mayo

duń. mayonnaise < franc. mayonnaise < od nazwy własnej miejscowości Mahon

Hjemmelavet mayo uden æg er overraskende let at tilberede og smager langt bedre end den købte.

Domowej roboty bezjajeczny majonez jest zaskakująco łatwy w przygotowaniu i smakuje znacznie lepiej niż zakupiony.


kost

Imidlertid viser resultater fra den nationale undersøgelse af danskernes kost og fysiske aktivitet, at kartoflen er en væsentlig del af den danske madkultur.

Wyniki krajowego badania diety i aktywności fizycznej Duńczyków wykazują jednak, że ziemniak jest istotną częścią duńskiej kultury kulinarnej.

Inge Tetens et al.: Evidensgrundlaget for danske råd om kost og fysisk aktivitet (da). Fødevareinstitut, Danmarks Tekniske Universitet, 2013-09. [dostęp 2021-11-05].

En kost med et tilstrækkeligt indhold af vitamin D og calcium reducerer risiko for osteoporotiske brud hos personer ældre end 50-60 år.

Dieta z wystarczającą zawartością witaminy D i wapnia zmniejsza ryzyko złamań osteoporotycznych u osób w wieku powyżej 50-60 lat.


melon

(1.1) niem. Melone < łac. melo < gr. μηλοπέπων


ost

Han spiste fire stykker med ost.


pastinak

Helle kan ikke skelne mellem pastinak og persillerod.

nie potrafi odróżnić pasternaku od pietruszki.


ret

Dagens ret var thailandsk suppe med kokosmælk og tofu.

Daniem dnia była tajska zupa z mlekiem kokosowym i tofu.

Sambal, en sammensætning af chili og krydderier, bruges i mange asiatiske og indiske retter.

Sambal, mieszanka chili i przypraw, jest używany w wielu potrawach azjatyckich i indyjskich.


øl

Alle med interesse for godt øl bør være medlem af "Danske Ølentusiaster".

Wszyscy lubiący dobre piwo powinni być członkami „Duńskich Entuzjastów Piwa”.


pasta

Velsmagende glutenfri kikærtepasta med et højt indhold af protein og fibre er et rigtigt godt alternativ til den traditionelle hvedepasta.

Smaczny bezglutenowy makaron z ciecierzycy z wysoką zawartością białka i błonnika jest naprawdę dobrą alternatywą dla tradycyjnego makaronu pszennego.


rød

czerwony (o mięsie: zawierający dużo krwi)


ris

Traditionelt spiser mange kinesere ris.

En kødfri paella laves af ris og masser af sunde, farverige grøntsager.

Bezmięsną paellę robi się z ryżu i mnóstwa zdrowych, kolorowych warzyw.

Prøv at tilsætte en bouillonterning, når du koger ris… så bliver smagen meget rigere.

Spróbuj dodać kostkę rosołową, gdy gotujesz ryż… smak stanie się wówczas znacznie bogatszy.


æble

æbler af guld i skåle af sølv er ord, som tales i rette tid

Æbler smager godt.


vodka

Vores lærerinde drikker vodka mellem timerne og aner ikke, at vi godt ved det.

Nasza nauczycielka pije wódkę między lekcjami i nie zdaje sobie sprawy, że my o tym dobrze wiemy.


sten

det er slemt at støde sig to gange på den samme sten


banan

En abe spiser bananer.


brød

man skal ikke slå større brød op, end man kan bage

Hvis folket ikke har brød, kan det jo spise kager.

Jeśli lud nie ma chleba, może jeść ciastka.

Før i tiden var byg den mest almindelige kornsort at bage brød af her i Europa.

Niegdyś jęczmień był najpopularniejszym zbożem używanym do pieczenia chleba w Europie.


rom

Hun blander altid rom og cola.


tomat

Laks med porre, tomat og basilikum – så er der næsten garanti for succes.

Łosoś z porami, pomidorami i bazylią – to prawie gwarancja sukcesu.

V. Lehn: Braiserede porrer med tomater og laks (da). Sæson. [dostęp 2019-11-12].


bajer

Vil du hente mig en bajer fra køleskabet?


mælk

Plantedrikke som havremælk og sojamælk belaster klimaet mindre end mælk fra køer.

Napoje roślinne, takie jak mleko owsiane i mleko sojowe, obciążają klimat mniej niż mleko od krowy.

Lars Nøhr Andresen: Plantedrik er mere klimavenlig end mælk (da). Forbrugerrådet »Tænk«, 2020-03-16. [dostęp 2020-11-08].

napój roślinny przypominający mleko krowie


champignon

En aromatisk svamperisotto med champignon og grønne ærter ser både godt ud og smager rigtig lækkert.

Aromatyczne grzybowe risotto z pieczarkami i zielonym groszkiem zarówno dobrze wygląda, jak i smakuje naprawdę pysznie.


kød

Emil er veganer, dvs. (at) han hverken spiser kød eller mælkeprodukter.

Emil jest weganinem, tzn. nie jada mięsa ani nabiału.

Test af hakket oksekød viser, (at) fem ud af ni supermarkeder sælger bakteriefyldt og småfordærvet kød.

Badanie mielonej wołowiny wykazuje, że pięć z dziewięciu supermarketów sprzedaje nadpsute, pełne bakterii mięso.

/ritzau/: Fordærvet oksekød i kølediske (da). Berlingske, 2008-07-15. [dostęp 2020-06-25].

I kødindustrien anvendes mikrobølger (MW) i hovedsagen til optøning af kødblokke.

W przemyśle mięsnym mikrofale (MW) są stosowane przede wszystkim do rozmrażania bloków mięsnych.

Kan der spares noget ved forvarmning med mikrobølger? (da). Teknilogisk Institut. [dostęp 2024-02-19].


pære

Kagen lugter af pære.


kirsebær

ˈkiɐ̯səˌbæɐ̯

Hæld dejen i formen og anbring et kirsebær på toppen.

Wlej ciasto do formy, a na górze połóż wisienkę.


kål

Kål indeholder få kalorier, til gengæld har den mange næringsstoffer.

Kapusta nie ma wielu kalorii, ma za to wiele substancji odżywczych.


sennep

Før stegningen marinerer jeg altid tofu i sojasovs, hvidløg, ahornsirup og sennep.

Przed smażeniem zawsze marynuję tofu w sosie sojowym, czosnku, syropie klonowym i musztardzie.


smør

Visse produkter bliver hårde i køleskabet, fx smør.

Pewne produkty twardnieją w lodówce, np. masło.


tyggegummi

Teenagepigen spyttede tyggegummiet ud i græsset.

Nastolatka wypluła gumę do żucia na trawnik.


skinke

Ulækkert: Sisse Hansen fandt en edderkop i en pakke skinke fra Fakta. Hun føler sig dårligt behandlet af butikken, der har solgt skinken.

Obrzydliwe: Sisse Hansen znalazła pająka w paczce szynki z Fakta. Czuje się źle potraktowana przez sklep, który sprzedał tę szynkę.

Jesper Orry: Sisse fandt edderkop i skinken (da). JydskeVestkysten, 2010-10-11. [dostęp 2023-06-14].


rå

Trolde æder råt kød.

Rå bønner indeholder lektiner, der kan give opkastning, kvalme og diarré.

Surowa fasola zawiera lektyny, które mogą wywołać wymioty, nudności i rozwolnienie.

I. Abildgaard: Moder natur kan godt være giftig (da). Samvirke, 2013-03-21. [dostęp 2019-11-20].


honning

Honning meget sød på grund af det høje sukkerindhold.

Miód jest bardzo słodki z powodu wysokiej zawartości cukru.


kapers

(1.1) gr. κάππαρις

Hvis du vil overraske dine gæster, så lav en salat med grillede artiskokker, soltørrede tomater og kapers.

Jeśli chcesz zaskoczyć swoich gości, przygotuj sałatkę z grillowanymi karczochami, suszonymi pomidorami i kaparami.


mayonnaise

franc. mayonnaise < od nazwy własnej miejscowości Mahon

Hjemmelavet mayonnaise uden æg er overraskende let at tilberede og smager langt bedre end den købte.

Domowej roboty bezjajeczny majonez jest zaskakująco łatwy w przygotowaniu i smakuje znacznie lepiej niż kupny.


dårlig

Kølediske i supermarkeder er fyldt med dårligt kød.

Lady chłodnicze w supermarketach są pełne zepsutego mięsa.

Katrine Nielsen Jensen: Fordærvet oksekød i kølediske (da). Danmarks Radio, 2008-07-15. [dostęp 2025-01-09].


avokado

Jeg laver selv sushi og udover noritang og ris bruger jeg – som fyld – marineret tofu, avokado, peber, agurk og pære.

Sushi przyrządzam sama i oprócz wodorostów nori i ryżu używam – jako nadzienia – marynowanego tofu, awokado, papryki, ogórka i gruszki.

war. avocado
zobacz też: owoce w jęz. duńskim


kage

Kagen var alt for sød, men hun spiste den alligevel.

Ciasto było o wiele za słodkie, ale i tak je zjadła.

Visse kager bages i en form smurt med smør og sukker.

Niektóre ciasta piecze się w formie nasmarowanej masłem i cukrem.

Hvis folket ikke har brød, kan det jo spise kager.

Jeśli lud nie ma chleba, może jeść ciastka.


kartoffel

Ingen spiser pizza med kartofler.

Imidlertid viser resultater fra den nationale undersøgelse af danskernes kost og fysiske aktivitet, at kartoflen er en væsentlig del af den danske madkultur.

Wyniki krajowego badania diety i aktywności fizycznej Duńczyków wykazują jednak, że ziemniak jest istotną częścią duńskiej kultury kulinarnej.


selleri

Selleri skal sås i april.


tofu

Før stegningen marinerer jeg altid tofu i minimum 45 minutter i sojasovs, hvidløg, ingefær, ahornsirup og sennep.

Przed smażeniem zawsze marynuję tofu przez co najmniej 45 minut w sosie sojowym, czosnku, imbirze, syropie klonowym i musztardzie.


gryn

Er suppen for tynd, kan den altid jævnes med gryn.

Jeśli zupa jest zbyt rzadka, zawsze można ją zagęścić kaszą.


avocado

Jeg laver selv sushi og udover noritang og ris bruger jeg – som fyld – marineret tofu, avocado, peber, agurk og pære.

war. avokado
zobacz też: owoce w jęz. duńskim


havregryn

Jeg laver havregrød ved at koge havregryn i havremælk.

Owsiankę robię gotując płatki owsiane w mleku owsianym.

Den nye bolle er fremstillet af ærteprotein, havregryn, kartofler, æbler og løg, og dens klimaaftryk svarer til fire procent af den traditionelle kødbolles.

Nowy pulpecik zrobiony jest z białka grochu, płatków owsianych, ziemniaków, jabłek i cebuli, a jego ślad węglowy odpowiada czterem procentom śladu tradycyjnego klopsika mięsnego.

Ikeas kødbolle får plantebaseret tvilling for klimaets skyld (da). Informatíon, 2020-08-04. [dostęp 2021-02-27].


soja

Mens traditionel miso normalt er lavet af soja, kan miso også fremstilles af byg, ris eller andre korn.

Podczas gdy tradycyjne miso jest zwykle wytwarzane z soi, miso można również wytwarzać z jęczmienia, ryżu lub innych ziaren.

Miso paste (da). Pandasia. [dostęp 2023-02-17].


fløde

Tina forsøgte at give killingerne fløde.


grøn te

Grøn te er især populær i Kina og Japan.

Zielona herbata szczególnie popularna jest w Chinach i Japonii.


bulgur

tur. bulgur < arab. برغل < pers. برغول, pers. پرغول


usund

Emil spiser ikke kød, mejeriprodukter, slik, chips eller anden usund mad.

Emil nie jada mięsa, nabiału, cukierków, czipsów ani innego niezdrowego jedzenia.


brombær

Denne salat er en skøn formæling af årets første nye rødbeder, squash, fersken og de sorte og supersunde brombær, der hænger tunge og modne på buskene lige nu.

Ta sałatka to wspaniałe połączenie pierwszych tegorocznych młodych buraków, cukinii, brzoskwiń oraz czarnych i superzdrowych jeżyn, które właśnie teraz wiszą ciężkie i dojrzałe na krzewach.

Kristen Skaarip: Rødbedesalat med squash, fersken & feta (da). 2019-08-23. [dostęp 2024-02-28].


seitan

Tofu, seitan og tempeh har et højt proteinindhold og kan laves på mange forskellige måder.

Tofu, seitan i tempeh mają wysoką zawartość białka i można je przygotowywać na wiele różnych sposobów.


spiselig

Alle kantareller vokser på jorden og danner mykorrhiza med træer, og alle er spiselige.

Wszystkie kurki rosną na ziemi i tworzą mikoryzę z drzewami i wszystkie są jadalne.

Hasło „Kantareller” w: Svampene w: Jens H. Petersen, SVAMPE – du kan spise, Gyldendal, 2014, ISBN 978-87-02-16057-4, s. 86.


sojamælk

Plantedrikke som havremælk og sojamælk belaster klimaet mindre end mælk fra køer.

Napoje roślinne, takie jak mleko owsiane i mleko sojowe, obciążają klimat mniej niż mleko od krowy.


granatæble

grɑˈnædεːblə


tapioka

Mel af tapioka bruges som et effektivt fortykningsmiddel til supper og saucer.

Mąka z tapioki stosowana jest jako skuteczny zagęstnik do zup i sosów.


makrel

Min mand elsker nyrøget makrel med spinat og kartofler.

Mój mąż uwielbia świeżo uwędzoną makrelę ze szpinakiem i ziemniakami.


skovjordbær

I juli og august måned vil du kunne glæde dig over de fine små, røde skovjordbær, der kan nippes og spises friske i haven.

W lipcu i sierpniu będzie można cieszyć się pięknymi, małymi, czerwonymi poziomkami, które można zbierać i podjadać na świeżo w ogrodzie.

Fragaria Vesca ‘Småland’ (da). Flowerly. [dostęp 2023-05-06].


artiskok

Hvis du vil overraske dine gæster, så lav en salat med grillede artiskokker, soltørrede tomater og kapers.

Jeśli chcesz zaskoczyć swoich gości, przygotuj sałatkę z grillowanymi karczochami, suszonymi pomidorami i kaparami.


mejeriprodukt

Emil er veganer, dvs. (at) han hverken spiser kød eller mejeriprodukter.

Emil jest weganinem, tzn. nie jada mięsa ani nabiału.


tempeh

I modsætning til tofu, som også er lavet af sojabønner, består tempeh af hele bønner og har en stærkere smag på grund af fermenteringen.

W przeciwieństwie do tofu, które jest również wytwarzane z ziaren soi, tempeh składa się z pełnych ziaren i ma mocniejszy smak z powodu fermentacji.

Autorzy Wikipedii: Tempeh (da). Wikipedia, 2014-11-22. [dostęp 2020-11-09].


tahin

Jeg vil forsøge at tilberede en hjemmelavet hummus med tahin; har allerede fundet en nem opskrift.

Chcę spróbować przyrządzić domowy hummus z tahini; znalazłam już prosty przepis.


havremælk

Havremælk er normalt lavet af havre, vand og solsikkeolie, men kan også være tilsat kalcium, vanilje og vitaminer.

Mleko owsiane zwykle robi się z owsa, wody i oleju słonecznikowego, ale można je też wzbogacić wapniem, wanilią i witaminami.


majonæse

Hjemmelavet majonæse uden æg er overraskende let at tilberede og smager langt bedre end den købte.

Domowej roboty bezjajeczny majonez jest zaskakująco łatwy w przygotowaniu i smakuje znacznie lepiej niż kupny.


hjemmelavet

o własnej produkcji w restauracjach, sklepach domowej roboty, domowy


sojabønne

En mildt røget tofu af europæiske sojabønner – smager godt i supper og grøntsagsretter, som tyndt skåret pålæg på brødet eller fra grillen.

Delikatnie wędzone tofu z ziaren europejskiej soi – dobrze smakuje w zupach i daniach warzywnych, jako cienko pokrojone plasterki na chlebie lub z grilla.

Alnatura Økologisk Røget Tofu (da). ROSSMANN. [dostęp 2021-11-13].


ærtesuppe

En lækker kødfri ærtesuppe kan laves i løbet af et kvarters tid.

Pyszną bezmięsną grochówkę ugotować można w kwadrans.


kirsebærbrændevin

ˈkiɐ̯səˌbæɐ̯bʁanəˌviˀn


surkål

Surkål er meget billigere end de kosttilskud du kan købe i helseforretningerne og er meget rigere på probiotika/mælkesyrebakterier.

Kapusta kiszona jest znacznie tańsza niż suplementy diety, które można kupić w sklepach ze zdrową żywnością, i jest o wiele bogatsza w probiotyki/bakterie kwasu mlekowego.

Kasper Andersen: Sådan laver du surkål (da). Tairo Klinik, 2016-11-16. [dostęp 2023-02-23].


proteinpulver

Vores krop kan ikke selv danne de essentielle aminosyrer, og derfor er det vigtigt, at vi får dem gennem kosten eller kosttilskud som proteinpulver.

Nasz organizm nie jest w stanie samodzielnie wytwarzać aminokwasów egzogennych, dlatego ważne jest, abyśmy pozyskiwali je poprzez dietę lub suplementy diety takie jak odżywka białkowa.

Guide til vegansk proteinpulver (da). Nordjyske. [dostęp 2023-09-04].


kikært

niem. Kicher < łac. cicer + duń. ært; por. niem. Kichererbse


lækker

Værten serverede en lækker salat med pasta, bønner og asparges med basilikum.

Gospodarz podał pyszną sałatkę z makaronu, fasolki i szparagów z bazylią.

Smaczną bezmięsną grochówkę ugotować można w kwadrans.


olivenolie

Sauter løg og hvidløg i olivenolie til de knapt begynder at tage farve og karamellisere.

Podsmażaj cebulę i czosnek na oliwie z oliwek, aż zaczną nabierać koloru i karmelizować się.

Dominique Kørvell: Quinoa med karamelliserede løg (da). Salatboden. [dostęp 2023-12-07].

Traditionelt laves hummus af kikærter med en række tilbehør, såsom sesampasta (tahin), olivenolie, citronsaft, hvidløg og naturligvis salt.

Tradycyjnie hummus robi się z ciecierzycy z różnymi dodatkami, takimi jak pasta sezamowa (tahini), oliwa z oliwek, sok z cytryny, czosnek i oczywiście sól.


boghvede

gryka (produkt z gryki, np. kasza gryczana, mąka gryczana i in.)

Boghvede er et godt alternativ til fx ris og korn – og så smager det bare virkelig godt.

Kasza gryczana stanowi świetną alternatywę dla np. ryżu i zbóż – a do tego smakuje po prostu wyśmienicie.

Sanne Venlov: Vegetariske retter med boghvede (da). TV2, 2014-04-29. [dostęp 2024-02-08].


linse

Her har vi lavet en lækker vegetarisk gryderet med røde linser, gulerødder, peberfrugt og kokosmælk.

Tutaj przygotowaliśmy pyszne wegetariańskie danie jednogarnkowe z czerwoną soczewicą, marchewką, papryką i mlekiem kokosowym.

Vegetargryde med røde linser og kokosmælk. (da). mambeno. [dostęp 2024-02-13].


plantemælk

I Danmark må producenterne ikke kalde plantemælk for mælk, da mælkeindustrien har patent på ordet (med undtagelse af kokosmælk).

W Danii producenci nie mogą nazywać mleka roślinnego mlekiem, ponieważ przemysł mleczarski posiada patent na to słowo (z wyjątkiem mleka kokosowego).

Johanne Mosgaard: Mit grønne køkken (da). Englerod, 2022. [dostęp 2024-08-25].


rodfrugt

Kinaradisen er en stor, hvid rodfrugt, som kan blive op til 40-50 cm lang og 8-10 cm tyk.

Rzodkiew japońska to duże, białe warzywo korzeniowe, które może osiągać długość do 40-50 cm i grubość 8-10 cm.

Kinaradise - info (da). Kogebog.dk. [dostęp 2025-02-22].