atrofia

łac. atrophĭa < gr. ἀτροφία → brak pożywienia


rasa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od rasar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od rasar


disprosio

łac. dysprosium ← gr. δυσπροσιτός (dysprositós) → trudny do osiągnięcia


cadmio

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Pierwiastki chemiczne


temer por su pellejo

Cuando la empresa despidió a varios trabajadores, todos vosotros temisteis por vuestro pellejo.

Kiedy firma zwolniła kilku pracowników, wy wszyscy baliście się o swoją skórę.


muela

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od moler

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od moler

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od moler


archive

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od archivar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od archivar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od archivar


diente

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-diente.wav


hierro

mimo że należy do grupy wyrazów, u których początkowa zbitka „hié-” (z akcentem na „e”) może być wymawiana dźwięcznie – jak „ye-”, to niedozwolona jest oboczna pisownia „yerro”, która w tym przypadku przybiera inne znaczenie


hierro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od herrar


berkelio

od nazwy uniwersytetu Berkeley w Kalifornii


quien a hierro mata, a hierro muere

kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie


el hábito no hace al monje

habit nie czyni mnicha, nie szata zdobi człowieka


abecé

od wymowy pierwszych trzech liter alfabetu: a, be, ce


dubnio

łac. dubnium ← od nazwy rosyjskiego miasta Dubna, gdzie znajduje się słynne laboratorium, w którym odkryto ten pierwiastek


roentgenio

od nazwiska niemieckiego fizyka W. C. von Roentgena


wólfram

ta forma jest bardzo rzadko spotykana, w odróżnieniu od pozostałych dwóch: wolframio i volframio


cromo

(1.1) franc. chrome
(1.2) apokopa od cromolitografía

rycina, obrazek (rodzaj małych obrazków kolekcjonowanych przez dzieci do gry lub wklejania do albumów)


wolframio

używa się też formy volframio, a bardzo rzadko formy wólfram


bemba

(Wyspy Kanaryjskie i Ameryka) usta o grubych / mięsistych wargach

No me casaré con negro ni aunque el diablo me llevara, / porque tiene los ojos blancos y la bemba colorá.

Nie wyjdę za Murzyna, choćby diabeł mnie poniósł / bo ma białe oczy i jaskrawoczerwone usta.

z piosenki "No me cumbén" zespołu Inti-Illimani


volframio

ta forma jest rzadziej spotykana niż forma wolframio; bardzo rzadko spotyka się też formę wólfram


como come el mulo, caga el culo

( jak je muł, tak sra dupa) niedaleko pada jabłko od jabłoni


cobre

łac. cuprum < gr. Κύπρος (Kypros) → Cypr

zobacz też: Hiszpański - Pierwiastki chemiczne


cobre

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od cobrar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od cobrar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od cobrar


ruche

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ruchar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ruchar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od ruchar


invasión

La invasión de Polonia por los nazis en 1939 desencadenó una guerra que duró seis años.

Nazistowski napad na Polskę w 1939 roku rozpętał wojnę, która trwała sześć lat.


Cuasimodo

zbitka dwóch pierwszych słów introitu z mszy odprawianej w Niedzielę przewodnią (1 P 2, 2): Quasi modo geniti infantes … (jak dzieci nowonarodzone)


cobres

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od cobrar


telurio

forma teluro jest rzadziej spotykana


hafnio

zob. Hafnia łacińska nazwa Kopenhagi, gdzie był odkryty ten pierwiastek


abarrotar

(w odniesieniu do sklepów) wypełniać, zasypywać, zalewać

El almacén estaba abarrotado de género.

(w odniesieniu do miejsc, lokali) przepełniać, zapychać, zatłoczyć, tłoczyć się, cisnąć się

La gente abarrotaba todas las calles del pueblo.

Ludzie tłoczyli się na wszystkich ulicach wioski.

(w ładowni statku) wypełniać szpary pomiędzy pakunkami małymi belami ładunku

(Ameryka) przesycać rynek towarami w celu zmniejszenia ceny


neodimio

zob. neo- + dimio drugi element słowotwórczy z wyrazu praseodimio


abonarse

Me he abonado a una revista española de informática.

Zaprenumerowałem/am hiszpańskie czasopismo z informatyki.

pisać się, pragnąć (bardzo) uczestniczyć

Yo también me abonaría a las juergas que organiza tu hermano.

Ja też chciałbym/chciałabym bardzo uczestniczyć w balangach, które organizuje twój brat.


almirante

śr.łac. amiratus ← gr. ἀμιράς ← arab. أمير (amīr) → dowódca


tona

p.łac. tŭnna < celt. *tunna → skóra, strup


tona

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od tonar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od tonar


preguntando se va a Roma

pytając (o drogę) idzie się do Rzymu; kto pyta, nie błądzi


llamar al pan, pan y al vino, vino

nazywać chleb chlebem, a wino winem; nazywać rzeczy po imieniu


quien lengua ha, a Roma va

kto pyta, nie błądzi, koniec języka za przewodnika; kto język ma, do Rzymu idzie


iterbio

od nazwy szwedzkiej miejscowości Ytterby


dañino

El tabaco es dañino para la salud.


agonía

łac. agonĭa ← gr. ἀγωνία (agōnía) → walka


gadolinio

łac. gadolinium, od nazwiska fińskiego chemika, Johana Gadolina


concluir

La olimpiada concluyó con la extinción de la llama olímpica.

Olimpiada zakończyła się zgaśnięciem znicza olimpijskiego.


reír

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-reír.wav


rupia

sanskr. rūpja lub sanskr. rūpaka → srebrna moneta ^([potrzebna transkrypcja na sanskryt])


galio

(1.1) łac. gallus → kogut, łacińskie tłumaczenie nazwiska odkrywcy tego pierwiastka: P. E. Lecoq de Boisbaudran (coq)


ejercer

piastować (urząd), wykonywać, uprawiać (zawód, fach)


vencer

Por fin vencí mi timidez y salí a la tribuna.

W końcu przezwyciężyłem/am swą tremę i wyszedłem/wyszłam na trybunę.

Ahora que hemos vencido todas las dificultades, el trabajo será mucho más fácil.

Teraz, gdy przezwyciężyliśmy/łyśmy wszystkie przeszkody, praca będzie o wiele łatwiejsza.


vencer

o terminie, dacie: wygasać, upływać, kończyć się


ir por lana y volver trasquilado

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Związki frazeologiczne

pojechać po wełnę i wrócić ostrzyżonym; wyjść jak Zabłocki na mydle

Estos dos compraron muchos pisos pensando ganar mucho dinero, pero ahora no pueden venderlos: fueron por lana y volvieron trasquilados.

Ci dwaj kupili dużo mieszkań z myślą o zarobieniu dużych pieniędzy, ale teraz nie mogą ich sprzedać; wyszli na tym jak Zabłocki na mydle.


preferir

Prefiero el verano al invierno.

Cuando viajo en coche, prefiero sentarme adelante para no marearme.

Gdy podróżuję samochodem, wolę siadać z przodu, aby nie dostać nudności.

De pequeño, Pablito prefería jugar con las muñecas de su hermana.

W dziecięcych latach, Pawełek wolał bawić się lalkami swej siostry.


mar Báltico

¿Has estado alguna vez en el mar Báltico?

Czy byłaś kiedykolwiek nad Morzem Bałtyckim?


alopatía

gr. ἀλλοπάθεια (allopatheia) → uzależnienie od obcych wpływów


protón

El núcleo del átomo de hidrógeno se compone de un solo protón.

Jądro atomowe wodoru składa się tylko z jednego protonu.


no hay rosa sin espinas

no hay cielo sin nubes, ni paraíso sin serpiente


sarcasmo

łac. sarcasmus < gr. σαρκασμός (sarkasmós)


aquel

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-aquel.wav

formy rodzaju męskiego i żeńskiego z akcentem graficznym stosujemy, gdy kontekst jest niejasny, a to w przypadkach tych czasowników, których forma jest równa formie jakiegoś rzeczownika; por. aquél vino → tamten przyszedł // aquel vino → tamto wino

Aquel hombre no se parece al de la foto.

Tamten człowiek nie jest podobny do tego ze zdjęcia.


estudiar

Estudié en la universidad de Zaragoza.

Studiowałem/am na uniwersytecie w Saragossie.

Mi hijo estudia tres horas todas las tardes.

Mój syn uczy się przez trzy godziny każdego popołudnia.

Debemos estudiar detenidamente esta cuestión.

Powinniśmy rozpatrzyć wnikliwie to zagadnienie.


Adriano

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona


Adrián

łac. Adrianus → Adria (port nad Adriatykiem niedaleko od Wenecji; prawdopodobnie z iliryjskiego adur → woda)

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona


osmio

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Pierwiastki chemiczne


abejar

pszczeli (tylko w odniesieniu do pewnej klasy winogron ulubionych przez pszczoły i osy)


llegar

łac. plicāre → składać, zwijać; plicare ad ripam - to wyrażenie z języka marynarzy, którzy zwijali żagle gdy docierali do brzegu (ad ripam), do celu.

przychodzić, przyjeżdżać, zajeżdżać, przylatywać, zalatywać, nadchodzić (w sensie docierać do celu)

Este tren sale de Madrid a las siete y llega a Barcelona a las diez.

Ten pociąg wyjeżdża z Madrytu o siódmej i przyjeżdża do Barcelony o dziesiątej.

El agua nos llegaba solamente hasta las rodillas.

No me llega el dinero para comprar este abrigo.

Nie wystarcza mi pieniędzy na zakup tego płaszcza.


a quien madruga, Dios le ayuda

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Rodrigo5260-a quien madruga, Dios le ayuda.wav

Bóg pomaga temu, kto wcześnie wstaje; kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje


estudio

El estudio de la gramática es necesario para el buen dominio de cualquier lengua.

Nauka gramatyki jest konieczna do dobrego opanowania jakiegokolwiek języka.


escarabajo sanjuanero

Melolontha melolontha, chrabąszcz majowy


abatir

Nuestra artillería antiaérea abatió cinco aviones enemigos.

Nasza artyleria przeciwlotnicza strąciła pięć nieprzyjacielskich samolotów.

Abate el plano α sobre el plano horizontal.

Wykonaj kład płaszczyzny α na płaszczyznę poziomą.


hegemonía

gr. ἡγεμονία (hēgemonía) → kierownictwo, szefostwo


rodio

gr. ῥόδον → róża


rodio

gr. ῥόδον → róża


exhalo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od exhalar


Abd

Abd 1,20


fabriqué

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od fabricar


quien siembra vientos, recoge tempestades

(Meksyk) el que demonios da, diablos recibe; el que mata a balazos, no puede morir a sombrerazos; el que sembró su maíz, que se coma su pinole

kto sieje wiatr, ten zbiera burzę; kto sieje wiatry, zbiera burze


Dt

Deuteronomio → Księga Powtórzonego Prawa


halo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od halar


palíndromo

gr. πάλιν → ponownie + gr. δρόμος → bieg


división

por. multiplicación → mnożenie

zobacz też: división • dividendo • divisor • cociente • resto

zobacz też: aritmética • suma • resta • multiplicación • división

zobacz też: Hiszpański - Matematyka

El dividendo se puede expresar como la suma del resto de la división más el producto del divisor por el cociente.

Dzielną można wyrazić w postaci sumy reszty (dzielenia) oraz iloczynu dzielnika i ilorazu.


lentamente

Van muy lentamente a causa del cansancio.


gracias a

Pude acabar los estudios gracias a la ayuda de mis padres.

Mogłem/am skończyć studia dzięki pomocy moich rodziców.


hierba mala nunca muere

złego i śmierć nie chce, złego diabli nie biorą; zielsko nie ginie nigdy


sencillo

o stylu: prosty, naturalny, niewyszukany


partida

metryka, akt, świadectwo, wyciąg z księgi stanu cywilnego


partida

forma żeńska imiesłowu biernego (participio) od partir


peer

przeważnie używa się strony zwrotnej „peerse”


llano

ż wyraz akcentowany na przedostatniej sylabie


oficial

funkcjonariusz, urzędnik (niższego stopnia)


oficial

kobieta oficer (do stopnia kapitana włącznie)


pillar con las manos en la masa

przyłapać na gorącym uczynku, schwytać na gorącym uczynku

El tío estaba justamente mangando unas botellas de vino en un supermercado cuando el vigilante lo pilló con las manos en la masa.

Facet właśnie zwijał kilka butelek wina w supermarkecie, kiedy ochroniarz przyłapał go na gorącym uczynku.


astronómico

łac. astronomĭcus ← gr. ἀστρονομικός (astronomikós)


databas

2. os. lp (tú) czasu przeszłego prostego (pretérito imperfecto) trybu oznajmującego (indicativo) od datar


anda

ponieważ wyraz zaczyna się samogłoską „a” i akcent pada na pierwszą sylabę, w liczbie pojedynczej należy stosować rodzajniki rodzaju męskiego (el – określony; un – nieokreślony) zamiast żeńskiego; zobacz też: águila, arte, agua

(Boliwia, Chile, Gwatemala, Kolumbia i Peru) nosze


anda

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od andar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od andar


justamente

Lo condenaron justamente.

Es justamente lo que buscaba.


bitó

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od bitar


reduce

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od reducir

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od reducir


caríbal

hiszp. caribe < z języka Tainów caribe → silni ludzie


comenzar

El año escolar comenzó en septiembre.

Como respuesta natural de un país oprimido por mucho tiempo, comenzaron a aflorar los sentimientos nacionales.

Jako naturalna odpowiedź kraju uciskanego przez długi czas, zaczęły się pojawiać uczucia narodowe.


lavavajillas

detergent do zmywarki, płyn do mycia naczyń


irga

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od erguir

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od erguir

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od erguir


significado

znaczący, ważny, doniosły, znany, znakomity

Es un miembro significado del partido gobernante.


significado

¿Cuál es el significado de esta palabra en polaco?

Jakie jest znaczenie tego słowa w języku polskim?

Según Ferdinand de Saussure la relación entre el significado y el significante es arbitraria.

Według Ferdinanda de Saussure relacja między elementem znaczonym a elementem znaczącym jest arbitralna.


significado

imiesłów bierny (participio) od significar


testes

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od testar


relámpago

hiszp. re- + prarom. *lampĭcare, przekształcenie p.łac. lampāre → błyszczeć, świecić

por. rayo • exhalación → piorun, grom

En una acción relámpago, la policía derribó la puerta de la vivienda y llevó a cabo la detención de los criminales.

W błyskawicznej akcji policja wyważyła drzwi mieszkania i przeprowadziła pojmanie przestępców.


buena pieza

dosł. dobra sztuka: poprzez ironię uzyskujemy efekt przeciwny

dobra sztuka, (dobry) gagatek, (dobre) ziółko

Tu hermana es una buena pieza: me pone los cuernos con mi mejor amigo.

Twoja siostra to dobra sztuka: przyprawia mi rogi z moim najlepszym przyjacielem.


caníbal

hiszp. caríbal < hiszp. caribe < z języka Tainów caribe → silni ludzie


útil

pomocny, pożyteczny, przydatny, użyteczny


quinqué

franc. Quinquet - nazwisko pierwszego producenta tego typu lamp

rodzaj małej, przenośnej lampy naftowej, kinkiet


superrealismo

zob. super- + realismo odpowiednik hiszpański francuskiego surréalisme; w większości przypadków spotyka się jednak termin surrealismo


sales

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od salar

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od salir


pesado

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-pesado.wav

¡Pero qué pesado eres! ¿Por qué no me dejas en paz de una vez?

Ale ty jesteś uparty! Dlaczego nie zostawisz mnie wreszcie w spokoju?

Al principio no estaba mal, pero más tarde la película se me hizo tan pesada que no aguanté y cambié de canal antes de que llegasen los anuncios.

Na początku film nie był (taki) zły, ale później zrobił się tak męczący, że nie wytrzymałem/am i zmieniłem/am kanał, zanim zaczęły się reklamy.

Hay que tener mucha paciencia para aguantar tus bromas pesadas.

Trzeba mieć dużo cierpliwości, aby znieść twoje głupie żarty.


tarea

Te voy a explicar la tarea.


bodega

łac. apothēca < gr. ἀποθήκη (apothḗkē) → skład, magazyn


sor

Sor María será la nueva abadesa.


mástil

(w niektórych instrumentach strunowych) gryf


cabale

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od cabalar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od cabalar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od cabalar


Rafael

łac. Raphael < gr. Ραφαήλ < hebr. רפאל < hebr. אל + רפא → dosł. „Bóg uzdrawia”


asperge

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od asperger

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od asperger


morrena

morrena central / frontal / lateral / superficial / terminal


facilitare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od facilitar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od facilitar


-ismo

zobacz słowa kończące się na „-ismo”


cale

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od calar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od calar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od calar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od caler

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od caler


pode

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od podar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od podar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od podar


avocado

(1.1-2) przypuszczalnie z języka Karaibów aohuicate lub avoka

(Argentyna, Chile, Peru i Urugwaj) palto

(Argentyna, Chile, Peru i Urugwaj) palta


Carnívoros

w taksonomii roślin i zwierząt powyżej rodzaju (genus), gdy spełnia rolę przydawki rzeczownikowej, piszemy wielką literą (orden Carnívoros → rząd drapieżnych), natomiast jako rzeczownik pospolity piszemy małą literą.


adelanto

El avión es un gran adelanto.

Pedí a mi jefe un adelanto de quinientos euros.

Poprosiłem/am szefa o pięćset euro zaliczki.

wyprzedzenie, przyśpieszenie, przesunięcie na wcześniejszy termin

La oposición exige el adelanto de las elecciones presidenciales.

Opozycja żąda przyśpieszania wyborów prezydenckich.


conjunto

Las fuerzas conjuntas de la OTAN atacaron el santuario de los talibanes.

Połączone siły NATO zaatakowały sanktuarium talibów.


juego

juego de palabras, juego de vocablos, juego de voces

El ajedrez es uno de los juegos más populares del mundo.

Szachy są jedną z najpopularniejszych gier na świecie.

Necesito otro juego de llaves para mi mujer.

Potrzebuję jeszcze jeden komplet kluczy dla mojej żony.

Nuestra selección de fútbol consiguió el campeonato del mundo, y no comoquiera, sino desplegando un juego muy técnico, controlando el balón durante todo el partido.

Nasza reprezentacja piłki nożnej zdobyła mistrzostwo świata, i to nie w jakikolwiek sposób, lecz rozwijając grę techniczną (pełną techniki), kontrolując piłkę podczas całego meczu.


juego

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od jugar


antes

hiszp. ante + „s”, naśladując inne przysłowki: tras, después…

antes pillan al mentiroso que al cojo, antes se coge al mentiroso que al cojo


antes

wcześniejszy, poprzedni; wcześniej, wstecz


abocar

przelewać, przesypywać (zbliżając wloty naczyń)

przybliżać, kierować (artylerię, wojsko)


gladiola

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Rośliny

(Meksyk, Nikaragua, Portoryko i Wenezuela) mieczyk, gladiola


falsa

(Aragonia, Albacete i Meksyk) ryga, liniuszek

(Meksyk) w książce: strona zawierająca tytuł


falsa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od falsar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od falsar


sonde

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od sondar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od sondar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od sondar


círculo

łac. circŭlus zdrobnienie od łac. circus


colmo

(1) zob. colmar
(2) łac. cumŭlus → stos, kupa


colmo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od colmar


disposición

No me gusta la disposición de los muebles de esta habitación.

Nie podoba mi się rozmieszczenie mebli w tym pokoju.

dyspozycja, postanowienie, rozporządzenie, zarządzenie


sus

…używany do dodawania otuchy, podżegania


sus

forma lm przymiotnika dzierżawczego słabego 3. os. lp i lm (su) → jego, jej, ich, swoi, swoje, pana, pani, pańscy, pańskie

Ella se volvió hacia mí y vi como sus ojos relampagueaban de ira.

Ona odwróciła się do mnie i zobaczyłem/am, że jej oczy błyszczały z gniewu.

Juan vino con sus hijos.

(hiszp. am., zachodnia Andaluzja, Kanary) forma lm przymiotnika dzierżawczego słabego 2. os. lm (su) → wasi, wasze, swoi, swoje


beis

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kolory

ta forma używana jest w Hiszpanii; w hiszpańskim Ameryki używa się nadal oryginalnej formy beige


beis

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kolory


monde

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od mondar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od mondar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od mondar


facilité

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od facilitar


tache

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od tachar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od tachar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od tachar


vitivinicultura

z połączenia słów viticultura + vinicultura


Martín

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona


-ario

zobacz słowa kończące się na „-ario”

…tworzący przymiotniki odrzeczownikowe (nie tłumaczy się konkretnym przyrostkiem polskim): -owy, -alny

fracción + -ario > fraccionario

…tworzący rzeczowniki od rzeczowników oznaczających czynności, funkcje lub zawody; -arz, -ariusz

función + -ario > funcionario

biblioteca + -ario > bibliotecario


viticultura

nie mylić z: vinicultura


aullar

Esta noche los lobos aúllan a la luna llena.

Tej nocy wilki wyją do księżyca w pełni.


tal sementera harás, cual fuere la simiente que sembrarás

zob. sementera + hacer + simiente + sembrar

jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz; taki zasiew zrobisz, jakie będzie ziarno, które zasiejesz


sud-

El sudeste asiático sufrió las consecuencias del tsunami.

Południowo-wschodnia część Azji zniosła następstwa tsunami.


sur-

Me gusta la música suramericana.


hipótesis

łac. hypothĕsis ← gr. ὑπόθεσις (hypothesis)


grieta

śr.łac. crepita + *crepĭta imiesłów bierny od łac. crepāre → pękać


atraso

El atraso en el pago del crédito provocará la rescisión del contrato.

Zwłoka w spłacie kredytu spowoduje rozwiązanie umowy.

El tren llegó con atraso.


Sur

Nuestro barco se dirige al Sur.


punto de articulación

El punto de articulación de la consonante [s] en castellano (y en griego) se encuentra entre los puntos de articulación de las consonantes [s] y [ʃ] en polaco.

Miejsce artykulacji spółgłoski [s] w hiszpańskim/kastylijskim (i w greckim) znajduje się między miejscami artykulacji spółgłosek [s] a [ʃ] w polskim.


tercer

El miércoles es el tercer día de la semana.


existencia

La existencia de seres extraterrestres no está demostrada.

Istnienie istot pozaziemskich nie jest udowodnione.


búsqueda

Sigue la búsqueda de testigos del accidente.

Trwa nadal poszukiwanie świadków wypadku.


butaca

z języka Indian Kumanagoto (Wenezuela) putaca → siedzenie


atrasar

El tren tuvo que atrasar la salida.

En abril atrasaremos una hora los relojes.


María

łac. Maria < gr. Μαρία, gr. Μαριάμ < hebr. מרים


tapé

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od tapar


como Dios manda

Eres un hombre como Dios manda.


como Dios manda

Este albañil hizo su trabajo como Dios manda.

Ten murarz zrobił swą robotę jak Bóg przykazał.


modo imperativo

zobacz też: modo indicativo • modo subjuntivo • modo imperativo

zobacz też: Hiszpański - Słownictwo gramatyczne

Las formas personales de los verbos españoles se agrupan en tres modos: el modo indicativo, el modo subjuntivo y el modo imperativo.

Formy osobowe hiszpańskich czasowników grupuje się w trzy tryby: tryb orzekający, tryb łączący i tryb rozkazujący.


autónomo

En España los autónomos no tienen derecho al subsidio de desempleo.

W Hiszpanii pracownicy samozatrudnieni nie mają prawa do zasiłku z tytułu bezrobocia.


anti

(w użyciu rzeczownikowym) anty, przeciwnik


patinadora

łyżwiarka, wrotkarka, rolkarka, łyżworolkarka


patinador

jeżdżący na łyżwach, wrotkach lub rolkach


patinador

łyżwiarz, wrotkarz, rolkarz, łyżworolkarz


cero

wł. zero < p.łac. zephy̆rum < arab. صفر (ṣifr) → pusty


patín

(1.1-3) franc. patin
(1.4) zdrobnienie od pato


carpe

(Kuba) rodzaj drzewa o twardym i wytrzymałym drewnie, wykorzystywany w palisadach i szkieletach budowlanych


carpe

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od carpir

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od carpir


caja

despedir a alguien con cajas destempladas, echar a alguien con cajas destempladas


demande

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od demandar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od demandar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od demandar


tráiler

dla tego znaczenia zaleca się używanie synonimu avance


diferencia

zobacz też: resta • minuendo • sustraendo • diferencia

zobacz też: Hiszpański - Matematyka

Quien viaja frecuentemente en avión debe estar acostumbrado a la diferencia horaria entre zonas.

Kto lata często samolotem, musi być przyzwyczajony do różnicy czasowej między strefami.


diferencia

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od diferenciar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od diferenciar


bajo llave

zob. Indeks:Hiszpański – Związki frazeologiczne


más solo que la una

El padre emigró en busca de trabajo y la madre se quedó con sus hijas más sola que la una.

Ojciec wyemigrował w poszukiwaniu pracy, a matka została z córkami sama jak palec.


ladilla

prarom. *blatella, zdrobnienie od łac. blatta

Pthirus pubis, mendoweszka, wesz łonowa, menda


zen

jap. 禅 (zen) < chiń. 禅 (chán) < chiń. 禅那


dermat-

od dopeniacza δέρματος (dérmatos) rzeczownika gr. δέρμα (derma) → skóra


égida

łac. aegis, aegĭdis ← gr. αἰγίς, αἰγίδος → tarcza, zbroja


pause

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od pausar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od pausar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od pausar


bafle

Estos bafles los he construido yo solo.

Te kolumny (głośnikowe) zbudowałem ja sam.


apóstrofe

łac. apostrŏphe ← gr. ἀποστροφή → skręt w inną stronę

nie mylić z: apóstrofo

w przeszłości rzeczownik ten był też używany w rodzaju żeńskim; obecnie tylko w męskim


oscuro

Prefiero este traje azul oscuro.


pescado

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-pescado.wav

ryba (odnosi się tylko do ryby złowionej)


dermato-

gr. δέρμα, -ατος → skóra


matizar

o kolorach: dobierać, harmonizować, kombinować, zestawiać

Deberías matizar tu declaración porque puede parecer demasiado dura.

Powinieneś/Powinnaś złagodzić swoją wypowiedź, bo może wydawać się zbyt szorstka.


sois

2. os. lm (vosotros/as) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ser


preserve

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od preservar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od preservar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od preservar


tílburi

od nazwiska wynalazcy tego rodzaju pojazdów: Tilbury


tener buen saque

Tu amigo tiene buen saque: se cepilló todo el plato en un santiamén.

Twój kolega ma dobry spust: spałaszował cały talerz w mgnieniu oka.


en un santiamén

Ese peregrino estaba tan hambriento que zampó dos platos de sopa en un santiamén.

Ten pielgrzym był tak wygłodniały, że spałaszował dwa talerze zupy w okamgnieniu.


mantener

Este hombre, con un sueldo de peón, mantiene a toda su numerosa familia.

Ten człowiek ze swojej pensji robotnika utrzymuje całą swoją liczną rodzinę.

Mi padre mantiene su coche siempre en un estado impecable.

Mój ojciec utrzymuje zawsze swój samochód w stanie nieskazitelnym.

El acusado, a pesar de las pruebas que se presentaron contra él, mentenía que él no estuvo en el lugar del crimen.

Oskarżony, mimo dowodów, które zostały przedstawione przeciwko niemu, twierdził, że nie było go na miejscu zbrodni.


tener saque

Nunca te invito a comer porque sé que tienes un saque alucinante.

Nie zapraszam cię nigdy na obiad, bo wiem, że masz cholerny spust.


pescar

Pescamos muchas anguilas en la desembocadura del Ebro al Mediterráneo.

Złowiliśmy dużo węgorzy przy ujściu (rzeki) Ebro do Morza Śródziemnego.

Mi colega iba mucho de putas y pescó el sida.

Mój kumpel chodził często na kurwy i nabawił się aidsa.


fluoras

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od fluorar


abordar

uderzać okrętem o okręt, dokonywać abordażu

zbliżyć się, zwracać się (do kogoś), zagabywać, zaczepić (kogoś)


aborigen

aborygen, tubylec, autochton, autochtonka


lluvia

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-lluvia.wav


línea

retirar (del mercado) una línea de productos

línea lateral, línea de banda (również banda)

línea de empaquetamiento (lub de empaque)

línea delantera (= delantera), de ataque

w mowie starannej należy zachować artykulację rozziewu nieakcentowanej grupy głosek otwartych [ea], która w mowie potocznej często wymawiana jest w postaci dwugłoski, przekształcając początkową głoskę [e] w samogłoskę zamkniętą: [ˈli.nja]

zobacz też: punto • línea • superficie • volumen

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Matematyka

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Słowniczek piłkarski

sposób postępowania lub zachowania się, wytyczna

w transporcie: linia, połączenie, łączność

w odniesieniu do środków lokomocji: linia, trasa, kurs, szlak, droga

przewód, linia (np. elektryczna, telefoniczna)

linia (kształt przedmiotu), zarys, kontur, rysunek, sylwetka

linia (kształt ciała ludzkiego), figura, sylwetka


purga

upust, odmulanie, odwadnianie, odpowietrzanie


purga

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od purgar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od purgar


no se hizo la miel para la boca del asno

nie dla psa kiełbasa, nie dla kota sadło; nie stworzono miodu dla oślego pyska


estornudo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od estornudar


compare

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od comparar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od comparar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od comparar


astato

ta pisownia jest szeroko rozpowszechniona w literaturze fachowej

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Pierwiastki chemiczne


por desgracia

na nieszczęście, nieszczęście chciało, że

Por desgracia todas las tiendas estaban ya cerradas, y no pude comprar pan.

Na nieszczęście wszystkie sklepy były już zamknięte i nie mogłem/am kupić chleba.


sismología

gr. σεισμός (seismós) → wstrząs + -logía


huir

gato escaldado, del agua fría huye

kto się na gorącym sparzył, ten na zimne dmucha

formy hui, huis mogą być wymawiane jako jednosylabowe (Meksyk i Ameryka Środkowa) albo też jako dwusylabowe (Hiszpania i wiele krajów Ameryki Płd.); od 2010 wyrazy te zawsze należy pisać bez akcentu graficznego

w tym znaczeniu występuje również w użyciu przechodnim

El ladrón huyó por la ventana.

Debemos huir de las tentaciones de este mundo.


cavan

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cavar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cavar


amiba

forma równoważna, częściej spotykana: ameba


asan

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od asar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od asar


curse

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od cursar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od cursar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od cursar


militar

wojskowy, wojskowa, żołnierz, kobieta żołnierz


batiste

2. os. lp (tú) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od batir


oras

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od orar


zinnia

od nazwiska niemieckiego lekarza i botanika, Johanna Gottfrieda Zinna (1727-1759)


apnea

nurkowanie na swobodnym oddechu, freediving


diuresis

n.łac. diuresis < gr. διούρησις (dioúrēsis) < gr. διουρεῖν (dioureîn) → oddawać mocz

diuresis 1. acuosa 2.alcohólica 3.diurna 4.forzada 5.osmótica

diureza 1.wodna 2.alkoholowa 3.dzienna 4.wymuszona 5.osmotyczna


esposas

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od esposar


exegesis

forma równoważna częściej stosowana: „exégesis”


esposo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-esposo.wav

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Rodzina


esposo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Rodzina

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od esposar


hacer una montaña de un grano de arena

robić z igły widły; robić górę z ziarnka piasku


aloe

równoważna forma áloe - bliższa swemu etymologicznemu źródłu - jest preferowana w języku literackim


fugue

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od fugar(se)

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od fugar(se)

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od fugar


montaña

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-montaña.wav


fractal

franc. fractal < łac. fractus → złamany, cząstkowy


Anastasia

łac. Anastasia < gr. Ἀναστασία (Anastasíā) < gr. ᾰ̓νᾰ́στᾰσῐς + -ᾱ (anástasis + -ā) → zmartwychwstanie

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Imiona


Ignacio

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona


ligase

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (II) (pretérito imperfecto) trybu łączącego (subjuntivo) od ligar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przeszłego prostego (II) (pretérito imperfecto) trybu łączącego (subjuntivo) od ligar


lactase

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (II) (pretérito imperfecto) trybu łączącego (subjuntivo) od lactar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przeszłego prostego (II) (pretérito imperfecto) trybu łączącego (subjuntivo) od lactar


homeostasis

hiszp. homeo- + gr. στάσις (stásis) → pozycja, stabilność

forma równoważna spotykana w niektórych podręcznikach: homeóstasis


incunable

drukowany w początkowym okresie drukarstwa


catástrofe

łac. catastrŏphe ← gr. καταστροφή (katastrofḗ) ← gr. καταστρέφειν → obalić, zniszczyć


relación

stosunek, zależność, związek, relacja (pomiędzy czymś, kimś)

koneksja, kontakt, łączność, styczność, znajomość


palestino

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje i narodowości


meiosis

La meiosis es el proceso por el que una célula madre diploide se divide dos veces sucesivas y da lugar a cuatro células hijas haploides.

Mejoza to proces, poprzez który jedna komórka macierzysta diploidalna dzieli się dwa razy kolejno i generuje cztery haploidalne komórki córki.


muon

zgodnie z reformą z 2010 roku wyraz ten jest jednosylabowy pod względem ortograficznym (samogłoski „uo” tworzą dwugłoskę), przez co nie powinien nosić akcentu graficznego; przed reformą była jednak dopuszczona pisownia z akcentem („muón”) dla osób kładących nacisk na artykulację rozziewu (m.in. w Hiszpanii i w większej części Ameryki Południowej)

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Fizyka


psoriasis

gr. ψώρα (psṓra) → świerzb + hiszp. -sis


tártaro

(1.1), (2.1-2) śr.łac. tartărum
(2.3) łac. Tartărus ← gr. Τάρταρος


tártaro

kwaśny winian potasu, wodorowinian potasu


ion

zgodnie z reformą z 2010 roku wyraz ten jest jednosylabowy pod względem ortograficznym (samogłoski „io” tworzą dwugłoskę), przez co nie powinien nosić akcentu graficznego; przed reformą była jednak dopuszczona pisownia z akcentem („ión”) dla osób kładących nacisk na artykulację rozziewu (m.in. w Hiszpanii i w większej części Ameryki Południowej)

por. catión • anión


dude

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od dudar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od dudar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od dudar


estrella de cine

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Związki frazeologiczne


comer como un gorrión

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Związki frazeologiczne


meme

ang. meme < gr. μίμησις (mímēsi) → naśladowanie


mitosis

gr. μιτοῦν (mitoún) → tkać + hiszp. -sis

por. meiosis → mejoza


iota

zobacz też: alfa • beta • gamma • delta • épsilon • dseda • eta • zeta • iota • kappa • lambda • mi • ni • xi • ómicron • pi • ro • sigma • tau • ípsilon • fi • ji • psi • omega


mates

Otra vez me catearon las mates.


mates

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od matar


germen

Los proverbios son los gérmenes de la moral.


Isis

gr. Ἶσις ← st.egip. st-t:H8-B1 Ȝs.t lub -st-t:,:y-I12 Ȝs.t


ordeñar

nie mylić z: ordenar


bonaerense

mieszkaniec, mieszkanka miasta Buenos Aires

mieszkaniec, mieszkanka prowincji Buenos Aires


kilometre

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od kilometrar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od kilometrar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od kilometrar


Oeste

zachód (jako jedna z czterech stron świata)


aprobar

aprobować, uznawać, zatwierdzać, zgadzać się, przyjmować

No apruebo tu comportamiento.

El proyecto de ley fue aprobado por una mayoría aplastante.

Projekt ustawy został przyjęty przytłaczającą większością.

Mi hijo aprobó todos los exámenes.

Si aprueba todas las asignaturas, vuestro hijo pasará a 1.º de la ESO el año que viene.

Jeśli zaliczy wszystkie przedmioty, wasz syn przejdzie w przyszłym roku do 1. klasy gimnazjum.

No pienses que haciéndole la pelota al profesor aprobarás el examen.

Nie myśl sobie, że nadskakując profesorowi zdasz egzamin.


Isabel

(1.1) prow. Elisabel < łac. Elisabeth < gr. Ἐλισάβετ < hebr. אלישבע (elisheba, eliszebeth)

Estos son mis hijos: Isabel y Juan.


complexión

Era un hombre muy alto y de complexión robusta.

Był to mężczyzna bardzo wysoki i o krzepkiej kompleksji.


catatonia

niem. Katatonie < gr. κατάτονος (katátonos) → zstępujący, opadający

forma równoważna: catatonía


cuál

¿Cuál de estos dos coches te gusta más?

Który z tych dwóch samochodów bardziej ci się podoba?

¿Cuál es tu número de teléfono?

No sé cuál elegir.


cuál

No sé cuál coche elegir.


machete

(Ekwador, Kolumbia i Wenezuela) peinilla

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Broń

rodzaj czterostrunowej, portugalskiej gitary z siedemnastoma progami

(Argentyna i Kolumbia) ściąga, ściągawka

(Kuba) maszyna używana w przemyśle cygarowym do cięcia tytoniu i przekształcania go we włókna

(Wenezuela) osoba sprawna, zdolna w wykonywaniu czynności wymagających odwagi i zdecydowania


machete

(Wenezuela) o osobie: sprawny, zdolny; zob. (1.8)


catálogo

łac. catalŏgus ← gr. κατάλογος → lista, rejestr


canasta

hiszp. canasto < hiszp. canastro < gr. κάναστρον (kánastron)

kosz półpłaski, zwykle z dwoma uchwytami

(Kolumbia i Kostaryka) w samochodzie: bagażnik dachowy


beso

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od besar


comunicación

zawiadomienie, wiadomość, ogłoszenie, komunikat


ocarina

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Instrumenty muzyczne


osmosis

zobacz też: endósmosis • exósmosis


resistor

ang. resistor < ang. resist → stawiać opór

w zależności od przyzwyczajeń lub regionu geograficznego można używać naprzemiennie wyrazu „resistor” lub „resistencia”.


coronavirus

Empresarios chinos aseguran que el coronavirus no está afectando a sus negocios en España

Przedsiębiorcy chińscy zapewniają, że koronawirus nie wpływa ujemnie na ich interesy w Hiszpanii.


levantarse

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-levantarse.wav

Me levanto todos los días a las siete de la mañana.

Todo el pueblo se levantó contra el invasor.


irse

¡Vete y déjame en paz!

Ayer mis padres se fueron de viaje alrededor del mundo.

Wczoraj moi rodzice wyjechali w podróż dookoła świata.


dejar en paz

¡Deja en paz a tu padre! ¿No ves que aún está durmiendo?

Zostaw w spokoju swego ojca! Czy nie widzisz, że jeszcze śpi?

¡Pero qué pesado eres! ¿Por qué no me dejas en paz de una vez?

Ale ty jesteś uparty! Dlaczego nie zostawisz mnie wreszcie w spokoju?


conocido

Es un actor muy conocido.


animé

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od animar


calentar

El fuego de la chimenea calentó rápidamente la habitación.

Para conseguir el temple de estos aceros, hay que calentarlos a una temperatura que oscila entre los 800º y 1000º

Aby osiągnąć zahartowanie tych stali, należy podgrzać je do temperatury oscylującej między 800º a 1000º.


ornitología

gr. ὄρνις, ὄρνιθος (ornis, órnithos) → ptak + -logía


tráfico

tráfico 1. aéreo / 2. de mercancías / 3. de pasajeros / 4. ferroviario / 5. local / 6. vial


habilidad

En medio de tanto tráfico rodado, conducía el coche con mucha habilidad.

Pośród wielkiego ruchu kołowego prowadził/a samochód z wielką wprawą.


entropía

gr. ἐντροπία


caer enfermo

Las dos hijas cayeron enfermas de gripe.


perder los estribos

Cuando aquel tío me insultó, perdí los estribos y le di una patada en el culo.

Kiedy tamten facet mi ubliżył, straciłem/am panowanie nad sobą i kopnąłem/kopnęłam go w dupę.


culo del mundo

Mis padres viven en el culo del mundo y no me gusta ir a visitarlos.

Moi rodzice mieszkają na zadupiu i nie lubię do nich jeździć w odwiedziny.


conseguir

Nuestra selección de fútbol consiguió el campeonato del mundo, y no comoquiera, sino desplegando un juego muy técnico, controlando el balón durante todo el partido.

Nasza reprezentacja piłki nożnej zdobyła mistrzostwo świata, i to nie w jakikolwiek sposób, lecz rozwijając grę techniczną (pełną techniki), kontrolując piłkę podczas całego meczu.

Gracias al cebo intensivo se consigue un rápido crecimiento de los animales.

Dzięki intensywnemu tuczeniu osiąga się szybki wzrost wagi zwierząt.

Para conseguir una pasta uniforme, hay que mezclar bien todo.

Aby uzyskać jednolitą pastę, należy dobrze wszystko wymieszać.

He movido cielo y tierra para conseguir este puesto de trabajo.

Poruszyłem/am niebo i ziemię aby dostać to miejsce pracy.

Durante la guerra fría los espías se infiltraban en los países enemigos con objeto de conseguir información valiosa.

Podczas zimnej wojny szpiedzy przenikali do wrogich krajów w celu zdobycia cennych informacji.

El nuevo jugador, protagonista del tan criticado fichaje millonario, aún no ha conseguido marcar un solo tanto en la meta rival en lo que llevamos de temporada.

Nowy zawodnik, bohater tego jakże krytykowanego milionowego transferu, w tym sezonie nie zdołał strzelić jeszcze ani jednego gola do bramki przeciwnika.

Ningún mortal ha conseguido cruzar el Atlántico a nado.

Żaden śmiertelnik nie zdołał przepłynąć wpław Atlantyku.

Conseguí aprobar el examen al tercer intento.

Udało mi się zdać egzamin za trzecim podejściem.


magnifico

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od magnificar


espantar

prarom. *expaventāre, utworzone od łac. expavēre → bać się, obawiać się, lękać się

Con esa facha espantarás a todos los chicos.

Z tą facjatą odstraszysz wszystkich chłopaków.

płoszyć, spłoszyć, wypłoszyć, przepędzić

La llegada de la policía espantó a los ladrones.


fatigué

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od fatigar


presencia

Cuando un amigo se va, se queda un espacio vacío que no lo puede llenar la presencia de otro amigo.

Kiedy odchodzi przyjaciel, pozostaje pusta przestrzeń, której nie może wypełnić obecność innego przyjaciela.

Me siento muy embarazado cuando tratan de estos temas en mi presencia.

Czuję się bardzo zakłopotany, gdy rozmawiają o tych sprawach przy mojej obecności.


presencia

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od presenciar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od presenciar


poseer

Él posee casi la mitad de las acciones de nuestra sociedad.

On posiada prawie połowę akcji naszej spółki.

dysponować, mieć, posiadać, charakteryzować się (czymś)

La sinceridad es una virtud que, por desgracia, no todos poseen.

Szczerość jest cnotą, którą, niestety, nie wszyscy posiadają.


llegada

La llegada del avión está prevista para las once horas.

Przylot samolotu jest przewidziany na godzinę jedenastą.

La llegada de la democracia a España fue un proceso gradual y duró varios años.

Nastanie demokracji w HIszpanii było procesem stopniowym i trwało kilka lat.


magnitud

magnitud escalar / tensorial / vectorial

Un incendio de gran magnitud ha arrasado hectáreas de bosque.

Pożar wielkich rozmiarów strawił hektary lasu.

La magnitud del escándalo ha llevado a la destitución de varios altos cargos.

Rozmiar skandalu doprowadził do dymisji wielu wysokich urzędników.

El tiempo es una magnitud física que indica la separación entre dos acontecimientos.

Czas jest wielkością fizyczną określającą odstęp między zdarzeniami.


ante-

anteayer

antebrazo


compile

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od compilar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od compilar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od compilar


revise

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od revisar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od revisar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od revisar


decimal

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Matematyka

Los datos fueron obtenidos con una precisión de dos decimales.

Dane były zebrane z dokładnością dwóch miejsc po przecinku.


sorprendente

dawny imiesłów czynny od czasownika sorprender


Judas

łac. Iudas < gr. Ἰούδας (Ioúdās) < hebr. יהודה (jehudah)


matidez

(o dźwięku) bezdźwięczność (przy opukiwaniu)


estar hasta el cogote

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Związki frazeologiczne

¡Estoy hasta el cogote de tus rarezas!


forme

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od formar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od formar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od formar


jamás

Jamás te perdonaré esta ofensa.


comunicativo

komunikatywny, bezpośredni, otwarty, towarzyski


arruga

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Części ciała


arruga

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od arrugar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od arrugar


tráquea

łac. trachīa ← gr. τραχεῖα ἀρτηρία (tracheía artēría) → chropowata arteria


esófago

gr. οἰσοφάγος


reserve

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od reservar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od reservar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od reservar


picar

Pícame estas dos cebollas.

kuć, kruszyć, łupać (oskardem, kilofem, przecinakiem itp.)

El gallo me picó en la pierna.

Me picó una avispa.

(o pikantnych potrawach) palić, szczypać

Esta cebolla no pica.


picar

Me pica la garganta.

skosztować, przekąsić, zakąsić, uszczknąć

Picaremos algo en casa y nos iremos al cine.

Przekąsimy coś w domu i pójdziemy do kina.


puntualmente

Puede llover puntualmente.


novel

(o osobie) nowy, początkujący, niedoświadczony

La nueva interfaz simplificará considerablemente el uso del programa por parte de los usuarios noveles.

Nowy interfejs znacznie uprości korzystanie z programu przez początkujących użytkowników.


educare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od educar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od educar


capture

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od capturar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od capturar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od capturar


inflame

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od inflamar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od inflamar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od inflamar


bastante

dawny imiesłów czynny od czasownika bastar

dostateczny, wystarczający (dostateczna ilość, wystarczająca ilość), : tłumaczymy czasownikami brakować lub starczyć z przeczeniem lub bez przeczenia, zależnie od sytuacji

Tengo bastantes problemas.

No había bastantes cervezas para todos.

gdy pomijamy rzeczownik, tłumaczymy przysłówkiem: sporo, niemało, dość dużo

- ¿Cuántos estudiantes han aprobado el examen? - Bastantes.

Ilu studentów zaliczyło egzamin? - Sporo. / Dość dużo.


bastante

dostatecznie, wystarczająco, dość, dosyć

Soy bastante bueno en matemáticas.

Ya habéis descansado bastante: ¡a trabajar!

Ayer bebí bastante y ahora me duele la cabeza.

Wczoraj sporo wypiłem/am i teraz boli mnie głowa.


control remoto

La puerta del garaje se abre por control remoto.

Drzwi garażu otwierane są za pomocą telekontroli.


-ina

zobacz słowa kończące się na „-ina”

El café contiene cafeína.

La conquista de la ciudad acabó en degollina.


-ina

zobacz słowa kończące się na „-ina”


-ina

zobacz słowa kończące się na „-ina”


viz-

El vizconde visitó la corte real.

Wicehrabia złożył wizytę na dworze królewskim.


reciente

Este pan no es reciente.


punta

forma żeńska (puncta) imiesłowu biernego czasownika łac. pungĕre


reflexión

refleksja, zastanowienie się, rozmyślenie


algún

Algún día algún buen hombre te ayudará.

Któregoś dnia jakiś dobry człowiek ci pomoże.


remoto

łac. remōtus imiesłów bierny od łac. removēre → usuwać, odsuwać


en contestación a

En contestación a su escrito, quisiera informarle que su solicitud ha sido aceptada.

W odpowiedzi na pana/pani pismo chciałabym pana/panią poinformować, że pana/pani wniosek został zatwierdzony.


buen

Es un buen hombre.


adiós

¡Adiós, papá!

(przy nagłym wydarzeniu) o rany! o rany boskie!, no to koniec!

¡Adiós! Se acabó la gasolina, y la gasolinera más próxima está a diez kilómetros.

No to koniec! Skończyła się benzyna, a do najbliższej stacji benzynowej jest dziesięć kilometrów.


adiós

El adiós al genio del balón fue muy emotivo.

Pożegnanie geniusza piłki było bardzo wzruszające.


contestación a la demanda

La contestación a la demanda debe presentarse por escrito en el plazo de quince días.

Odpowiedź na pozew należy przedstawić pisemnie w terminie piętnastu dni.


úlcera

łac. ulcĕra liczba mnoga od łac. ulcus, ulcĕris → wrzód


mojado

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-mojado.wav

(o dokumentach) bezwartościowy, nieważny


a caballo

Su vida trascurría a caballo entre el trabajo y los estudios.

Jego życie upływało na przemian między pracą a studiami.


contestación

protest, podanie w wątpliwość, przeciwstawienie się


controvertido

o przedmiocie sporu, dyskusji: kontrowersyjny, sporny, kwestionowany


controvertido

imiesłów bierny (participio) od controvertir


herir

La bala atravesó el chaleco antibalas e hirió de gravedad al policía.

Kula przebiła kamizelkę kuloodporną i poważnie raniła policjanta.

En el atentado ha resultado herido solamente uno de los gorilas que protegían al ministro.

W zamachu został ranny tylko jeden z goryli, którzy ochraniali ministra.


cumpleaños

Este año mi cumpleaños cae en domingo.

Tego roku moje urodziny wypadają w niedzielę.


acusación

acusación 1. calumniosa, 2. falsa, 3. particular, privada, 4. pública


Osa Mayor

La Osa Mayor es una constelación divisable únicamente desde el hemisferio norte.

Wielka Niedźwiedzica jest gwiazdozbiorem dostrzegalnym jedynie z półkuli północnej.


-ano

zobacz słowa kończące się na „-ano”

po rzeczownikach, przymiotnikach i przysłówkach tworzy przymiotniki oznaczające pochodzenie: -ak, -anin

Varsovia + -ano > varsoviano

tworzy rzeczowniki nazywające zawody, rzemiosła itp. -arz

escribir + -ano > escribano

w chemii organicznej tworzy nazwy węglowodorów nasyconych z serii alifatycznej (łańcuchowej)


estado

en estado, en estado de buena esperanza, en estado interesante


monocultivo

La economía de este país depende totalmente del monocultivo de té.

Ekonomia tego kraju jest całkowicie uzależniona od monokultury herbaty.


acusar

¿De qué me acusas?

wykazywać, ujawniać, zdradzać, przejawiać

Su cara acusaba cansancio.


unifamiliar

Vivo en una casa unifamiliar.


loncha

Córtame dos lonchas de queso.


busca

(1) hiszp. buscar
(2) apokopa od buscapersonas

El padre emigró en busca de trabajo y la madre se quedó con sus hijas más sola que la una.

Ojciec wyemigrował w poszukiwaniu pracy, a matka została z córkami sama jak palec.


busca

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od buscar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od buscar


Enrique

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona


lleno

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-lleno.wav


arroba

z arabskiego Andaluzji: arrúb‘ ← arab. ربع → czwarta część

jednostka masy równa 11,502 kg; w Aragonii - 12,5 kg

jednostka objętości płynów różna w różnych regionach


arroba

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od arrobar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od arrobar


vine

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od venir


tire

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od tirar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od tirar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od tirar


primase

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (II) (pretérito imperfecto) trybu łączącego (subjuntivo) od primar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przeszłego prostego (II) (pretérito imperfecto) trybu łączącego (subjuntivo) od primar


perfume

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od perfumar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od perfumar


unto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od untar


patina

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od patinar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od patinar


comercio

(1.1-2) łac. commercĭum
(1.3) zob. comida + -ercio


insole

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od insolar(se)

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od insolar(se)

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od insolar


tonsure

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od tonsurar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od tonsurar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od tonsurar


purpure

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od purpurar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od purpurar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od purpurar


salvo

Mis hijos trabajan en Argentina, salvo Roberto, que vive en Polonia.

Moi synowie pracują w Argentynie, oprócz Roberta, który mieszka w Polsce.


spot

(1.1) ang. spot
(1.2) apokopa od ang. spotlight

anglicyzm spotykany jeszcze w hiszpańskim, którego należy unikać zastępując go odpowiednikami hiszpańskimi (zob. synonimy)


taco

blok, zwarty zespół kartek papieru, plik


silo

przypuszczalnie pochodzenia przedromańskiego, być może od łac. sirus lub gr. σιρός (sirós)


pulse

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od pulsar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od pulsar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od pulsar


resort

centrum wypoczynkowe/turystyczne, ośrodek hotelowy


ratio

również spotykane w rodzaju męskim (el ratio, un ratio)


lipoma

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Choroby i dolegliwości


ovule

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ovular

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ovular

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od ovular


por escrito

Presente sus argumentos por escrito.

Proszę przedstawić swoje argumenty pisemnie.


kili-

kiliárea


liso

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-liso.wav

(o materiałach) gładki, jednokolorowy, jednobarwny

(o osobach) zuchwały, bezczelny, bezwstydny


escrito

imiesłów bierny od czasownika escribir - łac. scriptus

Hoy hemos tenido examen escrito de inglés.

Dzisiaj mieliśmy egzamin pisemny z angielskiego.


ate

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od atar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od atar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od atar


abombado

(Ameryka) postrzelony, pomylony, ogłupiały


modelo

(w użyciu przydawkowym) wzorcowy, modelowy


converse

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od conversar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od conversar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od conversar


pez gordo

En la cumbre del G-20 participarán muchos peces gordos.

Na szczycie G-20 będzie uczestniczyć dużo grubych ryb.


sedicente

rzekomy, podający się (za kogoś), samozwańczy


conferir

La inclusión de refuerzos de acero le confiere al hormigón armado una mayor resistencia a tracción.

Dodanie stalowych wzmocnień nadaje żelbetowi większą wytrzymałość na rozciąganie.


versión

łac. versum ← supinum od czasownika łac. vertĕre → odwrócić


relate

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od relatar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od relatar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od relatar


estampilla

Hay que comprar una estampilla para esta carta.


estampilla

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od estampillar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od estampillar


observación

uwaga, komentarz, przytyk, spostrzeżenie


estar en su sano juicio

Seguro que no estabas en tu sano juicio cuando tomaste esa decisión.

Na pewno nie byłeś/aś przy zdrowych zmysłach, kiedy powziąłeś/powzięłaś tę decyzję.


últimamente

Últimamente me siento muy cansado.


tenístico

El torneo tenístico empieza mañana.


inquisitivo

La mirada inquisitiva de mi padre me hizo ruborizarme.

Pytające spojrzenie mego ojca sprawiło, że oblałem/am się rumieńcem.


-ico

zobacz słowa kończące się na „-ico”

tworzy rzeczowniki i przymiotniki mające związek z desygnatem rdzenia; często stosowany w nazewnictwie naukowym

tenis > tenístico

calcio > cálcico

(Andaluzja, Aragonia, Murcja, Nawarra, Kolumbia, Kostaryka, Kuba i Wenezuela) tworzy zdrobnienia

rato > ratico

hermana > hermanica


bañar

He bañado a mi hijo.

El Báltico baña las costas de nueve países.

Bałtyk oblewa wybrzeża dziewięciu krajów.

(o słońcu, świetle, powietrzu) kąpać, napełniać, wypełniać, pogrążać


series

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od seriar


risible

Tu aportación a la solución del problema fue risible.

Twój wkład w rozwiązanie problemu był śmieszny.


electrodoméstico

artykuł gospodarstwa domowego; w lm artykuły gospodarstwa domowego, AGD

Los nuevos electrodomésticos permiten ahorrar mucha energía eléctrica.

Nowe artykuły gospodarstwa domowego pozwalają zaoszczędzić dużo energii elektrycznej.


electrodoméstico

(o urządzeniu używanym w gospodarstwie domowym poruszanym prądem elektrycznym)

Los aparatos electrodomésticos hacen la vida más fácil.

Elektryczne urządzenia gospodarstwa domowego czynią życie łatwiejszym.


-lisis

tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego

akcent może padać na ten element lub na poprzedni: electrolisis – electrólisis

zobacz słowa kończące się na „-lisis”


pugna

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od pugnar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od pugnar


-latría

tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego


-tecnia

tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego

zobacz słowa kończące się na „-tecnia”


electrolito

zob. electro- + gr. λυτός → rozpuszczalny


marital

La vida marital de esta pareja se reduce a cinco minutos de sexo por semana.

Współżycie małżeńskie tej pary sprowadza się do pięciu minut seksu tygodniowo.


-ería

zobacz słowa kończące się na „-ería”

tworzy rzeczowniki oznaczające lokal, w którym wykonuje się pewną działalność albo tę działalność

cafetería

kawiarnia , conserjería → portiernia, zapatería → zakład szewski / sklep obuwniczy / szewstwo

tworzy rzeczowniki oznaczające czynność lub powiedzenie

niñería

dziecinada, tontería → głupstwo, niedorzeczność

tworzy rzeczowniki oznaczające cechy moralne, prawie zawsze pejoratywnie

beatería

tworzy rzeczowniki oznaczające mnogość lub zbiorowość

palabrería

pustosłowie, gitanería → cygaństwo, Cyganie


orientativo

Los precios de estos artículos son orientativos.


torpe

bezwstydny, nieprzyzwoity, nieprzystojny, lubieżny


poner la proa

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Związki frazeologiczne


electro-

łac. electrum < gr. ἤλεκτρον (ḗlektron) → bursztyn


vertebrado

imiesłów bierny (participio) od vertebrar


cape

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od capar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od capar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od capar


maratón

gr. Μαραθών (Marathṓn) (miejscowość w Grecji)


maratón

maraton (działalność długa wykonywana bez przerwy)


electrodo

franc. electrode ← electro- + gr. ὁδός → camino

electrodo 1. de referencia, 2. auxiliar, 3. caliente, 4. continuo, 5. de carbón, 6. de grafito, 7. de ignición, 8. de soldadura, 9. pasivo


mausoleo

łac. mausoleum < gr. Μαυσωλεῖον < gr. Μαύσωλος


induce

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od inducir

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od inducir


estratégico

łac. strategĭcus ← gr. στρατηγικός (stratēgikós)


hexágono

łac. hexagōnum ← gr. ἑξάγωνος (hexágōnos)


económico

Viajar en tren es más económico que en avión.

Podróż pociągiem jest tańsza niż samolotem.


roa

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od roer

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od roer

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od roer


ninfa

w liczbie mnogiej wargi sromowe mniejsze


orzuelo

(1.1) łac. hordeŏlus
(1.2) zdrobn. od uzo


piro-

gr. πυρο- (pyro) < gr. πῦρ, πυρός → ogień


humanoide

Un equipo de ingenieros ha logrado construir un robot humanoide que puede llevar conversaciones complejas con los humanos, así como llevar a cabo complicadas tareas manuales y desplazarse velozmente realizando movimientos fluidos.

Zespół inżynierów zbudował robota humanoidalnego, który może prowadzić zawiłe rozmowy z ludźmi, jak również wykonywać skomplikowane roboty ręczne i poruszać się zwinnie, wykonując płynne ruchy.


noma

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Choroby i dolegliwości


cerrar a cal y canto

zamknąć coś na wszystkie spusty, zamknąć coś na cztery spusty


linóleum

zaleca się stosowanie formy „linóleo”


estar hasta el gorro

mieć po dziurki w nosie, mieć powyżej uszu, mieć po uszy

Dejé a mi novio porque estaba hasta el gorro de sus desplantes.

Rzuciłam swego chłopaka, bo miałam po dziurki w nosie jego impertynencji.


estar hasta las narices

mieć po dziurki w nosie, mieć po dziurki od nosa


faraón

łac. pharao < gr. φαραώ < hebr. פרעה < st.egip. pr-ꜥꜣ (per-aa)


estar hasta la coronilla

mieć po dziurki w nosie, mieć powyżej uszu


cebada

łac. cibāta, forma żeńska imiesłowu biernego czasu przeszłego od cibāre → karmić, tuczyć


cebada

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cebadar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od cebadar


linóleo

należy preferować tę formę zamiast spotykanej jeszcze „linóleum”


ruborizarse

Cada vez que ella me miraba, yo me ruborizaba.

Ilekroć ona na mnie spoglądała, ja oblewałem/am się rumieńcem.

Pytające spojrzenie mojego ojca sprawiło, że oblałem/am się rumieńcem.


saludable

La natación es un deporte seguro y saludable.


cerrar el pico

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Związki frazeologiczne

stulić gębę, zamknąć gębę, stulić pysk, stulić dziób

¡Cierra el pico! Que te está oyendo todo el vecindario.

Zamknij gębę! Wszyscy sąsiedzi cię słyszą.


esa

ta, tamta (znajdująca się bliżej osoby słuchającej)

¿Cuanto te costó esa falda?


guateque

(Kuba) zabawa wiejska (z tańcem i śpiewem)


auxilio

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od auxiliar


puerco

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki

Este tío es un puerco, se lava una vez al mes.

Ten gość to brudas; myje się raz na miesiąc.

Este viejales es un verdadero puerco, me propuso que me acostara con él.

Ten rupieć to prawdziwy świntuch; zaproponował mi, abym się z nim przespała.

¡Eres un verdadero puerco! ¡Robarle dinero a tu pobre abuela!

Z ciebie to prawdziwy łajdak! Żeby ukraść pieniądze biednej babci!


anillo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od anillar


ideóloga

kobieta ideolog, głosicielka, teoretyczka


vía crucis

inna pisownia: viacrucis

La tradición de los vía crucis se mantiene vigente.

Tradycja dróg krzyżowych pozostaje wciąż żywa.


traumatología

gr. τραῦμα, τραῦματος → rana + -logía


pico

El pájaro rompió la nuez con el pico.

ponad, z hakiem (mała ilość przewyższająca zaokrągloną liczbę)

Este lápiz es muy caro: cuesta dos euros y pico.

Ten ołówek jest bardzo drogi; kosztuje ponad dwa euro.

Este hombre tendrá ya setenta años y pico.

Ten człowiek będzie już miał ponad siedemdziesiąt lat.


pico

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od picar


sico-

tworzy czasowniki, rzeczowniki, przymiotniki i przysłówki

forma równoważna i preferowana w stylu uczonym: psico-


psico-

forma równoważna: sico-


Sudán

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Afryki


Ernesto

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona


falsilla

Para escribir en estas hojas blancas colocábamos debajo de ellas una falsilla.

Aby pisać na tych białych kartkach umieszczaliśmy pod nimi liniuszek.


copa

El Real Madrid ha sido eliminado de la Copa del Rey por el Real Zaragoza.

Real Madryt został wyeliminowany z Pucharu Króla (Hiszpanii) przez klub Real Saragossa.


copa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od copar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od copar


miopía

krótkowzroczność, głupota, brak bystrości


durare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od durar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od durar


celebrare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od clebrar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od clebrar


Jorge

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona


filé

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od filar


lo

(2.2, 3.1) łac. illum, B. od zaimka ille


lo

forma słaba zaimka osobowego 3. os. m lp (él) w funkcji dopełnienia bliższego → jego, go, niego

Cuando lo vi el año pasado, trabajaba de taxista.

Kiedy go widziałem/am w zeszłym roku, pracował jako taksówkarz.

forma słaba zaimka osobowego 3. os. n lp (ello) w funkcji dopełnienia bliższego → to, tamto, tego, tamtego

— ¿Quién te dijo que vendría? — Me lo dijo tu mujer.

Kto ci powiedział, że przyjdę? - Twoja żona mi to powiedziała.


lo

w odróżnieniu od rodzajnika „el” i jego form odmienionych, służy wyłącznie do substantywizacji przymiotników oraz zdań podrzędnych względnych

forma nijaka rodzajnika określonego (el) → nie tłumaczy się

Lo de lavar los platos después de la comida es una tarea que nos corresponde a todos.

Mycie naczyń po obiedzie to zadanie, które dotyczy nas wszystkich.


trauma

gr. τραῦμα → rana

La muerte de su padre fue un enorme trauma para él.

Śmierć jego ojca była dla niego ogromnym przejściem.


trauma

gr. τραῦμα → rana

Por fin aprobé la trauma.


pose

poza, afektacja, nienaturalność, przesada


pose

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od posar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od posar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od posar


ero

(Aragonia) grzęda, grządka; taras (ziemi uprawnej)


ero

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od erar


Atlántico

Organización del Tratado del Atlántico Norte (OTAN)

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO)

El petrolero naufragó en las aguas del Atlántico a causa de la fuerte tempestad.

Tankowiec zatonął w wodach Atlantyku z powodu silnego sztormu.

Ningún mortal ha conseguido cruzar el Atlántico a nado.

Żaden śmiertelnik nie zdołał przepłynąć wpław Atlantyku.


inaudible

por. inaudito → niesłychany


tranquilizarse

Gracias a este medicamento, tus espasmos se tranquilizarán.

Dzięki temu lekowi twoje spazmy się uśmierzą.

Tranquilízate, que el peligro ya ha pasado.

Odpręż się – niebezpieczeństwo już minęło.


tranquilizar

Este medicamento te ayudará a tranquilizar los espasmos.

Tranquilice a su hijo, que no oímos lo que dice la tele.

Proszę uciszyć swego syna, bo nie słyszymy, co mówią w telewizji.


bofetada

policzek, spoliczkowanie, uderzenie w twarz

nagły przypływ, atak, fala (ciepła, zimna, zapachu itp.)


asistente

El público asistente aplaudía a rabiar.

Obecna publiczność biła brawo do szaleństwa.


epiléptico

łac. epileptĭcus < gr. ἐπιληπτικός (epilēptikós)


cubierta

cubierta 1. de aterrizaje; 2. de botes; 3. de despegue / de vuelos; 4. de la ciudadela / del puente; 5. de popa; 6. principal; 7. superior


cubierta

forma żeńska imiesłowu biernego (participio) od cubrir


utilizar

por. inutilizar → zepsuć, uczynić nieużytecznym

używać, korzystać, wykorzystywać, posługiwać się

Para limpiar esta superficie, utilice un paño seco.

Do czyszczenia tej powierzchni należy używać suchej szmatki.

Es muy importante saber conjugar los verbos irregulares ya que son los que más se utilizan.

Umieć odmieniać czasowniki nieregularne to bardzo ważne, gdyż to one są najbardziej używane.

La policía utiliza radares móviles para controlar el tráfico.

Policja korzysta z radarów ruchomych do kontrolowania ruchu.

He bajado estas fotos para utilizarlas como tapiz del escritorio en mi ordenador.

Ściągnąłem te zdjęcia, aby wykorzystać je jako tapetę pulpitu w moim komputerze.

Los jeroglíficos fueron un sistema de escritura inventado y utilizado por los antiguos egipcios para comunicarse desde la época predinástica hasta el siglo cuarto.

Hieroglify były systemem pisma wynalezionym i używanym przez starożytnych Egipcjan dla komunikowania się (i stosowanym) od okresu przeddynastycznego do IV wieku (n.e.).


cúspide

łac. cuspis, cuspĭdis → czubek, wierzchołek


talasemia

gr. θάλασσα (thálassa) = morze + gr. αἷμα (hema) = krew


maco

żargon złodziejski podły, szelmowski, chytry, sprytny


atento

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od atentar


tobillo

łac. tubellum zdrobnienie od łac. tuber - wypukłość

Me torcí el tobillo.


bigote

prawdopodobnie z niemieckiego bei Gott - na Boga!

liczba mnoga, choć rzadziej używana, ma to samo znaczenie co liczba pojedyncza


epilepsia

łac. epilepsĭa < gr. ἐπιληψία (epilēpsía) - przechwycenie


semilla

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-semilla.wav

w liczbie mnogiej ziarno siewne (oprócz pszenicy i jęczmienia)


aplastante

dawny imiesłów czynny czasownika aplastar

przytłaczający, potworny, przygniatający, rażący

La proyecto de ley fue aprobado por una mayoría aplastante.

Projekt ustawy został przyjęty przytłaczającą większością.


esmalte

być może ze staroprowansalskiego esmalt lub frankońskiego *smalt • por. niem. Schmelz


esmalte

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od esmaltar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od esmaltar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od esmaltar


anagrama

łac. anagramma < gr. ἀνάγραμμα (anágramma)


falto

Es un hombre cruel y falto de escrúpulos.

To człowiek okrutny i pozbawiony skrupułów.


falto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od faltar


limonita

łac. limus → błoto < gr. λειμών (leimṓn) → łąka


porvenir

od lo que está por venir → to, co ma nastąpić


baloncesto

tłumaczenie ang. basketball = balón + cesto


mover cielo y tierra

formy równoważne: remover cielo y tierra, remover cielos y tierra

He movido cielo y tierra para conseguir este puesto de trabajo.

Poruszyłem/am niebo i ziemię aby dostać to miejsce pracy.


orilla

(1.1-4) zdrobnienie od łac. ora
(1.5) zdrobnienie od łac. aura


-cracia

gr. -κρατία < gr. κράτος (kratos) → siła


unten

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od untar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od untar

3. os. lm (ellos/as, ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od untar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od untar


asado

El asado de cordero que comimos ayer estaba muy sabroso.

Barania pieczeń, którą zjedliśmy wczoraj, była bardzo smaczna.


ataque

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od atacar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od atacar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od atacar


campeonato

La selección española ganó el campeonato del mundo de fútbol en 2010.

Reprezentacja Hiszpanii wygrała mistrzostwo świata w piłce nożnej w 2010 roku.


muerto

ims. bierny nieregularny od morir < łac. mortŭus


muerto

El atentado contra las tropas extranjeras en Afganistán dejó varios muertos y una decena de heridos.

Zamach przeciw obcym wojskom w Afganistanie pozostawił kilku zabitych i dziesięcioro rannych.


nailon

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Tkaniny


rime

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od rimar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od rimar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od rimar


así

¿Por qué me tratas así?

No podría vivir con un tío así.


así

No tenía dinero para pagar el billete de autobús, y así tuve que volver a casa andando.

Nie miałem/am pieniędzy, żeby zapłacić za bilet, dlatego musiałem/am wrócić do domu pieszo.

La ley es igual para todos: así para los ricos como para los pobres.

Prawo jest jednakowe dla wszystkich, zarówno dla bogatych jak i dla biednych.


así

¡Así te rompas las piernas!


así

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od asir

2. os. lp (vos) trybu rozkazującego (imperativo) od asir


matemática

łac. mathematĭca < τὰ μαθηματικά od gr. μάθημα (máthema) → poznanie

najczęściej spotyka się w liczbie mnogiej z tym samym znaczeniem: matemáticas


Dios no se queja, mas lo suyo no lo deja

Pan Bóg nierychliwy, ale sprawiedliwy; Bóg się nie użala, ale swego nie odpuszcza


Dios consiente, pero no para siempre

Pan Bóg nierychliwy, ale sprawiedliwy; Bóg zezwala, lecz nie na zawsze


silvícola

Los animales silvícolas son los que más sufrieron a causa del incendio.

To zwierzęta zamieszkujące w lesie najbardziej ucierpiały z powodu pożaru.


clava

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od clavar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od clavar


matemáticas

to słowo najczęściej spotyka się w liczbie mnogiej z tym samym znaczeniem co w liczbie pojedynczej (matemática)

Todas las alumnas aprobaron el examen de matemáticas, pero no todos los alumnos.

Wszystkie uczennice zdały egzamin z matematyki, ale nie wszyscy uczniowie.

Este alumno es un lince para las matemáticas.

En el examen de matemáticas nos tocó resolver un problema muy difícil.

Na egzaminie z matematyki przyszło nam rozwiązać bardzo trudne zadanie.

Soy bastante bueno en matemáticas.

Queda terminantemente prohibido el uso de la calculadora durante el examen de matemáticas.

Korzystanie z kalkulatora podczas egzaminu z matematyki jest stanowczo zabronione.


trono

tron (krzesło przeznaczone dla monarchy)


trono

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od tronar


alegoría

łac. allegorĭa < gr. ἀλληγορία (allēgoría)


abortas

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od abortar


aras

nie mylić z: arras


aras

nie mylić z: arras

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od arar


arabas

2. os. lp (tú) czasu przeszłego prostego (pretérito imperfecto) trybu oznajmującego (indicativo) od arar


bardas

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od bardar


álgebra

śr.łac. algĕbra < arab. alǧabru walmuqābalah → uproszczenie i zestawienie


cartografía

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cartografiar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od cartografiar


linchar

od nazwiska Lynch, sędziego stanu Wirginia z XVIII w.


balista

łac. ballista < gr. βάλλω (bállō) → rzucać, ciskać, umieszczać < praindoeur. *gwele- → rzucać, sięgać


cartógrafo

Girolamo Bellarmato, (1493 –1555) fue un arquitecto, ingeniero y cartógrafo italiano nacido en Siena.

był włoskim architektem, inżynierem i kartografem urodzonym w Sienie. (z Wikipedii


tapes

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od tapar


retrato

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od retratar


ceno

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cenar


cope

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od copar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od copar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od copar


influencia

łac. inflŭens, influentis, ims. czynny czasu teraźniejszego od influĕre


influencia

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od influenciar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od influenciar


tener mala prensa

El presidente de Francia tiene mala prensa en Europa a causa de las expulsiones de gitanos.

Prezydent Francji ma złą prasę w Europie z powodu wydalania Cyganów.


cenare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od cenar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od cenar


diurético

łac. diuretĭcus < gr. διουρητικός (diourētikós)


beneficioso

Las condiciones de este contrato son beneficiosas para ambas partes.

Warunki tej umowy są korzystne dla obu stron.


oposición

La oposición de los países africanos consiguió el apoyo mayoritario de la asamblea.

Sprzeciw krajów afrykańskich uzyskał większościowe poparcie zgromadzenia.

egzamin konkursowy (na objęcie stanowiska funkcjonariusza, katedry itp.)


Nicodemo

gr. Νικόδημος


jinete

z arabskiego Hiszpanii: zanáti - członek berberyjskiej konfederacji Zanāta, słynnej z hodowli koni i mistrzowskiego sposobu ich ujeżdżania


obesidad

La obesidad es cada vez más común en los países desarrollados.

Otyłość staje się coraz bardziej powszechna w krajach rozwiniętych.


hasta luego

(przy pożegnaniu) do zobaczenia, na razie


abortar

o chorobach: zniknąć, ustąpić przed czasem

Mi intento de fundar una cooperativa abortó.

Moja próba założenia spółdzielni się nie powiodła.


introducir

wprowadzać, zaprowadzać (do środka/wewnątrz)

Antes de marcar el número del abonado, introduzca la tarjeta.

Przed wykręceniem numeru abonenta proszę włożyć kartę.

Los descubridores de América introdujeron la costumbre de fumar tabaco.

Odkrywcy Ameryki wprowadzili zwyczaj palenia tytoniu.


buceo

Me inscribí en un cursillo de buceo.


buceo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od bucear


perentorio

ostatni, ostateczny, bezapelacyjny, nieprzekraczalny


rondo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od rondar


abrocharse

Abróchense los cinturones.

Abróchate el abrigo que hace mucho viento.

Zapnij sobie płaszcz, bo jest silny wiatr.


abrochar

używa się najczęściej formę zwrotną abrocharse


zombi

choć zwykle występuje w postaci rzeczownika rodzaju męskiego (el zombi, un zombi), może być też użyty w rodzaju żeńskim (la zombi, una zombi)

należy unikać pisowni *zombie


zombi

należy unikać pisowni *zombie


sustantivo

zobacz też: categoría gramatical • sustantivo • adjetivo • verbo • pronombre • determinante • adverbio • preposición • conjunción • interjección

zobacz też: Hiszpański - Słownictwo gramatyczne


sustantivo

El ejercicio consiste en clasificar semánticamente esta lista de sustantivos.

Ćwiczenie polega na sklasyfikowaniu znaczeniowo tej listy rzeczowników.


sustantivo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od sustantivar


Alfredo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona


monje

Los monjes se levantan a las cinco de la mañana para los rezos matinales.

Mnisi wstają o piątej rano na poranne modlitwy.


fusto

(Huesca) drewniana belka o długości od 5 do 6 m, szerokości od 25 do 38 cm, i grubości od 24 do 29 cm


mazo

(przysłowie) a Dios rogando y con el mazo dando

Sacó del bolsillo un mazo de billetes de cien dólares.

Wyciągnął/ęła z kieszeni plik studolarówek.


orbite

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od orbitar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od orbitar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od orbitar


mezcla

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mezclar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od mezclar


fármaco

łac. pharmăcum < gr. φάρμακον (fármakon)


suministro

zwykle w liczbie mnogiej


suministro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od suministrar


ultra-

ultramarino

ultratumba

przed niektórymi przymiotnikami → ultra-

ultrasonido

ultramoderno


acampar

Acamparemos en este claro.

Me gusta acampar cerca de algún lago.

Lubię biwakować blisko jakiegoś jeziora.


banderín

żołnierz, mający na bagnecie proporczyk i wiodący innych na ćwiczeniach


almuerzo

zobacz też: desayuno • almuerzo • comida • merienda • cena

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Jedzenie

¿A qué hora comes el almuerzo?

O której godzinie jesz (zazwyczaj) obiad?


almuerzo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od almorzar


bramar

przypuszczalnie od goc. *bramôn; por. śdn. brammen, swn. brëman, st.ang. bremman


bagatela

bagatela, błahostka, drobiazg, drobnostka


tanto va el cántaro a la fuente, que al fin se rompe

hiszp. tanto + ir + fuente + fin + romperse

dopóty dzban wodę nosi, dopóki mu się ucho nie urwie; tyle razy chodzi dzban do źródła, aż w końcu rozbija się


cántaro

łac. canthărus < gr. κάνθαρος (kántharos)

przysłowie tanto va el cántaro a la fuente, que por fin se rompe

dopóty dzban wodę nosi, dopóki mu się ucho nie urwie


petaca

nie mylić z: petanca

tabakiera, cygarnica, kapciuch, papierośnica


Pirineo

Mi amigo se compró una casa en el Pirineo.

Mój przyjaciel kupił sobie dom w Pirenejach.


amen

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od amar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od amar

3. os. lm (ellos/as, ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od amar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od amar


hanseático

forma anseático jest spotykana rzadko i należy unikać jej stosowania

chociaż litera h nie reprezentuje żadnego dźwięku w hiszpańskim (z wyjątkiem grupy ch), w tym słowie wymawiamy ją z lekkim przydechem


fático

od formy przymiotnika odczasownikowego φατός < gr. φημί → wyrażać się, mówić, uważać


anacoluto

gr. ἀνακόλουθον (anakólouthon) → niekonsekwentny


toqué

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od tocar


rastrojo

La quema de rastrojos está prohibida durante el verano.

Wypalanie ściernisk jest zabronione w porze letniej.


pasar de castaño oscuro

być nie do wytrzymania, przepełnić miarę, dopełnić miary (o czymś, czego nie można znieść lub tolerować)

Tus bromas pasan de castaño oscuro; si no modificas tu comportamiento, tendré que marcharme.

Twoje żarty są nie do wytrzymania; jeżeli nie zmienisz swego zachowania, będę musiał/a odejść.


-mente

jeżeli przymiotnik ma akcent graficzny, to pozostaje on również w przysłówku (np. poético > poéticamente); w wymowie powstają dwa akcenty: główny pozostaje na sylabie -men- przyrostka, a akcent poboczny zachowany jest w części przymiotnikowej, czasami sąsiadując z sylabą akcentu głównego (np. felizmente > IPA: [fe.ˌliθ.ˈmẽn̦te])

gdy mamy co najmniej dwa przysłówki tego typu w wyliczeniu, możemy dodać przyrostek tylko w ostatnim: hablaba rápida y claramente → mówił/a szybko i jasno

zobacz słowa kończące się na „-mente”


castaño

kasztanowaty, brązowy, kasztanowy, piwny


tome

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od tomar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od tomar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od tomar


romperse

El vaso se cayó al suelo y se rompió.

Szklanka spadła na podłogę i się stłukła.


accede

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od acceder

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od acceder


liberté

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od libertar


destine

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od destinar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od destinar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od destinar


icosaedro

Un icosaedro tiene veinte caras triangulares.

Ikosaedr ma dwadzieścia trójkątnych ścian.


responsable

od responsum - supinum od łac. respondĕre → odpowiadać


responsable

osoba odpowiedzialna, kierownik, kierowniczka, administrator, administratorka


cantárida

łac. canthăris, cantharĭdis < gr. κανθαρίς (kantharís)

Lytta vesicatoria, kantaryda, pryszczel lekarski


molar

(1.1-2) (2.1) łac. molāris
(1.3) hiszp. mol + -ar
(3.1) caló molar


molar

Tengo dos molares con caries.


molar

podobać się, pasować, przypadać do gustu

Me mola mucho este vestido.


loo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od loar


almadraba

z arabskiego Hiszpanii almaḍrába → miejsce, w którym się uderza lub walczy

w liczbie mnogiej ma to samo znaczenie co w liczbie pojedynczej

Mi tío se dedica a la almadraba.


zapatilla

(w instrumentach dętych) podkładka zamszowa pod klapą


jersey

Puedes quitar esas motas de tu jersey con una maquinilla de afeitar.

Możesz usunąć te supełki ze swego swetra maszynką do golenia.


considero

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od considerar


triangular

(1) łac. triangulāris
(2) (3) hiszp. triángulo + -ar

El tejón es un carnívoro de tamaño medio con cabeza alargada y triangular.

Borsuk jest mięsożercą średnich rozmiarów z wydłużoną i trójkątną głową.


triangular

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Słowniczek piłkarski

(piłka nożna) podawać piłkę od gracza do gracza po linii trójkąta


hacerse una paja

onanizować się, bawić się ptaszkiem, trzepać kapucyna


anexo

łac. annexus, ims. bierny czasu przeszłego od annectĕre → łączyć, splatać


anexo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od anexar


indecisión

La indecisión del Gobierno en materia económica agravó la crisis.

Niezdecydowanie rządu w sprawach ekonomicznych zaostrzyło kryzys.


adaptable

możliwy do przystosowania, dający się przystosować


ad infinitum

fraza obca w j. hiszpańskim, stąd też powinno się wyróżniać tę cechę w piśmie używając kursywy


un poco

Bebe un poco de agua.

Esta camisa está un poco sucia.

Trabaja un poco.


paja

głupstwo, czcze gadanie, sieczka, drętwa mowa


chive

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od chivar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od chivar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od chivar


domestique

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od domesticar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od domesticar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od domesticar


termes

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Owady


disponible

El modo de revisión sólo está disponible para los usuarios registrados de Wikipedia.

Tryb przeglądania dostępny jest tylko dla zalogowanych użytkowników Wikipedii.

dyspozycyjny, wolny, będący do dyspozycji, gotowy

Hoy no voy a poder, pero mañana estaré disponible para ayudarte a limpiar el sótano.

Dziś nie będę mógł/mogła, ale jutro będę wolny/a, aby ci pomóc w sprzątaniu piwnicy.


procure

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od procurar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od procurar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od procurar


Anastasio

łac. Anastasius < gr. Ἀναστάσιος (Anastásios) < gr. ἀνάστασις (anástasis) → zmartwychwstanie

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona


jazmín

z arabskiego Hiszpanii yas(a)mín < arab. ياسمين (yāsamīn) < pers. yāsaman


catalogue

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od catalogar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od catalogar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od catalogar


leona

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


cannabis

rzadko w rodzaju ż


echo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od echar


sane

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od sanar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od sanar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od sanar


sumo

(1.1-2) łac. summus
(2.1) jap. 相撲 (sūmo)


sumo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od sumar

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od sumir


Aland

Las Aland son una región autónoma de Finlandia.

Wyspy Alandzkie są rejonem autonomicznym Finlandii.


-idad

zobacz słowa kończące się na „-idad”


recite

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od recitar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od recitar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od recitar


times

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od timar


déficit

franc. déficit < łac. deficĭens, deficientis, ims. czynny czasu teraźniejszego od łac. deficĕre < brakować

déficit presupuestario, déficit público, déficit fiscal


-dad

zobacz słowa kończące się na „-dad”

…tworzy rzeczowniki abstrakcyjne rodzaju żeńskiego od przymiotników; -ość, -stwo


marine

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od marinar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od marinar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od marinar


gramaticalizarse

El verbo "haber" se gramaticalizó en los tiempos compuestos.

Czasownik „haber” uległ gramatykalizacji w czasach złożonych.


diagrama

łac. diagramma < gr. διάγραμμα → szkic, plan


gramático

łac. grammatĭcus < gr. γραμματικός (grammatikós)


epidermis

łac. epidermis < gr. ἐπιδερμίς (epidermís)

tener la epidermis fina, tener la epidermis sensible


intrigue

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od intrigar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od intrigar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od intrigar


sin ton y sin son

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Związki frazeologiczne

wersja równoważna: sin ton ni son

ni w pięć, ni w dziesięć, ni stąd, ni zowąd


si entre burros te ves, rebuzna alguna vez

dondequiera que fueres, haz lo que vieres

donde veas a todos cojear, debes, a lo menos, renquear

jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one; jeśli znajdziesz się wśród osłów, zarycz czasem


flojo

luźny, rozluźniony, źle zawiązany, nienapięty

Con tan flojos argumentos no convencerás a nadie.

Takimi kiepskimi argumentami nikogo nie przekonasz.

leniwy, ospały, powolny, gnuśny, niedbały


pajar

bróg, kryte miejsce do przechowywania słomy


sin ton ni son

wersja równoważna: sin ton y sin son


-dura

zobacz słowa kończące się na „-dura”

tworzy rzeczowniki odczasownikowe oznaczające czynność lub jej wynik

picar > picadura

añadir > añadidura

tworzy warianty rzeczowników oznaczające zbiory

árbol > arboladura


creed

2. os. lm (vosotros/as) trybu rozkazującego (imperativo) od creer


grapadora

A esta grapadora le faltan grapas.


delibero

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od deliberar


critique

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od criticar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od criticar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od criticar


Candela

pochodzi od nazwy Virgen de la Candelaria → Matka Boska Gromniczna

Candela es un nombre femenino de origen latino.

Candela to imię żeńskie pochodzenia łacińskiego.


autodidacta

Soy un músico autodidacta.


autodidacta

samouk, osoba samokształcąca się, autodydakta


copie

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od copiar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od copiar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od copiar


por si las moscas

La herida era muy profunda y, por si las moscas, me pusieron una antitetánica.

Rana była bardzo głęboka i na wszelki wypadek zrobili mi zastrzyk przeciwtężcowy.


tránsito

El tránsito de las tropas por la ciudad causó muchas molestias a los habitantes.

Przemarsz wojsk przez miasto przysporzył wiele kłopotów mieszkańcom.


herida

Coge un poco de algodón y alcohol y desinféctale esa herida.

Weź trochę waty i alkohol, i odkaź mu/jej tę ranę.

La herida no presenta orificio de salida, luego la bala debe de seguir dentro del cuerpo.

W ranie (postrzałowej) nie ma otworu wylotowego, więc kula musiała pozostać wewnątrz ciała.

Dicen que el tiempo cura las heridas.


herida

forma żeńska imiesłowu biernego (participio) od herir


camarera

La camarera nos sirvió dos cervezas con espuma.


mapa mudo

El examen de geografía consistió en completar los nombres de los países europeos en un mapa mudo.

Egzamin z geografii polegał na uzupełnieniu nazw krajów europejskich na mapie konturowej.