ar

Fyren har et ar på låret efter at han som et barn blev skubbet mod en rusten paraplyholder.

Chłopak bliznę na udzie po tym, gdy jako dziecko został popchnięty na zardzewiały stojak na parasole.


blind

Vores mis er blind på det venstre øje.

I de blindes rige er den enøjede konge, proklamerede kyklopen.

W krainie ślepych jednooki jest królem! – obwieścił cyklop.


kost

Imidlertid viser resultater fra den nationale undersøgelse af danskernes kost og fysiske aktivitet, at kartoflen er en væsentlig del af den danske madkultur.

Wyniki krajowego badania diety i aktywności fizycznej Duńczyków wykazują jednak, że ziemniak jest istotną częścią duńskiej kultury kulinarnej.

Inge Tetens et al.: Evidensgrundlaget for danske råd om kost og fysisk aktivitet (da). Fødevareinstitut, Danmarks Tekniske Universitet, 2013-09. [dostęp 2021-11-05].

En kost med et tilstrækkeligt indhold af vitamin D og calcium reducerer risiko for osteoporotiske brud hos personer ældre end 50-60 år.

Dieta z wystarczającą zawartością witaminy D i wapnia zmniejsza ryzyko złamań osteoporotycznych u osób w wieku powyżej 50-60 lat.


pest

Pesten kom til Danmark med et norsk skib, der strandede i det nordlige Jylland, da hele besætningen var død.

Dżuma dotarła do Danii na norweskim statku, który osiadł na mieliźnie w północnej Jutlandii, gdyż cała załoga była martwa.


malaria

Malaria skyldes en lille parasit, der lever i blodet.

Malarię powoduje niewielki pasożyt żyjący w krwi.


amputation

Amputation er en operation hvor man fjerner en del af kroppen.

Amputacja to operacja usunięcia części ciała.


appendicitis

zobacz też: Indeks:Duński - Choroby i dolegliwości


corona

Der er fundet en særlig coronamutation i danske mink. Det kan potentielt være en alvorlig trussel mod folkesundheden i hele verden.

Wśród duńskich norek wykryto szczególną mutację koronawirusa, co potencjalnie może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego na całym świecie.

M.W. Mortensen, T.C. Moesgaard: Dansk coronamutation (da). TV2, 2020-11-04. [dostęp 2020-11-04].

Privatisering af sundhedsydelser, flere privathospitaler og private plejehjem i EU har forringet nationalstaternes beredskab til at tage hånd om pandemier som corona.

Prywatyzacja usług zdrowotnych, zwiększenie liczby prywatnych szpitali i prywatnych domów opieki w UE osłabiło zdolność państw do radzenia sobie z pandemiami takimi jak pandemia koronawirusa.

ml: Coronapandemien afslører konsekvenser af EU's privatisering (da). Arbejderen.dk, 2021-02-02. [dostęp 2021-02-03].


influenza

Min næse løber, er det influenza eller forkølelse?

Cieknie mi z nosa, czy to grypa, czy przeziębienie?


inhalator

En række undersøgelser har gennem det seneste år vist, at mange astmatikerne bruger inhalatoren forkert eller at de glemmer at tage medicinen.

W ciągu ostatniego roku szereg badań wykazał, iż wielu astmatyków niewłaściwie używa inhalatora lub zapomina przyjąć lekarstwo.

na podst.: Astmamedicin tages forkert (da). Ugeskrift for Læger, 2015-05-06. [dostęp 2023-03-23].


fåresyge

Fåresyge er forårsaget af en virus.


operation

operationen lykkedes, men patienten døde

Lobotomi er en hjerneoperation, der har til formål at kurere psykiske sygdomme.

Lobotomia to operacja mózgu mająca na celu leczenie chorób psychicznych.


rød

zaczerwieniony (o skórze: od słońca lub zdenerwowania)


sten

det er slemt at støde sig to gange på den samme sten


blod

Hjerte er den muskel, som pumper blod.

Blodet steg ham til hovedet, men han prøvede at beherske sig.

Krew uderzyła mu do głowy, ale próbował się opanować.

Når der skal gives blodtransfusion, må vi kende patientens blodtype.

Aby wykonać transfuzję krwi, musimy znać grupę krwi pacjenta.

Modtag blod (da). Aarhus Universitetshospital, 2017-11-13. [dostęp 2019-11-12].


sund

zdrowy (taki, który nie cierpi na żadną chorobę)

Er en sund krop smukkere end en usund?

Czy zdrowe ciało jest piękniejsze od niezdrowego?

En kødfri paella laves af ris og masser af sunde, farverige grøntsager.

Bezmięsną paellę robi się z ryżu i mnóstwa zdrowych, kolorowych warzyw.


patient

Patienter med bakterielle infektioner må ikke forlade etagen.

Pacjentom z zakażeniami bakteryjnymi nie wolno opuszczać piętra.


koma

Min venindes tante gik i koma og blev til en grøntsag.

Ciotka mojej przyjaciółki wpadła w śpiączkę i stała się warzywem.

Forum internetowe Sex & samliv [dostęp: 07.1.2010]


apotek

Jeg går på apoteket for at købe hostesaft.

Da hun bad om en graviditetstest, blev det helt stille på apoteket.

Gdy poprosiła o test ciążowy, w aptece zrobiło się zupełnie cicho.


abort

Abort var ulovlig, og kvinder, som fik abort, risikerede fængsel.

Aborcja była nielegalna, a kobiety, które poddały się aborcji, ryzykowały więzieniem.

Piger under 18 år bør fortsat have deres forældres samtykke til en abort.

Dziewczęta poniżej 18 roku życia nadal powinny mieć zgodę rodziców na dokonanie aborcji.

Maya Nissen, Annette Bredmose: Eksperter imod abort uden ja fra forældre (da). Etik.dk, 2013-06-20. [dostęp 2020-11-03].


medicin

Nostradamus studerede i sin ungdom medicin.

Tag din medicin!


undersøgelse

Vi tilbyder den billigste undersøgelse af synet.

På basis af en røntgenundersøgelse konstaterede lægen et brud på skulderblad.

Na podstawie badania rentgenologicznego lekarz stwierdził złamanie łopatki.


lide

En hund, som lider af sukkersyge, drikker og tisser overdrevent meget.

Pies, który cierpi na cukrzycę, pije i siusia przesadnie dużo.


lidelse

Psykopati er den eneste lidelse, hvor klienten ikke lider, men hvor det er omgivelserne der lider.

Psychopatia to jedyne zaburzenie, w którym klient nie cierpi, ale cierpi otoczenie.

Erik Østenkjær: Sportskulturen tiltrækker psykopater (da). ØSTENKJÆR.DK, 2018-02-14. [dostęp 2021-06-09].


sår

Det er almindeligt, at der kan opstå nogen rødme omkring et sår, uden at der er betændelse.

To normalne, że wokół rany może utworzyć się zaczerwienienie; nie jest to zapalenie.


diabetes

gr. διαβήτης

Mange ved ikke, at de har diabetes


bums

Bettina har fået en stor bums lige midt i ansigtet.

wyskoczyła ogromna krosta dokładnie na środku twarzy.


læge

Tjek blodtrykket hjemme og send resultatet til lægen.

Zmierz ciśnienie krwi w domu i wyślij wyniki lekarzowi.

Lægen konstaterede, at patienten havde sår på tolvfingertarmen.

Lekarz stwierdził, że pacjent ma wrzody na dwunastnicy.


læge

Såret var længe om at blive lægt.


komplikation

Patienten lider af kardiologiske komplikationer.

Pacjent cierpi na kardiologiczne powikłania.

Kejsersnit foretages, hvis der opstår komplikationer ved en fødsel.

Cesarskie cięcie wykonuje się, jeśli podczas porodu wystąpią powikłania.


brud

Et åbent knoglebrud er normalt ekstremt smertefuldt.

Otwarte złamanie kości jest zwykle skrajnie bolesne.

På basis af en røntgenundersøgelse konstaterede lægen et kompliceret brud på det højre håndled.

Na podstawie badania rentgenologicznego lekarz stwierdził powikłane złamanie prawego nadgarstka.


astma

Forskere har fundet en sammenhæng mellem rygning og astma.

Naukowcy odkryli związek między paleniem a astmą.


hospital

I dag foregår de fleste fødsler på et hospital.

Dzisiaj większość porodów odbywa się w szpitalu.


blødning

Dysenteri er en tarm infektion, som årsager blødninger.

Czerwonka to powodująca krwawienia infekcja jelita.


blodtryk

En plantebaseret diæt er positivt forbundet med en lavere risiko for diabetes, forhøjet blodtryk, hjertesygdom, slagtilfælde og død af enhver årsag.

Dieta roślinna jest pozytywnie skorelowana z niższym ryzykiem cukrzycy, nadciśnienia, chorób serca, udaru i śmierci z jakiejkolwiek przyczyny.

Folkesundhed (da). Veganerpartiet. [dostęp 2020-11-03].


betændelse

Det mest typiske tegn på en senebetændelse er, at der opstår smerter i musklen og dens sene som følge af en overbelastning.

Najbardziej typowym objawem zapalenia ścięgna jest pojawienie się bóli w mięśniu i jego ścięgnie w wyniku przeciążenia.

Martin Lind: Læg, senebetændelse, akut (da). sundhed.dk, 2020-02-11. [dostęp 2021-01-01].


forkølelse

Min næse løber, er det influenza eller forkølelse?

Cieknie mi z nosa, czy to grypa, czy przeziębienie?


fødsel

I dag foregår de fleste fødsler på et sygehus.


døv

Vores bedstefar er døv på det ene øre og kan ikke klare sig uden et høreapparat.

Nasz dziadek jest głuchy na jedno ucho i nie radzi sobie bez aparatu słuchowego.


akut

Akutte smerter i rygsøjlen kan være første tegn på kræft.

Ostre bóle kręgosłupa mogą być pierwszymi objawami nowotworu.


albinisme

Albinisme er en medfødt genetisk defekt.


donor

For at undgå agglutination af blodet bør både modtageren og donoren have samme blodtype.

Aby nie doszło do aglutynacji krwi, zarówno biorca jak i dawca powinni mieć tę samą grupę krwi.


medicinsk

Jøder og muslimer amputerer ikke forhuden af medicinske grunde, men under henvisning til religionen, traditionen og kulturen.

Żydzi i muzułmanie nie amputują napletka z powodów medycznych, ale ze względu na religię, tradycję i kulturę.

H.J.Lassen: Retlige problemer ved rituel omskæring af drengebørn (da). Aarhus Universitet, 2013. [dostęp 2021-01-16].


anatomi

Hundens anatomi er fascinerende, fx består hundeskelettet af mindst tre hundrede knogler.

Anatomia psa jest fascynująca, np. szkielet psa składa się z co najmniej trzystu kości.


gastroenterologi

Gastroenterologi er læren om sygdomme i maven, tolvfingertarmen, tyndtarmen og tyktarmen samt leveren, bugspytkirtlen og galdevejssystemet.

Gastroenterologia to nauka o chorobach żołądka, dwunastnicy, jelita cienkiego i grubego, a także wątroby, trzustki oraz dróg żółciowych.

Ole Haagen Nielsen: Mavetarmudredning (da). Sundhed.dk, 2023-10-10. [dostęp 2024-11-11].


kardiologi

Kardiologien beskæftiger sig med sygdomme i hjertet og kredsløbssystemet.

Kardiologia zajmuje się chorobami serca i układu krążenia.


gulsot

Gulsot misfarver urin og afføring.


infektion

Dysenteri er en tarm infektion som årsager blødninger.

De hvide blodlegemer er en del af immunsystemet og bekæmper hele tiden infektioner.

Krwinki białe są częścią układu odpornościowego i cały czas zwalczają infekcje.

Patienter med bakterielle infektioner må ikke forlade etagen.

Pacjentom z zakażeniami bakteryjnymi nie wolno opuszczać piętra.


obduktion

En hastig obduktion bekræftede, at ofret var blevet kvalt.

Pospieszna obdukcja potwierdziła, że ofiara została uduszona.


akupunktur

ɑkupɔŋˈtuɐ̯ˀ

Du kan helt sikkert finde personer, der føler bedring efter akupunktur eller homøopati, men hvad med alle dem, der har prøvet lignende behandlinger uden effekt?

Z całą pewnością można znaleźć osoby, które odczuwają poprawę po akupunkturze lub homeopatii, ale co z tymi wszystkimi, którzy próbowali podobnych zabiegów bez skutku?

Stinus Lindgreen: Akupunktur og anden alternativ behandling (da). Berlingske, 2018-12-22. [dostęp 2021-01-17].


allergen

Allergener som mælk eller æg kan forårsage alvorlige og potentielt dramatiske immunologiske reaktioner.

Alergeny takie jak mleko lub jaja mogą powodować poważne i potencjalnie dramatyczne reakcje immunologiczne.


antiseptisk

Sygeplejersken udfører proceduren under antiseptiske forhold og naturligvis under lokalbedøvelse.

Pielęgniarka wykonuje zabieg w warunkach antyseptycznych oraz oczywiście w znieczuleniu miejscowym.


behandling

Mangelen på midler frustrerer lægerne og forsinker behandlingerne - der er op til seks års ventetid.

Brak środków frustruje lekarzy i opóźnia leczenie – czas oczekiwania wynosi nawet do sześciu lat.

Kaare Skovmand: Maske redder nattesøvn (da). POLITIKEN, 2003-01-24. [dostęp 2023-09-13].

På vores tandklinik anvender vi udelukkende de nyeste, videnskabeligt dokumenterede behandlingsmetoder.

W naszej klinice stomatologicznej stosujemy wyłącznie najnowsze, naukowo udokumentowane metody leczenia.

Behandlingen foregik relativt smertefrit.


diarré

Symptomer på forgiftning med grøn fluesvamp er mavesmerter og diarré.

Objawami zatrucia muchomorem zielonawym są bóle brzucha i rozwolnienie.

Kvinde død af forgiftning med fluesvamp (da). DR Nyheder, 1999-09-13. [dostęp 2017-05-27].


epilepsi

gr. ἐπιληψία

Alle sygdomme, skader eller misdannelser som påvirker hjernen, medfører en øget risiko for udvikling af epilepsi.

Wszystkie choroby, urazy lub wady rozwojowe, które wpływają na mózg, niosą ze sobą zwiększone ryzyko wystąpienia padaczki.

Hvad er epilepsi? (da). Epilepsiforeningen. [dostęp 2021-05-07].


testosteron

Kan brug af erotiske materialer øge testosteronniveauet?

Czy używanie materiałów erotycznych może podnieść poziom testosteronu?


kronisk

Pga. sin kroniske psykose røg han på et psykiatrihospital.

Z powodu swojej przewlekłej psychozy trafił do szpitala psychiatrycznego.


antiinflammatorisk

Vores nye tandpasta mod blødende tandkød har antiinflammatoriske egenskaber og bekæmper de skadelige bakterier.

Nasza nowa pasta do zębów na krwawiące dziąsła ma właściwości przeciwzapalne i zwalcza szkodliwe bakterie.


omslag

[…] ligeledes lindrer et omslag af de knuste blade podagriske smerter, når det bliver varmt omlagt.

podobnie okład z rozgniecionych liści łagodzi bóle podagryczne po nałożeniu na ciepło.

Hasło „CHENOPODIUM” w: Christian Friederich Schumacher, Medicinsk Plantelære for studerende Læger og Pharmaceutiker, t. 1, Kopenhaga 1825, s. 305.


autisme

Vaccinationen mod mæslinger, fåresyge og røde hunde (MFR) øger på ingen måde risikoen for at udvikle autisme.

Szczepienie przeciwko odrze, śwince i różyczce w żaden sposób nie zwiększa ryzyka rozwinięcia się autyzmu.

Lars Østergaard: 9 myter om vaccinationer – hvad er fup og fakta? (da). Region Midtjylland, 2018-10-31. [dostęp 2021-03-20].


symptomatisk

Alle grupper har behov for symptomatisk behandling, men livsforlængende effekt af behandling er kun overbevisende dokumenteret ved kronisk systolisk hjerteinsufficiens med EF < 40%.

Wszystkie grupy pacjentów wymagają leczenia objawowego, jednakże przedłużający wpływ na życie udokumentowano w przekonujący sposób jedynie w przypadku przewlekłej skurczowej niewydolności serca z EF < 40%.

Søren Boesgaard: Hjerteinsufficiens (da). Medicin.dk, 2024-07-02. [dostęp 2024-10-06].


kolesterol

Enzymer, der bruges i binyrerne, er kemiske stoffer, der hjælper i omdannelsen af kolesterol til binyrebark-hormoner.

Enzymy wykorzystywane w nadnerczach to substancje chemiczne, które pomagają w przemianie cholesterolu w hormony kory nadnerczy.

Webgruppen på Rigshospitalet: Adrenogenitalt syndrom (da). Rigshospitalet. [dostęp 2020-12-27].


allergisk

En undersøgelse viser, at kunstige øjenvipper kan forårsage allergiske reaktioner

Badanie wykazuje, że sztuczne rzęsy mogą wywoływać reakcje alergiczne.


graviditet

Hun dirrede af angst da hun fortalte sin far om sin graviditet.

Trzęsła się ze strachu, gdy mówiła ojcu o swojej ciąży.

Hvis en medarbejder opsiges under graviditet eller barsel, er det arbejdsgiveren, som skal bevise, at opsigelsen hverken helt eller delvist er begrundet i graviditeten eller barslen.

Jeśli pracownica zostaje zwolniona w trakcie ciąży lub urlopu macierzyńskiego, to pracodawca musi udowodnić, że wypowiedzenie nie jest w pełni ani częściowo spowodowane ciążą ani macierzyństwem.

Gravid medarbejder kunne ikke opsiges på trods af arbejdsmangel (da). Dansk Erhverv, 2021-03-23. [dostęp 2023-05-28].


graviditetstest

Da hun bad om en graviditetstest, blev det helt stille på apoteket.

Gdy poprosiła o test ciążowy, w aptece zrobiło się zupełnie cicho.


hallucination

De mest typiske symptomer inkluderer hallucinationer og humørændringer.

Do najbardziej typowych objawów należą halucynacje i wahania nastroju.


insemination

Han er også kendt for at foretage kontroversielle forsøg med insemination af hun-aber med menneskesæd, som dog mislykkedes.

Znany jest również z przeprowadzania kontrowersyjnych eksperymentów z inseminacją samic małp ludzkim nasieniem, które jednak się nie powiodły.

Wikipedias bidragsydere: Kunstig befrugtning (da). Wikipedia. Den frie encyklopædi, 2022-11-11. [dostęp 2023-01-22].


dysenteri

gr. δυσεντερία

Dysenteri er en tarm infektion, som årsager blødninger.

Czerwonka to powodująca krwawienia infekcja jelita.


bulimi

Forekomsten af anoreksi og bulimi hos drenge og mænd menes at være væsentligt lavere end hos piger og kvinder.

Uważa się, że występowanie anoreksji i bulimii u chłopców i mężczyzn jest znacząco niższe niż u dziewcząt i kobiet.

Stadig flere får spiseforstyrrelse (da). Magasinet Sundhed, 2018-11. [dostęp 2019-11-12].

Modsat personer med spiseforstyrrelserne anoreksi og bulimi er personer med ortoreksi ikke specielt optagede af deres vægt.

W przeciwieństwie do osób z zaburzeniami odżywiania takimi jak anoreksja czy bulimia, osoby z ortoreksją nie są szczególnie skupione na swojej wadze.

Louise Stokholm: Din guide om ortoreksi (da). Klinik for spiseforstyrelser. [dostęp 2023-08-27].


dråbe

dråben der får bægeret til at flyde over


depressiv

Selvmord er yderste konsekvens af den ufrivillige barnløshed, men derudover hænger tilstanden ofte sammen med andre depressive symptomer.

Samobójstwo jest skrajną konsekwencją niechcianej bezdzietności, ale oprócz niego stan ten często wiąże się także z innymi depresyjnymi objawami.

D. Holst Svane-Knudsen: Ufrivillig barnløshed fordobler risikoen for selvmord (da). Videnskab.dk, 2011-11-04. [dostęp 2019-11-10].


søvnløshed

Den langvarige søvnløshed kan skyldes depression.

Długotrwała bezsenność może być spowodowana depresją.


grøntsag

Min venindes tante gik i koma og blev til en grøntsag.

Ciotka mojej przyjaciółki wpadła w śpiączkę i stała się warzywem.

Forum internetowe Sex & samliv [dostęp: 07.01.2010]


grønsag

Min venindes tante gik i koma og blev til en grønsag.


afhængighed

Internet-afhængighed kan være tegn på depression.

Uzależnienie od Internetu może być oznaką depresji.

Borgerne vil ikke regeres af en lille oligarkisk elite, som fastholder landets fattige i økonomisk afhængighed.

Obywatele nie chcą, aby rządziła nimi niewielka oligarchiczna elita, która utrzymuje ubogich w kraju w stanie ekonomicznej zależności.

Dobrin Stanev, tłum. Mia Tarp Hansen: Den bulgarske regering undervurderer befolkningen (da). Magasinet rØst, 2013-11-22. [dostęp 2021-04-10].


kejsersnit

łac. sectio caesarea; wywodzenie etymologii tego wyrażenia od imienia Juliusza Cezara jest nieuprawnione

Kejsersnit foretages hvis der opstår komplikationer ved en fødsel.

Cesarskie cięcie wykonuje się, jeśli podczas porodu wystąpią komplikacje.


såret

Han hørte sårede soldater skrige af smerte.

Słyszał, jak ranni żołnierze krzyczą z bólu.


sygehus

at ligge / være / blive indlagt på et sygehus

I dag foregår de fleste fødsler på et sygehus.

Dzisiaj większość porodów odbywa się w szpitalu.

Sygehusets budget tillader ikke køb af antibiotika.

Budżet szpitala nie pozwala na zakup antybiotyków.


vaccination

Alle borgere over 16 år får i løbet af 2021 et tilbud om vaccination mod COVID-19. Vaccinationen er gratis og frivillig.

Wszyscy obywatele w wieku powyżej 16 lat otrzymają w ciągu 2021 roku propozycję szczepienia przeciwko COVID-19. Szczepienie jest bezpłatne i dobrowolne.

COVID-vaccination (da). Region Nordjylland, 2021-03-12. [dostęp 2021-03-12].

en vaccination mod/imod (en sygdom) → szczepienie przeciw/przeciwko (chorobie)


hovedpine

Lægen har klassificeret hendes hovedpiner som migræne, men jeg er overbevist om, at hun bilder det sig ind.

Lekarz sklasyfikował jej bóle głowy jako migrenę, ale ja jestem przekonany, że ona sobie to wmawia.


migræne

franc. migraine < gr. ἡμικρανία (hēmikranía)


klinisk

Hans håndbog i klinisk hæmatologi omfatter alt om blodsygdomme.

Jego podręcznik hematologii klinicznej zawiera wszystko o chorobach krwi.


borderline

borderline, osobowość chwiejna emocjonalnie typu borderline, osobowość chwiejna emocjonalnie podtypu granicznego


transfusion

Når der skal gives blodtransfusion, må vi kende patientens blodtype.

Aby wykonać transfuzję krwi, musimy znać grupę krwi pacjenta.

Modtag blod (da). Aarhus Universitetshospital, 2017-11-13. [dostęp 2019-11-12].


afasi

Den 49-årige kvinde lider af afasi. Det betyder, at hun er hjerneskadet og har svært ved at kommunikere, da det ved afasi er det sproglige center i hjernen, der er blevet skadet.

49-letnia kobieta cierpi na afazję. Oznacza to, że ma uszkodzenie mózgu i trudności w komunikacji, ponieważ w przypadku afazji dochodzi do uszkodzenia centrum językowego w mózgu.

/ritzau/: Vikar for hjemmehjælp fængslet… (da). Ikast-Brande Nyt, 2019-01-16. [dostęp 2023-11-17].


anorektiker

Anorektikere lider normalt af mangel på appetit samt forstyrrelser i smagssansen.

Anorektycy cierpią zwykle na brak apetytu oraz zaburzenia zmysłu smaku.


diabetisk

Hyppigst rammer den kroniske diabetiske neuropati nerver i fødder og ben, noget sjældnere nerver i hænder og arme.

Najczęściej przewlekła neuropatia cukrzycowa atakuje nerwy stóp i nóg, nieco rzadziej nerwy dłoni i ramion.

Jakob Christensen: Diabetisk neuropati (da). sundhed.dk, 2020-04-27. [dostęp 2021-06-03].


ambulatorium

Et eksisterende samarbejde mellem onkologer og kardiologer er blevet formaliseret og styrket på Vejle Sygehus med oprettelsen af et særligt ambulatorium, hvor onkokardiologiske patienter bliver vurderet forud for behandling.

Istniejąca współpraca między onkologami i kardiologami w Szpitalu w Vejle została sformalizowana i wzmocniona poprzez utworzenie specjalnego ambulatorium, w którym pacjenci onkokardiologiczni są oceniani przed leczeniem.

Birgit Brunsted: Onkologer og kardiologer har skabt særligt ambulatorium i Vejle (da). Onkologisk Tidsskrift, 2018-07-08. [dostęp 2021-04-11].


kontaktlinse

Blandt folk med bygningsfejl er der (…) kun 12 procent som anvender de rigtige kontaktlinser, det vil sige toriske linser.

Wśród osób z astygmatyzmem jedynie 12 procent korzysta z odpowiednich szkieł kontaktowych, czyli soczewek torycznych.

88% af alle med bygningsfejl anvender ikke de rigtige linser (da). Bausch+Lomb. [dostęp 2024-02-13].


onkologisk

Mange mener, at det er uetisk at sælge homøopatiske midler til onkologiske patienter.

Wielu uważa, że sprzedawanie środków homeopatycznych pacjentom onkologicznym jest nieetyczne.


skade

Ulykker med håndværktøj som fx hobbyknive, vinkelslibere, slibemaskiner og boremaskiner resulterer ofte i alvorlige skader på fingre og hænder.

Wypadki z narzędziami ręcznymi, takimi jak np. nożyki, szlifierki kątowe, szlifierki i wiertarki kończą się często poważnymi obrażeniami palców i dłoni.

Arbejdsmiljøvejviser… (da). Arbejdstilsynet. [dostęp 2020-11-01].

Alle sygdomme, skader eller misdannelser som påvirker hjernen, medfører en øget risiko for udvikling af epilepsi.

Wszystkie choroby, urazy lub wady rozwojowe, które wpływają na mózg, niosą ze sobą zwiększone ryzyko rozwinięcia się padaczki.

Hvad er epilepsi? (da). Epilepsiforeningen. [dostęp 2021-05-07].


usund

niezdrowy (chory lub nie do końca zdrowy)

Er en sund krop smukkere end en usund?

Czy zdrowe ciało jest piękniejsze od niezdrowego?


blindtarmsbetændelse

Diagnosen blindtarmsbetændelse kan kun stilles med ca. 80% sikkerhed uden operation.

Bez operacji zapalenie wyrostka robaczkowego zdiagnozować można tylko z ok. 80% pewnością.

Kolding Sygehus, Information om operation for akut blindtarmsbetændelse


kræft

Vores lærerinde tror på, at vegetarisme kan forebygge kræft.

Nasza nauczycielka wierzy, że wegetarianizm zapobiega rakowi.

Akutte smerter i brystkassen kan være første tegn på kræft.

Ostre bóle w klatce piersiowej mogą być pierwszymi objawami nowotworu.

Jo tidligere testikelkræft bliver opdaget, desto nemmere er den at behandle.

Im wcześniej rak jądra zostanie wykryty, tym łatwiejszy jest w leczeniu.

I.N. Ammundsen, E. Kjems: Selvundersøgelse af testiklerne (da). Kræftens Bekæmpelse, 2020-07-08. [dostęp 2020-11-02].


abortiv

Har alkohol en abortiv effekt?


overvægt

Flere studier viser, at overvægt hos husdyr har konsekvenser for både kæledyret og ejerens pengepung.

Wiele badań wykazuje, że nadwaga wśród zwierząt domowych ma konsekwencje zarówno dla samego zwierzęcia, jak i dla portfela jego właściciela.

Alexander L.: Fede kæledyr koster dyrt (da). HundeGalleri, 2017-11-27. [dostęp 2019-11-19].


bløde

Har du skåret dig? Du bløder!

Vores nye tandpasta mod blødende tandkød har antiinflammatoriske egenskaber og bekæmper de skadelige bakterier.

Nasza nowa pasta do zębów na krwawiące dziąsła ma właściwości przeciwzapalne i zwalcza szkodliwe bakterie.


elektrokardiogram

Et elektrokardiogram (ekg) bruges til at evaluere den elektriske aktivitet i hjertet.

Elektrokardiogram (EKG) służy do oceny elektrycznej czynności serca.


ekg

EKG, elektrokardiogram → EKG, elektrokardiogram

Ekg (et elektrokardiogram) bruges til at evaluere den elektriske aktivitet i hjertet.

EKG (elektrokardiogram) służy do oceny elektrycznej czynności serca.


EKG

elektrokardiogram → EKG, elektrokardiogram

EKG (et elektrokardiogram) bruges til at evaluere den elektriske aktivitet i hjertet.


vitaminmangel

Patologisk dovenskab kan være genetisk betinget eller forårsaget af vitaminmangel.

Patologiczne lenistwo może być uwarunkowane genetycznie lub spowodowane niedoborem witamin.


anoreksi

Forekomsten af anoreksi og bulimi hos drenge og mænd menes at være væsentligt lavere end hos piger og kvinder.

Uważa się, że występowanie anoreksji i bulimii u chłopców i mężczyzn jest znacząco niższe niż u dziewcząt i kobiet.


dysleksi

Skolen afviste elevens erklæring om hans fuldstændige dysleksi.

Szkoła odrzuciła oświadczenie ucznia o jego całkowitej dysleksji.


smitte

Fuldt vaccinerede, der alligevel bliver smittet, kan selvom de ikke er særligt syge stadigt smitte andre.

W pełni zaszczepieni, którzy mimo wszystko się zakażą, mogą – mimo że nie są specjalnie chorzy – zarażać innych.

Større andel af covid-19-infektioner blandt vaccinerede (da). Statens Serum Institut, 2020-08-06. [dostęp 2021-10-27].


smitte

Immunforsvaret er som en fæstning – men corona har angrebstaktik, der kan forklare stigende smitte med andre virusser.

Układ immunologiczny jest jak forteca – ale koronawirus ma taktykę ataku, która może wyjaśniać wzrost liczby infekcji innymi wirusami.

Natali Braagaard: Immunforsvaret er som en fæstning… (da). TV2 Nyheder, 2023-01-11. [dostęp 2023-01-12].


epidemisk

Under epidemiske forhold er altruistiske holdninger af særlig betydning.

W warunkach epidemicznych altruistyczne postawy mają szczególne znaczenie.


epidemiolog

Den nye mutation i coronavirus i Nordjylland kan slås ned, men det kan tage en måned, siger en epidemiolog.

Nową mutację koronawirusa w Jutlandii Północnej można zdławić, ale może to zająć miesiąc – mówi epidemiolog.

/ritzau/: Minkmutation i Nordjylland kan være væk på en måned (da). JydskeVestkysten, 2020-11-05. [dostęp 2020-12-23].


astigmatisme

Forenklet udtrykt er astigmatisme en tilstand, som skyldes, at hornhinden eller linsen har en uregelmæssig form.

W uproszczeniu, astygmatyzm to stan, który wynika z nieregularnego kształtu rogówki lub soczewki.

Hvad er astigmatisme? (da). CooperVision, 2023. [dostęp 2023-06-23].


diarre

Symptomer på forgiftning med grøn fluesvamp er mavesmerter og diarre.

Objawami zatrucia muchomorem zielonawym są bóle brzucha i rozwolnienie.

alternatywna pisownia: diarré, diaré, diare


behandle

Den gravide svømmerske blev behandlet på den gynækologiske afdeling.

Ciężarna pływaczka leczona była na oddziale ginekologicznym.


stær

(1.1) st.nord. stari, por. st.ang. stær
(1.2,3) śdn. star


blodtype

Når der skal gives blodtransfusion, må vi kende patientens blodtype.

Aby wykonać transfuzję krwi, musimy znać grupę krwi pacjenta.


brænde

En 14-årig pige brændte drengen på hænderne med en cigaret.

14-letnia dziewczyna poparzyła dłonie chłopca papierosem.

M. Madsen, 14-årig brændemærket af skolekammerater, fyens.dk, 21.08.2008


blindhed

En langvarig tilstedeværelse af et fremmedlegeme i hestens øje kan forårsage dyrets blindhed.

Długotrwała obecność ciała obcego w oku konia może doprowadzić do ślepoty zwierzęcia.


hæve

Hævede lymfeknuder kan betyde kræft.

Powiększone węzły chłonne mogą oznaczać raka.


psykiatrisk hospital

Pga. sin kroniske psykose røg hun på et psykiatrisk hospital.

Z powodu swojej przewlekłej psychozy trafiła do szpitala psychiatrycznego.


psykiatrihospital

Pga. sin kroniske psykose røg han på et psykiatrihospital.

Z powodu swojej przewlekłej psychozy trafił do szpitala psychiatrycznego.


smertefuld

Et åbent knoglebrud er normalt ekstremt smertefuldt.

Otwarte złamanie kości jest zwykle skrajnie bolesne.


forkølet

En forkølet sanger var ikke i stand til at optræde.

Przeziębiony piosenkarz nie był w stanie wystąpić.


kardiologisk

Patienten lider af kardiologiske komplikationer.

Pacjent cierpi na kardiologiczne powikłania.


røntgenundersøgelse

På basis af en røntgenundersøgelse konstaterede lægen et brud på skulderblad.

Na podstawie badania rentgenologicznego lekarz stwierdził złamanie łopatki.


amputere

Jøder og muslimer amputerer ikke forhuden af medicinske grunde, men under henvisning til religionen, traditionen og kulturen.

Żydzi i muzułmanie nie amputują napletka z powodów medycznych, ale ze względu na religię, tradycję i kulturę.

H.J.Lassen: Retlige problemer ved rituel omskæring af drengebørn (da). Aarhus Universitet, 2013. [dostęp 2021-01-16].


antidepressivum

lek przeciwdepresyjny, antydepresant, tymoleptyk


blyforgiftning

En helt udokumenteret teori om årsagen til Romerrigets sammenbrud handler om at romerne fik blyforgiftning, fordi deres vandrør var lavet af bly.

Pewna całkowicie nieudokumentowana teoria dotycząca przyczyny upadku Cesarstwa Rzymskiego głosi, że Rzymianie zapadli na ołowicę, ponieważ ich wodociągi były wykonane z ołowiu.

Peder Meyhoff, Peter Mouritsen: Teknologihistorie (da). Systime A/S, 2011. [dostęp 2021-06-04].


asymptomatisk

Asymptomatiske bindehindebetændelser fører normalt ikke til synstab, men kan i sjældne tilfælde kræve behandling.

Bezobjawowe zapalenia spojówek zwykle nie prowadzą do utraty wzroku, ale w rzadkich przypadkach mogą wymagać leczenia.


asymptomatisk

Denne pinlige sygdom behøver ikke nødvendigvis være forbundet med smerte og kan ofte forløbe asymptomatisk.

Ta wstydliwa choroba nie musi koniecznie wiązać się z bólem i często może przebiegać bezobjawowo.


borreliose

Ubehandlet borreliose kan føre til alvorlig sygdom i hjertet, nervesystemet eller leddene.

Nieleczona borelioza może prowadzić do poważnych chorób serca, układu nerwowego lub stawów.


anæmi

Autoimmun hæmolytisk anæmi er en livstruende sygdom, hvor hundens eget immunforsvar angriber hundens røde blodlegemer.

Autoimmunologiczna hemolityczna anemia to zagrażająca życiu choroba, w której układ odpornościowy psa atakuje jego krwinki czerwone.

Astrid Gerd Holtet: Autoimmun hæmolytisk anæmi: En livstruende sygdom (da). Hunden.dk, 2019-03-11. [dostęp 2021-03-06].


anæstesi

Overvågning af dyrets åndedræt er en vigtig aspekt af korrekt anæstesi.

Monitorowanie oddechu zwierzęcia to ważny aspekt prawidłowego znieczulenia.

Knap et døgn efter indlæggelsen blev patienten opereret i generel anæstesi.

Zaledwie dobę po przyjęciu do szpitala pacjentka przeszła operację w znieczuleniu ogólnym.

Hannah Malthe Mollerup et al.: Knudedannelse på femoraliskateter (da). Ugerskrift for læger, 2010-05-21. [dostęp 2023-06-19].


apopleksi

gr. ἀποπληξία


astmatiker

En række undersøgelser har gennem det seneste år vist, at mange astmatikerne bruger inhalatoren forkert eller at de glemmer at tage medicinen.

W ciągu ostatniego roku szereg badań wykazał, iż wielu astmatyków niewłaściwie używa inhalatora lub zapomina przyjąć lekarstwo.

na podst.: Astmamedicin tages forkert (da). Ugeskrift for Læger, 2015-05-06. [dostęp 2023-03-23].


epidemiologisk

Statistiske analyser er en absolut nødvendig del af både den epidemiologiske og biologiske forskning.

Analizy statystyczne są absolutnie niezbędną częścią zarówno epidemiologicznych, jak i biologicznych badań.

Bodil Kofoed: Statistik og dataanalyse (da). Kræftens Bekæmpelse, 2017-01-19. [dostęp 2021-06-04].


KOL

duń. kronisk + obstruktiv + lunge + sygdom

kronisk obstruktiv lungesygdom → przewlekła obturacyjna choroba płuc, POChP

Ca. 400.000 danskere har lungesygdommen KOL, men kun ca. halvdelen får stillet diagnosen eller modtager medicin mod sygdommen.

Ok. 400 000 Duńczyków cierpi na POChP, ale zaledwie połowa z nich jest zdiagnozowana lub przyjmuje leki na tę chorobę.

jk: Hver dag dør 10 danskere af KOL (da). Lungeforeningen, 2024-07. [dostęp 2024-10-12].


sindslidelse

choroba psychiczna, zaburzenie psychiczne


anamnese

gr. ἀνάμνησις


biopsi

Alat-tallet faldt også ned til normal værdi og det blev besluttet ikke at foretage en biopsi af leveren.

Poziom ALAT również spadł do wartości normalnej i postanowiono nie wykonywać biopsji wątroby.

Peter: Peters fortælling (da). DHA, 2012-04-04. [dostęp 2023-03-22].


bloddonor

For at undgå agglutination bør både bloddonoren og -modtageren have samme blodtype.

Aby nie doszło do aglutynacji, zarówno dawca krwi jak i jej biorca powinni mieć tę samą grupę krwi.


hæmatologi

Hans håndbog i klinisk hæmatologi omfatter alt om blodsygdomme.

Jego podręcznik hematologii klinicznej zawiera wszystko o chorobach krwi.


mæslinger

Vaccinationen mod mæslinger, fåresyge og røde hunde (MFR) øger på ingen måde risikoen for at udvikle autisme.

Szczepienie przeciwko odrze, śwince i różyczce w żaden sposób nie zwiększa ryzyka rozwinięcia się autyzmu.

Lars Østergaard: 9 myter om vaccinationer – hvad er fup og fakta? (da). Region Midtjylland, 2018-10-31. [dostęp 2021-03-20].


folkesundhed

Der er fundet en særlig coronamutation i danske mink. Det kan potentielt være en alvorlig trussel mod folkesundheden i hele verden.

Wśród duńskich norek wykryto szczególną mutację koronawirusa, co potencjalnie może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego na całym świecie.

M.W. Mortensen, T.C. Moesgaard: Dansk coronamutation (da). TV2, 2020-11-04. [dostęp 2020-11-04].


psykopat

Forvent ikke sund fornuft eller rationel opførsel fra en psykopat.

Nie oczekuj od psychopaty zdrowego rozsądku ani racjonalnego zachowania.

A. Peary: Sådan får en psykopat skovlen under dig (da). kend-din-psykopat.dk, 2019-07-09. [dostęp 2020-12-23].


pandemi

gr. πανδημία

Alle julegudstjenesterne i Danmark er blevet aflyst pga. coronapandemien.

Wszystkie pasterki w Danii zostały odwołane z powodu pandemii koronawirusa.


pandemisk

I den nuværende pandemiske situation er det fuldstændigt umuligt at genåbne den zoologiske have.

W obecnej pandemicznej sytuacji ponowne otwarcie ogrodu zoologicznego jest całkowicie niemożliwe.


sygeplejer

Sygeplejeren udfører proceduren under antiseptiske forhold og naturligvis under lokalbedøvelse.

Pielęgniarz wykonuje zabieg w warunkach antyseptycznych i naturalnie w znieczuleniu miejscowym.


lokalbedøvelse

Pielęgniarz wykonuje zabieg w warunkach antyseptycznych i oczywiście w znieczuleniu miejscowym.


vaccinere

Jyske læger misbrugte covid-19-vacciner – vaccinerede hinanden, den enes kone, den andens oldemor, en laborant og nogle sekretærer.

Jutlandzcy lekarze nadużyli szczepionek przeciwko COVID-19 – zaszczepili siebie nawzajem, żonę jednego, prababkę drugiego, laboranta oraz kilka sekretarek.

S. Andersenm, J. Ingvardsen: Jyske læger misbrugte… (da). Berlingske, 2021-02-21. [dostęp 2021-03-12].

Fuldt vaccinerede, der alligevel bliver smittet, kan selvom de ikke er særligt syge stadigt smitte andre.

W pełni zaszczepieni, którzy mimo wszystko się zakażą, mogą – mimo że nie są specjalnie chorzy – zarażać innych.

Større andel af covid-19-infektioner blandt vaccinerede (da). Statens Serum Institut, 2020-08-06. [dostęp 2021-10-27].


psykopati

Psykopati er den eneste lidelse, hvor klienten ikke lider, men hvor det er omgivelserne der lider.

Psychopatia to jedyne zaburzenie, w którym klient nie cierpi, ale cierpi otoczenie.

Erik Østenkjær: Sportskulturen tiltrækker psykopater (da). ØSTENKJÆR.DK, 2018-02-14. [dostęp 2021-06-09].


nosofobi

gr. νόσος + φοβία

Frygten for at blive syg eller nosofobi er en atavistisk frygt, ligesom frygten for død og vanvid.

Obawa przed zachorowaniem – lub nozofobia – jest lękiem atawistycznym, podobnie jak strach przed śmiercią i szaleństwem.

Nosofobi: Den irrationelle frygt for at få en sygdom (da). Udforsk SINDET, 2019-06-18. [dostęp 2021-04-05].


patologisk

Patologisk dovenskab kan være genetisk betinget eller forårsaget af vitaminmangel.

Patologiczne lenistwo może być uwarunkowane genetycznie lub spowodowane niedoborem witamin.


podagra

Individer der lider af podagra, højt blodtryk eller leversygdomme, bliver alle anbefalet at reducere deres indtag af kød.

Wszystkim osobom cierpiącym na podagrę, nadciśnienie lub choroby wątroby zaleca się zmniejszenie spożycia mięsa.

dadafo: E-damp og Loch Ness Monsteret (da). DADAFO, 2014-07-10. [dostęp 2021-10-17].


socialfobi

Socialfobi er en tilstand, hvor man er overdrevent bange for kritik.

Fobia społeczna to stan, w którym człowiek nadmiernie boi się krytyki.


operationsstue

Klargøringen til en operation og rengøringen efterfølgende er de dyreste og mest tidskrævende aktiviteter på operationsstuen.

Przygotowanie do operacji i sprzątanie po niej to najdroższe i najbardziej czasochłonne czynności na sali operacyjnej.

Vi hjælper ledere i sundhedsvæsenet med at øge effektiviteten på operationsstuen (da). Mölnlycke. [dostęp 2021-07-24].


immunologisk

Allergener som mælk eller æg kan forårsage alvorlige og potentielt dramatiske immunologiske reaktioner.

Alergeny takie jak mleko lub jaja mogą powodować poważne i potencjalnie dramatyczne reakcje immunologiczne.


sundhed

Sundhed er ikke blot frihed for sygdom, men størst mulig fysisk, psykisk og socialt velbefindende.

Zdrowie to nie tylko wolność od choroby, ale jak największy dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny.


urinsyre

En forhøjet koncentration af urinsyre i blodet kan være koblet til udvikling af podagra.

Podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi może być związane z rozwojem podagry.


kønsskifte

Har man mødt et transkønnet barn, vil man ikke være i tvivl om, at juridisk kønsskifte skal være en mulighed.

Kto spotkał transpłciowe dziecko, nie ma wątpliwości, że powinna istnieć możliwość prawnej zmiany płci.

Regeringen i beskæmmende U-vending om juridisk kønsskifte for børn og unge (da). LGBT+ Danmark, 2021-10-13. [dostęp 2021-11-10].


sygeplejerske

En lønstigning alene er ikke vejen ud af manglen på sygeplejersker, men den kan være med til at bremse flugten fra faget.

Sama podwyżka wynagrodzeń nie jest wyjściem z niedoboru pielęgniarek, ale może pomóc spowolnić odpływ z zawodu.

Nikolaj Preus Hatting: Overlæge: Giv dog sygeplejerskerne den løn, de fortjener (da). Informatíon, 2021-11-15. [dostęp 2021-11-15].

Sygeplejersken udfører proceduren under antiseptiske forhold og naturligvis under lokalbedøvelse.

Pielęgniarka wykonuje zabieg w warunkach antyseptycznych oraz oczywiście w znieczuleniu miejscowym.


modtager

For at undgå agglutination af blodet bør både modtageren og donoren have samme blodtype.

Aby nie doszło do aglutynacji krwi, zarówno biorca jak i dawca powinni mieć tę samą grupę krwi.


urininkontinens

Urininkontinens er ikke en sygdom men et symptom på, at der er noget galt i urinvejene.

Nietrzymanie moczu nie jest chorobą, ale objawem tego, że coś jest nie tak z układem moczowym.

Hvorfor opstår urininkontinens… (da). Den Gode Pleje. [dostęp 2022-06-20].


babesiose

Symptomerne ved babesiose minder om symptomerne ved malaria: høj feber, muskelsmerter, blodmangel og evt. blodig urin.

Objawy babeszjozy są podobne do objawów malarii – wysoka gorączka, bóle mięśni, anemia i ew. krwawy mocz.

Peter Ellekvist: Babesiose (da). Sundhed.dk, 2022-02-14. [dostęp 2022-06-21].


lungekræft

Kan akutte smerter i brystkassen være første tegn på lungekræft?

Czy ostre bóle w klatce piersiowej mogą być pierwszymi objawami raka płuc?


elektroterapi

I sjældne tilfælde, hvor medicinen ikke virker hurtigt nok, må man ty til elektroterapi (ECT), i gamle dage kendt som de frygtede ”elektrochok”.

W rzadkich przypadkach, gdy lek nie działa wystarczająco szybko, należy uciec się do elektroterapii (ECT), znanej w dawnych czasach jako budzące postrach „elektrowstrząsy”.

Behandling (da). Depressionsforeningen, 2023. [dostęp 2023-06-17].


hvidt blodlegeme

De hvide blodlegemer er en del af immunsystemet og bekæmper hele tiden infektioner.

Krwinki białe są częścią układu odpornościowego i cały czas zwalczają infekcje.


prognose

gr. πρόγνωσις


komme til skade

Ni personer er kommet til skade mandag ved en eksplosion i en sporvogn i den østligt beliggende ukrainske by Dnipropetrovsk.

W poniedziałek dziewięć osób odniosło obrażenia w wybuchu w tramwaju w położonym na wschodzie Ukrainy mieście Dniepropietrowsk.

na podst.: ritzau/jely: Ukraine: Ni kvæstet i eksplosion på sporvogn (da). TV2 Nyheder, 2012-07-11. [dostęp 2023-01-06].


immunforsvar

układ odpornościowy, układ immunologiczny

Immunforsvaret er som en fæstning – men corona har angrebstaktik, der kan forklare stigende smitte med andre virusser.

Układ immunologiczny jest jak forteca – ale koronawirus ma taktykę ataku, która może wyjaśniać wzrost liczby zakażeń innymi wirusami.

Natali Braagaard: Immunforsvaret er som en fæstning… (da). TV2 Nyheder, 2023-01-11. [dostęp 2023-01-12].

Autoimmun hæmolytisk anæmi er en livstruende sygdom, hvor hundens eget immunforsvar angriber hundens røde blodlegemer.

Autoimmunologiczna hemolityczna anemia to zagrażająca życiu choroba, w której układ odpornościowy psa atakuje jego krwinki czerwone.

Astrid Gerd Holtet: Autoimmun hæmolytisk anæmi: En livstruende sygdom (da). Hunden.dk, 2019-03-11. [dostęp 2021-03-06].


blærebetændelse

Er blærebetændelse mere smertefuld hos kvinder eller hos mænd?

Czy zapalenie pęcherza jest bardziej bolesne u kobiet czy u mężczyzn?


lymfeknude

Hævede lymfeknuder kan betyde kræft.

Powiększone węzły chłonne mogą oznaczać raka.


antidepressiv

En kombination af terapi og antidepressive piller kan kurere op til en tredjedel af dem, der bilder sig ind, at de er syge.

Połączenie terapii i pigułek przeciwdepresyjnych może wyleczyć do jednej trzeciej tych, którzy wmawiają sobie, że są chorzy.


bindehindebetændelse

Asymptomatiske bindehindebetændelser fører normalt ikke til synstab, men kan i sjældne tilfælde kræve behandling.

Bezobjawowe zapalenia spojówek zwykle nie prowadzą do utraty wzroku, ale w rzadkich przypadkach mogą wymagać leczenia.


hudlæge

Hvis du ryger meget, stiger risikoen for rynker – især såkaldte rygerrynker, fortæller hudlæge.

Jeśli dużo palisz, zwiększa się ryzyko powstawania zmarszczek – szczególnie tzw. zmarszczek palacza – mówi dermatolog.

Jo Brand: Eksperterne: Dét gør rygning ved din hud (da). alt., 2013-04-30. [dostęp 2023-05-10].


psykose

På grund af sin kroniske psykose røg hun på et psykiatrisk hospital.

Z powodu swojej przewlekłej psychozy trafiła do szpitala psychiatrycznego.


podagrisk

[…] ligeledes lindrer et omslag af de knuste blade podagriske smerter, når det bliver varmt omlagt.

podobnie okład z rozgniecionych liści łagodzi bóle podagryczne po nałożeniu na ciepło.

Hasło „CHENOPODIUM” w: Christian Friederich Schumacher, Medicinsk Plantelære for studerende Læger og Pharmaceutiker, t. 1, Kopenhaga 1825, s. 305.


indlæggelse

Knap et døgn efter indlæggelsen blev patienten opereret i generel anæstesi.

Zaledwie dobę po przyjęciu do szpitala pacjentka przeszła operację w znieczuleniu ogólnym.

Hannah Malthe Mollerup et al.: Knudedannelse på femoraliskateter (da). Ugerskrift for læger, 2010-05-21. [dostęp 2023-06-19].

Målet er at forebygge tryksår under indlæggelsen.

Celem jest zapobieganie powstawaniu odleżyn podczas hospitalizacji.


operere

Zaledwie dobę po przyjęciu do szpitala pacjentka była operowana w znieczuleniu ogólnym.


åreknude

En dårlig blodcirkulation kan påvirke forekomsten af åreknuder, og dårlig blodcirkulation ses ofte ved folk der er overvægtige, inaktive, stillesiddende og stillestående.

Słabe krążenie krwi może wpływać na powstawanie żylaków, a słabe krążenie często występuje u osób otyłych, mało aktywnych, siedzących lub stojących przez długi czas.

Martin Lawaetz: Åreknuder og dårlig blodcirkulation (da). Dansk Venecenter, 2020-06-12. [dostęp 2023-06-25].


ortopædisk

En ortopædisk skomager er specialiseret i at fremstille helt unikke fodtøj, der hjælper med at lindre fodlidelser.

Szewc ortopedyczny specjalizuje się w tworzeniu zupełnie unikalnego obuwia, które pomaga łagodzić dolegliwości stóp.

Jette Ida Frederiksen: Hvad er en ortopædisk skomager? (da). Kursuscenter, 2021-01-22. [dostęp 2023-07-18].


spiseforstyrrelse

duń. spise + forstyrrelse → jedzenie + zaburzenie

Modsat personer med spiseforstyrrelserne anoreksi og bulimi er personer med ortoreksi ikke specielt optagede af deres vægt.

W przeciwieństwie do osób z zaburzeniami odżywiania takimi jak anoreksja czy bulimia, osoby z ortoreksją nie są szczególnie skupione na swojej wadze.

Louise Stokholm: Din guide om ortoreksi (da). Klinik for spiseforstyrelser. [dostęp 2023-08-27].


forandring

Cirka 3.000 danskere får hvert år konstateret forandringer i leveren.

Każdego roku u około 3000 Duńczyków stwierdza się zmiany w wątrobie.

Peter Bergman, Kristian Wraae: OUH er klar med træfsikker levertest (da). TV2 Fyn, 2020-01-11. [dostęp 2023-08-31].

Undersøg dine testikler regelmæssigt og gå til lægen, hvis du opdager en forandring.

Regularnie badaj swoje jądra i idź do lekarza, jeśli zauważysz zmianę.

I.N. Ammundsen, E. Kjems: Selvundersøgelse af testiklerne (da). Kræftens Bekæmpelse, 2020-07-08. [dostęp 2020-11-02].


dødelig

śmiertelny (potencjalnie prowadzący do śmierci)

Mavedrejning er alvorlig og meget smertefuld dødelig lidelse, som kræver operation inden for kort tid, hvis der skal være bare det mindste håb, for at hunden overlever.

Skręt żołądka to poważna i bardzo bolesna śmiertelna choroba, która wymaga operacji w krótkim czasie, jeśli ma być choćby najmniejsza nadzieja, że pies przeżyje.

Vigtig info før du køber en Grand Danois (da). Great Dane breeding. [dostęp 2023-11-15].


hjerteslag

ˈjæɐ̯dəˌslæˀj


symptomatisk behandling

Alle grupper har behov for symptomatisk behandling, men livsforlængende effekt af behandling er kun overbevisende dokumenteret ved kronisk systolisk hjerteinsufficiens med EF < 40%.

Wszystkie grupy pacjentów wymagają leczenia objawowego, jednakże przedłużający wpływ na życie udokumentowano w przekonujący sposób jedynie w przypadku przewlekłej skurczowej niewydolności serca z EF < 40%.

Søren Boesgaard: Hjerteinsufficiens (da). Medicin.dk, 2024-07-02. [dostęp 2024-10-06].


fødselsdepression

At blive mor er fantastisk, men også udfordrende, og mange nybagte mødre oplever fødselsdepression.

Zostanie mamą jest fantastyczne, ale stanowi też wyzwanie, a wiele świeżo upieczonych matek doświadcza depresji poporodowej.


coronapas

Navnet på indehaveren af coronapasset skal svare til navnet på personens medbragte pas, kørekort, sundhedskort eller andet offentligt udstedt identitetskort.

Imię i nazwisko posiadacza paszportu covidowego musi odpowiadać imieniu i nazwisku widniejącemu w przyniesionym przez tę osobę paszporcie, prawie jazdy, karcie zdrowia lub innym oficjalnie wydanym dokumencie tożsamości.

Beskæftigelsesministeriet: Bekendtgørelse om coronapas og test for covid-19… (da). Retsinformation, 2021-11-24. [dostęp 2025-01-03].

Coronapas został wybrany w Danii słowem roku 2021.