ret

Den internationale dag mod homofobi og transfobi er en oplagt anledning til at lade eleverne diskutere normer og mangfoldighed og retten til selv at vælge sin seksualitet.

Międzynarodowy dzień przeciwko homofobii i transfobii to doskonała okazja, aby uczniowie mogli podyskutować o normach, różnorodności oraz prawie do samostanowienia o własnej seksualności.

Sæt mangfoldighed på skemaet! (da). Sex & Samfund, 2017-05-05. [dostęp 2020-10-11].

En afgørelse fra Polens forfatningsdomstol om at begrænse retten til abort vil træde i kraft onsdag.

Orzeczenie polskiego Trybunału Konstytucyjnego o ograniczeniu prawa do aborcji wejdzie w życie w środę.

/ritzau/: Stramme regler mod abort træder i kraft i Polen (da). Informatíon, 2020-01-27. [dostęp 2021-01-29].

Retten kendte hende skyldig.


A/S

Siemens Danmark A/S


deportation

Fatima blev afskediget og er nu truet af deportation.

Fatima została zwolniona, a teraz grozi jej deportacja.


firma

Jeg etablerede mit første firma for tyve år siden.

Swoją pierwszą firmę założyłem dwadzieścia lat temu.


ægteskab

ægteskaber stiftes i himlen, men leves på Jorden

Hun var hans sjette kone og ægteskabet blev et helvede.

Była jego szóstą żoną i małżeństwo stało się piekłem.


advokat

Hendes advokat mødte ikke i retten.


undersøgelse

En officiel undersøgelse viste, at en kortslutning havde været årsag til branden.

Oficjalne dochodzenie wykazało, że przyczyną pożaru było zwarcie.

Artykuł Moskvas manege w duńskiej Wikipedii


stykke

Aftalens første stykke er ugyldigt.


forklare

Den sagsøgte forklarede, at sagsøgerinden havde provokeret ham med vilje.

Pozwany zeznał, że powódka umyślnie go sprowokowała.


fængsel

En 19-årig kvinde fra Oslo blev idømt to uges betinget fængsel for falsk anmeldelse af voldtægt.

19-letnia kobieta z Oslo została skazana na dwa tygodnie pozbawienia wolności w zawieszeniu za fałszywe oskarżenie o gwałt.


forklaring

Det er strafbart for et vidne at afgive en falsk, dvs. bevidst urigtig, forklaring for retten.

Składanie przez świadka przed sądem fałszywych, tj. świadomie nieprawdziwych zeznań jest karalne.

A. G. Stokholm et al.: Vidne (da). Danmarks Nationalleksikon, 2021-05-01. [dostęp 2025-02-14].


brud

Banken er mistænkt for groft brud på loven om hvidvaskning af penge.

Bank jest podejrzany o rażące naruszenie ustawy o praniu pieniędzy.


aktieselskab

DSB (Danske Statsbaner) er et 100% statsligt ejet aktieselskab.

Duńskie Koleje Państwowe) są w 100% należącą do państwa spółką akcyjną.


lyse

ogłaszać publicznie; sprawiać, że coś staje się wiążące

wpisywać do księgi wieczystej, ujawniać w księdze wieczystej


jurist

De ansatte en jurist som skulle forsvare deres rettigheder.

Zatrudnili prawnika, który miał bronić ich praw.


regel

Ordensreglerne skal altid håndhæves på en høflig og venlig måde.

Przepisy regulaminu zawsze należy egzekwować w uprzejmy i przyjazny sposób.

Hvordan vil DSB håndhæve rygeforbuddet? (da). DSB. [dostęp 2023-06-21].


obduktion

En hastig obduktion bekræftede, at ofret var blevet kvalt.

Pospieszna obdukcja potwierdziła, że ofiara została uduszona.


skyldig

blive svar skyldig

nie być w stanie odpowiedzieć ( pozostać winnym odpowiedzi)

Tiltalte blev kendt skyldig og modtog dommen om ubetinget fængsling i 40 dage samt en bøde på 2.000 kroner.

Oskarżony został uznany winnym i otrzymał karę bezwarunkowego pozbawienia wolności na 40 dni oraz grzywnę w wysokości 2000 koron.

Stine Lysemose: 28-årig mand kendt skyldig for dokumentfalsk (da). TB: TV2/Bornholm, 2020-10-27. [dostęp 2021-06-19].


juridisk

Har man mødt et transkønnet barn, vil man ikke være i tvivl om, at juridisk kønsskifte skal være en mulighed.

Kto spotkał transpłciowe dziecko, nie ma wątpliwości, że powinna istnieć możliwość prawnej zmiany płci.

Regeringen i beskæmmende U-vending om juridisk kønsskifte for børn og unge (da). LGBT+ Danmark, 2021-10-13. [dostęp 2021-11-10].


aflyse

wykreślać (np. z rejestru, księgi wieczystej itp.)


traktat

De i denne traktat deltagende stater skal betragte astronauter som menneskehedens udsendinge i det ydre rum og skal yde dem al mulig bistand i tilfælde af uheld, i nødstilfælde eller ved nødlanding på en anden deltagende stats territorium eller på det åbne hav.

Będące stronami niniejszego traktatu państwa uznają astronautów za wysłanników ludzkości w przestrzeni kosmicznej i zapewniają im wszelką możliwą pomoc w razie wypadku, naglącej sytuacji lub awaryjnego lądowania na terytorium innego umawiającego się państwa lub na pełnym morzu.

H. Tabor: Bekendtgørelse af traktat af 27. januar 1967 om det ydre rum (da). Udenrigsministeriet, 1967-10-11. [dostęp 2021-05-08].


tegning

zawarcie, zaciągnięcie (np. ubezpieczenia)


sanktion

Både EU og Storbritannien har indført nye sanktioner mod Iran for at forsyne Rusland med droner til brug i Ukraine.

Zarówno UE, jak i Wielka Brytania nałożyły na Iran nowe sankcje za dostarczanie Rosji dronów do wykorzystania w Ukrainie.

Mie Haugaard: Iran indrømmer at have solgt kamikazedroner til Rusland (da). TV2 Nyheder, 2022-11-05. [dostęp 2022-11-06].


direktiv

Firmaet fik en bøde på 250 000 kroner for overtrædelse af bestemmelserne i direktivet om beskyttelse af levende dyr under transport.

Firma została ukarana grzywną w wysokości 250 000 koron za naruszenie przepisów dyrektywy o ochronie żywych zwierząt podczas transportu.


rettighed

En aktiv kamp for dyrenes rettigheder er ikke nødvendigvis forbundet med troen på reinkarnation.

Aktywna walka o prawa zwierząt niekoniecznie związana jest z wiarą w reinkarnację.


ejendom

Selskabets formål var at investere i ejendomme og anden dermed beslægtet virksomhed.

Celem spółki było inwestowanie w nieruchomości i inna powiązana z tym działalność.


vidne

Vidnet nægtede at svare på spørgsmålet og begyndte at le hysterisk.

Świadek odmówił odpowiedzi na pytanie i zaczął się histerycznie śmiać.


voldtægt

En 19-årig kvinde fra Oslo blev idømt to uges betinget fængsel for falsk anmeldelse af en voldtægt.


sagsøgerinde

Den sagsøgte forklarede, at sagsøgerinden havde provokeret ham med vilje.

Pozwany zeznał, że powódka umyślnie go sprowokowała.


indbrud

Under indbruddet ødelagde de ukendte gerningsmænd al inventar.

Podczas włamania nieznani sprawcy zniszczyli całe wyposażenie.


tvangsægteskab

De fleste religioner forbyder … tvangsægteskaber, det gælder såvel Biblen som Koranen.

W większości religii małżeństwa wymuszone są zabronione, dotyczy to zarówno Biblii, jak i Koranu.

tvangsaegteskaber.dk, Gift af lyst eller af frygt?, dostęp 02.05.2017


fagforening

Han anklagede fagforeningen for at benytte sig af ’stalinistiske metoder’ i kampen mod østeuropæisk arbejdskraft.

Oskarżył związek zawodowy o stosowanie „stalinowskich metod” w walce ze wschodnioeuropejską siłą roboczą.

I princippet kunne fagforeninger blive reformeret til at repræsentere prekariatets interesser, men der er adskillige grunde til at mene, at det er usandsynligt.

W zasadzie można by zreformować związki zawodowe tak, aby reprezentowały interesy prekariatu, ale z różnych powodów należy uznać to za mało prawdopodobne.

H. Knudsen: Prekariatet – en ny klasse? (da). Arbejderen, 2017-07-14. [dostęp 2019-11-09].


gerningsmand

Under indbruddet ødelagde de ukendte gerningsmænd al inventar med en økse.

Podczas włamania nieznani sprawcy zniszczyli toporem całe wyposażenie.


lovgivning

legislacja, ustawodawstwo (całokształt ustaw)

Vi mener, det er basal anstændighed at behandle dyr med medfølelse og respekt og at lovgivningen bør afspejle dette.

Uważamy, że zwykłą przyzwoitością jest traktowanie zwierząt ze współczuciem i szacunkiem i że ustawodawstwo powinno to odzwierciedlać.

Lisel Vad Olsson: Dyr har ret til at leve efter deres naturlige adfærd og behov (da). Veganerpartiet, 2019-03-21. [dostęp 2020-06-20].

ustawodawstwo (opracowywanie i wydawanie ustaw)


forsamling

Da den fysiske generalforsamling alligevel må aflyses og afholdes på en anden vis, lukker foreningen døren indtil næste år.

Ponieważ fizyczne walne zgromadzenie tak czy siak musi zostać odwołane i przeprowadzone w inny sposób, stowarzyszenie zamyka drzwi aż do przyszłego roku.


træde i kraft

En afgørelse fra Polens forfatningsdomstol om at begrænse retten til abort vil træde i kraft onsdag.

Orzeczenie polskiego Trybunału Konstytucyjnego o ograniczeniu prawa do aborcji wejdzie w życie w środę.

zobacz też: sætte i kraft • sætte ud af kraft • være i kraft


forening

Dansk Ornitologisk Forening skønner, at bestanden af gråspurve siden 1976 er halveret og i dag tæller omkring 1,8 millioner.

Duńskie Towarzystwo Ornitologiczne szacuje, że populacja wróbli zmniejszyła się o połowę od 1976 roku i obecnie liczy około 1,8 miliona.

Casper Pilgaard Christensen: Gråspurven er på hastig retræte i Danmark (da). Kristeligt Dagblad, 2016-05-11. [dostęp 2021-02-14].


statsborger

Et EU-land skal give statsborgere fra andre EU-lande adgang til uddannelser på samme vilkår som egne statsborgere.

Kraj UE musi dać obywatelom z innych krajów UE dostęp do edukacji na takich samych warunkach, co swoim obywatelom.


påmindelse

ˈpʌˌmenˀəlsə

Kunden betaler ikke udestående beløb trods påmindelser og advarsel om inkasso.

Klient nie płaci należnych kwot mimo upomnień i ostrzeżeń o windykacji.

Handelsbetingelser for abonnement- og nødkaldsprodukter (da). CEKURA, 2023-03-01. [dostęp 2023-04-30].


retmæssigt

prawowicie, prawnie, legalnie, zgodnie z prawem

I Kina mener den kommunistiske regering imidlertid, at Taiwan er en udbryderprovins, som retmæssigt er en del af Kina.

Komunistyczny rząd w Chinach uważa jednak, że Tajwan jest oderwaną prowincją, która prawowicie jest częścią Chin.

Peter Møller: Forstå konflikten om Taiwan: Planlægger Kina en invasion? (da). TV2 Nyheder, 2022-08-13. [dostęp 2022-08-18].


forsvarer

Forsvareren behøver ikke være objektiv, og hans eller hendes opgave er alene at varetage dine interesser.

Obrońca nie musi być obiektywny, a jego lub jej zadaniem jest jedynie dbanie o Twoje interesy.

Forsvareren (da). Anklagemyndigheden. [dostęp 2022-10-22].


selskab

Selskabets formål var at investere i ejendomme og anden dermed beslægtet virksomhed.


statsborgerskab

Da jeg fyldte 18 år, fik jeg valget mellem dansk eller svensk statsborgerskab, jeg valgte at fortsætte med det svenske.

Gdy ukończyłem 18 lat, dano mi wybór między obywatelstwem duńskim a szwedzkim, zdecydowałem się pozostać przy szwedzkim.

Tom Ahlberg: At søge dobbelt statsborgerskab (da). POV International, 2022-07-21. [dostęp 2023-05-07].


håndhæve

Ordensreglerne skal altid håndhæves på en høflig og venlig måde.

Przepisy porządkowe zawsze należy egzekwować w uprzejmy i przyjazny sposób.


overtrædelse

Der skal langt hårdere straffe til ved overtrædelse af dyrevelfærdsloven, både når det gælder kæledyr og produktionsdyr.

Konieczne są znacznie surowsze kary za naruszenie ustawy o dobrostanie zwierząt, zarówno jeśli chodzi o zwierzęta domowe, jak i zwierzęta hodowlane.

Marianne Nørmark: DF vil have strammet dyrevelfærdsloven markant (da). Maskinbladet, 2023-08-24. [dostęp 2023-11-11].


kriminalisere

Man skal generelt passe på ikke at ende i en situation, hvor man kriminaliserer eller stækker ytringsfriheden i vigtige debatter.

Ogólnie należy uważać, aby nie znaleźć się w sytuacji, w której kryminalizuje się lub ogranicza wolność słowa w ważnych debatach.

ml: Statsminister vil undersøge, om demonstrationer og ytringer for Gaza kan stækkes (da). Arbejderen, 2023-11-13. [dostęp 2023-11-14].

Parlamentet »opfordrer medlemsstaterne til at kriminalisere egne borgeres alfonseri og misbrug af mindreårige i udlandet (sexturisme) på lige fod med gældende bestemmelser i hjemlandet«.

Parlament „wzywa państwa członkowskie, aby kryminalizowały stręczycielstwo i wykorzystywanie nieletnich za granicą (seksturystykę), popełniane przez ich własnych obywateli, na równi z przepisami obowiązującymi w ich kraju”.


forhandling

Frygten for at skræmme medarbejderne og vanskeliggøre forhandlinger om frigivelse af gidsler får Danmarks største NGO i Afghanistan til at tie om både drab og kidnapninger – også over for deres egne ansatte.

Obawa przed przestraszeniem pracowników i utrudnieniem negocjacji dotyczących uwolnienia zakładników sprawia, że największa duńska organizacja pozarządowa w Afganistanie przemilcza zarówno zabójstwa, jak i porwania – również własnych pracowników.

Charlotte Aagaard: Dansk ngo mørklægger Taleban-angreb (da). Informatíon, 2013-04-20. [dostęp 2023-11-21].


idømme

Den 66-årige mand, der skød og dræbte en ulv sidste år, […] blev idømt 40 dages betinget fængsel, og hans jagttegn blev inddraget i to år.

66-letni mężczyzna, który w zeszłym roku zastrzelił wilka, […] został skazany na 40 dni pozbawienia wolności w zawieszeniu, a jego licencję łowiecką cofnięto na dwa lata.

Bo Håkansson: Drab på vilde dyr i Danmark skal tages langt mere alvorligt (da). Danmarks Naturfredningsforening, 2019-11-18. [dostęp 2023-12-07].


bedrage

oszukać (doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia majątkiem)


statskasse

Den danske statskasse er ifølge Skattestyrelsen blevet bedraget for mindst 12,7 mia. kr. i perioden fra 2012 til 2015 i en af danmarkshistoriens største svindelsager.

Według Urzędu Skarbowego duński skarb państwa w okresie od 2012 do 2015 został oszukany na co najmniej 12,7 mld koron w ramach jednej z największych afer finansowych w historii Danii.

Niels Sandøe: Udbyttesagen (Skattesvindel) (da). lexdk, 2023-11-29. [dostęp 2024-02-12].


underskrive

podpisać, podpisywać (nadawać ważność dokumentowi)

Ukraines præsident Viktor Janukovitj siger, han har til hensigt at underskrive en aftale om tættere EU-bånd.

Prezydent Ukrainy Wiktor Janukowycz mówi, że zamierza podpisać umowę o ściślejszych związkach z UE.

Ukraines leder ønsker stadig EU-aftale (da). Arbejderen.dk, 2013-12-14. [dostęp 2024-08-21].

zobacz też: skrive • afskrive • efterskrive • fremskrive • gennemskrive • indskrive • nedskrive • omskrive • opskrive • udskrive • underskrive


klage

Efter at have modtaget et utal af klager opsagde ledelsen samarbejdsaftalen med Gertruds rengøringsfirma.

Po otrzymaniu mnóstwa skarg kierownictwo wypowiedziało umowę o współpracy z firmą sprzątającą Gertrudy.


klage

Kirkeklokkene ringer uafbrudt, snart vil jeg klage til kommunen.

Dzwony kościelne dzwonią bez przerwy, wkrótce wniosę skargę do urzędu gminy.


fuldmagt

Fuldmagten er det skriftlige bevis på, at fuldmægtigen har tilladelse til at handle og træffe beslutninger på dine vegne inden for rammerne af fuldmagten.

Pełnomocnictwo jest pisemnym dowodem na to, że pełnomocnik ma pozwolenie na działanie i podejmowanie decyzji w twoim imieniu w ramach określonych przez to pełnomocnictwo.

Fuldmagter & værgemål (da). Ældre Sagen, 2024-04-18. [dostęp 2024-09-02].


civil ulydighed

Hvis det står til anklagemyndigheden, vil en af vores aktivister blive fængslet for fredelige aktioner og civil ulydighed, der går år tilbage.

Jeśli prokuratura postawi na swoim, jeden z naszych aktywistów zostanie osadzony w więzieniu za pokojowe działania i nieposłuszeństwo obywatelskie sprzed lat.

CRAC: Aktivist kræves fængslet for fredelige aktioner og civil ulydighed (da). Arbejderen.dk, 2024-11-15. [dostęp 2024-11-15].


indehaver

duń. indehave < niem. innehaben + duń. -er


skøde

(1.1-2) duń. skøde (2.1)
(1.3-5) szw. sköte
(2.1) st.nord. skeyta

akt przeniesienia własności nieruchomości

Når skødet er tinglyst, fungerer det som et juridisk bindende dokument, der bekræfter købers rettigheder til ejendommen.

Z chwilą wpisania aktu przeniesienia własności do księgi wieczystej staje się on prawnie wiążącym dokumentem potwierdzającym prawo nabywcy do nieruchomości.

Skøde på hus: Vigtige spørgsmål og svar for købere (da). Skøde Centret. [dostęp 2025-02-02].


skøde

przenosić prawo własności (nieruchomości)