zigoto

zalecana forma równoważna, częściej spotykana: „cigoto”


zuavo

franc. zouave < arab. زَوَاوِيّ w Algerii (zwāwī) ^([potrzebna transkrypcja na arabski]), od nazwy berberyjskiego plemienia Zwāwa


dinasta

łac. dynasta ← gr. δυνάστης → książę, pan


arqueólogo

gr. ἀρχαιολόγος


post-

zaleca się stosowanie formy pos-, z wyjątkiem sytuacji, gdy następny formant słowotwórczy zaczyna się od litery s (np. postsocialismo)


alpaca

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


peca

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od pecar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od pecar


solare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od solar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od solar


monzón

port. monção < arab. موسم (mausim) < arab. وسم (wásama)

dawniej spotykany również w rodzaju żeńskim: la, una monzón

zobacz też: ciclón • huracán • monzón • tifón


foto

Nos enseñó las fotos de su boda.

Pokazał/a nam zdjęcia ze swego ślubu/wesela.


vaquero

Las costumbres vaqueras son poco concocidas.

Ponte la falda vaquera.


vaquero

Estos vaqueros van muy bien con esta camisa.

Te dżinsy pasują bardzo dobrze do tej koszuli.


humedecer

La crema que me he comprado humedece la piel en exceso.

Krem, który kupiłem/am, zbytnio nawilża skórę.


disturbio

Ayer se produjeron graves disturbios entre policías y manifestantes en la periferia de París.

Wczoraj doszło do poważnych rozruchów między policjantami a manifestantami na peryferiach Paryża.


ufanarse

nie należy mylić z czasownikiem „afanarse”, którego dopełnienia wprowadzane są przez przyimek „en”


lace

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od lazar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od lazar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od lazar


lega

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od legar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od legar


monstruo

Este hombre es un monstruo jugando al billar.


villano

łac. villanus → mieszkaniec gospodarstwa poza miastem


duna

Estas dunas son de arena blanca.


ululare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od ulular

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od ulular


vanagloria

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od vanagloriarse – se vanagloria


abato

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od abatir


arquitecto

łac. architectus < gr. ἀρχιτέκτων (architektōn)


honda

David usó una honda para derrotar a Goliat.

Dawid użył procy, aby zwyciężyć Goliata.


cito

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od citar


peco

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od pecar


hundo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od hundir


pedo

Después de comer, el abuelo se sentaba delante de la tele y se tiraba pedos mientras veía el telediario.

Po obiedzie dziadek siadał przed telewizorem i puszczał bąki oglądając dzienik telewizyjny.

odlot, upojenie (alkoholem lub narkotykami)

(w użyciu przydawkowym) naćpany, zachlany


sorbo

popicie, łyknięcie (wciągając płyn do ust, np. słomką)


sorbo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od sorber


rumore

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od rumorar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od rumorar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od rumorar


decline

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od declinar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od declinar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od declinar


notes

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od notar


samba

w niektórych krajach Ameryki występuje również w rodzaju męskim


aumento

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od aumentar


insulina

od ínsula → wysepka: wysepki Langerhansa / wysepki trzustkowe: wydzielają ten hormon


columpio

Este chico se torció el tobillo al saltar del columpio.

Ten chłopak wywichnął sobie nogę w kostce skacząc z huśtawki.


columpio

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od columpiar(se)


tango

(1.1-4) przypuszczalnie pochodzenia ekspresywnego

(1.5) daw. 1. os. lp ter. trybu oznajmującego (indicativo) od tañer (współcz. „taño”) < łac. tangĕre

(Asturia, León, Palencia i Zamora) tarusa

zabawa ludowa pochodzenia afrykańskiego, popularna w niektórych krajach amerykańskich

rodzaj instrumentu używanego przez honduraskie plemiona indiańskie, polegający na uderzaniu w skórę założoną na jeden z końców wydrążonego pnia

gra polegająca na strącaniu monety z drewnianego, walcowego klocka za pomocą metalowego dysku


tango

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od tangar


jineta

hiszp. jinete
źródłosłów dla pol. żeneta

forma równoważna: „gineta”

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki

sposób jazdy konnej w krótkich strzemionach z nogami w pozycji pionowej od kolana w dół

(Andaluzja i Ameryka) amazonka, kawalerzystka

krótka lanca z pomponem, odznaka kapitana piechoty


mura

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od murar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od murar


compito

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od competir


poner los cuernos

Cuando ella se enteró de que su marido le ponía los cuernos, pidió el divorcio.

Gdy ona dowiedziała się, że jej mąż przyprawiał jej rogi, wystąpiła o rozwód.


mendiga

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mendigar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od mendigar


mendigo

De cuando en cuando daba limosna al mendigo que solía sentarse en la esquina de su casa.

Od czasu do czasu dawał/a jałmużnę żebrakowi, który miał zwyczaj siedzieć na rogu jego/jej domu.

¿Cuándo te vas a cortar esas greñas, que pareces un mendigo?

Kiedy w końcu obetniesz sobie te kołtuny, bo podobnyś do żebraka?


mendigo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mendigar


fina

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od finar(se)

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od finar

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od finir

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od finir

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od finir


enterarse

Me enteré de tu boda por tu hermano.

Dowiedziałem/am się o twoim ślubie od twego brata.


civil

obywatelski, miejski, dotyczący obywateli lub mieszkańców miasta

El ayuntamiento de nuestra ciudad es un claro ejemplo de arquitectura civil moderna.

Ratusz naszego miasta jest doskonałym przykładem współczesnej architektury cywilnej (miejskiej).

El régimen era acusado de cometer crímenes atroces contra la población civil durante la guerra.

Reżim był oskarżany o popełnianie okrutnych zbrodni na ludności cywilnej podczas wojny.


mirra

łac. myrrha < gr. μύρρα (mýrra), wyraz ostatecznie zapożyczony z języków semickich, por. arab. مر (murr), hebr. מור (mur) / hebr. מר (mor)


José

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona

José disparó: el tigre rugió de nuevo tratando como de morderse el lomo, y de un salto volvió instantáneamente sobre Braulio.

José (Józef) wystrzelił: tygrys zaryczał ponownie, jakby usiłując ugryźć się w grzbiet, i momentalnie jednym skokiem wrócił w kierunku Braulio.

Jorge Ricardo Isaacs Ferrer, María, (1866)


portaviones

zaleca się stosowanie tego terminu, choć określenie portaaviones jest częściej spotykane


mediterráneo

La dieta mediterránea es muy saludable.

Dieta śródziemnomorska jest bardzo zdrowa.


CEE

Comunidad Económica Europea → EWG, Europejska Wspólnota Gospodarcza

Conferencia Episcopal Española → Konferencja Episkopatu Hiszpańskiego


enterar

nie mylić z: enterrar

częściej występuje w postaci zwrotnej: „enterarse (de algo)”

(Boliwia, Chile i północno-zachodnia Argentyna) zaokrąglać, uzupełniać, dopełniać, kompletować (przeważnie o sumie pieniędzy)

(Boliwia, Honduras, Kolumbia, Kostaryka, Meksyk i Nikaragua) płacić pieniędzmi


compañía

spółka; firma; przedsiębiorstwo; korporacja; towarzystwo


arriendo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od arrendar


arto

Hippophae rhamnoides, rokitnik zwyczajny


supersónico

zob. super- + łac. sonus → dźwięk + -ico


diácono

p.łac. diacŏnus < gr. διάκονος (diákonos) → sługa


cáncer

Muchos fumadores padecen de cáncer de pulmón.

Las drogas son el mayor cáncer de nuestros tiempos.

Narkotyki są największym rakiem naszych czasów.


cáncer

¿Cómo son las mujeres cáncer?


koala

rzadszy wariant zapisu, nienotowany w słownikach Królewskiej Akademii Hiszpańskiej: „coala”

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


finto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od fintar


dicha

łac. dicta < n lm od łac. dictum → szczęście, przeznaczenie


dicha

forma żeńska imiesłowu biernego (participio) od decir


dinamita

franc. dynamite < termin stworzony przez A. Nobla na podstawie gr. δύναμις (dynamis)


dinamita

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od dinamitar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od dinamitar


ladronzuelo

Tras una breve persecución, los agentes de policía redujeron y esposaron al ladronzuelo que había atracado una tienda a plena luz del día.

Po krótkim pościgu agenci policji obezwładnili i skuli złodziejaszka, który obrabował sklep w biały dzień.


guadaña

germ. *waith-, prawdopodobnie z goc. *𐍅𐌰𐌹𐌸𐍉 (*waiþo) → łąka, pastwisko; por. swn. weida, stnl weitha

por. rozón • címbara


guadaña

por. rozón • címbara

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od guadañar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od guadañar


ontología

gr. ὄν, ὄντος (on, óntos) → byt + -logía


Argelia

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Afryki


cráter

łac. crater → puchar, czara ← gr. κρατήρ (kratḗr)


fino

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od finar(se)

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od finir


mellizo

śr.łac. gemellicius + gemellicĭus ← łac. gemellus → bliźniak


táctica

gr. τακτική ← gr. τάσσειν → porządkować


táctica

gr. τακτική ← gr. τάσσειν → porządkować


catálisis

gr. κατάλυσις (katálysis) → rozpuszczenie, wykończenie


trastornar

trastornar el juicio, trastornar la cabeza

A esta mujer la trastornan los hombres guapos.

Tę kobietę oszałamiają przystojni mężczyźni.


biólogo

gr. βιολόγος


dinosaurio

gr. δεινός (deinós) → straszny + gr. σαῦρος (sauros) → jaszczur


tener olfato

Este hombre tiene olfato para los negocios.


Aristóteles

gr. Αριστοτέλης


etimología

łac. etymologĭa ← gr. ἐτυμολογία ← gr. ἔτυμος (étymos) → prawdziwy


supernova

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Astronomia


acrofobia

gr. ἄκρα → wierzchołek, czubek + hiszp. -fobia


antropólogo

gr. ἀνθρωπολόγος


chulo

Me compré un pantalón muy chulo.

No te pongas tan chulo, tío, que puedes cobrar.

Nie bądź taki cwany (= nie stawiaj się tak), koleś, bo możesz oberwać.


cierto

Esta noticia no es cierta.

Ciertos políticos no piensan más que en sus propios intereses.

Niektórzy politycy myślą tylko o swoich własnych interesach.


abacera

sklepikarka (małego sklepu z artykułami spożywczymi)


olfato

zobacz też: sentidos • vista • oído • olfato • gusto • tacto


calta

Caltha palustris


combine

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od combinar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od combinar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od combinar


cilindro

łac. cylindrus ← gr. κύλινδρος (kýlindros)


ande

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od andar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od andar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od andar


viva

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od vivar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od vivar

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od vivir

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od vivir

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od vivir


andas

(Boliwia, Chile, Gwatemala, Kolumbia i Peru) anda


andas

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od andar


sushi

słowo obce w j. hiszpańskim: należy je pisać kursywą lub ująć w cudzysłów


aerosol

El aerosol es enemigo de la atmósfera.


bebo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od beber


Los Ángeles

wbrew morfologii wyrazów składowych, rzeczownik ten występuje w liczbie pojedynczej.


darse prisa

Si no te das prisa, perderemos el tren.

Jeżeli nie pośpieszysz się, spóźnimy się na pociąg.


estar sobre aviso

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Związki frazeologiczne


anatema

dziś spotyka się przeważnie w rodzaju męskim: el anatema


carnicería

Compré esta carne en la carnicería de la esquina.

Kupiłem/am to mięso w sklepie mięsnym na rogu.

En el último examen de mates, el profesor hizo una verdadera carnicería: suspendió a toda la clase.

Na ostatnim egzaminie z matmy profesor zrobił prawdziwą masakrę: oblał całą klasę.


fiaba

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito imperfecto) trybu oznajmującego (indicativo) od fiar(se)

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przeszłego prostego (pretérito imperfecto) trybu oznajmującego (indicativo) od fiar(se)


endurecer

El gobierno ha decidido endurecer las penas por conducir en estado de ebriedad.

Rząd zadecydował zaostrzyć kary za prowadzenie w stanie nietrzeźwości.


babuino

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


enfadar

Con tus palabras has enfadado a tu padre.

Swymi słowami rozzłościłeś/aś (twojego) ojca.


bajeza

La bajeza de su proceder le granjeó muchos enemigos.

Podłość jego postępowania przysporzyła mu wielu wrogów.


abandono

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od abandonar


bacarrá

w Hiszpanii rzadziej używana jest forma bacará; nie mylić z: bácara


bacará

w Hiszpanii częściej używana jest forma bacarrá; nie mylić z: bácara


bostezo

De repente todos oyeron un sonoro bostezo.

Nagle wszyscy usłyszeli głośne ziewnięcie.


bostezo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od bostezar


satélite

łac. satelles, satellĭtis → lokaj, służący


adelantamiento

El adelantamiento indebido es la causa principal de accidentes de tráfico en las carreteras.

Nieprawidłowe wyprzedzanie jest główną przyczyną wypadków drogowych na szosach.


bádminton

ang. badminton ← od miejscowości Badminton, gdzie po raz pierwszy uprawiano ten sport


balido

beczenie, bek (owcy, kozy, daniela, jelenia itp.)


Eugenio

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona


afasia

gr. ἀφασία (afasía) → niemożność mówienia


azucarar

por. acaramelar • almibarar → pokrywać karmelem • pokrywać lukrem, lukrować


arriesgado

imiesłów bierny (participio) od arriesgar


cañón

Después del disparo, salió humo del cañón del fusil.

Po wystrzale wyszedł dym z lufy strzelby.

Este navío está equipado con dos cañones antiaéreos.

Ten okręt jest wyposażony w dwa działka przeciwlotnicze.


cañón

wystrzałowy, supra, niesamowity, wspaniały, zajebisty

Tu chica está cañón.


baladí

Es un asunto baladí y no merece nuestra atención.

To błaha sprawa i nie zasługuje na naszą uwagę.


estética

gr. αἰσθητικός (esthētikós) → odczuwalny


zampa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od zampar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od zampar


arrojo

Este hombre demostró un gran arrojo al enfrentarse con tres agresores.

Ten człowiek wykazał wielką odwagę stawiając czoła trzem napastnikom.


arrojo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od arrojar


Jeśli występuje w zdaniu jednocześnie znak zapytania i wykrzyknik, można je zapisać na jeden z trzech sposobów:
:: ¡¿Quién te has creído que eres?!
:: ¿¡Quién te has creído que eres!?
:: ¡Quién te has creído que eres?

¡¿Quién te has creído que eres?!

¿¡Quién te has creído que eres!?

¡Quién te has creído que eres?

odwrócony znak zapytania, stosowany w języku hiszpańskim na początku zdania pytającego

¿Hablas español?


Cristo

(1.1) łac. Christus < gr. Χριστός (Christós)

por. a. C., a. de C., d. C., d. de C.

Las ideas que Cristo nos legó son tan buenas que hubo necesidad de crear toda la organización de la Iglesia para combatirlas.

Idee, które Chrystus nam przekazał, są tak dobre, że zaszła potrzeba utworzenia całej organizacji Kościoła, aby je zwalczać.

Augusto Monterroso, Lo demás es silencio, ISBN 9788437606309, s. 163


bolardo

słupek, pachołek (uniemożliwiający dostęp pojazdów)


arrasar

również w użyciu nieprzechodnim, wprowadzając dopełnienie przyimkiem „con”

wyrównywać, wygładzać (powierzchnię czegoś)

równać z ziemią, burzyć, niszczyć, (o żywiołach) trawić

El terremoto arrasó toda la ciudad.

Trzęsienie ziemi zrównało z ziemią całe miasto.

Un incendio de gran magnitud ha arrasado hectáreas de bosque.

Pożar wielkich rozmiarów strawił hektary lasu.


arrasar

El nuevo disco de este cantante arrasó esta temporada.

Nowa płyta tego piosenkarza odniosła ogromny sukces w tym sezonie.


parodie

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od parodiar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od parodiar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od parodiar


arresto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od arrestar


fútbol

w Meksyku i Ameryce Środkowej stosuje się formę akcentowaną na ostatniej sylabie: futbol.

Nuestra selección de fútbol consiguió el campeonato del mundo, y no comoquiera, sino desplegando un juego muy técnico, controlando el balón durante todo el partido.

Nasza reprezentacja piłki nożnej zdobyła mistrzostwo świata, i to nie w jakikolwiek sposób, lecz rozwijając grę pełną techniki, kontrolując piłkę podczas całego meczu.

Los domingos siempre escucho los partidos de fútbol en mi transistor.

W niedziele zawsze słucham meczy piłkarskich (patrz kolokacje) na moim tranzystorze.

Los árbitros de fútbol deben unificar los criterios de actuación en los casos de conducta antideportiva de los futbolistas.

Sędziowie piłkarscy (patrz. kolokacje) powinni ujednolicić kryteria postępowania w przypadkach niesportowego zachowania się piłkarzy.


fabrique

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od fabricar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od fabricar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od fabricar


asterisco

gr. ἀστερίσκος


a ojo

zob. Indeks:Hiszpański – Związki frazeologiczne


até

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od atar


por zancas o por barrancas

na wszystkie sposoby, wszystkimi sposobami


vivir arrejuntado

żyć na kocią łapę, żyć na kartę rowerową

Vivimos arrejuntados desde hace diez años y no tenemos la menor intención de casarnos.

Żyjemy na kocią łapę od dziesięciu lat i nie mamy najmniejszego zamiaru brać ślubu.


cólera

łac. cholĕra ← gr. χολέρα ← χολή → żółć


cólera

łac. cholĕra ← gr. χολέρα ← χολή → żółć


asteroide

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Astronomia


intención

de buenas intenciones está empedrado el infierno

dobrymi chęciami piekło jest wybrukowane

No era mi intención hacerte daño.

Nie miałem/am zamiaru wyrządzić ci krzywdy.


austríaco

ta forma austríaco jest zalecana przez Królewską Akademię Hiszpańską; tolerowana jest forma austriaco


aro

En el último espectáculo circense, el domador ordenó a los tigres saltar a través de un aro de fuego.

W ostatnim cyrkowym spektaklu treser nakazał tygrysom skoczyć przez płonącą obręcz.

(Argentyna i Chile) kolczyk (na ucho, bez zwisającej ozdoby)

(Dominikana, Ekwador, Urugwaj i Wenezuela) pierścionek zaręczynowy


aro

(Boliwia, Chile i północna Argentyna) …używany do wstrzymania tańca i wskazania tanczerzom, aby wypili kufel (piwa) lub zaśpiewali, krzyżując ramiona


aro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od arar


zanca

śr.łac. zanca ← prawdopodobnie ze staroperskiego zanga → noga


austríaca

ta forma jest zalecana przez Królewską Akademię Hiszpańską; tolerowana jest forma austriaca


filma

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od filmar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od filmar


vacaciones

Las vacaciones escolares empiezan dentro de un mes.


chapotear

moczyć, nawilżać (uderzając czymś namoczonym)


broncearse

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Wakacje


bronceado

imiesłów bierny (participio) od broncear(se)


farero

La profesión de farero está en peligro de extinción.

Zawód latarnika jest zagrożony wyginięciem.


sombrilla

Sujeta bien esta sombrilla que no se la lleve el viento.

Umocuj dobrze ten parasol, żeby wiatr go nie zwiał.


bronceador

Quisiera una crema bronceadora de factor 8.

Chciałbym/Chciałabym krem do opalania z faktorem 8.


bronceador

No debes exponerte al sol sin protección de un buen bronceador.

Nie powinieneś wystawiać się na działanie słońca bez ochrony dobrego olejka do opalania.


interpretare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od interpretar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od interpretar


tarjeta gráfica

Tengo que comprar otra tarjeta gráfica para mi ordenador.

Muszę kupić inną kartę graficzną do mojego komputera.


abigarrado

imiesłów bierny (participio) od abigarrar


demando

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od demandar


roza

wrąb, rowek (w ścianie do rur, przewodów, kabli itp.)

chwasty, krzewy uzyskane jako wynik odchwaszczania


roza

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od rozar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od rozar


abito

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od abitar


tute

rodzaj gry polegającej na zebraniu wszystkich czterech króli lub jeźdźców z talii

zebranie czterech króli lub jeźdźców w grze, w której celem jest taka właśnie sytuacja

zebranie czterech osób mających wspólną cechę


laboro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od laborar


hala

(stosowany do ponaglania lub zagrzewania kogoś) dalej! hajda!

(wyraża zdziwienie, zaskoczenie) no nie!, no wiesz!


hala

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od halar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od halar


aborto

La postura de la Iglesia con respecto al aborto permanece inalterable.

Stanowisko Kościoła w sprawie aborcji pozostaje niezmienione.


aborto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od abortar


impresa

forma żeńska imiesłowu biernego (participio) od imprimir


unge

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ungir

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od ungir


gratis

Su amigo ganó en un concurso dos entradas gratis para el preestreno de la nueva película.

Jego/jej przyjaciel wygrał w konkursie dwa darmowe bilety na prapremierę nowego filmu.


gratis

Llamé por teléfono al servicio técnico, atendieron mi queja y me arreglaron la lavadora gratis.

Zadzwoniłem/am do serwisu technicznego, uwzględnili moją reklamację i naprawili mi pralkę za darmo.


estar en sus cabales

Tú no estás en tus cabales. ¡Casarte con esta mujer que te lleva veinte años!

Ty nie jesteś przy zdrowych zmysłach. Żenić się z tą kobietą, która jest starsza od ciebie o dwadzieścia lat!


balé

adaptacja foniczna wyrazu „ballet”


balé

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od balar


abasto

wyraz ten również występuje w liczbie mnogiej z tym samym znaczeniem co w liczbie pojedynczej


abasto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od abastar


loar

zobacz też spokrewnione etymologicznie wyrazy z rodziny laudar


desdeñar

No puedo creer que desdeñes el amor de un chico tan bueno solo porque es pobre.

Nie mogę uwierzyć, że odrzucasz miłość tak dobrego chłopca tylko dlatego, że jest biedny.


egoísta

El mundo en el que vivimos es muy egoísta.

Świat, w którym żyjemy, jest bardzo egoistyczny.


raro

łac. rarus (przymiotnik), łac. raro (przysłówek)


muse

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od musirse – se muse


despensa

łac. dispensus → administrowany, zaopatrzony


frecuente

En verano, las lluvias no son frecuentes en esta región.

Latem deszcze nie są częste w tym regionie.

El uso de la voz pasiva es más frecuente en francés que en español.

Stosowanie strony biernej jest częstsze we francuskim niż w hiszpańskim.

Son ya famosas sus frecuentes aventuras amorosas.

Są już głośne jego częste przygody miłosne.

Es muy frecuente encontrarse con escaleras mecánicas en centros comerciales, aeropuertos e intercambiadores de transporte público como el metro.

Bardzo często spotyka się ruchome schody w centrach handlowych, na lotniskach i dworcach komunikacji miejskiej, takiej jak metro.


frecuente

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od frecuentar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od frecuentar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od frecuentar


loa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od loar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od loar


desengaño

Mi amigo sufrió un gran desengaño amoroso con esta chica.

Mój kolega przeżył wielki zawód miłosny z powodu tej dziewczyny.


un grano no hace granero, pero ayuda al compañero

hiszp. grano + hacer + granero + ayudar + compañero

ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka; jedno ziarnko nie czyni spichlerza, ale pomaga towarzyszowi


marsopa

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


linda

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od lindar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od lindar


primogenitura

śr.łac. primogenitura < p.łac. primogenitus

Según la Biblia, Esaú vendió su primogenitura a su hermano Jacob por un plato de lentejas.

Według Biblii Ezaw sprzedał pierworództwo swemu bratu, Jakubowi, za miskę soczewicy.


gombo

Abelmoschus esculentus, ketmia piżmowa, bamia, okra


estequiometría

gr. στοιχεῖον → element + gr. μέτρον → miara


grade

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od gradar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od gradar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od gradar


elegir

Para la construcción de los nidos, las aves primero eligen el lugar, luego recolectan los materiales y posteriormente lo construyen.

W celu budowy gniazda, ptaki najpierw wybierają miejsce, później zbierają materiały i następnie budują je.

En nuestro club tienes varios tipos de diversión a elegir.

W naszym klubie masz różne rodzaje rozrywki do wyboru.

Después de todo lo que me has dicho, estoy desorientado y no sé qué carrera elegir.

Po tym wszystkim, co mi powiedziałeś/aś, jestem zdezorientowany i nie wiem, jakie studia wybrać.

wybierać, obierać, wyznaczać (na stanowisko)

La principal meta del recientemente elegido equipo de Gobierno es la reducción de la tasa de desempleo entre los menores de veinticinco años.

Głównym celem niedawno wybranej ekipy rządzącej jest obniżenie stopy bezrobocia wśród młodych do dwudziestego piątego roku życia.


botulismo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Choroby i dolegliwości


limita

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od limitar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od limitar


aerostación

(1.1) aero- + łac. statĭo, statiōnis → stanie


Corea del Norte

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Rodelar-Corea del Norte.wav


nácar

katal. nacra → muszla ślimaka morskiego używana jako róg (instrument muzyczny), t. bęben < arab. Hiszp. náqra, od rdzenia arab. ن ق ر (n-q-r) → stukać, uderzać, bić (w bęben), wydobywać dźwięk, por. arab. نَاقُورٌ (nāqūr) → róg, trąba, arab. نَقَّارَةٌ (naqqārah) → bębenek, bęben, kocioł


abarca

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od abarcar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od abarcar


abanicarse

okazywać obojętność (wobec kogoś, czegoś)


amortiguador

amortiguador de oscilaciones / de vibraciones


abandonado

Recogimos dos tumbonas abandonadas en la playa.

Zebraliśmy/łyśmy dwa leżaki porzucone na plaży.

Tu novio es muy abandonado porque nunca se lava los dientes.

Twój chłopak jest bardzo niechlujny, bo nigdy nie myje sobie zębów.


abandonado

imiesłów bierny (participio) od abandonar


francesa

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje i narodowości


abanar

(Andaluzja i Wyspy Kanaryjskie) podniecać ogień wachlarzykiem


esfigmomanómetro

gr. σφυγμός (sfygmós) → tętno + gr. μανός (manós) → rzadki + gr. μέτρον → miara


francés

Adoro los quesos franceses.


francés

Soy profesor de francés.

La fulana quería cien euros por un francés.


odio

sentir odio hacia alguien, tener odio a alguien

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Emocje i uczucia


odio

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od odiar


Las Palmas de Gran Canaria

wbrew morfologii wyrazów składowych, rzeczownik ten występuje w liczbie pojedynczej.

Las Palmas de Gran Canaria (stolica Wysp Kanaryjskich)

Las Palmas de Gran Canaria es la ciudad con el mejor clima del mundo.

Las Palmas de Gran Canaria jest miastem z najlepszym klimatem na świecie.


enrolarse

Mi hermano se enroló en la legión extranjera.

Mój brat zaciągnął się do legii cudzoziemskiej.


etc.

zawsze występuje na końcu wyliczenia i poprzedzony przecinkiem

En la tienda había frutas, verduras, dulces, etc.

W sklepie były owoce, warzywa, słodycze itd.

et cetera → i tak dalej, i inni/inne, itd.


greña

¿A ver cuándo te cortas esas greñas, que pereces un mendigo?

Kiedy w końcu obetniesz sobie te kołtuny, bo podobnyś do żebraka?


andar a la greña

Las aficiones de los dos equipos de fútbol andaban siempre a la greña.

Kibice obu drużyn piłkarskich zawsze brali się za łby.


empezar

Empecé a trabajar cuando tenía quince años.

Zacząłem/Zaczęłam pracować, gdy miałem/am piętnaście lat.

¿Quién de vosotros ha empezado esta manzana?


empezar

Las clases empiezan a las ocho de la mañana.


estar a la greña

Mis dos hermanas están a la greña por culpa de este chico.

Obie moje siostry skaczą sobie do oczu z powodu tego chłopaka.


euroelecciones

¿A qué partido has votado en estas euroelecciones?

Na jaką partię głosowałeś/aś w tych eurowyborach?


encontrarse

Todos los ministerios se encuentran en esta calle.

Wszystkie ministerstwa znajdują się na tej ulicy.

Mi hermano y yo nos encontramos con bastante frecuencia en el bar de la esquina.

Mój brat i ja spotykamy się dość często w narożnym barze.

No me encuentro muy bien esta mañana: me duele la cabeza y tengo fiebre.

Nie czuję się zbyt dobrze dzisiaj rano: boli mnie głowa i mam gorączkę.


Costa de Marfil

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Rodelar-Costa de Marfil.wav


entero

Se bebieron dos caja enteras de cerveza.

No bebo leche entera, sino desnatada.

o osobach stateczny, nieugięty, prawy, sprawiedliwy


entero

Las acciones de esta firma subieron dos enteros.

Akcje tej firmy poszły dwa punkty w górę.


esencial

La pregunta esencial es ésta: ¿quieres estudiar o trabajar?

Zasadnicze pytanie jest takie: chcesz studiować czy pracować?

El agua es esencial para la vida en la planeta Tierra.


mea

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mear

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od mear


altramuz

arab. Hiszp. attarmús < arab. ترمس (turmus) < gr. θέρμος (thérmos)


chile

(Meksyk i Ameryka Centralna) ostra papryka (roślina)


exigir

Este profesor exige mucho de sus estudiantes.

Ten profesor wymaga wiele od swych studentów.


etíope

Muchos atletas etíopes son especialistas en carreras de larga distancia.

Wielu etiopskich lekkoatletów to specjaliści w biegach długodystansowych.


aduana

arab. Hiszp. الديوان ad-dīwān < arab. ديوان dīwān < pers. دیوان divân → sąd, trybunał, rada


ánfora

(Honduras, Nikaragua i Salwador) pot. pacha

Una ánfora equivale a unos veintiséis litros.

Jedna amfora jest ekwiwalentem około dwudziestu sześciu litrów.


magnifique

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od magnificar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od magnificar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od magnificar


Saint Peter Port

Saint Peter Port es una ciudad pequeña con calles estrechas y escarpadas.

Saint Peter Port to małe miasto z wąskimi i stromymi ulicami.


Saint Helier

¿Qué tiempo hace en Saint Helier en verano?


Longyearbyen

Longyearbyen es el mayor asentamiento del archipiélago de las islas Svalbard.

Longyearbyen jest główną osadą archipelagu wysp Svalbard.


espero

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od esperar


Stepanakert

Actualmente Stepanakert, al igual que el resto del Nagorno-Karabaj, permanece bajo control militar armenio.

Obecnie Stepanakert, podobnie jak reszta Górskiego Karabachu, pozostaje pod kontrolą wojsk armeńskich.


sumó

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od sumar


dopad

2. os. lm (vosotros/as) trybu rozkazującego (imperativo) od dopar


eso

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-eso.wav

wskazuje na rzeczy lub fakty bliższe odbiorcy komunikatu lub z nim związane


mezo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mecer


anexe

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od anexar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od anexar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od anexar


papero

garnek do przygotowywania papki dla dziecka

mężczyzna uprawiający ziemniaki lub handlujący nimi


batiscafo

franc. bathyscaphe < gr. βαθύ + σκάφος → głęboki + statek


faringe

por. laringe → krtań

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Części ciała


ene

zobacz też: a • be • ce • (che) • de • e • efe • ge • hache • i • jota • ka • ele • (elle) • eme • ene • eñe • o • pe • cu • erre / ere • ese • te • u • uve / ve • uve doble / ve doble • equis • i griega / ye • zeta


ene

n (liczebnik oznaczający ilość nieokreśloną)


aparta

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od apartar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od apartar


altitud

Quince minutos después del despegue, el avión ha alcanzado la altitud de crucero.

Piętnaście minut po starcie samolot osiągnął wysokość przelotową.


lente

w Hiszpanii używa się przeważnie w rodzaju żeńskim, natomiast w krajach Ameryki Łacińskiej - w rodzaju męskim


somero

powierzchowny, pobieżny, krótki, zwięzły


gong

rzadziej stosowana forma: gongo


vitiligo

Médicos cubanos logran cura para el vitiligo.

Lekarze kubańscy wynaleźli lekarstwo na bielactwo nabyte.


manque

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od mancar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od mancar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od mancar


triunfo

Este jugador fue el artífice del triunfo de nuestro equipo.

Ten gracz był sprawcą zwycięstwa naszej drużyny.


triunfo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od triunfar


numera

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od numerar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od numerar


traducir

traducir del polaco al castellano

tłumaczyć z polskiego na hiszpański (kastylijski)

Traduce estas dos frases al castellano.

Przetłumacz te dwa zdania na hiszpański (kastylijski).


abolo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od abolir


aboco

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od abocar


absorbo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od absorber


manche

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od manchar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od manchar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od manchar


absorba

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od absorber

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od absorber

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od absorber


abonado

Estoy abonado a esta revista.

Jestem zaprenumerowany na to czasopismo.


abunde

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od abundar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od abundar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od abundar


adapto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od adaptar


adopta

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od adoptar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od adoptar


admiro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od admirar


fo

hacer el fo

(Kolumbia, Kuba i Wenezuela) pot. traktować jak powietrze

(Wenezuela) …używany do wyrażania niechęci do kogoś, dezaprobaty


adopto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od adoptar


aglomero

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od aglomerar(se)


administra

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od administrar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od administrar


aglutino

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od aglutinar


aglutina

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od aglutinar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od aglutinar


adoptado

Las medidas adoptadas por el Gobierno fueron insuficientes.

Środki zaaprobowane przez rząd były niewystarczające.


abundo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od abundar


erase

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (II) (pretérito imperfecto) trybu łączącego (subjuntivo) od erar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przeszłego prostego (II) (pretérito imperfecto) trybu łączącego (subjuntivo) od erar


estandarte

st.franc. estandart z frankońskiego stand hard (bądź nieugięty)


aforismo

łac. aphorismus ← gr. ἀφορισμός (aforismós)


alarmo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od alarmar


alineo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od alinear


aleo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od alear


alteo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od altear


alojo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od alojar


alegro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od alegrar


candado

(Kolumbia) kolczyk (na ucho, w kształcie koła)


minarete

(1.1) franc. minaret < tur. minare < arab. منارة


raza

(u koni) pęknięcie w górnej części kopyta


motorista

policjant drogówki lub innej formacji poruszający się na motocyklu


motorista

(kobieta) kierowca, maszynistka, motornicza

policjantka drogówki lub innej formacji poruszająca się na motocyklu


orgía

łac. orgĭa ← gr. ὄργια ← święta ku czci Bachusa

forma rzadziej używana: orgia

La campaña electoral ha empezado ya con una orgía de descalificaciones de los adversarios políticos, de bulos y de promesas que nadie piensa cumplir.

Kampania wyborcza rozpoczęła się już od orgii dyskwalifikacji przeciwników politycznych, fake newsów i obietnic, których nikt nie zamierza dotrzymać.


alfabeta

(Dominikana, Ekwador, Kolumbia, Kostaryka i Paragwaj) analfabetka


amasa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od amasar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od amasar


narras

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od narrar


nano-

zobacz też: yocto- • zepto- • atto- • femto- • pico- • nano- • micro- • milli- • centi- • deci- • deca- • hecto- • kilo- • mega- • giga- • tera- • peta- • exa- • zetta- • yotta-


amase

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (II) (pretérito imperfecto) trybu łączącego (subjuntivo) od amar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przeszłego prostego (II) (pretérito imperfecto) trybu łączącego (subjuntivo) od amar

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od amasar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od amasar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od amasar


analizo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od analizar


somormujo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od somormujar


amata

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od amatar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od amatar


muta

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mutar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od mutar


lejos

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-lejos.wav


amara

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (I) (pretérito imperfecto) trybu łączącego (subjuntivo) od amar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przeszłego prostego (I) (pretérito imperfecto) trybu łączącego (subjuntivo) od amar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od amarar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od amarar


argelina

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje i narodowości


somorgujo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od somorgujar


a. J. C.

antes de Jesucristo → przed Chr., p.n.e.


independencia

En 1918, Polonia recuperó la independencia después de muchos años de lucha.

W roku 1918 Polska odzyskała niepodległość po wielu latach walki.

Este político es conocido por la independencia de sus manifestaciones.

Polityk ten jest znany ze swobody swoich wypowiedzi.


raya

(1.1-5) śr.łac. radia < łac. radĭus → promień

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ryby


raya

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od rayar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od rayar


seguramente

Ya van tres veces seguidas que llego tarde. A la próxima seguramente me pondrán de patitas en la calle.

Już trzeci raz pod rząd się spóźniam. Następnym razem na pewno mnie wyrzucą na bruk.

Su hijo, querida señora, es un desastre y seguramente tendrá que repetir el curso.

Pani syn, droga pani, jest nic niewart i prawdopodobnie będzie musiał powtórzyć rok.


amaso

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od amasar


aguzanieves

hiszp. auce + de nieves < łac. avicella + nix, nivis → ptaszek + śnieg


Antigua y Barbuda

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Rodelar-Antigua y Barbuda.wav


oso hormiguero

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


narra

pterokarpus sandałowy, sandalin, Pterocarpus santalinus


narra

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od narrar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od narrar


unicelular

Las amebas son organismos unicelulares.


bangladesí

nie mylić z: bengalí


bangladesí

nie mylić z: bengalí


bangladesí

nie mylić z: bengalí


alcaraván

z arabskiego Andaluzji: الكروان (al-karawān) < arab. كروان (karawān) < pers. کروان (karvân)


bermudas

przeważnie w rodzaju żeńskim i w liczbie mnogiej; rzadziej w liczbie pojedynczej

Se compró unas bermudas de color naranja.

Kupił/a sobie bermudy koloru pomarańczowego.


avino

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od avenir


caboverdiano

kabowerdeński (pochodzący z, dotyczący, odnoszący się do Republiki Zielonego Przylądka)


caboverdiano

Kabowerdeńczyk (obywatel Republiki Zielonego Przylądka)


crudo

ciężki, krytyczny (o momentach, chwilach)


caboverdiana

obywatelka Republiki Zielonego Przylądka


eglefino

Melanogrammus aeglefinus, plamiak, łupacz


Bangladés

Królewska Akademia Hiszpańska zaleca stosowanie tej formy zamiast: Bangladesh


morcilla

potok słów (dodanych przez aktora do roli)


gavilán

być może z goc. *𐌲𐌰𐌱𐌹𐌻𐌰 (*gabila); por. swn. gabala


Bosnia y Herzegovina

zalecana, częściej używana forma równoważna: „Bosnia-Herzegovina”; należy przestrzegać przed pisownią z literą „c”: *Bosnia y Hercegovina

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Europy


inhale

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od inhalar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od inhalar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od inhalar


gallineta

Gallinula chloropus, kurka wodna, kokoszka


mena

(1.5) słowo utworzone od skrótowca MENA = menor extranjero no acompañado

małoletni obcokrajowiec (płci żeńskiej) bez opieki


mena

La ONG ha denunciado las condiciones en las que se encuentran los menas acogidos en España.

Organizacja pozarządowa potępiła warunki, w jakich znajdują się małoletni obcokrajowcy bez opieki, którym udzielono schronienia w Hiszpanii.


mena

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od menar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od menar


Bermudas

od nazwiska Bermúdez hiszpańskiego odkrywcy tych wysp


determine

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od determinar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od determinar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od determinar


amiga

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od amigar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od amigar


antártico

łac. antarctĭcus ← gr. ἀνταρκτικός → przeciwny do arktycznego


colombianismo

wyraz lub zwrot charakterystyczny dla hiszpańskiego Kolumbii


amo

Cuando entramos en el patio nos topamos con un perro que empezó a regañar, pero su amo lo tranquilizó acariciándole la cabeza.

Gdy weszliśmy na podwórze, natknęliśmy się na psa, który zaczął warczeć, ale jego pan uspokoił go, głaszcząc go po głowie.


amo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od amar


Corea del Sur

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Rodelar-Corea del Sur.wav


dinamarquesa

zawsze w odniesieniu do osób; w innych przypadkach stosujemy przymiotnik danesa


tenca

(1.1) łac. tinca
(1.2) z języka araukańskiego


andorra

arab. Hiszp. *haḏḏúra lub *haḏúrra < arab. هُذُرَّةٌ (huḏurrah) → gaduła


ángulo

łac. angŭlus < gr. ἀγκύλος → zakrzywiony, zgarbiony


maestra

llave maestra

klucz otwierający wszystkie drzwi w domu


maestra

maestra de primera enseñanza/maestra de primaria


dominiqués

nie mylić z: dominicano → dominikański, Dominikanin


ábside

gr. ἀψίς, ἀψῖδος (apsís, apsídos) → klucz sklepienia


dinamarqués

zawsze w odniesieniu do osób; w innych przypadkach stosujemy przymiotnik danés


filología

łac. philologĭa ← gr. φιλολογία (filología)


emiratounidense

Emiratczyk (obywatel Zjednoczonych Emiratów Arabskich)


emiratounidense

Emiratka (obywatelka Zjednoczonych Emiratów Arabskich)


moreno

murzyn (człowiek o ciemnej tonacji skóry lub włosów)


salvadoreñismo

wyraz, zwrot charakterystyczny dla hiszpańskiego Salwadoru


remarque

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od remarcar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od remarcar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od remarcar


alergia

gr. ἄλλος + ἔργον

Mi hijo tiene alergia a pelo de gato.

El comportamiento de algunos políticos me produce alergia.

Postępowanie niektórych polityków wywołuje we mnie wstręt.


ama

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od amar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od amar


miso

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od misar


serreta mediana

Mergus serrator, tracz długodzioby, szlachar


rascón

ostry, drapiący, szczypiący (podniebienie)


lavabo

od pierwszego słowa fragmentu psalmu 26: lavabo inter innocentes manus meas


salo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od salar


eritreo

łac. erythraeus < gr. ἐρυθραῖος → czerwonawy: od nazwy Morza Czerwonego


puno

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od punir


jogging

słowo obce w języku hiszpańskim: w pisowni należy wyróżniać kursywą lub cudzysłowem


poligamia

łac. polygamĭa < gr. πολυγαμία (polygamía)


mayúscula

Los nombres propios escribimos con mayúscula inicial.


boto

(1.1-2) goc. bauths
(2.1) śr.łac. buttis
(2.2) franc. botte


boto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od botar


hache

zobacz też: a • be • ce • (che) • de • e • efe • ge • hache • i • jota • ka • ele • (elle) • eme • ene • eñe • o • pe • cu • erre / ere • ese • te • u • uve / ve • uve doble / ve doble • equis • i griega / ye • zeta

La hache no representa ningún sonido en el español actual.

Litera h nie zastępuje żadnego dźwięku w aktualnym języku hiszpańskim.


hache

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od hachar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od hachar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od hachar


mayúsculo

łac. maiuscŭlus zdrobnienie od łac. maior


hondureñismo

wyraz lub zwrot charakterystyczny dla hiszpańskiego Hondurasu


grajo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ptaki

(Ekwador, Kolumbia, Peru i Antyle) smród spod pachy


iranio

osoba należąca do jednego z ludów irańskich


Irlanda del Norte

Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda del Norte


que te zurzan

używane kiedy kogoś nie obchodzi, co mówi lub robi inna osoba; mniej wulgarne niż wulgaryzmy podane w synonimach

Si no quieren venir con nosotros a ver el partido, que les zurzan.

Jak nie chcą iść z nami na mecz, to niech spadają.


implore

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od implorar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od implorar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od implorar


-logía

Tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego.

Tworzy rzeczowniki oznaczające gałęzie nauki lub rozprawy, dzieła naukowe; w odróżnieniu od -grafía ma aspekt bardziej teoretyczny niż opisowy.

zobacz słowa kończące się na „-logía”


galería

galeria, balkon (w teatrze); publika zajmująca te miejsca


Guadalupe

(1.1-2) z arab. وادي wādī → rzeka + łac. lupus → wilk

(1.3) od Nuestra Señora de Guadalupe - Matki Boskiej z Guadalupe w prowincji Cáceres, gdzie tradycja umiejscawia objawienie się Matki Boskiej. Podobne objawienia umiejscawia się w Meksyku, stąd też imię to jest bardzo popularne w tym kraju.

Guadalupe (nazwa wielu toponimów w Hiszpanii i Ameryce)


en consideración a

(wprowadza frazę przyczynową) z uwagi na

El juez no lo condenó a la pena de cárcel en consideración a su avanzada edad.

Sędzia nie skazał go na karę więzienia z uwagi na jego podeszły wiek.


zócalo

łac. soccŭlus zdrobnienie od łac. soccus → trep, sabot


harén

grupa samic współżyjących z jednym samcem


sepa

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od saber

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od saber

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od saber


jurar en arameo

przeklinać na czym świat stoi, kląć w żywy kamień; kląć po aramejsku


jurar en hebreo

przeklinać na czym świat stoi, kląć w żywy kamień; kląć po hebrajsku


tria

zgodnie z reformą z 2010 roku wyraz ten jest jednosylabowy pod względem ortograficznym (samogłoski „ia” tworzą dwugłoskę), przez co nie powinien nosić akcentu graficznego; przed reformą była jednak dopuszczona pisownia z akcentem („triá”) dla osób kładących nacisk na artykulację rozziewu (m.in. w Hiszpanii i w większej części Ameryki Południowej)

2. os. lp (vos) trybu rozkazującego (imperativo) od triar


entender

Si hablas despacio, lo entiendo todo.

Jak mówisz powoli, to wszystko rozumiem.

Entiendo que esto podemos resolverlo sin su ayuda.

Sądzę, że możemy to rozwiązać bez jego/jej pomocy.

No entiendo mucho de vinos.


badén

arab. Hiszp. *baṭín < arab. بَطْنٌ (baṭn) → wnętrze, zagłębienie terenu, koryto rzeki


pipe

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od pipar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od pipar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od pipar


alquimia

arab. ال + كيمياء


eíder

Somateria mollissima, edredon, miękkopiór

Los eíderes viven en las costas marítimas de las regiones frías del hemisferio norte.

Edredony żyją na wybrzeżach morskich zimnych okolic półkuli północnej.


israelita

w odróżnieniu od formy israelí, która odnosi się do aktualnegu ludu i państwa Izraela, forma israelita odnosi się do osób i rzeczy mających związek z dawnym ludem i państwem Izraela


enviar

Te envié el dinero por giro postal hace una semana.

Wysłałem/am ci pieniądze przekazem pocztowym przed tygodniem.

El recepcionista me envió a la dirección del hotel.

Recepcjonista skierował mnie do dyrekcji hotelu.


averiguar

Averigua si este programa funciona en tu ordenador.

Sprawdź, czy ten program działa na twoim komputerze.

La policía averiguó que el conductor del autobús iba borracho.

Policja ustaliła, że kierowca autobusu był pijany.


hervir

dawna forma, dziś spotykana jeszcze w prowincji León (Hiszpania) i w Meksyku: herver

zobacz też spokrewnione etymologicznie wyrazy z rodziny fervor

Apaga el gas, que el agua ya está hirviendo.

Ahora pon la olla al fuego lento y espera que vuelva a hervir.

Teraz postaw garnek na małym ogniu i poczekaj, aż ponownie się zagotuje.

Los lagos de esta comarca hervían en peces.


hervir

Hierve un poco de agua para el té.


zorongo

przepaska na głowę noszona w Aragonii i Nawarze


serenata

wł. serenata < wł. serenare < łac. serenare < łac. serenus → pogodny, spokojny


pula

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od pulir

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od pulir

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od pulir


etino

zobacz też: etano • eteno • etino


filmo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od filmar


roedor

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


hebreo

łac. Hebraeus ← hebr. ‘ibrī ← prawdopodobnie z akad. ẖapirum → parias


reumático

łac. rheumatĭcus < gr. ῥευματικός (reumatikós)


malaquita

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kamienie szlachetne i minerały


traer

El cartero trajo una carta de mi madre.

Listonosz przyniósł list od mojej matki.

Tu novio es muy tonto: no lo traigas más a mi casa.

Twój narzeczony jest bardzo głupi: nie przyprowadzaj go więcej do mnie.

Te traje de España un abanico pintado a mano.

Przywiozłem/am ci z Hiszpanii wachlarzyk ręcznie malowany.


pirita

(1.1) łac. pyrītes < gr. πυρίτης (pyrítes)


ce

zobacz też: a • be • ce • (che) • de • e • efe • ge • hache • i • jota • ka • ele • (elle) • eme • ene • eñe • o • pe • cu • erre / ere • ese • te • u • uve / ve • uve doble / ve doble • equis • i griega / ye • zeta


cloro

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Pierwiastki chemiczne


catarata

łac. cataracta ← gr. καταράκτης (kataráktēs)


mata

(1.1-5) p.łac. matta → mata, rogoża
(1.6) franc. matte

Toda la ladera del monte estaba poblada de matas.

Całe zbocze góry było zarośnięte krzewami.

Pistacia lentiscus lentyszek, drzewo mastyksowe

(Dominikana, Kolumbia, Kuba i Wenezuela) roślina

zagajnik, teren obsadzony jednym rodzajem drzew


mata

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od matar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od matar


Pekín

En la Pekín más de trescientos mil vehículos serán retirados antes de fin de año por no cumplir los mínimos medioambientales.

W Pekinie ponad trzysta tysięcy pojazdów zostanie wycofanych (z ruchu) przed końcem roku z powodu niespełniania minimalnych wymagań środowiskowych.


Líbano

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Kraje Azji


ha

por. hay

zob. uwagi w haśle haber nt. stosowania formy nieosobowej ha w zdaniach bezpodmiotowych określających czas przeszły.

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od haber


Malaui

w hiszpańskim ta forma jest zalecana, chociaż jest też w użyciu forma Malawi


-tomía

gr. τομία (tomía) → cięcie, nacięcie < gr. τέμνω (témnō) → ciąć

tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego


eutanasia

n.łac. euthanasia < gr. εὐθανασία (euthanasía)


vital

niezbędny, podstawowy, zasadniczy, elementarny


continuará

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu oznajmującego (indicativo) od continuar


anatomía

łac. anatomĭa ← gr. ἀνατομή (anatomḗ) → sekcja, cięcie


ágata

daw. hiszp. agata (pod wpływem akcentu w Ágata) < st.franc. agathe < st.franc. achate < łac. achātes ← gr. ἀχάτης (achátes)

ponieważ wyraz zaczyna się samogłoską „a” i akcent pada na pierwszą sylabę, w liczbie pojedynczej należy stosować rodzajniki rodzaju męskiego (el – określony; un – nieokreślony) zamiast żeńskiego; zobacz też: águila, arte, agua


anime

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od animar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od animar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od animar


carisma

p.łac. charisma < gr. χάρισμα (chárisma)


cárabo

(1.1) łac. carăbus ← gr. κάραβος (kárabos) → langusta, krab

typ małej łodzi mauretańskiej na żagle i wiosła


Jerusalén

(1.1) łac. Ierusalem < gr. Ἰερουσαλήμ < hebr. ירושלים


rabí

łac. rabbi ← hebr. רבי (rabbī) → mój pan


entregar

łac. integrāre → przywrócić do pierwotnego stanu

ẽn̦.tɾe.ˈɣaɾ


toracocentesis

zob. tórax + gr. κέντησις (kéntēsis) ← gr. κεντῶ (kentṓ) → kłuć, dźgać


galope

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od galopar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od galopar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od galopar


pezón

łac. pediciolus zdrobnienie od łac. pes, pedis + -on


petunia

franc. petun ← z języka tupi-guarani petỹ → tytoń


asfalta

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od asfaltar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od asfaltar


sincera

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od sincerar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od sincerar


flore

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od florar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od florar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od florar


gasolinera

En esta gasolinera, todos los carburantes son más baratos.

Na tej stacji benzynowej wszystkie paliwa są tańsze.


curva de la felicidad

brzuszek (dosłownie: krzywa szczęśliwości)

Después de casarse, mi amigo dejó de hacer deporte y le creció la curva de la felicidad.

Po ożenku mój kolega przestał uprawiać sport i urósł mu brzuszek.


recitare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od recitar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od recitar


imposta

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od impostar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od impostar


panameñismo

wyraz lub zwrot charakterystyczny dla hiszpańskiego Panamy


curva

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od curvar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od curvar


políglota

ta forma jest też używana w rodzaju męskim zamiast polígloto


azucarero

La industria azucarera ha sufrido una grave crisis.

Przemysł cukrowniczy przeszedł bardzo poważny kryzys.


clamo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od clamar


celda

Este monje vive en una pequeña celda de cuatro metros cuadrados.

Ten mnich żyje w małej celi o powierzchni czterech metrów kwadratowych.


toba

Onopordum acanthium, popłoch pospolity, oset


profético

łac. prophetĭcus < gr. προφητικός (profētikós)


pele

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od pelar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od pelar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od pelar


hija

Mi hija estudia Biológicas.


tarántula

łac. tarantŭla - od nazwy miasta Tarent (łac. Tarentum)


abuse

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od abusar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od abusar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od abusar


sinagoga

łac. sinagōga < gr. συναγωγή < gr. συνάγειν → zbierać, gromadzić


osado

al hombre osado, la fortuna le da la mano


tenia

łac. taenĭa ← gr. ταινία (tenía) taśma, wstążka


muir

(Aragonia) doić (wydobywać mleko z samicy)


isobara

franc. isobare < gr. ἰσοβαρής (isobarḗs) → mający równy ciężar

forma równoważna zachowująca etymologiczny akcent, rzadziej stosowana: isóbara

zobacz też: isobara • isóbata • isobronta • isocasma • isoceráunica • isoclina • isócora • isócrona • isodínama • isofena • isófona • isófota • isogeoterma • isoglosa • isógona • isohelia • isohípsa • isómera • isonefa • isopleta • isoquimena • isótaca • isótera • isoterma • isoyeta • isovel


pescar en río revuelto

łowić ryby w mętnej wodzie, łapać ryby w mętnej wodzie


dirigirse

Después de salir de la ciudad, se dirigieron hacia el norte.

Po wyjściu z miasta skierowali się na północ.

Me dirijo a usted con mucho respeto.

Zwracam się do pana z wielkim szacunkiem.


poliglota

wyraz ten ma akcent na drugiej sylabie od końca pod wpływem franc. „polyglotte” i jest dziś rzadziej spotykany od wariantu „políglota”

ta forma jest obecnie częściej używana w rodzaju męskim zamiast „poligloto”


tenis de mesa

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-AdrianAbdulBaha-tenis de mesa.wav


escaparate

(1.1) średnio holenderski schaprade → szafa < średnio holenderski schapp + reden → półka + przygotowywać

El escaparate de este supermercado despierta la curiosidad de todos los transeúntes.

Wystawa tego supermarketu budzi ciekawość wszystkich przechodni.

La capital de este país es su escaparate.

¡Fíjate qué escaparate tiene esta tía!


quien mucho abarca, poco aprieta

kto chce za dużo, ten traci; dwie roboty robić razem trudno; kto wiele obejmuje, mało utrzymuje


abra

(1) franc. havre → port morski < śr.niderl. havene → port; por. ang. haven, niem. Hafen

szczelina (w ziemi) (spowodowana wstrząsami)

(Dominikana i Nikaragua) ścieżka (przez zarośla)

(Andaluzja) w winiarniach: odstęp pomiędzy dwoma beczkami z tej samej serii


abra

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od abrir

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od abrir

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od abrir


tunecina

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje i narodowości


eufemismo

łac. euphemismus < gr. εὐφημισμός (eufēmismós)


va

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ir(se)


nacer de pie

Tú es que naciste de pie y apruebas todos los exámenes sin esfuerzo.

Ty to urodziłeś/aś się w czepku i zaliczasz wszystkie egzaminy bez wysiłku.


ermita

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Leire Uranga Celaya-ermita.wav


antropofobia

hiszp. antropo- + -fobia, niem. Anthropophobie < gr.


vocal

Tus cuerdas vocales están irritadas.


vocal

La vocal más abierta es la a.


vocal

członek rady (z prawem do głosu), asesor, ławnik

Este tribunal se compone de un presidente y cuatro vocales.

Ten trybunał składa się z prezydenta i czterech ławników.


apatía

łac. apathīa ← gr. ἀπάθεια ← α- + πάθος


milenio

Hace pocos años cambiamos de milenio.

Przed kilkoma laty zmieniliśmy tysiąclecie.


Guadiana

arab. وَادٍ (wādin) → dolina, rzeka + łac. Anas → Gwadiana


milenario

zobacz też: diario • semanal • mensual • trimestral • cuatrimestral • semestral • anual • secular • milenario

En este parque crecía un árbol milenario hasta que lo talaron.

W tym parku rosło tysiącletnie drzewo, aż zostało ścięte.


abarcar

prarom. *abbracchicāre, utworzone od łac. brachĭum → ramię


de vez en cuando

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-de vez en cuando.wav

Desde que terminamos los estudios, nos vemos de vez en cuando.

Od kiedy skończyliśmy studia widujemy się od czasu do czasu.


de cuando en cuando

De cuando en cuando, daba limosna al mendigo que solía sentarse en la esquina de su casa.

Od czasu do czasu dawał/a jałmużnę żebrakowi, który miał zwyczaj siedzieć na rogu jego/jej domu.


ignore

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ignorar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ignorar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od ignorar


detergente

środek czyszczący, środek piorący, detergent


bisalto

łac. pisum sapĭdum ← łac. pisum → groszek + łac. sapidus → smaczny

(regionalizm Aragonii i Nawarry) groszek, groch strączkowy

De segundo, tenemos solomillo con bisaltos y bróculi.

Na drugie mamy polędwicę z groszkiem i brokułem.


disforia

gr. δυσφορία ← δυσ- (dys) + φορῶ (phorṓ) → nie + znosić


interior

(o mieszkaniu lub pokoju) nie mający widoku na ulicę


pese

forma stosowana w niektórych związkach frazeologicznych; zobacz też: pesar

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od pesar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od pesar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od pesar


in-

zob. inaceptable, insoportable, incierto

w-, we- (wyraża ideę włączenia, wnętrza)

zob. inseminar, incluir, inhalar


entrare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od entrar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od entrar


done

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od donar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od donar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od donar


alieno

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od alienar


abdico

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od abdicar


amputare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od amputar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od amputar


abdicare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od abdicar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od abdicar


absolvo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od absolver


coseno

zobacz też: trigonometría • función trigonométrica • seno • coseno • tangente • cosecante • secante • cotangente

zobacz też: Hiszpański - Matematyka


amputo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od amputar


curro

No tengo curro, y tengo cuatro bocas que alimentar.

Nie mam roboty, a mam cztery gęby do wyżywienia.


curro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od currar


clone

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od clonar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od clonar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od clonar


pentágono

gr. πεντάγωνος (pentágōno) → pięciokątny


pipa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od pipar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od pipar


arbitro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od arbitrar


pule

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od pulir

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od pulir


mino

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od minar


pistilo

Un pistilo está formado por uno o varios carpelos.

Słupek składa się z jednego lub kilku owocolistków.


capitulaciones matrimoniales

intercyza, kontrakt ślubny, umowy majątkowe małżeńskie


ángulo recto

por. ángulo agudo • ángulo obtuso • ángulo llano

zobacz też: Hiszpański - Matematyka

En geometría plana se denomina ángulo recto a aquél que forma noventa grados entre dos rectas que se intersecan en un punto, es decir, dos rectas perpendiculares entre sí.

W geometrii na płaszczyźnie nazywa się kątem prostym ten, który tworzy dziewięćdziesiąt stopni pomiędzy dwoma prostymi przecinającymi się w jednym punkcie, czyli prostymi, które są prostopadłe względem siebie.

La hipotenusa de un triángulo rectángulo es su lado mayor, es decir, el lado opuesto al ángulo recto.

Przeciwprostokątną trójkąta prostokątnego jest jego dłuższy bok, czyli ten, który jest przeciwny do kąta prostego.

El cateto de un triángulo rectángulo es uno de los lados contiguos al ángulo recto.

Przyprostokątną trójkąta prostokątnego jest jeden z boków przystających do kąta prostego.


sacapuntas

(Huesca, Asturia, Nawarra i Ameryka) tajador


oves

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ovar


soñar

Anoche soñé que era ministro.

Tej nocy śniło mi się, że byłem ministrem.

Mi hijo sueña con una moto, pero no se la voy a comprar.

Mój syn marzy o motocyklu, ale nie kupię mu go.


homofonía

gr. ὁμοφωνία


introduce

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od introducir

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od introducir


an-

an- + -uro > anuro


aneurisma

gr. ἀνεύρυσμα

częściej spotykany w rodzaju męskim


llover a cántaros

Ayer no salimos de casa en todo el día porque llovía a cántaros.

Wczoraj przez cały dzień nie wyszliśmy z domu, bo lało jak z cebra.


moverse

No te muevas, por favor, que puedes caerte de la silla.

Nie ruszaj się, bo możesz spaść z krzesła.

Mi amigo se mueve mucho en círculos políticos.

Mój kolega dużo działa w kręgach politycznych.


verdadero

El amor verdadero nunca muere.

Esta novela está inspirada en una historia verdadera.

Ta powieść jest oparta na faktach realnych.


pese a

3. os. lp czasu teraźniejszego trybu łączącego czasownika pesar + a

Pese a las medidas de vigilancia, el preso se fugó de la cárcel sin llamar la atención.

Pomimo środków nadzoru, więzień uciekł (z więzienia) niepostrzeżenie.

Fueron al cine andando pese a la lluvia.


pese a

Fueron al cine andando pese a que llovía a cántaros.

Poszli do kina pieszo, mimo że lało jak z cebra.


pulgada

La pantalla de mi ordenador portátil es de quince pulgadas.

Ekran mojego laptopa ma piętnaście cali.


vaciar

Vacía el cenicero, por favor, que ya no cabe en él ni una colilla.

Wypróżnij, proszę, popielniczkę, bo już nie mieści się w niej ani jeden pet.

Vacía el vino y limpia la botella.


tonto

No me hagas preguntas tontas.


comienzo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od comenzar


vacío

El vaso está vacío.

Puedes dormir en esta habitación porque está vacía.

Możesz spać w tym pokoju, bo jest wolny.


vacío

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od vaciar


a mala cabeza, buenos pies

kto nie ma w głowie, ten ma w nogach; na złą głowę, dobre nogi


derecho de pernada

zob. derecho + pernada ← pierna → noga: korzystanie z tego prawa odbywało się zazwyczaj symbolicznie: pan lub jego przedstawiciel wchodzili w posiadanie łoża małżeńskiego kładąc na nim jedną nogę.

El derecho de pernada fue abolido en España a finales del siglo XV.

Prawo pierwszej nocy zostało zniesione w Hiszpanii pod koniec XV wieku.


Columbia Británica

Las Rocosas canadienses separan las provincias Alberta y la Columbia Británica.

Kanadyjskie Góry Skaliste oddzielają prowincje Alberty i Kolumbii Brytyjskiej.


montañas Rocosas

tłumaczenie angielskiej nazwy Rocky Mountains

piszemy z małej litery rzeczowniki pospolite wchodzące w skład nazw geograficznych: pkt 5.2.13 w https://www.rae.es/dpd/may%C3%BAsculas

La cordillera de las montañas Rocosas o Rocallosas es una de las más importantes de América.

Pasmo Gór Skalistych lub Kamienistych jest jednym z najważniejszych w Ameryce.


resumen

Me he hecho un breve resumen para comprender mejor el texto.

Zrobiłem/am sobie krótkie streszczenie, żeby lepiej zrozumieć tekst.


resumen

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od resumir(se)

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od resumir(se)


-grafía

gr. -γραφία < gr. γράφειν → pisać

tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego

tworzy rzeczowniki mające znaczenie opisu, traktatu, pisma lub obrazu graficznego; w odróżnieniu od -logía ma aspekt bardziej opisowy niż teoretyczny.

zobacz słowa kończące się na „-grafía”

caco- + -grafía > cacografía


Rocosas

forma skrócona od montañas Rocosas; zob. rocoso


azotacalles

włóczęga, łazik, próżniak, próżniaczka, ulicznik, ulicznica


encinta

łac. incincta → ze zdjętym/rozwiązanym pasem

występuje tylko w rodzaju żeńskim

(o kobiecie) w ciąży, ciężarna, brzemienna


espléndido

(o osobach i rzeczach) wspaniały, świetny, okazały

(o osobach) hojny, szczodry, bezinteresowny


llover

llover a cántaros, llover chuzos de punta

llover sobre mojado

(o kłopotach, obowiązkach, pracy) walić się (jedno na drugie)

por. nevar → padać śnieg, śnieżyć

por. granizar → padać grad

Creo que hoy lloverá.

Es muy probable que llueva esta tarde.

Jest bardzo możliwe, że będzie padać dzisiaj po południu.

Cogí el paraguas porque estaba lloviendo.

Wziąłem/Wzięłam parasol, bo padał deszcz.

Cuando llueve, despliego este tendedero en el cuarto de baño.

Kiedy pada deszcz, rozkładam tę suszarkę w łazience.

En mi ciudad hace sol, mientras que en el resto del país está lloviendo.

W moim mieście jest słonecznie, podczas gdy w całym kraju pada deszcz.

Esta primavera el campo está verde porque ha llovido mucho.

Tej wiosny pola są zielone, bo dużo padało.

Ha llovido mucho desde la última vez que nos vimos.

Dużo (czasu) minęło, odkąd się ostatni raz widzieliśmy/widziałyśmy.

El año pasado llovieron en la capital quinientos litros por metro cuadrado.

W ubiegłym roku spadło na stolicę pięćset litrów (wody) na metr kwadratowy.

Después de acabar los estudios, me llovieron las ofertas de trabajo.

Po ukończeniu studiów posypały mi się oferty pracy.


estar mal de la azotea

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Związki frazeologiczne

¿¡Cómo has podido gastarte todo el sueldo en el bingo!? ¡Estás mal de la azotea, chico!

Jak mogłeś/aś roztrwonić całą pensję w bingo? Ty masz nierówno pod sufitem, chłopaku!


chabacanería

wulgarność, ordynarność, grubiaństwo, brak gustu

La chabacanería en algunas cadenas de televisión ha alcanzado un nivel alarmante.

Wulgarność na niektórych kanałach telewizji osiągnęła alarmujący poziom.

słowo lub wyrażenie wulgarne, ordynarne, wulgaryzm


calcio

łac. calcium ← łac. calx, calcis → wapno

La leche es un alimento rico en calcio.

Mleko to produkt spożywczy bogaty w wapń.


azucarado

Nunca compro yogures azucarados.

słodki, przymilny, wydelikacony, schlebiający


azucarado

imiesłów bierny (participio) od azucarar


chanchullo

ʧ̑aɲ.'ʧ̑u.ʎo


oponerse

El pueblo entero se opuso al envío de tropas a Afganistán.

Cały naród sprzeciwił się wysłaniu żołnierzy do Afganistanu.

Las declaraciones del Gobierno se oponen a sus actos.

Deklaracje rządowe są sprzeczne z jego działaniem.


chapucería

chałtura, fuszerka, partacka robota, torpna robota


chisgarabís

nicpoń, szałaput, lekkoduch, świszczypała


chasquear

omamiać, nabierać, rozczarować, oszukiwać


chaquetero

zdrajca, renegat, człowiek zmieniający często opinię


hecho

¿Qué has hecho?

Este collar está hecho de perlas.


hecho

Estas frutas ya están hechas.

Estoy hecho a trabajar duro.

Jestem przyzwyczajony/Przywykłem do ciężkiej pracy.

Es una frase hecha.

Para la boda, me compraré un traje hecho.


hecho

Es un hecho consumado.

Esta visita fue un hecho fortuito.

Te odwiedziny były zdarzeniem przypadkowym.


chafar

La noticia de tu boda con un tío de sesenta años me ha chafado.

Wiadomość o twoim ślubie z sześćdziesięcioletnim facetem zdruzgotała mnie.


charlador

ʧ̑aɾ.la.ˈðoɾ


charlador

ʧ̑aɾ.la.ˈðoɾ


materno

Mis abuelos maternos viven con nosotros.

Moi dziadkowie ze strony matki mieszkają razem z nami.

¿Cuál es tu lengua materna?


champaña

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Napoje


chupóptero

zob. chupar → ssać + -ptero - przyrostek stosowany przy kategoryzacji owadów.

pasożyt, darmozjad (o osobie biorącej płacę za nic lub wykorzystującej innych)


chita

a la chita callando → cichaczem, ukradkiem


chillón

(o kolorze) jaskrawy, krzyczący, niedobrany


chiflado

Soy un chiflado de la música griega.


chusco

(o osobach) rubaszny, zabawny, psotny, figlarny


charneca

prawdopodobnie z port. charneca → teren jałowy


chingar

z tzw. caló żargonu cygańskiego: čingarár → bić się


chinchinear

(Nikaragua i Salwador) rozpieszczać, pieścić, hołubić (dzieci)

(Nikaragua i Salwador) schlebiać, pochlebiać, chwalić (dzieci)


chupóptera

(o osobie płci żeńskiej) pasożyt, darmozjad


chancear

ʧ̑an̥.θe.ˈaɾ

najczęściej używany w stronie zwrotnej: chancearse


chupador

Los insectos chupadores transmiten muchas enfermedades.

Owady ssące są przenosicielami wielu chorób.


chupador

Durante la dentición, le daba a mi hija un chupador de caucho.

Podczas ząbkowania dawałe/am mojej córce kauczukowy gryzak.


chirriar

o rzeczach: skwierczeć, syczeć, trzeszczeć

o rzeczach: zgrzytać, skrzypieć, piszczeć

Engrasa un poco esa bisagra para que no chirríe.

Naoliw trochę ten zawias, aby nie skrzypiał.

o ludziach: piszczeć, beczeć, fałszować, uciąć koguta


absorción

nie mylić z: adsorción


charranada

nikczemność, podłość, łajdactwo, świństwo, draństwo

No te creía capaz de hacerme esa charranada.

Nie podejrzewałem/am cię, że jesteś zdolny/zdolna do zrobienia mi takiego draństwa.


embarazada

Su padre era entonces cura, pero cuando supo que su madre estaba embarazada, colgó los hábitos.

Jego/jej ojciec był wówczas księdzem, ale gdy dowiedział się, że jego/jej matka była w ciąży, zrzucił sutannę.

(tylko w rodzaju żeńskim) brzemienna, ciężarna, w ciąży


embarazada

trillizos / …

(kobieta) w ciąży bliźniaczej jednojajowej


embarazada

forma żeńska imiesłowu biernego (participio) od embarazar


chancho

(Ameryka) brudny, zaświniony, niechlujny


chichón

(Kuba) opuchlizna, nabrzmienie (jakiejkolwiek części ciała)


chiva

koza (od odsadzenia do wieku prokreacyjnego)


chiva

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od chivar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od chivar


churro

onomatopeja syczącego na patelni oleju podczas smażenia tego wyrobu

rodzaj podłużnego ciastka smażonego na oleju


chirimía

szałamaja, fujarka, flet (rodzaj klarnetu ze stroikiem z trzciny)


intervención

La intervención del profesor evitó la pelea entre los alumnos.

Interwencja profesora pozwoliła uniknąć bójki między uczniami.

La intervención de extirpación del bazo duró dos horas.

Operacja usunięcia śledziony trwała dwie godziny.


chovinismo

franc. chauvinisme → fanatyczny patriotyzm


abano

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od abanar


charada

(1.2) wyraz pochodzenia ekspresywnego, por. charamada


chacharear

ʧ̑a.ʧ̑a.ɾe.ˈaɾ


chocante

(1.2-3) dawny imiesłów czynny czasownika chocar

dziwny, zadziwiający, zdumiewający, uderzający, frapujący

(Ameryka) antypatyczny, impertynencki, bezczelny


chicote

(1.1) zgrub. od chico
(1.2-6) franc. chicot


charquear

(Argentyna, Boliwia, Chile, Paragwaj, Peru i Urugwaj) suszyć solone mięso


chelín

(1.1-2) ang. shilling
(1.3) niem. Schilling

(dawna jednostka monetarna Wielkiej Brytanii) szyling

(jednostka monetarna kilku krajów afrykańskich) szyling

(dawna jednostka monetarna Austrii) szyling


chiribita

najczęściej w liczbie mnogiej

(Kuba) Pomacanthus arcuatus, ustniczek francuzik


azotea

arab. Hiszp. *assuṭáyḥa < arab. أَلْ + سُطَيْحَةٌ (as-suṭaiḥah), zdrobn. od arab. سَطْحٌ (saṭḥ) → taras


chinga

(Wenezuela i Ameryka Centralna) pet, niedopałek

(Wenezuela i Ameryka Centralna) datek za udział w grze hazardowej


chinga

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od chingar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od chingar


chato

śr.łac. plattus ← gr. πλατύς (platýs) → spłaszczony


chato

rodzaj niskiej i szerokiej szklanki do wina, stopka

No tomé más que un chato de vino; no estoy borracho.

Wypiłem/am tylko jedną szklankę wina; nie jestem pijany/a.


chingana

qu. chinkana → kryjówka, labirynt < qu. chinkay → zgubić się


choca

(1.1) katal. joca → miejsce, w którym nocują ptaki

(w sokolnictwie) zwyczaj pozostawiania na noc jastrzębia z upolowaną przez niego kuropatwą


choca

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od chocar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od chocar


chamar

między tandeciarzami: zamieniać się czym, wymieniać coś za coś


chaveta

chaveta 1. cilíndrica, 2. corrediza, 3. de corredera / semifija, 4. de cuña, 5. de pezón, 6. en cola de milano, 7. prismática


chucha

(1.2) pochodzenia ekspresywnego z początkowym, zmiękczającym ch; por. chichi, chocha, chocho


chucha

(stosowany do wystraszenia suki) precz! won! poszła!


chucha

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od chuchar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od chuchar


chequeo

He llevado mi coche al taller para hacerle un chequeo al motor.

Zaprowadziłem/am swój samochód do warsztatu aby zrobić mu przegląd silnika.

Cada año, en mi empresa, todos los empleados deben hacerse los chequeos.

Co rok w mojej firmie wszyscy pracownicy muszą przechodzić badania lekarskie.


chanca

(1.1-3) śr.łac. zanca < st.pers. zanga → noga

(Boliwia, Chile, Peru i północno-zachodnia Argentyna) kruszenie, rozcieranie


chanca

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od chancar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od chancar


chupón

Los bebés muy chupones ganan rápidamente peso.

Niemowlęta lubiące ssać przybierają szybko na wadze.

(w sportach drużynowych) indywidualistyczny


charol

port. charão < chiń. 漆 + 料 (kantoński: chat¹ + liu^(6,2); pinyin: qī + liào)

(Ekwador, Kolumbia i Ameryka Centralna) taca


angio-

służy do tworzenia rzeczowników


grávido

(tylko o kobietach, w rodzaju żeńskim) brzemienna, ciężarna, w ciąży


chamba

(1.1-2) staroportugalski chamba
(1.3-5) qu. champa

(Argentyna, Chile i Urugwaj) pot. zapallo

(Boliwia, Chile i północna Argentyna) champa

(Ekwador, Meksyk i Ameryka Centralna) praca, zasuw, fucha

(Kolumbia i Wenezuela) rów, płot wytyczający granice posiadłości

(Argentyna i Ekwador) grudka ziemi z korzeniami trawy, wycinana w celu jej przesadzenia

(Ekwador) plątanina, gmatwanina pomysłów


azucena

arab. Hiszp. asussána < arab. أَلْ + سَوْسَنَةٌ (as-sausanah)


chinche

El aviso estaba pegado con cuatro chinches en la puerta del ayuntamiento.

Obwieszczenie było przypięte czterema pinezkami na drzwiach ratusza.


chutar

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Słowniczek piłkarski

En el minuto noventa, el futbolista número siete chutó desde fuera del área y marcó el gol de la victoria.

W dziewięćdziesiątej minucie piłkarz numer siedem strzelił spoza pola karnego i zdobył zwycięską bramkę.

Acabo de comprar este ordenador y ya no chuta.

Dopiero co kupiłem/am ten komputer i już nie działa.


chumbo

(tłumaczymy dopełniaczem) nopalu, opuncji


chumbo

(Argentyna i Urugwaj) klama, pistolet, rewolwer


carámbano

Grandes carámbanos colgaban de los aleros amenazando a los viandantes.

Wielkie sople lodu zwisały z okapów zagrażając przechodniom.


chivar

hiszp. gibar < hiszp. giba < łac. gibba → garb

ten czasownik najczęściej jest spotykany w formie zwrotnej: „chivarse”

Juan aprobó porque le habían chivado las preguntas del examen.

Jan zdał, ponieważ podrzucili mu pytania z egzaminu.

(León, Wyspy Kanaryjskie i Ameryka) dokuczać, męczyć

(Kuba) szkodzić, krzywdzić, przynosić szkodę


azulejo

(1.1) zob. azul < arab. لازورد
(1.2) arab. ال + زليج (az-zulayǧ)

Centaurea cyanus, chaber bławatek, modrak


azulejo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od azulejar


sieso

o osobach: szorstki (w obejściu), niegrzeczny, burkliwy, nieuprzejmy


empate

El partido ha terminado con un empate a tres goles.


empate

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od empatar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od empatar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od empatar


adoro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od adorar


carabela

port. caravela ← prawdopodobnie zdrobnienie od gr. κάραβος (lekki statek)


misionero

mieszkaniec argentyńskiej prowincji Misiones

mieszkaniec paragwajskiego departamentu Misiones


chuzo

przypuszczalnie metateza hiszp. *zucho < arab. Hiszp. zúǧǧ < arab. زُجٌّ (zuǧǧ) → metalowe okucie, metalowa końcówka

caer chuzos, llover chuzos, caer chuzos de punta, llover chuzos de punta

(Wenezuela) szpikulec (rodzaj białej broni wyrabianej przez więźniów)

(Chile i Honduras) sztaba, drąg (zakończony szpicem, służący do rozruszania ziemi)


chuzo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od chuzar


Lázaro

łac. Lazarus < gr. Λάζαρος < hebr. אלעזר

Lázaro es mi amigo.


chucho

(1.9) z onomatopei chu-chu, naśladującej odgłosy wydawane przez tego ptaka

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ryby

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ptaki

(Argentyna, Paragwaj i Urugwaj) strach, lęk


chucho

…stosowany do wystraszenia psa: precz!, poszedł sobie!, won!


chucho

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od chuchar


Carlos

Juan Carlos I es el actual Rey de España.


medio ambiente

mimo iż pisownia rozdzielna jest jeszcze większościowa, zaleca się http://lema.rae.es/dpd/?key=medioambiente pisownię łączną (medioambiente), gdyż fraza ta wymawiania jest jako jedno słowo


calmo

o morzu, wietrze, nastroju: spokojny, łagodny


calmo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od calmar(se)


ortiga

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ortigar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od ortigar


chore

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od chorar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od chorar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od chorar


-terapia

tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego


activé

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od activar


dura

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od durar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od durar


amoniaco

forma równoważna amoníaco


administré

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od administrar


surge

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od surgir

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od surgir


champán

(1.2) malaj. čampán ← chiń. san pan → trzy deski

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Napoje


armado

La Primera Guerra Mundial fue un conflicto armado a gran escala desarrollado entre 1914 y 1918.

Pierwsza wojna światowa była konfliktem zbrojnym na dużą skalę rozwijającym się (toczącym się) między 1914 a 1918.

La policía advierte de que el fugitivo está armado y es extremadamente peligroso.

Policja ostrzega, że uciekinier jest uzbrojony i ekstremalnie niebezpieczny.


erara

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (I) (pretérito imperfecto) trybu łączącego (subjuntivo) od erar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przeszłego prostego (I) (pretérito imperfecto) trybu łączącego (subjuntivo) od erar


balsamera

naczynie, słoik do przechowywania balsamu


helio

gr. ἥλιος → Słońce

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Pierwiastki chemiczne

El láser de helio-neón emite radiación a una longitud de onda de 632,8 nm (= nanómetros).

Laser helowo-neonowy emituje promieniowanie o długości fali równej 632,8 nm (= nanometrów).


agité

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od agitar


andro-

gr. ἀνήρ, ἀνδρός → mężczyzna


paleo-

gr. παλαιός (palaiós) → starodawny, dawny


abalear

(1.1) hiszp. a- + baleo + -ar
(1.2) hiszp. a- + balear


argón

z greckiego ἀργόν, rodzaj nijaki przymiotnika gr. ἀργός → nieaktywny, bierny


balsa

słowo pochodzące z któregoś z języków mieszkańców Półwyspu Iberyjskiego sprzed romanizacji

staw, sadzawka, basen, zbiornik wody, kałuża


arsénico

łac. arsenĭcum ← gr. ἀρσενικόν ← gr. ἄρσην → męski, samczy


batofobia

gr. βαθύς (bathýs) → głęboki + hiszp. -fobia


junte

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od juntar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od juntar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od juntar


multe

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od multar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od multar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od multar


antropo-

gr. ἀνθρωπο- < gr. ἄνθρωπος (ánthrōpos) → człowiek

zobacz słowa zaczynające się od „antropo-”

antropo- + -logía = antropología


alise

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od alisar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od alisar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od alisar


reine

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od reinar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od reinar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od reinar


alarme

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od alarmar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od alarmar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od alarmar


lame

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od lamer

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od lamer


estalagmita

gr. σταλαγμός → sączenie


inspire

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od inspirar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od inspirar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od inspirar


célula

łac. cellŭla, zdrobn. od łac. cella → luka, wgłębienie


lanzamiento

El lanzamiento del nuevo satélite meteorológico no tuvo éxito.

Wyrzucenie nowego satelity meteorologicznego nie powiodło się.


manómetro

gr. μανός (manós) - rzadki + gr. μέτρον (metron) - miara


cuerda

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-cuerda.wav


endure

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od endurar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od endurar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od endurar


balón

Nuestra selección de fútbol consiguió el campeonato del mundo, y no comoquiera, sino desplegando un juego muy técnico, controlando el balón durante todo el partido.

Nasza reprezentacja piłki nożnej zdobyła mistrzostwo świata, i to nie w jakikolwiek sposób, lecz rozwijając grę pełną techniki, kontrolując piłkę podczas całego meczu.


romana

(1.1) zob. romano
(2.1) łac. statera romāna


duma

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od dumir

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od dumir

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od dumir


preposición

zobacz też: preposiciones • a • allende • ante • bajo • cabe • con • contra • de • desde • durante • en • entre • excepto • hacia • hasta • mediante • menos • para • por • pro • salvo • según • sin • so • sobre • tras • vía

zobacz też: categoría gramatical • sustantivo • adjetivo • verbo • pronombre • determinante • adverbio • preposición • conjunción • interjección

zobacz też: Hiszpański - Słownictwo gramatyczne


sufijo

łac. suffixus imiesłów bierny od czasownika łac. suffigĕre


apologeta

hiszp. apologético; por. asceta < ascético, esteta < estético etc.


el que hambre tiene, con pan sueña

głodnemu chleb na myśli; kto jest głodny, o chlebie śni


futbolista

futbolista, piłkarz, futbolistka, piłkarka


área

El área del velamen de esta embarcación es mayor que la de mi velero.

Powierzchnia ożaglowania tej łodzi jest większa niż mojej żaglówki.

Mi tío es un experto en el área de las matemáticas.

Mój wujek jest ekspertem w dziedzinie matematyki.

Mi parcela ocupa una superficie de diez áreas.

Moja działka zajmuje powierzchnię dziesięciu arów.

El área de pesca de atún disminuye año tras año.

Obszar połowów tuńczyka zmniejsza się z roku na rok.

Se produjo una falta en el área pequeña.


cerdo marino

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


acertar

zob. a- + łac. certum rzecz pewna/niewątpliwa

Acerté solamente un resultado de las quinielas.

trafiłem/am tylko jeden wynik w totalizatorze sportowym.

Con esta escopeta no acertarás el blanco.


géminis

Mi hijo es géminis, y yo soy leo.

Mój syn urodził się pod znakiem Bliźniąt, a ja jestem Lwem.


-ista

tworzy rzeczowniki oznaczające zawody, specjalności itp. (taxista, dentista, futbolista) oraz przymiotniki oznaczające zwolenników, stronników lub osoby uzależnione od rzeczowników kończących się przyrostkiem -ismo (socialismo → socialista, fatalismo → fatalista, chovinismo → chovinista)

zobacz słowa kończące się na „-ista”


einstenio

od nazwiska niemieckiego fizyka Einsteina


ástato

gr. ἄστατος (ástatos) → niestały, niepewny

wersja astato, mimo że często spotykana w literaturze fachowej, nie figuruje w oficjalnym słowniku Królewskiej Akademii


fin de semana

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Marreromarco-fin de semana.wav


quinina

La quinina se usa como remedio contra el paludismo.

Chinina jest stosowana jako środek przeciwko malarii.


darmstadtio

łac. darmstadtium ← od nazwy niemieckiego miasta Darmstadt


bulimia

gr. βουλιμία

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Choroby i dolegliwości


Nuevo Mundo

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Związki frazeologiczne


Aarón

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona