derivar

nie mylić z: derribar


datar

o przedmiotach: być, pochodzić (z dawnych czasów), pamiętać

Los primeros textos literarios en castellano datan del siglo XI (once).

Pierwsze teksty literackie w kastylijskim pochodzą z XI (jedenastego) wieku.


depreciar

nie mylić z: despreciar


depositar

Deposité mis joyas en la caja fuerte del hotel.

Zdeponowałem/am swe kosztowności w sejfie hotelu.

Los ciudadanos depositaron todas sus esperanzas en el nuevo Gobierno.

Obywatele zawierzyli wszystkie swe nadzieje nowemu rządowi.


carro

Tenemos un carro de problemas con este alumno.


curso

La mayoría de los ríos fluye al mar, mientras que algunos desembocan en lagos o cursos subterráneos.

Większość rzek wpływa do morza, podczas gdy niektóre uchodzą do jezior lub podziemnych biegów.

Aún no sé tocar ningún instrumento, pero pienso apuntarme pronto a un curso de piano.

Jeszcze nie potrafię grać na żadnym instrumencie, ale zamierzam się wkrótce zapisać na kurs pianina.

La clase de hoy abrazará todos los temas tratados durante el curso.

Dzisiejsza lekcja będzie obejmowała cały materiał przerobiony w trakcie kursu.

¿Tú crees que valdrá la pena que siga yendo a aquel curso de cocina una vez que me den el trabajo? Porque dudo que me sobre tiempo para esas distracciones.

Czy sądzisz, że będzie warto dalej chodzić na tamten kurs gotowania, gdy już dostanę pracę? Bo wątpię, bym miał/a czas na takie rozrywki.

Estoy en segundo curso de bachillerato.

El Consejo de Ministros ha acordado la prolongación del año escolar. A partir del próximo curso, los alumnos tendrán dos semanas menos de vacaciones de invierno.

Rada Ministrów uzgodniła przedłużenie roku szkolnego. Uczniowie będą mieli o dwa tygodnie krótsze ferie (zimowe) od przyszłego roku.

Su hijo, querida señora, es un desastre y seguramente tendrá que repetir el curso.

Pani syn, droga pani, jest nic niewart i prawdopodobnie będzie musiał powtórzyć rok.

Aprobar las mates para pasar al curso siguiente fue para mí un obstáculo insuperable.

Zaliczenie matmy, aby przejść na następny rok, było dla mnie przeszkodą nie do pokonania.


curso

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cursar


depredar

Las gargantas de Sierra Nevada se hallaban a la sazón llenas de bandidos, los cuales merodeaban por aquellos valles y descendían de vez en cuando a la llanura para depredar las propiedades ajenas y secuestrar las personas libres.

Wąwozy (pasma górskiego) Sierra Nevada były wówczas pełne rozbójników, którzy włóczyli się po tamtejszych dolinach, aby plądrować cudze posiadłości i porywać wolnych ludzi.

Emilio Castelar, El suspiro del moro: Leyendas tradiciones, historias referentes a la conquista de Granada (1866)


descender

obniżać się / obniżyć się, opadać / opaść, schodzić / zejść, spadać / spaść


Andalucía

arab. الأندلس (al-Andalus – „kraina Wandalów”, którzy zamieszkiwali te tereny przed kolonizacją arabską; por. etymologię polskiego słowa „wandal”)

(1.1) źródłosłów dla afr. Andalusië, ang. Andalusia, arag. Andalucía, ast. Andalucía, azer. Andalusiya, bask. Andaluzia, beng. আন্দালুসিয়া, białor. Андалусія, bośn. Andaluzija, bułg. Андалусия, chorw. Andaluzija, czes. Andalusie, eo Andaluzio, est. Andaluusia, fiń. Andalusia, gil. آندالوسیا, ia Andalucia, katal. Andalusia, mac. Андалузија, n.gr. Ανδαλουσία, orm. Անդալուսիա, pol. Andaluzja, port. Andaluzia, ros. Андалузия, rum. Andaluzia, słc. Andalúzia, słń. Andaluzija, tur. Endülüs, ukr. Андалусія, uzb. Andalusiya, węg. Andalúzia, wł. Andalusia

Las mejores playas de España están en Andalucía.

Najlepsze plaże Hiszpanii znajdują się w Andaluzji.


crema

(1.1-7, 2.1) franc. crème
(1.8) gr. τρῆμα (trema)

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Jedzenie

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Znaki typograficzne i interpunkcyjne

Esta crema no protege contra los efectos de la radiación ultravioleta.

Ten krem nie chroni przed skutkami promieniowania ultrafioletowego.

La crema que me he comprado humedece la piel en exceso.

Krem, który kupiłem/am, zbytnio nawilża skórę.

Toda la crema de la intelectualidad ha asistido a la presentación del nuevo ministro de cultura.

Cała śmietanka inteligencji była obecna na prezentacji nowego ministra kultury.


crema

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kolory


crema

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cremar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od cremar


deferente

łac. defĕrens, deferentis (imiesłów czynny od deferre → przyznawać, udzielać)


decreto

dekret, zarządzenie, rozporządzenie, nakaz


decreto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od decretar


cubo

(1.1) łac. cubus ← gr. κύβος
(1.2-5) zob. cuba


designar

El testador debe designar al heredero por su nombre y apellidos.

Testator powinien mianować spadkobiercę z imienia i z nazwiska.

Con el término «vanguardia» designamos un conjunto de movimientos artísticos, literarios e ideológicos que representan las tendencias más avanzadas de su época.

Terminem «awangarda» oznaczamy całokształt ruchów artystycznych, literackich i ideologicznych, które reprezentują najbardziej postępowe tendencje swej epoki.


deteriorar

pogarszać, psuć, uszkadzać, zaburzać, nadwątlać

El trabajo en la mina le ha deteriorado la salud.


devorar

El león devoró a su domador ante los ojos del público.

Lew pożarł swego tresera na oczach publiczności.

jeść łapczywie, zażerać, pochłaniać, połknąć

Estaba tan hambriento que devoré cuatro bocadillos de jamón en cinco minutos.

Bałem/am tak wygłodniały/a, że połknąłem/połknęłam cztery kanapki z szynką w pięć minut.

El incendio devoró casi todo el pueblo.


deforestar

hiszp. de- + st.franc. forest > franc. forêt → las

oboczna, niezalecana forma: desforestar


decorar

(1.1) łac. decorāre
(1.2-4) hiszp. de- + coro + -ar


canto

al canto del gallo / al canto de los gallos

Durante el canto del himno nacional todo el mundo estaba de pie.

Podczas śpiewania hymnu narodowego wszyscy stali.

Me despertó el canto del gallo de mi vecino.

Przebudziło mnie pianie koguta mojego sąsiada.


deficiente

łac. deficĭens, deficientis, ims. czynny czasu teraźniejszego od łac. deficĕre < brakować

wadliwy, niesprawny, niewydajny, nieudolny

La ventilación de mi oficina es deficiente; a duras penas se puede trabajar allí.

Wentylacja w moim biurze jest wadliwa – z trudem można tam pracować.

niekompletny, niepełny; ubogi, nieobfity


deficiente

zobacz też: deficiente • insuficiente • suficiente • bien • notable • sobresaliente


dietar

przepisać dietę (komuś), trzymać na diecie


capital

Rellena el impreso en letras capitales.


detestar

nie cierpieć, czuć wstręt lub odrazę (do kogoś, czegoś); nienawidzić


cura

(1) łac. curatio, curationis
(2) łac. cura

(Argentyna, Chile, Peru i Urugwaj) palta

por. curo → (Kolumbia) awokado, smaczliwka (drzewo)

Érase una vez en un convento una monja tan enferma que no había cura para ella.

Była sobie pewnego razu w jednym klasztorze zakonnica tak bardzo chora, że nie było uzdrowienia / księdza dla niej. (gra słów


cura

El cura no quiso desposar a esta pareja.

Su padre era entonces cura, pero cuando supo que su madre estaba embarazada, colgó los hábitos.

Jego/Jej ojciec był wówczas księdzem, ale gdy dowiedział się, że jego/jej matka była w ciąży, zrzucił sutannę.


cura

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od curar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od curar


diapositiva

Les expliqué el proceso de fotosíntesis a base de diapositivas.

Wytłumaczyłem/am im proces fotosyntezy za pomocą slajdów.


detectar

Detecto en tu respuesta un cierto tono de ironía.

Wyczuwam w twojej odpowiedzi pewien ton ironii.


dilapidar

En un año dilapidó toda la herencia que le habían dejado sus padres.

W ciągu jednego roku roztrwonił/a cały spadek, który zostawili mu/jej jego rodzice.


destino

Al cabo de dos horas el tren llegó por fin a su destino.

Po dwóch godzinach pociąg dotarł wreszcie do celu.


destino

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od destinar


date

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od darse

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od datar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od datar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od datar

da (forma trybu rozkazującego (modo imperativo) czasownika dar) + zaimek enklityczny (pronombre enclítico) te


devolver

łac. dēvolvĕre → staczać, spychać, zrzucać, przewracać, obalać

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-devolver.wav

Devuélveme el dinero que te presté.

Zwróć mi pieniądze, które ci pożyczyłem/am.

Me dio una patada y yo le devolví el golpe dándole una bofetada.

Dał mi kopniaka, a ja mu się odwzajemniłem/am, wymierzając mu policzek.

Mezcló vino con cerveza y devolvió toda la cena.

Pomieszał/a wino z piwem i zwymiotował/a całą kolację.


diagnostico

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od diagnosticar


determinar

El perito determinó el valor del inmueble.

postanawiać, decydować, rozstrzygać, rozstrzygnąć

El juez determinó que la parcela pertenecía al demandante.

Sędzia rozstrzygnął, że działka należy do powoda.

Esta decisión del gobierno puede determinar el futuro del país.

Ta decyzja rządu może uwarunkować przyszłość kraju.


cena

zobacz też: desayuno • almuerzo • comida • merienda • cena

Mi madre ha preparado la cena de nochebuena.

Moja mama przygotowała kolację wigilijną.


cena

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cenar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od cenar


demagogo

gr. δημαγωγός (dēmagōgós)


demagogo

gr. δημαγωγός (dēmagōgós)


demente

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od dementar(se)

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od dementar(se)

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od dementar


caso

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Słownictwo gramatyczne

En este caso, el arquitecto supo equilibrar arquitectura y espacio abierto.

W tym przypadku architekt umiał zrównoważyć architekturę i otwartą przestrzeń.

Los árbitros de fútbol deben unificar los criterios de actuación en los casos de conducta antideportiva de los futbolistas.

Sędziowie piłkarscy powinni ujednolicić kryteria postępowania w przypadkach niesportowego zachowania się piłkarzy.

Muchas mujeres no saben cómo reaccionar en tales casos.

Wiele kobiet nie wie, jak zareagować w takich przypadkach.

Son aspectos accidentales del caso y no aportan nada nuevo

To są nieistotne aspekty sprawy i nie wnoszą niczego nowego.

Pese a los intensos esfuerzos puestos en la investigación del caso, la policía es incapaz de identificar al asesino en serie que atemoriza a la ciudad.

Pomimo wielkich wysiłków włożonych w dochodzenie, policja nie potrafi zidentyfikować seryjnego zabójcy, który sieje postrach w mieście.


caso

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od casar(se)


concha

p.łac. conchŭla < zdrobn. od łac. concha < gr. κόγχη (kónchē)

Me gusta pasear por la playa y recoger las conchas que dejan las olas sobre la arena.

Lubię spacerować po plaży i zbierać muszle, które fale wyrzucają na piasek.


demagogia

gr. δημαγωγία (dēmagōgía)


diagnosticar

diagnozować; rozpoznawać, stawiać diagnozę

¿Cómo se diagnostican el sobrepeso y la obesidad?

W jaki sposób się diagnozuje nadwagę i otyłość?


determinismo

determinizm (zależność zdarzeń lub zjawisk)


diamante

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kamienie szlachetne i minerały

Quisiera dar un collar de diamantes a mi esposa.

Chciałbym dać mojej żonie naszyjnik z diamentów.


destinatario

El Parlamento Europeo constata que algunos países destinatarios de la ayuda no pueden o no están dispuestos a satisfacer las necesidades básicas de la población, entre ellas las educativas.

Parlament Europejski stwierdza, że niektóre kraje docelowe nie są w stanie lub nie chcą zaspokoić podstawowych potrzeb ludności, w tym edukacyjnych.


corona

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od coronar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od coronar


distinguite

2. os. lp (vos) trybu rozkazującego (imperativo) od distinguirse


diario

zobacz też: diario • semanal • mensual • trimestral • cuatrimestral • semestral • anual • secular • milenario

dzienny (dotyczący dnia jako całej doby)

El consumo diario de alcohol por parte de los jóvenes ha aumentado significativamente con respecto a la última década.

Dzienne spożycie alkoholu przez młodzież znacznie wzrosło w stosunku do ostatniego dziesięciolecia.

Trabajo diez horas diarias por un sueldo ruin.

Pracuję dziesięć godzin dziennie (zob. składnię) za znikomą pensję.

codzienny (powtarzający się każdego dnia)

Este año me he propuesto cumplir con todas las tareas diarias, por muy arduas y agotadoras que puedan ser.

W tym roku postanowiłem/am wykonać wszystkie codzienne obowiązki, niezależnie od tego, jak trudne i wyczerpujące mogłyby one być.

Después de los estiramientos, las flexiones y los abdominales, completo mi gimnasia diaria con media hora de pedaleo en la bicicleta estática.

Po rozciąganiu, pompkach i brzuszkach uzupełniam swoją codzienną gimnastykę pedałowaniem przez pół godziny na rowerze stacjonarnym.


diario

Estoy suscrito a dos diarios y (a) una revista mensual.

Prenumeruję dwa dzienniki i jeden miesięcznik.

Escribe todos sus pensamientos en ese diario que con tanto empeño esconde para que nadie lo pueda leer.

Zapisuje wszystkie swoje myśli w tamtym pamiętniku, którego tak zawzięcie ukrywa, aby nikt nie mógł go przeczytać.


dominicano

nie mylić z: dominiqués → dominicki, Dominikańczyk


divise

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od divisar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od divisar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od divisar


carne

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-carne.wav


domestica

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od domesticar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od domesticar


domesticar

ugłaskiwać, obłaskawiać, poskramiać (osobę)


doler

nie mylić z: dolar → ociosywać

Buceando me he sumergido demasiado y ahora me duele el oído.

Nurkując zanurzyłem/am się zbyt głęboko i teraz boli mnie ucho.

Si bebo demasiado vino, al día siguiente me dolerá la cabeza.

Jak wypiję za dużo wina, to na drugi dzień będzie mnie bolała głowa.

Me duele la espalda de tanto levantar pesos.

Bolą mnie plecy od tak częstego podnoszenia ciężarów.

Me dolieron tus palabras.


dono

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od donar


dominio

Tu dominio del idioma inglés no es suficiente para ocupar este puesto.

Twoje opanowanie języka angielskiego nie jest wystarczające, aby zająć to stanowisko.


donar

Mi empresa ha donado un millón de euros a una ONG.

Mój zakład darował milion euro dla pewnej NGO.

Cada mes dono voluntariamente medio litro de sangre.

Każdego miesiąca oddaję dobrowolnie pół litra krwi.


duchar

przeważnie spotykany w formie zwrotnej: ducharse

por. bañar → kąpać

myć pod natryskiem, kąpać, wykąpać (pod prysznicem)

He duchado a mis dos hijos y los he acostado.

Wykąpałem/am pod prysznicem swych dwoje dzieci i położyłem/am je spać.


dan

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od dar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od dar


divorcio

El rumor del divorcio de la pareja de actores aumentó las ventas de los periódicos.

Pogłoska o rozwodzie pary aktorskiej podniosła sprzedaż gazet.

La crisis de su matrimonio la decidió a presentar la demanda de divorcio.

Kryzys jej małżeństwa skłonił ją do wniesienia pozwu o rozwód.

El divorcio de sus padres le causó un gran choque emocional.

Rozwód jej rodziców spowodował u niej wielki wstrząs emocjonalny.

Cuando ella se enteró de que su marido le ponía los cuernos, pidió el divorcio.

Gdy ona dowiedziała się, że jej mąż przyprawiał jej rogi, wystąpiła o rozwód.


divorcio

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od divorciar(se)


disponer

pisownia 2. os. trybu rozkazującego z akcentem graficznym, w przeciwieństwie do czasownika poner – dispón

He dispuesto los documentos en orden alfabético, tal como me pediste.

Ułożyłem/am dokumenty alfabetycznie, tak, jak mnie prosiłeś/aś.

Voy a reservar una habitación en el hotel, y mientras, tú dispón el coche para el viaje.

Zarezerwuję pokój w hotelu a ty tymczasem przygotuj samochód do podróży.


disponer

Cada escuela en nuestra ciudad debería disponer de ordenadores.

Każda szkoła w naszym mieście powinna dysponować komputerami.


domestico

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od domesticar


eczema

forma równoważna i zalecana w użyciu: eccema


divisor

por. dividendo → dzielna

zobacz też: división • dividendo • divisor • cociente • resto

zobacz też: Hiszpański - Matematyka


divisor

por. dividendo → dzielna

zobacz też: Hiszpański - Matematyka

El dividendo se puede expresar como la suma del resto de la división más el producto del divisor por el cociente.

Dzielną można wyrazić w postaci sumy reszty (dzielenia) oraz iloczynu dzielnika i ilorazu.


educar

ćwiczyć, trenować, przygotowywać (zmysły, mięśnie)


enormemente

Me regocijé enormemente cuando vi que por fin habían llegado.

Ogromnie się ucieszyłem/am, gdy zobaczyłem/am, że wreszcie przyszli/ły.


dama

(1.1-6) franc. dame < łac. domĭna
(1.7) łac. dama

¡Damas y caballeros: hagan juego!


equilibre

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od equilibrar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od equilibrar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od equilibrar


dormir

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-dormir.wav


episodio

gr. ἐπεισόδιον (epeisódion) → przerwa w tragedii


dote

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od dotar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od dotar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od dotar


disputa

estar en disputa (con alguien) (por algo)


disputa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od disputar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od disputar


equivoco

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od equivocar


elogio

El proyecto de este arquitecto copó los elogios de todos los miembros del jurado.

Projekt tego architekta zebrał wyrazy uznania wszystkich członków jury.


elogio

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od elogiar


ducha

(1.1-2) franc. douche < wł. doccia
(1.3) łac. ducta

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Dom

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Fałszywi przyjaciele


ducha

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Dom


ducha

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Dom

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od duchar(se)

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od duchar


equipa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od equipar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od equipar


emigrante

dawny imiesłów czynny od czasownika emigrar


eminente

Es un eminente músico.


equilibrar

En este caso, el arquitecto supo equilibrar arquitectura y espacio abierto.

W tym przypadku architekt umiał zrównoważyć architekturę i otwartą przestrzeń.

Tengo que llevar el coche al taller para que me equilibren las ruedas delanteras.

Muszę zaprowadzić samochód do warsztatu, aby wyważyli mi przednie koła.


evitar

Este hombre es muy tímido y evita a sus vecinos.

Ten człowiek jest bardzo nieśmiały i stroni od swych sąsiadów.

Hijo mío: evita las malas compañías.


errar

nie mylić z: erar, herrar

choć zalecane jest stosowanie odmiany nieregularnej (yerro, yerra), czasownik ten nierzadko bywa odmieniany regularnie w niektórych rejonach Ameryki (erro, erra

chybić (w czymś), spudłować, nie trafić (w coś)

błądzić, błąkać się, włóczyć się, wałęsać się

o myślach: błąkać się, odbiegać (od tematu)


errar

nie mylić z: erar, herrar

można również spotkać w użyciu przechodnim, bez przyimka „en)


casa

casa mía, casa mía, por pequeña que tú seas, me pareces una abadía

Mi casa está muy lejos.


casa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od casar(se)

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od casar


delta

zobacz też: alfa • beta • gamma • delta • épsilon • dseda • eta • zeta • iota • kappa • lambda • mi • ni • xi • ómicron • pi • ro • sigma • tau • ípsilon • fi • ji • psi • omega


evidente

(używany w funkcji twierdzącej) jasne, oczywiście


enema

łac. enĕma < gr. ἔνεμα (énema) → lewatywa


exhibir

okazywać, przedstawiać, wystawiać na pokaz


diploma

Después de dos meses de aprendizaje, por fin obtuve el diploma de oficial.

Po dwumiesięcznym stażu wreszcie otrzymałem dyplom czeladnika.

Hemos de remojar tu diploma de ingeniero.


diploma

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od diplomar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od diplomar


divino

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od divinar


expatriar

dopuszczana jest odmiana zarówno według modelu enviar, jak i anunciar: yo expatrío lub yo expatrio


escolar

Las vacaciones escolares empiezan dentro de un mes.


exultar

radować się, cieszyć się, nie posiadać się z radości


exorcismo

łac. exorcismus < gr. ἐξορκισμός (eksorkismós)


estate

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od estarse

2. os. lp (vos) trybu rozkazującego (imperativo) od estarse


dividendo

łac. dividendus < ims. przyszły bierny od łac. dividĕre → dzielić

por. divisor → dzielnik

zobacz też: Hiszpański - Matematyka


expurgar

Cuando acabó la dictadura, los antecedentes penales de mucha gente han sido expurgados.

Kiedy skończyła się dyktatura, rejestr karny wielu ludzi został oczyszczony.


exilio

(1.1-2) łac. exilium
(2.1) zob. exiliar
(2.2) zob. exiliarse

La Guerra Civil condenó al exilio a miles de ciudadanos españoles del bando republicano.

Hiszpańska wojna domowa skazała na wygnanie tysiące obywateli hiszpańskich ze strony republikańskiej.

El exilio republicano español en Francia colaboró con la resistencia francesa en la lucha contra la ocupación nazi.

Republikańskie uchodźstwo hiszpańskie we Francji współpracowało z francuskim ruchem oporu w walce przeciw nazistowskiej okupacji.


exilio

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od exiliarse – me exilio


examine

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od examinar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od examinar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od examinar


extender

rozciągać, rozpościerać, rozścielać, rozkładać

Extiende el mantel sobre la mesa.

sporządzać, redagować, wypisywać, wystawiać

En este documento figuran los datos del médico que extendió el certificado.

W tym dokumencie znajdują się dane lekarza, który wystawił zaświadczenie.


estufa

Al encender la estufa eléctrica, sobrecargué la red y saltaron los plomos.

Przy włączaniu piecyka elektrycznego przeciążyłem/am sieć i strzeliły korki.

(Dominikana, Gwatemala, Kolumbia, Meksyk i Portoryko) kuchenka


estufa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od estufar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od estufar


exportar

Argentina exporta mucha carne y mucho cereal.

Argentyna eksportuje dużo mięsa i zboża.


exponer

El pintor del que te he hablado expone sus cuadros en esta galería.

Malarz, o którym ci mówiłem/am, wystawia swoje obrazy w tej galerii.

wykładać, objaśniać, prezentować, przestawiać

Ahora expondré mis argumentos en contra de la pena capital.

Teraz przedstawię swoje argumenty przeciw karze śmierci.

narażać na (niebezpieczeństwo/ryzyko), wystawiać na (niebezpieczeństwo/ryzyko)

Algunos padres por su negligencia exponen a sus hijos a peligros muy graves.

Niektórzy rodzice przez swoje niedbalstwo wystywiają swoje dzieci na bardzo poważne zagrożenia.


experimento

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od experimentar


exacto

dokładny, precyzyjny, punktualny, ścisły

w użyciu przysłówkowym dokładnie, tak jest

¿Su número de teléfono es el 527489443? - Exacto.

Czy pański numer telefonu to 527489443? - Tak jest. / Dokładnie.


fabricar

Nuestra empresa fabrica repuestos para coches.

Nasze przedsiębiorstwo produkuje części zamienne do samochodów.


extenuar

Cada verano debemos hacer frente al excesivo calor reinante en nuestra zona, que nos aflige profundamente y nos extenúa por completo.

Każdego lata musimy stawiać czoło nadmiernemu, panującemu w naszym regionie upałowi, który nam dotkliwie doskwiera i nas całkowicie wycieńcza.


fascinante

fascynujący, urzekający, czarujący, zachwycający


draga

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od dragar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od dragar


favorito

La avidez es mi pecado favorito.


facilitar

El ordenador le facilita el trabajo a mucha gente.

El reconocimiento aéreo de las posiciones enemigas facilitó el avance de nuestras tropas.

Rekonesans powietrzny pozycji nieprzyjaciela ułatwił postęp naszych wojsk.

Le hemos facilitado todas las piezas que nos pidió.

Dostarczyliśmy mu/jej (lub Panu/Pani) wszystkie części, o które nas (Pan/Pani) prosił/a.


facete

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od facetar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od facetar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od facetar


filtro

He limpiado el filtro del aspirador porque no funcionaba bien.

Przeczyściłem filtr odkurzacza, bo nie działał dobrze.


favo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Choroby i dolegliwości


facial

twarzowy, przeznaczony lub odnoszący się do twarzy


factura

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od facturar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od facturar


extra

¿Me puede traer un plato extra, por favor?

Czy może Pan/Pani przynieść mi dodatkowy talerz?


franciscano

mający kolor habitu franciszkańskiego, kasztanowaty


firmar

Deberías firmar este documento.


fluidificar

por. solidificar → stężać

por. evaporar • vaporizar → odparowywać

upłynniać, usuwać zator; wspomagać ruch lub przepływ czegoś


fructificar

owocować, przynosić owoce, obradzać, plonować


galantear

zalecać się, flirtować, kokietować, umizgać się


fracturar

zwykle w odniesieniu do części ciała, kości


frite

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od fritar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od fritar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od fritar


finalmente

Quise contárselo, pero finalmente me arrepentí y no le dije nada.

Chciałem/am mu/jej to opowiedzieć, ale w końcu rozmyśliłem/am się i nic mu/jej nie powiedziałem/am.

El árbitro quiso sacar la tarjeta, pero finalmente se contuvo.

Sędzia chciał wyciągnąć kartkę, lecz ostatecznie się wstrzymał.

(podczas wyliczania) na koniec, wreszcie


fax

Guarda estos dos faxes en el archivador.


fugitivo

El fugitivo escapó a través de la multitud, perdiéndose irremediablemente.

Zbieg uciekł w tłumie ludzi, ginąc bezpowrotnie.

La policía advierte de que el fugitivo está armado y es extremadamente peligroso.

Policja ostrzega, że uciekinier jest uzbrojony i ekstremalnie niebezpieczny.


fragmento

Léame, por favor, un fragmento de este texto.

Proszę mi przeczytać urywek tego tekstu.


fragmento

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od fragmentar


eremita

śr.łac. eremīta < gr. ἐρημίτης (erēmítēs) < gr. ἐρημία (erēmía) → pustynia, samotność


finir

(Chile, Kolumbia i Wenezuela) skonczyć, zakończyć


gardenia

od nazwiska angielskiego lekarza A. Gardena


florar

kwitnąć (tylko w odniesieniu do roślin lub drzew uprawianych celem zebrania ich owoców)


fusil

Durante la marcha, los soldados llevan el fusil al hombro.

Podczas marszu żołnierze noszą karabin na ramieniu.


final

El nexo «para que» introduce preposiciones subordinadas finales.

Związek wyrazów «para que» wprowadza zdania podrzędne celu.


galopar

por. trotar → kłusować

o koniu: galopować, biec galopem, cwałować

o jeźdźcu: galopować, jechać konno galopem, cwałować


frugal

(o osobach) umiarkowany, powściągliwy w jedzeniu i piciu


formal

formalny, dotyczący formy, zewnętrzny, pozorny

formalny, przepisowy, oficjalny, urzędowy


funicular

tren funicular (lub ferrocarril funicular)

(o pojeździe lub urządzeniu wciąganym liną lub łańcuchem) linowy


fatal

Las fotos que hiciste salieron fatal.

Zdjęcia, które zrobiłeś/aś, wyszły fatalnie.


funda

Esta funda es demasiado pequeña para este edredón.


funda

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od fundar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od fundar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od fundir


genial

¡Esto es simplemente genial!


girar

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-girar.wav

Giré la llave, pero la puerta no se abría.

Obróciłem/am klucz, ale drzwi się nie otwierały.


girar

krążyć, obracać się, kręcić się, odwracać się, wirować

La Tierra gira alrededor del Sol.

Me giré al oír que me llamaban

Odwróciłem/am się gdy usłyszałem/am, że ktoś mnie wzywa.

Es muy egocéntrico: cree que todo gira en torno a él.

Jest bardzo egocentryczny: myśli, że wszystko kręci się wokół niego.

Gira a la izquierda en el próximo cruce.


gasolina

La gasolina se obtiene del petróleo en una refinería.

Benzynę otrzymuje się w rafinerii z ropy naftowej.


fumo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od fumar


genere

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od generar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od generar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od generar


gesto

En todas las culturas existe una serie de gestos que nos ayudan a comunicarnos y tienen a menudo un carácter universal.

We wszystkich kulturach istnieje seria gestów, które pomagają nam komunikować się i mają często charakter uniwersalny.


fundo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od fundar

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od fundir


guerrillero

Los guerrilleros establecieron su cuartel en el molino.

Partyzanci ustanowili swoją kwaterę w młynie.


gesticular

(2.1) łac. gesticŭlus, zdrobn. od gestus → gest


garante

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od garantir

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od garantir


habito

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od habitar


haga

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od hacer

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od hacer

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od hacer


gamma

zobacz też: alfa • beta • gamma • delta • épsilon • dseda • eta • zeta • iota • kappa • lambda • mi • ni • xi • ómicron • pi • ro • sigma • tau • ípsilon • fi • ji • psi • omega


folle

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od follar(se)

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od follar(se)

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od follar


gerundio

gerundio compuesto

imiesłów czynny złożony (odpowiednik imiesłowu przysłówkowego uprzedniego)

forma nieosobowa czasowników „gerundio” występuje w charakterze przysłówkowym (leyendo un libro → czytając książkę) lub jako człon peryfrazy czasownikowej, np: estar + gerundio, seguir + gerundio, itd.

zob. gerundivo → łac. imiesłów bierny czasu przyszłego

zobacz też: infinitivo • gerundio • participio

zobacz też: Hiszpański - Słownictwo gramatyczne


fumar

Puedes fumar aquí, no me molesta en absoluto.

Możesz tu zapalić, w ogóle mi to nie przeszkadza.

En este local no está permitido fumar.

W tym lokalu palenie nie jest dozwolone.

Te advierto que fumar daña tu salud.

Ostrzegam cię, że palenie szkodzi twojemu zdrowiu.


fumar

Juan es un fumador compulsivo: fuma tres paquetes (de tabaco) al día.

Jan jest nałogowym palaczem – pali trzy paczki (tytoniu) dziennie.

Los descubridores de América introdujeron la costumbre de fumar tabaco.

Odkrywcy Ameryki wprowadzili zwyczaj palenia tytoniu.


fabula

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od fabular

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od fabular


gendarme

żandarm, policjant (we Francji i innych krajach)


foca

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki

La matanza de focas bebé por parte de los pescadores canadienses es un espectáculo horroroso.

Rzeź małych fok prowadzona przez rybaków kanadyjskich to potworne widowisko.

Fíjate en esa foca: seguro que es cliente asidua de McDonalds.

Popatrz na tę krowę: na pewno jest gorliwą klientką McDonaldsa.


gustar

Nos gusta pasear por el parque.

No me gustan las películas americanas.

No gusto a nadie.


gustar

Cuando estuvimos en Andalucía, íbamos de pueblo en pueblo y saboreábamos los dulces y gustábamos los mejores vinos de la región.

Gdy byliśmy w Andaluzji, jeździliśmy od wioski do wioski i delektowaliśmy się słodyczami i smakowaliśmy najlepsze wina tego regionu.


guisa

No hay mayor tesoro que vivir a su guisa.

Nie ma większego skarbu niż żyć na swój sposób.


guisa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od guisar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od guisar


flauta

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Instrumenty muzyczne


homicidio

El homicidio involuntario suele ser castigado con penas menores.

Nieumyślne spowodowanie śmierci jest zazwyczaj zagrożone niższym wymiarem kary.


hacha

(1.1-2) franc. hache
(1.3-4) łac. fascis

Los indios han vuelto a desenterrar el hacha de guerra.

Indianie ponownie odkopali topór wojenny.

Tuvimos que alumbrarnos el camino con hachas para bajar a la cueva.

Musieliśmy oświetlić sobie drogę pochodniami, aby zejść do jaskini.

Mi hermano es un hacha con las mates.


honorario

El cónsul honorario no puede resolver este asunto.

Konsul honorowy nie może załatwić tej sprawy.


honorario

Mis honorarios no son excesivos.


flora

por. fauna


flora

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od florar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od florar


habitante

dawny imiesłów czynny od czasownika habitar

En este pueblo hay sólo veinte habitantes mayores.

W tej wsi jest tylko dwudziestu starych mieszkańców.


homicida

stosuje się do określania tych przedmiotów, których użycie doprowadziło do czyjejś śmierci


golfo

(1.1-2) łac. colphus < gr. κόλπος (kólpos)

w związkach wyrazów tworzących nazwy geograficzne własne piszemy małą litera: golfo de Vizcaya → Zatoka Biskajska


galera

znak dzielenia (składający się z kreski pionowej i poziomej)

(Gwatemala, Honduras, Kostaryka, Meksyk i Nikaragua) szopa, barak

(Argentyna, Chile, Paragwaj i Urugwaj) cylinder (kapelusz)


horario

desfase horario (lub diferencia horaria)

girar en sentido horario

obracać się prawoskrętnie (zgodnie z ruchem wskazówek zegara)

cambio horario

zmiana czasowa (z zimowego na letni lub vice versa)

o zmianie czasu na letni lub zimowy: adelanto

por. antihorario → (o kierunku obracania się) lewoskrętny

ponieważ przymiotnik „horario” odnosi się przeważnie do ogólnej ilości czasu mierzonej w godzinach, zwykle używa się rzeczownika „hora” poprzedzonego stosownym liczebnikiem, aby oddać znaczenie polskiego wyrazu „godzinny” i jego pochodnych; np: retraso de una hora / dos horas / … → (jedno)godzinne / dwugodzinne / … opóźnienie.

Quien viaja frecuentemente en avión debe estar acostumbrado al desfase horario entre zonas.

Kto lata często samolotem, musi być przyzwyczajony do różnicy czasowej między strefami.


horario

rozkład, harmonogram, plan, program; czas, ilość godzin (np. w harmonogramie)

Quisiera ver el horario de salidas y llegadas de aviones de este aeropuerto.

Chciałbym zobaczyć rozkład odlotów i przylotów samolotów z tego portu lotniczego.

La idea de ampliar el horario de atención al público partió de los propios empleados del ayuntamiento.

Pomysł przedłużenia godzin przyjęcia interesantów wyszedł od samych urzędników ratusza.

La mayoría de los relojes tradicionales tiene tres manecillas: el horario, el minutero y el segundero.

Większość tradycyjnych zegarów ma trzy wskazówki: godzinową, minutową i sekundową.


futuro

Los futuros empleados de nuestra empresa deben caracterizarse por una gran disponibilidad y afán de trabajar.

Przyszli pracownicy naszej firmy muszą charakteryzować się pełną dyspozycyjnością i zapałem do pracy.


futuro

zobacz też: pasado • presente • futuro

zobacz też: Hiszpański - Słownictwo gramatyczne

Tenía un futuro muy prometedor, pero ahora sólo es un desperdicio de persona.

Miał/a świetlaną przyszłość, lecz teraz jest tylko wrakiem człowieka.

Este pacto entre el Gobierno y los sindicatos sienta las bases de un futuro mejor para los trabajadores.

Ten pakt między rządem a związkami zawodowymi ustanawia fundamenty lepszej przyszłości dla pracujących.

czas gramatyczny: czas przyszły prosty trybu oznajmującego

czas gramatyczny: czas przyszły prosty trybu łączącego


furia

estar hecho una furia (czyli: estar furioso)

termin furor odnosi się do wewnętrznego gniewu, podczas gdy furia wyraża uzewnętrznienie tego uczucia.


horizonte

łac. horĭzon, horizontis < gr. ὁρίζων (horizōn)


Suecia

Suecia es miembro de la Unión Europea.

Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej.


homosexual

¿Has mantenido contactos homosexuales?

Czy utrzymywałeś/aś kontakty homoseksualne?


Ap

Apocalipsis → Ap, Apokalipsa świętego Jana


figura

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od figurar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od figurar


gusto

zobacz też: sentidos • vista • oído • olfato • gusto • tacto

El gusto es uno de los cinco sentidos.

Estas manzanas tienen un gusto muy raro.

Mi mujer tiene buen gusto, y por eso le pido que me acompañe cuando tengo que comprarme algo de ropa.

Moja żona ma dobry gust, i dlatego proszę ją, aby mi towarzyszyła, kiedy mam sobie kupić coś z ubrania.

He tenido el gusto de conocer personalmente a este escritor cuando todavía no era famoso.

Miałem/am przyjemność poznać osobiście tego pisarza, kiedy jeszcze nie był znany.

Mis gustos difieren mucho de los de mi mujer.

Moje upodobania różnią się bardzo od upodobań mojej żony.


gusto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od gustar


gen

forma gene używana jest często w Meksyku i niektórych krajach Ameryki Centralnej.


global

Un político debe tener una visión global de los problemas de nuestro planeta.

Polityk powinien mieć globalne spojrzenie na problemy naszej planety.

El costo global de esta aventura militar será enorme.

Całkowity koszt tej awantury militarnej będzie olbrzymi.


human

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od humar


vinco

(León) druciane kółko (zakładane na nosie świni)


indolente

łac. indŏlens, indolentis → nieczuły, bezduszny


identificar

rozpoznawać, identyfikować, ustalać tożsamość

Pese a los intensos esfuerzos puestos en la investigación del caso, la policía es incapaz de identificar al asesino en serie que atemoriza a la ciudad.

Pomimo wielkich wysiłków włożonych w dochodzenie, policja nie potrafi ustalić tożsamości seryjnego zabójcy, który sieje postrach w mieście.


ignorar

Ignoro todos los detalles de la operación.

Nie znam wszystkich szczegółów tej transakcji.

Ignora lo que te dice tu marido.

Nie zwracaj uwagi na to, co ci mówi twój mąż.

Llevo diez minutos llamando a la puerta y no contestan, así que supongo que o bien no hay nadie en casa, o bien me están ignorando por completo.

Od dziesięciu minut dzwonię do drzwi i nikt się nie odzywa, więc przypuszczam, że albo nie ma nikogo w domu, albo mnie całkowicie ignorują.


impedir

El fuerte viento tumbó varios árboles que atravesaban la carretera impidiendo el tráfico rodado.

Silny wiatr obalił kilka drzew, które przecinały szosę, uniemożliwiając ruch kołowy.


indigne

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od indignar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od indignar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od indignar


grave

Una equivocación en el quirófano puede tener consecuencias muy graves.

Pomyłka w sali operacyjnej może mieć bardzo poważne następstwa.

El futbolista sufrió una grave contusión en la cabeza a consecuencia del golpe de una botella lanzada desde las gradas.

Piłkarz doznał poważnej kontuzji głowy w następstwie uderzenia butelką rzuconą z trybun.

Si se expone a ella durante un tiempo prolongado, existe el riesgo de que la radiación cause graves daños sobre el cuerpo humano a nivel molecular.

Jeśli zostanie poddane jego działaniu przez dłuższy czas, istnieje ryzyko, że promieniowanie spowoduje poważne szkody na ludzkim ciele na poziomie molekularnym.

Las graves sequías en el Tercer Mundo provocan una hambruna general, llevando a la muerte a miles o incluso a millones de personas.

Ostre susze w Trzecim Świecie wywołują powszechny głód, prowadzący do śmierci tysięcy, a nawet milionów osób.

o wyrazach: akcentowany na przedostatniej sylabie


grave

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od gravar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od gravar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od gravar


imagine

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od imaginar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od imaginar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od imaginar


incremental

przyrostowy, inkrementalny, dodatkowy, stopniowy


forma

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od formar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od formar


incorporar

wcielać, włączać, przyłączać, inkorporować


firma

Falta la firma del director.

Las acciones de esta firma subieron dos enteros.

Akcje tej firmy poszły dwa punkty w górę.


firma

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od firmar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od firmar


incrementar

El ciclista incrementó la cadencia de pedaleo.


incremento

wzrastanie, wzrost, powiększenie, zwyżka, przyrost, przybytek


incremento

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od incrementar


indice

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od indizar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od indizar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od indizar


improvise

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od improvisar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od improvisar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od improvisar


incubo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od incubar


imposto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od impostar


infecte

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od infectar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od infectar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od infectar


incinerar

kremować, poddawać kremacji, palić (zwłoki)


infinitivo

zobacz też: infinitivo • gerundio • participio

zobacz też: Hiszpański - Słownictwo gramatyczne


infamante

od dawnego imiesłowu czynnego czasownika infamar


idioma

Yo hablo tres idiomas.

Un conocido suyo es capaz de hablar cinco idiomas con fluidez.

Jego/jej znajomy potrafi mówić płynnie w pięciu językach.

Él aprende español en nuestra escuela de idiomas en Valencia

On uczy się (języka) hiszpańskiego w naszej szkole językowej (patrz kolokacje) w Walencji.


opera

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od operar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od operar


insecticida

insecticida de inhalación / en polvo / por contacto / por ingestión


infectar

nie mylić z: infestar

zwykle w roli podmiotu występuje zarazek, podczas gdy w odniesieniu do osób zarażających się między sobą częściej używa się „contagiar”


imprudente

Un adelantamiento imprudente ha sido causa del accidente de tráfico.

Nieostrożne wyprzedzanie było przyczyną wypadku drogowego.


inquietar

Me inquieta el auge de la ultraderecha en Europa.

Niepokoi mnie wzrost popularności skrajnej prawicy w Europie.


mine

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od minar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od minar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od minar


insignificante

El derecho internacional diferencia tres tipos de daños: el daño insignificante, el daño sensible y el daño catastrófico.

Prawo międzynarodowe wyróżnia trzy rodzaje szkód: szkodę nieznaczną, szkodę znaczną i szkodę katastrofalną (w skutkach).


herpes

formy równoważnej herpe zaleca się nie używać w lp


humus

(1.1) łac. humus
(1.2) arab. حمص (ḥummuṣ)


impulso

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od impulsar


instigar

podżegać, podjudzać, namawiać, podburzać, nakłaniać (kogoś)

Un conocido político fue acusado de instigar a sus seguidores contra la victoria de su adversario.

Znany polityk został oskarżony o podżeganie swoich zwolenników do sprzeciwu wobec zwycięstwa swojego rywala.

knuć, knować, intrygować, planować, przygotować, obmyślać (coś)

El general Pinochet instigó el golpe de Estado en Chile con la ayuda de una potencia extranjera.

Generał Pinochet uknuł zamach stanu w Chile przy pomocy obcego mocarstwa.


incendio

En este incendio perecieron muchas personas.

Numerosos voluntarios han participado en la extinción del incendio.

Wielu ochotników wzięło udział w wygaszaniu pożaru.


incendio

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od incendiar


idealista

idealista; osoba płci męskiej kierująca się wiarą w ideały


idealista

idealistka; osoba płci żeńskiej kierująca się wiarą w ideały


instrumento

A pesar de contar con los instrumentos más modernos, han tardado mucho tiempo en hallar los restos del naufragio.

Pomimo dysponowania najnowocześniejszymi przyrządami, przez dłuższy czas nie mogli znaleźć pozostałości po wraku.

Aún no sé tocar ningún instrumento, pero pienso apuntarme pronto a un curso de piano.

Jeszcze nie potrafię grać na żadnym instrumencie, ale zamierzam się wkrótce zapisać na lekcje pianina.

La nueva ley será un instrumento útil para combatir determinados tipos de delincuencia.

Nowa ustawa będzie przydatnym narzędziem do zwalczania określonych rodzajów przestępczości.


instrumento

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od instrumentar


intente

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od intentar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od intentar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od intentar


intercambiar

fakt wzajemności (reciprocidad) pomiędzy uczestnikami wymiany można wzmocnić dodaniem zaimka zwrotnego „se” (w formie zgodniej z podmiotem zdania).

wymieniać coś (między sobą), wymieniać się czymś


grupa

El jinete llevaba en las grupas de su caballo a dos chicas.

Jeździec wiózł na zadzie swego konia dwie dziewczynki.


intercambio

wymiana, wymienianie, wymienianie się (czymś), zamiana

Los intercambios culturales entre los países europeos se han incrementado durante el último decenio.

Wymiana kulturalna między krajami europejskimi wzrosła w ciągu ubiegłego dziesięciolecia.


intercambio

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od intercambiar


insecto

łac. insectum, utworzone od łac. insecāre → nacinać, kalka z gr. ἔντομον (éntomon)


insulto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od insultar


instrumental

(1.1) łac. instrumentalis zob. instrumento


inventariar

nie mylić z: inventar


inusual

niezwykły, niecodzienny, nieczęsty, rzadki


invectiva

La oposición ha optado por callar ante las invectivas lanzadas contra ella en la cadena estatal de televisión.

Opozycja zdecydowała milczeć wobec inwektyw rzucanych pod jej kierunkiem w państwowym kanale telewizji.


intrigar

ĩn̩.tɾi.ˈɣaɾ

Tengo que confesar que me intriga tu forma de vestir; nunca había visto nada parecido.

Muszę przyznać, że intryguje mnie twój sposób ubierania się; nigdy nie widziałem/am niczego podobnego.


intrigar

ĩn̩.tɾi.ˈɣaɾ


intime

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od intimar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od intimar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od intimar


droga

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od drogar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od drogar


investigar

investigar un caso (de violación)

prowadzić dochodzenie (w sprawie gwałtu)

El detective se desplazó al lugar de los hechos para investigar a fondo lo ocurrido.

Detektyw przeniósł się do miejsca wydarzeń, aby dokładnie zbadać, co się wydarzyło.

prowadzić dochodzenie lub śledztwo (w jakiejś sprawie)


investigar

badać, studiować, prowadzić badania (nad czymś)


intriga

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od intrigar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od intrigar


jure

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od jurar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od jurar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od jurar


jurar

Te juro que te amaré siempre.

Przysięgam ci, że zawsze będę cię kochać.

No jures tanto, que Dios te castigará.


Rut

łac. Ruth < gr. Ῥούθ (Ruth) < hebr. רות (rut)

inna pisownia Ruth

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona


lacte

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od lactar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od lactar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od lactar


infanticida

p.łac. infanticida < łac. infans, -antis + łac. -cida


kurdo

pisownia kurdo zastępuje obecnie uważane za przestarzałe i rzadko stosowane curdo


isotopo

ta forma jest bardzo rzadko spotykana; stosuje się zwykle formę isótopo


lancha

(1.1-2) port. lancha ← malaj. lánčār → szybki, żwawy


kilometro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od kilometrar


justificar

naprawiać (niesprawiedliwość), wynagradzać, dawać rekompensatę

(o Bogu) uświęcać, obdarzać łaską, usprawiedliwiać


laude

(1.1) łac. lapis, lapĭdis
(1.2) łac. laus, laudis


lamber

(Estremadura, León, Salamanka, Wyspy Kanaryjskie i Ameryka) lizać, oblizywać

(Meksyk i Urugwaj) pochlebiać, schlebiać (komuś)


lamentar

należy przestrzegać przed stosowaniem dopełnienia wprowadzonego przyimkiem „de”, gdyż ten jest poprawny tylko dla postaci zwrotnej: lamentarse (de algo)

lamentować, zawodzić, ubolewać, rozpaczać (nad czymś), opłakiwać

La familia del fallecido lamenta la reciente pérdida.

Rodzina zmarłego opłakuje (niedawno przeżytą) stratę.

(wyrażając usprawiedliwienie, przeproszenie za coś, współczucie lub kondolencje) żałować, być komuś przykro

Lamento que las cosas hayan ido tan mal últimamente entre tu hermano y tú.

Przykro mi, że sprawy się ostatnio tak źle potoczyły między tobą a twoim bratem.

żałować, pożałować, odczuwać żal; szkoda, że…

Algún día despertarás y lamentarás haber desperdiciado tantos años de tu vida.

Pewnego dnia obudzisz się i pożałujesz, że zmarnowałeś/aś tyle lat swego życia.

Con frecuencia hacemos o decimos cosas que después lamentamos (lub acabamos lamentando).

Często robimy lub mówimy rzeczy, których później żałujemy.

Lamento no haber comprado el coche antes de la subida de precios, pues me habría ahorrado un dineral.

Szkoda, że nie kupiłem/am samochodu przed wzrostem cen, gdyż zaoszczędziłbym/łabym kupę kasy.


libere

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od liberar(se)

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od liberar(se)

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od liberar


influenza

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Choroby i dolegliwości


lamina

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od laminar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od laminar


luce

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od lucir

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od lucir


locomotor

łac. locus + motor → miejsce + ruszający

przymiotniki powstałe z tematu motor przyjmują, w formie żeńskiej, oboczną postać motriz (lp), motrices (lm)


kayak

inna wersja, której stosowanie nie jest zalecane cayac


licite

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od licitar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od licitar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od licitar


limonada

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Napoje


leopardo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


linea

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od linear

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od linear


latino

osoba, której językiem ojczystym jest któryś z języków romańskich


linear

należy przestrzegać przed niepoprawnym przekształcaniem głoski /e/ w /i/, wskutek czego powstaje końcowa dwugłoska: *[li.ˈnjar]


legar

por. heredar

zapisywać w testamencie, zostawiać w spadku

przekazywać, zostawiać w spadku (myśli, idee, kulturę)


malo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-malo.wav

No todo es malo.

Ayer estuve muy malo y no fui a trabajar.

Wczoraj bardzo źle się czułem i nie poszedłem do pracy.

Eres un niño muy malo; se lo diré a tu mamá.

Jesteś bardzo niegrzecznym dzieckiem; powiem to twojej mamie.


manco

el Manco de Lepanto

jednoręki spod Lepanto: przydomek Miguela Cervantesa

który stracił lewą rękę w bitwie pod Lepanto.


manco

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mancar


local

Las autoridades locales declararon tres días de luto.

Władze miejscowe ogłosiły trzydniową żałobę.


idea

no tener ni idea, no tener ni la más remota idea


idea

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od idear

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od idear


libra

Las libras son muy cariñosas y comprensivas.

Kobiety spod znaku Wagi są bardzo czułe i wyrozumiałe.


libra

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od librar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od librar


lava

por. magma

Tras la erupción, el volcán siguió expulsando lava durante varios días.

Po erupcji wulkan wciąż wyrzucał (z siebie) lawę przez wiele dni.


lava

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od lavar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od lavar


le

fenomen zwany leísmo, polegający na nadużywaniu formy „le” w przypadku, gdy powinien zostać użyty zaimek dopełnienia bliższego „lo” lub „la” (analogicznie do loísmo i laísmo); z powodu powszechnego występowania odstępstwo to jest dziś dopuszczane w języku starannym (leísmo aceptado), lecz tylko w odniesieniu do podmiotu rodzaju męskiego (lo vi = le vi, ale la vi = le vi)

forma słaba zaimka osobowego 3. os. lp (él, ella, ello, usted) w funkcji dopełnienia dalszego → jemu, mu, jej, panu, pani

No le digas que lo hice yo.

Nie mów mu/jej, że to ja to zrobiłem/am.

¡Señor! ¿Quiere que le ayude?

forma słaba zaimka osobowego 3. os. m lp (él) w funkcji dopełnienia bliższego → jego, go, pana


liga

El empate duró hasta el minuto final, cuando Rodríguez, de un tiro desde fuera del área, puso el sello a las aspiraciones de nuestro equipo de conquistar el campeonato de la liga.

Remis trwał aż do ostatniej minuty, kiedy to Rodriguez, strzałem spoza pola karnego przypieczętował aspiracje naszej drużyny do zdobycia mistrzostwa ligi.


liga

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ligar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od ligar


lista

Tu apellido no está en la lista de admitidos.

Nie ma twego nazwiska na liście przyjętych.


lista

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od listar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od listar


luna

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-luna.wav


magma

por. lava → lawa

El magma sale a la superficie en forma de lava.

Magma wydobywa się na powierzchnię ziemi jako lawa.


libido

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Leire Uranga Celaya-libido.wav

nie mylić z: lívido


beta

zobacz też: alfa • beta • gamma • delta • épsilon • dseda • eta • zeta • iota • kappa • lambda • mi • ni • xi • ómicron • pi • ro • sigma • tau • ípsilon • fi • ji • psi • omega


lustro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od lustrar


jaguar

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


liturgia

łac. liturgia ← gr. λειτουργία → usługa, funkcja publiczna


alfa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od alfar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od alfar


marchar

Los soldados marchaban en columna de a dos.

Żołnierze maszerowali w kolumnie dwójkowej.

Este motor no marcha bien.


lima

(1.1-2) arab. Hiszp. lima, por. arab. ليمون (laimūn / līmūn) → cytryna


lima

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od limar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od limar


marcar

znakować, znaczyć, oznakować, sygnować, wyszywać inicjały

Marca con una cruz la respuesta correcta.

Marque este número de teléfono y espere la respuesta de la telefonista.

Proszę wybrać ten numer telefonu i czekać na odpowiedź telefonistki.

wpływać na kogoś, wywierać wrażenie, oddziałowywać

La lectura de esta novela me marcó profundamente

Lektura tej powieści wywarła na mnie ogromne wrażenie.

Nuestro equipo no ha marcado ni un solo gol en diez partidos.

Nasza drużyna nie strzeliła ani jednego gola w dziesięciu meczach.


mama

por. mamá


mama

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mamar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od mamar


propaganda

łac. propaganda, forma żeńska lp ims. biernego czasu przyszłego od propagāre


marginal

zepchnięty na margines społeczny, zmargalizowany


mina

odpowiednikiem polskiego wyrazu „mina” (wyraz twarzy) jest mueca, cara; zobacz też: Indeks:Hiszpański - Fałszywi przyjaciele

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Broń

La mina de sal de Bochnia, del siglo XIII, es una de las más antiguas del mundo.

Kopalnia soli w Bochni z XIII wieku jest jedną z najstarszych (kopalni) na świecie. (z internetu

mina (podkop pod murem obronnym wypełniany prochem)

No hace ni una semana que hemos abierto (la tienda) y ya tenemos decenas de clientes. Este negocio es una (verdadera) mina.

Nie minął nawet tydzień, odkąd otworzyliśmy (sklep), a już mamy dziesiątki klientów. Ten interes to (prawdziwa) żyła złota.

przejście; chodnik, korytarz (podziemny)

(Argentyna, Boliwia i Urugwaj) kobieta (czasami despektywnie)

(północno-wschodnia Argentyna) plantacja mate rosnąca w lesie Misiones


mina

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od minar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od minar


margarita

łac. margarīta < gr. μαργαρίτης (margarítēs)


matricula

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od matricular

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od matricular


margarina

franc. margarine < gr. μάργαρον (márgaron) → perła


median

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mediar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 3. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mediar


matrimonio

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od matrimoniar


ministerial

La orden ministerial define las obligaciones de los contribuyentes.

Rozporządzenie ministra określa obowiązki podatników.


matinal

poranek (spektakl, koncert odbywający się w porze przedpołudniowej)

Mañana llevaré a los niños a una matinal de cine.


meditar

El ajedrecista está meditando su próxima jugada.

Szachista rozważa swoje następne posunięcie.


meditar

medytować, zastanawiać się, namyślać się


minero

Los mineros asturianos están de huelga


minero

La industria minera vive una profunda crisis

Przemysł górniczy przeżywa głęboki kryzys


matar

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-matar.wav

quien a hierro mata, a hierro muere

kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie

zaokrąglać, ścinać (kanty, narożniki, krawędzie)


mensura

nie mylić z: mesura


mensura

nie mylić z: mesura

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mensurar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od mensurar


menstrual

ciekawostka: jest to najdłuższe dwusylabowe słowo w j. hiszpańskim


modulo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od modular


mirar

patrzeć, spoglądać, przyglądać się, zaglądać


mango

(1.1) ang. mango < port. mango < tamil. mānkāy

por. asa → ucho, rączka

Me he comprado un cuchillo con mango de marfil.

Kupiłem/am sobie nóż z trzonkiem z kości słoniowej.


mango

por. asa → ucho, rączka

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mangar


mimar

pochlebiać, schlebiać, głaskać, pobłażać


motivar

Este profesor sabe motivar a sus alumnos.

Ten profesor potrafi motywować swych uczniów.

Tu comportamiento motivó tu expulsión del ejército.

Twoje zachowanie spowodowało wydalenie cię z wojska.


menstruar

hiszp. menstruo < łac. menstrŭus < łac. mensis → miesiąc


molino

molino de sangre

młyn poruszany przez zwierzęta pociągowe

rozdrabniacz, kruszarka, prasa, tłocznia


milite

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od militar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od militar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od militar


minuendo

łac. minuendus < ims. przyszły czynny od łac. minuĕre

por. sumando → składnik (sumy)

zobacz też: resta • minuendo • sustraendo • diferencia

zobacz też: Hiszpański - Matematyka


molecular

Si se expone a ella durante un tiempo prolongado, existe el riesgo de que la radiación cause graves daños sobre el cuerpo humano a nivel molecular.

Jeśli zostanie poddane jego działaniu przez dłuższy czas, istnieje ryzyko, że promieniowanie spowoduje poważne szkody na ludzkim ciele na poziomie molekularnym.


mediocre

Es un alumno mediocre.


mugir

o morzu, wietrze, także o ludziach: ryczeć, huczeć, wyć


mano

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-mano.wav

Él escribe con la mano izquierda porque es zurdo.

Esta mano la hemos ganado nosotros.

Hay que darle otra mano de pintura a esta puerta.

Trzeba dać jeszcze jedną warstwę farby na te drzwi.


mano

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od manar


mutile

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od mutilar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od mutilar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od mutilar


motive

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od motivar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od motivar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od motivar


monologo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od monologar


modificar

Tus bromas pasan de castaño oscuro; si no modificas tu comportamiento, tendré que marcharme.

Twoje żarty są nie do wytrzymania; jeżeli nie zmienisz swego zachowania, będę musiał/a odejść.

El adjetivo modifica al sustantivo.


narrar

relacjonować, składać relację (z czegoś)


neapolitano

forma przestarzała; aktualna forma to napolitano


multiplicar

pomnażać, rozmnażać, zwielokrotniać, zwiększać

Nuestro partido propone multiplicar el número de psicólogos y de psiquiatras en la sanidad pública.

Nasza partia proponuje zwiększenie liczby psychologów i psychiatrów w publicznej służbie zdrowia.

Si multiplicas dos números primos entre sí, el resultado será un número primo.

Jeśli pomnożysz przez siebie dwie liczby pierwsze, wynikiem będzie liczba pierwsza.

multiplikować/zwiększać liczbę obrotów (wału napędzanego w stosunku do obrotów wału napędzającego za pomocą koła zębatego)


mortal

Todo hombre es mortal.

Los dos últimos kilómetros han sido mortales para los ciclistas.

Dwa ostatnie kilometry były zabójcze dla kolarzy.


mortal

Ningún mortal ha conseguido cruzar el Atlántico a nado.

Żaden śmiertelnik nie zdołał przepłynąć wpław Atlantyku.


muscular

contractura, espasmo, pot. calambre (muscular)


muto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mutar


morir

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-morir.wav


matrona

kobieta przeprowadzająca rewizję osobistą u kobiet, rewidentka


mosquito

Los mosquitos transmiten varias enfermedades, entre ellas la malaria.

Komary przenoszą niektóre choroby, a między innymi malarię.


mutilar

La explosión de la bomba no llegó a matarlo, pero le mutiló las dos piernas.

Wybuch bomby nie zdołał go zabić, ale odciął mu obie nogi.

El amplio uso que hizo el ejército estadounidense del napalm mutiló y mató a miles de civiles en Vietnam.

Szerokie zastosowanie napalmu przez armię Stanów Zjednoczonych okaleczyło i zabiło tysiące cywilów w Wietnamie.


monasterio

łac. monasterĭum < gr. μοναστήριον (monastḗrion)


mover

Mueve un poco el ratón hacia la izquierda.

Las protestas de los trabajadores movieron al Gobierno a aceptar sus justas reivindicaciones.

Protesty pracujących skłoniły rząd do uznania ich słusznych żądań.


mover

(o łuku lub sklepieniu) wyrastać, wystrzelać


materia

Es un gran especialista en materia de seguros.

To wielki specjalista w temacie ubezpieczeń.

Vístete decentemente: no les des materia para que te critiquen.

Ubierz się przyzwoicie: nie dawaj im pretekstu, aby cię krytykowali.


motivo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od motivar


minute

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od minutar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od minutar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od minutar


microscopio

gr. μικρός → mały + gr. σκοπεύω → obserwować


naufragar

o statku, okręcie: zatonąć, rozbić się, ulec katastrofie morskiej

El petrolero naufragó en las aguas del Atlántico a causa de la fuerte tempestad.

Tankowiec zatonął w wodach Atlantyku z powodu silnego sztormu.

o pasażerach okrętu: rozbić się, zatonąć

Naufragamos a pocas millas de la costa.

Rozbiliśmy/łyśmy się kilka mil od brzegu.


morder

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-morder.wav

Me mordió un perro y tuve que acudir al hospital.

Ugryzł mnie pies i musiałem/am udać się do szpitala.


nativo

Viajo a Francia y a España para conocer el folclore nativo y recuperarme.

Podróżuję do Francji i Hiszpanii, aby poznać (tamtejszy) rdzenny folklor i odpocząć.


murar

(1.1) hiszp. muro + -ar
(1.2-3) hiszp. mur + -ar

zamurowywać, obmurowywać, otaczać (murem)

(Asturia, Galicja i León) o kocie: czaić się (na mysz)


notarial

Los documentos notariales extranjeros con origen en otros países de la Unión Europea ya pueden acceder al Registro español.

Zagraniczne dokumenty notarialne pochodzące z innych krajów Unii Europejskiej można wpisywać już do hiszpańskiego Rejestru. (z internetu


more

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od morar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od morar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od morar


muso

(Valladolid) obłudny, dwulicowy, fałszywy


neurosis

n.łac. neurosis < gr. νεῦρον (neûron) → nerw + gr. -σις (-sis)


mulo

ser un mulo de carga

być odpowiedzialnym za najcięższe roboty


notario

¿Qué documentos debemos presentar al notario para fundar una sociedad?

Jakie dokumenty powinniśmy przedstawić notariuszowi, aby założyć spółkę?


muro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od murar


numerar

Deberías numerar las páginas de este documento.

Powinieneś ponumerować strony tego dokumentu.


obviar

En su alocución el primer ministro obvió el tema de la corrupción rampante.

W swoim wystąpieniu premier pominął temat szerzącej się korupcji.


nido

Para la construcción de los nidos, las aves primero eligen el lugar, luego recolectan los materiales y posteriormente lo construyen.

W celu budowy gniazda, ptaki najpierw wybierają miejsce, później zbierają materiały i następnie budują je.


nazi

por. neonazi → neonazistowski, neonazista, neonazistka


nazi

La invasión de Polonia por los nazis en 1939 desencadenó una guerra que duró seis años.

Napad nazistów na Polskę w 1939 roku rozpętał wojnę, która trwała sześć lat.


neologismo

Muchos neologismos proceden del campo de la informática.

Wiele neologizmów wywodzi się z pola informatyki.


negativo

łac. negatīvus > p.łac. negatīva → przeczenie

(o osobach) nieprzyjazny, nieżyczliwy, krytyczny


obvie

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od obviar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od obviar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od obviar


naufragio

El fuerte temporal imposibilita las labores de rescate de las víctimas del naufragio.

Potężny sztorm uniemożliwia ratowanie ofiar katastrofy morskiej.

Los sistemas de localización les proporcionaron las coordenadas exactas del lugar del naufragio.

Systemy lokalizacyjne dostarczyły im dokładne współrzędne miejsca katastrofy morskiej.

El naufragio de la empresa tendrá graves repercusiones sobre la economía nacional.

Upadek firmy będzie miał negatywne odbicie w ekonomii kraju.

A pesar de contar con los instrumentos más modernos, han tardado mucho tiempo en hallar los restos del naufragio.

Pomimo dysponowania najnowocześniejszymi przyrządami, przez dłuższy czas nie mogli znaleźć pozostałości po wraku.


obligar

El mal tiempo obligó a las embarcaciones a volver a puerto.

Zła pogoda zmusiła łodzie do powrotu do portu.


nitro

nitrokalit, saletra indyjska, saletra potasowa


nunca

No la veo nunca aquí.


occidental

Grecia es la cuna de la cultura occidental.


nube

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-nube.wav

lekki szal (dziany do przykrywania głowy)


museo

łac. musēum < gr. Μουσεῖον → świątynia Muz

Me gusta visitar museos en mi tiempo libre.

Lubię zwiedzać muzea w swoim wolnym czasie.


oleo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od olear


oler

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-oler.wav


normalmente

Normalmente me despierto muy temprano, pero los fines de semana me gusta dormir hasta mediodía.

Zwykle budzę się bardzo wcześnie, ale w weekendy lubię spać do południa.

El apéndice se encuentra normalmente en la parte derecha del cuerpo

Wyrostek robaczkowy znajduje się zwykle po prawej stronie ciała.


obrero

Cada huelga de los obreros de la fábrica es una gran pérdida para su empresa.

Każdy strajk robotników w fabryce to wielka strata dla ich firmy.


moral

La conducta de este político no fue muy moral.

Prowadzenie się tego polityka nie było zbyt etyczne.

Hoy en día, los valores morales están en crisis.

W dzisiejszych czasach wartości duchowe przechodzą kryzys.


moral

Escribí un tratado sobre la moral cristiana.

Napisałem/am traktat o moralności chrześcijańskiej.

Los proverbios son los gérmenes de la moral.

La moral de nuestros jugadores está muy alta.

Morale naszych graczy jest bardzo wysokie.


obtener

¿Cómo puedo obtener un crédito bancario?

Después de dos meses de aprendizaje, por fin obtuve el diploma de oficial.

Po dwumiesięcznym stażu wreszcie dostałem dyplom czeladnika.

El alumno obtuvo una calificación de sobresaliente en el examen de química.

Uczeń otrzymał ocenę celującą na egzaminie z chemii.

La madre alabó a su hijo por obtener buenas notas en el colegio.

Matka pochwaliła swoje dziecko za otrzymanie wysokich stopni w szkole.

He sumado estas cantidades, pero la suma no coincide con la que has obtenido tú.

Zsumowałem wszystkie te ilości, ale suma nie zgadza się z tą, którą ty otrzymałeś/aś.

La gasolina se obtiene del petróleo en una refinería.

Benzynę otrzymuje się w rafinerii z ropy naftowej.

El piloto de «rally» obtuvo los mejores resultados en los entrenamientos previos a la carrera.

Pilot rajdowy osiągnął najlepsze wyniki na treningach poprzedzających wyścig.


ministro

El recién nombrado ministro ha tomado parte en el consejo de ministros.

Nowo mianowany minister uczestniczył w radzie ministrów.


odiar

(w odniesieniu do osoby) no poder ver ni en pintura

¿Por qué me odias tanto? Pero si no te he hecho nada…

Dlaczego ty mnie tak nienawidzisz? Przecież nic ci nie zrobiłem/am…

¡Cómo odio la sopa de tomate!


obra

zwykle w liczbie mnogiej

En esta obra el autor mezcla varios estilos.

Muchos filósofos y escritores hablan en sus obras sobre la brevedad de la vida.

Wiele filozofów i pisarzy rozważa w swoich dziełach o krótkości życia.


obra

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od obrar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od obrar


monte

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od montar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od montar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od montar


negro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-negro.wav

La monja llevaba un hábito negro.

La música negra me gusta mucho.

Durante la guerra no había más que pan negro.

El de ayer fue para mí un día negro.

Wczorajszy dzień był dla mnie nieszczęśliwy.


ovalo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ovalar


mosaico

(1.1-3, 2.1) łac. mosaĭcum
(2.2) gr. Μωσαϊκός (Mosaikós)


numeral

Los numerales pueden clasificarse en: cardinales (uno, dos, tres, …), ordinales (primero, segundo, tercero, …), fraccionales o partitivos (un medio, un tercio, un cuarto, …) y multiplicativos (doble, triple, cuádruple, …).

Liczebniki można podzielić na: główne (jeden, dwa, trzy, …), porządkowe (pierwszy, drugi, trzeci, …), ułamkowe (jedna druga, jedna trzecia, jedna czwarta, …) i mnożne (podwójny, potrójny, poczwórny, …).

Hasło „numerales” w: Real Academia Española: Diccionario panhispánico de dudas, 2005.


ove

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ovar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ovar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od ovar


monogamia

p.łac. monogamĭa < gr. μονογαμία (monogamía)


pacificar

uspakajać, pacyfikować, ustanawiać pokój


pagan

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od pagar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od pagar


note

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od notar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od notar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od notar


metro

Mido un metro ochenta.


molibdeno

łac. molybdaena < gr. μολύβδαινα (molýbdaina) → kawałeczek ołowiu

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Pierwiastki chemiczne


participante

dawny imiesłów czynny czasownika participar


paisano

osoba pochodząca z tego samego kraju, regionu, okolicy…


paisano

osoba (płci męskiej) pochodząca z tego samego: (kraju) compatriota, (miasta) conciudadano, (sąsiedztwa) convecino, (województwa, regionu) comprovinciano, (ogólnie: ten sam obszar, okolica, ojczyzna – dosł. tierra: ziemia) conterráneo

cywil; człowiek niemający związku z wojskiem


oral

Hoy he tenido un examen oral de historia.

Dzisiaj miałem/am egzamin ustny z historii.


time

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od timar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od timar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od timar


ora

powtórzony, tłumaczy się parą jednakowych spójników rozłącznych: czy…, czy…; albo…, albo…


ora

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od orar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od orar


osar

(1) p.łac. ausāre, forma częstotliwościowa od łac. audēre → ośmielać się, ważyć się

¿¡Cómo osas darme órdenes!?


osar

kostnica (w szpitalu lub cmentarzu), zbiornica kości


parasito

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od parasitar


numero

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od numerar


palo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-palo.wav


ore

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od orar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od orar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od orar


oriente

kiedy odnosi się do strony świata lub do Azji oraz graniczącej z nią częścią Europy i Afryki, piszemy od dużej litery: „Oriente”


oriente

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od orientar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od orientar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od orientar


noto

(2.1) łac. notus, ims. bierny czasu przeszłego od czasownika noscĕre → poznawać


noto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od notar


parlamentar

negocjować, układać się, konferować, rokować


paraboloide

zobacz też: esferoide • elipsoide • paraboloide • hiperboloide

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Matematyka


origine

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od originar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od originar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od originar


pausar

łac. pausāre < gr. παύω (paúō) → zaprzestawać


palmar

(1), (2) łac. palmāris
(3) z języka caló (cygańskiego)


palmar

o osobach: umierać, kończyć się, wykitować


parasite

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od parasitar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od parasitar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od parasitar


ovo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ovar


parricidio

zabójstwo krewnego w linii wstępnej lub zstępnej


pelicano

(1) hiszp. pelo + cano
(2) zob. pelícano


patio

Durante el recreo, los alumnos deben permanecer en el patio del colegio.

Podczas przerwy uczniowie powinni przebywać na dzeidzińcu szkoły.


peseta

peseta (dawna jednostka monetarna hiszpańska)


pavimento

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od pavimentar


pesar

Este paquete no pesa mucho.

Sobre él pesa toda la responsabilidad de mantener a su familia.

Ciąży na nim cała odpowiedzialność za utrzymanie rodziny.


pesar

Primero, pesaremos todos los ingredientes.


parlamento

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od parlamentar


penal

Cuando acabó la dictadura, los antecedentes penales de mucha gente fueron expurgados.

Kiedy skończyła się dyktatura, rejestr karny wielu ludzi został oczyszczony.


penal

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Słowniczek piłkarski

El trato dispensado en ese penal a los prisioneros era inhumano.

Traktowanie, którym darzono więźniów w tym więzieniu, było nieludzkie.


oriental

por. occidental → zachodni

zobacz też: septentrional • meridional • oriental • occidental


perfumar

łac. per → po, przez + łac. fumare → dymić


personalmente

El rey felicitó personalmente a cada uno de los jugadores de la selección nacional.

Król pogratulował indywidualnie każdemu z graczy reprezentacji narodowej.


plagia

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od plagiar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od plagiar


papilla

echar hasta la papilla/echar la primera papilla


planificar

Hemos planificado nosotros mismos nuestro viaje de novios.

My sami zaplanowaliśmy naszą podróż poślubną.


papal

(1.1) hiszp. papa + -al < łac. papas
(2.1) hiszp. papa + -al < qu. papa


perla

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kamienie szlachetne i minerały


perla

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od perlar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od perlar


orbita

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od orbitar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od orbitar


plagiar

Este grupo plagió varias de mis canciones.

Ten zespół splagiatował kilka moich piosenek.


peste

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Choroby i dolegliwości


poner

poner el listón alto, poner el listón muy alto

¿Dónde has puesto (hiszp. am. pusiste) mi móvil?

¡No pongas tanta sal en la sopa!

¿Qué ponen hoy en el cine?

Mis gallinas ponen muchos huevos.

Cuando me despierto por la mañana, pongo la radio para escuchar las noticias.

Kiedy budzę się rano, włączam radio, żeby posłuchać wiadomości.

Pon agua para el té.


paranoia

gr. παράνοια


olla

Ahora pon la olla al fuego lento y espera que vuelva a hervir.

Teraz postaw garnek na małym ogniu i poczekaj, aż ponownie się zagotuje.

narkomanów łyżeczka do podgrzewania narkotyków (przeważnie heroiny)


practica

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od practicar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od practicar


pilota

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od pilotar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od pilotar


pintada

napis, rysunek (na ścianie, murze, plakacie)


pintada

forma żeńska imiesłowu biernego (participio) od pintar


periodo

forma równoważna - período


pilo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od pilar


predeterminar

z góry określać, postanawiać zawczasu, ustalać naprzód/zawczasu, przesądzać


precise

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od precisar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od precisar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od precisar


postponer

stawiać/umieszczać coś/kogoś po czymś/kimś


pipar

(1) hiszp. pipa + -ar
(2) od onomatopei „pip”


pipar

(Burgos) uszczknąć, skosztować, przekąsić (pokarm w małych ilościach); zjadać pojedynczo winogrona z kiści


planetario

Hoy nuestra clase ha visitado el planetario.

Dzisiaj nasza klasa zwiedziła planetarium.


prejudicial

nie mylić z: perjudicial


pluvial

pijawnik, stróż krokodyli, Pluvianus aegyptius


pluma

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-pluma.wav

pióro (do pisania), pióro wieczne, piórko


patriota

por. patriotero → powierzchowny patriota


patriota

(Kuba) moneta lub banknot o nominale jednego peso


preparar

Preparen a este paciente para la operación.

Proszę przygotować tego pacjenta do operacji.

Prepare algo de comer, por favor.


positive

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od positivar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od positivar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od positivar


pausa

łac. pausa < gr. παῦσαι, bezokolicznik aorystu czasownika gr. παύειν → zaprzestawać


pausa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od pausar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od pausar


preterir

o spadkobiercach przymusowych: pomijać w testamencie


preliminar

łac. prae → przed + łac. limināris → progiem, drzwiami


panda

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


pretender

starać się, ubiegać się (o coś), pretendować


platino

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Pierwiastki chemiczne


platino

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od platinar


al hierro caliente, batir de repente

inna wersja: al hierro candente, batir de repente


parodia

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od parodiar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od parodiar


postal

He recibido un giro postal de mis padres.

Dostałem/am przekaz pocztowy od moich rodziców.


postal

He recibido una postal de mi amigo que está de vacaciones en España.

Otrzymałem/am pocztówkę od mojego kolegi, który jest na wakacjach w Hiszpanii.


privar

El juez me privó de visitar a mis propios hijos.

Sędzia zabronił mi odwiedzania moich własnych dzieci.

Me priva este tipo de comida.


privar

pić dużo, upijać się, zaglądać do kieliszka


producto

El orden de los factores no altera el producto.

Kolejność czynników nie wpływa na wartość iloczynu.


pastor

El oficio de pastor requiere muchas privaciones.


prime

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od primar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od primar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od primar


principalmente

El aire es una mezcla gaseosa que constituye la atmósfera de la Tierra y se compone principalmente de oxígeno y nitrógeno.

Powietrze jest mieszanką gazową, która tworzy atmosferę Ziemi i składa się głównie z tlenu i azotu.

Los canguros se encuentran principalmente en Oceanía.

Kangury spotyka się głównie w Oceanii. (z hiszpańskiej Wikipedii


polio

(1) łac. polĭon < gr. πόλιον (pólion)
(2) apokopa od poliomielitis


ponte

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od ponerse


prohibir

Esa señal de tráfico prohíbe la parada en este lugar.

Ten znak drogowy zabrania zatrzymywania się w tym miejscu.

Queda terminantemente prohibido el uso de la calculadora durante el examen de matemáticas.

Korzystanie z kalkulatora podczas egzaminu z matematyki jest stanowczo zabronione.


piscina

¿Cuándo abren la piscina nueva en nuestra ciudad?

Kiedy otworzą nowy basen w naszym mieście?


pie

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-pie.wav

zobacz też: Hiszpański - Części ciała - noga

El delantero golpeó el balón con el pie izquierdo y marcó un gol.

Napastnik kopnął piłkę lewą nogą i wbił gola.

Al pie de la página había unas palabras manuscritas que no pudimos descifrar.

Na dole strony było kilka słów pisanych ręcznie, których nie zdołaliśmy odczytać.


pie

zgodnie z reformą z 2010 roku wyraz ten jest jednosylabowy pod względem ortograficznym (samogłoski „ie” tworzą dwugłoskę), przez co nie powinien nosić akcentu graficznego; przed reformą była jednak dopuszczona pisownia z akcentem („pié”) dla osób kładących nacisk na artykulację rozziewu (m.in. w Hiszpanii i w większej części Ameryki Południowej)

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od piar


pistola

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Broń


porro

(1.3) według DRAE - pochodzenie niepewne; według innych źródeł, słowo to pochodzi z języka inkaskiego: 1. Wyraz pochodzenia inkaskiego przyjęty w j. hiszpańskim do oznaczania tego rodzaju papierosów; 2. Hiszpańskojęzyczna Wikipedia podaje również informację o etymologii tego hasła, powołując się na opinię znanego językoznawcy Alonso Zamora Vicente, który mówi o pochodzeniu tego słowa z Altiplano andyjskiego. Na to źródło powołuje się również profesor i pisarz Javier Barreiro Bordonaba w swoim artykule na temat etymologii tego słowa.

nie mylić z: poro

(Antyle, Ameryka Centralna i Andy) rodzaj tańca ludowego


porro

nie mylić z: poro


pila

¿Tienen pilas?

Ordena esa pila de libros y colócalos en la estantería.

Uporządkuj ten stos książek i umieść je w biblioteczce.

La última vez nos vimos hace una pila de años.

Ostanim razem widzieliśmy się kupę lat temu.


publico

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od publicar


orgia

łac. orgĭa ← gr. ὄργια ← święta ku czci Bakchusa

forma częściej używana: orgía


prospere

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od prosperar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od prosperar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od prosperar


meter

No metas las manos en los bolsillos cuando estás hablando con tu profesor.

Nie wkładaj rąk do kieszeni, gdy rozmawiasz ze swoim profesorem.

No metas tanto ruido, que despertarás a mamá.

Me has metido en un buen fregado.


pugno

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od pugnar


provocar

pobudzać, prowokować, skłaniać do działania

Las malas notas provocaron al alumno a mejorar en el estudio.

Niskie oceny skłoniły ucznia do poprawy w nauce.

zaczepiać, prowokować, drażnić, irytować

Si me sigues provocando, me enfadaré contigo.

Jeśli będziesz mnie dalej zaczepiał, obrażę się na ciebie.

Las graves sequías en el Tercer Mundo provocan una hambruna general, llevando a la muerte a miles o incluso a millones de personas.

Ostre susze w Trzecim Świecie wywołują powszechny głód, prowadzący do śmierci tysięcy, a nawet milionów osób.

Se cree que el deshielo de los glaciares provocará un aumento del nivel del mar.

Uważa się, że topnienie lodowców spowoduje podniesienie się poziomu morza.

La explosión provocó el pánico entre el público asistente al desfile.

Wybuch spowodował panikę wśród publiczności obecnej na defiladzie.


protocolo

łac. protocollum < gr. πρωτόκολλον (prōtókollon)


primavera

zobacz też: primavera • verano • otoño • invierno

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kalendarz i czas

En primavera, la naturaleza despierta a la vida.

Era primavera y las flores despedían un aroma embriagador.

Była wiosna i kwiaty wydzielały upajający zapach.

Las primaveras son plantas muy sensibles a la falta de riego y al exceso de agua.

Pierwiosnki są roślinami bardzo wrażliwymi na przesuszenie i na nadmiar wody.


protesto

protest (sprzeciw), protestowanie, zaprotestowanie


protesto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od protestar


pugnar

Nuestro equipo nacional va a pugnar por la medalla de oro.

Nasza drużyna narodowa będzie walczyć o złoty medal.


oasis

La casa de mis abuelos es un oasis de paz.


quintan

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od quintar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od quintar


quinte

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od quintar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od quintar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od quintar


pandemia

gr. πανδημία () → zebranie całej ludności


proverbio

Los proverbios son los gérmenes de la moral.

Przysłowia są zalążkiem moralności (Plutarch).


planta

En nuestro jardín hay muchas plantas exóticas.

W naszym ogrodzie jest dużo egzotycznych roślin.

Debes regar más esta planta para que no se marchite.

Musisz więcej podlewać tę roślinę, aby nie zwiędła.

El ascensor está averiado, pero podemos acceder a la última planta por las escaleras.

Winda nie działa, ale możemy się dostać na ostatnie piętro po schodach.


planta

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od plantar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od plantar


querer

¿Qué quieres ser de mayor?

Quiero que me quieras.


querer

Este querer va a ser mi perdición.


recompensar

Te agradezco mucho lo que has hecho por mí. Algún día te lo recompensaré.

Dziękuję ci bardzo za to, co dla mnie zrobiłeś/aś. Kiedyś ci to wynagrodzę.

kompensować, zadośćuczynić, wyrównywać; udzielać odszkodowania

El fuego consumió todas nuestras pertenencias, pero la compañía de seguros nos recompensó con una casa nueva.

Ogień strawił wszystkie nasze rzeczy, lecz firma ubezpieczeniowa udzieliła nam odszkodowania w postaci nowego domu.


plasma

(1) łac. plasma < gr. πλάσμα (plásma) → kształt, kształtowanie < gr. πλάσσειν (plássein) → modelować, kształtować + gr. -μα (ma) < praindoeur. *pelɘ- → równy, płaski

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Fizyka


plasma

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kamienie szlachetne i minerały


plasma

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od plasmar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od plasmar


presto

(1) (2.1) łac. praestus
(2.2) (3) wł. presto


presto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od prestar


recitar

Recitó el poema de memoria sin cometer ni un solo error.

Wyrecytował/a wiersz z pamięci, nie popełniając ani jednego błędu.

opowiadać na głos, wygłaszać (tekst, mowę) z pamięci


regalo

Es un regalo para ti.


purpura

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od purpurar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od purpurar


realmente

Este libro fue realmente heavy, ¿verdad?

Ta książka była naprawdę przejmująca, co nie?


problema

kłopot, kwestia, problem, sprawa, zagadnienie

Solucionamos el problema ya hace dos días.

Rozwiązaliśmy (ten) problem już dwa dni temu.


porto

nie mylić z: potro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od portar


plagio

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od plagiar


que

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-que.wav

nie mylić z: qué

Es la ciudad que conozco muy bien.


que

nie mylić z: qué

Me han dicho que te has casado.

Powiedziano mi, że ożeniłeś się/wyszłaś za mąż.

Me ha pedido que le ayude.

Aprender japonés es más difícil que aprender italiano.

Nauka japońskiego jest trudniejsza niż nauka włoskiego.


recuperar

He recuperado el dinero que me debía.

Odzyskałem/am pieniądze, które był/a mi winien/winna.

En 1918, Polonia recuperó la independencia después de muchos años de lucha.

W roku 1918 Polska odzyskała niepodległość po wielu latach walki.

Después de la huelga, los trabajadores han tenido que recuperar las horas perdidas.

Po strajku pracownicy musieli odrobić stracone godziny.

zdawać egzamin poprawkowy, zaliczać poprawkę

Por fin he recuperado las mates.

W końcu zdałem/am egzamin poprawkowy z matmy.


relegar

synonimy „postergar”, „posponer” są częściej używane w sensie „odkładać coś na późniejszą chwilę”

relegować, usuwać, wydalać, wypędzać (kogoś)

El trabajador fue relegado del puesto por su baja productividad.

Pracownik został usunięty ze stanowiska za swoją niską produktywność.

Durante el debate los temas más urgentes quedaron relegados a un segundo plano.

Podczas debaty najważniejsze kwestie zostały zepchnięte na drugi plan.