quiete

łac. quies, quiētis → odpoczynek, spoczynek

(w niektórych bractwach, zakonach) poobiedni czas odpoczynku


quiete

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od quietar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od quietar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od quietar


recordar

Se pasa mucho tiempo recordando los años de su juventud.

Spędza dużo czasu wspominając lata swojej młodości.

Aunque normalmente tengo buena memoria, ya no recuerdo lo que hice la semana pasada.

Chociaż zwykle mam dobrą pamięć, już nie pamiętam, co robiłem/am tydzień temu.

Recuérdame que vaya mañana al dentista, que a mí seguro que se me olvidará.

Przypomnij mi, żebym poszedł/poszła jutro do dentysty, bo ja na pewno zapomnę.

Aquella persona con la que me había cruzado me recordaba mucho a ti.

Tamta osoba, z którą się minąłem/ęłam, bardzo mi ciebie przypominała.


recordar

(Asturia, León, Argentyna, Dominikana, Ekwador, Kolumbia i Meksyk) budzić się


remarca

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od remarcar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od remarcar


protagonista

gr. πρωταγωνιστής (prōtagōnistḗs)


protagonista

gr. πρωταγωνιστής (prōtagōnistḗs)


pasta

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Jedzenie

Para conseguir una pasta uniforme, hay que mezclar bien todo.

Aby uzyskać jednolitą pastę, należy dobrze wszystko wymieszać.

Para comer, los niños prefieren pasta o arroz.

Con el té, nos tomamos unas pastas que trajo mi madre.

Do herbaty, zjedliśmy ciastka, które przyniosła moja matka.


pasta

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od pastar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od pastar


recompensa

Los mejores empleados de esta empresa reciben una recompensa especial por su elevado rendimiento en el trabajo.

Pracownicy tej firmy otrzymują specjalne wynagrodzenie za wysoką wydajność w pracy.

Los habitantes han recibido una recompensa por los daños causados por el terremoto.

Mieszkańcy otrzymali odszkodowanie za szkody wyrządzone przez trzęsienie ziemi.


recompensa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od recompensar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od recompensar


importare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od importar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od importar


rampa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od rampar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od rampar


remedio

¿Tienes un remedio para el catarro?

Tenemos que poner remedio al tiempo de viaje.

¿Tienes un remedio para el catarro?

¿Tienes un remedio para el catarro?


remedio

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od remediar

¿Tienes un remedio para el catarro?


reliquia

skutek, ślad, następstwo (choroby, wypadku)


recto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-recto.wav


recto

por. ano → odbyt

por. semirrecto → kąt półprosty


recto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od rectar


pulsar

(3) ang. pulsar < skrótowiec od pulsating star

naciskać, przyciskać (guzik, przycisk, klawisz)


pulsar

forma równoważna, zachowująca oryginalne miejsce akcentu: púlsar

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Astronomia


rapa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od rapar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od rapar


rata

más pobre que una rata, más pobre que las ratas

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


renunciar

rezygnować, zrzekać się, odstępować, odrzucać

He renunciado a la herencia de mi tío para no tener que pagar las deudas que dejó a su fallecimiento.

Zrzekłem/am się spadku po moim wujku, żebym nie musiał/a spłacać długów, jakie pozostawił po jego śmierci.


regional

Los trajes regionales de este país son muy vistosos.

Stroje regionalne tego kraju są bardzo efektowne.


poeta

łac. poēta < gr. ποιητής (poiētḗs) → twórca


representante

¿Quién va a ser nuestro representante?


recte

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od rectar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od rectar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od rectar


requisito

En muchos países, la producción de biocarburantes no cumple con los requisitos ambientales mínimos.

W wielu państwach produkcja biopaliw nie spełnia minimalnych wymagań środowiskowych.


tres

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-tres.wav

zobacz też: Hiszpański - Liczebniki

Un triángulo tiene tres lados.


tres

zobacz też: Hiszpański - Liczebniki

(Dominikana i Kuba) tres (instrument muzyczny)


tres

zobacz też: Hiszpański - Liczebniki

Son las tres de la tarde.


reparar

Llamé al técnico para que me reparara la lavadora.

Zadzwoniłem/am do technika, aby mi naprawił pralkę.

reperować, odnawiać, restaurować, regenerować

El sueño repara nuestras fuerzas.

naprawiać, odkręcać, przywracać dawny stan

Hará falta poner mucho empeño para reparar aquello que has estropeado con tanta facilidad.

Będzie trzeba włożyć dużo starań, aby odkręcić to, co z taką łatwością zepsułeś/aś.


reparar

rozważać, uwzględniać, brać pod uwagę, spostrzegać, zważać, baczyć

Repara en lo que vas a hacer, porque después no habrá vuelta atrás.

Rozważ to, co zamierzasz zrobić, bo później nie będzie odwrotu.

Estaba tan atareado que no reparé en que ya se había hecho de noche.

Byłem tak zajęty, że nie zauważyłem, że już nastała noc.


recta

zobacz też: Hiszpański - Matematyka

Dos rectas del plano no paralelas entre sí se intersecan en un punto.

Dwie nierównoległe proste na płaszczyźnie przecinają się w jednym punkcie.

La ecuación de una recta se puede expresar mediante un polinomio de primer grado.

Równanie prostej można wyrazić za pomocą wielomianu pierwszego stopnia.

El circuito de carreras cuenta con pocas rectas y muchas curvas cerradas.

Tor wyścigowy składa się z kilku prostych i wielu ciasnych zakrętów.


recta

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od rectar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od rectar


resume

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od resumir(se)

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od resumir


cesta

Mete esta ropa en la cesta y ve a la terraza a tenderla.

Włóż tę bieliznę do koszyka i idź na taras rozwiesić ją.

rakieta do gry w pelotę odmiany cesta punta


reprochar

zarzucać, wypominać, wymawiać (coś komuś)


respirar

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-respirar.wav


reticente

łac. retĭcens, -entis, imiesłów czynny od reticēre → milczeć


restaurante

Nuestro resturante es famoso por sus platos de marisco.

Nasza restauracja jest znana ze swoich dań z owoców morza.


restos

Si ya has terminado de comer, echa los restos a la basura y friega los platos.

Jeśli już skończyłeś/aś jeść, wyrzuć resztki do kosza i pozmywaj naczynia.

zob. restos mortales → szczątki ludzkie, zwłoki, trup


remo

zobacz też: Hiszpański - Dyscypliny sportowe

La barca tenía un remo roto.

El remo es un deporte olímpico.


remo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od remar


retener

Retendré en la memoria todos los detalles de la reunión con Juan.

Zachowam w pamięci wszystkie szczegóły spotkania z Juanem.

La Policía retuvo a un menor que intentó robar en una ferretería.

Policja zatrzymała nieletniego, który próbował dokonać kradzieży w sklepie żelaznym.


reseda

El olor de las resedas llenaba el aire de la noche.

Zapach rezed wypełniał wieczorne powietrze.


reserva

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Słowniczek piłkarski

Debido al corte de suministros, las reservas de petróleo se han reducido notablemente.

Z powodu przerwania dostaw zapasy ropy uległy znacznej redukcji.

Hay que tratar este problema con mucha reserva.

Ten problem należy traktować z wielką rezerwą.

La caza está prohibida en todo el territorio de la reserva.

Polowanie jest zabronione na całym obszarze rezerwatu.

Tengo una reserva para estos asientos.


reserva

wino lub napój wyskokowy o co najmniej trzyletnim dojrzewaniu w beczce lub szklanej butelce


reserva

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od reservar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od reservar


salar

Si eres hipertenso, no debes salar la comida.

Jeżeli masz nadciśnienie, nie powinieneś solić jedzenia.


inferior

La parte inferior de la falda está manchada.

En esta evaluación tus notas han sido inferiores.


responder

El entrenador respondió a todas las preguntas de los periodistas.

Trener odpowiedział na wszystkie pytania dziennikarzy.

Desde hace una semana, la llamo por teléfono cien veces al día, pero ella no me ha respondido ni una sola vez.

Od tygodnia wydzwaniam do niej sto razy na dzień, ale ona nie odezwała się ani razu.

Le ayudé a llevar la compra y ella respondió dándome una propina.

Pomogłem jej zanieść zakupy, a ona odwdzięczyła się dając mi napiwek.


radar

forma *rádar jest uważana za błędną i nie należy jej używać


roba

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od robar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od robar


rostral

rostralny, dziobowaty, mający kształt dzioba


resina

El ámbar es la resina fosilizada de árboles que crecieron hace millones de años.

Bursztyn jest skamieniałą żywicą drzew, które rosły miliony lat temu.


resina

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od resinar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od resinar


rostro

Tu rostro me suena de alguna parte.

oblicze, charakter, aspekt, postać, wygląd


causa

łac. causa, co jest kalką z gr. αἰτία (aitía)

Se dice que una de las principales causas de la estrepitosa derrota en liga ha sido la falta de comunicación entre los jugadores y el nuevo fichaje (del club).

Mówi się, że jednym z głównych powodów głośnej porażki w lidze był brak komunikacji między graczami a nowym zawodnikiem.

El incidente fronterizo fue la causa de la ruptura de relaciones diplomáticas entre estos dos países.

Incydent graniczny był przyczyną zerwania stosunków dyplomatycznych między tymi dwoma krajami.

El adelantamiento indebido es la causa principal de los accidentes de tráfico en las carreteras.

Nieprawidłowe wyprzedzanie jest główną przyczyną wypadków drogowych na szosach.


causa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od causar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od causar


sacerdotal

Estos paramentos sacerdotales datan del siglo XV.

Te szaty kapłańskie pochodzą z XV wieku.


rete

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od retar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od retar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od retar


rumor

El rumor del divorcio de la pareja de actores aumentó las ventas de los periódicos.

Pogłoska o rozwodzie pary aktorskiej podniosła sprzedaż gazet.


sacerdote

El sacerdote le dio la extrema unción.


resto

zobacz też: división • dividendo • divisor • cociente • resto

zobacz też: Hiszpański - Matematyka

por. saque → serw, serwis

En mi ciudad hace sol, mientras que en el resto del país está lloviendo.

W moim mieście jest słonecznie, podczas gdy w całym kraju (czyli w pozostałej części kraju) pada deszcz.

A pesar de contar con los instrumentos más modernos, han tardado mucho tiempo en hallar los restos del naufragio.

Pomimo dysponowania najnowocześniejszymi przyrządami, przez dłuższy czas nie mogli znaleźć pozostałości po wraku.

El dividendo se puede expresar como la suma del resto de la división más el producto del divisor por el cociente.

Dzielną można wyrazić w postaci sumy reszty (dzielenia) oraz iloczynu dzielnika i ilorazu.

odbicie piłki po serwie przeciwnika (np. w tenisie)


resto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od restar


salir

Los domingos no salgo de casa para nada.

W niedziele w ogóle nie wychodzę z domu.

Este viaje me ha salido muy caro.


salva

próba potrawy/napoju przed podaniem ich królom lub możnym w celu upewnienia się, że nie są zatrute


salva

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od salvar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od salvar


rotula

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od rotular

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od rotular


satisfacer

satysfakcjonować, usatysfakcjonować, zadowalać, zadowolić


fio

zgodnie z reformą z 2010 roku wyraz ten jest jednosylabowy pod względem ortograficznym (samogłoski „io” tworzą dwugłoskę), przez co nie powinien nosić akcentu graficznego; przed reformą była jednak dopuszczona pisownia z akcentem („fió”) dla osób kładących nacisk na artykulację rozziewu (m.in. w Hiszpanii i w większej części Ameryki Południowej)

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od fiar(se)


rosario

zebranie osób odmawiających różaniec, kółko różańcowe


roncar

łac. rhonchāre < gr. ῥόγχος (rhónchos) → chrapanie, ryk


salubre

nie mylić z: salobre

używane wyłącznie w sensie dosłownym w odniesieniu do klimatu, otoczenia, okresu czasu itp.


late

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od latir

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od latir


salve

tryb rozkazujący od czasownika łac. salvēre → mieć zdrowie


disco

Tengo dos discos nuevos de este cantante.


disco

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od discar


chinchilla

ʧ̑iɲ.'ʧ̑i.ʎa

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


segregar

wykluczać osobę lub grupę osób z pobudek społecznych, politycznych lub kulturowych, dyskryminować

Los islotes pancreáticos segregan insulina.


romano

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od romanar


saldo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od saldar


semestral

zobacz też: diario • semanal • mensual • trimestral • cuatrimestral • semestral • anual • secular • milenario

półroczny, trwający sześć miesięcy; semestralny

półroczny, powtarzający się co sześć miesięcy


secunda

nie mylić z: segunda

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od secundar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od secundar


separar

odłączyć, oddzielać, rozłączyć, rozdzielać


saliva

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od salivar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od salivar


secreto

Pudimos escapar por una puerta secreta cuya existencia nuestros raptores desconocían.

Zdołaliśmy uciec przez sekretne drzwi, o istnieniu których nasi porywacze nie wiedzieli.

(o osobie) skryty, milczący, zamknięty w sobie


secreto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od secretar


sexo

Se dice habitualmente que las mujeres son el sexo débil.

Twierdzi się zwykle, że kobiety są płcią słabą.


secar

Coge ese paño y seca los vasos.

podsychać, przyschnąć, goić się (o ranie, wrzodzie)


sextuplicar

pomnożyć przez sześć, zwiększać sześciokrotnie, przewyższać sześciokrotnie

La policía detuvo a un camionero ebrio que sextuplicaba el límite permitido de alcohol por litro de aire expirado.

Policja zatrzymała pijanego kierowcę ciężarówki, który sześciokrotnie przewyższał dozwoloną granicę alkoholu na litr wydychanego powietrza.


ex

Mi ex ha vuelto a casarse.


ex

Mi ex ha vuelto a casarse.


silvestre

Le he regalado a mi mujer un ramo de flores silvestres.

Podarowałem swojej żonie wiązkę polnych kwiatów.


simplemente

Ese problema no puede resolverse tan simplemente.

Tego problemu nie można rozwiązać tak prosto.


sella

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od sellar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od sellar


serrar

forma równoważna: aserrar

Hay que serrar un trozo de este tablón.


solido

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od solidar


pizza

jako wyraz obcy w j. hiszpańskim należy go wyróżnić w piśmie kursywą lub cudzysłowem

Hoy no me apetece cocinar, así que pediremos una pizza.

Dziś nie mam ochoty gotować, więc zamówimy pizzę.


secante

(3) daw. ims. czynny od hiszp. secar < łac. siccans, siccantis, ims. czynny czasu teraźniejszego od łac. siccāre


situar

sytuować, lokować, umieszczać, stawiać, postawić


rima

(1.1-2) łac. rhythmus < gr. ῥυθμός
(1.4) łac. rima


rima

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od rimar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od rimar


soldar

naprawiać, odkręcać (słowami lub czynami)


simular

por. aparentar

symulować, przeprowadzać symulację (czegoś)

Nuestro programa permite simular el comportamiento de una viga a flexión.

Nasz program pozwala symulować zachowanie belki na zginanie (lub pozwala na symulację zachowania belki na zginanie).


significar

¿Qué significa esto?


socio

Mis socios también son mis amigos.

Moi wspólnicy są także moimi przyjaciółmi.


rana

także określenie samicy tego gatunku, por. rano

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Płazy i gady


soler

nie mylić z: solar

zwyknąć, przywyknąć (do czegoś), mieć w zwyczaju, mieć zwyczaj, zwykle lub często coś robić

Los domingos solíamos comer todos en casa de mis abuelos.

W niedziele zwykliśmy/łyśmy wszyscy jeść obiad u moich dziadków.

Los jóvenes conductores suelen dar acelerones cuando el semáforo se pone verde.

Młodzi kierowcy mają w zwyczaju przyśpieszać nagle, kiedy zapala się zielone światło.

De cuando en cuando, daba limosna al mendigo que solía sentarse en la esquina de su casa.

Od czasu do czasu dawał/a jałmużnę żebrakowi, który miał zwyczaj siedzieć na rogu jego/jej domu.

Sus amigos le suelen decir que tiene una mirada felina.

Przyjaciele często mu/jej mówią, że ma kocie spojrzenie.

o wydarzeniu, powtarzającym się fakcie: zdarzać się często lub zwykle

Eso suele ocurrir cuando uno tiene mucha prisa.

To często zdarza się, gdy ktoś się bardzo śpieszy.

El homicidio involuntario suele ser castigado con penas menores.

Nieumyślne spowodowanie śmierci jest zazwyczaj zagrożone niższym wymiarem kary.

Este accidente es un hecho aislado que no suele suceder con frecuencia.

Ten wypadek to zdarzenie odosobnione, które nieczęsto się zdarza.


soler

nie mylić z: solar

podłoga z desek na najniższej części łodzi, statku


signo

Esta maniobra del Gobierno es signo de debilidad.

Ten manewr rządu jest przejawem słabości.


signo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od signar


real

(2.2-3) arab. Hiszp. raḥál < arab. رَحْلٌ (raḥl) → siodło wielbłądzie, bagaż, lm arab. رِحَالٌ (riḥāl) → t. postój, nocleg, kwatera, schronienie


sublimar

uwznioślać, sublimować, wychwalać, podnosić


supere

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od superar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od superar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od superar


suave

Mi gato tiene el pelo muy suave.

Soplaba una brisa suave y nos refrescaba.


hora

łac. hora < gr. ὥρα < praindoeur. *yeh₁-

¿A qué hora comes tú el almuerzo?

O której godzinie jesz (zazwyczaj) śniadanie?

Ya es hora de …


natura

dur naturalny, skala durowa (majorowa) naturalna


superficie

La superficie de estas paredes presenta rugosidades.

El incendio destruyó una gran superficie de monte bajo.

Pożar zniszczył dużą przestrzeń poszycia leśnego.

¿Sabrías hallar la superficie de este polígono?

Umiałbyś/umiałabyś znaleźć pole tego wieloboku?


tacto

zobacz też: sentidos • vista • oído • olfato • gusto • tacto

Esta tela tiene un tacto muy agradable.

Ten materiał jest bardzo przyjemny w dotyku.


sito

łac. situs; ims. bierny czasu przeszłego od sinĕre


superficial

powierzchniowy, (o uszkodzeniu) powierzchowny

Pese a la magnitud del terremoto, el edificio sólo ha sufrido daños superficiales.

Mimo siły trzęsienia ziemi, szkody poniesione w budynkach były jedynie powierzchniowe.

powierzchowny, niewnikający w istotę rzeczy

No me ha gustado la película porque trata la guerra de una forma demasiado superficial.

Nie spodobał mi się film ponieważ traktuje temat wojny w sposób zbyt powierzchowny.

Es una persona muy superficial que sólo se preocupa de sí misma.

Jest bardzo powierzchownym człowiekiem, który potrafi się martwić tylko o siebie.


substantivo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od substantivar


sublime

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od sublimar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od sublimar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od sublimar


tirar

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-tirar.wav


tasca

Tres amigos se reúnen después de varios años y deciden ir a tomar unos vinos a una tasca de su juventud

Trzech przyjaciół spotyka się po kilku latach i postanawia pójść na wino do knajpy, do której chadzali za młodu.


terminar

¿ A qué hora termina la escuela?


titulo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od titular


suicidio

łac. sui + hiszp. -cidio, na podobieństwo homicidio

Se calcula que en el año 2000 (= dos mil) se suicidaron en el mundo 815 000 (= ochocientas quince mil) personas, es decir, aproximadamente una cada 40 (= cuarenta) segundos, lo que convierte al suicidio en la decimotercera causa de muerte en el mundo.

Szacuje się, że w 2000 (= dwutysięcznym) roku na świecie popełniło samobójstwo 815 000 (= osiemset piętnaście tysięcy) osób, czyli w przybliżeniu jedna co 40 (= czterdzieści) sekund, czyniąc samobójstwo trzynastą przyczyną zgonów na świecie.

Organización Mundial de la Salud: Informe mundial sobre la violencia y la salud: resumen (es). Washington, D.C., Organización Panamericana de la Salud, Oficina Regional para las Américas de la Organización Mundial de la Salud, 2002. [dostęp 9 lutego 2013]. s. 23. 92-75-32422-0.


termino

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od terminar


testimoniar

zeznawać, świadczyć, świadkować, zaświadczać


transparente

również pisownia: trasparente

El agua aquí es limpia, transparente y refrescante.

Woda jest tutaj czysta, przejrzysta i orzeźwiająca.


sutura

łac. sutūra, od sutum, supinum od czasownika suĕre → szyć


sutura

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od suturar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od suturar


tentar

próbować, sprawdzać młode byki (za pomocą piki)


suicida

łac. sui + hiszp. -cida, na podobieństwo homicida

por. kamikaze


suicida

por. kamikaze


suicida

por. kamikaze


suicida

por. kamikaze

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od suicidarse – se suicida


testar

wymazywać, wykreślać, wycierać, zeskrobywać

świadkować, potwierdzać, poświadczać (jako świadek)


tarde

Hemos pasado toda la tarde viendo la televisión.

Spędziliśmy/łyśmy całe popołudnie/cały wieczór, oglądając telewizję.


tarde

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od tardar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od tardar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od tardar


triangule

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od triangular

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od triangular

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od triangular


tener

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-tener.wav

zobacz też: abstenerse • atenerse • contener • detener • entretener • mantener • manutener • obtener • retener • sostener

Tengo un perro.

Tenía a Juan por el brazo.

mieć, czuć, odczuwać, doznawać, doświadczać (wrażenia, uczucia)

¿Tienes ganas de ir al cine?

Después de mi reciente accidente de tráfico, tuve una repentina sensación de vértigo cuando me volví a sentar al volante.

Odczułem/am nagłe wrażenie oszołomienia, gdy ponownie zasiadłem/am za kierownicą po moim niedawnym wypadku drogowym.


talco

arab. Hiszp. ṭálq < arab. طلق (ṭalq) < pers. تلک (talk)

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kamienie szlachetne i minerały

Los cristales de talco son tan blandos que pueden ser rayados con la uña.

Kryształy talku są tak miękkie, że można zarysować je paznokciem.


triangulo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od triangular


ubicar

(Argentyna, Meksyk i Urugwaj) zlokalizować, znaleźć

(Argentyna, Honduras, Kuba, Meksyk i Urugwaj) ulokować, usytuować (kogoś na posadzie/stanowisku)


transporto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od transportar


transito

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od transitar


tensor

naprężający, napinający, naciągowy, ściągający


testimonio

dar, ofrecer testimonio (lub testimoniar)

El sospechoso fue sometido a una prueba con el detector de mentiras a fin de verificar la veracidad de sus testimonios.

Podejrzany został poddany badaniu wykrywaczem kłamstw w celu zweryfikowania prawdziwości jego zeznań.

oświadczenie, poświadczenie, zeznanie (dokument, pismo)


testimonio

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od testimoniar


talento

łac. talentum < gr. τάλαντον (tálanton) → szala


esperanto

od pseudonimu Esperanto, który nosił Ludwik Zamenhof, twórca tego języka


tutear

mówić komuś po imieniu, mówić per ty, tykać

Los alumnos de mi clase tutean a todos los profesores.

Uczniowie z mojej klasy mówią per ty do wszystkich profesorów.


teste

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od testar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od testar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od testar


trimestral

zobacz też: diario • semanal • mensual • trimestral • cuatrimestral • semestral • anual • secular • milenario

trzymiesięczny, trwający trzy miesiące; kwartalny

trzymiesięczny, powtarzający się co trzy miesiące


torta

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Jedzenie


trapezoide

zobacz też: paralelogramo • trapecio • trapezoide

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Części ciała


ulcere

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ulcerar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ulcerar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od ulcerar


tridimensional

zobacz też: unidimensional • bidimensional • tridimensional • cuatridimensional • multidimensional


templo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Budynki i pomieszczenia


templo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od templar


trinomio

hiszp. tri- + gr. νόμος (nómos) → podział


transportar

transportować, przenosić, przewozić, przemieszczać

Es una camioneta grande y puede transportar hasta dos toneladas de carga.

To jest duża furgonetka i może przewozić do dwóch ton ładunku.


totalmente

całkowicie, kompletnie, zupełnie, absolutnie

El registro en esta página web es totalmente gratuito.

Rejestracja na tej stronie internetowej jest całkowicie darmowa.

Nuestro encuentro fue totalmente casual.

Nasze spotkanie było zupełnie przypadkowe.

Estoy totalmente enganchado a aquella serie (de televisión) de la que te hablé una vez.

Całkowicie mnie wciągnął ten serial (telewizyjny), o którym ci raz opowiadałem.


texto

Los primeros textos literarios en castellano datan del siglo XI (once).

Pierwsze teksty literackie w kastylijskim pochodzą z XI (jedenastego) wieku.

Este impreso no lleva ningún texto detrás.

Ten druczek nie ma żadnego tekstu na odwrocie.


tulle

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od tullir

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od tullir


torno

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od tornar


troika

war. troica


trias

zgodnie z reformą z 2010 roku wyraz ten jest jednosylabowy pod względem ortograficznym (samogłoski „ia” tworzą dwugłoskę), przez co nie powinien nosić akcentu graficznego; przed reformą była jednak dopuszczona pisownia z akcentem („triás”) dla osób kładących nacisk na artykulację rozziewu (m.in. w Hiszpanii i w większej części Ameryki Południowej)

2. os. lp (vos) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od triar(se)


tender

Le tendí la mano en señal de concordia.

Wyciągnąłem/ęłam do niego/niej rękę na znak zgody.

¿Quién ha tendido estas camisas?


tender

o osobie: skłaniać się, dążyć, zmierzać, mieć tendencję

Una asíntota es la recta a la que se aproxima una función cuando esta tiende a/al infinito.

Asymptotą jest prosta, do której się zbliża funkcja, gdy ta dąży do nieskończoności.

Esta sucesión numérica tiende asintóticamente a uno.

Ten ciąg liczbowy dąży asymptotycznie do jednego.

o rzeczach: wpadać (w określony kolor, cechę)


tinta

łac. tincta imiesłów bierny od łac. tingĕre → farbować


ser

czasownik „być” wyrażający cechy stałe (narodowość, zawód, psychiczne lub fizyczne cechy trwale związane z przedmiotem); porównaj z „estar”

Soy alemán.

Los plátanos maduros son amarillos.


ser

Los seres vivos se reproducen.


tigre

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki

Los tigres comen principalmente de noche.

Tygrysy jedzą głównie nocą. (z hiszpańskiej Wikipedii


tono

sygnał (w podniesionej słuchawce telefonu)

(malarstwo) ton, odcień, koloryt, tonacja


tono

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od tonar


tangente

daw. ims. czynny od hiszp. tangir < łac. tangens, tangentis

salirse por la tangente, irse por la tangente, escaparse por la tangente

por. secante → sieczny


tangente

por. secante → sieczna

zobacz też: arco • circunferencia • cuerda • diámetro • radio • secante • semicircunferencia • tangente

zobacz też: trigonometría • función trigonométrica • seno • coseno • tangente • cosecante • secante • cotangente

zobacz też: Hiszpański - Matematyka


salto

José disparó: el tigre rugió de nuevo tratando como de morderse el lomo, y de un salto volvió instantáneamente sobre Braulio.

José wystrzelił: tygrys zaryczał ponownie, jakby usiłując ugryźć się w grzbiet, i momentalnie jednym skokiem wrócił w kierunku Braulio.

Jorge Ricardo Isaacs Ferrer, María, (1866)


salto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od saltar


unir

Hay que unir estas dos piezas con pegamento.


unificar

Los árbitros de fútbol deben unificar los criterios de actuación en los casos de conducta antideportiva de los futbolistas.

Sędziowie piłkarscy powninni ujednolicić kryteria postępowania w przypadkach niesportowego zachowania się piłkarzy.


usura

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od usurar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od usurar


transistor

Este circuito está basado en transistores.

Los domingos siempre oigo los partidos de fútbol en mi transistor.

W niedziele zawsze słucham meczy piłkarskich na moim tranzystorze.


turismo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Motoryzacja


vestite

2. os. lp (vos) trybu rozkazującego (imperativo) od vestirse


vallar

(1) (2) łac. vallāris
(3.1) łac. vallāre


valide

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od validar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od validar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od validar


vinicultura

nie mylić z: viticultura


tomo

La nueva edición de esta enciclopedia consta de diez tomos.

Nowe wydanie tej encyklopedii składa się z dziesięciu tomów.


tomo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od tomar


valer

Este billete no vale para este tren.

¿Cuánto vale este coche?

Esta llave no vale para apretar esta tuerca.

Ten klucz nie nadaje się do dokręcenia tej śruby.


tutela

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od tutelar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od tutelar


testa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od testar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od testar


araba

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito imperfecto) trybu oznajmującego (indicativo) od arar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przeszłego prostego (pretérito imperfecto) trybu oznajmującego (indicativo) od arar


terreno

tantear el terreno, reconocer el terreno

Queremos vender este terreno aún este año.

Chcemy sprzedać ten teren jeszcze w tym roku.


sura

(1.1) arab. سورة (sūrah)
(1.2-3) łac. sura


tonsura

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od tonsurar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od tonsurar


vulnere

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od vulnerar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od vulnerar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od vulnerar


turba

(1.1) franc. tourbe < pragerm. *turba
(1.2) łac. turba


turba

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od turbar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od turbar


varice

forma „variz” jest używana w Hiszpanii, natomiast formy „varice” i „várice” (częściej spotykana) są przeważająco używane w Ameryce


turista

Este año muchos turistas visitarán Zakopane.

Tego roku wielu turystów zwiedzi Zakopane.


verificar

El sospechoso fue sometido a una prueba con el detector de mentiras a fin de verificar la veracidad de sus testimonios.

Podejrzany został poddany badaniu wykrywaczem kłamstw w celu zweryfikowania prawdziwości jego zeznań.


vocabulario

El francés influyó mucho en la ampliación del vocabulario español.

Język) francuski wpłynął w dużym stopniu na rozszerzenie słownictwa hiszpańskiego.


papa

(1.1) łac. papas < gr. πάππας (páppas)
(2.1) qu. papa

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Nicolas Lopez de Silanes WMFr-papa.wav


papa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od papar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od papar


volar

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-volar.wav

wylatywać w powietrze, wysadzać w powietrze


vosear

por. tutear → zwracać się do kogoś na „ty”, tykać

zwracać się do kogoś przez zaimek 2. os. „vos”; tykać (zob. uwagi)


verter

wylewać, rozlewać, przelewać, nalewać, wlewać

Vierte todo el contenido de la botella en el depósito de combustible lleno.

Przelej całą zawartość butelki do pełnego zbiornika paliwa.

wysypywać, rozsypywać, przesypywać, wsypać

La presente traducción certificada vierte al español solamente algunos fragmentos del documento original.

Niniejsze tłumaczenie poświadczone przekłada na hiszpański tylko niektóre fragmenty dokumentu oryginalnego.

Estos curas vierten ideas contrarias a la doctrina tradicional de la Iglesia.

Ci księża szerzą idee sprzeczne z tradycyjną doktryną Kościoła.


visitar

Tenemos que visitar Barcelona.

Hemos visitado la Expo 2008 de Zaragoza.

Zwiedziliśmy wystawę Expo 2008 w Saragossie.

Esta mañana me ha visitado el médico de urgencias.

Dzisiaj rano wizytował mnie lekarz pogotowia.


vico

(Álava) dołek (w ziemi, do dziecięcej gry w kulki)


veranda

z angielskiego Indii: verandah < z języka hindi: varandā


virtual

wirtualny, nierealny, możliwy, nierzeczywisty


verdura

Para cenar no como más que verduras.

liście, listowie (motywy w malarstwie lub tkactwie)


volante

łac. volans, volantis: imiesłów czynny od czasownika volar


universo

uniwersalny, powszechny, światowy, wszechświatowy


volver

Volví la hoja para ver la foto.

Przewróciłem/am kartkę, aby zobaczyć zdjęcie.


volver

Volvimos a casa de madrugada.


toro

(1.1-3) łac. taurus
(1.4-5) łac. torus ← gr. τόρος

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


violente

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od violentar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od violentar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od violentar


trio

zgodnie z reformą z 2010 roku wyraz ten jest jednosylabowy pod względem ortograficznym (samogłoski „io” tworzą dwugłoskę), przez co nie powinien nosić akcentu graficznego; przed reformą była jednak dopuszczona pisownia z akcentem („trió”) dla osób kładących nacisk na artykulację rozziewu (m.in. w Hiszpanii i w większej części Ameryki Południowej)

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od triar(se)


verme

czasownik ver + zaimek enklityczny (pronombre enclítico) me


victima

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od victimar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od victimar


vena

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Części ciała


vive

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od vivar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od vivar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od vivar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od vivir

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od vivir


turbina

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Technika


vite

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od vitar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od vitar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od vitar


veterinario

Estoy de camino al veterinario, porque el perro de mi vecina ha mordido a mi conejo amado.

Jestem w drodze do weterynarza, bo pies sąsiadki pogryzł mojego ukochanego królika.


azul

arab. لازورد

Mis pantalones son azules.


azul

arab. لازورد


vestir

La novia vestía una simple falda y una blusa de satén.

Panna młoda była ubrana w prostą spódniczkę i satynową bluzkę.

ubierać (kogoś), kupować (komuś) ubranie, szyć (komuś) ubranie

El mozo tiene ya treinta años, pero sigue viviendo con sus padres que lo visten, lo alimentan e incluso le pagan sus vicios.

Chłopak ma już trzydzieści lat, ale nadal mieszka z rodzicami, którzy ubierają go, żywią go a nawet opłacają mu jego zachcianki.

Durante las fiestas, los habitantes del pueblo vestían los balcones y las ventanas de sus casas con banderas y flores.

Podczas świąt mieszkańcy wioski przystrajali balkony i okna swych domów flagami i kwiatami.


vestir

Las italianas, en general, visten con mucha elegancia.

Włoszki na ogół ubierają się bardzo elegancko (z dużą elegancją).

(o ubraniu, materiale) zdobić, być twarzowym


virtuoso

Mi vecino es un virtuoso del piano.

Esta noche actuará un virtuoso del violín de fama mundial.

Tej nocy wystąpi światowej sławy wirtuoz skrzypiec.


vomitar

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-vomitar.wav

Cuando la chica vio a su gato aplastado en el asfalto, le dieron náuseas y vomitó allí mismo.

Kiedy dziewczyna zobaczyła swego kota zmiażdżonego na asfalcie, dostała mdłości i zwymiotowała na miejscu.


platine

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od platinar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od platinar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od platinar


vertebra

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od vertebrar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od vertebrar


verbo

verbo reflexivo (w niektórych kontekstach także: verbo recíproco, verbo pronominal)

zobacz też: categoría gramatical • sustantivo • adjetivo • verbo • pronombre • determinante • adverbio • preposición • conjunción • interjección

zobacz też: Hiszpański - Słownictwo gramatyczne


yak

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


voto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od votar


urna

El votante introduce personalmente el sobre con la papeleta de votación en la urna.

Głosujący wkłada osobiście kopertę z kartą do głosowania do urny.

Las urnas de los etruscos estaban hechas de barro cocido.

oszklona szkrzynka (do przechowywania i chronienia cennych przedmiotów)

El profesor me enseñó un raro ejemplar de mariposa que guardaba en una pequeña urna.

Profesor pokazał mi rzadki egzemplarz motyla, który przechowywał w małej oszklonej skrzynce.

rzymska miara pojemności równa 13,125 litrom


carbone

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od carbonar(se)

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od carbonar(se)

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od carbonar


veto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od vetar


vela

(1.1-7) hiszp. velar
(1.8-10) łac. vela, lm od velum

La vela se fue apagando poco a poco.

El capitán del barco ordenó izar las velas.


vela

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od velar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od velar


ji

zobacz też: alfa • beta • gamma • delta • épsilon • dseda • eta • zeta • iota • kappa • lambda • mi • ni • xi • ómicron • pi • ro • sigma • tau • ípsilon • fi • ji • psi • omega


ji

zwykle powtarzane wielokrotnie


azote

arab. Hiszp. assáwṭ < arab. أَلْ + سَوْطٌ (as-sauṭ) → bat, bicz


azote

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od azotar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od azotar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od azotar


a donde fueres, haz lo que vieres

inne wersje: a la tierra que fueres, haz lo que vieres • allí donde fueres, haz lo que vieres

dokądkolwiek pójdziesz, rób to, co zobaczysz; jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one


caras vemos, corazones no sabemos

nie szata zdobi człowieka; widzimy twarze, ale serc nie znamy


el hijo de la gata, ratones mata

el hijo de la cabra, de una hora a otra, bala

niedaleko pada jabłko od jabłoni; dziecko kocicy zabija myszy


antes que te cases, mira lo que haces

widziały gały, co brały; zanim weźmiesz ślub - spójrz, co robisz


beben agua en el mismo jarrito

znają się jak łyse konie; piją wodę z jednego kubka


a buen hambre no hay pan duro

na porządny głód nie ma zbyt twardego chleba; głód - najlepsza przyprawa, najlepszy kucharz to głód, na bezrybiu i rak ryba, głodnemu wszystko smakuje


cada quien tiene su manera de matar pulgas

co głowa, to rozum; każdy ma swój sposób na zabijanie pcheł


vulva

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Części ciała


place

3. os. lp czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od placer


secundo

nie mylić z: segundo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od secundar


armamento

uzbrojenie, rynsztunek, ekwipunek wojenny


deber

Me debes veinte euros.

Debemos ayudar a nuestros mayores.

Estos ejercicios debéis hacerlos para mañana.


deber

Es tu deber ayudar a tu mujer en las tareas de casa.

Twoim obowiązkiem jest pomagać żonie w pracach domowych.

¡Pepe! ¿Has hecho ya los deberes de mates?


detrimento

Tu actuación va en detrimento de mis intereses.

Twoje poczynania działają na szkodę moich interesów.


curte

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od curtir

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od curtir


acto

impuesto sobre actos jurídicos documentados


hindi

związany z językiem hindi, w języku hindi


ceder

Le cedí mi asiento a una señora mayor.

Odstąpiłem/am moje miejsce siedzące starszej pani.


ceder

El Gobierno no cedió ante las exigencias de los terroristas.


popular

El arte popular crea cosas maravillosas.

Este cantante es muy popular entre la juventud.

Ten piosenkarz jest bardzo popularny pośród młodzieży.

En este mercado encontrarás muchos artículos a precios populares.

Na tym targu znajdziesz dużo artykułów po przystępnych cenach.


ó

stara pisownia dzisiejszego o → lub, albo

Este chico puede tener 5 ó 6 años.


orare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od orar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od orar


pacificare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od pacificar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od pacificar


sana

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od sanar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od sanar


papiro

Cyperus papyrus L., papirus, cibora papirusowa


un

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-un.wav

Me he comprado un coche.


un

Este sello cuesta un euro y no dos.

Ten znaczek kosztuje jeden euro, a nie dwa.


zeta

zobacz też: a • be • ce • (che) • de • e • efe • ge • hache • i • jota • ka • ele • (elle) • eme • ene • eñe • o • pe • cu • erre / ere • ese • te • u • uve / ve • uve doble / ve doble • equis • i griega / ye • zeta

La zeta es la última letra del alfabeto español.

Zet jest ostatnią literą hiszpańskiego alfabetu.


lila

franc. lilas < franc. lilac < pers. نیلک (nilak) → niebieskawy lub pers. لیلج (lilaǧ) / pers. لیلنج (lilanǧ) / pers. لیلنگ (lilang) → indygowiec


lila

por. violeta • morado

zobacz też: Hiszpański - Kolory


arma

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Broń

ponieważ wyraz zaczyna się samogłoską „a” i akcent pada na pierwszą sylabę, w liczbie pojedynczej należy stosować rodzajniki rodzaju męskiego (el – określony; un – nieokreślony) zamiast żeńskiego; zobacz też: águila, arte, agua


arma

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od armar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od armar


me

forma słaba zaimka osobowego 1. os. lp (yo) w funkcji dopełnienia bliższego → mnie

Me vio con otro y pensó que le engañaba.

Widział mnie z innym i pomyślał, że go zdradzam.

forma słaba zaimka osobowego 1. os. lp (yo) w funkcji dopełnienia dalszego → mnie, mi

Dime qué te pasó.

forma słaba zaimka osobowego 1. os. lp (yo) w postaci zaimka zwrotnego → się

Últimamente me acuesto demasiado tarde.


arena

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-arena.wav

Andar por la arena en la playa es muy sano.

Chodzić po piasku na plaży jest bardzo zdrowo.


arena

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od arenar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od arenar


arte

zwyczajowo jest on rodzaju męskiego w lp i rodzaju żeńskiego w l.mn.; gdy odnosi się do zespołu norm i zasad, które należy przestrzegać, aby wykonać coś dobrze, jest rodzaju żeńskiego nawet w liczbie pojedynczej

Esta chica domina todas las técnicas del arte amatoria.

Ta dziewczyna ma opanowane wszystkie techniki sztuki miłosnej.


beba

w Ameryce, oprócz w wymienionych wyżej krajach, stosuje się formę bebe (lub bebé) do określenia niemowląt zarówno płci męskiej, jak i żeńskiej, podając odpowiedni rodzajnik: m: el bebe (lub el bebé), ż: la bebe (lub la bebé). W Hiszpanii nie uwzględnia się różnicy płci i stosuje się jedynie formę akcentowaną: el bebé (nie *la bebé).

(Argentyna, Honduras, Peru i Urugwaj) niemowlę (płci żeńskiej)


beba

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od beber

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od beber

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od beber


fi

zobacz też: alfa • beta • gamma • delta • épsilon • dseda • eta • zeta • iota • kappa • lambda • mi • ni • xi • ómicron • pi • ro • sigma • tau • ípsilon • fi • ji • psi • omega


vos

por. tú

odnosi się do podmiotu w lp (por. tú) lub w lm (por. vosotros • vosotras)


pretor

(1.1) łac. praetor, praetōris
(1.2) hiszp. prieto + -or

(przy połowach tuńczyka) czarne miejsce w wodzie pełne tuńczyków


hale

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od halar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od halar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od halar

podn. ha (forma osobowa czasownika haber) + zaimek enklityczny (pronombre enclítico) le


guerra

La Primera Guerra Mundial fue un conflicto armado a escala mundial desarrollado entre 1914 y 1918.

Pierwsza wojna światowa była konfliktem zbrojnym na skalę światową rozwijającym się (toczącym się) między 1914 a 1918. (z hiszpańskiej Wikipedii


salad

2. os. lm (vosotros/as) trybu rozkazującego (imperativo) od salar


uno

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-uno.wav


kappa

pisownia „cappa” jest niezalecana


ajo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ajar


boja

(1.1) katal. botja
(1.2-3) śr.łac. buccŭla


boja

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od bojar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od bojar


oro

no es oro todo lo que reluce, no todo lo que brilla es oro

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Pierwiastki chemiczne

por. dorado → złoty (kolor)

Los conquistadores españoles traían de las colonias americanas oro y plata.

Konkwistadorzy hiszpańscy przywozili z kolonii amerykańskich złoto i srebro.

Un rólex de oro con diamantes lucía en la muñeca de nuestro diputado.

Na nadgarstku naszego posła lśnił złoty roleks z diamentami.

Esta atleta ganó dos oros en los juegos olímpicos.

Ta lekkoatletka zdobyła dwa złote medale na igrzyskach olimpijskich.

jeden z czterech kolorów hiszpańskiej talii kart: oros


oro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od orar


sea

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ser

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ser

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od ser


jota

(1.3) daw. hiszp. xota < arab. Hiszp. *šáwta → skok < łac. saltāre → tańczyć

(Ameryka Południowa) rodzaj sandała skórzanego lub zrobionego z włókien roślinnych


chives

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od chivar


come

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od comer(se)

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od comer


mese

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od mesar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od mesar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od mesar


abitare

1. os. lp (yo) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od abitar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu przyszłego prostego (futuro simple) trybu łączącego (subjuntivo) od abitar


rice

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od rizar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od rizar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od rizar


ata

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od atar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od atar


pope

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od popar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od popar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od popar


asta

ponieważ wyraz zaczyna się samogłoską „a” i akcent pada na pierwszą sylabę, w liczbie pojedynczej należy stosować rodzajniki rodzaju męskiego (el – określony; un – nieokreślony) zamiast żeńskiego.


padre

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-padre.wav

¿Cómo se llama tu padre?


tea

Anoche bebimos mucha vodka, y cogí una tea de campeonato.

Wczoraj wieczorem wypiliśmy dużo wódki, i dostałem strasznego kaca.


RAM

Reacción Adversa a Medicamentos → NDL niepożądane działanie leku


anden

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od andar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od andar

3. os. lm (ellos/as, ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od andar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od andar


minuta

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od minutar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od minutar


mosca

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od moscar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od moscar


libro

Tengo muchos libros sobre órdenes militares en la Edad Media.

Mam dużo książek na temat zakonów rycerskich w średniowieczu.

Es un libro muy completo, aunque poco accesible para quienes no estén familiarizados con el tema.

To bardzo obszerna książka, chociaż mało przystępna dla osób mało zapoznanych z tematem.

Ordena esa pila de libros y colócalos en la estantería.

Uporządkuj ten stos książek i umieść je w biblioteczce.


libro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od librar


rue

zgodnie z reformą z 2010 roku wyraz ten jest jednosylabowy pod względem ortograficznym (samogłoski „ue” tworzą dwugłoskę), przez co nie powinien nosić akcentu graficznego; przed reformą była jednak dopuszczona pisownia z akcentem („rué”) dla osób kładących nacisk na artykulację rozziewu (m.in. w Hiszpanii i w większej części Ameryki Południowej)

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od ruar


albergo

hiszp. albergar < przypuszczalnie z goc. *haribaírgôn


albergo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od albergar


turco

arab. تُرْكِيٌّ (turkīy) → Turek < tur. Türk


cenit

forma równoważna i rzadko stosowana: cénit


elefante

łac. elĕphas, elephantis < gr. ἐλέφας (eléfas)

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki

En nuestro zoo hay un joven elefante.


minuto

zobacz też: segundo • minuto • hora • día • semana • mes • año

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kalendarz i czas

Llevo diez minutos llamando a la puerta y no contestan, así que supongo que o bien no hay nadie en casa, o bien me están ignorando por completo.

Od dziesięciu minut dzwonię i nikt się nie odzywa, więc przypuszczam, że albo nie ma nikogo w domu, albo mnie całkowicie ignorują.

El tren lleva veinte minutos de retraso.

El empate duró hasta el minuto final, cuando Rodríguez, de un tiro desde fuera del área, puso el sello a las aspiraciones de nuestro equipo de conquistar el campeonato de la liga.

Remis trwał aż do ostatniej minuty, kiedy to Rodriguez, strzałem spoza pola karnego przypieczętował aspiracje naszej drużyny do zdobycia mistrzostwa ligi.

Algunos nadadores pueden contener la respiración durante varios minutos.

Niektórzy pływacy potrafią wstrzymać oddech przez wiele minut.

Hemos guardado un minuto de silencio por las víctimas del terremoto.

Zachowaliśmy minutę ciszy dla ofiar trzęsienia ziemi.

Dame unos minutos más y estaré a punto para salir.

Daj mi jeszcze kilka minut i będę gotowy/a do wyjścia.


minuto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od minutar


viola

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Instrumenty muzyczne


viola

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od violar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od violar


porta

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od portar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od portar


madre

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-madre.wav

¿Cómo se llama tu madre?


una

forma żeńska rodzajnika nieokreślonego (un) → nie tłumaczy się


una

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od unir

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od unir

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od unir


abate

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od abatir

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od abatir


doma

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od domar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od domar


perle

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od perlar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od perlar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od perlar


pace

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od pacer

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od pacer


bebe

zob. uwagi w haśle beba


bebe

zob. uwagi w haśle beba

(oprócz w Argentynie, Hondurasie, Peru, Urugwaju) niemowlę (płci żeńskiej)


bebe

zob. uwagi w haśle beba

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od beber

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od beber


distancia

Mide la distancia entre esos dos puntos.

Zmierz odległość między tymi dwoma punktami.


basen

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od basar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od basar

3. os. lm (ellos/as, ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od basar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od basar


hui

zgodnie z reformą z 2010 roku wyraz ten jest jednosylabowy pod względem ortograficznym (samogłoski „ui” tworzą dwugłoskę), przez co nie powinien nosić akcentu graficznego; przed reformą była jednak dopuszczona pisownia z akcentem („huí”) dla osób kładących nacisk na artykulację rozziewu (m.in. w Hiszpanii i w większej części Ameryki Południowej)

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od huir

2. os. lp (vos) trybu rozkazującego (imperativo) od huir


domo

(w szklarstwie) zestaw dwóch szklanych płyt złączonych na podobieństwo spadów dachu


domo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od domar


futbol

Jest to forma stosowana w Meksyku i Ameryce Środkowej. W innych dialektach akcentuje się pierwszą sylabę: „fútbol”.

(Meksyk i Ameryka Centralna) futbol, piłka nożna


jama

(Kuba i Nikaragua) pokarm, pożywienie, żywność


jama

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od jamar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od jamar


general

Los participantes deben cumplir las reglas generales.

Uczestnicy muszą spełniać warunki (reguły, normy) ogólne.

El director general de la empresa tuvo que dimitir.

Dyrektor naczelny firmy musiał podać się do dymisji.


general

En el atentado, perdieron la vida varios soldados y un general.

W zamachu straciło życie kilku żołnierzy i jeden generał.


napad

2. os. lm (vosotros/as) trybu rozkazującego (imperativo) od napar


dolar

nie mylić z: doler → boleć

ociosywać, wygładzać (kamień lub drewno)


primer

Según la Biblia el primer hombre se llamaba Adán.

Według Biblii pierwszy człowiek nazywał się Adam.


Rumania

forma równoważna Rumanía jest najczęściej stosowaną w Hiszpanii, natomiast forma Rumania jest częściej stosowana w krajach Ameryki Łacińskiej.


remen

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od remar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od remar

3. os. lm (ellos/as, ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od remar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od remar


del

Los alumnos salen del colegio.

La mujer del profesor de matemáticas es maestra.

Żona profesora matematyki jest nauczycielką.

Hablábamos del teatro.

(przyimek + rodzajnik) zob. de + el; tłumaczy się zależnie od kontekstu: z, ze, , o


lie

zgodnie z reformą z 2010 roku wyraz ten jest jednosylabowy pod względem ortograficznym (samogłoski „ie” tworzą dwugłoskę), przez co nie powinien nosić akcentu graficznego; przed reformą była jednak dopuszczona pisownia z akcentem („lié”) dla osób kładących nacisk na artykulację rozziewu (m.in. w Hiszpanii i w większej części Ameryki Południowej)

1. os. lp (yo) czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) trybu oznajmującego (indicativo) od liar


les

forma słaba zaimka osobowego 3. os. lm (ellos, ellas, ustedes) w funkcji dopełnienia dalszego → im, ich, państwu

Envíales las invitaciones a la fiesta.

Les pedí que vinieran a la reunión.

Poprosiłem/am ich, aby przyszli na spotkanie.

¿Les puedo ayudar en algo?


palto

(Argentyna, Chile, Peru i Urugwaj) awokado, smaczliwka (drzewo)


pero

Estoy muy cansado, pero muy contento.

Jestem bardzo zmęczony, ale bardzo zadowolony.


pero

brak, defekt, usterka, wada, słaba strona

Este profesor siempre busca peros en todo lo que hago.

Ten profesor zawsze szuka wad we wszystkim, co robię.

rodzaj jabłoni dającej jako owoce jabłka w kształcie gruszki


pero

¡Pero si ese tío no sabe cuánto son dos y dos!

Przecież ten facet nie wie, ile jest dwa plus dwa!


más vale pájaro en mano que ciento volando

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu; więcej wart ptak w garści niż setka fruwających


más vale llegar a tiempo que en convidado

kto pierwszy, ten lepszy; lepiej przybyć o czasie niż na zaproszenie


a lo hecho, pecho

wypić piwo, którego się nawarzyło, kto wypił piwo, niechże pije i męty; stawać przodem ( piersią), do tego, co zrobione


en casa del herrero, cuchillo de palo

wersje alternatywne: en casa del herrero, cuchillo de madero, en casa del herrero, badil de madero, en casa del herrero, cuchillo mangorrero

szewc bez butów chodzi; w domu kowala drewniany nóż


el campo fértil, no descansado, tórnase estéril

nie samą pracą żyje człowiek; urodzajne pole, uprawiane bez przerwy, staje się jałowe


ahora que hay modo

kuj żelazo, póki gorące; teraz, kiedy jest sposób


comer frijoles y repetir pollo

pies, który dużo szczeka nie gryzie; zjadł fasolę, a odbiło mu się jakby zjadł kurczaka


testo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od testar


sos

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od ser


apostate

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od apostatar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od apostatar


sincero

Pienso que puedes fiarte de él: ha sido siempre muy sincero contigo.

Myślę, że możesz mu zaufać: zawsze był bardzo szczery w stosunku do ciebie.


sincero

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od sincerar


bicho malo nunca muere

złego i śmierć nie chce, złego to i pałką nie ubijesz; złe żyjątko nigdy nie umiera


Barbados

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Ameryki


Bosnia

Bosnia y Herzegovina, Bosnia-Herzegovina


Domingo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Imiona


actor

¿Cuál es tu actor favorito?

postać, bohater (dzieła literackiego, zdarzenia, faktu)

El Gobierno y los sindicatos han sido los actores principales del desarrollo del país.

Rząd i związki zawodowe były głównymi bohaterami rozwoju kraju.

El actor solicita el desahucio del inquilino.


seria

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od seriar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od seriar


libero

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od liberar(se)


Libra

zobacz też: Aries • Tauro • Géminis • Câncer • Leo • Virgo • Escorpión • Sagitario • Capricornio • Acuario • Piscis


Grecia

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Kraje Europy


Portugal

z łac. Portus Cale, pierwotnej nazwy miasta Porto


Nix

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Astronomia


tamboril

forma równoważna i rzadko stosowana to tamborín

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Instrumenty muzyczne


danza

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od danzar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od danzar


choco

(1) (2) prawdopodobnie od galicyjsko-portugalskiego chôco → pusty, próżny

(Chile) o osobach: kuternoga, jednonogi, bez jednej nogi, bez jednego ucha

(Chile) o zwierzętach: o kusym ogonie lub bez ogona


choco

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Broń

(Peru) rodzaj wełnistej, białowłosej małpy


choco

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od chocar


sapo

Los sapos comienzan su vida como renacuajos con su cuerpo similar a un pez.

Ropuchy rozpoczynają swoje życie jako kijanki o ciele podobnym do ryby.


pepe

melon (niedobry, niedojrzały jak ogórek)


sumar

He sumado estas cantidades, pero el resultado no coincide con la que has obtenido tú.

Zsumowałem/am wszystkie te ilości, ale wynik nie zgadza się z tym, który ty otrzymałeś/aś.

¿Cuánto suma lo que te adeudo?


topo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


topo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od topar(se)


carpa

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ryby


Malta

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Europy


sale

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od salar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od salar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od salar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od salir


chaman

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od chamar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od chamar


polvo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-polvo.wav

quitar, limpiar, sacar el polvo (lub desempolvar)

La casa estaba deshabitada y todos los muebles estaban cubiertos de una gruesa capa de polvo.

Dom był niezamieszkały i wszystkie meble były pokryte grubą warstwą kurzu.

Esta funda protege el móvil de los golpes y del polvo.

Ten futerał chroni komórkę od uderzeń i od kurzu.


graba

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od grabar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od grabar


bruno

(1) łac. prunum → śliwa (owoc) lub prunus → śliwa (drzewo)

(2) franc. brun < frankoński *brûn • por. ang. brown, niem. braun

rodzaj czarnej śliwy zbieranej w północnej Hiszpanii


Biblia

(1.1) łac. Biblia < gr. βιβλία → księgi < gr. βυβλίον → księga

Según la Biblia el primer hombre se llamaba Adán.


so

(1.1) forma ściągnięta od seó
(2.1) łac. sub

(uwydatnia cechy przymiotnika lub rzeczownika, który poprzedza) ach, to dopiero, ale, do kwadratu, patentowany

¡Eres un so tonto!

¡Qué haces, so burro!


lee

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od leer

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od leer


burro

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


treinta y uno

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Haylli-treinta y uno.wav

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Liczebniki


veintidós

liczba dwadzieścia dwa, numer dwadzieścia dwa


voz

Este cantante tiene una voz muy agradable.

Ten piosenkarz ma bardzo przyjemny głos.

Hay que corregir la definición de esta voz en el diccionario.

Należy poprawić definicję tego hasła w słowniku.

El uso de la voz pasiva es más frecuente en francés que en español.

Stosowanie strony biernej jest częstsze we francuskim niż w hiszpańskim.


dieciséis

Nací el dieciséis de febrero.


diecinueve

El número diecinueve pertenece al subconjunto de números primos.

Liczba dziewiętnaście należy do podzbioru liczb pierwszych.


cuatro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-cuatro.wav

zobacz też: Hiszpański - Liczebniki

Tengo cuatro hermanos y tres hermanas.


moras

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od morar


cien

sto, 100 gdy po nim następuje inny liczebnik, przyjmuje formę ciento, z wyjątkiem liczebnika mil - tysiąc.

Tiene cien años.

Pagaron cien mil euros.

Pagaron ciento dos euros.


falta

La falta de alimentos fue la consecuencia directa del terremoto.

Brak artykułów żywnościowych był bezpośrednim następstwem trzęsienia ziemi.

No has hecho ninguna falta en el dictado.

Nie zrobiłeś/aś żadnego błędu w dyktandzie.


falta

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od faltar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od faltar


primero

Es la primera vez que hago algo así.


primero

Primero me ayudas en la cocina y luego yo te ayudo con los deberes.

Najpierw pomożesz mi w kuchni, a potem ja ci pomogę w odrabianiu lekcji.


cuarto

Mi equipo ocupa cuarto lugar en la tabla.

Moja drużyna zajmuje czwarte miejsce w tabeli.


cuarto

Póngame un cuarto de tomates.

Son las ocho menos cuarto.

Mi cuarto está al lado de la cocina.

Hoy la luna está en el cuarto creciente.

Dzisiaj księżyc jest w pierwszej kwadrze.


séptimo

El domingo es el séptimo día de la semana.


Moldavia

Królewska Akademia Hiszpańska nie zaleca używania formy „Moldova” w języku hiszpańskim

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Kraje Europy


diez

w szkolnej skali ocen, liczącej od zera do dziesięciu, dziesiątka to ocena celująca


mujer

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-mujer.wav

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Podstawowe rzeczowniki


trece

estarse en sus trece, mantenerse en sus trece, seguir en sus


cuarenta

Es un hombre de unos cuarenta años.


dada

forma żeńska imiesłowu biernego (participio) od dar


pa

Oye como va mi ritmo, // bueno pa gozar mulata.

Słuchaj jak idzie mój rytm // dobry aby ucieszyć (moją) mulatkę.

¡Oye como va! Mi ritmo // bueno pa gozar, mulata.

Siema! Moja muza // (jest) dobra żeby się zabawić, laleczko.


búho

Los búhos se encuentran en todo el mundo, excepto en la Antártica, la mayor parte de Groenlandia y en algunas islas remotas.

Puchacze spotyka się na całym świecie z wyjątkiem Antarktyki, większej części Grenlandii i innych odległych wysp.


segundo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Liczebniki

Me quedé segundo en la maratón.


segundo

Dentro de diez segundos esa bomba estallará.

¿Qué tienen hoy de segundo?


mean

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mear

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od mear


Unión Europea

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Europy


cinco

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-cinco.wav

Cinco más dos son siete.

Este filósofo nació en el año cinco a. J. C.

Ten filozof urodził się w piątym roku p.n.e.


cinco

w szkolnej skali ocen, liczącej od zera do dziesięciu, piątka to ocena dostateczna

El cinco es mi número de la suerte.

Una baraja de póquer tiene cuatro cincos.

Este alumno saca solamente cincos porque no se esfuerza nada.

Ten uczeń uzyskuje tylko trójki, bo wcale się nie stara.


diccionario

Necesito un diccionario de español-polaco.


metan

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od meter

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od meter

3. os. lm (ellos/as, ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od meter

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od meter


ka

zobacz też: a • be • ce • (che) • de • e • efe • ge • hache • i • jota • ka • ele • (elle) • eme • ene • eñe • o • pe • cu • erre / ere • ese • te • u • uve / ve • uve doble / ve doble • equis • i griega / ye • zeta


palma

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Części ciała


palma

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od palmar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od palmar


leche

tener la leche en los labios / estar con la leche en los labios


Alemania

Hoy Alemania es el motor económico de Europa.


quinto

Pónganos dos quintos, por favor.


quinto

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od quintar


cerveza

od celtycko-łacińskiego słowa cerevisĭa; porównaj staroirlandzki cuirm lub gaelski cwrw.

El camarero trajo la cerveza.


dos

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-dos.wav

Tengo dos hijos: una chica y un chico.

Mam dwoje dzieci: dziewczynkę i chłopca.

Mi cumpleaños es el dos de mayo.


dos

Una baraja tiene cuatro doses.


otoño

El otoño es una de las cuatro estaciones de las zonas templadas.

Jesień jest jedną z pór roku stref umiarkowanych.


ATS

ayudante técnico sanitario → pielęgniarz dyplomowany, pielęgniarka dyplomowana


gato

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki

Mi gato no sabe cazar ratones.

No pude cambiar la rueda porque me dejé el gato en casa.

Nie mogłem/am zmienić koła, bo zapomniałem/am podnośnik w domu.


basa

zobacz też: basa • fuste • capitel


basa

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od basar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od basar


mi

(1.1) apokopa od mío
(2.1) por. fa
(3.1) gr. μῦ (mi)

mimo że jest jednosylabowa, forma „mí” zaimka osobowego „yo” (ja) nosi akcent graficzny (tilde diacrítica), aby nie mylić jej z wyrazem „mi”

(forma nieakcentowana / słaba) mój, moja, moje, swój, swoja, swoje

Mi segundo hijo se llama Juan.

Mój drugi syn nazywa się/ma na imię Jan.

¿Dónde has puesto mi móvil?

No hay necesidad de discutir más: yo ya he dejado clara mi opinión al respecto.

Nie ma potrzeby dalszej dyskusji: ja już jasno wyraziłem/am swoje zdanie na ten temat.


mi

zobacz też: do • re • mi • fa • sol • la • si


mi

zobacz też: alfa • beta • gamma • delta • épsilon • dseda • eta • zeta • iota • kappa • lambda • mi • ni • xi • ómicron • pi • ro • sigma • tau • ípsilon • fi • ji • psi • omega


palabra

Estas dos palabras son préstamos del inglés.

Te dwa słowa to zapożyczenia z angielskiego.


sala

En esta sala se exponen dos pinturas de Picasso.

W tej sali są wystawione dwa obrazy Picasso.


sala

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od salar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od salar


Liechtenstein

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Kraje Europy


mensaje

Voy a enviarle un mensaje.


perro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-perro.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Nicolas Lopez de Silanes WMFr-perro.wav

como el perro y el gato, como perros y gatos

to najstarsze znane i udokumentowane słowo w języku kastylijskim

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki

Un perro ocupado es un perro feliz, que no se aburre ni se siente solo.

Pies zajęty (czymś) to pies szczęśliwy, który nie nudzi się i nie czuje się samotny. (z internetu


perro

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki

¡Pero qué perro eres!


trabajo

¿Me ayudas en el trabajo?

Mi padre iba al trabajo en metro, porque no tenía coche.

Mój ojciec jeździł do pracy metrem, ponieważ nie miał samochodu.


trabajo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od trabajar


prestar

¿Me prestaste un CD?


cerrar

Cerré los ojos.


llave

Cierra con llave.

(w niektórych instrumentach muzycznych) klapa, tłok


mañana

no dejes para mañana lo que puedas hacer hoy

Te llamo por la mañana.


mañana

La tarea de imaginar el mañana resulta bastante difícil.

Zadanie wyobrażenia sobie jutra okazuje się dość trudne.


mañana

Mañana voy a Varsovia.


temple

Para conseguir el temple de estos aceros hay que calentarlos a una temperatura que oscila entre los 800º y 1000º.

Aby osiągnąć zahartowanie tych stali, należy podgrzać je do temperatury oscylującej między 800º a 1000º.

Mi padre es una persona de muy buen temple.

Ojciec mój to osoba o bardzo dobrym usposobieniu.

Hoy estoy de mal temple.

La pintura al temple es una técnica pictórica que tuvo su auge en el arte de la Edad Media.

Tempera to technika malarska, która miała swój moment szczytowy w sztuce średniowiecza.


ojo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-ojo.wav

przysłowie: el ojo del amo engorda al caballo

ojos que no ven, corazón que no siente

czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal

¡Esos ojos negros que me miran!


vaca

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


brazo

Me rompí el brazo al caerme de la escalera.

Złamałem/am sobie ramię, kiedy spadłem/am z drabiny.


abierto

Ten los ojos bien abiertos, que el enemigo no duerme.

Miej oczy dobrze otwarte, bo nieprzyjaciel nie śpi.

Mi padre es una persona muy abierta a las nuevas tendencias musicales.

Ojciec mój jest osobą bardzo otwartą na nowe trendy w muzyce.


abrir

Abre los ojos.


borde

Vive cerca del borde del mar.


borde

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od bordar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od bordar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od bordar


espacio

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od espaciar


ayudar

ayúdate, y el cielo te ayudará

pracuj, nieboże, a Bóg ci dopomoże lub Bóg pomaga tym, co sami sobie pomagają

un grano no hace granero, pero ayuda al compañero

ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka

w niektórych dialektach zachowała się łacińska, nieprzechodnia konstrukcja z celownikiem (le ayudé zamiast lo / la ayudé)

— ¿Me ayudas en el trabajo? — Lo siento, ahora no puedo ayudarte.

— Pomożesz mi w pracy? — Przykro mi, teraz nie mogę ci pomóc.

Mi declaración me comprometía de alguna manera a ayudar a esa pobre gente.

Moja deklaracja zobowiązywała mnie w w pewnym sensie do udzielenia pomocy tym biednym ludziom.

Primero me ayudas en la cocina y luego yo te ayudaré con los deberes.

Najpierw pomożesz mi w kuchni, a potem ja ci pomogę w odrabianiu lekcji.

En todas las culturas existe una serie de gestos que nos ayudan a comunicarnos y tienen a menudo un carácter universal.

We wszystkich kulturach istnieje seria gestów, które pomagają nam komunikować się i mają często charakter uniwersalny.

La/le ayudé a llevar la compra y ella respondió dándome una propina.

Pomogłem/am jej zanieść zakupy, a ona odwdzięczyła się dając mi napiwek.

Podemos ayudarle/ayudarlo/la con la elección de los muebles para su casa.

Możemy panu/pani pomóc w wyborze mebli do pana/pani mieszkania.

El mejor amigo puede ayudarte en los momentos más difíciles de tu vida.

Najlepszy przyjaciel może pomóc ci w najtrudniejszych chwilach twojego życia.

La grabación de la cámara de seguridad del banco no ayudó a identificar al atracador que se cubría la cara con un pasamontañas.

Nagranie z kamery bezpieczeństwa banku nie pomogło w zidentyfikowaniu rabusia, który krył twarz pod kominiarką.


estar

czasownik „być” wyrażający cechy zmienne; porównaj z „ser”

Yo estoy bien, gracias. ¿Y tú?

Hoy estoy cansada.

Correos está detrás de la iglesia.


con

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-con.wav

¡Sírvame un café con leche, por favor!

Lo he cortado con este cuchillo.


tomate

Lycopersicon esculentum, pomidor (roślina)

¿Cuánto cuesta un kilogramo de tomates?


collar

łac. collāre → okowy na szyję (nakładane niewolnikom), obroża, utworzone od łac. collum → szyja

La primera dama llevaba un collar de perlas que combinaba bien con su vestido.

Pierwsza dama miała na sobie naszyjnik z pereł, który dobrze pasował do jej sukni.


oven

3. os. lm (ellos/as, ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ovar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od ovar

3. os. lm (ellos/as, ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od ovar

(Ameryka, Kanary i zach. Andaluzja) 2. os. lm (ustedes) trybu rozkazującego (imperativo) od ovar


duda

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od dudar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od dudar


quien quita lo que da, al infierno va

kto daje i odbiera, ten się w piekle poniewiera; kto odbiera to, co daje, ten idzie do piekła


ríe bien el que ríe el último

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni; dobrze się śmieje ten, kto się śmieje ostatni


co możesz zrobić dziś, nie odkładaj na jutro


la mentira no tiene pies

kłamstwo ma krótkie nogi; kłamstwo nie ma nóg


pena

El homicidio involuntario suele ser castigado con penas menores.

Nieumyślne spowodowanie śmierci jest zazwyczaj zagrożone niższym wymiarem kary.

El juez no lo condenó a la pena de cárcel en consideración a su avanzada edad.

Sędzia nie skazał go na karę więzienia z uwagi na jego podeszły wiek.

El fallecimiento de nuestro padre nos causó una gran pena.

Zgon naszego ojca sprawił nam wielki ból.

Conseguir este trabajo me costó muchas penas.

Zdobycie tej pracy kosztowało mnie wiele trudu.


pena

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od penar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od penar


no hay mal que por bien no venga

nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło


San Marino

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Kraje Europy


hermana

¡Hola, hermana! ¿Qué tal?


oreja

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-oreja.wav

Llevo un pendiente en la oreja derecha.

Tienes muy mala oreja.


muñeca

Un rólex de oro con diamantes lucía en la muñeca de nuestro diputado.

Na nadgarstku naszego posła lśnił złoty roleks z diamentami.

De pequeño, Pablito prefería jugar con las muñecas de su hermana.

W dziecięcych latach, Pawełek wolał bawić się lalkami swej siostry.


cuello

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-cuello.wav

¿¡Y esas manchas de carmín en tu cuello!?

Hay que planchar mejor el cuello de esta camisa.

Trzeba lepiej wyprasować kołnierzyk tej koszuli.

El cuello de esta botella es muy estrecho.


entierro

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od enterrar

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od entierrar


hueso

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-hueso.wav

No le doy huesos a mi perro.

Ten cuidado, quita el hueso de este albaricoque.


ceja

w instrumentach strunowych kobyłka, prożek


buscar

buscarle tres pies al gato/buscarle cinco pies al gato

¿Qué buscas?


nieto

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Rodzina


plante

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od plantar

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od plantar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od plantar


camello

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


cerdo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki

El cerdo se encuentra en casi todo el mundo.

Świnie spotyka się prawie na całym świecie.


cuerno

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-cuerno.wav


cochino

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


caballo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki

El caballo es el animal más bello del mundo.

Koń to najpiękniejsze zwierzę na świecie.


cochinillo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


hígado

(1.1) łac. iecur ficatum → żywiony figami

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-hígado.wav


pierna

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-pierna.wav


ciervo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki

Los ciervos tienen patas delgadas, pezuñas partidas en dos y largos cuellos.

Jelenie mają szczupłe nogi, kopyta podzielone na dwie części i długie szyje.


nariz

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-nariz.wav

Al caerme de la bicicleta, me rompí la nariz.

Gdy spadłem/am z roweru, złamałem/am sobie nos.

Este inspector tiene buena nariz para detectar los negocios sucios.

Ten inspektor ma dobry węch, aby wykryć brudne interesy.


soga

estar con la soga a la garganta, estar con la soga al cuello

(przysłowie) no hay que mentar la soga en casa del ahorcado

en casa del ahorcado, no hay que mentar la soga

no se debe mentar la soga en casa del ahorcado

w domu powieszonego nie mówi się o sznurze


soga

cwaniak, spryciarz (taki, który może dużo przecierpieć, aby dopiąć swego)


ciudad

Yo vivo en el centro de la ciudad.


estudiante

dawny imiesłów czynny od czasownika estudiar

Soy estudiante de derecho.


chisme

No hagas caso a los chismes que cuentan de ella.

Nie bierz pod uwagę plotek, które o niej opowiadają.

¿Cómo funciona este chisme?


pasajero

La que sufrimos ahora es una crisis pasajera: eso al menos dicen los entendidos en la materia.

Kryzys, który znosimy obecnie, jest przejściowy: przynajmniej tak mówią znawcy tematu.


oveja

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


pollo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Rodrigo5260-pollo (with yeísmo).wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Rodrigo5260-pollo (without yeísmo).wav


mierda

¿Y eso lo llamas coche? ¡Es pura mierda!

I ty to nazywasz samochodem? To zwykłe gówno!

Debajo de su cama había un montón de mierda.

Ayer, celebrando la despedida de soltero de Juan, cogimos una buena mierda.

Wczoraj, świętując wieczór kawalerski Jana, dobrze się uchlaliśmy.


mierda

w odniesieniu do osób matoł, chuj, skurwysyn


bailar

p.łac. ballāre < gr. πάλλειν (pállein) → tańczyć

¿Quieres bailar conmigo?


cabeza

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-cabeza.wav

Mi amigo perdió la cabeza por culpa de esa chica.

Mój przyjaciel stracił głowę z powodu tej dziewczyny.


codo

Me duele el codo.


ciruela

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Nicolas Lopez de Silanes WMFr-ciruela.wav


hermano

por. hermanastro

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Rodzina


hermano

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od hermanar


la

por. una

rodzajnik żeński „la” bezpośrednio przed rzeczownikami zaczynającymi się od akcentowanej samogłoski /a/ (w piśmie a- lub ha-) przybiera formę „el”, z wyjątkiem następujących przypadków:
:# przed nazwami liter „a”, „hache”, „alfa”: la hache, la alfa
:# przed imionami żeńskimi, kiedy używa się rodzajnika: la Ana que conocemos
:# przed skrótowcami rodzaju żeńskiego; la APA
:# przed rzeczownikami oznaczającymi osoby różnej płci, lecz mających tylko jedną końcówkę dla obu rodzajów: la árabe
:# również przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego niedawno wcielonymi do języka, nawet gdy mają one różne końcówki: la árbitra
:# przed toponimami rodzaju żeńskiego uzus waha się:
:#* przed nazwami kontynentów przeważnie stosuje się formę „el”: el África
:#* przed nazwami miast i krajów zachowuje się przeważnie formę „la”: La Haya

forma żeńska rodzajnika określonego (el) → nie tłumaczy się

Nos gustan las manzanas.


la

forma słaba zaimka osobowego 3. os. ż lp (ella) w funkcji dopełnienia bliższego → ją, jej

— ¿La conoces? — No, no la conozco.


jeta

Mira la jeta de este tío. ¡En mi vida he visto nada más feo!

Popatrz na mordę tego faceta: w życiu nie widziałem niczego brzydszego!

En este bar sirven de tapa jeta frita.

W tym barze podają jako zakąskę smażony nos świński.

Le dio un puñetazo en toda la jeta

Tuvo la jeta de pedirme que le prestara dinero.

Miał czelność prosić mnie, żeby pożyczyć mu pieniądze.

jako rzeczownik może odpowiadać przymiotnikowi bezczelny

¡Sois unos jetas!


frente

Los obreros se ganan el pan con el sudor de la frente.

Robotnicy zarabiają na chleb w pocie czoła.


frente

Gracias a esta victoria, nuestro equipo ha dado un paso al frente

Dzięki temu zwycięstwu nasza drużyna zrobiła krok w przód.

Su abuelo murió en el frente durante la guerra.

Jego dziadek zginął na froncie podczas wojny.


conejo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


casado

przymiotnik może odnosić się zarówno do mężczyzn, jak i do kobiet, przybierając różne tłumaczenia w zależności od rodzaju: casado – żonaty, ale casada – zamężna

Estoy casado y tengo dos hijos.


casado

imiesłów bierny (participio) od casar(se)


cepillo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od cepillar


nieta

La nieta se parecía más a su abuela que a su madre.

Wnuczka była bardziej podobna do swej babci niż do matki.


trucha

Las truchas se encuentran normalmente en aguas frías y limpias de ríos y lagos

Pstrągi spotyka się zwykle w wodach zimnych i czystych rzek i jezior. (z hiszpańskiej Wikipedii


forja

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od forjar

2. os. lp (tú) trybu rozkazującego (imperativo) od forjar


camarero

(1.1-4) łac. camararĭus lub łac. camerarĭus

Este camarero es muy eficiente: en un abrir y cerrar de ojos nos sirvió la comida.

Ten kelner jest bardzo skuteczny: w mgnieniu oka podał nam obiad.


abuela

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Rodzina

Mi abuela tiene pocos nietos.


reno

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


pecado

Es injusto que los hijos paguen por los pecados de sus padres.

To niesprawiedliwe, aby dzieci pokutowały za grzechy swoich rodziców.


derecho

Soy estudiante de derecho.


taza

Te invito a (tomar) una taza de café.

Me gusta hacer crucigramas sentado en la taza del baño.

Lubię rozwiązywać krzyżówki siedząc na muszli klozetowej.


erizo

por. puercoespín → jeżozwierz

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


erizo

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od erizar(se)


abeja

Tuve que ir a urgencias porque me picó una abeja.

Musiałem/am pojechać na pogotowie, bo ukąsiła mnie pszczoła.


hormiga

Las hormigas viven en comunidades y se comunican mediante señales químicas.

Mrówki żyją we wspólnotach i porozumiewają się za pomocą sygnałów chemicznych.


calle

Mi casa está en la calle Żeromskiego número cinco.

Mój dom znajduje się na ulicy Żeromskiego numer pięć.

El vagabundo deambulaba cada noche por las calles en busca de cobijo.

Każdej nocy włóczęga błąkał się ulicami w poszukiwaniu schronienia.

Al final de esta calle está la librería más grande de nuestra ciudad.

Na końcu tej ulicy znajduje się największa księgarnia w naszym mieście.

Salid a jugar a la calle.

Nuestro equipo de relevos va a correr por la calle número dos.

Nasza sztafeta będzie biegła po torze numer dwa.


calle

1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od callar

2. os. lp (tú) czasu teraźniejszego (presente) trybu łączącego (subjuntivo) od callar

3. os. lp (usted) trybu rozkazującego (imperativo) od callar


cebolla

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Rodrigo5260-cebolla (with yeísmo).wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Rodrigo5260-cebolla (without yeísmo).wav


remolacha

wł. ramolaccio < łac. armoracĭum < z języka galów are more → blisko morza, czyli rzodkiew rosnąca blisko morza


número

zobacz też: número natural • número entero • número racional • número irracional • número real • número imaginario • número complejo

zobacz też: número binario • número octal • número decimal • número hexadecimal

zobacz też: Hiszpański - Matematyka

zobacz też: Hiszpański - Słownictwo gramatyczne

El número de descontentos crece cada vez más.

Liczba niezadowolonych rośnie coraz bardziej.

¿En qué número vive Miguel?


cordero

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki

jagnię, baranek (do roku życia), (mięso z jagniąt)

En Aragón se come mucho cordero.

Su mujer llevaba un abrigo de cordero caracul

Jego żona była ubrana w płaszcz z baranka karakułowego (= karakuły).

baranek, owieczka (człowiek o łagodnym usposobieniu)

De mi jefe, unos dicen que es un cordero, y otros que es un lobo

O moim szefie jedni mówią, że jest jak owieczka, a inni, że jest wilkiem.


trabajar

prarom. *tripaliāre, utworzone od p.łac. tripalĭum

Trabajo en una empresa de Cracovia.


dedo

dedo corazón/dedo del corazón/dedo cordial/dedo de en medio

dedo índice/dedo mostrador/dedo saludador

Perdí dos dedos de la mano derecha en un accidente de trabajo.

Straciłem/am dwa palce prawej ręki w wypadku przy pracy.


pimiento

zobacz też: Hiszpański - Jedzenie

Añade unos pimientos verdes a la ensalada.

Dodaj trochę zielonej papryki do sałaty.


potro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Leire Uranga Celaya-potro.wav

a mało daje: charakteryzuje osobę nie dotrzymującą swych obietnich

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


pepino

No compres ese coche: no vale un pepino.

Nie kupuj tego samochodu: on jest nic nie wart.


vivir

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-vivir.wav

Vivo de mis ahorros

Mis padres viven en París.


vale

(2.1) łac. vale → miej się dobrze < tryb rozkazujący czasownika łac. valēre → być zdrowym

Puedes canjear este vale por una entrada de cine.

Możesz wymienić ten bon na bilet do kina.


vale

— ¿Puedo ir al cine con mi amigo? — Vale, pero que estés de vuelta en casa antes de las diez.

Mogę iść do kina z kolegą? - Dobrze, ale żebyś wrócił/a do domu przed dziesiątą.


vale

3. os. lp (él, ella, usted) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od valer


zorro

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki

Su mujer llevaba un zorro plateado colgando de los hombros.

Jego żona nosiła srebrnego lisa zawieszonego na ramionach.


martillo

p.łac. martellus < łac. martulus, marculus


empresa

Trabajo en una empresa de Cracovia.


soldado

Los soldados del segundo batallón formaron en el patio del cuartel.

Żołnierze drugiego batalionu stanęli w szeregu na dziedzińcu koszar.

Durante la marcha, los soldados llevan el fusil al hombro.

Podczas marszu żołnierze noszą karabin na ramieniu.

Los soldados marchaban en columna de a dos.

Żołnierze maszerowali w kolumnie dwójkowej.

El oficial abofeteó al soldado delante de toda la compañía.

Oficer spoliczkował żołnierza przed całą kompanią.

Los soldados volvían al cuartel cantando.


entrada

En la entrada del ministerio había dos policías que registraban a todo el mundo.

Przy wejściu do ministerstwa było dwóch policjantów, którzy wszystkich rewidowali.

La entrada de las tropas enemigas en la ciudad fue presenciada por muy pocos habitantes.

Wkroczenie wojsk nieprzyjacielskich do miasta było śledzone przez nielicznych mieszkańców.

Ya no hay entradas para el concierto.


entrada

forma żeńska imiesłowu biernego (participio) od entrar


carnero

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


cabello

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-cabello.wav


gallina

Tengo cinco gallinas y un gallo.


gallina

tchórz, trusia, osoba mająca zajęcze serce

Juan es un gallina.


fruta

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-fruta.wav

Las frutas son buenas para el cuerpo.


grillo

(1.1) łac. gryllus
(1.2) łac. gallellus → pączek, kiełek


vecino

Mi vecino toca la trompeta todo el día.


vacuna

La nueva vacuna contra la varicela es segura y efectiva.

Nowa szczepionka przeciwko wietrznej ospie wietrznej jest bezpieczna i efektywna.


toalla

¡Sécate las manos con una toalla limpia!


globo

Hemos traído muchos globos para la fiesta de cumpleaños de mi sobrino.

Przynieśliśmy dużo balonów na przyjęcie urodzinowe mojego siostrzeńca.

Me da miedo volar tanto en avión como en globo.

Boję się latać zarówno samolotem, jak i balonem.

El globo terráqueo representa a escala los océanos y continentes de la Tierra.

Globus w skali przedstawia oceany i kontynenty Ziemi.

En una viñeta de cómic, los diálogos se encuentran encerrados en globos.

W komiksach dialogi bohaterów znajdują się zamknięte w dymkach.

lob, przerzucenie piłki nad przeciwnikiem

El tenista ha ganado el punto lanzando un globo sobre su contrincante.

Tenisista zdobył punkt przerzucając piłkę nad przeciwnikiem.


ganso

goc. *𐌲𐌰𐌽𐍃 (*gans); por. swn. gans, st.ang. gōs


cesto

rękawica bokserska używana w starożytności