mora

(1.1) łac. mora
(1.2-3) łac. morus
(2.1) zob. moro


proceso

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Informatyka


auto

(1.1) apokopa od automóvil
(1.2) zob. acto


codificar

łac. codex, codĭcis → kod + hiszp. -ficar


confiscar

por. requisar → rekwirować

por. expropiar → wywłaszczać

konfiskować, aresztować (dobra dłużnika)

Las autoridades (le) confiscaron todos sus bienes.

Władze skonfiskowały wszystkie jego/jej dobra.


divorcio

El rumor del divorcio de la pareja de actores aumentó las ventas de los periódicos.

Pogłoska o rozwodzie pary aktorskiej podniosła sprzedaż gazet.

La crisis de su matrimonio la decidió a presentar la demanda de divorcio.

Kryzys jej małżeństwa skłonił ją do wniesienia pozwu o rozwód.

El divorcio de sus padres le causó un gran choque emocional.

Rozwód jej rodziców spowodował u niej wielki wstrząs emocjonalny.

Cuando ella se enteró de que su marido le ponía los cuernos, pidió el divorcio.

Gdy ona dowiedziała się, że jej mąż przyprawiał jej rogi, wystąpiła o rozwód.


instrumental

(1.1) łac. instrumentalis zob. instrumento


notarial

Los documentos notariales extranjeros con origen en otros países de la Unión Europea ya pueden acceder al Registro español.

Zagraniczne dokumenty notarialne pochodzące z innych krajów Unii Europejskiej można wpisywać już do hiszpańskiego Rejestru. (z internetu


parricidio

zabójstwo krewnego w linii wstępnej lub zstępnej


prejudicial

nie mylić z: perjudicial


preterir

o spadkobiercach przymusowych: pomijać w testamencie


protocolo

łac. protocollum < gr. πρωτόκολλον (prōtókollon)


causa

łac. causa, co jest kalką z gr. αἰτία (aitía)


sito

łac. situs; ims. bierny czasu przeszłego od sinĕre


actor

El actor solicita el desahucio del inquilino.


derecho

Soy estudiante de derecho.


regresar

w hiszpańskim Ameryki znaczenie potocznie spotykane również w postaci zwrotnej: „regresarse”


parte

La parte demandante solicitó el aplazamiento del juicio.

Strona zaskarżająca poprosiła o odroczenie sprawy.


principal

El principal otorga al agente autoridad para negociar en su nombre.

Mocodawca udziela agentowi upoważnienia do negocjacji w swoim imieniu.


mutuo

rodzaj umowy o pożyczkę jakiejkolwiek rzeczy (pieniędzy lub rzeczy zużywalnej), która ma być zwrócona w określonym terminie w takiej samej formie i postaci


impuesto sobre actos jurídicos documentados

zob. impuesto + sobre + acto + jurídico + documentado


absolver

nie mylić z: absorber → wchłaniać, absorbować


capitulaciones matrimoniales

intercyza, kontrakt ślubny, umowy majątkowe małżeńskie


contestación a la demanda

La contestación a la demanda debe presentarse por escrito en el plazo de quince días.

Odpowiedź na pozew należy przedstawić pisemnie w terminie piętnastu dni.


acusación

acusación 1. calumniosa, 2. falsa, 3. particular, privada, 4. pública


suplicar

odwołać się do sądu wyższej instancji od decyzji podjętej przez ten sam sąd


cuchillo

pasar a cuchillo / llevar a cuchillo / meter a cuchillo


abogado de oficio

Toda persona que no disponga de recursos económicos suficientes puede solicitar la asistencia de un abogado de oficio.

Każda osoba nie dysponująca wystarczyjącymi środkami pieniężnymi może ubiegać się o pomoc prawną obrońcy z urzędu.


hipoteca

łac. hypothēca < gr. ὑποθήκη (hypothḗkē)


delincuencia

przestępczość (ogół sposobów popełniania przestępstw)

La nueva ley será un instrumento útil para combatir determinados tipos de delincuencia.

Nowa ustawa będzie przydatnym narzędziem do zwalczania określonych rodzajów przestępczości.

En este barrio existe una delincuencia muy fuerte.

W tej dzielnicy jest bardzo nasilona przestępczość.


citación

El juicio fue suspendido porque el demandado no había recibido la citación para comparecer ante el tribunal.

Sprawa została odroczona, ponieważ oskarżony nie otrzymał wezwania do stawienia się przed sądem.


indultar

por. amnistiar • absolver


sociedad anónima

por. sociedad limitada → spółka z ograniczoną odpowiedzialnością


tratado

traktat, pakt, układ, umowa, porozumienie


declaración

declaración de la renta (lub declaración tributaria)


fallo

(1.1-4) (2.1-3) hiszp. fallar < hiszp. falla < śr.łac. falla → wada, defekt

(Kostaryka, Kuba, Portoryko, Salwador, Urugwaj i Wenezuela) falla


pareja de hecho

He aconsejado a mi hija y a su chico que no contraigan matrimonio y que se inscriban en el registro correspondiente como pareja de hecho.

Poradziłem/am swej córce i jej chłopakowi, żeby nie zawierali małżeństwa, a żeby wpisali się w odpowiednim rejestrze jako związek partnerski.


finca

grunt, nieruchomość gruntowa, posiadłość


desheredar

Este hombre desheredó a su hijo por haberse casado con una chica que no le gustaba y que, además, era pobre.

Ten człowiek wydziedziczył swego syna, bo ożenił się z dziewczyną, która nie podobała mu się i która ponadto była biedna.


pena capital

En algunos países, la alta traición es castigada con pena capital.

W niektórych państwach zdrada stanu jest sankcjonowana karą śmierci.


demandante

El juez determinó que la parcela pertenecía al demandante.

Sędzia rozstrzygnął, że działka należy do powoda.


sentencia

sentencia pasada en autoridad de cosa juzgada

orzeczenie korzystające z powagi rzeczy osądzonej (res iudicata)


apátrida

franc. apatride < śr.gr. ἄπατρις (ápatris)

bezpaństwowy, bez ojczyzny, nie posiadający obywatelstwa żadnego państwa


capacidad jurídica

zdolność prawna, zdolność do czynności prawnych


bienes muebles

Por tanto, los bienes muebles se pueden transportar de su lugar de origen a otro distinto y en ambos lugares tendrán la misma utilidad.

Tak więc ruchomości mogą być przewożone z miejsca pochodzenia do innego i w obu miejscach będą miały taką samą użyteczność.


Tribunal Supremo

El Tribunal Supremo ha ilegalizado el recién creado partido político.

Sąd Najwyższy zdelegalizował nowo utworzoną partię polityczną.


órgano jurisdiccional

organ sądowy, organ wymiaru sprawiedliwości, sąd


proyecto de ley

La oposición en bloque ha votado en contra del nuevo proyecto de ley.

Opozycja jak jeden mąż zagłosowała przeciw nowemu projektowi ustawy.


proposición de ley

La oposición en bloque ha votado en contra de la nueva proposición de ley.


poderdante

El compareciente apodera a su hijo para vender la casa propiedad del poderdante.

Stawający udziela pełnomocnictwa swojemu synowi do sprzedania domu będącego własnością mocodawcy.


compareciente

La compareciente apodera a su hijo para vender la casa propiedad de la poderdante.

Stawająca udziela pełnomocnictwa swojemu synowi do sprzedania domu będącego własnością mocodawczyni.


ordenamiento jurídico

Ante la triplicidad de ordenamientos jurídicos, el problema fundamental era determinar las relaciones mutuas entre ellos y aplicar la ley en la práctica.

Wobec zaistniałej troistości porządków prawnych podstawowym problemem było określenie wzajemnych stosunków między nimi oraz stosowanie prawa w praktyce.


defensora del pueblo

rzeczniczka praw obywatelskich, ombudswoman


el beneficio de la duda

domniemanie niewinności, przywilej wątpliwości


desistir

zrzekać się, rezygnować, odstępować, cofać


S. A.

por. S. L. = sociedad limitada → spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.)

su alteza → JW, Jaśnie Wielmożny, Jaśnie Wielmożna


contraprestación

świadczenie/zobowiązanie wzajemne/kompensacyjne, rekompensata, wynagrodzenie