúnaðarráðherra, nánari fyrirmæli um vistarverur og aðbúnað dýra.

Minister środowiska, w konsultacji z ministrem rolnictwa, reguluje przepisy o warunkach chowu zwierząt i opiece nad nimi.


norðurhvel

ˡnɔrðʏrˌkvɛl

Norðurhvel er sá helmingur yfirborðs reikistjörnu, sem er norðan miðbaugs.

Półkula północna to powierzchnia planety na północ od równika.


alvarlega

Erfitt að taka hann alvarlega.


mótmæla

(1.1-2) st.nord. mótmæla (zaprzeczać); morfologia: mót- + czas. mæla

Frjálshyggjufélagið mótmælir þessum hugmyndum harðlega.

Libertariańskie Towarzystwo Islandii stanowczo sprzeciwia się tym pomysłom.

Af hverju mótmælti enginn?

Hver mótmælir hverjum?


latína

Öll rómönsk tungumál koma beint úr latínu.

Wszystkie języki romańskie pochodzą bezpośrednio od łaciny.


heimild

Eftirtaldar heimildir voru notaðar við gerð verksins.

Następujące źródła były wykorzystane przy tworzeniu tej pracy.

Sum félög hafa heimild til að færa bókhald og semja ársreikninga í erlendum gjaldmiðli.

Niektóre stowarzyszenia mają pozwolenie na prowadzenie księgowości i sporządzanie rocznych sprawozdań finansowych w obcej walucie.

Fyrir ekki svo löngu fékk ég birta grein í morgunblaðinu sem fjallaði um heimild Alþingis til að veita ríkisborgararétt.

Nie tak dawno opublikowano w dzienniku mój artykuł dotyczący uprawnień Althingu do przyznawania obywatelstwa.


feimni

Með steikinni var tekið til vínsins og aftur úr því hvarf öll feimni og óframfærni.

Wespół z pieczenią przepadło także i wino, a wraz z nim – wszystka nieśmiałość i rezerwa.


hvergi

Hvergi í heiminum eru fleiri umferðarslys en í Rússlandi.

Nigdzie na świecie nie ma tylu wypadków drogowych, ile jest w Rosji.

Ég vil hvergi annarsstaðar vera.

Ég fer hvergi!

Hann var hvergi hræddur.


tilraun

st.nord. tilraun (próba, eskperyment); morfologia: til- + rzecz. raun

Dæmdur í 4,5 (= fjögur og hálft) árs fangelsi fyrir tilraun til manndráps.

Skazany na cztery i pół roku więzienia za próbę zabójstwa.

Tilraun skal gerð.

Þetta er tilraun til að setja myndir inná bloggið.

Áhrif lyfja á meðgöngu eru rannsökuð með tilraunum á dýrum.

Wpływ leków na ciążę jest badany poprzez testy na zwierzętach.


snið

st.nord. snið ("plaster, płat") << pragerm. sniđan; por. niem. Schnitt, isl. sneið

Aðgangur fyrir áskrifendur að blaði dagsins á PDF-sniði og í textaútgáfu.

Prenumerujący mają możliwość przeglądania dziennika w formacie PDF i w wersji tekstowej.


klifra

pranord. klifra << pragerm. *kliƀrōjanan

Hundur klifrar upp stiga.

Hver er besta leið sem þú hefur klifrað?

Jaki jest najlepszy szlak, którym się wspinałeś?


persónuleiki

Hugtakið persónuleiki hefur margs konar merkingu í almennu máli.

Pojęcie charakteru ma liczne znaczenia w języku potocznym.


töluverður

ˡtʰœlʏˌvɛrðʏr

Töluverð aukning hefur verið á kjötsölu í ár samanborið við sumarið 2006 (= tvö þúsund og sex).

Znaczny wzrost sprzedaży mięsa zanotowano tego roku w porównaniu z latem 2006 (dwa tysiące szóstego).


birkiskóf

Melanohalea exasperata, przylepka szorstka


sjaldgæfur

st.nord. sjaldgæfr, sjaldgætr • morfologia: sjald- → rzadki (por. isl. sjaldan) + -gæt- → forma pochodząca od trybu łączącego czasownika „að geta”, który w języku staronordyckim wciąż oznaczał „dostawać, otrzymywać” (por. ang. get) • dosł. „rzadko otrzymywany”

Þetta er mjög sjaldgæf dýrategund.

Orð frá Drottni var sjaldgæft á þeim dögum, vitranir voru þá fátíðar.

W owym czasie rzadko odzywał się Pan, a widzenia nie były częste.


sársauki

st.nord. sársauki; morfologia: D. sár (rana) + auki (wzrost)

Aldrei er hægt að líta á sársauka barns.

Zawsze trudno jest patrzeć na ból dziecka.


eintala

neologizm islandzki utworzony z przedrostka ein- oraz rzeczownika tala, dosł. "liczba pojedyncza"

Beygðu sögnina "að vera" í eintölu.

Odmień czasownik "að vera" w liczbie pojedynczej.


snjór

por. goc. 𐍃𐌽𐌰𐌹𐍅𐍃 (snaiws), st.ang. snáw, st.fryz. snē, st.szw. snēo, swn. snēo

Snjór er falinn.

Klæði hans voru hvít sem snjór og höfuðhár hans sem hrein ull.

Szaty jego były białe jak śnieg, a włosy jak najczystsza wełna.


frumlag

frum- + rzecz. lag, dosł. "przedpozycja"

Nafnorð geta haft mismunandi setningarstöðu en hafa þó oftast stöðu frumlags eða andlags í setningu.

Rzeczownik może zajmować różne pozycje w zdaniu, jednak najczęściej pełni funkcję podmiotu lub dopełnienia.


blíða

st.nord. blíða → („łagodność, wdzięk”) << pragerm. *blīþīn

por. ang. blithe, goc. 𐌱𐌻𐌴𐌹𐌸𐌴𐌹 (bleiþei)

Gestir njóta blíðunnar við undirspil lifandi tónlistar.

Goście cieszą się wspaniałą pogodą i muzyką w wykonaniu zespołu.


vafi

st.nord. vafi (wątpliwość, niepewność) < pragerm. waƀōn* • por. swn. zweho* i zwīfal* (niem. Zweifel)

Ég er í engum vafa um að það hafi verið rétt ákvörðun.

Nie mam wątpliwości, że to była słuszna decyzja.


orðsifjar

neologizm islandzki utworzony ze słów orð (słowo) i sifjar (relacje)

Hverjar eru orðsifjar orðsins "tölva"?


hvert

Hvert er hann að fara?

Hvert fara þessir miljarðar?


-leysi

przypuszczalnie pochodzi od czasownika að leysa → uwalniać

por. końcówki czasowników w złożeniach (rennihurð, teiknimynd)

…sygnalizujący brak czegoś; często odpowiada polskiemu przedrostkowi bez-

svefnleysi

sakleysi

skilningsleysi

siðleysi


slá

por. goc. 𐍃𐌻𐌰𐌷𐌰𐌽 (slahan), st.ang. sleán, swn. slahan, st.fryz. slā


slá

Hann sló mig í framan.

Hvað slær klukkan? Hún slær þrjú.

Którą godzinę wybija zegar? Wybija trzecią.

Hjarta mitt slær örar er ég sé þig.

Gdy cię widzę, moje serce zaczyna bić szybciej.

Þegar við komum heim úr bíóinu var búið að slá grasið á lóðinni okkar.

Gdy wróciliśmy z kina, działka była już wykoszona.

Fyrst þurftu þeir að verða riddarasveinar og ef þeim gekk vel gátu þeir orðið skjaldsveinar og ef skjaldsveinar voru orðnir þess verðugir voru þeir slegnir til riddara.

Najpierw musieli służyć rycerzowi jako gońce. Następnie, jeżeli dobrze się sprawowali, mogli zostać giermkami, a dopiero później pasowano ich na rycerzy.


slá

Èg og Anna Lilja sláumst um það hvor fái að vera hin nýja Jenný!

Ja i Anna Lilia bijemy się o to, która z nas będzie nową Jenny!


þröngur

st.nord. þröngr; por. nbk. trang, duń. trang, szw. trång

Stjórnendur eru oft ráðnir vegna sérþekkingar á þröngu sviði, en ekki vegna stjórnunarhæfileika.

Rządzący często znajdują się w rządzie ze względu na swoją specjalistyczną wiedzę w wąskiej dziedzinie, a nie ze względu na swoje umiejętności rządzenia państwem.

Gamlar, þröngar götur finnast mér einkar sjarmerandi.

Uważam, że te stare, wąskie uliczki są wyjątkowo urzekające.

Þar var því oft þröngt á þingi á samkomum.

Na zebraniach często było mnóstwo ludzi.

Allur óþægilegur eða þröngur fatnaður er fjarlægður.

Wszystkie niewygodne i obcisłe rzeczy idą na śmietnik.


af hverju

zapis "afhverju" jest błędny, chociaż częsty

Af hverju snýst Jörðin um sólina?

Dlaczego Ziemia obraca się wokół Słońca?


teiknimynd

isl. teikna + mynd (dosł. „rysowany film”)

teiknimyndasería animowany • Disneyteiknimynd

Hún segir að allar teiknimyndir séu aðeins fyrir börnin.

Ona mówi, że filmy animowane są tylko dla dzieci.


sextant

Sextant er notað til að mæla hæð sólar eða stjörnu út á sjó.

Sekstant używany jest do mierzenia wysokości słońca lub gwiazdy na pełnym morzu.