ben

Moringa oleifera, moringa olejodajna, moringa


jara

arab. Hiszp. šá‘ra < arab. ša‘rā → ziemia zarośnięta


amate

Ficus involuta, gatunek figowca występujący w Meksyku


arar

(2) prawdopodobnie z ang. arar < arab. عَرْعَرٌ (ʿarʿar)


avellana

łac. abellāna od nazwy włoskiego miasta Avella, w Kampanii


balsamina

Impatiens balsamina, balsamina, niecierpek ogrodowy

Momordica balsamina, przepękla pospolita


batata

wilec ziemniaczany, batat, patat, słodki ziemniak


branca

(Huesca) łodyga (sięgająca korzeni rośliny)


bromo

(1.1) gr. βρῶμος → smród
(1.2) łac. bromos < gr. βρόμος → owies


casco

alegre de cascos/ barrenado de cascos/ligero de cascos


clavo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Jedzenie


cura

(1) łac. curatio, curationis
(2) łac. cura

(Argentyna, Chile, Peru i Urugwaj) palta

Érase una vez en un convento una monja tan enferma que no había cura para ella.

Była sobie pewnego razu w jednym klasztorze zakonnica tak bardzo chora, że nie było uzdrowienia / księdza dla niej. (gra słów

por. curo → (Kolumbia) awokado, smaczliwka (drzewo)


carne

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-carne.wav


funicular

tren funicular (lub ferrocarril funicular)


gardenia

od nazwiska angielskiego lekarza A. Gardena


lima

(1.1-2) arab. Hiszp. lima, por. arab. ليمون (laimūn / līmūn) → cytryna


linear

należy przestrzegać przed niepoprawnym przekształcaniem głoski /e/ w /i/, wskutek czego powstaje końcowa dwugłoska: *[li.ˈnjar]


mango

(1.1) ang. mango < port. mango < tamil. mānkāy


margarita

łac. margarīta < gr. μαργαρίτης (margarítēs)


mosaico

(1.1-3, 2.1) łac. mosaĭcum
(2.2) gr. Μωσαϊκός (Mosaikós)


planta

En nuestro jardín hay muchas plantas exóticas.

W naszym ogrodzie jest dużo egzotycznych roślin.

Debes regar más esta planta para que no se marchite.

Musisz więcej podlewać tę roślinę, aby nie zwiędła.


polio

(1) łac. polĭon < gr. πόλιον (pólion)
(2) apokopa od poliomielitis


porro

(1.3) według DRAE - pochodzenie niepewne; według innych źródeł, słowo to pochodzi z języka inkaskiego: 1. Wyraz pochodzenia inkaskiego przyjęty w j. hiszpańskim do oznaczania tego rodzaju papierosów; 2. Hiszpańskojęzyczna Wikipedia podaje również informację o etymologii tego hasła, powołując się na opinię znanego językoznawcy Alonso Zamora Vicente, który mówi o pochodzeniu tego słowa z Altiplano andyjskiego. Na to źródło powołuje się również profesor i pisarz Javier Barreiro Bordonaba w swoim artykule na temat etymologii tego słowa.


primavera

Las primaveras son plantas muy sensibles a la falta de riego y al exceso de agua.

Pierwiosnki są roślinami bardzo wrażliwymi na przesuszenie i na nadmiar wody.


reseda

El olor de las resedas llenaba el aire de la noche.

Zapach rezed wypełniał wieczorne powietrze.


sutura

łac. sutūra, od sutum, supinum od czasownika suĕre → szyć


lila

franc. lilas < franc. lilac < pers. نیلک (nilak) → niebieskawy lub pers. لیلج (lilaǧ) / pers. لیلنج (lilanǧ) / pers. لیلنگ (lilang) → indygowiec


papiro

Cyperus papyrus L., papirus, cibora papirusowa


boja

(1.1) katal. botja
(1.2-3) śr.łac. buccŭla


palto

(Argentyna, Chile, Peru i Urugwaj) awokado, smaczliwka (drzewo)


bruno

(1) łac. prunum → śliwa (owoc) lub prunus → śliwa (drzewo)

(2) franc. brun < frankoński *brûn • por. ang. brown, niem. braun

rodzaj czarnej śliwy zbieranej w północnej Hiszpanii


leche

tener la leche en los labios / estar con la leche en los labios


tomate

Lycopersicon esculentum, pomidor (roślina)

¿Cuánto cuesta un kilogramo de tomates?


remolacha

wł. ramolaccio < łac. armoracĭum < z języka galów are more → blisko morza, czyli rzodkiew rosnąca blisko morza


grillo

(1.1) łac. gryllus
(1.2) łac. gallellus → pączek, kiełek


fruta

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-fruta.wav

Las frutas son buenas para el cuerpo.


cebolla

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Rodrigo5260-cebolla (with yeísmo).wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Rodrigo5260-cebolla (without yeísmo).wav


haya

(1) łac. (materĭa) fagĕa → drewno bukowe


talo

(1.1) gr. θάλος (thalos) → odrośl
(1.2-3) bask. talo


albaricoque

arab. ال + برقوق

El albaricoque es una fruta típica para países del sur.

Morela jest owocem typowym dla krajów południowych.


árbol

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-árbol.wav

(przysłowie) del árbol caído todos hacen leña

gdy się drzewo obali, każdy wióry zbiera

La mayoría de estos árboles fueron plantados hace dos años.

Większą część tych drzew posadzono przed dwoma laty


tala

(1.4-5) prawdop. arab. Hiszp. ṭálaʿ < arab. طَالِعٌ (ṭāliʿ) → wznoszący się, wspinający się, podnoszący się


aroma

(1) łac. arōma < gr. ἄρωμα (árōma)
(2) łac. aroma


especie

Los biólogos clasifican a los organismos en especies.


aciano

łac. cyănus < gr. κύανος (kýanos) → niebieski


dátil

katal. dàtil < łac. dactylus < gr. δάκτυλος (dáktylos) → palec


zanahoria

arab. Hiszp. *safunnárya < gr. σταφυλίνη ἀγρία (staphylínē agría) → marchew dzika


berenjena

arab. باذنجان (bāḏinğān)


espárrago

(1.1-2) łac. asparăgus < gr. ἀσπάραγος (aspáragos)

(1.3-5) st.franc. esparre < swn. sparro → belka


aguacate

(Argentyna, Chile, Peru i Urugwaj) palto


algodón

El cultivo del algodón está muy extendido en algunos países del Asia central.

Uprawa bawełny jest bardzo rozprzestrzeniona w niektórych krajach Azji środkowej.


tulipán

franc. tulipe < tur. tülbent < pers. دلبند (dolband) → turban

A mi novia le gustan mucho los tulipanes.


taiga

ros. тайга < tur. dağ → góra lub tatar. tau → góra


digital

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Leire Uranga Celaya-digital.wav


dengue

(Chile) Armeria maritima, zawciąg pospolity


toronja

arab. turunǧah < pers. toranǧ < sanskr. mātuluṅga


almendro

Este año los almendros han florecido muy temprano.

Tego roku migdałowce zakwitły bardzo wcześnie.


col de Bruselas

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Millars-col de Bruselas.wav


macho

(1.1-15) (2) łac. mascŭlus
(1.15-17) łac. marcŭlus → młotek


lis

coraz częściej w rodzaju męskim, zgodnie z etymologią


espinaca

arab. Hiszp. isbináḫ[a] < arab. اسفانخ (isfānaḫ) lub arab. سبانخ (sabānaḫ) < pers. سپاناخ (sepânâx)

Las mujeres embarazadas deberían comer mucha espinaca.

Kobiety ciężarne powinny jeść dużo szpinaku.


trébol

katal. trébol ← gr. τρίφυλλον (trójlistny)


agave

mimo iż dopuszcza się użycie tego rzeczownika w rodzaju żeńskim, w większości przypadków jest on używany w rodzaju męskim


cinta

cinta de correr

bieżnia (stacjonarne urządzenie treningowe)


eneldo

Por la noche, suelo tomarme una infusión de eneldo.


aneldo

łac. anethŭlus ← zdrobnienie od łac. anēthum ← gr. ἄνηθον (ánēthon)


ababol

arab. Hiszp. حببورة (ḥababawra) lub arab. حببورا (ḥababawra) < arab. حب

(Aragonia, Albacete, Murcja i Nawarra) Papaver rhoeas, mak polny


rosmarino

(1.1) łac. rosmarīnus
(2.1) hiszp. roso + marino


aguijón

łac. aculĕus zdrobnienie od łac. acus → igła


arto

Hippophae rhamnoides, rokitnik zwyczajny


gombo

Abelmoschus esculentus, ketmia piżmowa, bamia, okra


altramuz

arab. Hiszp. attarmús < arab. ترمس (turmus) < gr. θέρμος (thérmos)


chile

(Meksyk i Ameryka Centralna) ostra papryka (roślina)


mata

(1.1-5) p.łac. matta → mata, rogoża
(1.6) franc. matte

Pistacia lentiscus lentyszek, drzewo mastyksowe


narra

pterokarpus sandałowy, sandalin, Pterocarpus santalinus


pezón

łac. pediciolus zdrobnienie od łac. pes, pedis + -on


toba

Onopordum acanthium, popłoch pospolity, oset


pistilo

Un pistilo está formado por uno o varios carpelos.

Słupek składa się z jednego lub kilku owocolistków.


azucena

arab. Hiszp. asussána < arab. أَلْ + سَوْسَنَةٌ (as-sausanah)


azulejo

(1.1) zob. azul < arab. لازورد
(1.2) arab. ال + زليج (az-zulayǧ)

Centaurea cyanus, chaber bławatek, modrak


charneca

prawdopodobnie z port. charneca → teren jałowy


balsa

słowo pochodzące z któregoś z języków mieszkańców Półwyspu Iberyjskiego sprzed romanizacji


galio

(1.1) łac. gallus → kogut, łacińskie tłumaczenie nazwiska odkrywcy tego pierwiastka: P. E. Lecoq de Boisbaudran (coq)


avocado

(1.1-2) przypuszczalnie z języka Karaibów aohuicate lub avoka


gladiola

(Meksyk, Nikaragua, Portoryko i Wenezuela) mieczyk, gladiola


aloe

równoważna forma áloe - bliższa swemu etymologicznemu źródłu - jest preferowana w języku literackim


zinnia

od nazwiska niemieckiego lekarza i botanika, Johanna Gottfrieda Zinna (1727-1759)


cebada

łac. cibāta, forma żeńska imiesłowu biernego czasu przeszłego od cibāre → karmić, tuczyć


semilla

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-semilla.wav


jazmín

z arabskiego Hiszpanii yas(a)mín < arab. ياسمين (yāsamīn) < pers. yāsaman


epidermis

łac. epidermis < gr. ἐπιδερμίς (epidermís)

tener la epidermis fina, tener la epidermis sensible


ambrosía

gr. ἀμβροσία < gr. ἄμβροτος (ámbrotos) → nieśmiertelny, boski


durazno

hacer el durazno

(Wenezuela) pośredniczyć jako poczta między narzeczonymi

stosowanie tej nazwy owocu nie jest dokładnie rozgraniczone; w Hiszpanii oznacza odmianę brzoskwini o twardej skórce bez meszku i o miąższu przylegającym silnie do pestki, natomiast w większości krajów Ameryki odnosi się do brzoskwini zwyczajnej; dla wyjaśnienia należy sprawdzić w tabelce: kolumna Fruto de la especie Prunus persica ilustruje użycie tego słowa w różnych krajach hiszpańskojęzycznych do owocu mającego skórkę z meszkiem; kolumna Variante de piel lisa odnosi się do owoców o skórce bez meszku.

(Wyspy Kanaryjskie i Ameryka) brzoskwinia (drzewo)

(Wyspy Kanaryjskie i Ameryka) brzoskwinia (owoc)


soja

inny zapis stosoway w Ameryce Łacińskiej (poza regionem Río de la Plata): soya


mijo

(1.1-2) łac. milĭum
(2.1-3) zrost: mi hijo → mój synu


alquequenje

arab. Hiszp. الكاكنج (al-kākanǧ) < arab. كاكنج (kākanǧ) < pers. کاکنج (kâknaǧ)


canónigo

Valerianella locusta, roszponka, roszpunka


té de los jesuitas

Chenopodium ambrosioides, komosa piżmowa, herbata jezuicka


acelga

z arabskiego Hiszpanii assílqa < arab. silqah < gr. Σικελή (Sikelḗ) → sycyljanka

Beta vulgaris subsp. cicla L., boćwina szerokoogonkowa


alfalfa

arab. Hiszp. alfáṣfaṣa < arab. ال + فصفصة (al-fíṣfiṣa, al-fáṣfaṣa) < pers. اسپست (espest, aspest)


florecer

Esta planta florece ya en marzo.


narciso

(1.1-2) łac. narcissus < gr. νάρκισσος (nárkisos)


sisal

(Wenezuela) Agave sisalana, agawa sizalowa


ahuehuete

Taxodium mucronatum, cypryśnik meksykański ( wodny starzec)


sabina

Juniperus sabina, jałowiec sabiński, jałowiec sawina


cilantro

łac. coriandrum < gr. κορίανδρον (koríandron)


nogal

Juglans regia, orzech włoski, drzewo orzechowe

Los nogales injertados dan más nueces.

Drzewa orzechowe zaszczepione dają więcej orzechów.


teca

(1.1) tagal. ticla
(1.2-3) gr. θήκη (thḗkē) → skrzynka


carpelo

gr. καρπός → owoc


zurrón

Chenopodium bonus-henricus, komosa strzałkowata


zurrón de pastor

Capsella bursa-pastoris, tasznik pospolity


guaraná

pochodzenia amerykańskiego; por. guaraní

(Boliwia, Paragwaj i Ameryka Centralna) Paullinia cupana, paulinia guarana, guarana, gwarana, cierniopląt


asir

o roślinach: zakorzeniać się, zapuszczać korzenie, przyjmować się


rosal

En mi jardín abundan rosales de todos los colores.

Mój ogród obfituje w róże wszelkiego koloru.


alerce africano

Tetraclinis articulata, cyprzyk czteroklapowy


aliso

(1.2) łac. *alyssum < gr. ἄλυσσον (álysson)


grama

(Argentyna, Boliwia, Honduras, Peru i Urugwaj) gramilla


corimbo

łac. corymbus < gr. κόρυμβος (kórymbos) → szczyt, kraniec


rododendro

łac. rhododendron < gr. ῥοδόδενδρον (rhodódendron) < gr. ῥόδον + δένδρον (rhódon + déndron) → róża + drzewo

Rhododendron, różanecznik, azalia, rododendron


mahonesa

(1.1) franc. mayonnaise
(1.2) od nazwy miasta Mahón na Minorce
(1.3) (2.1) ż od mahonés


palta

(Argentyna, Chile, Peru i Urugwaj) awokado, smaczliwka (owoc)


curo

por. cura → (Kolumbia) awokado, smaczliwka (owoc)


alhelí

arab. Hiszp. الخيري (al-ḫayrī) < arab. خيري (ḫīrī) < pers. خیری (xiri)

forma równoważna rzadziej spotykana: alelí


gerbera

od nazwiska niemieckiego botanika Traugotta Gerbera


gladiolo

(Meksyk, Nikaragua, Portoryko i Wenezuela) gladiola

forma równoważna zachowująca etymologiczny akcent, dziś rzadziej stosowana: gladíolo


geranio

por. pelargonio → pelargonia
zobacz też: Indeks:Hiszpański - Rośliny


colocasia

łac. colocasĭa < gr. κολοκασία (kolokasía)


serpol

Thymus serpyllum, macierzanka, macierzanka piaskowa


crisantemo

łac. chrysanthĕmum < gr. χρυσάνθεμον < gr. χρυσός + ἄνθεμον → złoto + kwiat


siringa

(Argentyna, Boliwia i Peru) kauczukowiec brazylijski


runa

(1.1-2) p.łac. runa < goc. rûna
(2) z języka keczua

(Argentyna i Boliwia) rodzaj małego ziemniaka


berza

p.łac. virdia + virdĭa, n lm od virdis < łac. virĭdis


zumaque

arab. Hiszp. summáq < arab. summāq < aram. summāq → czerwony, ze względu na kolor nasion


mora azul

Vaccinium corymbosum borówka wysoka, borówka amerykańska


camote

wilec ziemniaczany, batat, patat, słodki ziemniak


bróculi

z trzech form równoważnych w użyciu ta jest rzadko stosowana; najczęściej spotyka się formę brócoli, a dość często spotyka się formę czysto hiszpańską brécol


brócoli

z trzech form równoważnych w użyciu ta jest najczęściej stosowana; natomiast forma bróculi jest obecnie rzadko stosowana, a spotykana jest dość często forma czysto hiszpańska brécol; regionalna forma brócol jest spotykana w Aragonii i w prowincji Álava


ñame

słowo pochodzące z języka grupy plemion Fulbe, zamieszkującej Afrykę Zachodnią: nyami → jeść


ajenjo

łac. absinthium < gr. ἀψίνθιον (apsínthion)


bruño

(1) łac. *prunĕum < łac. prunum → śliwa (owoc)

rodzaj czarnej śliwy zbieranej w północnej Hiszpanii


adelfa

arab. Hiszp. addífla < arab. diflà < gr. δάφνη (dáfnē) → wawrzyn


fucsia

(1.1) od nazwiska niemieckiego botanika Fuchsa


ova

wyraz zwykle spotykany w liczbie mnogiej: „ovas”


salgar

(2.1) prarom. *salicāre < łac. sălix, sălĭcis → wierzba


alcaparra

arab. Hiszp. الكبر (alkappárra) < łac. capparis < gr. κάππαρις (kápparis)


erizón

Echinospartum horridum, janowiec sterczący


penco

(Andaluzja i Ameryka) mięsisty liść (np. kaktusa, agawy)


caña de azúcar

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Akhram-caña de azúcar.wav


estragón

franc. estragon < arab. ṭarẖūn < gr. δράκων (drákōn) → smok


salguero

(1.1) łac. *salicarĭus < łac. salix, salĭcis → wierzba


oruga

Eruca vesicaria, rokietta siewna, rukola


pancracio

(1.2) łac. pancratium < gr. παν (pan) + gr. κρατύς (kratýs) → wszystko + mocny, potężny

Pancratium maritimum, pankracjum nadmorskie


copihue

mapudungun kopiwe - nazwa owocu tej rośliny, której nazwa brzmi kolkopiw

El copihue rojo es la flor de la sangre, el copihue blanco es la flor de la nieve.

Plątawa różowa to kwiat krwi, plątawa biała to kwiat śniegu.

Pablo Neruda, Confieso que he vivido, s. 14, Unidad Editorial, Madrid 1999, ISBN 84-8130-199-X


yerba

yerba mate / yerba de los jesuitas / yerba del Paraguay


morga

Anamirta cocculus L. rybitrutka indyjska


mielga

(1.1) śr.łac. melĭca < łac. Medĭca herba → trawa pochodząca z Medii


higuera

higuera chumba / higuera de pala / higuera de tuna

higuera de Egipto / higuera loca / higuera moral / higuera silvestre

drzewo figowe, figowiec pospolity, Ficus carica


hortensia

n.łac. Hortensia < franc. Hortense - od imienia damy, której zadedykował kwiat tej rośliny przyrodnik francuski Philibert Commerson, który przywiózł tę roślinę z Chin.


hepático

łac. hepatĭcus < gr. ἡπατικός (hēpatikós)


alubia

arab. Hiszp. allúbya < arab. lúbiyā' < pers. lubeyā


frijol

zob. frejol - zmiana samogłoski nieakcentowanej e>i

(Ameryka) Phaseolus vulgaris fasola (roślina)


frejol

łac. faseŏlus < gr. φάσηλος (phásēlos) > ulega zmianom pod wpływem języka Mozarabów: *brísol lub *gríjol → groszek


manzanilla

Chamaemelum nobile rumian rzymski, rumianek


agalla

(Kuba) Randia aculeata, krzew z rodziny marzanowatych


papayo

Carica papaya melonowiec właściwy, papaya


gamón

Asphodelus L złotogłów, asfodel, złotowłos


cordobán

(Kuba) Tradescantia spathacea reo meksykańskie


asafétida

Ferula assa-foetida, zapaliczka cuchnąca


hipérico

łac. hyperĭcum < gr. ὑπερικόν (hyperikón)


diente de león

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-diente de león.wav


cinia

od nazwiska niemieckiego lekarza i botanika, Johanna Gottfrieda Zinna (1727-1759)


palinología

gr. παλύνειν (palýnein) → rozrzucać, rozsiewać + hiszp. -logía


orégano

łac. orīganum < gr. ὀρίγανον (oríganon)
źródłosłów dla ang. oregano

lebiodka pospolita, oregano, Origanum vulgare L.


zarzaparrilla

hiszp. zarza (→ jeżyna) + parrilla (zdrobn. od parra → winorośl)

źródłosłów dla ang. sarsaparilla, katal. sarsaparrella, port. salsaparrilha i sarçaparrilha, wł. salsapariglia


corola

corola cigomorfa/corola zigomorfa/corola irregular


anea

prawdopodobnie od arab. Hiszp. annáyifa < arab. nā'ifah → to, co wystaje, sterczy


paraguayo

Prunus persica var. platycarpa brzoskwinia płaskoowocowa


triguero

Asparagus acutifolius szparag ostrolistny


acedía

(1.1-3) łac. acidĭa < gr. ἀκηδία (akēdía) → niedbalstwo


empeine

(1.1) łac. pecten
(1.2-3) hiszp. en- + peine
(1.4) śr.łac. impedīgo

Marchantia polymorpha porostnica wielokształtna