diciembre

zobacz też: enero • febrero • marzo • abril • mayo • junio • julio • agosto • septiembre • octubre • noviembre • diciembre


velen

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od velar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od velar

3. os. lm (ellos/as, ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od velar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od velar


ve

aby odróżnić nazwę litery „b” od „v”, w hiszpańskim amerykańskim używa się określeń be alta lub be larga dla pierwszej z nich, i ve baja, ve chica lub ve corta dla drugiej; w Hiszpanii nie stosuje się tego rozróżnienia, albowiem na literę „v” mówi się: uve

zobacz też: a • be • ce • (che) • de • e • efe • ge • hache • i • jota • ka • ele • (elle) • eme • ene • eñe • o • pe • cu • erre / ere • ese • te • u • uve / ve • uve doble / ve doble • equis • i griega / ye • zeta


ve

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od ir

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ver

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od ver


ven

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od venir

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ver

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ver


ver

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-ver.wav


vid

El cultivo de la vid es muy característico para la cuenca del Mediterráneo.

Uprawa winorośli jest bardzo charakterystyczna dla basenu Morza Śródziemnego.


van

słowo obce w języku hiszpańskim: w piśmie należy wyróżniać kursywą

(Boliwia, Chile, Dominikana, Ekwador, Gwatemala, Kostaryka, Kuba, Meksyk, Nikaragua, Portoryko i Estados Unidos) van


van

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ir(se)

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ir(se)


aren

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od arar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od arar

3. os. lm (ellos/as, ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od arar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od arar


tan

¡Eres tan bella!

Hablas tan rápido que no te comprendo.


amas

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od amar


Am

w tym znaczeniu jest symbolem i nie ma kropki na końcu


tus

…(zwykle powtórzony) używany do wołania psa


tus

forma lm przymiotnika dzierżawczego słabego 2. os. lp (tu) → twoi, twoje, swoi, swoje

Gracias a este medicamento tus espasmos se tranquilizarán.

Dzięki temu lekowi twoje spazmy uśmierzą się.

Háblame de tus hijos.


arde

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od arder

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od arder


febrero

Febrero es el mes más corto del año.


balen

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od balar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od balar

3. os. lm (ellos/as, ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od balar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od balar


decid

2. os. lm (vosotros/as) trybu rozkazującego (imperativo) od decir


ambos

Conozco a ambas hermanas.


universal

La historia universal es el conjunto de hechos y procesos que se han desarrollado en el pasado de la humanidad

Historia powszechna jest zespołem faktów i procesów, które rozwijały się (miały miejsce) w przeszłości ludzkości.


vi

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od ver


domen

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od domar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od domar

3. os. lm (ellos/as, ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od domar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od domar


doto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od dotar


dume

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od dumir

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od dumir


agosto

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kalendarz i czas


agosto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od agostar


erar

nie mylić z: errar


bien

Lo hice por tu bien.

La lucha entre el bien y el mal es eterna.

Walka między dobrem a złem jest odwieczna.

ocena w szkolnictwie odpowiadająca liczbie 6 w skali od 0 do 10, między suficiente a notable


bien

Hiciste bien.

Tómate un té bien caliente.


mayo

gałązki, którymi młodzieniec ozdabia drzwi domu swej narzeczonej

lm mayos: muzyka i śpiewy, którymi młodzieńcy obdarowują dziewczęta w ostatni dzień kwietnia


firmo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od firmar


marzo

En marzo empieza la primavera.

Esta planta florece ya en marzo.

El otoño en el hemisferio sur comienza entre el 20 y el 21 de marzo.

Jesień na południowej półkuli zaczyna się między 20. a 21. marca.


marzo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od marcir


floro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od florar


favor

Quisiera pedirle un favor.

Chiałbym/Chciałabym prosić pana/panią o przysługę.


fluid

2. os. lm (vosotros/as) trybu rozkazującego (imperativo) od fluir


honoro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od honorar


des

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od dar


boa

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Płazy i gady


boa

obecnie częściej używany w rodzaju żeńskim: la, una boa


bala

El policía tenía una herida de bala.

La herida no presenta orificio de salida, luego la bala debe de seguir dentro del cuerpo.

W ranie (postrzałowej) nie ma otworu wylotowego, więc kula musiała pozostać wewnątrz ciała.

La bala atravesó el chaleco antibalas e hirió de gravedad al policía.

Kula przebiła kamizelkę kuloodporną i poważnie raniła policjanta.


bala

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od balar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od balar


el

nie mylić z: él

El padre del alumno amenazó al profesor.


el

nie mylić z: él

zastępuje rodzajnik żeński la bezpośrednio przed rzeczownikami zaczynającymi się od akcentowanej samogłoski a (w piśmie a- lub ha-)

El agua es indispensable para la vida.


bazar

bazar, wschodni rynek, wschodnie targowisko


ge

…w funkcji dopełnienia dalszego; zob. se


fin

El fin de la guerra fría y la desaparición de la Unión Soviética son dos fenómenos paralelos que cambiaron radicalmente el mundo.

Koniec zimnej wojny i zniknięcie Związku Radzieckiego są dwoma równoległymi zjawiskami/fenomenami, które zmieniły radykalnie świat.


honor

Mi honor no me permite esta clase de actos.

Mój honor nie pozwala mi na tego typu czyny.


col

zobacz też: Hiszpański - Jedzenie


flor

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-flor.wav

Le regalé un ramo de flores.


ir

a donde fueres, haz lo que vieres

jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one

quien lengua ha, a Roma va; preguntando se va a Roma

quien quita lo que da, al infierno va

kto daje i odbiera, ten się w piekle poniewiera

tanto va el cántaro a la fuente, que al fin se rompe

dopóty dzban wodę nosi, dopóki mu się ucho nie urwie

zależnie od środka lokomocji: iść, jechać, jeździć, lecieć

Ella va a casa de su madre todos los lunes.

Ona jeździ/chodzi do (domu) swojej matki w każdy poniedziałek.

Alquilamos dos autocares para ir de excursión a Madrid.

Wynajęliśmy dwa autokary, aby pojechać na wycieczkę do Madrytu.

Mete esta ropa en la cesta y ve a la terraza a tenderla.

Włóż tę bieliznę do koszyka i idź na taras rozwiesić ją.

Tuve que ir a urgencias porque me picó una abeja.

Musiałem/am pójść/pojechać na pogotowie, bo ukąsiła mnie pszczoła.

Veo que hoy no estás muy católico; mejor quédate en casa y no vayas al trabajo.

Widzę, że nie jesteś dzisiaj w zbyt dobrym stanie; lepiej zostań w domu i nie idź do pracy.

Estando en Venecia fuimos por primera vez en góndola.

Będąc w Wenecji, po raz pierwszy płynęliśmy gondolą.

Fueron al cine andando pese a que llovía a cántaros.

Poszli do kina pieszo, mimo że lało jak z cebra.

Los chicos iban detrás de sus profesores y las chicas delante.

Chłopcy szli za swymi profesorami, a dziewczynki z przodu.

Vayamos a ese restaurante italiano, hoy me apetece una lasaña.

Chodźmy do tej włoskiej restauracji, dziś mam ochotę na lasagne.

Recuérdame que vaya mañana al dentista, que a mí seguro que se me olvidará.

Przypomnij mi, żebym poszedł/poszła jutro do dentysty, bo ja na pewno zapomnę.

Este bolso no va con estos zapatos.

El morado te va muy bien.

Este camino va al pueblo.

El rey iba de uniforme.

Król nosił mundur (był ubrany w mundur).

Tenemos grandes beneficios porque el negocio va muy bien.

Mamy duże zyski, ponieważ interes idzie bardzo dobrze.

Lamento que las cosas hayan ido tan mal últimamente entre tu hermano y tú.

Przykro mi, że sprawy się ostatnio tak źle potoczyły między tobą a twoim bratem.

No voy a ese restaurante desde que encontré una mosca nadando en mi sopa.

Nie chodzę do tej restauracji, od kiedy znalazłem muchę pływającą w mojej zupie.

¿Tú crees que valdrá la pena que siga yendo a aquel curso de cocina una vez que me den el trabajo? Porque dudo que me sobre tiempo para esas distracciones.

Czy sądzisz, że będzie warto dalej chodzić na tamten kurs gotowania, gdy już dostanę pracę? Bo wątpię, bym miał/a czas na takie rozrywki.

Mi colega iba mucho de putas y pescó el sida.

Mój kumpel chodził często na kurwy i nabawił się aidsa.

wprowadza wyliczenie, wielokrotność powtarzanej czynności

Ya van tres veces seguidas que llego tarde. A la próxima seguramente me pondrán de patitas en la calle.

Już trzeci raz pod rząd się spóźniam. Następnym razem na pewno mnie wyrzucą na bruk.

Hoy todo va a bulto, a ciegas, y se hace mal, o no se hace.

Dzisiaj wszystko funkcjonuje na oko, na ślepo, i robi się źle albo się nie robi.

Tu actuación va en detrimento de mis intereses.

Twoje poczynania działają na szkodę moich interesów.

La policía averiguó que el conductor del autobús iba borracho.

Policja ustaliła, że kierowca autobusu był pijany.


u

Quedan solo 7 (siete) u 8 (ocho) horas para el comienzo del partido.

Zostało tylko 7 (siedem) lub 8 (osiem) godzin do rozpoczęcia się meczu.


u

zobacz też: a • be • ce • (che) • de • e • efe • ge • hache • i • jota • ka • ele • (elle) • eme • ene • eñe • o • pe • cu • erre / ere • ese • te • u • uve / ve • uve doble / ve doble • equis • i griega / ye • zeta


ben

Moringa oleifera, moringa olejodajna, moringa


ar

…określający moment wykonania poprzedzającego go rozkazu: marsz, patrz, zwrot

Un paso al frente, ¡ar!


lia

zgodnie z reformą z 2010 roku wyraz ten jest jednosylabowy pod względem ortograficznym (samogłoski „ia” tworzą dwugłoskę), przez co nie powinien nosić akcentu graficznego; przed reformą była jednak dopuszczona pisownia z akcentem („liá”) dla osób kładących nacisk na artykulację rozziewu (m.in. w Hiszpanii i w większej części Ameryki Południowej)

2. os. lp (vos) trybu rozkazującego (imperativo) od liar


da

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od dar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od dar


al

Voy al colegio.


te

forma słaba zaimka osobowego 2. os. lp (tú lub vos) w funkcji dopełnienia bliższego → ciebie, cię

Te quiero.

forma słaba zaimka osobowego 2. os. lp (tú lub vos) w funkcji dopełnienia dalszego → tobie, ci

Te lo diré.

forma słaba zaimka osobowego 2. os. lp (tú lub vos) w postaci zaimka zwrotnego → się

Vístete, que nos vamos ya.


id

2. os. lm (vosotros/as) trybu rozkazującego (imperativo) od ir


ten

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od tener


mili

Yo no hice la mili.


maten

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od matar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od matar

3. os. lm (ellos/as, ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od matar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od matar


gas

flamandzki naukowiec, Johann Baptista van Helmont, utworzył to słowo od łacińskiego chaos


de

aby odróżnić ten przyimek od formy czasownika „dar”, formę tę pisze się z akcentem graficznym (tilde diacrítica): „dé”

zobacz też: preposiciones • a • allende • ante • bajo • cabe • con • contra • de • desde • durante • en • entre • excepto • hacia • hasta • mediante • menos • para • por • pro • salvo • según • sin • so • sobre • tras • vía

Soy de Polonia.

Hoy de ocho a once estamos en la escuela.

Dzisiaj od ósmej do jedenastej jesteśmy w szkole.

En la habitación hay una máquina de coser.

W pokoju znajduje się maszyna do szycia.

forma nietłumaczona, zmieniająca rzeczownik w mianowniku na dopełniacz

El enemigo de mi amigo es mi enemigo.

Wróg mojego przyjaciela jest moim wrogiem.


miel

przysłowie no se hizo la miel para la boca del asno


nivel

El jengibre ayuda a regular los niveles de glucosa en sangre.

Imbir pomaga regulować poziom glukozy we krwi.


mia

zgodnie z reformą z 2010 roku wyraz ten jest jednosylabowy pod względem ortograficznym (samogłoski „ia” tworzą dwugłoskę), przez co nie powinien nosić akcentu graficznego; przed reformą była jednak dopuszczona pisownia z akcentem („miá”) dla osób kładących nacisk na artykulację rozziewu (m.in. w Hiszpanii i w większej części Ameryki Południowej)

2. os. lp (vos) trybu rozkazującego (imperativo) od miar


ibis

dawniej również ż


en

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-en.wav

Vivo en Zaragoza.

Entré en casa y me quité el abrigo

Lo dije en polaco.

Pienso continuamente en ti.


parad

2. os. lm (vosotros/as) trybu rozkazującego (imperativo) od parar


mal

Das mal ejemplo para tus hermanos.


mas

nie mylić z: más (przysłówek)

Señor, no nos dejes caer en la tentación, mas líbranos del mal.

Panie, nie daj nam popaść w pokusę, lecz uwolnij nas ode złego.


pez

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-pez.wav

Rybę złowioną, złapaną, potrawę itp. określa się słowem pescado.

En mi acuario tengo varios peces exóticos.

Mam w swoim akwarium kilka ryb egzotycznych.


pez

Este político tiene una conciencia más negra que la pez.

Ten polityk ma sumienie czarniejsze niż pak.


mar

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-mar.wav

zwykle w rodzaju męskim, w języku poetyckim oraz wśród osób trudniących się pracą na morzu spotyka się także w rodzaju żeńskim, lecz tylko w liczbie pojedynczej (la mar)

Vamos de vacaciones al mar.


mil

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Liczebniki


rimen

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od rimar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od rimar

3. os. lm (ellos/as, ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od rimar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od rimar


mes

El año tiene doce meses.

Tengo el mes y no puedo hacer gimnasia

Mam miesiączkę i nie mogę robić gimnastyki.


mor

wyraz używany jest tylko w zwrocie por mor de → z uwagi na


ruin

Mi jefe es el hombre más ruin del mundo.

Mój szef to najnikczemniejszy człowiek na świecie.

Trabajo diez horas diarias por un sueldo ruin.

Pracuję dziesięć godzin dziennie za znikomą pensję.


bar

(1.2) gr. βάρος (báros) → ciężar, brzemię

por. cafetería

zobacz też: Hiszpański - Jedzenie - Lokale gastronomiczne

Mi hermano y yo nos encontramos con bastante frecuencia en el bar de la esquina.

Mój brat i ja spotykamy się dość często w narożnym barze.

Era muy conocido por frecuentar todos los bares del barrio.

Był bardzo znany przez to, że często bywał we wszystkich barach na osiedlu.


pin

(1.4) ang. PIN (Personal Identification Number)

Por favor, reintroduzca la tarjeta y marque el pin.

Proszę włożyć kartę ponownie i wpisać pin.


os

(Andaluzja, Wyspy Kanaryjskie i Ameryka) los m, las ż

(Andaluzja, Wyspy Kanaryjskie i Ameryka) les, se

(Andaluzja, Wyspy Kanaryjskie i Ameryka) se

w pozycji enklitycznej trybu rozkazującego 2. os. lm powoduje utratę przyrostka „-d”: levantar > levantad > levantaos (postać zwrotna „levantarse”)

(Hiszpania) forma słaba zaimka osobowego 2. os. lm (vosotros/as) w funkcji dopełnienia bliższego → was

Os vimos ayer.

(Hiszpania) forma słaba zaimka osobowego 2. os. lm (vosotros/as) w funkcji dopełnienia dalszego → wam

Os dije que no lo hicierais.

Mówiłem/am wam, żebyście tego nie robili.

¿Os gustan las películas de aventuras?

Lubicie (= podobają się wam) filmy przygodowe?

(Hiszpania) forma słaba zaimka osobowego 2. os. lm (vosotros/as) w postaci zaimka zwrotnego → się

Apresuraos o llegaremos tarde.


os

…używany do odstraszania ptaków i polowanych zwierząt


mangan

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mangar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mangar


pera

zobacz też: Hiszpański - Jedzenie

En una frutería podemos comprar manzanas, peras y otras frutas.

W sklepie z owocami możemy kupić jabłka, gruszki i inne owoce.


persona

No conozco de nada a aquella persona.


sed

por. hambre → głód

Tengo mucha sed. ¿Me podrías servir un vaso de agua, por favor?

Jestem bardzo spragniony/a (patrz kolokacje). Czy mógłbyś/mogłabyś, proszę, podać mi szklankę wody?


sed

2. os. lm (vosotros/as) trybu rozkazującego (imperativo) od ser


mur

por. murciélago → nietoperz


ni

zobacz też: alfa • beta • gamma • delta • épsilon • dseda • eta • zeta • iota • kappa • lambda • mi • ni • xi • ómicron • pi • ro • sigma • tau • ípsilon • fi • ji • psi • omega


potas

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od potar


viro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od virar


mir

Médico Interno Residente → lekarz stażysta


san

Hoy vamos a escuchar el evangelio según san Juan.

Dzisiaj posłuchamy ewangelii według świętego Jana.


plan

¿Qué plan tenéis para este fin de semana?


mecenas

od nazwiska Caiusa Cilniusa Maecenasa (69 p.n.e.–8 n.e.)


ring

słowo to uważane jest za anglicyzm i należy je wyróżniać w piśmie kursywą lub cudzysłowem; zaleca się stosować hiszpańskie słowo „cuadrilátero”


las

forma żeńska liczby mnogiej rodzajnika określonego (el) → nie tłumaczy się

Estadísticamente, las mujeres viven más tiempo que los hombres.

Statystycznie kobiety żyją dłużej niż mężczyźni.


las

forma słaba zaimka osobowego 3. os. ż lm (ellas) w funkcji dopełnienia bliższego → je

— ¿Has visto a mis hermanas? — Sí, las he visto.

Widziałeś/aś moje siostry? — Tak, widziałem/am je.


sal

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-sal.wav

El médico me dijo que no echara sal en las comidas.

Lekarz powiedział mi, żebym nie sypał soli do jedzenia.


sal

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od salir


por

Hemos pasado por tu pueblo.

Przejechaliśmy/łyśmy przez twoją wioskę.

Este concierto fue compuesto por Mozart.

Ten koncert był skomponowany przez Mozarta.

He comprado este coche por diez mil euros.

Kupiłem/am ten samochód za dziesięć tysięcy euro.

¿Me tomas por tonto?

Lo agarré por la cabeza.

¡Luchemos por la paz!

Alquilé una moto por una semana.

Wynająłem/Wynajęłam motocykl na jeden tydzień.

Mi tío es sordomudo y hay que hablarle por señas.

Mój wujek jest głuchoniemym i trzeba mówić do niego na migi.


si

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-si.wav

Si quieres, puedo ayudarte.

No sé si vendrá.


limo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od limar


sur

zapisujemy Sur w odniesieniach do tej strony świata w jej głównym znaczeniu

(w znaczeniu przydawki rzeczownikowej) południowy, południowa część, południe

El sur de España ha sufrido una ola de lluvias torrenciales.

Południe Hiszpanii ucierpiało z powodu fali ulewnych deszczów.

El otoño en el hemisferio sur comienza entre el 20 y el 21 de marzo.

Jesień na półkuli południowej zaczyna się między 20. a 21 marca.


verde

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-verde.wav

zobacz też: Hiszpański - Kolory

Esta primavera el campo está verde porque ha llovido mucho.

Tej wiosny pola są zielone, bo dużo padało.

No comas estas frutas porque aún están verdes.

Nie jedz tych owoców, bo są jeszcze niedojrzałe.

o dowcipach nieprzyzwoity, pikantny, sprośny

¿Sabes algún chiste verde?

o człowieku niedoświadczony, słabo przygotowany

Acaba de terminar la carrera de medicina y está aún verde.

Dopiero co skończył/a studia medyczne i jeszcze jest niedoświadczony/a.


verde

zobacz też: Hiszpański - Kolory

El verde de los campos me encanta.

Los verdes han entrado a formar parte del Gobierno autonómico de nuestra región.

Zieloni weszli w skład rządu autonomicznego naszego regionu.


he

czasownik ten, dawniej omyłkowo zaliczany do przysłówków na podstawie jego etymologii, nie ulega odmianie i występuje dziś zwykle w towarzystwie okolicznika miejsca (wśród niżej wymienionych) i dopełnienia bliższego, który, skrócony do postaci zaimka osobowego nieakcentowanego enklitycznego (zob. składnię), pisany jest łącznie (helo, hete, henos).

najczęściej okolicznikiem miejsca jest przysłówek aquí (tu, tutaj), rzadziej ahí, allí (tam) lub grupa nominalna poprzedzona przyimkiem (np. en casa → w domu).

w mowie potocznej można zastąpić wyżej wspomniane konstrukcje odpowiednią formą czasownika tener (mieć) lub estar (być), zachowując okolicznik i dobierając odpowiedni podmiot do kontekstu wypowiedzi:

# tener: He aquí tu libro. → Aquí tienes tu libro. • He ahí lo que tanto buscabais. → Ahí tenéis lo que tanto buscabais.

# estar: He aquí tu libro. → Aquí está tu libro. • Heme aquí, listo para lo que se venga. → Aquí estoy, listo para lo que se venga.

oto, tu (w połączeniu z czasownikiem być w czasie teraźniejszym)

He aquí la respuesta.

Hela (lub emfatycznie: hétela) aquí.

Henos aquí, solos y abandonados.

Hete aquí, escondiéndote como un gusano.


he

stanowi część osobową w czasach złożonych czasowników (zob. haber, tiempo compuesto), np: he estudiado, he comido.

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od haber


mela

farba do znakowania owiec (mieszanka kolorów czerwieni i ochry)

(Valladolid) narzędzie do znakowania owiec specjalną farbą


gira

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od girar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od girar


kimono

ten zapis jest częściej spotykany niż quimono


gris

szary, nieinteresujący, przeciętny, nijaki


son

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ser

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ser


be

aby odróżnić nazwę litery „b” od „v”, w hiszpańskim amerykańskim używa się określeń be alta lub be larga dla pierwszej z nich, i ve baja, ve chica lub ve corta dla drugiej; w Hiszpanii nie stosuje się tego rozróżnienia, albowiem na literę „v” mówi się: uve

zobacz też: a • be • ce • (che) • de • e • efe • ge • hache • i • jota • ka • ele • (elle) • eme • ene • eñe • o • pe • cu • erre / ere • ese • te • u • uve / ve • uve doble / ve doble • equis • i griega / ye • zeta


jara

arab. Hiszp. šá‘ra < arab. ša‘rā → ziemia zarośnięta


o

¿Ser o tener? - He aquí la pregunta.

Haga frío o calor, él siempre lleva su bufanda de lana.

Czy jest zimno czy ciepło, on zawsze nosi swój wełniany szalik.


x

osoba nieznana lub pozostająca w anonimacie


cache

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od cachar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od cachar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od cachar


se

forma słaba zaimka osobowego 3. os. lp i lm (él, ella, ello, ellos/as lub grzecz. usted, ustedes) w funkcji dopełnienia dalszego → jemu, mu, jej, im, państwu

¿Has enviado el paquete a tu tío? — Sí, se lo he enviado.

Wysłałeś/aś paczkę swemu wujowi? — Tak, wysłałem/am mu ją.

forma słaba zaimka osobowego 3. os. lp i lm (él, ella, ello, ellos/as lub grzecz. usted, ustedes) w postaci zaimka zwrotnego → się

Mi hermana se baña tres veces al día: eso ya es una exageración.

Moja siostra kąpie się trzy razy dziennie: to już jest przesada.

w zdaniach bezosobowych, zależnie od znaczenia czasownika, może odpowiadać formom bezosobowym czasownika

No se sabe cómo ha ocurrido el accidente.

Nie wiadomo, jak się zdarzył ten wypadek.

Se dice que su padre los abandonó cuando eran muy pequeños.

Mówią/powiadają (ludzie), że ich ojciec porzucił ich, gdy byli bardzo małymi dziećmi.


omega

zobacz też: alfa • beta • gamma • delta • épsilon • dseda • eta • zeta • iota • kappa • lambda • mi • ni • xi • ómicron • pi • ro • sigma • tau • ípsilon • fi • ji • psi • omega


UE

La UE acepta las demandas de España sobre las reformas del aceite y del algodón.

UE przyjęła skargę Hiszpanii w sprawie reform dotyczących oleju i bawełny.


piscis

Mis dos hijos son piscis.


trola

No creas nada de lo que dice este tío: no hace más que contar trolas.

Nie wierz nic z tego, co mówi ten facet: on tylko opowiada bajki.


sistema operativo

Un sistema operativo es el conjunto de programas y utilidades software que permiten al usuario interactuar con el hardware de un ordenador de una manera cómoda y eficiente.

System operacyjny to zespół programów i narzędzi programowych pozwalających użytkownikowi na współdziałanie z hardware'em komputera w wygodny i skuteczny sposób.


impresora

He comprado una nueva impresora.

właścicielka drukarni, kierowniczka drukarni


Austria

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Europy


zinc

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Pierwiastki chemiczne

forma cinc jest równoważna


habilitar

He habilitado a mi mujer para que pueda representarme en el juicio.

Uprawomocniłem moją żonę, aby mogła mnie reprezentować na rozprawie sądowej.

He habilitado mi cuarto de baño para que pueda servirme de laboratorio fotográfico.

Przystosowałem moją łazienkę, aby mogła mi służyć a laboratorium fotograficzne.


anzuelo

łac. hamiceŏlus - zdrobn. od łac. hamus → haczyk

morder el anzuelo, picar en el anzuelo, tragar el anzuelo


elle

podobnie jak dwuznak „ch” (che), dawniej zajmował osobne miejsce w hiszpańskim alfabecie; był umieszczany w słownikach między literami „l” i „m”


dispositivo

Este dispositivo detecta el movimiento en tres dimensiones.

To urządzenie wykrywa ruch w trzech wymiarach.


e

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-e.wav

Lo golpeó e hirió en la cabeza.

El diálogo entre padres e hijos es la base de la educación.

Dialog między rodzicami a dziećmi jest podstawą wychowania.


e

zalecana forma lm: es

zobacz też: a • be • ce • (che) • de • e • efe • ge • hache • i • jota • ka • ele • (elle) • eme • ene • eñe • o • pe • cu • erre / ere • ese • te • u • uve / ve • uve doble / ve doble • equis • i griega / ye • zeta


guardar

No puedo guardar estos archivos en mi ordenador.

Nie mogę zapisać tych plików na moim komputerze.


sol

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-sol.wav

Me gusta cuando hace sol.


anima

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od animar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od animar


cebo

Este cebo es el mejor para pescar truchas.

Ta przynęta jest najlepsza do łowienia pstrągów.

Gracias al cebo intensivo se consigue un rápido crecimiento de los animales.

Dzięki intensywnemu tuczeniu osiąga się szybki wzrost wagi zwierząt.


cebo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cebar


formatear

formatować (przystosowywać nośnik danych)


vas

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ir(se)

2. os. lp (vos) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ir(se)


configurar

Hay que volver a configurar la red inalámbrica.

Trzeba ponownie ustawić sieć bezprzewodową.


acceso

El acceso a esta página está prohibido.

przystąpienie, przyłączenie się, zbliżenie

Los países beligerantes están considerando un acceso a las negociaciones de paz.

Państwa prowadzące wojnę rozważają przyłączenie się do rozmów pokojowych.

El acceso al edificio está bloqueado debido a las obras.

Dostęp do budynku jest zablokowany z powodu prac remontowych.

En un acceso de furia cogió el teclado y destrozó el monitor a golpes.

W porywie szału wziął klawiaturę i rozwalił ekran komputera.

Ha tenido un acceso repentino de tos.


proceso

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Informatyka

La historia universal es el conjunto de hechos y procesos que se han desarrollado en el pasado de la humanidad.

Historia powszechna jest zespołem faktów i procesów, które rozwijały się (miały miejsce) w przeszłości ludzkości.

Les expliqué el proceso de fotosíntesis a base de diapositivas.

Wytłumaczyłem/am im proces fotosyntezy za pomocą slajdów.

La llegada de la democracia a España fue un proceso gradual y duró varios años.

Nastanie demokracji w HIszpanii było procesem stopniowym i trwało kilka lat.


proceso

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od procesar


inicializar

por. declarar • definir


detener

La policía detuvo a un camionero ebrio que sextuplicaba el límite permitido de alcohol por litro de aire expirado.

Policja zatrzymała pijanego kierowcę ciężarówki, który sześciokrotnie przewyższał dozwoloną granicę alkoholu na litr wydychanego powietrza.

Ayer fue detenido un hombre con un amplio historial delictivo.

Wczoraj zatrzymano człowieka z bogatą przestępczą przeszłością.


victoria

Nuestro equipo cosechó una aplastante victoria ganando la final por cinco goles a cero.

Nasza drużyna zebrała miażdżące zwycięstwo wygrywając w finale wynikiem pięciu goli do zera.


planeta

łac. planēta < gr. πλανήτης (planḗtēs) → włóczęga

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Astronomia


han

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od haber

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od haber


cliente

Los clientes de este restaurante se quejan del servicio.

Klienci tej restauracji narzekają na obsługę.


configure

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od configurar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od configurar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od configurar


den

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od dar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od dar

3. os. lm (ellos/as, ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od dar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od dar


contra

Los agricultores protestaron contra la caída de precios de sus productos.

Rolnicy zaprotestowali przeciw spadkowi cen swych produktów.

Lo tuvo que hacer contra su voluntad.

Apóyate contra la pared.

Esta crema no protege contra los efectos la radiación ultravioleta.

Ten krem nie chroni od skutków promieniowania ultrafioletowego.

Tómate una pastilla contra el dolor de cabeza.


contra

przeciw, antyteza, przeciwny punkt widzenia

Antes de tomar una decisión, debemos examinar los pros y los contras.

Przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji powinniśmy rozpatrzeć punkty widzenia za i przeciw.


para

Este reloj es para mí.

Tengo que salir para poder trabajar.

Nos preparamos para salir al campo.

Mi coche está para la chatarra.

Mój samochód jest (nadaje się) na złom. (z internetu


para

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od parar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od parar

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od parir

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od parir

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od parir


leo

zobacz też: aries • tauro • géminis • cáncer • leo • virgo • libra • escorpión • sagitario • capricornio • acuario • piscis

Los hombres leo son muy orgullosos.

Mężczyźni urodzeni pod znakiem Lwa są bardzo zarozumiali.


leo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od leer


red

Pescamos con redes.

La red de tiendas PRICA dispone de muchos puntos de venta.

Sieć sklepów PRICA dysponuje wieloma punktami sprzedaży.

Hay que volver a configurar la red inalámbrica.

Trzeba ponownie ustawić sieć bezprzewodową.


file

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od filar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od filar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od filar


programa

łac. programma < gr. πρόγραμμα (prógramma)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Leire Uranga Celaya-programa.wav


programa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od programar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od programar


colon

znak rodzielający (1.2): (średnik, dwukropek)


monitor

forma żeńska monitora


cifra

El número 102 se compone de tres cifras.


mouse

słowo to należy wyróżniać pisząc je kursywą, gdyż jest to słowo obce w j. hiszpańskim

(Panama i Estados Unidos) mysz komputerowa


Albania

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Europy


lato

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Fałszywi przyjaciele

(o pojęciu, znaczeniu) szeroki, rozległy


lato

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od latir


archivo

łac. archivum < gr. ἀρχεῖον (archeion) → siedziba sędziów < gr. ἄρχω (archo) → rozkazywać, rządzić

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Informatyka

No todos los argumentos de los que defienden el pasado merecen nuestra estima. Hay quien venera lo viejo porque de lo viejo vive, a semejanza de esos gusanos que roen madera descompuesta y papel de archivo.

Nie wszystkie argumenty tych, którzy bronią przeszłości, są warte naszego szacunku. Są tacy, którzy wielbią to, co stare, bo z tego żyją, podobnie jak robaki, które gryzą zgniłe drewno i papier archiwalny (z archiwum).

Disminuye un poco el tamaño del archivo para que quepa en el disco.

Zmniejsz trochę wielkość pliku, aby zmieścił się na płycie.


archivo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od archivar


a

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-a.wav

Vamos a casa.

He visto a tu mujer en una tienda de ropa.

Widziałem twoją żonę w sklepie odzieżowym.

Déjale al perro que corra un poco.

El anciano esperaba (a) la muerte con resignación.

La estación está a dos kilómetros de aquí.

Déjale al perro que corra un poco.

Estamos sentados a la mesa y bebiendo vino.

Déjale al perro que corra un poco.

El tren de Madrid llega a las cinco de la tarde.

Pociąg z Madrytu przyjeżdża o piątej po południu.

Déjale al perro que corra un poco.

Hoy comemos langosta a la americana.

Déjale al perro que corra un poco.

¡A trabajar!

Déjale al perro que corra un poco.

Barro el suelo tres veces a la semana.

Déjale al perro que corra un poco.

w funkcji dopełnienia dalszego (celownika)

Se lo dije a mi padre.

Déjale al perro que corra un poco.

w funkcji dopełnienia bliższego (biernika), gdy chodzi o:
:: (1.9.1) osobę lub osoby (z pewnymi wyjątkami);
:: (1.9.2) zwierzęta, w stosunku do których istnieje pewne uczucie lub przywiązanie; dlatego częściej stosuje się względem zwierząt domowych, żyjących między nami;
:: (1.9.3) rzeczy personifikowane

Déjale al perro que corra un poco.


a

zobacz też: a • be • ce • (che) • de • e • efe • ge • hache • i • jota • ka • ele • (elle) • eme • ene • eñe • o • pe • cu • erre / ere • ese • te • u • uve / ve • uve doble / ve doble • equis • i griega / ye • zeta

Déjale al perro que corra un poco.


Estonia

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Kraje Europy


i

literę „i” oznacza się mianem i latina (łacińskie „i”), gdy chce się ją odróżnić od „y”, czyli i griega (greckie „i”); rozróżnienie to nie jest koniecznie dla osób stosujących nazwę ye do oznaczania litery „y”


jueves

zobacz też: lunes • martes • miércoles • jueves • viernes • sábado • domingo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kalendarz i czas

El jueves es el 4.º día de la semana.


viernes

łac. Venĕris (diēs) → dzień Wenery (Wenus)

El viernes es el 5.º día de la semana.


lunes

El lunes es el 1.er día de la semana.


miércoles

El miércoles es el 3.er día de la semana.


martes

El martes es el 2.º día de la semana.


algoritmo

łac. algorismus < arab. الخوارزم < arab. الخوارزمي


mafia

wł. mafia, maffia < sycyl. mafia < prawdopodobnie arab.


domingo

El domingo es el 7.º día de la semana.


rujan

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od rugir

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od rugir

3. os. lm (ellos/as, ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od rugir

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od rugir


vita

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od vitar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od vitar


mora

(1.1) łac. mora
(1.2-3) łac. morus
(2.1) zob. moro


mora

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od morar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od morar


animal

(1) łac. anĭmal, animālis
(2) łac. animālis

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-animal.wav

El animal más grande del mundo es la ballena azul.

Największym zwierzęciem na świecie jest wieloryb/płetwal błękitny.


Dominica

nie mylić z: dominicano


res

sztuka (bydła, czworonożne dzikie zwierzę)

(Ekwador, Gwatemala, Kolumbia, Meksyk i Salwador) krowa, wół


memoria

memoria de gallo, memoria de grillo, memoria de pez

Estoy escribiendo mis memorias del viaje a África.

Piszę (właśnie) swoje wspomnienia z podróży do Afryki.


radio

(1.1-4) łac. radĭus
(1.6) łac. radium ← franc. radioactif
(1.5-7) (2) (3) zob. radiodifusión

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Pierwiastki chemiczne

w niektórych krajach Ameryki Środkowej i Południowej radio, radioodbiornik


radio

radiotelegrafista m, radiotelegrafistka ż


sábado

łac. sabbătum < gr. σάββατον (sábbaton) < hebr. שבת (šabbāt) < akad. šabattum^([potrzebna transkrypcja na akadyjski])

El sábado es el 6.º día de la semana.


Cr

Libro delle Cronache → Krn, Księga Kronik


platina

(1.1-2) franc. platine
(1.3) (2) hiszp. plata + -ina

szkiełko, płytka (urządzenia pneumatycznego)


platina

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od platinar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od platinar


tu

mimo że jest jednosylabowy, zaimek osobowy „tú” (ty) nosi akcent graficzny (tilde diacrítica), aby nie mylić go z przymiotnikiem dzierżawczym „tu”

(forma nieakcentowana / słaba) twój, twoja, twoje, swój, swoja, swoje

¿Dónde está tu cuaderno?

Tu coche es rojo, y el mío es blanco.

Twój samochód jest czerwony, a mój jest biały.

¿Me prestas tu coche? El mío está averiado.

Pożyczysz mi swój samochód? Mój jest zepsuty (ma awarię).


lea

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od leer

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od leer

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od leer


das

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od dar


aberrar

mylić się, błądzić, odchodzić od istoty sprawy


abundantemente

obficie, rzęsiście, suto, sowicie, bogato

La cena estuvo abundantemente regada con vino tinto.

Kolacja była suto polewana czerwonym winem.


sin

No puedo vivir sin ti.


sin

¡Pónganos dos cervezas sin, por favor!

Proszę nam podać dwa piwa bezalkoholowe.


es

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ser


adultera

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od adulterar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od adulterar


acetato

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Chemia


adhesivo

łac. adhaesum imiesłów bierny od łac. adhaerĕo


adultero

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od adulterar


pana

(Ekwador, Portoryko i Wenezuela) kumpela, gościówa


pana

(Ekwador, Portoryko i Wenezuela) kumpel, koleś


accidental

Nuestro encuentro ha sido accidental .

Es el director accidental de la empresa

To jest tymczasowy dyrektor przedsiębiorstwa.

Son aspectos accidentales del caso y no aportan nada nuevo

To są nieistotne aspekty sprawy i nie wnoszą niczego nowego.


admirar

zadziwiać się, zachwycać się, zdumiewać się (czymś)


activo

por activa o por pasiva, por activa y por pasiva


activo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od activar


actualmente

aktualnie, obecnie, w chwili obecnej, w dzisiejszych czasach

Actualmente, el medio de transporte más seguro es el avión.

W dzisiejszych czasach samolot jest najbezpieczniejszym środkiem transportu.


active

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od activar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od activar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od activar


adular

pochlebiać, schlebiać, przypochlebiać się (komuś)


ti

nie należy stawiać akcentu graficznego nad [i] w odróżnieniu od podobnych form zaimków „mí” i „sí”

forma mocna zaimka osobowego 2. os. lp (tú) w funkcji dopełnienia przyimkowego → tobie, ciebie, tobą

No quiero trabajar para ti.

Te lo digo a ti porque sé que lo comprenderás.

Mówię to tobie, bo wiem, że ty to zrozumiesz.

forma mocna zaimka osobowego 2. os. lp (tú) w funkcji dopełnienia przyimkowego zwrotnego → siebie, sobie, sobą

En la entrevista de trabajo te pedirán que digas unas cuantas frases acerca de ti.

Podczas rozmowy o pracę poproszą cię, abyś powiedział/a kilka zdań o sobie.


alcalde

Un alcalde es un funcionario o cargo público que se encuentra al frente de la administración local.

Burmistrz to funkcjonariusz lub osoba piastująca godność publiczną, która znajduje się na czele administracji lokalnej.


agradar

radować, sprawiać przyjemność, zadowalać, podobać się

A nadie le agrada recibir órdenes.

Nikomu nie sprawia przyjemności otrzymywanie rozkazów.


advertir

gdy fakt, przed którym się przestrzega, wprowadzony jest zdaniem podrzędnym, poprawna jest zarówno konstrukcja z przyimkiem „de”, jak i bez niego, aczkolwiek w pierwszym przypadku wypowiedź może nabrać odcień naganny lub niosący groźbę, podczas gdy druga opcja wyraża zwykle powiadomienie, informację:
:: Le advertí que no podía entrar sin autorización. → Ostrzegłem/am go, że nie może wejść bez pozwolenia.
:: Lo advertí de que iba a necesitar una autorización para entrar. → Uprzedziłem/am (= poinformowałem/am) go, że będzie potrzebował pozwolenie, aby wejść.

Należy zauważyć, że w pierwszym zdaniu osoba, do której jest skierowane ostrzeżenie, jest wyrażona w funkcji dopełnienia dalszego, a więc, jako zaimek trzeciej osoby, przybiera formę akcentowaną le (les w lm). W drugim przypadku jest to funkcja dopełnienia bliższego i zaimek nieakcentowany lo lub la (los, las w lm).

spostrzegać, spostrzec, dostrzegać, zauważać

Advertí cierto enfado en su voz.

Zauważyłem/am pewne rozgniewanie w jego/jej głosie.

Te advierto que fumar daña tu salud.

Ostrzegam cię, że palenie szkodzi twojemu zdrowiu.

Te advierto que pidas la asistencia de un abogado.


advertir

La policía advierte de que el fugitivo está armado y es extremadamente peligroso.

Policja ostrzega, że uciekinier jest uzbrojony i ekstremalnie niebezpieczny.

Los especialistas en protección del medio ambiente advierten sobre el riesgo del calentamiento global.

Specjaliści od ochrony środowiska przestrzegają przed ryzykiem globalnego ocieplenia.


aceto

przyjemny, dobrze przyjęty, mile widziany


alarmante

No hay ninguna noticia alarmante para los extranjeros que trabajan aquí.

Nie ma żadnych alarmujących wiadomości dla cudzoziemców, którzy tu pracują.


adoptar

¿Cuándo vais a adoptar a un niño?

przyjąć, przyjmować, zatwierdzić, zatwierdzać


agreste

gburowaty, nieokrzesany, prostacki, szorstki


mucha

En verano hay que beber mucha agua.


adverbio

zobacz też: categoría gramatical • sustantivo • adjetivo • verbo • pronombre • determinante • adverbio • preposición • conjunción • interjección

zobacz też: Hiszpański - Słownictwo gramatyczne


parasol

osłona przeciwsłoneczna (na szybach samochodu)

osłona przeciwsłoneczna, osłona obiektywu


alarma

La alarma es una señal, normalmente sonora, que avisa de un peligro inmediato.

Alarm jest sygnałem, zwykle dźwiękowym, który uprzedza przed nagłym niebezpieczeństwem.

La ola de robos sembró la alarma entre los comerciantes.

Fala kradzieży zasiała niepokój wśród sklepikarzy.


alarma

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od alarmar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od alarmar


y

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-y.wav

Ese chico es alto y guapo.

Tamten chłopak jest wysoki i przystojny.

Yo lo conozco y tú no.


y

dwudziesta ósma litera alfabetu hiszpańskiego


alabastro

łac. alabaster, alabastri < gr. ἀλάβαστρος (alábastros)


no

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-no.wav

A mí no me gusta bailar.


algebrista

lekarka specjalistka od nastawiania kości


alumno

Es el mejor alumno de la clase.

Este pianista fue alumno de nuestro conservatorio.

Ten pianista był wychowankiem naszego konserwatorium.


alimentar

¿Cómo debemos alimentar a los niños durante la primavera?

Jak musimy żywić dzieci w czasie wiosny?


alizarina

Si observamos con más atención la fórmula de la alizarina, comprobaremos con facilidad que está constituida a semejanza de la quinona y (que) contiene cromóforo en su composición.

Jeżeli przyjrzymy się uważniej wzorowi alizaryny, zauważymy z łatwością, że zbudowany jest na podobieństwo chinonu i zawiera w swoim składzie chromofor złożony.


alumna

Todas las alumnas aprobaron el examen de matemáticas, pero no todos los alumnos.

Wszystkie uczennice zdały egzamin z matematyki, ale nie wszyscy uczniowie.

Soy alumna de tercer curso de medicina.

Jestem studentką trzeciego roku medycyny.


aerostato

franc. aérostat < gr. ἀήρ (aḗr) → powietrze + gr. στατός (státos) → zatrzymany, zrównoważony


alpinismo

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Dyscypliny sportowe


altisonante

(o języku, stylu, wypowiedzi) górnolotny, napuszony, pompatyczny, grandilokwentny


amino

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od aminar


alterne

zadawanie się (z kimś), przebywanie, kontaktowanie się, obcowanie

¡Hijo, ten cuidado! El alterne con esa gente puede traerte solamente problemas.

Uważaj, synu! Zadawanie się z tymi ludźmi może ci przynieść tylko problemy.


alterne

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od alternar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od alternar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od alternar


amputar

Dado el grado de avance de la infección, le han tenido que amputar la pierna.

Trzeba mu/jej było amputować nogę wskutek (stopnia) postępu zakażenia.


animate

2. os. lp (vos) trybu rozkazującego (imperativo) od animarse


angustia

strapienie, trwoga, smutek, udręka, niepokój


amoral

nie mylić z: inmoral → niemoralny, przeciwstawiający się normom moralnym

(o osobach) amoralny (nie widzący różnicy między dobrem i złem)

(o dziełach ludzkich) amoralny (nie mający na celu umoralniania)


alimento

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Jedzenie

La alcachofa es una planta cultivada como alimento en climas templados.

Karczoch jest rośliną uprawianą na pokarm w klimatach umiarkowanych.

Es un alimento completo para cachorros de razas grandes.

To pełnowartościowy (kompletny) pokarm dla szczeniąt ras dużych.

Estos alimentos han de consumirse lo más frescos posible.

Te artykuły spożywcze powinno spożywać się jak najświeższe.

La leche es un alimento rico en calcio.

Mleko to produkt spożywczy bogaty w wapń.


alimento

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od alimentar


alterar

łac. altĕrāre → zmieniać, utworzone od łac. altĕr → drugi, kolejny, inny, odmienny, zmieniony

Hemos alterado el itinerario a causa de la tormenta.

Los altavoces alteran mi voz.

El crimen alteró la paz que reinaba en el pueblo.

Zbrodnia zakłóciła panujący we wsi spokój.

El mal comportamiento de los alumnos alteró al profesor.

Złe zachowanie uczniów rozgniewało profesora.


animar

El nuevo trabajo es el acicate que le anima para seguir luchando.

Nowa praca jest bodźcem, który go zachęca do dalszej walki.


amar

Amarás a tu prójimo como a ti mismo.

Będziesz miłował bliźniego swego jak siebie samego (Mk 12, 31


americanismo

amerykanizm (w odniesieniu do języków miejscowych Ameryki)


anulo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od anular


amate

Ficus involuta, gatunek figowca występujący w Meksyku

(Meksyk) malowidło wykonane na drewnie figowca


amate

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od amatar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od amatar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od amatar


anglicanismo

zobacz też: anglicanismo • calvinismo • catolicismo • cristianismo • luteranismo • protestantismo


ambulante

łac. ambŭlans imiesłów czynny od czasownika łac. ambulāre → chodzić


ambulante

poczciarz odpowiedzialny za wagon pocztowy


ambiente

Es un club de ambiente muy agradable para invitados.

To klub o bardzo przyjemnej atmosferze dla gości.

Este animal puede vivir sólo en su ambiente natural.

To zwierzę może żyć tylko w swoim środowisku naturalnym.


ambiente

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ambientar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ambientar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od ambientar


alce

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki

podnoszenie (np. ręki), wznoszenie, zwijanie (np. żagli)

porcja przetasowanych i nierozdanych jeszcze kart otrzymana po cięciu

(Kuba) zbieranie trzciny cukrowej po ścięciu


alce

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od alzar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od alzar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od alzar


ancestral

dziedziczny, rodowy, otrzymany od przodków


angular

angular equilatero / de refuerzo / de cuaderna


alternativa

alternatywa, dylemat, wybór, opcja, możliwość


anticipar

przyspieszać, przekładać (na wcześniejszy moment)


animo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od animar


anterior

poprzedni, poprzedzający, miniony, ubiegły, uprzedni

El mes anterior tuvimos pérdidas.


anular

(1) hiszp. a- + nulo + -ar
(2) (3) łac. anulāris


anular

zobacz też: meñique • anular • corazón • índice • pulgar

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Części ciała


anaconda

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Płazy i gady


anal

(1.1) hiszp. ano + -al
(1.2) łac. annālis


argumento

Muchos de los argumentos presentados por este científico en su tesis no son acertados.

Wiele z argumentów przedstawianych przez tego naukowca w jego rozprawie nie jest trafnych.

El argumento de esta película es muy interesante.

Treść tego filmu jest bardzo interesująca.


androide

n.łac. androides < gr. ἀνήρ (anḗr): D. ἀνδρός (andrós) → mężczyzna, człowiek + hiszp. -oide


argumentar

łac. argūmentārī → przytaczać argumenty, dowodzić, uzasadniać

Tienes que argumentar mejor.


armero

odpowiedzialny za opiekę i czystość broni


antimonio

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Pierwiastki chemiczne


apogeo

John Lennon fue asesinado en el apogeo de su carrera.

John Lennon został zamordowany u szczytu swojej kariery.


arameo

łac. Arămaeus ← hebr. ărāmī → z pokolenia Arama, syna Sema


archivar

archiwizować; umieszczać, składać w archiwum

(Meksyk) uwięzić; wtrącić, wsadzić do więzienia


ameba

forma równoważna, rzadziej spotykana: amiba


nos

w pozycji enklitycznej czasownika w formie 1. os. lm (zwykle w trybie rozkazującym) powoduje utratę końcowej spółgłoski „s”: levantar > levantemos > levantémonos (postać zwrotna „levantarse”)

forma słaba zaimka osobowego 1. os. lm (nosotros/as) w funkcji dopełnienia bliższego → nas

Nos vieron contigo.

forma słaba zaimka osobowego 1. os. lm (nosotros/as) w funkcji dopełnienia dalszego → nam

Nos dijeron que vendrías.

forma słaba zaimka osobowego 1. os. lm (nosotros/as) w postaci zaimka zwrotnego → się

Nos hemos peleado por una pequeñez.


albatros

Los albatros son aves marinas de grandes dimensiones.

Albatrosy to ptaki morskie dużych rozmiarów.


augure

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od augurar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od augurar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od augurar


arar

(2) prawdopodobnie z ang. arar < arab. عَرْعَرٌ (ʿarʿar)

ryć, zorywać, rysować, bruzdować, bruździć


are

nie mylić z: arre

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od arar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od arar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od arar


apertura

Apple confirma la apertura de su tienda en Londres.

Firma) Apple potwierdza otwarcie swojego sklepu w Londynie.


ascensor

El ascensor se ha parado en el tercer piso.

Winda zatrzymała się na trzecim piętrze.


augurar

Planeábamos pasar la tarde al aire libre, pero esas nubes negras que llegan no auguran nada bueno.

Planowaliśmy/łyśmy spędzić popołudnie na świeżym powietrzu, ale te nadciągające, czarne chmury nie wróżą niczego dobrego.


audacia

En algunos países hace falta más audacia para declararse ateo que para llamarse creyente.

W niektórych krajach trzeba mieć więcej odwagi, aby zadeklarować się jako ateista, niż aby mienić się wierzącym.


autocar

Alquilamos dos autocares para ir de excursión a Madrid.

Wynajęliśmy dwa autokary, aby pojechać na wycieczkę do Madrytu.


ariete

embestir, cargar con un ariete (zob. arietar)

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Broń

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Słowniczek piłkarski


ariete

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od arietar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od arietar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od arietar


atavismo

atawizm, występowanie pierwotnych cech/form bycia


ala

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-ala.wav

Las águilas tienen alas grandes.

El ala de tu sombrero está muy deteriorada.

Rondo twojego kapelusza jest bardzo zniszczone.


asceta

łac. ascēta ← gr. ἀσκητής (askētḗs) → zawodowiec, atleta


autodidacto

ta forma chociaż jeszcze spotykana jako przymiotnik z dwoma końcówkami dla każdego rodzaju, jest już wyparta przez formę autodidacta dla obu rodzajów, zarówno przymiotnika jak i rzeczownika.


aviario

ptaszarnia, woliera, kolekcja ptaków, żywych lub wypchanych


autopista

por. autovía


Ambrosio

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona


algo

tener algo en el pico de la lengua, tener algo en la punta de la lengua

Hiciste algo terrible.


algo

Es algo tímido.

Préstame algo de pasta.


Jacobo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona


avaro

No soy avaro, solo tengo que ahorrar mucho dinero para mi familia.

Nie jestem skąpym, tylko muszę zaoszczędzić dużo pieniędzy dla swojej rodziny.


avaro

«El avaro» es el título de una obra de Molière.

«Skąpiec» to tytuł jednego z dzieł Moliera.


aviar

(1) łac. ad- + via → droga + hiszp. -ar
(2) łac. aviarius

przygotowywać, szykować (ekwipunek, bagaż do podróży/drogi)

przyprawiać, doprawiać, okraszać (jedzenie)

szykować, przygotowywać, porządkować, przysposabiać, stroić (kogoś lub coś)

(Argentyna, Boliwia, Gwatemala, Meksyk i Peru) pożyczać pieniądze/towary (rolnikom, hodowcom bydła, górnikom)


avellana

łac. abellāna od nazwy włoskiego miasta Avella, w Kampanii

zobacz też: Hiszpański - Jedzenie


avellana

zobacz też: Hiszpański - Jedzenie

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od avellanar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od avellanar


Sudetes

El pico más alto de los Sudetes es el Śnieżka.

Najwyższym szczytem Sudetów jest Śnieżka.


ante

Este deportista se crece ante las dificultades.

Ten sportowiec rośnie w obliczu przeszkód.

Nuestra vida es nada ante la eternidad.

Nasze życie jest niczym w porównaniu z wiecznością.


ante

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


arsenal

arab. دار الصناعة (dār aṣṣinā'ah) → dom przemysłowy


autopsia

gr. αὐτοψία (autopsía) → oglądanie na własne oczy


Francisco

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona


avena

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od avenar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od avenar


Mercurio

zobacz też: Mercurio • Venus • Tierra • Marte • Júpiter • Saturno • Urano • Neptuno • Plutón

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Astronomia


Congo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Afryki


acre

(1) łac. acer, acris
(2.1) ang. acre, por. łac. ager → pole


Marte

zobacz też: Mercurio • Venus • Júpiter • Tierra • Saturno • Urano • Neptuno


bastar

a buen entendedor, pocas palabras bastan


anemo-

anemo- + -grama > anemograma

anemo- + -filo > anemófilo


Irlanda

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Europy


Lituania

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Kraje Europy


autostop

forma równoważna, rzadziej spotykana: autoestop


Ariadna

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona


barraca

w Walencji i Murcji: lepianka ze stromym, dwuspadowym dachem pokrytym trzciną

(Ameryka) magazyn, skład (na towar wymienny)


aurora

łac. aurōra < łac. aura → blask, rozblask


Varsovia

Varsovia es la capital de Polonia.


Neptuno

zobacz też: Mercurio • Venus • Júpiter • Tierra • Marte • Saturno • Urano


California

(1.1) od nazwy fantastycznej wyspy z powieści Las sergas de Esplandián napisanej przez Garci Rodríguez de Montalvo pod koniec XV w.


bifocal

Mis gafas tienen lentes bifocales.


bimotor

zobacz też: monomotor • bimotor • trimotor • cuatrimotor


balsamina

Impatiens balsamina, balsamina, niecierpek ogrodowy

Momordica balsamina, przepękla pospolita


Iraq

arab. العراق


banco

Quiero abrir una cuenta corriente en aquel banco.

Chcę otworzyć rachunek bieżący w tamtym banku.


banco

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od bancar


bordada

forma żeńska imiesłowu biernego (participio) od bordar


Paraguay

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Ameryki


Venus

zobacz też: Mercurio • Tierra • Marte • Júpiter • Saturno • Urano • Neptuno


Asia

El cultivo del algodón está muy extendido en algunos países del Asia central.

Uprawa bawełny jest bardzo rozprzestrzeniona w niektórych krajach Azji środkowej.


aorta

gr. ἀορτή (aortḗ) ← gr. ἀείρειν → podnosić

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Części ciała


Saturno

zobacz też: Mercurio • Venus • Júpiter • Tierra • Marte • Urano • Neptuno


beneficio

Tenemos grandes beneficios porque el negocio va muy bien.

Mamy duże zyski, ponieważ interes idzie bardzo dobrze.

La venta de estas acciones nos ha reportado muchos beneficios.

Sprzedaż tych udziałów przyniosła nam duże zyski.


beneficio

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od beneficiar


bello

Es una bella persona.


calco

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od calcar


auto

(1.1) apokopa od automóvil
(1.2) zob. acto


Cracovia

Trabajo en una empresa de Cracovia.


barba

w lm ma to samo znaczenie


batata

wilec ziemniaczany, batat, patat, słodki ziemniak


bruma

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od brumar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od brumar


bombarda

bombarda (statek dwumasztowy uzbrojony w działa na dziobie)

bombarda (bretoński drewniany instrument dęty)


cambiante

En primavera, el tiempo es muy cambiante en esta región.

Wiosną pogoda jest bardzo zmienna w tych okolicach.

Tu hermana tiene un carácter muy cambiante, y por eso no tiene amigos.

Twoja siostra ma bardzo niestały charakter i dlatego nie ma przyjaciół.


calme

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od calmar(se)

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od calmar(se)

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od calmar


brisa

nie mylić z: prisa

Una brisa fresca soplaba del mar.

Soplaba una brisa suave y nos refrescaba.

(Honduras i Kolumbia) mżawka, kapuśniaczek


brisa

nie mylić z: prisa

3. os. lp czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od brisar


calce

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od calzar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od calzar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od calzar


cabala

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cabalar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od cabalar


Urano

zobacz też: Mercurio • Venus • Júpiter • Tierra • Marte • Saturno • Neptuno

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Astronomia


beige

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kolory

ta forma używana jest w hiszpańskim Ameryki; w Hiszpanii używa się formy przystosowanej beis


beige

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kolory


bestia

Estudia si no quieres bregar como bestia.

Ucz się, jeżeli nie chcesz harować jak zwierzę.

¡Pero qué bestia eres! ¡Pegar así a tu hijo!

Ale z ciebie bestia! Tak zbić własnego syna!


caler

choć czasownik ten dawniej występował w szerszym użyciu, dziś jest wyłącznie regionalizmem


calefactor

technik / mechanik od systemów ogrzewania


calculo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od calcular


Vladivostok

(1.1) ros. Владивосток


Australia

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Geografia

El cisne negro es el emblema oficial estatal de Australia Occidental.

Czarny łabędź jest oficjalnym godłem państwowym Australii Zachodniej. (z hiszpańskiej Wikipedii


calor

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-calor.wav


Chile

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Ameryki

El transporte que acaba de atracar viene de Chile.

Transportowiec, który dopiero co przybił do brzegu, przypłynął z Chile.


branca

(Huesca) łodyga (sięgająca korzeni rośliny)


capitulo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od capitular


camino

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-camino.wav

camino carretero / camino carretil / camino de ruedas

(przysłowia) todos los caminos conducen a Roma

quien deja camino por vereda, atrás se queda

kto drogi prostuje, ten w domu nie nocuje

El conductor tuvo que agudizar sus reflejos para sortear los numerosos baches del camino.

Kierowca musiał wyostrzyć swój refleks, aby ominąć liczne wyboje na drodze.

Siempre pienso en ti durante todo el camino de regreso a casa.

Zawsze myślę o tobie podczas całej drogi powrotnej do domu.

Este camino va al pueblo.

Por favor, muéstranos el camino a la estación.

O dejas de frecuentar a esa mujer, o te llevará por mal camino.

Albo przestaniesz chodzić do tej kobiety, albo sprowadzi cię na złą drogę.


camino

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od caminar


calendario

calendario gregoriano/calendario nuevo/calendario reformado


bikini

alternatywna pisownia: biquini

por. bañador • traje de baño → strój kąpielowy

zobacz też: Hiszpański - Ubrania


bikini

alternatywna pisownia: biquini

zobacz też: Hiszpański - Ubrania


blusa

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ubrania

Me compraría esa blusa si no fuese tan cara.

Kupiłbym/kupiłabym tę bluzkę, gdyby nie była taka droga.


Roma

hablando del rey de Roma, por la puerta asoma


calmar

El director calmó a los trabajadores prometiéndoles subir el sueldo.

Dyrektor uspokoił pracowników obiecując im podwyżkę pensji.

Este medicamento te calmará el dolor.


calvario

krzyżyki, długi (zaznaczane przez sprzedawcę przy kupowaniu na kredyt)


bisonte

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


captura

schwytanie, pojmanie, aresztowanie, ujęcie


captura

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od capturar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od capturar


breve

En el tenis, los jugadores hacen un breve descanso entre cada juego.

W tenisie gracze robią krótką przerwę między gemami.

Tras una breve interrupción, el profesor prosiguió con las explicaciones.

Po krótkiej przerwie nauczyciel kontynuował z wyjaśnieniami.

No tenemos mucho tiempo, así que seré breve…

Nie mamy dużo czasu, więc powiem krótko…


brandy

słowo obce w języku hiszpańskim; w piśmie należy wyróżniać je kursywą.


cantar

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-cantar.wav


Vietnam

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Azji


cavar

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-cavar.wav


Senegal

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Afryki


Italia

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Kraje Europy


carga

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cargar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od cargar


centrifugar

Mi lavadora centrifuga muy bien la ropa.

Moja pralka odwirowuje bardzo dobrze bieliznę.


capo

(Argentyna, Boliwia i Urugwaj) szef, kierownik

(Argentyna, Boliwia, Paragwaj i Urugwaj) znawca


capo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od capar


bulla

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od bullir

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od bullir

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od bullir


casual

Nuestro encuentro fue totalmente casual.

Nasze spotkanie było zupełnie przypadkowe.


cascada

(dosł. spadek wody, przeważnie w przemyśle) salto de agua


cascada

forma żeńska imiesłowu biernego (participio) od cascar


celebre

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od celebrar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od celebrar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od celebrar


carota

Tu hermano es un carota de cuidado: ha tenido la osadía de pedirme dinero prestado.

Twój brat to niebezpieczny tupeciarz: miał czelność prosić mnie, aby pożyczyć mu pieniądze.


Argentina

Argentina exporata mucha carne y mucho cereal.

Argentyna eksportuje dużo mięsa i zboża.


brutal

La realidad es brutal.


canino

por. felino → koci

La exposición de perros de raza es una ocasión irrepetible para ampliar los conocimientos sobre la especie canina.

Wystawa psów rasowych jest niepowtarzalną okazją, aby pogłębić swoją wiedzę o psim gatunku.

psi; posiadający cechy charakterystyczne dla psów


canino

zobacz też: incisivo • canino • premolar • molar


calma

Actualmente, en el mercado financiero internacional reina una relativa calma.

Obecnie na międzynarodowym rynku finansowym panuje względny spokój.


calma

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od calmar(se)

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od calmar


carburante

Mi coche necesita gasolina sin plomo como carburante.

Mój samochód potrzebuje benzyny bezołowiowej jako paliwa.


celestina

(1.2) od imienia Celestina, postaci z utworu Celestyna autorstwa hiszpańskiego pisarza Fernando de Rojas


cerebro

Este oficial ha sido el cerebro de toda la operación de espionaje.

Ten oficer był mózgiem całej operacji szpiegowskiej.

Mi hijo es un cerebro para las matemáticas.


casino

Vive en la opulencia desde que amasó una fortuna en los casinos de Las Vegas.

Żyje w dostatku, odkąd zbił/a fortunę na kasynach w Las Vegas.


casco

alegre de cascos/ barrenado de cascos/ligero de cascos

czerep, skorupa (naczynia), odłamek (bomby/granatu)


castellano

Me gusta mucho el folklore castellano.


castellano

El castellano es una de las cuatro lenguas oficiales de España.

Język hiszpański jest jednym z czterech języków oficjalnych Hiszpanii.


celibato

El número de clérigos católicos en el mundo se ha reducido notablemente por culpa de ese maldito celibato

Liczba duchownych katolickich na świecie znacznie zmniejszyła się z winy tego przeklętego celibatu.


certificar

El traductor jurado debe certificar esta traducción mediante su firma y sello.

Tłumacz przysięgły powinien zaświadczyć to tłumaczenie swoim podpisem i pieczęcią.

Deberías certificar esta carta para mayor seguridad.

Powinieneś nadać ten list jako polecony dla większej pewności.


cinetosis

choroba lokomocyjna, kinetoza, choroba ruchu


cava

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cavar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od cavar


candela

ogień (szczególnie do zapalenia papierosa)


cerca

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-cerca.wav

Mi casa está cerca.


cerca

Una alta cerca rodeaba todo el huerto.


cerca

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cercar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od cercar


cave

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od cavar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od cavar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od cavar


cigarrero

mężczyzna pracujący przy wyrobie cygar lub sprzedający cygara


Andorra

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Europy


cenozoico

gr. καινός (kainós) → nuevo + hiszp. zoo- + -ico


bromo

(1.1) gr. βρῶμος → smród
(1.2) łac. bromos < gr. βρόμος → owies

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Pierwiastki chemiczne


bromo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od bromar


catalogo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od catalogar


amare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od amar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od amar

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od amarar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od amarar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od amarar


cenar

Siempre cenamos a las seis de la tarde.

Zawsze jemy kolację o szóstej po południu.

Para cenar no como más que verduras.

Si te ganas su confianza, podrás invitarla a cenar.

Jeśli zdobędziesz jej zaufanie, będziesz mógł ją zaprosić na kolację.

Todavía es demasiado temprano para cenar.

Jeszcze jest zbyt wcześnie na jedzenie kolacji.

Primero fuimos a cenar y luego al cine.

Najpierw poszliśmy na kolację, a potem do kina.


cenar

He cenado solamente un huevo duro.

Na kolację zjadłem/zjadłam tylko jedno jajko na twardo.


cercar

Hemos cercado la casa.

Las murallas cercaban toda la ciudad.

Las tropas enemigas cercaban la fortaleza.

Wojska nieprzyjaciela oblegały twierdzę.


catapulta

łac. catapulta < gr. καταπέλτης (katapéltēs)


catapulta

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od catapultar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od catapultar


Polonia

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Kraje Europy

Nuestra hija estudia en Polonia.


censura

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od censurar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od censurar


cardo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cardar


ceremonia

La ceremonia nupcial tuvo lugar en el ayuntamiento.

Uroczystość ślubna miała miejsce w ratuszu.

El nuevo embajador fue recibido con gran ceremonia.

Nowy ambasador został przyjęty z wielką pompą.


cedro

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Drzewa


carta

łac. charta → papirus, papier < gr. χάρτης (chártēs)


chacal

franc. chacal ← tur. çakal ← pers. šaḡal ← sanskr. sṛgâlá

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


clavo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Jedzenie


clavo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od clavar


India

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Azji


compatriota

Quisiera encontrar a algún compatriota en este país extraño.

Chciałbym spotkać rodaka w tym obcym kraju.


carcinoma

łac. carcinōma < gr. καρκίνωμα (karkínōma)


clono

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od clonar


cemento

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cementar


codificar

łac. codex, codĭcis → kod + hiszp. -ficar


compartimento

forma równoważna, częściej spotykana w Ameryce: compartimiento

w odniesieniu do pomieszczenia mieszkalnego lub pokoju należy użyć innych wyrazów: habitación, cuarto, estancia


compartimento

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od compartimentar


cavo

(1) łac. cavus → pusty, wydrążony
(2) łac. cavum


cavo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cavar


cicatrice

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od cicatrizar(se)

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od cicatrizar(se)

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od cicatrizar


claro

Esta habitación es grande y clara.

Esperamos una clara bajada de precios.


claro

El profesor habla claro y entendemos todo.

Nauczyciel mówi jasno/wyraźnie i rozumiemy wszystko.

¿Me comprendes? - Claro que te comprendo.

Rozumiesz mnie? - Oczywiście że cię rozumiem.


claro

Montamos las tiendas en un claro que encontramos en el bosque.

Rozbiliśmy namioty na polanie, którą znaleźliśmy w lesie.

Para mañana, se prevén claros y una leve subida de temperaturas.

Na jutro przewiduje się przejaśnienia i lekki wzrost temperatury.


chic

mimo że zazwyczaj używa się tego przymiotnika jako nieodmiennego, Królewska Akademia Hiszpańska zaleca stosowanie liczby mnogiej.

Todos los vestidos de esta mujer son muy chics.

Wszystkie sukienki tej kobiety są bardzo eleganckie.


castor

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki

Los castores son de color marrón, excepto su cola que es negra.

Bobry są koloru brązowego, z wyjątkiem ogona, który jest czarny.


bordo

(Honduras, Meksyk i Nikaragua) umocnienie (brzegów rzeki), wał

(Ekwador, Honduras i Kolumbia) brzeg (rzeki, morza)

(Ekwador, Honduras i Kolumbia) krawędź, skraj, kant

(Argentyna i Gwatemala) naturalne wzniesienie terenu

(Almería i Asturia) kraniec, miedza, skraj


bordo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od bordar


chance

¡Démosle una chance a la política!


cocina

łac. coquīna < łac. coquĕre → gotować, warzyć

Primero me ayudas en la cocina y luego yo te ayudaré con los deberes.

Najpierw pomożesz mi w kuchni, a potem ja ci pomogę w odrabianiu lekcji.

Alimentaba a sus perros con los desperdicios de la cocina.

Trae un poco de leña, que se está apagando el fuego en la cocina.

Przynieś trochę drewna, bo dogasa ogień pod kuchnią.

Me gusta la cocina vegetariana.


cocina

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cocinar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od cocinar


colorante

od byłego imiesłowu czynnego czasownika colorar


colorante

Este producto no contiene colorantes de ninguna clase.

Ten artykuł nie zawiera barwników żadnego rodzaju.


concertina

por. acordeón → akordeon

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Instrumenty muzyczne


complete

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od completar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od completar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od completar


completa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od completar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od completar


Angola

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Afryki


complemento

dopełnienie, uzupełnienie, dodatek, plus

Este mes he cobrado un complemento de doscientos euros.

W tym miesiącu zainkasowałem/am dwieście euro dodatku.

El departamento de complementos se encuentra en la quinta planta.

Dział galanterii znajduje się na piątym piętrze.===składnia===


complemento

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od complementarse – me complemento


comparar

Compara los resultados del ejercicio con la solución correcta.

Porównaj wyniki zadania z prawidłowym rozwiązaniem.

Mi coche es una birria comparado con el tuyo.

W porównaniu (zob. składnię) z twoim, mój samochód to grat.

Las temperaturas son bajas si se comparan con las de la semana pasada.

Temperatury są niskie w porównaniu (zob. składnię) z tymi z zeszłego tygodnia.

No puedes comparar aquel caso con el que tenemos ahora entre manos: no tienen nada que ver.

Nie możesz przyrównywać tamtego przypadku do tego, z którym się obecnie zajmujemy – nie mają nic wspólnego.


concepto

por todos los conceptos / bajo todos los conceptos

koncept, koncepcja, idea, pomysł, zamysł


colonia

(1.1-6) łac. colonia < łac. colōnus
(1.7-8) od Colonia → Kolonia

La colonia polaca en España es bastante numerosa.

Kolonia polska w Hiszpanii jest dość liczna.

kolonia, posiadłość, terytorium zamorskie

Cuba fue la última colonia española de América

Kuba była ostatnią kolonią Hiszpanii w Ameryce.


concordar

El verbo debe concordar en número y en persona con el sujeto de la oración.

Czasownik musi zgadzać się co do liczby i osoby z podmiotem zdania.


chocolate

nah. xocoatl ← xoco (gorzki) + atl (woda)

źródłosłów dla pol. czekolada, białor. шакалад


cicerone

nie mylić z „cicerón” i jego formą żeńską „cicerona”

rzeczownik odnoszący się do obu rodzajów: el cicerone, la cicerone


conducta

zachowanie się, zachowanie, obejście, postępowanie, prowadzenie się

La conducta moral de cada persona depende del sistema de valores en el que se educó.

Postępowanie moralne każdej osoby zależy od systemu wartości, w którym ona się wychowała.


comprar

¿Quieres comprar una casa en el campo?

¿Qué tengo que comprar?


congenial

bliski duchem, pokrewny, o podobnym temperamencie

(osoba lub rzecz) sympatyczny, przyciągający, atrakcyjny


congregar

gromadzić, zbierać (w jednym miejscu, zwykle ludzi)

Cada dos años, los campeonatos mundiales congregan a los mejores representantes de cada país.

Co dwa lata, mistrzostwa świata gromadzą najlepszych reprezentantów z każdego kraju.


conjugar

Es muy importante saber conjugar los verbos irregulares, ya que son los que más se utilizan.

Umieć odmieniać czasowniki nieregularne to bardzo ważne, gdyż to one są najbardziej używane.


consolidar

wzmacniać, wzmocnić, umacniać, umocnić, utrwalać, utrwalić, konsolidować

En un corto período de tiempo, este arte consolidó su relevancia nacional.

W krótkim czasie, sztuka ta umocniła swoje znaczenie narodowe.


considerate

2. os. lp (vos) trybu rozkazującego (imperativo) od considerarse


conscripto

(Argentyna, Boliwia, Chile, Ekwador, Meksyk, Paragwaj, Peru, Urugwaj i Wenezuela) rekrut


conforto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od confortar


centro

łac. centrum < gr. κέντρον (kéntron) → szpikulec (igła cyrkla zajmująca centralny punkt koła)

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Matematyka

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Słowniczek piłkarski

Mi barrio está alejado del centro de la ciudad.

Moja dzielnica jest oddalona od centrum miasta.

El diámetro es aquel segmento que une dos puntos de una circunferencia y contiene su centro.

Średnicą jest ten odcinek, który łączy dwa punkty okręgu i zawiera jego punkt środkowy.

La apotema de un polígono regular es el segmento que une el centro del mismo con el punto medio de uno de sus lados.

Apotemą wielokąta foremnego jest odcinek, który łączy jego punkt środkowy ze środkiem jednego z jego boków.

Cualquier plano que atraviesa una esfera por su centro la divide en dos semiesferas idénticas.

Jakakolwiek płaszczyzna przechodząca przez środek kuli dzieli ją na dwie identyczne półkule.

Próximamente inaugurarán un nuevo centro científico en Buenos Aires

Wkrótce otworzą nowe centrum naukowe w Buenos Aires.


centro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od centrar


contextura

powiązanie, splot, struktura, osnowa, wątek

kompleksja, konstytucja (ciała człowieka)


cobra

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Płazy i gady


cobra

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cobrar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od cobrar


contento

Estoy contenta.


consultar

konsultować, radzić się, brać pod uwagę, zasięgać rady


coma

(1) łac. comma < gr. κόμμα (kómma) → cięcie

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Znaki typograficzne i interpunkcyjne


coma

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Choroby i dolegliwości


coma

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od comer(se)

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od comer(se)

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od comer


confiscar

por. requisar → rekwirować

por. expropiar → wywłaszczać

konfiskować, aresztować (dobra dłużnika)

Las autoridades (le) confiscaron todos sus bienes.

Władze skonfiskowały wszystkie jego/jej dobra.


considerar

uważać, uznawać (za coś), zaliczać (do pewnej grupy)

No hace muchos años, Argentina era considerada granero del mundo.

Nie tak dawno temu Argentyna była uważana za spichlerz świata.

Generalmente se considera que la marihuana es un narcótico blando.

Na ogół uważa się, że marihuana jest miękkim (nieszkodliwym) narkotykiem.

El triángulo se considera un instrumento de percusión.

Trójkąt zaliczany jest do instrumentów perkusyjnych.

Los países beligerantes están considerando un acceso a las negociaciones de paz.

Państwa prowadzące wojnę rozważają przyłączenie się do rozmów pokojowych.


conclave

dawna forma conclave jest dziś niezalecana i uważana za przestarzałą.


consolar

pocieszać, krzepić, podtrzymywać na duchu


confirmar

bierzmować (udzielać sakramentu bierzmowania)


cometa

łac. comēta < gr. κομήτης (komḗtēs) < gr. κόμη (kóme) → grzywa

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Astronomia

El Sol y sus planetas, junto con todos los satélites y los cometas forman un sistema planetario.

Słońce i jego planety wraz ze wszystkimi satelitami i kometami tworzą układ planetarny.


cometa

En la playa lanzábamos las cometas y nos bañábamos.

Na plaży puszczaliśmy/puszczałyśmy latawce i kąpaliśmy/kąpałyśmy się.


cometa

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od cometer

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od cometer

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od cometer


consentir

w użyciu również jako czasownik nieprzechodni

pozwalać, przyzwalać, zezwalać, wyrażać zgodę, aprobować, cierpieć, znosić

rozpuszczać, rozpieszczać, folgować, pobłażać


consular

Las relaciones consulares entre estos dos países se establecieron hace cinco años.

Stosunki konsularne między tymi dwoma krajami zostały ustanowione pięć lat temu.


contestar

¿Puedes contestarme a esta pregunta?

Czy możesz odpowiedzieć mi na to pytanie?

¿Puedes contestar el teléfono?

kontestować, oponować, podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość, protestować

Los estudiantes contestaron las medidas adoptadas por el rector.

Studenci oponowali przeciwko środkom podjętym przez rektora.


cordillera

łańcuch górski, pasmo górskie, kordyliera


coordinar

kierować, prowadzić, koordynować, uzgadniać

Los paises más desarrollados deberían coordinar esfuerzos para erradicar la pobreza.

Wysoko rozwinięte kraje powinny skoordynować wysiłki (zob. kolokacje), aby skończyć z biedą.

Mientras los bomberos apagaban el incendio, otro equipo coordinaba las acciones de rescate.

Gdy strażacy gasili pożar, inny zespół prowadził akcję ratunkową.

Estaba tan mareado que apenas pude coordinar mis movimientos.

Byłem tak oszołomiony, że ledwo mogłem koordynować swoje ruchy.


contrariar

przeciwstawiać się (komuś lub czemuś), przeszkadzać


convoyar

konwojować, eskortować (przenoszony towar)

Su marido la convoyaba a todas partes.

(Kuba) wystawiać jednocześnie na sprzedaż towary z niskim i z wysokim popytem


cremo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cremar


contente

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od contenerse

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od contentar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od contentar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od contentar


copula

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od copular

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od copular


convocar

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Słowniczek piłkarski

El presidente convocó a sus ministros para una reunión de emergencia.

Prezydent zwołał swoich ministrów na alarmowe zebranie.

El talentoso delantero no fue convocado a la selección nacional debido a una indisposición física.

Utalentowany napastnik nie został powołany do narodowej reprezentacji z powodu fizycznej niedyspozycji.

Los sindicatos convocan una huelga general para principios del mes que viene.

Związki zawodowe zwołują strajk generalny na początek przyszłego miesiąca.


crepuscular

krepusklarny, wieczorny, zmierzchowy, półmroczny


critico

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od criticar


crepitar

trzaskać, potrzaskiwać (jak płonące drewno)


critica

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od criticar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od criticar


correligionario

mający te same opinie (zwłaszcza polityczne)


converso

zwykle o muzułmaninie lub żydzie zmieniający swoje wyznanie na chrześcijańskie


converso

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od conversar


consulta

pedir(le) consulta (częściej: consejo) (a alguien)

hacer, realizar una consulta (en el diccionario)

tener hora (de consulta) con el dentista

narada (specjalistów), konsultacja, konsylium

wizyta u lekarza, porada lekarska, spotkanie


consulta

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od consultar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od consultar


continuo

ciągły, nieprzerwany, ustawiczny, bezustanny, nieustanny

Ese continuo repicar de campanas de la iglesia vecina no me dejaba dormir.

To ciągłe bicie dzwonów z sąsiedniego kościoła nie dawało mi spać.


crac

Messi es un crac que todos querrían tener en su equipo.

to as atutowy, którego wszyscy chcieliby mieć w swojej drużynie.


colla

(1.1) łac. collum → szyja
(1.2-4) łac. copŭla → więź
(1.7, 2.1, 3.1) qu.

(Andaluzja) zespół portowych robotników dniówkowych

sztorm południowo-zachodni na Morzu Filipińskim


colla

odnoszący się, związany z ludem colla (1.7, 2.1)


curvar

krzywić, zakrzywiać, wykrzywiać, wyginać


cubicar

podnosić do sześcianu, podnosić do trzeciej potęgi


cultural

Los intercambios culturales entre los países europeos se han incrementado durante el último decenio.

Wymiana kulturalna między krajami europejskimi wzrosła w ciągu ubiegłego dziesięciolecia.

No debemos olvidar nuestra herencia cultural.

Nie powinniśmy zapominać o naszym dziedzictwie kulturowym.


cornucopia

zwierciadło w rzeźbionych ramach (niekiedy z lichtarzami)


convenir

zgadzać się, uzgadniać, dochodzić do porozumienia

Convinimos en encontrarnos nuevamente dentro de un mes.

Uzgodniliśmy/łyśmy spotkać się ponownie za miesiąc.

odpowiadać, nadawać się, zadowalać, konweniować

Esta chica no te conviene.

Ta dziewczyna nie nadaje się dla ciebie.

Rechacé la oferta de trabajo porque el horario no me convenía.

Odrzuciłem/am ofertę pracy, bo godziny pracy mi nie odpowiadały.

wypadać, godzić się, być wskazanym, trzeba

Cuando visitamos un país, conviene conocer algunas palabras básicas del idioma local.

Gdy odwiedzamy jakiś kraj, wypada znać kilka podstawowych słów w lokalnym języku.


convenir

decydować, ustalać, umawiać się (na coś)


cuneiforme

łac. cuneus > cuña → klin + hiszp. -forme


curve

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od curvar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od curvar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od curvar


corporal

Los castigos corporales están terminantemente prohibidos en las escuelas.

Kary cielesne są kategorycznie zabronione w szkołach.

Un consumo excesivo de grasas puede llevar a un aumento considerable del peso corporal.

Nadmierne spożycie tłuszczów może doprowadzić do znacznego zwiększenia wagi ciała (patrz kolokacje).


Palestina

(1.1) łac. Palaestina < gr. Παλαιστίνη < hebr. פלשת


culminante

En el momento culminante de la pelea de padres siempre salgo de casa.

W szczytowym momencie kłótni rodziców zawsze wychodzę z domu.


custodia

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od custodiar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od custodiar


criticar

El nuevo jugador, protagonista del tan criticado fichaje millonario, aún no ha conseguido marcar un solo tanto en la meta rival en lo que llevamos de temporada.

Nowy zawodnik, bohater tego jakże krytykowanego milionowego transferu, w tym sezonie nie zdołał strzelić jeszcze ani jednego gola do bramki przeciwnika.

Éste es un país libre y se puede criticar a los gobernantes.

To jest wolny kraj i można krytykować rządzących.

Encima de no trabajar el tío se permite criticar a los que lo mantienen.

Oprócz tego że nie pracuje, to facet pozwala jeszcze sobie krytykować tych, którzy go utrzymują.


cursa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cursar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od cursar


cosa

En mi opinión, hay cosas más importantes que hacer.

Moim zdaniem są rzeczy ważniejsze do zrobienia.


cosa

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od coser

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od coser

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od coser


caribe

od dawnej nazwy prowincji Caribana w Wenezueli, obecnie Monagas, gdzie zamieszkiwały plemiona Karaibów


culpa

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Emocje i uczucia

wina (czyn), przewinienie, wykroczenie, grzech

A menudo llego tarde al trabajo, pero nunca es por mi culpa (= nunca es (por) culpa mía).

Często spóźniam się do pracy, ale nigdy nie jest to moja wina (= nigdy nie jest to z mojej winy).

Por culpa de la crisis vivimos una época de vacas flacas.

Mi amigo perdió la cabeza por culpa de esa chica.

Mój przyjaciel stracił głowę z powodu tej dziewczyny.


culpa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od culpar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od culpar


crucial

ang. crucial < franc. crucial < łac. crux, crucis → krzyż


capitular

Después del asedio que duró tres meses, los defensores de la fortaleza capitularon.

Po oblężeniu, które trwało trzy miesiące, obrońcy twierdzy skapitulowali.


capitular

oskarżać, obwiniać (kogoś o nadużycia popełnione przy sprawowaniu władzy, funkcji itp.)

Esta casa capitular pertenece a los benedictinos.

Ten dom kapitulny należy do benedyktynów.


colo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od colar


costear

(1.1) hiszp. costo + -ear
(1.2) hiszp. costa + -ear
(1.3-4) hiszp. costado + -ear

Tus padres tuvieron que trabajar muy duro para poder costearte los estudios.

Twoi rodzice musieli bardzo ciężko pracować, aby móc finansować ci studia.

obchodzić bokiem, okrążać, przejść dookoła


decrepite

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od decrepitar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od decrepitar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od decrepitar


cubito

Sirve la pasta con jamón cortado en cubitos.

Podawaj makaron z szynką pokrojoną w kostkę.

Póngame dos cubitos en el vaso.

Proszę mi włożyć dwie kostki lodu do szklanki.


capturar

La policía capturó finalmente a un peligroso terrorista.

Policja schwytała w końcu groźnego terrorystę.

wychwycić, uchwycić, wyczuć, zaobserwować, zauważyć

rejestrować, wprowadzać, zapisywać, zbierać


costar

costar un riñón, costar un ojo de la cara, costar un huevo

Este coche cuesta mucho.

¿Cuánto cuestan las espinacas?

El nuevo televisor nos ha costado una millonada, pero creo que ha merecido la pena.

Nowy telewizor kosztował nas krocie, lecz sądzę, że było warto.

kosztować (być przyczyną trudu, wyrzeczeń, przykrych doznań lub negatywnych konsekwencji), przysparzać, przynosić

La educación de mis hijos me costó muchos desvelos.

Wychowanie moich dzieci przysporzyło mi wiele trosk.

Aquella entrada tan dura le había costado la tarjeta roja.

Tamto ostre wejście kosztowało go/ją czerwoną kartkę.

Pintar el piso me ha costado un día entero.

Pomalowanie mieszkania zajęło mi cały dzień.


cambiar

Cuando mi hermana se casó, cambió su apellido al del marido.

Kiedy moja siostra wyszła za mąż, zmieniła swoje nazwisko na (nazwisko) męża.

Cuando mi hermana se casó, cambió de apellido.

Kiedy moja siostra wyszła za mąż, zmieniła nazwisko.

Cuando le comuniqué esa triste noticia, cambió la sonrisa en llanto.

Kiedy oznajmiłem/am mu/jej tę smutną wiadomość, zmienił uśmiech w płacz.

¡Cámbiemelo en euros, por favor!

przenosić na inne miejsce/na inną chwilę

Pinché y tuve que llamar a la asistencia en carretera porque no sabía cambiar la rueda.

Złapałem/am gumę i musiałem/am wezwać pomoc drogową, bo nie umiałem/am zmienić koła.


cambiar

No podemos navegar, porque ha cambiado el viento.

Nie możemy płynąć, ponieważ zmienił się wiatr.


curdo

pismo curdo uważane jest obecnie za przestarzałe i rzadko występujące. Zaleca się stosowanie formy: kurdo


deambular

włóczyć się, błąkać się, przechadzać się, wałęsać się, spacerować, chodzić (bez celu)

El vagabundo deambulaba cada noche por las calles en busca de cobijo.

Każdej nocy włóczęga błąkał się ulicami w poszukiwaniu schronienia.


deliberar

roztrząsać, rozważać, obmyślać, rozpatrywać


cumulo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cumular


debilitar

La larga enfermedad debilitó mis fuerzas.

Długotrwała choroba nadwątliła moje siły.


delirar

El paciente tiene fiebre muy alta y está delirando.

Pacjent ma bardzo wysoką gorączkę i majaczy.


debutante

(1.1, 2.1, 3.1) hiszp. debutar + -ante
(3.2) ang. debutante


debutante

młoda kobieta debiutująca jako członek społeczności


decena

zobacz też: 10

zobacz też: decena • docena • catorcena • veintena • treintena • cuarentena • cincuentena • centena • millar

No hace ni una semana que hemos abierto (la tienda) y ya tenemos decenas de clientes. Este negocio es una (verdadera) mina.

Nie minął nawet tydzień, odkąd otworzyliśmy (sklep), a już mamy dziesiątki klientów. Ten interes to (prawdziwa) żyła złota.

El atentado contra las tropas extranjeras en Afganistán dejó varios muertos y una decena de heridos.

Zamach przeciw obcym wojskom w Afganistanie pozostawił kilku zabitych i dziesięcioro rannych.


decena

zobacz też: 10


cute

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ptaki

(Honduras i Salwador) Coragyps atratus, sępnik czarny

(Honduras i Salwador) banknot o nominale jednego lempira


designo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od designar