ambos

Conozco a ambas hermanas.


ge

…w funkcji dopełnienia dalszego; zob. se


te

forma słaba zaimka osobowego 2. os. lp (tú lub vos) w funkcji dopełnienia bliższego → ciebie, cię

Te quiero.

forma słaba zaimka osobowego 2. os. lp (tú lub vos) w funkcji dopełnienia dalszego → tobie, ci

Te lo diré.

forma słaba zaimka osobowego 2. os. lp (tú lub vos) w postaci zaimka zwrotnego → się

Vístete, que nos vamos ya.


os

(Andaluzja, Wyspy Kanaryjskie i Ameryka) los m, las ż

(Andaluzja, Wyspy Kanaryjskie i Ameryka) les, se

(Andaluzja, Wyspy Kanaryjskie i Ameryka) se

w pozycji enklitycznej trybu rozkazującego 2. os. lm powoduje utratę przyrostka „-d”: levantar > levantad > levantaos (postać zwrotna „levantarse”)

(Hiszpania) forma słaba zaimka osobowego 2. os. lm (vosotros/as) w funkcji dopełnienia bliższego → was

Os vimos ayer.

(Hiszpania) forma słaba zaimka osobowego 2. os. lm (vosotros/as) w funkcji dopełnienia dalszego → wam

Os dije que no lo hicierais.

Mówiłem/am wam, żebyście tego nie robili.

¿Os gustan las películas de aventuras?

Lubicie (= podobają się wam) filmy przygodowe?

(Hiszpania) forma słaba zaimka osobowego 2. os. lm (vosotros/as) w postaci zaimka zwrotnego → się

Apresuraos o llegaremos tarde.


las

forma słaba zaimka osobowego 3. os. ż lm (ellas) w funkcji dopełnienia bliższego → je

— ¿Has visto a mis hermanas? — Sí, las he visto.

Widziałeś/aś moje siostry? — Tak, widziałem/am je.


se

forma słaba zaimka osobowego 3. os. lp i lm (él, ella, ello, ellos/as lub grzecz. usted, ustedes) w funkcji dopełnienia dalszego → jemu, mu, jej, im, państwu

¿Has enviado el paquete a tu tío? — Sí, se lo he enviado.

Wysłałeś/aś paczkę swemu wujowi? — Tak, wysłałem/am mu ją.

forma słaba zaimka osobowego 3. os. lp i lm (él, ella, ello, ellos/as lub grzecz. usted, ustedes) w postaci zaimka zwrotnego → się

Mi hermana se baña tres veces al día: eso ya es una exageración.

Moja siostra kąpie się trzy razy dziennie: to już jest przesada.

w zdaniach bezosobowych, zależnie od znaczenia czasownika, może odpowiadać formom bezosobowym czasownika

No se sabe cómo ha ocurrido el accidente.

Nie wiadomo, jak się zdarzył ten wypadek.

Se dice que su padre los abandonó cuando eran muy pequeños.

Mówią/powiadają (ludzie), że ich ojciec porzucił ich, gdy byli bardzo małymi dziećmi.


ti

nie należy stawiać akcentu graficznego nad [i] w odróżnieniu od podobnych form zaimków „mí” i „sí”

forma mocna zaimka osobowego 2. os. lp (tú) w funkcji dopełnienia przyimkowego → tobie, ciebie, tobą

No quiero trabajar para ti.

Te lo digo a ti porque sé que lo comprenderás.

Mówię to tobie, bo wiem, że ty to zrozumiesz.

forma mocna zaimka osobowego 2. os. lp (tú) w funkcji dopełnienia przyimkowego zwrotnego → siebie, sobie, sobą

En la entrevista de trabajo te pedirán que digas unas cuantas frases acerca de ti.

Podczas rozmowy o pracę poproszą cię, abyś powiedział/a kilka zdań o sobie.


nos

w pozycji enklitycznej czasownika w formie 1. os. lm (zwykle w trybie rozkazującym) powoduje utratę końcowej spółgłoski „s”: levantar > levantemos > levantémonos (postać zwrotna „levantarse”)

forma słaba zaimka osobowego 1. os. lm (nosotros/as) w funkcji dopełnienia bliższego → nas

Nos vieron contigo.

forma słaba zaimka osobowego 1. os. lm (nosotros/as) w funkcji dopełnienia dalszego → nam

Nos dijeron que vendrías.

forma słaba zaimka osobowego 1. os. lm (nosotros/as) w postaci zaimka zwrotnego → się

Nos hemos peleado por una pequeñez.


algo

tener algo en el pico de la lengua, tener algo en la punta de la lengua

Hiciste algo terrible.


le

fenomen zwany leísmo, polegający na nadużywaniu formy „le” w przypadku, gdy powinien zostać użyty zaimek dopełnienia bliższego „lo” lub „la” (analogicznie do loísmo i laísmo); z powodu powszechnego występowania odstępstwo to jest dziś dopuszczane w języku starannym (leísmo aceptado), lecz tylko w odniesieniu do podmiotu rodzaju męskiego (lo vi = le vi, ale la vi = le vi)

forma słaba zaimka osobowego 3. os. lp (él, ella, ello, usted) w funkcji dopełnienia dalszego → jemu, mu, jej, panu, pani

No le digas que lo hice yo.

Nie mów mu/jej, że to ja to zrobiłem/am.

¡Señor! ¿Quiere que le ayude?

forma słaba zaimka osobowego 3. os. m lp (él) w funkcji dopełnienia bliższego → jego, go, pana


que

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-que.wav

nie mylić z: qué

Es la ciudad que conozco muy bien.


me

forma słaba zaimka osobowego 1. os. lp (yo) w funkcji dopełnienia bliższego → mnie

Me vio con otro y pensó que le engañaba.

Widział mnie z innym i pomyślał, że go zdradzam.

forma słaba zaimka osobowego 1. os. lp (yo) w funkcji dopełnienia dalszego → mnie, mi

Dime qué te pasó.

forma słaba zaimka osobowego 1. os. lp (yo) w postaci zaimka zwrotnego → się

Últimamente me acuesto demasiado tarde.


vos

por. tú

odnosi się do podmiotu w lp (por. tú) lub w lm (por. vosotros • vosotras)


uno

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-uno.wav


les

forma słaba zaimka osobowego 3. os. lm (ellos, ellas, ustedes) w funkcji dopełnienia dalszego → im, ich, państwu

Envíales las invitaciones a la fiesta.

Les pedí que vinieran a la reunión.

Poprosiłem/am ich, aby przyszli na spotkanie.

¿Les puedo ayudar en algo?


la

przed nazwami liter „a”, „hache”, „alfa”: la hache, la alfa

przed imionami żeńskimi, kiedy używa się rodzajnika: la Ana que conocemos

przed skrótowcami rodzaju żeńskiego; la APA

przed rzeczownikami oznaczającymi osoby różnej płci, lecz mających tylko jedną końcówkę dla obu rodzajów: la árabe

również przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego niedawno wcielonymi do języka, nawet gdy mają one różne końcówki: la árbitra

przed toponimami rodzaju żeńskiego uzus waha się:
:#* przed nazwami kontynentów przeważnie stosuje się formę „el”: el África
:#* przed nazwami miast i krajów zachowuje się przeważnie formę „la”: La Haya

forma słaba zaimka osobowego 3. os. ż lp (ella) w funkcji dopełnienia bliższego → ją, jej

— ¿La conoces? — No, no la conozco.


él

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-él.wav

nie mylić z: el (rodzajnik)

Él no te ama.

Lo vi con otra.

Le mandé una carta.

¿Le mandaste la carta? — Sí, se la mandé.

Wysłałeś/aś mu list? — Tak, wysłałem/am mu go.


adónde

¿Adónde van nuestros hijos?


tú

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-tú.wav

nie mylić z: tu (przymiotnik dzierżawczy)

Tú eres el mejor.

Te he visto con otra.

Te dije que lo haría.

Lo haré por ti.

Contigo iré al fin del mundo.


cuánto

¿Cuántos idiomas hablas?

W ilu językach mówisz? (= Ile języków znasz?

No sé cuántos idiomas habla este hombre.

¡Cuántos idiomas habla este hombre! ¡Es increíble!

Iloma językami włada ten człowiek! To nie do wiary!


cuánto

¡Cuánto te quiero!


cómo

nie mylić z: como

¿Cómo pudiste hacerme eso?


usted

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-usted.wav

głównie spotykane w Bogocie; „tú” jest także używane, ale niemal wyłącznie w stosunku do rodziny czy bliskich przyjaciół

¿Cómo se llama usted?


este

(1-2) łac. iste
(3.1) franc. est < ang. east

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-este.wav

Aquel coche es de mi hermano, y este es mío.

Tamten samochód należy do mojego brata, a ten jest mój.


ellos

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-ellos.wav

Ellos son argentinos.

Los vi cuando se marchaban.

Les dije que se marcharan.


ellas

Ellas son italianas.

Las vi cuando se marchaban.

Les dije que se marcharan.


nosotras

forma żeńska zaimka osobowego 1. os. lm (nosotros)

Nosotras, las mujeres, tenemos que luchar por nuestros derechos.

My, kobiety, musimy walczyć o nasze prawa.


nosotros

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-nosotros.wav

forma żeńska: „nosotras”

¡Ven con nosotros!

Nos invitaron a su casa.


qué

nie mylić z: que

¿Qué haces?


todo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-todo.wav

Todos lo vimos


tuyo

Mis notas no son malas, pero las tuyas son aún mejores.

Moje oceny nie są złe, ale twoje są jeszcze lepsze.


mío

Tu gorra es roja, y la mía es blanca.

Twoja czapka jest czerwona, a moja jest biała.


yo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-yo.wav

(podmiot) Tú y yo somos amigos.

(dopełnienie bliższe) Me vio con otro y pensó que le engañaba.

(dopełnienie dalsze) No me hables de eso.

(dopełnienie przyimkowe) No hables mal de mí.

(…zwrotne) Escribí unas cuantas frases sobre mí en la encuesta.

W ankiecie napisałem/am kilka zdań o sobie.

(…z przyimkiem con) ¡Cásate conmigo!

kobieta) Ożeń się ze mną! (mężczyzna) Wyjdź za mnie!

(zaimek zwrotny) Hoy me he despertado muy tarde.


nuestro

Mientras que vuestro perro destrozaba las almohadas, el nuestro llenaba todo el salón de barro.

Podczas gdy wasz pies niszczył poduszki, nasz nanosił błoto do salonu.


alguno

przed rzeczownikiem rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej przybiera formę algún

zobacz też: algunos

¿Alguno de vosotros estudió Bellas Artes?

¿Tienes alguna pregunta?

Conozco a algunos, pero no a todos.

Algún día comprenderás lo que te he dicho.

Pewnego dnia zrozumiesz to, co ci powiedziałem/am.


ella

por. usted → grzecz. pani (Pani)

(podmiot) Ella no sabe nadar.

(dopełnienie bliższe) ¿La has visto?

(dopełnienie dalsze) Le contesté por correo electrónico.

Odpowiedziałem/am jej pocztą elektroniczną.

(dopełnienie przyimkowe) Mi regalo es para ella.

(…zwrotne) Mi hermana solo se preocupa de sí misma.

(…z przyimkiem con) Siempre recordaré con alegría el día en que me casé con ella.

Zawsze będę z radością wspominał/a dzień, w którym się z nią ożeniłem/am.

(zaimek zwrotny) Las fervientes fans se emocionaron cuando su ídolo salió a la escena.

Zagorzałe fanki się wzruszyły, gdy ich idol wszedł na scenę.


ese

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-ese.wav

zobacz też: este • ese • aquel


nada

de nada

1. (jako odpowiedź na podziękowanie) nie ma za co

Nada espero. Nada temo. Soy libre.

Nie oczekuję niczego. Nie boję się niczego. Jestem wolny.

No sé nada de Linux, y me gustaría aprender a usarlo.

Nie wiem nic o Linuksie i chciałbym nauczyć się go używać.


alguien

Quiero llegar a ser alguien en la vida.


sí

(1.1) łac. sibi < C. od łac. sui
(2.1) (3.1) łac. sic

Este hombre es muy egoísta: sólo piensa en sí.

Ten człowiek jest wielkim egoistą: myśli tylko o sobie.


nadie

Nadie responde a mi pregunta.


vuestro

Si la vuestra es (la) campeona de Europa, nuestra selección de fútbol será (la) campeona del mundo.

Skoro wasza jest mistrzem Europy, nasza reprezentacja piłki nożnej zostanie mistrzem świata.


cuándo

¿Cuándo vendrás?

No sé cuándo podré ir a tu casa.

Nie wiem, kiedy będę mógł/mogła przyjść do ciebie.


los

forma słaba zaimka osobowego 3. os. m lm (ellos) w funkcji dopełnienia bliższego → ich, je

¿Los conoces?

Coge estos libros y colócalos en la estantería.

Weź te książki i umieść je w biblioteczce.

¿Puedes colocarlos en la estantería?

Ganarás mucho espacio colocándolos en la estantería.

Zyskasz dużo miejsca, umieszczając je w biblioteczce.


ello

w języku dzisiejszym zaimek ten jest wypierany przez zaimki wskazujące „esto”, „eso”

Intentaré terminar este trabajo en cuanto tenga tiempo para ello.

Postaram się skończyć tę robotę, jak tylko będę miał/a na to czas.


suyo

jego, jej, ich, pana, pani, pański, swój

Yo iré en mi coche y mis padres en el suyo.

Ja pojadę swoim samochodem a moi rodzice swoim.

(Wyspy Kanaryjskie, Ameryka i zachodnia Andaluzja) wasz, swój


quien

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-quien.wav

nie mylić z: quién

(przeważnie w odniesieniu do osób) kto, który

Quien lo conoce sabe que es incapaz de cometer tamaña barbaridad.

Kto go zna, wie, że jest on niezdolny do popełnienia takiej potworności.


quién

nie mylić z: quien

¿Quiénes sois?


ninguno

– ¿Quiénes de estos estudiantes lograron aprobar el examen? – Ninguno.

Którzy z tych studentów zdołali zaliczyć egzamin? – Żaden.


esto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-esto.wav

¿Quién hizo esto?


éste

Ésta cocina, y aquella no.


vosotros

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-vosotros.wav


eso

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-eso.wav

wskazuje na rzeczy lub fakty bliższe odbiorcy komunikatu lub z nim związane


aquel

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-aquel.wav

formy rodzaju męskiego i żeńskiego z akcentem graficznym stosujemy, gdy kontekst jest niejasny, a to w przypadkach tych czasowników, których forma jest równa formie jakiegoś rzeczownika; por. aquél vino → tamten przyszedł // aquel vino → tamto wino

Aquel hombre no se parece al de la foto.

Tamten człowiek nie jest podobny do tego ze zdjęcia.


cuál

¿Cuál de estos dos coches te gusta más?

Który z tych dwóch samochodów bardziej ci się podoba?

¿Cuál es tu número de teléfono?

No sé cuál elegir.


cuál

No sé cuál coche elegir.


lo

(2.2, 3.1) łac. illum, B. od zaimka ille

forma słaba zaimka osobowego 3. os. m lp (él) w funkcji dopełnienia bliższego → jego, go, niego

Cuando lo vi el año pasado, trabajaba de taxista.

Kiedy go widziałem/am w zeszłym roku, pracował jako taksówkarz.

forma słaba zaimka osobowego 3. os. n lp (ello) w funkcji dopełnienia bliższego → to, tamto, tego, tamtego

— ¿Quién te dijo que vendría? — Me lo dijo tu mujer.

Kto ci powiedział, że przyjdę? - Twoja żona mi to powiedziała.


mí

mimo że jest jednosylabowy, wyraz mí nosi akcent graficzny (tilde diacrítica), aby nie mylić go z przymiotnikiem dzierżawczym „mi”

forma mocna zaimka osobowego 1. os. lp (yo) w funkcji dopełnienia przyimkowego → mnie, mną

Hazlo por mí.

No te rías de mí.

El profesor se apiadó de mí y no me castigó por no traer los deberes hechos.

Nauczyciel zlitował się nade mną i nie ukarał mnie za nieodrobienie zadań domowych.

forma mocna zaimka osobowego 1. os. lp (yo) w funkcji dopełnienia przyimkowego zwrotnego → siebie, sobie, sobą

Escribí unas cuantas frases sobre mí en la encuesta.

W ankiecie napisałem/am kilka zdań o sobie.


ustedes

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-ustedes.wav

¿Qué desean ustedes?

Esos libros son para ustedes, y este, para mí.

Tamte książki są dla panów / pań / państwa, a ta dla mnie.

, (Wyspy Kanaryjskie, zach. Andaluzja) wy

¡Niños, a clase! ¿No han oído ustedes el timbre?

Dzieci, na lekcję! Nie słyszeliście dzwonka?

Tamte książki są dla was, a ta dla mnie.


algunos

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-algunos.wav

Hubo muchos heridos, algunos muy graves.

Było wielu rannych, niektórzy bardzo ciężko.


cualquiera

Cualquiera puede hacerlo.

¿Qué coche quieres comprar? - Cualquiera.

Jaki samochód chcesz kupić? - Jakikolwiek.


mía

arab. مِئَةٌ (miʾah, marokańskie mya) → sto

forma ż lp zaimka dzierżawczego 1. os. lp (mío) → moja


tuya

forma ż lp zaimka dzierżawczego 2. os. lp (tuyo) → twoja


quienquiera

ktokolwiek, byle kto, kto bądź, obojętnie kto

Puedes querer a quienquiera.


lo que

Mi novia estaba vestida de negro, lo que le añadía encanto.

Moja narzeczona była ubrana na czarno, co dodawało jej uroku.