mulighed

Før grammofonen blev opfundet, var eneste mulighed for at høre musik at gå til koncerter.

Zanim został wynaleziony gramofon jedyną możliwością posłuchania muzyki było chodzenie na koncerty.


lyserød

Lyserød er af alle regnbuens farver pigernes farve nummer ét i den vestlige verden

Różowy jest dla dziewcząt w świecie zachodnim kolorem numer jeden z wszystkich kolorów tęczy.


regnbue

Lyserød er af alle regnbuens farver pigernes farve nummer ét i den vestlige verden.


adresse

En telefonbog er en samling af navne, adresser og telefonnumre opsat i en alfabetisk eller nummerisk orden.

Książka telefoniczna jest zbiorem nazwisk, adresów lub numerów telefonu ułożonych w porządku alfabetycznym lub numerycznym.


algoritme

łac. algorismus < arab. الخوارزمي Al-Khwarizmi (nazwisko arabskiego matematyka)

Det nye ved den kunstige intelligens er at dens algoritmer opstår ud fra data og ikke bliver kodet på forhånd.

Nowością w sztucznej inteligencji jest to, że jej algorytmy powstają z danych i nie są z góry kodowane.

Rasmus Hjordsvar Lindersgaard: Danmarks første kunstigt intelligente investeringsfond slår dørene op (da). TechSavvy, 2018-05-09. [dostęp 2021-04-30].


tog

Toget til København kommer om et øjeblik.

Pociąg do Kopenhagi przyjedzie za moment.


from

Pia var en from dame, der regelmæssigt gik i kirke.

była pobożną kobietą, która regularnie chodziła do kościoła.


mos

Mosset på stenen var fugtigt.


reducere

Servostyring er et system til at reducere kræfterne, som en kører skal bruge til at dreje rattet og dermed hjulene i et køretøj.

Wspomaganie kierownicy to układ, który zmniejsza siłę, jakiej kierowca musi użyć, aby obrócić kierownicę, a więc i koła pojazdu.

En kost med et tilstrækkeligt indhold af vitamin D og calcium reducerer risiko for osteoporotiske brud hos personer ældre end 50-60 år.

Dieta z wystarczającą zawartością witaminy D i wapnia zmniejsza ryzyko złamań osteoporotycznych u osób w wieku powyżej 50-60 lat.

Inge Tetens et al.: Evidensgrundlaget for danske råd om kost og fysisk aktivitet (da). Fødevareinstitut, Danmarks Tekniske Universitet, 2013-09. [dostęp 2021-11-05].


ateist

Vores nye bisp sagde angiveligt, at alle ateister, blasfemikere og satanister skulle korsfæstes.

Podobno nasz nowy biskup powiedział, że wszyscy ateiści, bluźniercy i sataniści powinni zostać ukrzyżowani.


avec

koniak, likier itp. dodawany do kawy lub herbaty

Efterfølgende serveredes der kage og kaffe med avec.

Następnie podano ciasto i kawę z prądem.


synonym

Der findes mange synonymer for ordet «kærlighed».

Istnieje wiele synonimów słowa "miłość".


synonym

Begreber »falsk venskab« og »Facebook« er næsten synonyme.

Pojęcia, „fałszywa przyjaźń” i „Facebook” są prawie synonimiczne.


arbejde

st.duń. ærvithi < st.nord. erfiði / st.ang. earfoþ; por. śdn. arbeit

Han ønsker at være anonym, da han ikke vil risikere, at den faglige aktivitet koster ham arbejdet.

Chce pozostać anonimowy, aby nie ryzykować, że aktywność związkowa będzie go kosztowała pracę.

noc: Züblin lukrerer på udenlandske arbejderes uvidenhed om danske overenskomster (da). Arbejderen.dk, 2021-11-10. [dostęp 2021-11-10].

AAU-ingeniørerne havde ingen problemer med deres første arbejde.

Inżynierowie z AAU nie mieli problemów ze swoją pierwszą pracą.


arbejde

Han arbejder som tjener.

Det er lige lovlig nemt at foreslå, at vi bare skal arbejde til vi fylder 70, når man selv sidder bag et skrivebord.

Doprawdy nieco zbyt łatwo jest proponować, że po prostu powinniśmy pracować do 70 roku życia, kiedy samemu siedzi się za biurkiem.

3F-formand: Vismandsrapport aflyser akut reform-behov (da). FFF. [dostęp 2023-04-01].


aubergine

Tror du, de vil opdage det, hvis vi serverer courgette i stedet for aubergine?

Myślisz, że zauważą, jeśli zamiast bakłażana podamy kabaczek?


prostitution

Prostitution er forbudt ved lov i Sverige.

Prostytucja jest prawnie zakazana w Szwecji.


nordlig

Polens nordlige grænse er 524 km lang.

Północna granica Polski ma 524 km długości.


Østeuropa

zobacz też: Europa • Nordeuropa • Sydeuropa • Vesteuropa • Østeuropa

Østeuropa er den østlige del af Europa.

Europa Wschodnia jest wschodnią częścią Europy.


østlig

Østeuropa er den østlige del af Europa.


sex

Mænd tænker på sex 4745 gange årligt, men får kun sex 104 gange årligt.

Mężczyźni myślą o seksie 4745 razy rocznie, ale uprawiają seks tylko 104 razy rocznie.

metroxpress.dk/NT, Mænd tænker på sex 4.745 gange årligt, 2010-01-12

En russisk parlamentariker vil genindføre en lov, som kriminaliserer sex mellem bøsser og lesbiske.

Rosyjski parlamentarzysta chce przywrócić prawo kryminalizujące seks między gejami i lesbijkami.

Charlotte Branner: Russisk parlamentariker vil fængsle homoseksuelle (da). Politiken, 2007-02-15. [dostęp 2007-02-15].


kujon

Han vil gerne overvinde sin angst og ønsker ikke at være en kujon.

Chciałby przezwyciężyć swój strach i nie być tchórzem.


grænse

Polens nordlige grænse er 524 km lang.

Hendes indignation kendte ingen grænser!

Jeg er meget tålmodig, men der er dog grænser

Jestem bardzo cierpliwy, ale istnieją przecież jakieś granice…!


grænse

I syd grænser Polen op til Slovakiet samt Tjekkiet.

Od południa Polska graniczy ze Słowacją i z Czechami.


kristendom

I 966 modtog Polen kristendommen fra Tjekkiet.

W roku 966 Polska przyjęła chrześcijaństwo od Czech.

Når en præst inviterer en dyreclairvoyant ind i kirken, er det med til at udhule kirke og kristendom indefra.

Gdy ksiądz zaprasza jasnowidza zwierzęcego do kościoła, to przyczynia się to do osłabiania Kościoła i chrześcijaństwa od środka.

C. Skovgaard-Holm: Sag om dyreclairvoyance undergraver kirkens troværdighed (da). Kristendom.dk, 2017-07-05. [dostęp 2019-11-18].


Vesteuropa

Vesteuropa er den vestlige del af Europa.

Europa Zachodnia jest zachodnią częścią Europy.


vestlig

Om efteråret samles mange tusinde stære i det vestlige Danmark, inden de fortsætter videre mod sydvest.

Jesienią wiele tysięcy szpaków gromadzi się w zachodniej Danii, przed dalszą podróżą na południowy zachód.

Wikipedias bidragsydere: Stær (da). Wikipedia, Den frie encyklopædi, 2017-04-10. [dostęp 2021-11-07].

Ingen vestlige lande anerkender på nuværende tidspunkt Krim som en del af Rusland.

Żaden z zachodnich krajów nie uznaje obecnie Krymu za część Rosji.

Wikipedias bidragsydere: Krim (da). Wikipedia, Den frie encyklopædi, 2022-03-28. [dostęp 2022-04-07].


gravid

łac. gravidus (ciężarna) < łac. gravis (ciężki)

Hun er lidt gravid.

Min søster er gravid og jeg bliver snart moster!

Moja siostra jest w ciąży i wkrótce zostanę ciocią!

Jeg blev gravid, selvom vi kun kyssede.

Zaszłam w ciążę, chociaż się tylko całowaliśmy.


meteor

zobacz też: Indeks:Duński - Astronomia


Tanzania

zobacz też: Indeks:Duński - Kraje Afryki

Taler folk i Tanzania tanzanisk? Nej, tanzanierne kommunikerer på swahili.

Czy ludzie w Tanzanii mówią po tanzańsku? Nie, Tanzańczycy komunikują się w suahili.


sand

Se på den hvide sand på stranden!


sand

Filmen er baseret på en sand historie.

Ten film jest oparty na prawdziwej historii.


kunde

Butikkens kunder er hovedsageligt hvide europæiske kvinder.

Klientkami sklepu są głównie białe europejskie kobiety.


pande

zobacz też: części ciała w języku duńskim

Steg fisken på panden i olie.


frisk som en fisk

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Da-frisk som en fisk.ogg

Peter er frisk som en fisk.


askebæger

Jeg tømte askebægeret.


denne

Hun har solgt denne gamle plade for halvfems kroner.

Ona) sprzedała tę starą płytę za dziewięćdziesiąt koron.


voksen

Den voksne almindelige danske ål er omkring 40 centimeter lang.

Zwykły dorosły duński węgorz ma około 40 centymetrów długości.


måde

Gør det på en helt ny måde!


når

Mange katte falder til ro, når der er mørkt omkring dem.

Wiele kotów uspokaja się, gdy dookoła nich jest ciemno.


skov

For mange tusinde år siden voksede der store skove over hele landet.

Wiele tysięcy lat temu w całym kraju rosły wielkie lasy.


hær

Den svenske hær forblev i Polen til 1660.

Szwedzka armia pozostała w Polsce do 1660.


hvor mange

hvor mange odnośni się do rzeczowników policzalnych, przy niepoliczalnych używa się hvor meget

Hvor mange fisk er der i dette akvarium?


halvfems

Grundstoffet neptunium har atomnummer treoghalvfems.

Pierwiastek neptun ma liczbę atomową dziewięćdziesiąt trzy.


guitar

Manden spilte elektrisk guitar.


Jan

Ifølge Danmarks Statistik er Jan det 9. mest populære drengenavn i Danmark.

Według Duńskiego Urzędu Statystycznego Jan jest 9. pod względem popularności imieniem męskim w Danii.


opleve

Den temperatur, der måles i luften, er ikke den, som planterne oplever.

Temperatura mierzona w powietrzu nie jest tą, której doświadczają rośliny.

Mange nybagte mødre oplever fødselsdepression.

Wiele świeżo upieczonych matek doświadcza depresji poporodowej.

Lige forud for festen oplevede Hilde en kæmpe tøjkrise: hun havde bogstaveligt talt intet at tage på!

Tuż przed imprezą Hilda przeżyła ogromny kryzys odzieżowy – dosłownie nie miała co na siebie włożyć!


måle

Det nye elektroniske instrument viser forkerte måleværdier.

Nowy elektroniczny instrument pokazuje błędne wartości pomiarowe.

Dværgspidsmusen måler mellem 4 og 7 centimeter fra snude til halerod og vejer mellem 2 og 6 gram.

Ryjówka malutka mierzy od 4 do 7 centymetrów od kufy do nasady ogona i waży od 2 do 6 gramów.

N. Schultz: Danmarks mindste verdensmester (da). Danmarks Radio, 2013-02-25. [dostęp 2020-11-07].


almindelig

Antibakteriel sæbe til almindelig brug i hjemmet har ingen helbredsmæssige fordele, og er ikke i stand til at fjerne flere bakterier fra hænderne i forhold til almindelig sæbe.

Mydło antybakteryjne do zwykłego użytku domowego nie zapewnia żadnych korzyści zdrowotnych i nie jest w stanie usunąć z dłoni większej ilości bakterii, niż zwyczajne mydło.

Niels Bjørn Albinus: Risikabel antibakteriel sæbe (da). Dagens Medicin, 2007-08-24. [dostęp 2021-02-25].


grammatik

Den polske grammatik er faktisk svær.


ligge

Katten ligger til højre for døren.

Skibet lå i havnen.

På skrivebordet lå der ordresedler, håndskrevne noter, kuglepenne, fakturaer, manualer, clips, vareprøver, skruer og bolte.

Na biurku leżały formularze zamówień, odręczne notatki, długopisy, faktury, instrukcje, spinacze, próbki, wkręty i śruby.

A. Luther: Den dag Brita forsvandt af Michael Teschl (da). Saxo, 2020-09-20. [dostęp 2022-06-18].

Hvorfor opfattes København som centrum, når byen rent fysisk - geografisk ligger i periferien?

Dlaczego Kopenhagę postrzega się jako centrum, skoro miasto jest fizycznie i geograficznie położone na peryferiach?

Henrik Dahl, Den usynlige verden, Gyldendal, Skive 2008, ISBN 9788702066715, s. 19.

Øjeæbler ligger i øjenhulerne.

Gałki oczne umiejscowione są w oczodołach.


hastig

Kina oplever en hastig økonomisk vækst.

Chiny przeżywają szybki wzrost ekonomiczny.


akvarium

alternatywna pisownia akvarie

Vandet i mit akvarium er blevet uklart.


Peter

Ifølge Danmarks Statistik er Peter det 2. mest populære drengenavn i Danmark.

Według Duńskiego Urzędu Statystycznego Peter jest 2. pod względem popularności imieniem męskim w Danii.


hvor

Hvor har du været da jeg havde brug for dig?


hvor

Se den lille kattekilling, nej hvor er den sød!

Spójrz na tego kotka, ach, jakiż on słodki!

Wagner Baunvig, Se den lille kattekilling (duńska piosenka dziecięca)


Kirgisistan

Kirgisistan ligger i Asien.


Thailand

zobacz też: Indeks: Duński - Kraje Azji

Jeg har aldrig været i Thailand.


lande

lądować, wylądować (z powietrza lub wody)

På grund af snefoget var flyene desværre ikke i stand til at lande.

Z powodu zamieci śnieżnej samoloty niestety nie były w stanie wylądować.

Sonia er igen landet i hans seng.


lande

lądować, wylądować (osadzać statek powietrzny)


luft

powietrze (mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi)

Ved indåndingen følger NO med luften ned i lungerne, især når man ånder gennem næsen.

Podczas wdychania razem z powietrzem do płuc dostaje się NO, zwłaszcza gdy oddycha się przez nos.

Eddie Weitzberg: Træk vejret gennem næsen! (da). Skandinavisk Yoga og Meditationsskole. [dostęp 2021-04-27].


over

En hestesko over døren bringer lykke.

Podkowa nad drzwiami przynosi szczęście.

Barnet faldt over fortovskanten.

Der var over tyve stikkere i organisationen.

W organizacji było ponad dwudziestu donosicieli.

z powodu lub polska konstrukcja z narzędnikiem

Eleven var bekymret over sine resultater.

Uczeń martwił się z powodu swoich wyników (= swoimi wynikami).

zawierający, omawiający lub polska konstrukcja z dopełniaczem

Præsten har lavet en liste over hendes synder.

Ksiądz zrobił listę zawierającą jej grzechy (= listę jej grzechów).


over

tak, że coś ulega podziałowi na dwie części

tak, że coś/ktoś kieruje się ku miejscu położonemu wyżej

tak, że coś jest rozłożone lub występuje na określonej powierzchni

For mange tusinde år siden voksede der store skove over hele landet.

Wiele tysięcy lat temu w całym kraju rosły wielkie lasy.

Vi dansede natten over.

tak, że coś podąża przez określony obszar


ca.

Polen har ca. 40 millioner indbyggere.


fisk

Hvor mange fisk er der i dette akvarium?

Kommercielt fiskeri kan være slut inden 2050, fordi bestandene af de arter af fisk og skaldyr, som fiskes i dag, kan være fisket i bund, vurderer nogle forskere.

Połowy komercyjne mogą się skończyć jeszcze przed rokiem 2050, ponieważ populacje tych gatunków ryb i skorupiaków, które są obecnie poławiane, mogą zostać wyłowione do cna, jak szacują niektórzy badacze.

OVERFISKNING OG DAMBRUG (da). Vegetarisk Forening. [dostęp 2021-11-20].

Janus er fisk.


ham

Alle beundrer ham her.

Jeg har ikke lyst til at lege med ham.


Kenya

zobacz też: Indeks:Duński - Kraje Afryki


Turkmenistan

zobacz też: Indeks: Duński - Kraje Azji

Usbekistan grænser mod Kirgisistan, Tadsjikistan, Afghanistan, Kasakhstan og Turkmenistan.

Uzbekistan graniczy z Kirgistanem, Tadżykistanem, Afganistanem, Kazachstanem i Turkmenistanem.


apotek

Jeg går på apoteket for at købe hostesaft.

Da hun bad om en graviditetstest, blev det helt stille på apoteket.

Gdy poprosiła o test ciążowy, w aptece zrobiło się zupełnie cicho.


Pakistan

urd. پاکستان

zobacz też: Indeks:Duński - Kraje Azji

De fleste af Pakistans indbyggere er muslimer.

Większość mieszkańców Pakistanu to muzułmanie.


tryk

Der var et meget stort tryk i slangen.

W wężu ogrodowym było bardzo duże ciśnienie.

Mine digter blev udgivet på tryk.

Ordet »aske« har tryk på første stavelse.

W słowie „aske” (popiół) akcent pada na pierwszą sylabę.


sky

(1.1) pragerm. skewja
(2.1) dolnoniem. schuwe

Jeg elsker at ligge og kigge på skyer.


sky

Katten var sky, men det lykkedes hende at lokke den til sig.

Kot był płochliwy, ale udało jej się zwabić go do siebie.

Fie Bau Madsen: Efterladt i Vinterkulden (da). Dyrenes Beskyttelse, 2020-02-22. [dostęp 2023-08-29].


københavner

Jeg er (en) københavner.


koma

Min venindes tante gik i koma og blev til en grøntsag.

Ciotka mojej przyjaciółki wpadła w śpiączkę i stała się warzywem.

Forum internetowe Sex & samliv [dostęp: 07.1.2010]


stjerne

Jeg elsker at ligge og kigge på stjernene.

Et solsystem består af mindst en stjerne med et antal objekter som planeter, måner, asteroider og kometer.

Układ planetarny składa się z co najmniej jednej gwiazdy oraz pewnej liczby obiektów takich, jak planety, księżyce, asteroidy i komety.

gwiazda (stylizowany symbol gwiazdy astronomicznej)


slips

Jørgen bandt slipset foran spejlet, denne gang uden hjælp.

zawiązał krawat przed lustrem, tym razem bez pomocy.

Studentens provokation bestod i, at han tog et rødt slips på.

Prowokacja studenta polegała na założeniu czerwonego krawatu.


begynde

I mange butikker begynder julen i oktober.

W wielu sklepach święta Bożego Narodzenia zaczynają się w październiku.

Pludselig begyndte hun at skrige som besat.


konspirationsteori

Konspirationsteorier bør ikke forveksles med reelle konspirationer.

Teorii spiskowych nie należy mylić z prawdziwymi spiskami.


men

Hun har klaret at lære polsk, men det tog hende femten år.

Zdołała nauczyć się polskiego, ale zajęło to jej piętnaście lat.


pludselig

Hunden var ikke i snor, og da det pludselig bragede løs med skud fra en militærøvelse, blev hunden skræmt og stak af.

Pies nie był na smyczy, a kiedy nieoczekiwanie rozległy się strzały pochodzące z ćwiczeń wojskowych, pies przestraszył się i uciekł.

Bjarne Hansen: Hundeejer slap med advarsel (da). Bornholm.nu, 2011-10-14. [dostęp 2023-11-17].


pludselig

Rygere risikerer en pludselig død.


kurere

En kombination af terapi og antidepressive piller kan kurere op til en tredjedel af dem, der bilder sig ind, at de er syge.

Połączenie terapii i pigułek antydepresyjnych może wyleczyć do jednej trzeciej z tych, którzy wmawiają sobie, że są chorzy.


kombination

Połączenie terapii i pigułek przeciwdepresyjnych może wyleczyć do jednej trzeciej tych, którzy wmawiają sobie, że są chorzy.


mand

Hver fjerde mand er barnløs.

Hendes mand hedder Søren.

Under eksamen skulle den unge mand forklare forskellen mellem det aritmetiske, geometriske og harmoniske gennemsnit.

Podczas egzaminu młody człowiek musiał wyjaśnić różnicę między średnią arytmetyczną, geometryczną i harmoniczną.


løgn

Det var historiens største løgn!


terapi

gr. θεραπεία


navn

Kan du skrive dit navn på japansk?

Czy) potrafisz napisać swoje imię po japońsku?

Hvor mange anagrammer kan man danne af navnet »Lego«?

Ile anagramów można utworzyć od nazwy „Lego”?


manometer

gr. μανός (manós) - rzadki, rozrzedzony + gr. μέτρον (metron) - miara

Et manometer bruges til at måle tryk.

Manometru używa się do pomiaru ciśnienia.


skrive

zobacz też: skrive af • skrive efter • skrive frem • skrive igennem • skrive ind • skrive ned • skrive om • skrive op • skrive ud • skrive under

zobacz też: afskrive • efterskrive • fremskrive • gennemskrive • indskrive • nedskrive • omskrive • opskrive • udskrive • underskrive

pisać (umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium)

pisać (tworzyć utwór literacki, publicystyczny lub użytkowy za pomocą pisma)

Hvor mange bøger har hun skrevet?


lys

Lad os tænde et lys.

Intet er hurtigere end lyset.

Sluk for lyset og kom her!

Regnormene har ingen synlige øjne, da de normalt lever under jorden, men de kan skelne mellem lys og mørke.

Dżdżownice nie mają widocznych oczu, gdyż żyją pod ziemią, potrafią jednak odróżnić światło od ciemności.


carbon-tiden

Kultiden, også kendt som carbon-tiden, er den geologiske periode mellem devon og perm.

Karbon, zwany także "czasem węgla", to okres geologiczny między dewonem a permem.


pilgrim

Pilgrimmen piskede sig selv for at straffe kødet for synderne.

Pielgrzym biczował się, by ukarać swe ciało za grzechy.

Pilgrimmene døde af tørst i ørknen.

Pielgrzymi zmarli z pragnienia na pustyni.


geologisk

Karbon, zwany także „czasem węgla”, to okres geologiczny między dewonem a permem.


druk

Antallet af personer, som hvert år dør af druk, er fordoblet på 14 år, mens alkoholforbruget per indbygger over 14 år er mere end fordoblet på godt 20 år.

Liczba osób umierających każdego roku z powodu picia podwoiła się w ciągu 14 lat, podczas gdy spożycie alkoholu na mieszkańca w wieku powyżej 14 lat wzrosło ponad dwukrotnie w ciągu nieco ponad 20 lat.

Gretelise Holm: Druk koster Danmark ti milliarder om året (da). Sygeplejersken, 1998. [dostęp 2023-02-15].


overflade

Ca. 70% af Jordens overflade er dækket af vand.

Ok. 70% powierzchni Ziemi pokryte jest wodą.


adgang

Narkomaner bør have adgang til rene sprøjter.

Narkomani powinni mieć dostęp do czystych strzykawek.

Kampen for adgang til naturressourcer og nye markeder fører til en ny kold krig.

Walka o dostęp do zasobów naturalnych i nowych rynków prowadzi do nowej zimnej wojny.

L. Rørtoft-Madsen, J. Ågot Pedersen: Ukraine-krigen og de forandrede magtforhold i verden (da). Arbejderen.dk, 2022-07-07. [dostęp 2022-08-06].


mellem

Behøver vi vælge mellem æstetik og funktionalitet?

Czyż musimy wybierać między estetyką a funkcjonalnością?

Dværgspidsmusen måler mellem 4 og 7 centimeter fra snude til halerod og vejer mellem 2 og 6 gram.

Ryjówka malutka mierzy od 4 do 7 centymetrów od kufy do nasady ogona i waży od 2 do 6 gramów.


champignon

En aromatisk svamperisotto med champignon og grønne ærter ser både godt ud og smager rigtig lækkert.

Aromatyczne grzybowe risotto z pieczarkami i zielonym groszkiem zarówno dobrze wygląda, jak i smakuje naprawdę pysznie.


advare

Epidemien breder sig og myndighederne advarer mod hysteri.

Epidemia rozszerza się, a władze przestrzegają przed histerią.

Polen og Tjekkiet kan blive mål for russiske missiler, advarer general i Moskva.

Polska i Czechy mogą zostać celami rosyjskich rakiet – ostrzega generał w Moskwie.

F. Ytzen: Russisk bandbulle mod Polen og Tjekkiet (da). Politiken, 2007-02-19. [dostęp 2007-02-19].


navneord

I det danske sprog har de fleste navneord otte bøjningsformer.

W języku duńskim większość rzeczowników ma osiem form odmiany.


dække

Hunden har revet min yndlingspude i stykker og nu er hele værelset dækket i fjer.

Pies rozszarpał moją ulubioną poduszkę na strzępy i teraz cały pokój jest pokryty piórami.

kryć (kogoś, podając nieprawdziwe informacje)


vanddamp

Sne dannes, når vanddamp fryser højt oppe i Jordens atmosfære ved temperaturer under 0 ℃.

Śnieg powstaje, gdy para wodna wysoko w atmosferze ziemskiej zamarza w temperaturach poniżej 0 ℃.


infinitiv

Infinitiv kan stå som subjekt og objekt.

Bezokolicznik może być podmiotem i dopełnieniem.


sne

Śnieg tworzy się, gdy para wodna wysoko w atmosferze ziemskiej zamarza w temperaturach poniżej 0 ℃.

Hunden fulgte sporene i sneen.


sne

Det har sneet i mange dage nu.


brev

Jeg må spørge dig om du har fået mit brev.

Muszę cię zapytać, czy otrzymałeś mój list.


højt

Jeg sagde ikke noget, jeg tænker bare højt.

Nie mówiłem nic, po prostu myślę na głos.


perm

Kultiden, også kendt som carbon-tiden, er den geologiske periode mellem devon og perm.

Karbon, zwany także „czasem węgla”, to okres geologiczny między dewonem a permem.


dansker

Sidste sommer tog ca. 130.000 danskere på ferie i Tyrkiet.

Ostatniego lata ok. 130 000 Duńczyków pojechało na wakacje do Turcji.

Imidlertid viser resultater fra den nationale undersøgelse af danskernes kost og fysiske aktivitet, at kartoflen er en væsentlig del af den danske madkultur.

Wyniki krajowego badania diety i aktywności fizycznej Duńczyków wykazują jednak, że ziemniak jest istotną częścią duńskiej kultury kulinarnej.

Inge Tetens et al.: Evidensgrundlaget for danske råd om kost og fysisk aktivitet (da). Fødevareinstitut, Danmarks Tekniske Universitet, 2013-09. [dostęp 2021-11-05].


atmosfære

gr. ἀτμός + σφαῖρα


huske

Husk at gemme filen når du er færdig.

Pamiętaj, aby zapisać plik, gdy skończysz pracować.

Kan du huske dronningens fødselsdato?


billede

Kan man anvende sin telefon til at tage billeder?

Czy można użyć swojego telefonu do robienia zdjęć?

wyobrażenie, wizja, koncepcja danego zagadnienia, osoby lub sytuacji

Det var et realistisk billede af korruption og kriminalitet i storbyen.

Był to realistyczny obraz zepsucia i przestępczości w wielkim mieście.


hver

Den Europæiske Union bliver stærkere, ikke svagere, hver gang den optager nye medlemslande.

Unia Europejska staje się silniejsza, nie słabsza, za każdym razem, gdy przyjmuje nowe państwa członkowskie.

Cirka 3.000 danskere får hvert år konstateret forandringer i leveren.

Każdego roku u około 3000 Duńczyków stwierdza się zmiany w wątrobie.

Peter Bergman, Kristian Wraae: OUH er klar med træfsikker levertest (da). TV2 Fyn, 2020-01-11. [dostęp 2023-08-31].


fryse

Husk at fryse kødet!


fryse

Jeg fryser!


vand

Jeg overvejer at føde i vand, men er bange for, at vandet bliver for varmt.

Rozważam poród w wodzie, ale boję się, że woda będzie za gorąca.

Et meget tørstigt føl kigger desperat efter vand.

Bardzo spragnione źrebię desperacko szuka wody.

Ca. 70% af Jordens overflade er dækket af vand.

Ok. 70% powierzchni Ziemi pokryte jest wodą.

Basilisken kan holde vejret under vand i 30 minutter!

Bazyliszek potrafi wstrzymać oddech pod wodą na 30 minut!

Basilisk (da). Edutainmenthuset. [dostęp 2019-11-09].

Alkaliske metaller reagerer også med vand og danner derved gasformig brint samt et stærkt basisk hydroxid.

Metale alkaliczne reagują również z wodą, tworząc gazowy wodór oraz silnie zasadowy wodorotlenek.


gulv

Liget ligger på gulvet.

Efter afslibningen kan gulvet efterbehandles med lak, lud eller olie.

Po przeszlifowaniu posadzkę można wykończyć lakierem, ługiem lub olejem.

Afslibning af bordplade og vindueskarme (da). KA Gulvservice. [dostęp 2023-05-10].


kød

Emil er veganer, dvs. (at) han hverken spiser kød eller mælkeprodukter.

Emil jest weganinem, tzn. nie jada mięsa ani nabiału.

Test af hakket oksekød viser, (at) fem ud af ni supermarkeder sælger bakteriefyldt og småfordærvet kød.

Badanie mielonej wołowiny wykazuje, że pięć z dziewięciu supermarketów sprzedaje nadpsute, pełne bakterii mięso.

/ritzau/: Fordærvet oksekød i kølediske (da). Berlingske, 2008-07-15. [dostęp 2020-06-25].

I kødindustrien anvendes mikrobølger (MW) i hovedsagen til optøning af kødblokke.

W przemyśle mięsnym mikrofale (MW) są stosowane przede wszystkim do rozmrażania bloków mięsnych.

Kan der spares noget ved forvarmning med mikrobølger? (da). Teknilogisk Institut. [dostęp 2024-02-19].

Pilgrimmen piskede sig selv for at straffe kødet for synderne.

Pielgrzym biczował się, by ukarać swe ciało za grzechy.


tå

Fetichisten har prøvet at tage et billede af hendes tå.

Fetyszysta próbował zrobić zdjęcie jej palca u nogi.


sommer

Sidste sommer tog ca. 130.000 danskere på ferie i Tyrkiet.

Ostatniego lata ok. 130.000 Duńczyków pojechało na wakacje do Turcji.


ved

skrót v.

I drømmen så jeg hende ved vinduet.

Kæben kan brække ved et fald, hvor hagen rammer jorden.

Szczęka może się złamać przy upadku, gdy broda uderza o ziemię.

Missen havde skarpe kløer og ødelagde døren ved at kradse på den.

Kicia miała ostre pazury i zniszczyła drzwi drapaniem.

Ved brand må man ikke anvende elevator.

W razie pożaru nie wolno korzystać z windy.


ved

skrót v.

1. os. lp czasu teraźniejszego czasownika vide (wiedzieć)


vinkel

En trekant har tre sider og tre vinkler

En lysstråle kastes tilbage fra et spejl i en vinkel, der er lig med den vinkel, den ramte spejlet i.

Wiązka światła odbija się od lustra pod kątem, który jest równy kątowi, pod którym padła na (to) lustro.

kierunek lub punkt obserwacji lub kontaktu

Russiske fly over Nordsøen er et signal om, at landet kan ramme nordeuropæiske militærbaser fra flere vinkler.

Rosyjskie samoloty nad Morzem Północnym są sygnałem, że kraj ten może zaatakować północnoeuropejskie bazy wojskowe z wielu kierunków.

/ritzau/: Militæranalytiker: Russiske fly var en magtdemonstration (da). Ekstra Blasdet, 2023-08-14. [dostęp 2024-02-16].


spejl

Det lykkedes for en modig ridder at anbringe et spejl så tæt på basilisken, at den så sit eget spejlbillede.

Udało się pewnemu odważnemu rycerzowi donieść lustro tak blisko bazyliszka, że ten zobaczył własne lustrzane odbicie.

lustro (jasna plama sierści na zadzie zwierzyny płowej (sarny, jelenia, dzika))

Hvis du endelig ser en hjort, vil det tit være bagenden af den – halen og spejlet – som du ser når hjorten flygter.

Jeśli w końcu dojrzysz jelenia, często będzie to jego tył – ogon i lustro – które zobaczysz, gdy jeleń będzie uciekał.

Malene Bendix: Hjortespor (da). Skoven i Skolen. [dostęp 2023-11-13].

lustro, lusterko (błyszcząca kolorowo plama na skrzydłach kaczek)


fri

Polens indførsel af såkaldte LGBT-frie zoner strider mod EU's værdier […] Det mener en række af Folketingets partier.

Wprowadzenie przez Polskę tak zwanych stref wolnych od LGBT jest sprzeczne z wartościami UE […] Tak uważa szereg partii w duńskim parlamencie.

Pia Glud Munksgaard: Regeringen under pres (da). DR, 2021-03-11. [dostęp 2021-03-13].


fri

Fri alle politiske fanger!

Uwolnić wszystkich więźniów politycznych!


prøve

Han har prøvet at tage et billede af hesten, men dyret galopperede alt for hurtigt.

Próbował zrobić zdjęcie konia, ale zwierzę galopowało o wiele za szybko.


prøve

Det var min sidste prøve. Prøven var skriftlig og varede femoghalvtreds minutter.

To był mój ostatni egzamin. Egzamin był pisemny i trwał pięćdziesiąt pięć minut.

Den unge laborant betragtede prøven under mikroskop.

Młody laborant oglądał próbkę pod mikroskopem.


samling

En telefonbog er en samling af navne, adresser og telefonnumre opsat i en alfabetisk eller nummerisk orden.

Książka telefoniczna jest zbiorem nazwisk, adresów lub numerów telefonu ułożonych w porządku alfabetycznym lub numerycznym.


menneske

Længslen efter Gud er indskrevet i menneskets hjerte.

Tęsknota do Boga wpisana jest w serce człowieka.

De antikke egyptere brugte samme metode til at balsamere dyr som mennesker.

Starożytni Egipcjanie używali tej samej metody, do balsamowania zwierząt, jak i ludzi.

Niels Berg Olsen: Mumier af dyr fremstilet med omhu (da). Teknologiens Mediehus, 2004-09-20. [dostęp 2021-03-06].


gruppe

En orden er en betegnelse for en gruppe indenfor plante- og dyreriget.

Rząd to określenie grupy w królestwie roślin i zwierząt.


Irak

zobacz też: Indeks:Duński - Kraje Azji

Der tales arabisk i Irak.


uren

Ingenting er rent eller urent i sig selv.

Samo w sobie nic nie jest czyste ani nieczyste.


dame

Mine damer og herrer, udstillingen er desværre aflyst.

Panie i panowie, wystawa jest niestety odwołana.

Hun var en virkelig dame og kunne ikke skrælle kartofler.

Była prawdziwą damą i nie umiała obierać ziemniaków.

Han vandt ikke selvom han havde fem damer på hånden.

Nie wygrał, chociaż miał w ręku pięć dam.


ungdom

Nostradamus studerede i sin ungdom medicin.

Dagens ungdom lider af problemer med hørelsen, som tidligere kun ramte 50-60-årige.

Dzisiejsza młodzież cierpi na problemy ze słuchem, które wcześniej dotykały tylko 50-60-latków.

Perstrup, Hans, Musikkens Hemmelige Kraft, dostęp 2015-05-08


fattig

Hun har en fattig onkel som ikke engang ejer en bil.

Ona ma biednego wujka, który nie posiada nawet samochodu.

Madagaskar hører til de 100 fattigste lande i verden.

Madagaskar należy do 100 najbiedniejszych krajów świata.

Hasło Madagaskar w duńskiej Wikipedii, dostęp: 20.10.2019

Den rigeste ene procent forurener dobbelt så meget som den fattigste halvdel af Jordens befolkning.

Najbogatszy jeden procent zanieczyszcza dwa razy więcej niż najbiedniejsza połowa populacji Ziemi.

mbs: Verdens rigeste skaber klimakrisen (da). Arbejderen, 2020-10-29. [dostęp 2020-11-02].


forurene

Italiensk politi konfiskerer 30 millioner liter forurenet mælk i en stor landsdækkende aktion.

Włoska policja konfiskuje 30 milionów litrów zanieczyszczonego mleka w wielkiej ogólnokrajowej akcji.

M. Bech: Politi konfiskerer giftig babymælk (da). Politiken.dk, 2005-11-22. [dostęp 2005-11-22].


rige

Erik af Pommern blev i 1397 kronet til konge af de tre nordiske riger.

Eryk Pomorski został w 1397 roku koronowany na króla trzech nordyckich królestw.

I de blindes rige er den enøjede konge, proklamerede kyklopen.

W krainie ślepych jednooki jest królem! – obwieścił cyklop.


Nepal

Nepal er en stat i Asien.


medicin

Tag din medicin!


vits

En beruset kvinde fortalte vulgære vitser.

Pijana kobieta opowiadała wulgarne dowcipy.


bare

Jeg havde bare et problem: jeg kunne ikke piske hviderne stive.

Miałam tylko jeden problem - nie mogłam ubić białek na sztywno.

Dette vrag gik i stykker på motorvejen bare tre måneder efter synet.

Ten wrak rozpadł się na kawałki na autostradzie zaledwie trzy miesiące po przeglądzie.

Vi forsøger bare at sikre os en rimelig indtjening under de givne regler.

Usiłujemy po prostu zapewnić sobie uczciwy zarobek w ramach zastanych przepisów.


rig

De rige forstår ikke de fattiges frustration.

Bogaci nie rozumieją frustracji biednych.

Landet er rigt på naturressourcer.

Prøv at tilsætte en bouillonterning, når du koger ris… så bliver smagen meget rigere.

Spróbuj dodać kostkę rosołową, gdy gotujesz ryż… smak stanie się wówczas znacznie bogatszy.


tilbyde

Vi tilbyder den billigste undersøgelse af synet.

Som en erfaren og begavet clairvoyant tilbød Stella også telefonisk tarotlæsning.

Jako doświadczona i uzdolniona jasnowidzka Stella oferowała także telefoniczne stawianie tarota.


beruse

En beruset bilist faldt i søvn bag rattet og blev anholdt af politiet.

Pijany kierowca zasnął za kierownicą i został zatrzymany przez policję.


saftig

Bettina købte to kilo saftige ferskener på torvet.

kupiła na rynku dwa kilo soczystych brzoskwiń.


mens

Nogle religioner har en enkelt gud (monoteisme), mens andre har flere guder (polyteisme).

Niektóre religie mają jednego boga (monoteizm), podczas gdy inne mają wielu bogów (politeizm).

Sprog med de fleste fonemer bliver talt i det sydlige Afrika (Namibia, Angola, Botswana), mens sprog med færrest fonemer bliver talt i Polynesien og Sydamerika.

Językami z największą liczbą fonemów mówi się w południowej Afryce (w Namibii, Angoli, Botswanie), natomiast językami z najmniejszą liczbą fonemów mówi się w Polinezji i Ameryce Południowej.

Robin Engelhardt: Alle sprog har samme oprindelse - men ingen fælles regler (da). INGENIØREN, 2011-04-30. [dostęp 2022-10-12].


fordi

De har erkendt, at de ikke har betalt licens, enten fordi de har «glemt» det, eller fordi de ikke ville.

Przyznali, że nie zapłacili opłaty licencyjnej, ponieważ albo "zapomnieli", albo nie chcieli.


vulgær

En gruppe berusede sømænd sang vulgære sanger.

Grupa pijanych marynarzy śpiewała wulgarne piosenki.


undersøgelse

En række undersøgelser har gennem det seneste år vist, at mange astmatikerne bruger inhalatoren forkert eller at de glemmer at tage medicinen.

W ciągu ostatniego roku szereg badań wykazał, iż wielu astmatyków niewłaściwie używa inhalatora lub zapomina przyjąć lekarstwo.

na podst.: Astmamedicin tages forkert (da). Ugeskrift for Læger, 2015-05-06. [dostęp 2023-03-23].

På basis af en røntgenundersøgelse konstaterede lægen et brud på skulderblad.

Na podstawie badania rentgenologicznego lekarz stwierdził złamanie łopatki.

En officiel undersøgelse viste, at en kortslutning havde været årsag til branden.

Oficjalne dochodzenie wykazało, że przyczyną pożaru było zwarcie.

Artykuł Moskvas manege w duńskiej Wikipedii


alder

Mange kvinder (og mænd) lyver om sin alder.

Wiele kobiet (i mężczyzn) kłamie na temat swojego wieku.


abort

Abort var ulovlig, og kvinder, som fik abort, risikerede fængsel.

Aborcja była nielegalna, a kobiety, które poddały się aborcji, ryzykowały więzieniem.

Piger under 18 år bør fortsat have deres forældres samtykke til en abort.

Dziewczęta poniżej 18 roku życia nadal powinny mieć zgodę rodziców na dokonanie aborcji.

Maya Nissen, Annette Bredmose: Eksperter imod abort uden ja fra forældre (da). Etik.dk, 2013-06-20. [dostęp 2020-11-03].


blomst

Han køber aldrig blomster til sin kone.

On nigdy nie kupuje swojej żonie kwiatów.


hævn

Det var en hævnakt.


virkelighed

Søren har mistet kontakt med virkeligheden.

Rent vand er i virkeligheden isolerende, dvs. at det ikke leder elektrisk strøm særligt godt.

Czysta woda w rzeczywistości izoluje, tzn. nie przewodzi zbyt dobrze prądu elektrycznego.

Virkeligheden her er langt værre, end jeg havde forventet.

Tutejsza rzeczywistość jest o wiele gorsza, niż się spodziewałam.


albue

Efter faldet havde han smerter i den venstre albue.


albue

rozpychać się łokciami, torować sobie drogę łokciami


vitamin

Havremælk er normalt lavet af havre, vand og solsikkeolie, men kan også være tilsat kalcium, vanilje og vitaminer.

Mleko owsiane zwykle robi się z owsa, wody i oleju słonecznikowego, ale można je też wzbogacić wapniem, wanilią i witaminami.


kirke

gr. κυριακός

Som barn syntes hun, at det var frygteligt kedeligt at gå i kirke.

Jako dziecko uważała, że chodzenie do kościoła jest okropnie nudne.

Kościół (religijna instytucja społeczna)

Når en præst inviterer en dyreclairvoyant ind i kirken, er det med til at udhule kirke og kristendom indefra.

Gdy ksiądz zaprasza jasnowidza zwierzęcego do kościoła, to przyczynia się to do osłabiania Kościoła i chrześcijaństwa od środka.

C. Skovgaard-Holm: Sag om dyreclairvoyance undergraver kirkens troværdighed (da). Kristendom.dk, 2017-07-05. [dostęp 2019-11-18].

Kirken beskyldte det nye parti for »grotesk antiklerikalisme«.

Kościół oskarżył nową partię o „groteskowy antyklerykalizm”.

I Polen kender vi kun til kirken fra én side, den foran alteret – men hvad er der på den anden side?

W Polsce Kościół znamy tylko z jednej strony, tej przed ołtarzem – ale co jest po drugiej stronie?

N.I.Larsen: Den katolske kirkes magt over Polen er brudt (da). Information.dk, 2018-10-29. [dostęp 2020-11-01].


afrikansk

Er der mange spisesteder med afrikansk mad i Europa?

Czy w Europie jest wiele restauracji z afrykańskim jedzeniem?


adressere

Brevet er adresseret til dig.


Holland

Et eksempel på et land, hvor regeringen ikke har sæde i hovedstaden, er Holland.

Przykładem kraju, w którym rząd nie ma siedziby w stolicy, jest Holandia.


allerede

Jeg har allerede læst bogen.


alene

Jørgen har været alene siden han var atten.

jest samotny od osiemnastego roku życia.


alene

Forsvareren behøver ikke være objektiv, og hans eller hendes opgave er alene at varetage dine interesser.

Obrońca nie musi być obiektywny, a jego lub jej zadaniem jest jedynie dbanie o Twoje interesy.

Forsvareren (da). Anklagemyndigheden. [dostęp 2022-10-22].


ørn

Ørne har godt syn pga. store pupiller.

Orły mają dobry wzrok z powodu dużych źrenic.


aggressiv

De fleste slanger er ikke aggressive og bider kun, hvis de bliver truet.

Większość węży nie jest agresywna i kąsa tylko w sytuacji zagrożenia.


alkoholfri

Vi sad i træets skygge og drak koldt alkoholfrit øl.

Siedzieliśmy w cieniu drzewa, popijając zimne piwo bezalkoholowe.

wolny od alkoholu, niebędący pod wpływem alkoholu (o osobie lub trybie życia)


stykke

sztuka (pojedynczy przedmiot, egzemplarz)

sztuka, kawałek, fragment (element zbioru)

Giv mig et stykke kage.

Hunden har revet min yndlingspude i stykker og nu er hele værelset dækket i fjer.

Pies rozszarpał moją ulubioną poduszkę na strzępy i teraz cały pokój jest pokryty piórami.

Han spiste fire stykker med ost.

Børnene skulle regne nogle stykker.

sztuka (utwór sceniczny, przedstawienie)

Aftalens første stykke er ugyldigt.


agurk

Mit marsvin elsker agurker.

Skal jeg skære agurker i tynde eller tykke skiver?

Mam pokroić ogórki w cienkie czy grube plastry?


alkoholiker

Vidste du, at hans far var alkoholiker?

Wiedziałeś, że jego ojciec jest alkoholikiem?


sommerfugl

Du er smuk som en sommerfugl.


nummer

Hvilket nummer bruger hun i sko?


bil

Jeg kan godt køre bil, men har ikke kørekort.

Umiem prowadzić samochód, ale nie mam prawa jazdy.

Jeg kan se, at min nabo igen ikke kan starte bilen på grund af frost.

Widzę, że mój sąsiad znowu nie może odpalić auta z powodu mrozu.

Fodboldspilleren brød karantænen i Spanien og kørte i bil til Danmark gennem et coronaramt Europa.

Piłkarz złamał kwarantannę w Hiszpanii i pojechał do Danii samochodem poprzez dotkniętą pandemią koronawirusa Europę.

Søren Baastrup: Avisen.dk’s debattør kårer coronakrisens helte og skurke (da). Avisen.dk, 2020-04-10. [dostęp 2021-07-17].


nål

Drengen forsøgte at stikke sin søster med en nål.

Chłopiec próbował ukłuć swoją siostrę igłą.


gaffel

Hun spiser med kniv og gaffel.


amerikaner

Amerikanerne skal gå til valg i november næste år.

W listopadzie przyszłego roku Amerykanie pójdą do wyborów.


albaner

Jeg kender en albaner, der er vokset op i Danmark.

Znam Albańczyka, który dorastał w Danii.


hvordan

Hvordan kan jeg hjælpe dig?


ambassade

Alle, der ønsker visum til Danmark, bør henvende sig til den nærmeste danske ambassade eller konsulat.

Wszyscy, którzy chcą (otrzymać) wizę do Danii, powinni zwrócić się do najbliższej duńskiej ambasady lub konsulatu.


hvorfor

Hvorfor spørger du?

Hvorfor falder bladene af træerne om efteråret?

Dlaczego jesienią z drzew spadają liście?


Brunei

zobacz też: Indeks:Duński - Kraje Azji


skuespiller

Alle unge skuespillere i filmen er amatører.

Wszyscy młodzi aktorzy w tym filmie są amatorami.


apparat

Vores bedste er næsten døv og har brug for et høreapparat.

Nasza babcia jest prawie głucha i potrzebuje bez aparatu słuchowego.


kontakt

Søren har mistet kontakt med virkeligheden.

Søren stracił kontakt z rzeczywistością.

kontakt (możliwość przekazywania i odbierania informacji)

Kontrollér at anlægget er korrekt tilsluttet kontakten.

Sprawdź, czy urządzenie jest właściwie podłączone do kontaktu.

kontakt (przełącznik światła elektrycznego)

Tryk på kontakten og se, hvad der sker.

Naciśnij kontakt i zobacz, co się stanie.

kontakt (stały katalizator w układach ciekłych lub gazowych)


arkitekt

I dag arbejder mange færøske arkitekter i Danmark.

Dziś wielu farerskich architektów pracuje w Danii.


onkel

zobacz też: Indeks:Duński - Rodzina

Hendes onkel er Danmarks ambassadør i Polen.

Jej wuj jest ambasadorem Danii w Polsce.

Min onkel og tante mener, at det er en primitiv barbarisme at få uld fra får; derfor bærer de udelukkende tøj af bomuld.

Mój wujek i ciocia uważają, że pozyskiwanie wełny z owiec to prymitywne barbarzyństwo; dlatego noszą wyłącznie ubrania z bawełny.


dør

Jeg står ved døren og banker.


appelsin

dolnoniem. appelsine < dolnoniem. appel + Sina → jabłko z Chin

Appelsiner plukkes ofte før de er modne, hvilket desværre får indflydelse på smagen, der bliver mere syrlig og mindre aromatisk.

Pomarańcze często zrywane są, zanim dojrzeją, co niestety ma wpływ na (ich) smak, który staje się bardziej kwaśny i mniej aromatyczny.


ørken

De døde af tørst i ørknen.


himmel

Kig på himlen og tæl stjernerne, hvor mange er der?

Spójrz w niebo i policz gwiazdy, ile ich jest?

På børnehjemmet får børnene at vide, at deres mor er i himlen, og at de aldrig skal se hende mere.

W domu dziecka dzieci dowiadują się, że ich mama jest w niebie i że już nigdy jej nie zobaczą.


seng

Det er ikke så smart at ryge i sengen.


amerikansk

Der går en amerikansk film i biografen i aften.

Dziś wieczór grają w kinie amerykański film.

Den polske premierminister håber amerikanske soldater, som skal trækkes ud af Tyskland, flyttes til Polen.

Polski premier ma nadzieję, że wycofani z Niemiec amerykańscy żołnierze zostaną przeniesieni do Polski.

/ritzau/: Polsk regering håber USA flytter styrke til Polen (da). Information, 2020-06-06. [dostęp 2020-06-26].


argentinsk

Den argentinske præsident og den nye argentinske pave er vist ikke helt på bølgelængde.

Argentyński prezydent i nowy argentyński papież najwyraźniej nie nadają na tych samych falach.

Holger Madsen: Komentarz do: 76-årig argentiner bliver ny pave (da). Informatíon, 2013-03-13. [dostęp 2022-06-18].


ambassadør

Jej wujek jest ambasadorem Danii w Polsce.


kjole

graviditetskjole / omstændighedskjole / ventekjole

Bruden havde en ventekjole på.

Panna młoda miała na sobie sukienkę ciążową.


lære

Hun prøvede at lære mig at danse, men forgæves.

Próbowała nauczyć mnie tańczyć, ale na próżno.

Alle, der ønsker at lære dansk, er velkomne til at bruge vores Wikiordbog.

Wszystkich, którzy chcą uczyć się duńskiego, zapraszamy do korzystania z naszego Wikisłownika.


skytsengel

duń. skyts + engel < tłum. łac. angelus tutelaris

Min skytsengel vil beskytte mig mod det onde.


vinter

Om vinteren sner det.

Året bliver typisk inddelt i fire årstider: forår, sommer, efterår og vinter.

Rok dzieli się zazwyczaj na cztery pory roku – wiosnę, lato, jesień i zimę.

Ifølge statistikker sker de fleste ulykker om vinteren indenfor de første 15 minutters kørsel.

Według statystyk większość wypadków zimą zachodzi podczas pierwszych 15 minut jazdy.

Porady KT Autocenter, dostęp: 06.03.2010


pattedyr

Dig, mig og vores kat, vi er alle sammen pattedyr.

Ty, ja i nasz kot, wszyscy jesteśmy ssakami.


kanin

Min kanin spiser udelukkende radiser og gulerødder.

Mój królik jada wyłącznie rzodkiewki i marchewki.


arrestere

Kvinden blev arresteret for mord.

Kobietę aresztowano pod zarzutem morderstwa.

Alle, der deltog i den politiske demonstration, blev arresteret.

Wszyscy, którzy wzięli udział w demonstracji politycznej, zostali zaaresztowani.


lidelse

Psykopati er den eneste lidelse, hvor klienten ikke lider, men hvor det er omgivelserne der lider.

Psychopatia to jedyne zaburzenie, w którym klient nie cierpi, ale cierpi otoczenie.

Erik Østenkjær: Sportskulturen tiltrækker psykopater (da). ØSTENKJÆR.DK, 2018-02-14. [dostęp 2021-06-09].


lide

En hund, som lider af sukkersyge, drikker og tisser overdrevent meget.

Pies, który cierpi na cukrzycę, pije i siusia przesadnie dużo.


hest

Den uheldige prins faldt af hesten.


arabisk

Der tales arabisk i Irak.


kniv

Hun spiser med kniv og gaffel.


tunge

Eleven rakte tungen ad læreren.

Solea solea sola zwyczajna, sola, podeszwica


Uruguay

Glycerin bliver importeret fra Uruguay og fra Argentina, og det kommer i dag i containere og er rasende dyrt.

Gliceryna jest importowana z Urugwaju i z Argentyny, jest dziś dostarczana w kontenerach i jest skandalicznie droga.

redaktionen/Ida: Holstebro-Struer Havn vil hente nye godstyper (da). Transportmagasinet, 2017-06-13. [dostęp 2023-01-11].


flaske

Hvad koster en flaske øl?

Det besofne publikum begyndte at kaste flasker mod musikerne på scenen.

Pijana publiczność zaczęła rzucać butelkami w muzyków na scenie.


almisse

Hun var ikke for stolt til at modtage almisser.

Nie była na tyle dumna, aby nie przyjmować jałmużn.


kone

Konen har smidt ham ud.

Prinsesse er en datter til en regent eller en kone til en prins.

Księżniczka jest córką władcy lub żoną księcia.

Konen købte en snes æg.


tante

Min tante taler otte sprog.


cykel

Drengen har brækket sit håndled ved at vælte på cyklen.

Chłopiec złamał nadgarstek spadłszy z roweru.


ulv

Jer er så sulten som en ulv.


vaske

Husk at vaske hænder!

Hvordan vaskes uld?


hare

zobacz też: zwierzęta w języku duńskim

Bestanden af harer i Danmark er faldet dramatisk.

Populacja zajęcy w Danii drastycznie się zmniejszyła.

TV 2 Nord: Haren sulter om sommeren, dostęp 15.09.2010


flodhest

Vi besøgte en zoo for at se en flodhest.

Odwiedziliśmy zoo, aby zobaczyć hipopotama.


alvorlig

Deres kat er meget syg, sagde dyrlægen med en alvorlig mine.

Pański kot jest bardzo chory - powiedział weterynarz z poważną miną.

Ulykker med håndværktøj som fx hobbyknive, vinkelslibere, slibemaskiner og boremaskiner resulterer ofte i alvorlige skader på fingre og hænder.

Wypadki z narzędziami ręcznymi, takimi jak np. nożyki, szlifierki kątowe, szlifierki i wiertarki kończą się często poważnymi obrażeniami palców i dłoni.

Arbejdsmiljøvejviser… (da). Arbejdstilsynet. [dostęp 2020-11-01].


Belize

Belize grænser med Mexico.


Sierra Leone

zobacz też: Indeks:Duński - Kraje Afryki


hage

Kæben kan brække ved et fald, hvor hagen rammer jorden.

Szczęka może się złamać przy upadku, gdy broda uderza o ziemię.


samle

Børnene samlede kogler i skoven.

Min bedstefar samlede på frimærker og gamle mønter.

Mój dziadek zbierał znaczki i stare monety.


skrivebord

På skrivebordet lå der ordresedler, håndskrevne noter, kuglepenne, fakturaer, manualer, clips, vareprøver, skruer og bolte.

Na biurku leżały formularze zamówień, odręczne notatki, długopisy, faktury, instrukcje, spinacze, próbki, wkręty i śruby.

A. Luther: Den dag Brita forsvandt af Michael Teschl (da). Saxo, 2020-09-20. [dostęp 2022-06-18].

Det er lige lovlig nemt at foreslå, at vi bare skal arbejde til vi fylder 70, når man selv sidder bag et skrivebord.

Doprawdy nieco zbyt łatwo jest proponować, że po prostu powinniśmy pracować do 70 roku życia, kiedy samemu siedzi się za biurkiem.

3F-formand: Vismandsrapport aflyser akut reform-behov (da). FFF. [dostęp 2023-04-01].


Guatemala

zobacz też: Indeks:Duński - Kraje Ameryki Północnej


engel

En engel har lovet at beskytte mig mod det onde.


celle

Virus har hverken celler, stofskifte eller evne til at formere sig ved egen hjælp.

Wirusy nie mają ani komórek, ani przemiany materii, ani zdolności do samodzielnego namnażania się.

M. Vuorela, J. Tuxen: Virus er ikke rigtig levende (da). Informatíon, 2020-10-23. [dostęp 2021-10-25].

Se igen på prøven under mikroskop og iagttag, hvad der sker med sædcellerne.

Spójrz ponownie na próbkę pod mikroskopem i zwróć uwagę na to, co dzieje się z komórkami nasienia.

Systime A/S, Forsøg med sæd, dostęp: 2019-11-04

I cellen herskede en frygtelig stank af snavs og afføring.

W celi panował okropny smród brudu i odchodów.


bade

Et barn skulle bades dagligt.

Er det lovligt at bade nøgen på offentlige strande?

Czy kąpanie się nago na publicznych plażach jest dozwolone?


berømt

Hvad hedder denne berømte Internet-encyklopædi, som alle kan redigere?

Jak nazywa się ta słynna encyklopedia internetowa, którą każdy może edytować?


barnebarn

Bedste gav et stykke slik til sit barnebarn.


enke

por. enkemand

Kort efter parrets bryllup blev gommen dræbt, men den gravide enke hævnede drabet, da hun ved højlys dag skød opdragsgiveren.

Krótko po ślubie pary pan młody został zabity, ale ciężarna wdowa pomściła zabójstwo i zastrzeliła zleceniodawcę w biały dzień.

Mads Frese: Besat af Italiens mysterier (da). Informatíon, 2012-09-06. [dostęp 2023-03-19].


tårn

Et tårn bevæger sig vandret eller lodret.

Wieża porusza się w poziomie i w pionie.

Wikipedias bidragsydere: Tårn (skak) (da). Wikipedia, Den frie encyklopædi, 2010-08-27. [dostęp 2023-11-06].


rovdyr

Uden for yngletiden samler de hvide vipstjerter sig i store flokke for at overnatte kollektivt og dermed opnå en bedre beskyttelse mod rovdyr.

Poza sezonem lęgowym pliszki siwe gromadzą się w duże gromady, by wspólnie spędzać noc i tym samym lepiej chronić się przed drapieżnikami.

Hvid Vipstjert (Motacilla alba) (da). Dansk Ornitologisk Forening. [dostęp 2022-08-23].


mobiltelefon

De mere avancerede mobiltelefoner har også mulighed for at sende e-mail, gå på Internettet, fotografere, optage video, modtage radio og fungere som MP3-afspiller.

Bardziej zaawansowane telefony komórkowe mają również możliwość wysyłania e-maili, wchodzenia do Internetu, robienia zdjęć, nagrywania filmów, odbierania radia i działania jako odtwarzacze MP3.


Bangladesh

zobacz też: kraje Azji w języku duńskim

I Bangladesh tales der bengali.

W Bangladeszu mówi się w języku bengalskim.


bakterie

gr. βακτηρία

Miltens opgave er bl.a. at rense blodet for bakterier.

Zadaniem śledziony jest m.in. oczyszczanie krwi z bakterii.


akt

niem. Akt < łac. actus → działanie, czyn, utworzone od łac. ăgĕre

Det var en hævnakt.

Jeg har skrevet et spil i fem akter.

Sagens akter blev stjålet.


Gabon

zobacz też: Indeks:Duński - Kraje Afryki

Taler gabonesere i Gabon gabonesisk eller fransk?

Czy Gabończycy w Gabonie mówią po gabońsku, czy po francusku?


Burkina Faso

Burkina Faso er seks gange så stort som Danmark.

Burkina Faso jest sześć razy większa od Danii.


gjort

nie mylić z: gjord

imiesłów czasu przeszłego czasownika = gøre → robić

Hvad har du gjort?


svane

En svane er hvid og dens næb er orange.

Łabędź jest biały, a jego dziób jest pomarańczowy.


i morgen

Jeg har mistet mit kørekort og skal rejse i morgen!

Zgubiłem prawo jazdy, a jutro mam wyjeżdżać!


fersken

Hun købte to kilo saftige ferskener på torvet.

Kupiła na rynku dwa kilo soczystych brzoskwiń.


bro

brænde alle broer bag sig / bryde alle broer bag sig / brænde alle broer / bryde alle broer

En hjemløs kvinde sov under broen.


russer

Jeg kender en russer, der bor i Polen og taler polsk.

Znam Rosjanina, który mieszka w Polsce i mówi po polsku.


snakke

por. sige

Nordmanden forstod ikke dansk og ville snakke engelsk.

Norweg nie rozumiał po duńsku i chciał rozmawiać po angielsku.


hvem

Politiet ved ikke, hvem det var, der slog hende ihjel.

Hvem er du?


Burundi

Det officielle sprog i Burundi er fransk.

Językiem urzędowym w Burundi jest francuski.


litteratur

Er biografier også litteratur?


drikke

st.nord. drekka << pragerm. *đrenkanan o niepewnym pochodzeniu; por. goc. 𐌳𐍂𐌹𐌲𐌺𐌰𐌽 (drigkan), st.ang. drincan (ang. drink), swn. trinkan (niem. trinken), isl. drekka, szw. dricka

Man får ikke ølmave af at drikke vand…

Brzuszka piwnego nie dostaje się od picia wody…

Mange drikker for at glemme.


danse

Der blev danset hele natten.


i dag

Resten af dit liv begynder i dag.

Dansk Ornitologisk Forening skønner, at bestanden af gråspurve siden 1976 er halveret og i dag tæller omkring 1,8 millioner.

Duńskie Towarzystwo Ornitologiczne szacuje, że populacja wróbli zmniejszyła się o połowę od 1976 roku i obecnie liczy około 1,8 miliona.

Casper Pilgaard Christensen: Gråspurven er på hastig retræte i Danmark (da). Kristeligt Dagblad, 2016-05-11. [dostęp 2021-02-14].


absurd

Denne beskyldning om bifobi er absolut absurd!

To oskarżenie o bifobię jest absolutnie niedorzeczne!


selvmord

En berømt skuespiller begik selvmord ved at tage gift.

Znany aktor popełnił samobójstwo przez zażycie trucizny.

Selvmordsrisiko hos enkemænd er markant forhøjet de første 6 måneder efter ægtefælles død.

Ryzyko samobójstwa jest u wdowców znacznie podwyższone przez pierwsze 6 miesięcy po śmierci współmałżonka.

Rigshospitalet, Opsporing af depression hos ældre mænd, dostęp: 2017.05.27

samobójstwo polityczne, artystyczne, finansowe itd.


begravelse

Er der for eksempel tale om en begravelse, som er en trist begivenhed, vælger man som regel et meget diskret og mørkt slips, for ikke at vække opmærksomhed og for at vise respekt.

Na przykład gdy mowa jest o pogrzebie, który jest smutnym wydarzeniem, z reguły wybiera się bardzo dyskretny i ciemny krawat, aby nie zwracać na siebie uwagi i aby okazać szacunek.

Guide til valg af slips (da). Billig-Tøj. [dostęp 2021-07-03].


verden

Asien er verdens største kontinent.

Azja jest największym kontynentem świata.

Madagaskar hører til de 100 fattigste lande i verden.

Madagaskar należy do 100 najbiedniejszych krajów świata.

Hasło Madagaskar w duńskiej Wikipedii, dostęp: 20.10.2019


kineser

Traditionelt spiser mange kinesere ris.


ingenting

alt. pisownia: ingen ting

Hun betød ingenting for ham.


komme

Mange var indbudt, men ingen kom.

De kommer altid samtidig.

Stewarden kom for meget muskatnød i bechamelsovsen og ødelagde det hele.

Steward dodał za dużo gałki muszkatołowej do beszamelu i wszystko zepsuł.

…kom derefter sovsen i en sovseskål og drys den med persille.

następnie wlej sos do sosjerki i posyp pietruszką.


i morges

Hvad spiste du i morges?


lege

Jeg har ikke lyst til at lege med ham.


batteri

I 2022 lykkedes det forskere fra SDU for første gang nogensinde at få en drone til at lande på højspændingsledninger og lade sine batterier op.

W 2022 roku naukowcom z SDU po raz pierwszy w historii udało się wylądować dronem na linii wysokiego napięcia, aby podładować jego akumulatory.

Emad Samuel Malki Ebeid: Autonome inspektionsdroner kan redde menneskeliv og spare milliarder (da). Teknisk Nyt, 2024-02-13. [dostęp 2024-09-10].

baterie (źródło energii dla ciała i duszy)

miejsce instalacji lub rozstawienia się baterii 1.4


derfor

Du har snydt mig og derfor vil jeg melde dig til politiet.

Oszukałeś mnie i dlatego zgłoszę cię na policję.


forstå

Jeg forstår ikke hvad det drejer sig om.

Passer det, at de fleste slovakker kan forstå polsk?

Czy to prawda, że większość Słowaków rozumie polski?


borgerkrig

En borgerkrig er en krig, som foregår internt i et land.

Wojna domowa to wojna, która rozgrywa się wewnętrznie w danym kraju.


kinesisk

Kinesisk undervises nu som andetsprog på en række skoler.

Chiński jako język obcy nauczany jest teraz w szeregu szkół.


vare

Svindlen kunne lykkes, fordi man på Ebay skal betale forud for sine varer.

Oszustwo mogło się udać, ponieważ na Ebayu trzeba z góry płacić za towary.


vare

Krigen varede seks år.


hende

Jeg gav hende en buket røde tulipaner og hun fejlfortolkede det som en kærlighedserklæring.

Dałem jej bukiet czerwonych tulipanów, a ona błędnie zinterpretowała to jako wyznanie miłości.


bygning

Bygningen var 15 etager høj.


bygge

Omkring 6000 bunkre blev bygget i Danmark under besættelsen.

Podczas okupacji zostało w Danii zbudowanych około 6000 bunkrów.


interessant

En optimist ser på problemer som interessante udfordringer.

Optymista widzi problemy jako interesujące wyzwania.


god

en fugl i hånden er bedre end ti på taget

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu

De var gode venner, selvom de ikke så hinanden særlig tit.

Byli dobrymi przyjaciółmi, choć nie widywali się zbyt często.


blad

Helle abonnerer på en række blade om havearbejde.

Hela prenumeruje szereg magazynów o ogrodnictwie.


rødvin

Kusine Helle spildte rødvin på den hvide dug.

Kuzynka Hela rozlała czerwone wino na biały obrus.


regne

zobacz też: afregne • efterregne • fraregne • gennemregne • indregne • medregne • omregne • opregne • regne af • regne efter • regne fra • regne ind • regne med • regne om • regne op • regne ud • udregne

Det regner ofte om efteråret.

Vi fortsatte arbejdet selvom det regnede.

Mimo padającego deszczu kontynuowaliśmy pracę.

Selv når bomberne ikke regner fra himlen, lever godt fem millioner palæstinensere under et brutalt, militært apartheidregime.

Nawet kiedy bomby nie spadają z nieba, prawie pięć milionów Palestyńczyków żyje w brutalnym, militarnym reżimie apartheidu.

Leila Stockmarr: I Palæstina findes der ingen fredstid (da). RØD+GRØN, 2020-06-21. [dostęp 2021-10-24].


tjene

Hvor meget tjener du?

Hvormed kan jeg tjene Dem?


miste

Jeg har mistet mit kørekort og skal rejse i morgen!

Zgubiłem prawo jazdy, a jutro mam wyjeżdżać!

Søren har mistet kontakt med virkeligheden.

…som resultat mistede mange investorer betydeligere summer.

w rezultacie wielu inwestorów straciło znaczniejsze sumy.

Emil Noesgaard: Intellektuel kapital og virksomheds performance (da). Copenhagen Business School, 2019-05-15. [dostęp 2021-10-10].


døgn

Butikken holder åbent døgnet rundt.

Ten sklep jest otwarty 24 godziny na dobę.

Knap et døgn efter indlæggelsen blev patienten opereret i generel anæstesi.

Zaledwie dobę po przyjęciu do szpitala pacjentka przeszła operację w znieczuleniu ogólnym.

Hannah Malthe Mollerup et al.: Knudedannelse på femoraliskateter (da). Ugerskrift for læger, 2010-05-21. [dostęp 2023-06-19].


Kina

Grøn te er især populær i Kina og Japan.

Zielona herbata jest popularna głównie w Chinach i Japonii.

I Kina mener den kommunistiske regering imidlertid, at Taiwan er en udbryderprovins, som retmæssigt er en del af Kina.

Komunistyczny rząd w Chinach uważa jednak, że Tajwan jest oderwaną prowincją, która prawowicie jest częścią Chin.

Peter Møller: Forstå konflikten om Taiwan: Planlægger Kina en invasion? (da). TV2 Nyheder, 2022-08-13. [dostęp 2022-08-18].


løgner

Du er den største løgner, jeg nogensinde har mødt!

Jesteś największym łgarzem, jakiego spotkałam!


stork

Storken er ansvarlig for at bringe babyerne til de nye forældre.

Bocian jest odpowiedzialny za przynoszenie niemowląt nowym rodzicom.


snart

Jeg skal snart rejse.

Hun har boet der i snart tyve år.

Ona) mieszka tam już prawie dwadzieścia lat.


spansk

Den spanske regering tager afstand fra denne udtalelse.

Rząd hiszpański odcina się od tej wypowiedzi.


spansk

Spansk er et romansk sprog, der tales af omkring 352 millioner mennesker, primært i Spanien og Amerika.

Hiszpański to romański język, którym posługuje się około 352 milionów ludzi, głównie w Hiszpanii i Ameryce.

Hasło Spansk (sprog) w duńskiej Wikipedii


krig

Sveriges krig mod Polen blev beskrevet i romanen »Oversvømmelsen«.

Wojna Szwecji z Polską została opisana w powieści „Potop”.


ofte

Løg er en plante som ofte bliver brugt i madlavning.

Cebula jest rośliną często używaną przy przyrządzaniu pożywienia.

Ulykker med håndværktøj […] resulterer ofte i alvorlige skader på fingre og hænder.

Wypadki z narzędziami ręcznymi nierzadko kończą się poważnymi obrażeniami palców i dłoni.

Arbejdsmiljøvejviser… (da). Arbejdstilsynet. [dostęp 2020-11-01].


høne

Hønen lægger et æg om dagen.

Hvad kom først, hønen eller ægget?


lyve

Mange kvinder (og mænd) lyver om sin alder.

Wiele kobiet (i mężczyzn) kłamie na temat swojego wieku.


middag

Fredag middag skal jeg til tandlægen.

W piątek w południe mam wizytę u dentysty.

Værsgo! Middagen er serveret.

Hvad skal vi have til middag i dag? Fisk? Igen?

Co dzisiaj będzie na obiad? Ryba? Znowu?


professor

Han er professor i sprogvidenskab.


skandinavisk

De skandinaviske lande består af Danmark, Norge og Sverige.

Kraje skandynawskie to Dania, Norwegia i Szwecja.


hjemme

De er ikke hjemme.

Tjek blodtrykket hjemme og send resultatet til lægen.

Zmierz ciśnienie krwi w domu i wyślij wyniki lekarzowi.


morgen

por. i morgen • i morges • tidlig morgen

Pia vejer sig hver morgen og græder.


miljø

Miljøet er vores fælles ansvar.

Środowisko jest naszą wspólną odpowiedzialnością.


gås

zobacz też: gås • tamgås • snegås • vildgås • grågås • canadagås • knortegås • bramgås • sædgås

zobacz też: ptaki w jęz. duńskim

Gæs var allerede husdyr for 5000 år siden i Egypten.

Gęsi były udomowione już 5000 lat temu w Egipcie.


musiker

por. musikant

De fleste musikere ønsker dog som hovedregel altid to-tre ting: At udgive deres musik, at spille mange koncerter og at have en masse fans.

Większość muzyków z reguły jednak zawsze pragnie dwóch-trzech rzeczy: wydawać swoją muzykę, grać wiele koncertów i mieć mnóstwo fanów.

Hvordan gør man det selv? (da). ORA. [dostęp 2023-11-16].


måtte

Du må gerne kigge.

For at kunne læse bogen må jeg først lære finsk.

By móc przeczytać tę książkę, muszę najpierw nauczyć się fińskiego.


kalkun

zobacz też: Indeks:Duński - Ptaki


hjem

Mit hjem er mit slot.


hjem

por. hus por. hjemme

Jeg har bestemt at rejse hjem.


filosof

gr. φιλόσοφος

»Religion er opium for folket«, sagde filosoffen.

Religia to opium dla ludu – powiedział filozof.

Hvor man i Indien havde Buddha til at lede den vegetariske bevægelse frem, havde grækerne filosoffer.

Podczas, gdy w Indiach ruch wegetariański prowadził Budda, Grecy mieli filozofów.

Mette Skov Hansen: Indere og gamle grækere opfandt vegetarismen (da). Kristeligt Dagblad, 2017-09-17. [dostęp 2023-12-09].


hane

Der er en stor vægtforskel på haner og høner.

Między kogutami a kurami jest duża różnica wagi.

Se, hanen drypper igen!

Hanen skal trækkes tilbage før der kan skydes.

Aby móc oddać strzał, należy odciągnąć kurek.


vise

zobacz też: afvise • anvise • bevise • eftervise • forevise • forvise • fremvise • genvise • henvise • indvise • opvise • overvise • påvise • tilbagevise • udvise • undervise

En ny undersøgelse viser, at København er den tredje dyreste storby i verden, kun overgået af Oslo og Paris.

Nowe badanie pokazuje, że Kopenhaga jest trzecią najdroższą metropolią na świecie; wyprzedzają ją tylko Oslo i Paryż.


bukser

Hun har sine nye blå bukser på.

Ona ma na sobie swoje nowe niebieskie spodnie.


omtrent

Kropsvægten af et nyfødt føl er omtrent 10% af normal kropsvægt for hoppen.

Masa ciała nowo urodzonego źrebięcia jest równa około 10% zwykłej masy ciała klaczy.

D. Austbø: Ændring af hoppens foderration (da). PC Horse, 2015. [dostęp 2019-12-01].


før

man skal ikke sælge skindet før bjørnen er skudt

Du går ikke, før du har betalt.

Vampyrer og spøgelser angriber sjældent før midnat. Til gengæld efter midnat…

Wampiry i duchy rzadko atakują przed północą. Za to po północy…


Afrika

Sahara er en ørken i Afrika.


sove

Jeg har ikke sovet sidste nat.

Hvordan tjekker man om en snegl er død eller bare sover?

Jak się sprawdza, czy ślimak jest martwy, czy po prostu śpi?


Amerika

łac. America < ze zlatynizowanego imienia Amerigo Vespucci

Betegnelsen Amerika bruges ofte som en kort betegnelse for Amerikas Forenede Stater.

Terminu Ameryka używa się często jako krótkiej nazwy Stanów Zjednoczonych Ameryki.


tigger

Hun giver altid penge til tiggere.


spinat

Må man spise spinat, når man er gravid?


biologisk

Statistiske analyser er en absolut nødvendig del af både den epidemiologiske og biologiske forskning.

Analizy statystyczne są absolutnie niezbędną częścią zarówno epidemiologicznych, jak i biologicznych badań.

Bodil Kofoed: Statistik og dataanalyse (da). Kræftens Bekæmpelse, 2017-01-19. [dostęp 2021-06-04].

Han ved ikke hvem der er hans biologiske far.

On nie wie, kto jest jego biologicznym ojcem.


tidlig

Både for tidlig og for sen fødsel giver risiko for komplikationer.

Zarówno zbyt wczesny jak i zbyt późny poród niosą ze sobą ryzyko powikłań.


tidlig

war. tidligt

Jo tidligere testikelkræft bliver opdaget, desto nemmere er den at behandle.

Im wcześniej rak jądra zostanie wykryty, tym łatwiejszy jest w leczeniu.

I.N. Ammundsen, E. Kjems: Selvundersøgelse af testiklerne (da). Kræftens Bekæmpelse, 2020-07-08. [dostęp 2020-11-02].


brite

Samtidig demonstrerer titusindvis af briter mod de faldende levevilkår, forårsaget af årtiers lavtlønskapitalisme, der nu krydres med rekordhøj inflation.

Jednocześnie dziesiątki tysięcy Brytyjczyków demonstruje przeciwko pogarszającym się warunkom życia spowodowanym dekadami kapitalizmu z niskimi płacami, teraz doprawionego rekordowo wysoką inflacją.

PR: Kampen for et værdigt liv breder sig (da). Arbejderen.dk, 2022-06-22. [dostęp 2022-07-31].


leve

st.duń. levæ < st.nord. lifa (→ pozostać, pozostawać)

Jeg kan ikke leve uden dig!

Uffe levede af fiskeri.

I havets dyb lever dyrene i totalt mørke.

W głębi morza zwierzęta żyją w całkowitej ciemności.

Nattergalen lever mest af insekter og især edderkopper.

Słowik żywi się głównie owadami, a zwłaszcza pająkami.


spille

Hver tolvte barn spiller rollespil.

Co dwunaste dziecko gra w gry fabularne (role-playing).

Vi synger i mikrofon og spiller xylofon.

Śpiewamy do mikrofonu i gramy na ksylofonie.

Han spillede med forskellige bands og sang i kor.

Grał w różnych zespołach i śpiewał w chórze.

Ishockey er en hurtig holdsport, der spilles på enten naturlig is eller kunstig is i haller.

Hokej na lodzie to szybki sport zespołowy rozgrywany albo na naturalnym lodzie albo na sztucznym lodzie w halach.

Lys er et eksempel på en abiotisk faktor, der spiller en afgørende rolle for havplanter, fordi de har brug for lys for at kunne lave fotosyntese og vokse.

Światło jest przykładem czynnika abiotycznego, który odgrywa kluczową rolę dla roślin morskich, ponieważ potrzebują one światła do fotosyntezy i wzrostu.

Anne Berendt: Opdag havet. Økosystemets opbygning (da). WWF, 2019-06-18. [dostęp 2023-03-14].


vente

Hun ligger vågen nat efter nat og venter på ham, men han kommer ikke.

Noc za nocą leży bezsennie i czeka na niego, lecz on nie przychodzi.

Venter I gæster i dag?

Der ventede mange brugere en ubehagelig overraskelse, da deres private beskeder blev offentliggjort ved en teknisk fejl.

Na wielu użytkowników czekała nieprzyjemna niespodzianka, gdyż ich prywatne wiadomości zostały upublicznione z powodu błędu technicznego.


skjorte

Skjorten sidder fast i lynlåsen.

Koszula zakleszczyła się w zamku błyskawicznym.


skygge

Vi sad i træets skygge og drak koldt alkoholfrit øl.

Siedzieliśmy w cieniu drzewa, popijając zimne piwo bezalkoholowe.


venstre

Vores mis er blind på det venstre øje.


venstre

Drej til venstre!


papir

dolnoniem. pappir < łac. papyrus < gr. πάπυρος (pápyros)

I dag fremstilles det meste papir enten af ren træmasse eller af en blanding af træmasse og recirkuleret papir i et varierende blandingsforhold.

Dzisiaj większość papieru produkowana jest albo z czystej miazgi drzewnej, albo z mieszanki miazgi drzewnej i powtórnie przetworzonego papieru w różnych proporcjach.

hasło Papir w duńskiej Wikipedii [dostęp 09.10.2010]

Jeg har set hendes papirer og ved, at hun er ældre end mig!

Widziałam jej papiery i wiem, że jest ode mnie starsza!


slaveri

Slaveri har været almindeligt i de fleste kendte civilisationer i menneskehedens historie.

Niewolnictwo było normą w większości znanych cywilizacji w historii ludzkości.


kirsebær

Hæld dejen i formen og anbring et kirsebær på toppen.

Wlej ciasto do formy, a na górze połóż wisienkę.


drømme

En ung astronom drømmer om at finde en ny stjernetåge.

Młoda astronomka marzy o odkryciu nowej mgławicy.


loppe

Symptomerne på loppebid kan være mange, men én ting er sikkert, det irriterer din hund grænseløst.

Objawów ukąszenia przez pchłę może być wiele, ale jedno jest pewne – bezgranicznie drażni ono twojego psa.

na podst. Har din hund lopper? (da). BullerBox. [dostęp 2024-02-14].


nok

Har du fået nok at spise?

wyrażenie podkreślające wypowiedź, obietnicę, domysł z pewnością, na pewno

Det skal nok gå.


tysker

Mange tyskere og polakker blev sendt til Kasakhstan under sovjet-tiden.

W czasach radzieckich wielu Niemców i Polaków było zsyłanych do Kazachstanu.


myrde

Kvinder og børn blev myrdet med koldt blod.

Kobiety i dzieci zamordowano z zimną krwią.


bjørn

Bjørne vejer fra 300 til 800 kilogram og er typisk brune, sorte eller hvide.

Niedźwiedzie ważą od 300 do 800 kilogramów i zazwyczaj są brunatne, czarne lub białe.


bikube

En typisk bikube er mere steril end operationslokalet på et hospital!

Typowy ul jest bardziej sterylny niż sala operacyjna w szpitalu!


lykkelig

Er du lykkelig med ham?


pære

Kagen lugter af pære.

Det er svært at skifte pære i mørket.

Trudno jest wymienić żarówkę w ciemności.


italiener

De fleste italienere har været i Rom mindst en gang.

Większość Włochów co najmniej raz była w Rzymie.


snegl

Hvordan tjekker man om en snegl er død eller bare sover?

Jak się sprawdza, czy ślimak jest martwy, czy po prostu śpi?

Er det rigtigt, at franskmændene spiser snegle og frøer?

Czy to prawda, że Francuzi jedzą ślimaki i żaby?


demonstrant

Demonstranterne krævede en reduktion af prisen på benzin.

Demonstranci żądali obniżki ceny benzyny.

Aktivister i forskellige dele af verden er begyndt at udvikle ansigtsgenkendelsessoftware til (blandt andet) at identificere politibetjente, som mistænkes for overgreb mod demonstranter.

Aktywiści w różnych częściach świata zaczęli opracowywać oprogramowanie do rozpoznawania twarzy w celu (między innymi) identyfikacji funkcjonariuszy policji podejrzanych o napaści na protestujących.

Jens Christoffersen: Ansigtsgenkendelse – ikke længere kun et værktøj for magthaverne (da). Information, 2020-10-26. [dostęp 2020-11-07].


islandsk

De berømte islandske sagaer bliver digitaliseret, så de på nettet kan læses af alle.

Słynne islandzkie sagi zostają przetwarzane na postać cyfrową, tak aby każdy mógł je przeczytać w sieci.


går

forma osobowa czasu teraźniejszego od gå


skinne

(1) dolnoniem. schene
(2) st.nord. skína

Gå ikke over skinnerne, der kommer sporvogn!

Nie przechodź przez szyny, nadjeżdża tramwaj!


skinne

Kig, solen skinner!


svømme

Barnet elskede at svømme i floden.


pakke

Hvor meget koster det at sende en pakke på fem kilo til Norge?

Ile kosztuje wysłanie pięciokilowej paczki do Norwegii?


pakke

Jeg har allerede pakket mine ting og er klar til at rejse.

Spakowałam już swoje rzeczy i jestem gotowa do podróży.


stå

Hun stod under bruseren i timevis.

Ordbogen står på hylden, behøver du spørge mig om hvert eneste ord?

Słownik stoi na półce, musisz pytać mnie o każde słowo?

Døren stod åben og vi kunne se hende skifte tøj.

Drzwi były otwarte i widzieliśmy, jak się przebierała.

Der står i avisen, at Polen og Rusland igen er uvenner.

W gazecie jest napisane, że Polska i Rosja znowu się kłócą.


hjort

Hvis du endelig ser en hjort, vil det tit være bagenden af den – halen og spejlet – som du ser når hjorten flygter.

Jeśli w końcu dojrzysz jelenia, często będzie to jego tył – ogon i lustro – które zobaczysz, gdy jeleń będzie uciekał.

Malene Bendix: Hjortespor (da). Skoven i Skolen. [dostęp 2023-11-13].


finsk

For at kunne læse bogen må jeg først lære finsk.

By móc przeczytać tę książkę, muszę najpierw nauczyć się fińskiego.


tab

Søren fik fuld erstatning for sit tab.

otrzymał całkowite odszkodowanie za swoją stratę.

Alkoholisme er en afhængighed af alkohol, en stærk lyst til at drikke og tab af kontrol over ens drikkevaner.

Alkoholizm to uzależnienie od alkoholu, silna potrzeba picia i utrata kontroli nad nawykami związanymi z piciem.

Investeringstab og inflation udhuler pensionisternes købekraft.

Straty inwestycyjne i inflacja zmniejszają siłę nabywczą emerytów.

F. Jensen: Investeringstab… (da). BØRSEN, 2022-11-11. [dostęp 2022-12-12].


lus

Snart vidste hele klassen, at Sonia havde lus.

Wkrótce już cała klasa wiedziała, że Sonia ma wszy.


sulten

Jeg er sulten som en ulv!


sult

I mange afrikanske lande dør børn af sult.

W wielu krajach Afryki dzieci umierają z głodu.


slange

De fleste slanger er ikke aggressive og bider kun, hvis de bliver truet.

Większość węży nie jest agresywna i kąsa tylko w sytuacji zagrożenia.

Der var et vældig stort tryk i slangen.

W wężu ogrodowym było bardzo duże ciśnienie.

Det er nemmere at skifte hjul end at lappe slange.

Łatwiej jest wymienić koło niż załatać dętkę.


skildpadde

Pigen grad da hendes skildpadde døde.


foran

Denne idiot har tømt trillebøren foran min dør!

Ten idiota opróżnił taczkę przed moimi drzwiami!

I Polen kender vi kun til kirken fra én side, den foran alteret – men hvad er der på den anden side?

W Polsce Kościół znamy tylko z jednej strony, tej przed ołtarzem – ale co jest po drugiej stronie?

N.I.Larsen: Den katolske kirkes magt over Polen er brudt (da). Information.dk, 2018-10-29. [dostęp 2020-11-01].


tid

De har altid tid til at snakke med mig.

Oni zawsze mają czas, żeby ze mną porozmawiać.


flue

zobacz też: owady w języku duńskim

Stinksvampen spreder sine sporer via fluer, der tiltrækkes af det stinkende og slimede grønne sporelag.

Sromotnik smrodliwy rozprzestrzenia swoje zarodniki za pośrednictwem much, przyciąganych przez jego cuchnącą i oślizgłą zieloną warstwę zarodnikową.

Sabine Jensen: Hekseæg – det kan spises! (da). Naturmagasinet, 2018-06-02. [dostęp 2023-08-15].


under

Hunden sidder under bordet.

Det er en bog for børn under fem år.

To jest książka dla dzieci poniżej piątego roku życia.

Omkring 6000 bunkre blev bygget i Danmark under besættelsen.

Podczas okupacji zostało w Danii zbudowanych około 6000 bunkrów.


kaffe

Hun kan ikke fungere uden kaffe.


selvmorder

En selvmorder sprængte sig i luften i lufthavnen.


løve

Løven er dyrenes konge.


alle

war. allé


alle

Uanset om du mangler én, flere eller alle tænder, kan manglerne erstattes.

Niezależnie od tego, czy brakuje ci jednego, kilku czy wszystkich zębów, braki można zastąpić.


suppe

…fordi suppen var for salt.

Dagens ret var thailandsk suppe med kokosmælk og tofu.

Daniem dnia była tajska zupa z mlekiem kokosowym i tofu.


salg

Konsumering og salg af alkohol er forbudt om søndagen.

Konsumpcja i sprzedaż alkoholu w niedzielę jest zabroniona.

Aner I, hvordan salg af ydelser til et land udenfor EU bør momses?

Czy macie pojęcie, jak należy naliczać VAT od sprzedaży usług do kraju spoza UE?


tallerken

Tjeneren tabte tallerkenen på gulvet.

Bælgfrugter, grøntsager samt nødder og frø skal have mere plads på tallerkenen, mens der bliver mindre plads til mælkeprodukter samt ris og pasta.

Owoce roślin strączkowych, warzywa oraz orzechy i nasiona powinny mieć więcej miejsca na talerzu, podczas gdy mniej miejsca powinno być dla nabiału oraz ryżu i makaronu.

Solvej Lyby Tolsgaard: Nye vegetariske kostråd skal hjælpe kantiner og skoler (da). Økologisk Nu, 2002-09-22. [dostęp 2024-08-29].

Hjemløse kan få en tallerken varm suppe hos os.

Bezdomni mogą u nas dostać talerz gorącej zupy.


pris

Hvad er prisen på denne skruetrækker?

Min kat har fået den højeste pris ved huskatteudstillingen på Fyn.

Mój kot otrzymał najwyższą nagrodę na wystawie kotów domowych na Fionii.

porcja, którą można utrzymać między trzema palcami


ungarsk

Gullasch er en traditionel ungarsk suppe.


serbisk

Serbisk og kroatisk skrives med to forskellige alfabeter.

Serbski i chorwacki zapisuje się za pomocą dwóch różnych alfabetów.

Konvolutten indeholdt et brev på serbisk.


biolog

Biologerne påstår at næsen i forbindelse med seksualitet og partnervalg spiller en afgørende stor rolle for selv os mennesker.

Biolodzy twierdzą, że w kontekście seksualności i wyboru partnera nos odgrywa kluczową rolę nawet u nas, ludzi.

Hanskrist: Michael tænker… (da). Trosfrihed, 2010-03-06. [dostęp 2023-03-19].


ukrainer

Antallet af ukrainere, der søger om asyl i Sverige, er steget 6 gange.

Liczba ubiegających się o azyl w Szwecji Ukraińców wzrosła sześciokrotnie.

Newsgerrig.com, Ukrainerne søger aktivt efter asyl i EU-landene, 28.8.2014


bryllup

Vi havde allerede købt kjolen, men brylluppet blev aflyst.

Kupiliśmy już suknię, ale ślub został odwołany.


slovakisk

Er der nogle forskelle mellem det slovakiske og det tjekkiske alfabet?

Czy są jakieś różnice między słowackim a czeskim alfabetem?


ukrainsk

Ambassaden i Kiev har som fornemste opgave at hjælpe danske virksomheder i gang på det ukrainske marked.

Najważniejszym zadaniem ambasady w Kijowie jest pomoc duńskim przedsiębiorstwom w wejściu na ukraiński rynek.

Strona ambasady Danii w Kijowie, dostęp 20.01.2010


penge

have / tjene / hvidvæske / investere penge

kaste penge ud ad vinduet / smide penge ud ad vinduet

have penge som græs / have penge som skidt / have røven fuld af penge / flyde i penge / svømme i penge / vade i penge / vælte sig i penge

Det er svært at handle med folk, som ingen penge har.

Trudno jest handlować z ludźmi, którzy nie mają pieniędzy.

Banken er mistænkt for groft brud på loven om hvidvaskning af penge.

Bank jest podejrzany o rażące naruszenie ustawy o praniu pieniędzy.


bulgarer

Bulgarerne er trætte af den korrupte regering, og de ønsker forandring.

Bułgarzy są zmęczeni skorumpowanym rządem i chcą zmian.

Dobrin Stanev, tłum. Mia Tarp Hansen: Den bulgarske regering undervurderer befolkningen (da). Magasinet rØst, 2013-11-22. [dostęp 2021-04-10].


elg

zobacz też: zwierzęta w języku duńskim

Den pludselige sne har fået mange frugter til at gære, og den gærede frugt har angiveligt gjort flere elge berusede.

Nagły śnieg sprawił, że wiele owoców zaczęło fermentować, i te sfermentowane owoce podobno doprowadziły kilka łosi do stanu nietrzeźwości.

Berusede elge i norske skove (da). POLITIKEN, 2003-11-24. [dostęp 2023-12-11].


betydning

znaczenie (to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje)

Dette ord har mange forskellige betydninger.

znaczenie (wartość, ważność czegoś, waga)

Under epidemiske forhold er altruistiske holdninger af særlig betydning.

W warunkach epidemicznych altruistyczne postawy mają szczególne znaczenie.


hånd

st.nord. hönd << pragerm. *xanđuz; por. isl. hönd, szw. hand, st.ang. hand, swn. hant (niem. Hand), goc. 𐌷𐌰𐌽𐌳𐌿𐍃 (handus)

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu

Jeg holdt hende i hånden da hun fødte.

Ulykker med håndværktøj […] resulterer ofte i alvorlige skader på fingre og hænder.

Wypadki z narzędziami ręcznymi często kończą się poważnymi obrażeniami palców i dłoni.

Arbejdsmiljøvejviser… (da). Arbejdstilsynet. [dostęp 2020-11-01].


forfatter

Forfatterens breve blev oversat fra hollandsk til tysk.

Listy pisarza zostały przetłumaczone z holenderskiego na niemiecki.

Husk at kalde hende for en forfatterinde, aldrig en forfatter!

Pamiętaj, żeby nazywać ją pisarką, nigdy pisarzem!

Spansk litteraturchok: Prisvindende kvindelig forfatter er i virkeligheden tre mænd.

Hiszpański szok literacki – nagradzana pisarka to w rzeczywistości trzech mężczyzn.

Emil Hansen: Spansk litteraturchok… (da). B.T., 2021-10-18. [dostęp 2021-11-18].


kroat

En kroat er en person fra Kroatien.


Middelhavet

Middelhavet er et hav mellem Europa, Afrika og Asien.

Morze Śródziemne to morze między Europą, Afryką a Azją.


politiker

Er der mange politikere, der blogger?

Politikeren påstår naturligvis, at han er blevet misforstået.

Polityk twierdzi oczywiście, że został źle zrozumiany.

Politikerne er døve over for folkets protester.


hår

Frisøren har fuldstændig ødelagt mit hår.

Fryzjerka całkowicie zniszczyła moje włosy.

Wrestleren havde masser af hår på brystet.


rose

Han gav en buket røde roser til sin svigermor.


rose

Læreren roste ham for hans ærlighed.


befri

Politiet forsøgte at befri gidslerne, men aktionen mislykkedes.

Policja próbowała uwolnić zakładników, lecz akcja nie powiodła się.

I aften vil vores unge aktivister prøve at befri firbenene fanget i skolens vivarium.

Tego wieczora nasze młode aktywistki spróbują uwolnić jaszczurki uwięzione w szkolnym wiwarium.


befolkning

Den rigeste ene procent forurener dobbelt så meget som den fattigste halvdel af Jordens befolkning.

Najbogatszy jeden procent zanieczyszcza dwa razy więcej niż najbiedniejsza połowa populacji Ziemi.

mbs: Verdens rigeste skaber klimakrisen (da). Arbejderen, 2020-10-29. [dostęp 2020-11-02].

For at fastsætte befolkningstallet anvender det nationale statistikbureau metoder baseret på historisk demografi.

Aby ustalić liczbę ludności, krajowy urząd statystyczny stosuje metody oparte na demografii historycznej.


egen

Jeg har brug for at forstå mine egne følelser rigtigt.

Mam potrzebę, aby właściwie zrozumieć swoje własne odczucia.

Det lykkedes for en modig ridder at anbringe et spejl så tæt på basilisken, at den så sit eget spejlbillede.

Udało się pewnemu odważnemu rycerzowi donieść lustro tak blisko bazyliszka, że ten zobaczył własne odbicie.


kål

Kål indeholder få kalorier, til gengæld har den mange næringsstoffer.

Kapusta nie ma wielu kalorii, ma za to wiele substancji odżywczych.


parkere

Leon parkerede på fortovet og fik en bøde på 600 kr.

Leon zaparkował na chodniku i dostał mandat w wysokości 600 koron.


kunstig

Søren gav Bettina en buket kunstige blomster.

Ishockey er en hurtig holdsport, der spilles på enten naturlig eller kunstig is i haller.

Hokej na lodzie to szybki sport zespołowy rozgrywany na naturalnym albo sztucznym lodzie w halach.

Hendes kunstige smil irriterer mig mest.

Najbardziej drażni mnie jej sztuczny uśmiech.


Island

zobacz też: Indeks:Duński - Kraje Europy

Island er medlem af FN, NATO, EFTA, EØS og OECD, men ikke EU.

Islandia jest członkiem ONZ, NATO, EFTA, EOG i OECD, ale nie UE.


sikker

Danske politikere har fremhævet, at syriske flygtninge i Danmark holder ferie i Syrien – og på den måde argumenteret for, at landet er sikkert.

Duńscy politycy podkreślają, że syryjscy uchodźcy w Danii spędzają wakacje w Syrii – i w ten sposób argumentują, że kraj ten jest bezpieczny.

J.B. Nielsen, Ch. Birk: Ny opgørelse rokker kraftigt ved billedet af ferierende syriske flygtninge (da). Berlingske, 2021-06-15. [dostęp 2021-11-11].

Rundkørsler er sikrere end almindelige kryds.

Ronda są bezpieczniejsze od zwykłych skrzyżowań.

Jeg er nioghalvfems procent sikker på, at jeg denne gang vinder!

Jestem na dziewięćdziesiąt dziewięć procent pewna, że tym razem wygram!


blomkål

og er dermed i familie med broccoli.

Kalafior należy do rodzaju Brassica, jest więc w rodzinie z brokułem.


japansk

Kan du skrive dit navn på japansk?

Czy) potrafisz napisać swoje imię po japońsku?


persille

Korzeń pietruszki to persillerod.

…kom derefter sovsen i en sovseskål og drys den med persille.

następnie wlej sos do sosjerki i posyp pietruszką.


japaner

Der er ikke mange japanere, der kan engelsk.


jordbær

I dag vil min kone bage en kage med jordbær.

Dziś moja żona upiecze ciasto z truskawkami.


sennep

Før stegningen marinerer jeg altid tofu i sojasovs, hvidløg, ahornsirup og sennep.

Przed smażeniem zawsze marynuję tofu w sosie sojowym, czosnku, syropie klonowym i musztardzie.


ensom

st.nord. einsamann, forma pod wpływem niem. einsam

Mere end en tredjedel af alle voksne føler sig ensomme.

Ponad jedna trzecia dorosłych czuje się samotna.

S. F. Elkjær, Folk i 40´erne er de mest ensomme, Politiken, publikacja: 09-03-2006, dostęp: 28-01-2011


smør

Visse produkter bliver hårde i køleskabet, fx smør.

Pewne produkty twardnieją w lodówce, np. masło.


kapitalisme

Kapitalisme er defineret som privat ejendomsret til produktionsmidlerne.

Kapitalizm jest definiowany jako prawo do prywatnego posiadania środków produkcji.


kommunistisk

Hans far var medlem af det kommunistiske parti.

Jego ojciec był członkiem partii komunistycznej.


kommunisme

Et spøgelse går gennem Europa – kommunismens spøgelse.

Widmo krąży po Europie – widmo komunizmu.


rug

Rug er blevet dyrket i over 2500 år.


journalist

zobacz też: nazwy zawodów w języku duńskim

Vores blad fører en meget puristisk sprogpolitik, derfor må journalisterne ikke bruge anglicismer i sine artikler.

Nasz magazyn prowadzi bardzo purystyczną politykę językową, dlatego dziennikarzom nie wolno używać anglicyzmów w swoich artykułach.


dinosaur

(1.1) gr. δεινός + σαύρα

Palæontologer har fundet en helt nye type dinosaur i et fossil i det sydlige Argentina.

Paleontolodzy znaleźli zupełnie nowy typ dinozaura w skamielinach w południowej Argentynie.

Flemming Brandt: Ny halvanden meter høj dinosaurart fundet i Sydamerika (da). DR Nyheder, 2022-08-11. [dostęp 2022-08-12].


havre

Havremælk er normalt lavet af havre, vand og solsikkeolie, men kan også være tilsat kalcium, vanilje og vitaminer.

Mleko owsiane zwykle robi się z owsa, wody i oleju słonecznikowego, ale można je też wzbogacić wapniem, wanilią i witaminami.

Jeg laver havregrød ved at koge havregryn i havremælk.

Owsiankę robię gotując płatki owsiane w mleku owsianym.


fødselsdato

Kan du huske dronningens fødselsdato?


ringe

dzwonić (nawiązać połączenie telefoniczne)

Mens den chokerede dreng lå på gaden, ringede lærerinden til politiet.

Podczas, gdy zaszokowany chłopiec leżał na ulicy, nauczycielka dzwoniła na policję.

Sabine blev beruset og ringede til sin ex-kæreste.

Sabina upiła się i zadzwoniła do swojego byłego.

Kirkeklokkene ringer uafbrudt, snart vil jeg klage til kommunen.

Dzwony kościelne dzwonią bez przerwy, wkrótce wniosę skargę do urzędu gminy.


cirka

skrót ca.

Cirka 3.000 danskere får hvert år konstateret forandringer i leveren.

Każdego roku u około 3000 Duńczyków stwierdza się zmiany w wątrobie.

Peter Bergman, Kristian Wraae: OUH er klar med træfsikker levertest (da). TV2 Fyn, 2020-01-11. [dostęp 2023-08-31].

Skisæsonen er allerede reduceret cirka tre uger i længden, og perioden vil blive ved med at blive kortere, for Europas gletsjere er på vej til at blive udryddet frem mod 2100.

Długość sezonu narciarskiego już zmniejszyła się o około trzy tygodnie, a okres ten będzie się jeszcze skracał, ponieważ europejskie lodowce mają zniknąć do 2100 roku.

Laura Kongsmark Schuldt: Varmere temperaturer og kortere skisæson (da). TV2 Nyheder, 2023-03-21. [dostęp 2023-04-12].


få

Jeg må spørge dig om du har fået mit brev.

Muszę cię zapytać, czy (ty) dostałeś mój list.


få

Få odnosi się do rzeczowników policzalnych. Przy rzeczownikach niepoliczalnych używa się → lidt

Der var kun få dyr i skoven.

Sprog med de fleste fonemer bliver talt i det sydlige Afrika (Namibia, Angola, Botswana), mens sprog med færrest fonemer bliver talt i Polynesien og Sydamerika.

Językami z największą liczbą fonemów mówi się w południowej Afryce (w Namibii, Angoli, Botswanie), natomiast językami z najmniejszą liczbą fonemów mówi się w Polinezji i Ameryce Południowej.

Robin Engelhardt: Alle sprog har samme oprindelse - men ingen fælles regler (da). INGENIØREN, 2011-04-30. [dostęp 2022-10-12].


biologi

b̥ioloˈɡ̊iːˀ

Mikroskopet forårsagede en revolution indenfor biologi.

Mikroskop spowodował rewolucję w dziedzinie biologii.


dato

Hvilken dato er det i dag?

Denne radiomodtager kan også vise tid og dato samt at den fungerer som vækkeur.

Ten radioodbiornik może również wyświetlać godzinę i datę, a przy tym działa jako budzik.


ild

Ilden bredte sig hurtigt over hele byen.

Ogień szybko rozprzestrzenił się na całe miasto.

ogień (strzelanie z broni palnej lub armat)


hviske

Det er forbudt at hviske under prøven.


nyre

Nyrens basale funktioner er, at den skal filtrere og rense blodet.

Podstawowymi funkcjami nerki są filtrowanie i oczyszczanie krwi.


briller

Flere af mine venner opdagede først at jeg havde briller på, da jeg faktisk tog dem af for at pudse dem.

Wielu moich przyjaciół zauważyło, że mam na sobie okulary, dopiero wtedy, gdy faktycznie zdjąłem je, aby je przetrzeć.

MBAdk: Jeg skal til at bruge briller (da). reddit, 2023-07-30. [dostęp 2023-08-23].


bål

Vi sang ved bålet.

Spejderen tændte bålet med én tændstik.


smile

Moderen smiler ved tanken om sit barn.

Matka uśmiecha się na myśl o swoim dziecku.

Jeg gav tjeneren gode drikkepenge, da han smilede så sødt til mig hele aftenen.

Dałam kelnerowi duży napiwek, bo przez cały wieczór tak słodko się do mnie uśmiechał.


straffe

I Danmark må man ikke straffe sine børn ved at slå dem.

W Danii nie wolno karać swoich dzieci biciem.


valg

Himmel eller helvede - valget er dit!

For mange er veganisme et etisk valg og et spørgsmål om respekt for dyr som følende væsner.

Dla wielu weganizm to wybór etyczny i kwestia szacunku do zwierząt jako czujących stworzeń.

Amerikanerne skal gå til valg i november næste år.

W listopadzie przyszłego roku Amerykanie pójdą do wyborów.


fred

Hvis en dansk konge giftede sin søn med den svenske konges datter, så var det i en situation, hvor man havde brug for fred og alliancer.

Jeśli duński król wydawał syna za córkę króla szwedzkiego, to było to w sytuacji, gdy istniała potrzeba pokoju i zawiązywania sojuszy.

Mona Samir Sørensen: Et folkeligt ægteskab (da). POLIKITKEN, 2003-09-24. [dostęp 2024-02-07].

Lad mig være i fred!


hjerne

Hjernen er den del af centralnervesystemet som findes inden i kraniet.

Mózg to znajdująca się w czaszce część ośrodkowego układu nerwowego.


smil

Hendes kunstige smil irriterer mig mest.

Najbardziej drażni mnie jej sztuczny uśmiech.


brystholder

Hun tog sin brystholder af.


lunge

Et menneske har to lunger.

Ved indåndingen følger NO med luften ned i lungerne, især når man ånder gennem næsen.

Podczas wdychania razem z powietrzem do płuc dostaje się NO, zwłaszcza gdy oddycha się przez nos.

Eddie Weitzberg: Træk vejret gennem næsen! (da). Skandinavisk Yoga og Meditationsskole. [dostęp 2021-04-27].


sparke

Hun sparkede (til) sin veninde i blindt raseri.

W ślepej wściekłości kopnęła przyjaciółkę.


dal

Der løber en lille flod i dalen.


høre

Jeg kan ikke høre hvad du siger.

Hører du radio i bilen?


tanke

Moderen smiler ved tanken om sit barn.


Uganda

zobacz też: Indeks:Duński - Kraje Afryki

Ugandas hovedstad er Kampala.


løfte

Rusland anklager NATO for at bryde et løfte om aldrig at udvide til Østeuropa.

Rosja oskarża NATO o złamanie obietnicy o nierozszerzaniu się na Europę Wschodnią.


løfte

Hun var ikke i stand til at løfte denne tunge kasse.

Nie była w stanie podnieść tej ciężkiej skrzyni.

For at mindske risikoen for deformationer løft aldrig plader i vandret stilling.

Aby zmniejszyć ryzyko odkształceń, nigdy nie podnoś blach w położeniu poziomym.


euro

Stemte du for eller imod euro?


kirkegård

Hvem står bag vandalismer på vores kirkegård?

Kto jest odpowiedzialny za wandalizmy na naszym cmentarzu?


sår

Det er almindeligt, at der kan opstå nogen rødme omkring et sår, uden at der er betændelse.

To normalne, że wokół rany może utworzyć się zaczerwienienie; nie jest to zapalenie.


lampe

En lampe fra gaden kastede lidt lys ind i soveværelset.

Lampa z ulicy rzucała nieco światła do sypialni.


femtende

Hvad er det femtende bogstav i det græske alfabet?

Jaka jest piętnasta litera alfabetu greckiego?


syttende

Hvad er det syttende bogstav i det latinske alfabet?

Jaka jest siedemnasta litera alfabetu łacińskiego?


fjortende

Hvad er det fjortende bogstav i det græske alfabet?

Jaka jest czternasta litera alfabetu greckiego?


trist

Far blev altid trist, når han drak.

Hovedretten bestod af en trist smagsløs salat med tørre stykker kød uden dressing.

Drugie danie składało się ze smętnej, pozbawionej smaku sałatki z suchymi kawałkami mięsa bez sosu.

Er der for eksempel tale om en begravelse, som er en trist begivenhed, vælger man som regel et meget diskret og mørkt slips, for ikke at vække opmærksomhed og for at vise respekt.

Na przykład gdy mowa jest o pogrzebie, który jest smutnym wydarzeniem, z reguły wybiera się bardzo dyskretny i ciemny krawat, aby nie zwracać na siebie uwagi i aby okazać szacunek.

Guide til valg af slips (da). Billig-Tøj. [dostęp 2021-07-03].


sekstende

Hvad er det sekstende bogstav i det latinske alfabet?

Jaka jest szesnasta litera alfabetu łacińskiego?


trettende

Hun hoppede ned fra trettende sal.


ellevte

I forgårs fejrede min skildpadde sin ellevte fødselsdag.

Przedwczoraj mój żółw obchodził swoje jedenaste urodziny.


nittende

Hvad er det nittende bogstav i det polske alfabet?

Jaka jest dziewiętnasta litera polskiego alfabetu?


attende

Hvad er det attende bogstav i det græske alfabet?

Jaka jest osiemnasta litera alfabetu greckiego?


eksempel

Gode eksempler på grådighed er softwarepatenter og visse dele af medicinalindustrien.

Dobrymi przykładami chciwości są patenty na oprogramowanie i pewne działy przemysłu medycznego.

Navnet Astrid er mest udbredt i de nordiske lande, men ses dog også benyttet i for eksempel Frankrig og USA som følge af emigration.

Imię Astryda jest najbardziej rozpowszechnione w krajach nordyckich, ale jego użycie widuje się wskutek emigracji także na przykład we Francji czy w USA.

Autorzy Wikipedii: Astrid (da). Duńska Wikipedia, 2015-05-10. [dostęp 2020-11-22].


sild

Vi drak øl og spiste sild med dild.

Piliśmy piwo i jedliśmy śledzie z koperkiem.


hovedstad

Et eksempel på et land, hvor regeringen ikke har sæde i hovedstaden, er Holland.

Przykładem kraju, w którym rząd nie ma siedziby w stolicy, jest Holandia.


sti

por. stald

Stien havde da eksisteret i mange år uden navn.

Ścieżka istniała bez nazwy od wielu lat.


økologi

Økologi er videnskaben om forholdet mellem de levende væsner og deres miljø.

Ekologia to nauka o relacjach organizmów żywych z ich środowiskiem.


telt

Hun blev helt hysterisk på grund af myg i teltet.

Wpadła w histerię z powodu komarów w namiocie.


fuld

Maria var fuld af glæde.

Søren fik fuld erstatning.

Det er en skandale, skuespillerinden på scenen er fuld!

To skandal, aktorka na scenie jest pijana!


lever

Han har ødelagt sin lever ved at drikke.

Individer der lider af podagra, højt blodtryk eller leversygdomme, bliver alle anbefalet at reducere deres indtag af kød.

Wszystkim osobom cierpiącym na podagrę, nadciśnienie lub choroby wątroby zaleca się zmniejszenie spożycia mięsa.

dadafo: E-damp og Loch Ness Monsteret (da). DADAFO, 2014-07-10. [dostęp 2021-10-17].

Alat-tallet faldt også ned til normal værdi og det blev besluttet ikke at foretage en biopsi af leveren.

Poziom ALAT również spadł do wartości normalnej i postanowiono nie wykonywać biopsji wątroby.

Peter: Peters fortælling (da). DHA, 2012-04-04. [dostęp 2023-03-22].


græde

Man ved jo ikke om man skal græde eller le.


økologisk

Hvad er forskellen på økologisk og konventionelt smør?

Jaka jest różnica między masłem ekologicznym a konwencjonalnym?


skib

Hun drak sig fuld i skibets bar.

Fundet af omkring tre tons rådne makrel og tunfisk i lasten tyder på, at skibet er brugt af fiskere og ikke som først troet af menneskesmuglere.

Znalezienie około trzech ton zgniłych makreli i tuńczyków w ładowni wskazuje na to, że statek jest używany przez rybaków, a nie, jak pierwotnie sądzono, przez przemytników ludzi.

Spøgelsesskib med rådden last (da). Politiken, 2003-01-14. [dostęp 2019-11-10].


formiddag

Jeg går på et tyskkursus om formiddagen, om eftermiddagen underviser jeg i russisk og om natten drømmer jeg på estisk.

Przedpołudniami chodzę na kurs niemieckiego, popołudniami nauczam rosyjskiego, a nocami śnię po estońsku.


lår

Fyren har et ar på låret efter at han som et barn blev skubbet mod en rusten paraplyholder.

Chłopak bliznę na udzie po tym, gdy jako dziecko został popchnięty na zardzewiały stojak na parasole.


samme

Et EU-land skal give statsborgere fra andre EU-lande adgang til uddannelser på samme vilkår som egne statsborgere.

Kraj UE musi dać obywatelom z innych krajów UE dostęp do edukacji na takich samych warunkach, co swoim obywatelom.

Terninger har seks sider, som alle er kvadrater. Det vil sige at en terning har samme højde, bredde og længde.

Sześciany mają sześć boków, z których każdy jest kwadratem. Oznacza to, że sześcian ma taką samą wysokość, szerokość i długość.

Terning (da). Studieportalen. [dostęp 2023-09-10].


niende

Min datter er i niende måned og bør ikke rejse.

Moja córka jest w dziewiątym miesiącu i nie powinna podróżować.


tyggegummi

Teenagepigen spyttede tyggegummiet ud i græsset.

Nastolatka wypluła gumę do żucia na trawnik.


naturlig

Han var soldat og kæmpede i mange krige, men han døde en naturlig død.

Był żołnierzem i walczył na wielu wojnach, ale zmarł śmiercią naturalną.

Ishockey er en hurtig holdsport, der spilles på enten naturlig is eller kunstig is i haller.

Hokej na lodzie to szybki sport zespołowy rozgrywany albo na naturalnym lodzie albo na sztucznym lodzie w halach.

Fruktose er et simpelt sukker, der typisk findes i bær, frugter, grøntsager og andre naturlige kilder.

Fruktoza to cukier prosty, który zwykle występuje w jagodach, owocach, warzywach i innych naturalnych źródłach.


tiende

I morgen fejrer jeg min tiende fødselsdag.

Jutro obchodzę swoje dziesiąte urodziny.


tiende

I den mørke middelalder betalte bønderne tiende til kirken.

W ciemnym średniowieczu chłopi płacili dziesięcinę na kościół.


først

Hvad kom først, hønen eller ægget?

Svend går i seng med hønsene men står alligevel først op omkring elleve.

Swen chodzi spać z kurami, ale wstaje i tak dopiero około jedenastej.


være til

Tror du, at Gud er til?

Er kirken til for biskoppens skyld, eller er biskoppen til for kirken?

Czy Kościół (istnieje) dla biskupa, czy biskup dla Kościoła?

Robert Nielsen: Hvorfor vi bør vente (da). Metodisthistorisk Selskab, 1970-09-11. [dostęp 2021-11-09].


sølv

Smykkerne er lavet af sølv.

Grundstoffet sølv har atomnummer 47.

Pierwiastek srebro ma liczbę atomową 47.

I finalen fik Per kun sølv.


pæn

Mit kostume er pænere end dit!


eksistere

Stien havde eksisteret i mange år uden navn.

Ścieżka istniała bez nazwy od wielu lat.

Et eksisterende samarbejde mellem onkologer og kardiologer er blevet formaliseret og styrket på Vejle Sygehus med oprettelsen af et særligt ambulatorium, hvor onkokardiologiske patienter bliver vurderet forud for behandling.

Istniejąca współpraca między onkologami i kardiologami w Szpitalu w Vejle została sformalizowana i wzmocniona poprzez utworzenie specjalnego ambulatorium, w którym pacjenci onkokardiologiczni są oceniani przed leczeniem.

Birgit Brunsted: Onkologer og kardiologer har skabt særligt ambulatorium i Vejle (da). Onkologisk Tidsskrift, 2018-07-08. [dostęp 2021-04-11].


falsk

Kvinden forsøgte at betale med falske sedler.

Kobieta usiłowała zapłacić fałszywymi banknotami.


siden

Jeg har været syg siden jul.

Søren blev gift for tre år siden.


siden

Har jeg fornærmet dig, siden du er så sur?


høreapparat

Hvad kan jeg forvente af mit høreapparat?

Czego mogę oczekiwać od mojego aparatu słuchowego?

Jeg har ledt overalt, men kan ikke finde mit høreapparat. Hvad sagde du?

Szukałam wszędzie, ale nie mogę znaleźć mojego aparatu słuchowego. Co powiedziałaś?