forvente

Forvent ikke sund fornuft eller rationel opførsel fra en psykopat.

Nie oczekuj od psychopaty zdrowego rozsądku ani racjonalnego zachowania.

A. Peary: Sådan får en psykopat skovlen under dig (da). kend-din-psykopat.dk, 2019-07-09. [dostęp 2020-12-23].

Virkeligheden her er langt værre, end jeg havde forventet.

Tutejsza rzeczywistość jest o wiele gorsza, niż się spodziewałam.


glaskugle

Mindre alvorlige ulykker omfatter småbørn som bider i glaskuglerne på træet…

Mniej poważne wypadki obejmują małe dzieci, które gryzą bombki na drzewku…

szklana (kryształowa) kula do przepowiadania przyszłości


vokse

rosnąć, rozrastać się (zwiększać rozmiar/zasięg)

Byen er vokset markant.

Sexisme på vesteuropæiske universiteter er et voksende problem.

Seksizm na zachodnioeuropejskich uniwersytetach to narastający problem.

o organizmach żywych rosnąć (rozwijać się)

For mange tusinde år siden voksede der store skove over hele landet.

Wiele tysięcy lat temu w całym kraju rosły wielkie lasy.


tyrker

Der bor mange tyrkere i Tyskland.


lort

En af jer må have trådt i en lort, gå ud og tør skoene af.

Jeden z was musiał wdepnąć w gówno, wyjdźcie na zewnątrz i wytrzyjcie buty.


lort

«Reklamer er noget lort!»


hankøn

I de indoeuropæiske sprog omfatter kønnene typisk hankøn, hunkøn og intetkøn.

W językach indoeuropejskich rodzaje zazwyczaj dzielą się na męski, żeński i nijaki.


videnskab

Et af videnskabens store spørgsmål er, om der er liv andre steder end på Jorden.

Jednym z wielkich pytań nauki jest to, czy życie istnieje również w innych miejscach, niż Ziemia.


kyst

Orkanen ramte også kysten med stærke vinde og meget regn.

Huragan uderzył też na wybrzeżu silnymi wiatrami i obfitym deszczem.


sted

Disse biler ruster de mest underlige steder.

Te samochody rdzewieją w najdziwniejszych miejscach.

Øen er blot 23 kilometer på det breddeste sted.

Wyspa ma zaledwie 23 kilometry w najszerszym miejscu.


intetkøn

zobacz też: køn • hankøn • hunkøn

zobacz też: Indeks:Duński - Słownictwo gramatyczne


gregoriansk

30. november er dag 334 i året i den gregorianske kalender.

W kalendarzu gregoriańskim 30 listopada jest 334 dniem roku.


idealisme

Materialisme og idealisme er hinandens modsætninger.

Materializm i idealizm są wzajemnymi przeciwieństwami.


køn

Nogle fisk kan ændre køn mens de lever.

Niektóre ryby mogą zmieniać płeć w ciągu życia.

Han dækkede sit køn med hånden.

I de indoeuropæiske sprog omfatter kønnene typisk hunkøn, hankøn og intetkøn.


køn

Det er en køn ø med et varieret landskab.

To ładna wyspa ze zróżnicowanym krajobrazem.

Det er en køn historie!


indoeuropæisk

zobacz też: europæisk • indoeuropæisk • nordeuropæisk • østeuropæisk • sydeuropæisk • vesteuropæisk


markant

Ruslands lukning af gassen til Polen og Bulgarien har resulteret i en markant stigning i de europæiske gaspriser.

Zamknięcie przez Rosję dostaw gazu do Polski i Bułgarii spowodowało znaczny wzrost cen gazu w Europie.

Emil Bo Rask: Galopperende gaspriser i Europa efter russisk blokade (da). Berlingske, 2022-04-27. [dostęp 2022-12-11].


markant

Byen er vokset markant.


personalia

Den tredje gerningsmand var dansker, hvis personalia er kendt af politiet.

Trzecim sprawcą był Duńczyk, którego personalia są znane policji.


stige

(1) st.nord. stígi, st.nord. stegi
(2) st.nord. stíga

Går man under en stige, risikerer man at få syv års ulykke.

Przechodząc pod drabiną ryzykuje się siedem lat nieszczęścia.


stige

Antallet af ukrainere, der søger om asyl i Sverige, er steget 6 gange.

Liczba ubiegających się o azyl w Szwecji Ukraińców wzrosła sześciokrotnie.

Newsgerrig.com, Ukrainerne søger aktivt efter asyl i EU-landene, 28.8.2014

Trods stigende leversmerter drak hun mere og mere.

Pomimo narastających bólów wątroby piła coraz więcej.


bide

Hamsteren bed mig i fingeren.

De fleste slanger er ikke aggressive og bider kun, hvis de bliver truet.

Większość węży nie jest agresywna i kąsa tylko w sytuacji zagrożenia.

Kulden bider i kinderne.


blandt andet

Byen er blandt andet kendt for sin produktion af hvid og grå cement og for sin snaps.

Miasto jest znane między innymi ze swojej produkcji białego i szarego cementu i ze swej wódki.


klima

Jordens store ørkener ligger alle omkring den 30. breddegrad på begge sider af ækvator, og der er en god grund til, at klimaet er så tørt i netop de områder.

Wszystkie rozległe pustynie Ziemi leżą wokół 30. równoleżnika po obu stronach równika i nie bez powodu klimat na tych właśnie obszarach jest tak suchy.

Martin Bernth: Derfor er det så tørt nord og syd for ækvator (da). Illustreret Videnskab, 2019-07-11. [dostęp 2022-06-26].


produktion

Miasto jest między innymi znane ze swojej produkcji białego i szarego cementu i ze swej wódki.


flod

Barnet elskede at svømme i floden.


ulvetime

wilcza godzina; czas między ustaniem nocy a wzejściem słońca


hård

Visse produkter bliver hårde i køleskabet, fx smør.

Niektóre produkty stają się twarde w lodówce, np. masło.

Livet i en landsby er ikke længere så hårdt, som det var for 100 år siden.

Życie na wsi nie jest już tak ciężkie jak 100 lat temu.

Der skal langt hårdere straffe til ved overtrædelse af dyrevelfærdsloven, både når det gælder kæledyr og produktionsdyr.

Konieczne są znacznie surowsze kary za naruszenie ustawy o dobrostanie zwierząt, zarówno jeśli chodzi o zwierzęta domowe, jak i zwierzęta hodowlane.

Marianne Nørmark: DF vil have strammet dyrevelfærdsloven markant (da). Maskinbladet, 2023-08-24. [dostęp 2023-11-11].


heldigvis

Øens eneste vulkan er heldigvis helt harmløs.

Jedyny wulkan na wyspie jest na szczęście zupełnie niegroźny.


idealistisk

Man kan for eksempel godt have en pragmatisk tilgang til nogle emner og en idealistisk til andre.

Można na przykład mieć pragmatyczne podejście do niektórych kwestii, a do innych idealistyczne.


turist

Der hviler mange turister på stranden.


violin

Siden barokken har violinen været et af de vigtigste instrumenter indenfor klassisk musik

Od czasów baroku skrzypce są jednym z najważniejszych instrumentów w muzyce klasycznej.

Edytorzy duńskiej Wikipedii: Violin (da). Wikipedia, 2015-02-05. [dostęp 2015-06-10].


køleskab

Niektóre produkty twardnieją w lodówce, np. masło.


så

Blomsten lugter så dejligt.

Jeg kiggede ned og så så jeg blod.

Popatrzyłem w dół i wtedy zobaczyłem krew.


så

Vi var meget trætte så vi gik i seng.

Byliśmy bardzo zmęczeni, więc poszliśmy spać.


så

De såede planter udviklede sig ikke.


lomme

Slagteren stod med hænderne i lommen.


lommetyv

Lommetyve arbejder ofte i grupper.


komma

De danske kommaregler kan være en svær nød at knække, men med disse 5 tips er det let som en leg. Lær, hvordan du sætter dine kommaer her!

Duńskie zasady stawiania przecinków mogą być twardym orzechem do zgryzienia, ale dzięki tym 5 wskazówkom będzie to łatwe jak bułka z masłem. Naucz się tu, jak poprawnie stawiać przecinki!

Laura Vedel: Bliv en sand mester til at sætte kommaer… (da). MentorDanmark, 2023-07-13. [dostęp 2024-08-22].


dele

Deler du en tablet, som har en delekærv, der deler tabletten i to indholdsmæssigt lige store dele, må du gerne dosere de to halve til to forskellige patienter.

Jeśli podzielisz tabletkę z nacięciem dzielącym ją na dwie części o równej zawartości, możesz podać te dwie połówki dwóm różnym pacjentom.

Louise Thrane: Halve tabletter - hvad må du? (da). Medicin.dk, 2023-02-07. [dostęp 2023-06-18].

dzielić, podzielać (obawę, zachwyt itp.)

Polen deler grænser med syv lande.

Polska dzieli granice z siedmioma krajami.


smal

Langs klintens kant løber en smal sti.

Wzdłuż krawędzi klifu biegnie wąska ścieżka.

Rågen lever primært af insekter, orme og frø, som den borer efter med sit lange og ret smalle næb.

Gawron żywi się przede wszystkim owadami, robakami i nasionami, które wydłubuje swoim długim i dość wąskim dziobem.

RÅGE (da). Dansk Ornitologisk Foreningmark. [dostęp 2023-03-10].


portugisisk

I Angola tales der portugisisk.


hval

st.nord. hvalr < st.ang. whale < śr.łac. squalus

En voksen hval kan æde 3-4 tons føde om dagen, især vandlopper og andet småt.

Dorosły wieloryb może pochłonąć 3-4 tony pokarmu dziennie, zwłaszcza widłonogów i innej drobnicy.

DYRELIV I GRØNLAND: Hvaler (da). Visit Greenland. [dostęp 2023-05-13].


kalender

30. november er dag 334 i året i den gregorianske kalender.

W kalendarzu gregoriańskim 30 listopada jest 334 dniem roku.


populær

Grøn te er især populær i Kina og Japan.

Zielona herbata jest popularna głównie w Chinach i Japonii.


busk

Børnene gemte sig i buskene.


fornavn

por. efternavn • mellemnavn

På grund af sit udenlandske fornavn kunne Aisha ikke finde arbejde i sit nye hjemland.

Ze względu na swoje zagraniczne imię Aisza nie mogła znaleźć pracy w swojej nowej ojczyźnie.


møbel

Vi må købe nye møbler.


Jylland

st.duń. Iütland < st.duń. iüti + land (kraj Jutów)

Den danske del af Jylland nord for den dansk-tyske grænse omfatter 29.777 km².

Duńska część Jutlandii na północ od duńsko-niemieckiej granicy obejmuje 29 777 km².

Pesten kom til Danmark med et norsk skib, der strandede i det nordlige Jylland, da hele besætningen var død.

Dżuma dotarła do Danii na norweskim statku, który osiadł na mieliźnie w północnej Jutlandii, gdyż cała załoga była martwa.


brasilianer

bʁɑsilˈjæˀnʌ


bestille

Har du bestilt pizza? Vi skulle da spise hos mor!

Zamówiłeś pizzę? Przecież mieliśmy jeść u mamy!


ingen

Ingen gad hjælpe hende.

Antibakteriel sæbe til almindelig brug i hjemmet har ingen helbredsmæssige fordele, og er ikke i stand til at fjerne flere bakterier fra hænderne i forhold til almindelig sæbe.

Mydło antybakteryjne do ogólnego użytku domowego nie zapewnia żadnych korzyści zdrowotnych i nie jest w stanie usunąć z dłoni większej ilości bakterii, niż zwykłe mydło.

Niels Bjørn Albinus: Risikabel antibakteriel sæbe (da). Dagens Medicin, 2007-08-24. [dostęp 2021-02-25].


kriminalitet

Det var et realistisk billede af korruption og kriminalitet i storbyen.

Był to realistyczny obraz zepsucia i przestępczości w wielkim mieście.


fange

Soldaterne mishandlede fangerne.

Fri alle politiske fanger!

Uwolnić wszystkich więźniów politycznych!


fange

Fang tyven!

Min kærestes farbror har fanget niogtyve alliker i fælden.

Stryj mojej dziewczyny złapał w pułapkę dwadzieścia dziewięć kawek.

Ulven fangede den stakkels hare og spiste den.

I nat vil vores aktivister forsøge at befri slangerne fanget i vivariet i den lokale zoologiske have.

Tej nocy nasze aktywistki podejmą próbę uwolnienia węży uwięzionych w wiwarium w lokalnym ogrodzie zoologicznym.


nederlandsk

por. hollandsk


matematisk

Pythagoras er matematikkens fader, og den pythagoræiske læresætning er måske den vigtigste matematiske formel overhovedet.

Pitagoras jest ojcem matematyki, a twierdzenie Pitagorasa jest być może najważniejszym wzorem matematycznym w ogóle.

J. Vedelsby: Pythagoras’ læresætning – den vigtigste matematiske opdagelse (da). Videnskab.dk, 2012-10-24. [dostęp 2023-11-09].


løse

Her er en gordisk knude, politikerne skal løse: Statskassen er afhængig af afgifter på ting, som ikke passer ind i en grøn fremtid.

Oto węzeł gordyjski, który muszą rozwiązać politycy: skarb państwa jest uzależniony od podatków od rzeczy, które nie pasują do zielonej przyszłości.

Thomas Hebsgaard: Her er en gordisk knude… (da). Zetland, 2020-01-15. [dostęp 2020-12-29].

At løse ligningen ved den algebraiske metode handler om at omskrive ligningen, så x'et til sidst er isoleret på den ene side af ligehedstegnet.

Aby rozwiązać równanie metodą algebraiczną, należy przepisać je tak, aby w końcu odizolować x po jednej stronie znaku równości.

J. Allerelli: Løse ligninger (da). MG HF Mat C, 2014-03-31. [dostęp 2020-12-29].


indflydelse

Appelsiner plukkes ofte før de er modne, hvilket desværre får indflydelse på smagen, der bliver mere syrlig og mindre aromatisk.

Pomarańcze często zrywane są, zanim dojrzeją, co niestety ma wpływ na (ich) smak, który staje się bardziej kwaśny i mniej aromatyczny.


øjeblikkeligt

Krigen skal øjeblikkeligt ophøre.

Ta) wojna musi się natychmiast skończyć.


historiker

De fleste historikere er enige om at byen eksisterede.

Większość historyków jest zgodna, że miasto to istniało.


brasiliansk

Taler man brasiliansk i Brasilien? Nej, man taler portugisisk.

Czy w Brazylii mówi się po brazylijsku? Nie, mówi się po portugalsku.


estisk

Omkring 1000 etniske russere havde demonstreret i den estiske hovedstad mod beslutningen om at flytte mindesmærket til en gravplads i udkanten af byen.

Około 1000 etnicznych Rosjan demonstrowało w estońskiej stolicy przeciwko decyzji o przeniesieniu pomnika na cmentarz na obrzeżach miasta.

/ritzau/: En dræbt efter strid om statue (da). Ekstra Bladet, 2007-04-27. [dostęp 2020-12-23].


historisk

Udvidelsen af den Europæiske Union i 2004 var en historisk begivenhed.

Rozszerzenie Unii Europejskiej w roku 2004 było wydarzeniem historycznym.

Kan du lide at læse historiske romaner?

Er Jesus en historisk person?


fisker

Grønlandske fiskere fanger torsk, som de fryser ned og sender til Aalborg.

Grenlandzcy rybacy poławiają dorsza, którego zamrażają i wysyłają do Aalborga.


opfinde

Før grammofonen blev opfundet, var eneste mulighed for at høre musik at gå til koncerter.

Zanim został wynaleziony gramofon jedyną możliwością posłuchania muzyki było chodzenie na koncerty.


belgier

Næsten hver anden fransktalende belgier ønsker, at deres halvdel af landet slutter sig til Frankrig, hvis Belgien skulle gå i opløsning.

Niemal co drugi francuskojęzyczny Belg chce, aby jego połowa kraju dołączyła do Francji, gdyby Belgia miała się rozpaść.

/ritzau/: Belgiere vil gerne være franske (da). Kristeligt Dagblad, 2008-07-30. [dostęp 2021-04-12].


britisk

Torsdag stemte indbyggerne i de to ud af Storbritanniens 650 valgkredse om, hvem der skal repræsentere dem i det britiske parlament.

W czwartek mieszkańcy dwóch z 650 okręgów wyborczych w Wielkiej Brytanii głosowali, kto będzie ich reprezentować w brytyjskim parlamencie.

Rasmus Christiansen: Nederlag for Boris Johnsons parti - mister to pladser i parlamentet (da). DR Nyheder, 2022-06-24. [dostęp 2022-06-24].


ansvar

Miljøet er vores fælles ansvar.

Środowisko jest naszą wspólną odpowiedzialnością.

Vaskeriet tager ingen ansvar for ødelagt tøj.

Pralnia nie bierze odpowiedzialności za zniszczone ubrania.


irsk

Den britiske regering har gjort den irske protokol til et våben.

Rząd brytyjski uczynił broń z protokołu irlandzkiego.

M. Fagan: Er løsning for problemer med brexit og grænsen mellem EU og Storbritannien et genforenet Irland? (da). Arbejderen.dk, 2021-12-07. [dostęp 2022-07-31].


medmindre

En afpresser fortæller dig, at du har spist noget gift og vil dø i løbet af fem timer medmindre du får modgiften.

Szantażysta mówi ci, że zjadłeś jakąś truciznę i umrzesz w przeciągu pięciu godzin, chyba że dostaniesz odtrutkę.


nabo

Min nabo klager konstant over larm.

I årene efter den tyske forening indledte han en realpolitik, der betød talrige - ofte hemmelige - alliancer med nabostaterne.

W latach po zjednoczeniu Niemiec wprowadził Realpolitik, która oznaczała liczne – często tajne – sojusze z sąsiednimi państwami.

Jan Brix: Jernkansleren (da). Moderne verden. [dostęp 2021-10-27].


hurtigt

Havde jeg min slangebøsse med, så kunne jeg hurtigt få kræet ned fra træet.

Gdybym miał ze sobą swoją procę, mógłbym szybko zdjąć tego zwierzaka z drzewa.


diskette

En diskette er et flytbart permanent lagringsmedie bestående af en roterende skive med magnetiserbar overflade i et plastik-cover.

Dyskietka to przenośny stały nośnik mediów składający się z wirującej płytki o magnetycznej powierzchni w plastikowej okładce.


kontakte

Han kontaktede politiet kort efter det makabre fund.

Skontaktował się z policją wkrótce po (tym) makabrycznym odkryciu.


kræ

Kræet er lavet af plys.


dødningehoved

Jeg så et stort orange dødningehoved på flasken.

Zobaczyłem dużą pomarańczową trupią czaszkę na butelce.

Acherontia atropos, zmierzchnica trupia główka


korruption

Det var et realistisk billede af korruption og kriminalitet i storbyen.

Był to realistyczny obraz zepsucia i przestępczości w wielkim mieście.

Regeringen har fokus på et opgør med den postkommunistiske elite og bekæmpelse af korruption.

Rząd skupia się na konflikcie z postkomunistyczną elitą i zwalczaniu korupcji.

Polen kraftig økonomisk vækst (da). Jyllands-Posten, 2007-04-27. [dostęp 2020-10-21].


mest

stopień najwyższy przysłówka = meget → najbardziej, najwięcej

wyraz pomocniczy stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków

Svin anses for at være et af de mest intelligente dyr.

Świnie uważa się za jedne z najbardziej inteligentnych zwierząt.


hebraisk

Ifølge min ordbog er jiddisch et tysk sprog blandet med hebraisk og polsk.

Według mojego słownika jidysz to język niemiecki wymieszany z hebrajskim i polskim.


indeholde

Hver eneste dag har man brug for et atlas, der indeholder kort over alle verdens lande.

Codziennie potrzebujemy atlasu zawierającego mapy wszystkich krajów świata.


torsk

Grønlandske fiskere fanger torsk, som de fryser ned og sender til Aalborg.

Grenlandzcy rybacy poławiają dorsza, którego zamrażają i wysyłają do Aalborga.


eneste

Før grammofonen blev opfundet, var eneste mulighed for at høre musik at gå til koncerter.

Zanim został wynaleziony gramofon jedyną możliwością posłuchania muzyki było chodzenie na koncerty.

Ofte er den rigtige fuglekasse det eneste, der mangler for at en lang række arter kan yngle i haven.

Nierzadko odpowiedni domek dla ptaków to jedyne, czego brakuje, aby w ogrodzie mógł się rozmnażać cały szereg gatunków.

Arne Bruun: Giv fuglene en kasse, der dur (da). Havenyt. [dostęp 2021-04-21].


makaber

Blandt de mere makabre fund i forretningen var sauce indeholdende levende fluer.

Wśród bardziej makabrycznych odkryć w sklepie był sos zawierający żywe muchy.


kugle

Wielkość okręgu lub kuli podaje się określając ich promień r.


næste

Hvornår afgår det næste tog til Aalborg?

Kiedy odjeżdża następny pociąg do Aalborga?


næste

Den, der elsker sin næste, elsker sig selv.

Ten, kto kocha swojego bliźniego, kocha siebie.


efter

Længslen efter Gud er indskrevet i menneskets hjerte.

Tęsknota za Bogiem wpisana jest w serce człowieka.

Efter hvad jeg har hørt, skrider arbejdet frem efter planen.

Według tego, co słyszałam, praca idzie do przodu według planu.


størrelse

En cirkels eller kugles størrelse angives af dens radius r.

En hel del af vores kostumer er syet af vores dygtige frivillige syersker på systuen, derfor er der ikke størrelser på vores tøj.

Duża część naszych kostiumów została uszytych ochotniczo przez nasze utalentowane szwaczki w szwalni, dlatego na naszych ubraniach nie ma podanych rozmiarów.

Kostumeudlejning (da). Dronning Dorothea Teatret. [dostęp 2023-05-06].


mad

for mange kokke fordærver maden

gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść

Dårlig mad giver depression.

Hønen viser kyllingerne, hvad der er mad ved at pikke demonstrativt i maden og sige en karakteristisk lyd.

Kura pokazuje kurczętom, co jest pożywieniem, demonstracyjnie dziobiąc żer i wydając charakterystyczny dźwięk.

Wikipedias bidragsydere: Kylling (da). Wikipedia, Den frie encyklopædi, 2019-09-27. [dostęp 2020-12-30].


israelsk

Havnearbejdere i Italien og Sydafrika nægter at laste og aflæsse skibe med israelske varer, mens brandmænd i Storbritannien nægter af fjerne aktivister, som besætter fabrik, der producerer droner til Israel.

Pracownicy portowi we Włoszech i RPA odmawiają załadunku i rozładunku statków z izraelskimi towarami, podczas gdy strażacy w Wielkiej Brytanii odmawiają usunięcia aktywistów okupujących fabrykę dronów dla Izraela.

MBS: Arbejdere i international kamp for Palæstina (da). wydawca, 2021-05-27. [dostęp 2022-06-17].


hej

dolnoniem. hei < łac. hei < praindoeur. *ai

Hej, Åge, hvad laver du her?


aromatisk

Appelsiner plukkes ofte før de er modne, hvilket desværre får indflydelse på smagen, der bliver mere syrlig og mindre aromatisk.

Pomarańcze często zrywane są, zanim dojrzeją, co niestety ma wpływ na (ich) smak, który staje się bardziej kwaśny i mniej aromatyczny.


kalv

I Danmark tager man kalve fra deres mor 12 timer efter fødslen i den konventionelle mælkeproduktion og 24 timer efter fødslen i den økologiske.

W Danii cielęta odbiera się matce 12 godzin po urodzeniu przy konwencjonalnej produkcji mleka i 24 godziny po urodzeniu przy produkcji ekologicznej.

Adskillelsen af kalve fra deres mødre (da). Anima. [dostęp 2021-10-25].


skinke

Ulækkert: Sisse Hansen fandt en edderkop i en pakke skinke fra Fakta. Hun føler sig dårligt behandlet af butikken, der har solgt skinken.

Obrzydliwe: Sisse Hansen znalazła pająka w paczce szynki z Fakta. Czuje się źle potraktowana przez sklep, który sprzedał tę szynkę.

Jesper Orry: Sisse fandt edderkop i skinken (da). JydskeVestkysten, 2010-10-11. [dostęp 2023-06-14].


depression

Dårlig mad giver depression.

Internet-afhængighed kan være tegn på depression.

Uzależnienie od Internetu może być oznaką depresji.

Den langvarige søvnløshed kan skyldes depression.

Długotrwała bezsenność może być spowodowana depresją.


svare

Statsministeren nægter at svare på, om Facebook truer ytringsfriheden.

Premier nie chce odpowiedzieć, czy Facebook stanowi zagrożenie dla wolności słowa.

L.B. Mathiesen: Statsministeren nægter at svare… (da). Jyllands-Posen, 2019-11-05. [dostęp 2020-01-23].

Jeg svarede ham, at jeg ikke vidste.

Den nye bolle er fremstillet af ærteprotein, havregryn, kartofler, æbler og løg, og dens klimaaftryk svarer til fire procent af den traditionelle kødbolles.

Nowy pulpecik zrobiony jest z białka grochu, płatków owsianych, ziemniaków, jabłek i cebuli, a jego ślad węglowy odpowiada czterem procentom śladu tradycyjnego klopsika mięsnego.

Ikeas kødbolle får plantebaseret tvilling for klimaets skyld (da). Informatíon, 2020-08-04. [dostęp 2021-02-27].


rusten

Fyren har et ar på låret efter at han som et barn blev skubbet mod en rusten paraplyholder.

Chłopak ma bliznę na udzie po tym, gdy jako dziecko został popchnięty na zardzewiały stojak na parasole.

Det eneste toilet i parken var låst med en rusten hængelås.

Jedyna toaleta w parku była zamknięta na zardzewiałą kłódkę.

zardzewiały (będący wynikiem wyjścia z wprawy)

Hændelsen fandt sted i Sverige, men jeg klarede mig fint trods mit lidt rustne svensk.

Incydent miał miejsce w Szwecji, ale dobrze sobie poradziłem pomimo mojego nieco zaniedbanego szwedzkiego.


grådighed

Gode eksempler på grådighed er softwarepatenter og visse dele af medicinalindustrien.

Dobrymi przykładami chciwości są patenty na oprogramowanie i pewne działy przemysłu medycznego.


ruste

Disse biler ruster de mest underlige steder.

Te samochody rdzewieją w najdziwniejszych miejscach.

Smykker lavet af kobber ruster ikke, men iltes og kan til sidst få en grønlig farve.

Biżuteria wykonana z miedzi nie rdzewieje, ale utlenia się i w końcu może zyskać zielonkawy kolor.

wyposażyć (w ramach przygotowań wojennych)


demokrati

gr. δημοκρατία (δήμος + κράτος)

Ungarn er et parlamentarisk demokrati.


beskrivelse

Jeg må advare Dem, at rapporten indeholder nogle drastiske detaljer og beskrivelser.

Muszę Panią ostrzec, że ten raport zawiera drastyczne szczegóły i opisy.


lobotomi

Lobotomi er en hjerneoperation, der har til formål at kurere psykiske sygdomme.

Lobotomia to operacja mózgu mająca na celu leczenie chorób psychicznych.


Asien

Asien er verdens største kontinent.

Azja jest największym kontynentem świata.


gift

Skuespilleren begik selvmord ved at tage gift.

Ten) aktor popełnił samobójstwo zażywszy truciznę.


gift

Hun er gift.


demokratisk

Moskva beskyldes for med propaganda, disinformation og hackerangreb at undergrave tilliden til Vestens demokratiske institutioner.

Moskwa jest oskarżana o podważanie zaufania do demokratycznych instytucji Zachodu poprzez propagandę, dezinformację i ataki hakerskie.

Jesper Thobo-Carlsen: Rusland beskyldes for cybersabotage (da). POLITIKEN, 2016-12-13. [dostęp 2023-12-28].


pukle

Jeg har puklet hele dagen og nu skal jeg drikke!


jer

I → w kontekstach zwrotnych tłum. jako się

Arbejdere i alle lande, forén jer!

Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!


edderkop

por. dial. ang. attercop, dial. szw. etterkoppa

Araknofobi er angst for edderkopper.

Hendes kat har lige spist en edderkop.


dem

zobacz też: jeg • du • han • hun • det • den • vi • I • de • De → zaimki w języku duńskim

Først må vi spørge dem om dette.


nihalet kat

pejcz o końcówce rozwidlonej na dziewięć zakończeń; "kot o dziewięciu ogonach"


pronomen

Det er en respektfuld handling at bruge de pronominer om en person, der passer med vedkommendes kønsidentitet.

Używanie w odniesieniu do danej osoby zaimków pasujących do jej tożsamości płciowej jest wyrazem szacunku.

International pronomen-dag: Guide til pronomenbrug (da). LGBT+ Danmark, 2021-10-20. [dostęp 2021-11-10].


beskrive

Ordet «feminist» var oprindelig et nedsættende udtryk brugt til at beskrive kvinder, der ikke tilpassede sig de gældende kønsnormer.

Słowo "feministka" było pierwotnie lekceważącym wyrażeniem, za pomocą którego opisywano kobiety, które nie dostosowywały się do obowiązujących norm płciowych.


deodorant

Han brugte en deodorant for at skjule odøren.


frimærke

For at sende et brev til Polen må man købe et frimærke til syvogtyve kroner og femogtyve øre.

Aby wysłać list do Polski, należy kupić znaczek pocztowy za dwadzieścia siedem koron i dwadzieścia pięć øre.


skive

Halvér løget og skær det i tynde skiver.

Cebulę przekroić na pół i pokroić w cienkie plasterki.

admin: Vietnamesisk inspireret baguette med tofu (da). edgy veggie, 2023-02-16. [dostęp 2023-06-16].

tarczka, okrągła płytka, często z otworem w środku

En diskette er et flytbart permanent lagringsmedie bestående af en roterende skive med magnetiserbar overflade i et plastik-cover.

Dyskietka to przenośny stały nośnik mediów składający się z wirującej płytki o magnetycznej powierzchni w plastikowej okładce.


sygdom

Hans håndbog i klinisk hæmatologi omfatter alt om blodsygdomme.

Jego podręcznik hematologii klinicznej zawiera wszystko o chorobach krwi.


hoved

zobacz też: części ciała w języku duńskim

Aben kløede sig i hovedet.

ta dolna lub górna część przedmiotu, która jest szersza od reszty

En tegnestift er et lille søm med et fladt hoved.


musik

Før grammofonen blev opfundet, var eneste mulighed for at høre musik at gå til koncerter.

Zanim został wynaleziony gramofon jedyną możliwością posłuchania muzyki było chodzenie na koncerty.

Musik er i sig selv en kulturel udtryksform, der spejler tid og traditioner.

Muzyka sama w sobie jest kulturową formą ekspresji, która odzwierciedla czas i tradycje.

Kultur, udtryksformer og værdier (da). Vuggestuen Sjællandshuse. [dostęp 2021-02-02].

Siden barokken har violinen været et af de vigtigste instrumenter indenfor klassisk musik

Od czasów baroku skrzypce są jednym z najważniejszych instrumentów w muzyce klasycznej.

Edytorzy duńskiej Wikipedii: Violin (da). Wikipedia, 2015-02-05. [dostęp 2015-06-10].


forklare

Kan du forklare mig hvorfor du tror det?

Czy możesz mi wyjaśnić, dlaczego tak uważasz?

Den sagsøgte forklarede, at sagsøgerinden havde provokeret ham med vilje.

Pozwany zeznał, że powódka umyślnie go sprowokowała.


galge

Du ender i galgen hvis du ikke holder op med det!

Skończysz na szubienicy, jeśli nie przestaniesz!


odør

Han brugte en deodorant for at maskere odøren.

Użył dezodorantu, aby zamaskować ten odór.


stavelse

Ordet «hotel» har tryk på sidste stavelse.

W słowie „hotel” akcent pada na ostatnią sylabę.


herfra

por. derfra

Togstationen er ikke langt herfra.

Skarvene er allerede fløjet væk herfra for at lede efter varme områder; de vender nok tilbage til søerne om foråret.

Już kormorany odleciały stąd poszukać ciepłych stron; powrócą wiosną na jeziora.


kysse

st.nord. kyssa << pragerm. *kussjanan; por. st.ang. cyssan (ang. kiss), niem. küssen, isl. kyssa, szw. kyssa

De kyssede længe og lidenskabeligt.

Jeg blev gravid, selvom vi kun kyssede.

Zaszłam w ciążę, chociaż się tylko całowaliśmy.


skjule

Det skræmte dyr skjulte sig i tæt krat.

Przestraszone zwierzątko schowało się w gęstych zaroślach.

Den ældre lærerinde forsøgte engang ikke at skjule sit mishag over de nye elever.

Starsza nauczycielka nawet nie próbowała ukryć swojej niechęci do nowych uczniów.

Han brugte en deodorant for at skjule odøren.


bruge

Linux er et gratis styresystem, som både bruges på personlige computere og servere.

Linux to darmowy system operacyjny, używany zarówno w komputerach osobistych, jak i na serwerach.


bonde

rolnik, często właściciel gospodarstwa rolnego

I den mørke middelalder betalte bønderne tiende til kirken.

W ciemnym średniowieczu chłopi płacili dziesięcinę na kościół.


ejefald

Hvordan danner man ejefald på tysk?

Jak tworzy się dopełniacz w jęz. niemieckim?


genstandsled

Et genstandsled kan bestå af et eller flere ord.

Dopełnienie może składać się z jednego lub kilku słów.


forene

Proletarer i alle lande, foren jer!

Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!


smerte

Han hørte sårede soldater skrige af smerte.

Słyszał, jak ranni żołnierze krzyczą z bólu.

Trods stigende leversmerter drak hun mere og mere.

Pomimo narastających bólów wątroby piła coraz więcej.


bøjning

I det danske sprog har de fleste navneord otte bøjningsformer.

W języku duńskim większość rzeczowników ma osiem form odmiany.


udsagnsord

Kan du bøje dette udsagnsord?


råb

Bør vi reagere på råbet?


endelse

Ved nogle adjektiver kan man ikke se, om de er brugt adverbielt eller ej, fordi de ikke kræver (eller ikke tillader) den adverbielle -t-endelse.

W przypadku niektórych przymiotników nie można stwierdzić, czy są one użyte przysłówkowo czy nie, ponieważ nie wymagają one przysłówkowej końcówki -t (lub nie pozwalają na nią).


forstavelse

Et eksempel på en forstavelse er mili- i ordet milimeter.

Przykładem przedrostka jest mili- w słowie milimetr.


mareridt

Jeg oplevede et sandt mareridt!


stamme

zobacz też: słownictwo gramatyczne w jęz. duńskim


stamme

Søren er et drengenavn, der stammer fra latin og betyder „alvorlig”, „streng”.

to imię męskie pochodzące z łaciny, znaczące „poważny”, „mocny”.


handleform

Lav sætningen om fra handleform til lideform.

Przekształć zdanie ze strony czynnej na stronę bierną.


hensynsled

Hensynsledet står ofte i dativ.

Dopełnienie dalsze często występuje w celowniku.


flertal

Polsk er nationalsprog i Polen og modersmål for flertallet af polske medborgere.

Polski jest językiem narodowym w Polsce i językiem ojczystym większości polskich obywateli.

De fleste substantiver har både ental og flertal.

Większość rzeczowników ma zarówno liczbę pojedynczą, jak i liczbę mnogą.


bekræfte

Internationale studier har bekræftet effektiviteten af denne metode.

Międzynarodowe badania potwierdziły skuteczność tej metody.


tillægsord

Mange biord er dannet af tillægsord.

Wiele przysłówków jest utworzonych od przymiotników.


selvlyd

Undersøgelser viser, at selvlyde kan aflæses på munden med en sikkerhed på ca. 70% og medlyde med en sikkerhed på ca. 30%.

Badania wykazują, że samogłoski można odczytać z ruchu warg z pewnością 70%, a spółgłoski z pewnością 30%.


rå

Trolde æder råt kød.

Rå bønner indeholder lektiner, der kan give opkastning, kvalme og diarré.

Surowa fasola zawiera lektyny, które mogą wywołać wymioty, nudności i rozwolnienie.

I. Abildgaard: Moder natur kan godt være giftig (da). Samvirke, 2013-03-21. [dostęp 2019-11-20].


navneform

Danske navneformer ender tit med »-e«.

Duńskie bezokoliczniki często kończą się na „-e”.


farve

Lyserød er af alle regnbuens farver pigernes farve nummer ét i den vestlige verden.

Różowy jest dla dziewcząt w świecie zachodnim kolorem numer jeden z wszystkich kolorów tęczy.


farve

Jørgen farver sit overskæg sort.


ordstilling

I gamle salmer bruges meget ofte omvendt ordstilling (hvor udsagnsord sidst i sætningen placeres); det skyldes måske, at mange af dem er oversat fra tysk.

W starych psalmach często stosowany jest odwrócony szyk wyrazów (tzn. czasownik na samym końcu zdania znajduje się), może dlatego, że wiele z nich jest tłumaczeniami z niemieckiego.


datid

zobacz też: fortid • førdatid • førfremtid • førnutid • fremtid • nutid

Hvorfor snakker du i datid? Drikker du ikke længere?

Dlaczego mówisz w czasie przeszłym? Już nie pijesz?

Vi har prøve i spansk næste uge og jeg skal repetere datiderne.

W przyszłym tygodniu mamy egzamin z hiszpańskiego i muszę powtórzyć czasy przeszłe.


spåkone

wróżka, kobieta zajmująca się przepowiadaniem przyszłości

Manden besøgte en spåkone for at få lidt at vide om fremtiden.

Mężczyzna odwiedził wróżkę, aby dowiedzieć się trochę o przyszłości.


forholdsord

duń. forhold + ord < niem. Verhältniswort

Eksempler på forholdsord er: på, om, ved, foran, bagved, under, med, i, til, over, imellem, for.

Przykłady przyimków to: na, o, przy, przed, za, pod, z, w, do, nad, między, dla.


altid

Kursen på aktier kan svinge meget, men man kan altid spørge en spåkone til råds.

Kurs akcji może się bardzo wahać, ale zawsze można spytać wróżki o radę.


besøg

niem. Besuch w poł. z czasownikiem besøge

Et besøg hos en spåkone koster sikkert omkring to tusind kroner.

Jedna wizyta u wróżki kosztuje pewnie około dwóch tysięcy koron.


biord

Mange biord er dannet af tillægsord.


spøgelse

Findes der spøgelser?

Et spøgelse går gennem Europa – kommunismens spøgelse.

Widmo krąży po Europie - widmo komunizmu.


brug

Kan brug af erotiske materialer øge testosteronniveauet?

Czy używanie materiałów erotycznych może podnieść poziom testosteronu?

Før brug kunne katten lægges i havvand, sådan at saltet blev opsuget af tovenderne.

Przed użyciem bat mógł być włożony do morskiej wody, aby końcówki sznurów wchłonęły sól.

Jeg har brug for at forstå mine egne følelser rigtigt.

Mam potrzebę, aby właściwie zrozumieć swoje własne odczucia.


hos

Er blærebetændelse mere smertefuld hos kvinder eller hos mænd?

Czy zapalenie pęcherza moczowego jest bardziej bolesne u kobiet czy u mężczyzn?


stål

Fabrikken producerer rør af rustfrit stål.

Ta fabryka produkuje rury ze stali nierdzewnej.


sig

zob. zaimki w jęz. duńskim

Han glemte at barbere sig.

Jeg glemte at barbere mig.


sig

zob. zaimki w jęz. duńskim


fx

Der er produkter, der bliver hårde i køleskabet, som fx smør.

Są produkty, które twardnieją w lodówce, jak np. masło.


nutid

(1.1) duń. nu + tid
(1.2) duń. nu + tid < niem. Jetztzeit

zobacz też: datid • førdatid • førfremtid • førnutid • fremtid • nutid

zobacz też: słownictwo gramatyczne w jęz. duńskim

Vi har prøve i engelsk næste uge og jeg skal repetere nutiderne.

W przyszłym tygodniu mamy egzamin z angielskiego i muszę powtórzyć czasy teraźniejsze.


fremtid

Tag hånd om din fremtid!


diameter

En standard cd plade er 12 centimeter i diameter.

Standardowa płyta CD ma 12 centymetrów średnicy.


genkende

Han genkendte mig ikke med min paryk på.


båd

Båden væltede og sank.


kaste op

Julie var så fuld, at hun kastede op.


raseri

Hun sparkede (til) sin veninde i blindt raseri.

W ślepej wściekłości kopnęła przyjaciółkę.


møl

Oh Gud, jeg har møl! Kig på hullerne i tøjet!

O Boże, mam mole! Spójrz na te dziury w odzieży!


danne

Institutets opgave er at oplyse og danne opinion om miljøet.

Zadaniem instytutu jest informowanie oraz kształtowanie opinii o środowisku.

Alkaliske metaller reagerer også med vand og danner derved gasformig brint samt et stærkt basisk hydroxid.

Metale alkaliczne reagują również z wodą, tworząc gazowy wodór oraz silnie zasadowy wodorotlenek.

Sne dannes, når vanddamp fryser højt oppe i Jordens atmosfære ved temperaturer under 0 ℃.

Śnieg tworzy się, gdy para wodna wysoko w atmosferze ziemskiej zamarza w temperaturach poniżej 0 ℃.


kind

zobacz też: części ciała w języku duńskim

Kulden bider i kinderne.


spinde

Katten spinder.

ślizgać się (o kołach pojazdu na lodzie)


stk.

pr. stk. 12 kr.


svale

Svaler kan fange myg under flugten.

Jaskółki potrafią upolować komara w locie.


dobbeltgænger

Jeg har nemlig en dobbeltgænger og det var ham du så, ikke mig!

Otóż ja mam sobowtóra i to jego widziałeś, nie mnie!


tit

Jeg elsker mit arbejde, og det sker tit, at jeg bliver længere om aftenen.

Kocham swoją pracę i często się zdarza, że zostaję dłużej wieczorami.


forkert

Dette ur viser forkert tid.

Det var forkert at offentliggøre disse intime breve.

Opublikowanie tych intymnych listów było niewłaściwe.


forkert

En række undersøgelser har gennem det seneste år vist, at mange astmatikerne bruger inhalatoren forkert eller at de glemmer at tage medicinen.

W ciągu ostatniego roku szereg badań wykazał, iż wielu astmatyków nieprawidłowo używa inhalatora lub zapomina przyjąć lekarstwo.

na podst.: Astmamedicin tages forkert (da). Ugeskrift for Læger, 2015-05-06. [dostęp 2023-03-23].


skulle

słowo wyrażające konieczność lub zachętę powinienem, powinien, należy

Man skal betale forud.

Hun skal leve!

Jeg skulle hilse og sige tak fra min kone.

Przekazuję pozdrowienia i podziękowania od żony.

I aften skal vi til biografen.

słowo wyrażające oczekiwanie, przeświadczenie

Han skal nok komme.


tastatur

Tastaturet mangler danske bogstaver!

Na tej klawiaturze nie ma duńskich liter!


diplomat

De østeuropæiske diplomater beskylder englændere for diskrimination.

Wschodnioeuropejscy dyplomaci oskarżają Anglików o dyskryminację.


næb

En svane er hvid og dens næb er orange.

Łabędź jest biały, a jego dziób jest pomarańczowy.

Rågen lever primært af insekter, orme og frø, som den borer efter med sit lange og ret smalle næb.

Gawron żywi się przede wszystkim owadami, robakami i nasionami, po które wwierca się swoim długim i dość wąskim dziobem.

RÅGE (da). Dansk Ornitologisk Foreningmark. [dostęp 2023-03-10].


selv om

Jeg blev gravid, selv om vi kun kyssede.

Zaszłam w ciążę, chociaż się tylko całowaliśmy.


selvom

Jeg blev gravid, selvom vi kun kyssede.


dødningeur

Om natten kunne hun høre dødningeure i møblerne.


plys

Kræet er lavet af plys.


ekstase

Da hun begyndte at synge, kom publikum i ekstase.

Gdy zaczęła śpiewać, publiczność wpadła w ekstazę.


ådsel

Gribbe er i stand til at lugte et ådsel på 2-3 km afstand.

Sępy są w stanie wywąchać ścierwo z odległości 2-3 km.


struds

En struds har lange ben og en lang hals.


arie

Hendes arier giver mig gåsehud.


dild

Vi drak øl og spiste sild med dild.

Piliśmy piwo i jedliśmy śledzie z koperkiem.


hestesko

smedens hest og skomagerens kone har ofte de dårligste sko

En hestesko over døren bringer lykke.

Podkowa nad drzwiami przynosi szczęście.


diabetes

gr. διαβήτης

Mange ved ikke, at de har diabetes


gåsehud

Hendes arier giver mig gåsehud.


pladespiller

Desværre er pladespilleren itu igen.


koncert

Før grammofonen blev opfundet, var eneste mulighed for at høre musik at gå til koncerter.

Zanim został wynaleziony gramofon jedyną możliwością posłuchania muzyki było chodzenie na koncerty.

Fløjtenisternes koncert blev aflyst pga. manglende interesse.

Koncert flecistek został odwołany z powodu braku zainteresowania.


kurv

eneste hane i kurven

rodzynek (jedyny mężczyzna (chłopiec) w grupie kobiet (dziewcząt))

eneste høne i kurven

rodzynek (jedyna kobieta (dziewczyna) w grupie mężczyzn (chłopców))

Din kurv er helt tom. Køb noget!

Twój koszyk jest całkiem pusty. Kup coś!


lokum

Om vinteren frøs vandet i lokummet til is.


bedst

Min bedste veninde hedder Heidi.

Moja najlepsza przyjaciółka nazywa się Heidi.


bedst

stopień najwyższy od = godt / vel → dobrze


krokodille

gr. κροκόδειλος

En ung antilope blev angrebet af en krokodille.

Młoda antylopa została zaatakowana przez krokodyla.


bums

Bettina har fået en stor bums lige midt i ansigtet.

wyskoczyła ogromna krosta dokładnie na środku twarzy.

Selv om man ligner en bums kan man sagtens være rig på oplevelser.

Nawet jeśli przypomina się kloszarda, można oczywiście być bogatym w doświadczenia.


slavisk

niewolniczo wierny oryginałowi lub wytycznym

(Rødbede er) vidt udbredt i slavisk køkken

Burak jest) szeroko rozpowszechniony w kuchni słowiańskiej (np. w zupach takich jak barszcz i botwinka).

na podst. Carl Th. Pedersen, Jørgen Fakstorp (red.): Hasło „rødbede” w: Det Gastronomiske Leksikon (da). Nyt Nordisk Forlag Arnold Busck, 2009. [dostęp 2023-09-05].

Sorbisk er et slavisk sprog.


slot

Slottet fungerer i dag som museum.


publikum

I 2016 forsøgte veganske aktivister at stoppe slagtningen af en unghane foran et børnepublikum.

W 2016 roku wegańscy aktywiści usiłowali zatrzymać zarżnięcie młodego koguta przed dziecięcą publicznością.

S. Lau Pedersen & M. Secher: Veganere i tårer… (da). TV2 Østjylland, 2018-12-04. [dostęp 2020-06-18].


muskatnød

Som hel nød holder muskatnødden sig meget længe, som pulver mister den hurtigt sin specielle aroma.

W całości gałka muszkatołowa trzyma się długo, a sproszkowana szybko traci swój specyficzny aromat.

Stewarden kom for meget muskatnød i bechamelsaucen og ødelagde det hele.

Steward dodał za dużo gałki muszkatołowej do beszamelu i wszystko zepsuł.


endelig

Endelig lykkedes det: vi har over fem tusind danske ord i Wikiordbogen!

W końcu się udało - mamy ponad pięć tysięcy duńskich słów w Wikisłowniku!


røge

por. ryge

Min tredje kone elskede røget laks, selvom det var så dyrt.

Moja trzecia żona uwielbiała wędzonego łososia, chociaż jest tak drogi.


knappenål

Hver by var markeret med en rød knappenål på kortet.

Każde miasto było zaznaczone na mapie czerwoną szpilką.


vampyr

Hvidløg kan beskytte os mod vampyrer.

Przed wampirami ochronić nas może czosnek.

wampir (gatunek nietoperza żywiącego się krwią ssaków)


korsfæste

krzyżować (dokonywać egzekucji przez przybicie do krzyża)

Jesus blev korsfæstet.

Den nye præst sagde angiveligt, at alle ateister, blasfemikere og satanister skulle korsfæstes.

Podobno nowy ksiądz powiedział, że wszyscy ateiści, bluźniercy i sataniści powinni zostać ukrzyżowani.


ansigt

Aktivister i forskellige dele af verden er begyndt at udvikle ansigtsgenkendelsessoftware til (blandt andet) at identificere politibetjente, som mistænkes for overgreb mod demonstranter.

Aktywiści w różnych częściach świata zaczęli opracowywać oprogramowanie do rozpoznawania twarzy w celu (między innymi) identyfikacji funkcjonariuszy policji podejrzanych o napaści na demonstrantów.

Jens Christoffersen: Ansigtsgenkendelse – ikke længere kun et værktøj for magthaverne (da). Information, 2020-10-26. [dostęp 2020-11-07].


plyndre

Mange butikker i København er blevet plyndret.

Wiele sklepów w Kopenhadze zostało splądrowanych.


hebræisk

alternatywna pisownia słowa: hebraisk


hebræisk

alternatywna pisownia słowa: hebraisk


vandalisere

En række artikler på Wikipedia blev vandaliseret.

Szereg artykułów w Wikipedii zostało zwandalizowanych.


ælde

Kongen døde af ælde.


ælde

Rygning ælder huden.


ifølge

Ifølge min ordbog er jiddisch et tysk sprog blandet med hebraisk og polsk.

Według mojego słownika jidysz to język niemiecki wymieszany z hebrajskim i polskim.


kors

Det danske flag er et hvidt kors på rød bund.

Duńską flagą jest biały krzyż na czerwonym tle.


sagt

imiesłów czasu przeszłego czasownika → sige

Hvad har du sagt?


jiddisch

Wg mojego słownika jidysz to język niemiecki wymieszany z hebrajskim i polskim.


itu

st.nord. í tvau (dosł. w dwóch (kawałkach))

w stanie niefunkcjonalnym, uszkodzony, nieczynny, zepsuty

Desværre er pladespilleren itu igen.


undskyld

Undskyld jeg kommer for sent.

Undskyld, hvad er klokken?


stinke

Puha, hvor det stinker af kattepis!

Den sag stinker.

ssać (być niemodnym, niefunkcjonalnym, brzydkim itd.)

Hvor det stinker at vores Internet ikke har virket siden lørdag.

To ssie, że Internet nie działa nam od soboty.


narkoman

Narkomaner bør have adgang til rene sprøjter.

Narkomani powinni mieć dostęp do czystych strzykawek.


hals

En struds har lange ben og en lang hals.


sy

De syer selv deres tøj og laver deres smykker.

Same szyją swoje ubrania i robią swoją biżuterię.


had

Hendes had mod computeren voksede.

Diskrimination og hadefulde udtalelser er ikke ytringsfrihed, og had er ikke en »mening«.

Dyskryminacja i nienawistne wypowiedzi to nie wolność słowa, a nienawiść nie jest „opinią”.

Spred ikke had (da). FN's Regionale Informationskontor for Vesteuropa (UNRIC). [dostęp 2021-03-05].


bur

I denne trange lejlighed føler jeg mig som et dyr i et bur.

W tym ciasnym mieszkaniu czuję się jak zwierzę w klatce.


disse

zob. zaimki w języku duńskim

Er disse mænd virkeligt uskyldige?

Czy ci mężczyźni są rzeczywiście niewinni?

Disse bygninger tilhører kommunen.

Det ville være forkert at offentliggøre disse intime breve.

Opublikowanie tych intymnych listów byłoby niewłaściwe.


kaste

Drengen kastede en sten efter hunden.

En frustreret digter kastede blækhuset mod væggen.

Sfrustrowany poeta cisnął kałamarzem o ścianę.


yt

o czymś niemodnym, przestarzałym, „obciachowym”

Sort er yt.


bringe

por. hente

En hestesko over døren bringer lykke.

Podkowa nad drzwiami przynosi szczęście.


tilbringe

Jeg tilbragte sommeren på landet.


bred

Øen er blot 23 kilometer på det breddeste sted.

Wyspa ma zaledwie 23 kilometry w najszerszym miejscu.

Socialisme er en bred vifte af politiske bevægelser.

Socjalizm to szeroki wachlarz ruchów politycznych.


virkelig

Peter Jensen er ikke hans virkelige navn.


virkelig

Har du virkelig sagt det til ham?


kunst

Kunstens postmodernistiske fremmedgørelse synes at være en irreversibel, men også en uundgåelig proces.

Postmodernistyczna alienacja sztuki wydaje się być procesem nieodwracalnym, ale też nieuniknionym.


uf

Uf, hvor det stinker!


drage

Drager bruges normalt som legetøj.

Latawców zazwyczaj używa się w roli zabawki.

Sankt Georg kom netop som dragen skulle fodres med en prinsesse.

Święty Jerzy przybył dokładnie w chwili, gdy smoka miano nakarmić księżniczką.


honning

Honning meget sød på grund af det høje sukkerindhold.

Miód jest bardzo słodki z powodu wysokiej zawartości cukru.


tøf

(onomatopeja) brum (dźwięk wydawany np. przez motor)

Motor sagde tøf, tøf.


turde

Søren turde ikke kravle ind i røret.

Hvor gammel er De, om jeg tør spørge?

Ile Pani ma lat, jeśli wolno mi zapytać?


tvivle

Jeg tvivler på at det, du siger, er sandt.


vente sig

Man kan se, at hun venter sig.


fattigdom

Fattigdom kan forårsage sociale spændinger.

Bieda może powodować napięcia społeczne.


motorbåd

Motorbåden sagde tøf, tøf.


stjerneskruetrækker

Har du en stjerneskruetrækker med magnetisk spids?

Masz śrubokręt krzyżakowy z magnetyczną końcówką?


gø

Hunden begyndte at gø, men katten blev ikke forskrækket.

Pies zaczął szczekać, ale kot się nie przestraszył.


ventekjole

Bruden havde en ventekjole på.

Panna młoda miała na sobie sukienkę ciążową.


sprøjte

Narkomaner bør have adgang til rene sprøjter.

Narkomani powinni mieć dostęp do czystych strzykawek.


skruetrækker

Vores skruetrækker er designet så den passer til hånden.

Nasz śrubokręt jest tak zaprojektowany, że pasuje do dłoni.


lynlås

Skjorten sidder fast i lynlåsen.

Koszula zakleszczyła się w zamku błyskawicznym.


spurv

zobacz też: ptaki w jęz. duńskim

nazwa niektórych gatunków ptaków z podrodziny wróbli

En spurv sidder og nipper til en brødkrumme på en bænk.

Wróbel siedzi na ławce i skubie okruszek chleba.

Mejser, spurve og andre arter i den størrelse bruger gerne fuglekasser.

Sikorki, wróble i inne gatunki tej wielkości chętnie korzystają z domków dla ptaków.


imod

Stemte du for eller imod euro?


fyrtårn

Kan du se fyrtårnets lys?


nat

Hun ligger vågen nat efter nat og venter på ham, men han kommer ikke.

Noc za nocą leży bezsennie i czeka na niego, lecz on nie przychodzi.

Sabine fik et chok da hun indså, at nogen havde været på hendes værelse i løbet af natten.

Sabina doznała szoku, gdy uświadomiła sobie, że w nocy ktoś był w jej pokoju.


erstatning

Søren fik fuld erstatning for sit tab.

otrzymał całkowite odszkodowanie za swoją stratę.

Flyselskabet har pligt til at betale erstatning for ødelagt bagage.

Linia lotnicza ma obowiązek wypłacić odszkodowanie za zniszczony bagaż.

Ekstra Bladet, Få erstattet din ødelagte bagage, 28.09.2012


midt

na środku, centralnie (w czasie i przestrzeni)

Bettina har fået en stor bums lige midt i ansigtet.

wyskoczyła ogromna krosta dokładnie na środku twarzy.


ynkelig

»Men det er itu…« sagde barnet med en ynkelig stemme.

Ale to jest zepsute…” – powiedziało dziecko żałosnym głosem.


gøre

»Ja, jeg gjorde det med ham«, tilstod Irene.

Tak, zrobiłam to z nim” – przyznała Irena.

Uheldet gjorde at han ikke nåede finalen.

Pech spowodował, że (on) nie dotarł do finału.

Hun prøvede på at gøre ham glad.


burde

Man bør altid lytte til gode råd.

Piger under 18 år bør fortsat have deres forældres samtykke til en abort.

Dziewczęta poniżej 18 roku życia nadal powinny mieć zgodę rodziców na dokonanie aborcji.

Maya Nissen, Annette Bredmose: Eksperter imod abort uden ja fra forældre (da). Etik.dk, 2013-06-20. [dostęp 2020-11-03].


beskytte

Hvidløg kan beskytte os mod vampyrer.

Czosnek może ochronić nas przed wampirami.


hoppe

Hunden hoppede over stakittet og angreb egernet.

Pies przeskoczył przez płot i zaatakował wiewiórkę.


hoppe

zobacz też: zwierzęta w jęz. duńskim

Kropsvægten af et nyfødt føl er omtrent 10% af normal kropsvægt for hoppen.

Masa ciała nowo urodzonego źrebięcia jest równa około 10% zwykłej masy ciała klaczy.

D. Austbø: Ændring af hoppens foderration (da). PC Horse, 2015. [dostęp 2019-12-01].


kapers

(1.1) gr. κάππαρις

Hvis du vil overraske dine gæster, så lav en salat med grillede artiskokker, soltørrede tomater og kapers.

Jeśli chcesz zaskoczyć swoich gości, przygotuj sałatkę z grillowanymi karczochami, suszonymi pomidorami i kaparami.


frisør

Frisøren har fuldstændig ødelagt mit hår.

Fryzjerka całkowicie zniszczyła moje włosy.

Hvor ofte går du til frisøren?

Mor er hos frisøren lige nu.


klappe hesten

spokojnie poczekać z reakcją, zdać się na upływ czasu

Du skal klappe hesten og bruge din sunde fornuft!

Nie reaguj impulsywnie, użyj zdrowego rozsądku!


se ud

por. se ud til

Synes du ikke, at vores politibetjent ser godt ud i sin uniform?

Nie uważasz, że nasz policjant dobrze wygląda w mundurze?

Du så ud som en abe!


stemme

głos (dźwięk wydawany przez człowieka lub zwierzę)

En forkølet sanger var ikke i stand til at optræde. Han har simpelthen mistet sin stemme.

Przeziębiony piosenkarz nie był w stanie wystąpić. Po prostu stracił głos.

»Men det er itu…« sagde kunden med en ynkelig stemme.

Ale to jest uszkodzone…” – powiedział klient żałosnym głosem.

głos (opinia wyrażona podczas głosowania)


stemme

Stemte du for eller imod euro?


kasus

Tysk og islandsk har bevaret fire kasus: nominativ, akkusativ, genitiv og dativ.

W niemieckim i islandzkim zachowały się cztery przypadki: mianownik, biernik, dopełniacz oraz celownik.


køter

Hold dig væk, din køter!

Plejer køtere at have mareridt om hundefangere?


ens

Når to helt ens lokomotiver trækker et tog, kan man forestille sig, at de hver må trække sin halvdel af belastningen.

Gdy dwie identyczne lokomotywy ciągną jeden pociąg, można sobie wyobrażać, że każda ciągnie tylko połowę obciążenia.


tisse

En hund, som lider af sukkersyge, drikker og tisser overdrevent meget.

Pies, który cierpi na cukrzycę, pije i siusia przesadnie dużo.


trække

trække ud / trække tilbage / tilbagetrække

Læreren trak eleven i øret.

Kunne vi ikke trække tørresnoren mellem de to træer?

Nie moglibyśmy przeciągnąć sznura do suszenia prania między tymi dwoma drzewami?

Manden trak sin revolver.

Husk at trække uret!

o prostytutkach przyciągać, naciągać, namawiać na swoje usługi

Hun trækker på banegården.


heks

Heksen samlede dødeligt giftige svampe i skoven.

Czarownica zbierała śmiertelnie trujące grzyby w lesie.

Den gamle heks ringer til politiet igen!

Ta stara wiedźma znów dzwoni na policję!


forslag

Vælgerne i Portugal støttede søndag et forslag om at liberalisere en af Europas mest restriktive abortlove.

Wyborcy w Portugalii poparli w niedzielę propozycję liberalizacji jednego z najbardziej restrykcyjnych w Europie praw aborcyjnych.

/ritzau/, Exitpoll: Portugal siger ja til abort [publikacja i dostęp: 11.02.2007]


politibetjent

Aktivister i forskellige dele af verden er begyndt at udvikle ansigtsgenkendelsessoftware til (blandt andet) at identificere politibetjente, som mistænkes for overgreb mod demonstranter.

Aktywiści w różnych częściach świata zaczęli opracowywać oprogramowanie do rozpoznawania twarzy w celu (między innymi) identyfikacji funkcjonariuszy policji podejrzewanych o napaści na protestujących.


bredde

Værelset er tre meter i bredden.


tjener

Manden gav tjeneren en tier.

Byens eneste kro havde en dårlig omtale på grund af tjenernes overlegne attitude og arrogance overfor gæsterne.

Jedyny zajazd w mieście cieszył się złą opinią z powodu wyniosłej postawy kelnerów i ich arogancji wobec gości.

Jeg gav tjeneren gode drikkepenge, da han smilede så sødt til mig hele aftenen.

Dałam kelnerowi duży napiwek, bo przez cały wieczór tak słodko się do mnie uśmiechał.


tier

Manden gav tjeneren en tier.


chokere

Prisen på kjolen chokerede hende.


isolere

Rent vand er i virkeligheden isolerende, dvs. at det ikke leder elektrisk strøm særligt godt.

Czysta woda w rzeczywistości izoluje, tzn. nie przewodzi zbyt dobrze prądu elektrycznego.


begå

at begå selvmord / mord / en fejl / dumhed / forbrydelse

Skuespilleren begik selvmord ved at tage gift.

Ten) aktor popełnił samobójstwo zażywszy trucizny.


kakerlak

Forskeren fodrede kakerlakken med sukker.

Mus og kakerlakker løber rundt i køkkenet og der er myrer i kagen.

Po kuchni biegają myszy i karaluchy, a w cieście są mrówki.


hud

st.nord. húð < pragerm. *xūđiz < rdzeń praindoeur. *keuđ- („kryć, przykryć”), związany z ang. hide („chować”) < st.ang. hydan < pragerm. *xūðjanan; por. isl. húð, st.ang. hyd (ang. hide), swn. hut (niem. Haut)

Rygning ælder huden.


besvime

Kunden besvimede næsten af ekstase og bestilte straks en runde til.

Klient o mało nie zemdlał z ekstazy i od razu zamówił jeszcze jedną rundę.


dvs.

Rent vand er isolerende, dvs. at det ikke leder elektrisk strøm særligt godt.

Czysta woda izoluje, tzn. nie przewodzi zbyt dobrze prądu elektrycznego.


parlamentariker

En russisk parlamentariker vil genindføre en lov, som kriminaliserer sex mellem bøsser og lesbiske.

Rosyjski parlamentarzysta chce przywrócić prawo kryminalizujące seks między gejami i lesbijkami.

Charlotte Branner: Russisk parlamentariker vil fængsle homoseksuelle (da). Politiken, 2007-02-15. [dostęp 2007-02-15].


køkken

Alt tyder på, at branden begyndte i køkkenet.

Wszystko wskazuje na to, że pożar zaczął się w kuchni.

(Rødbede er) vidt udbredt i slavisk køkken

Burak jest) szeroko rozpowszechniony w kuchni słowiańskiej (np. w zupach takich jak barszcz i botwinka).


sætning

Opgaven er at oversætte disse sætninger fra dansk til latinsk.

Zadanie polega na przetłumaczeniu tych zdań z duńskiego na łacinę.


smuk

Snevide var den smukkeste i verden, med hud så hvid som sne, læber så røde som blod og hår så sort som ibenholt.

Królewna Śnieżka była najpiękniejsza na świecie, ze skórą białą jak śnieg, ustami czerwonymi jak krew i włosami czarnymi jak heban.


ansvarlig

Er du ansvarlig nok til at blive lærer?

Czy jesteś na tyle odpowiedzialny, by móc zostać nauczycielem?


læge

Tjek blodtrykket hjemme og send resultatet til lægen.

Zmierz ciśnienie krwi w domu i wyślij wyniki lekarzowi.

Lægen konstaterede, at patienten havde sår på tolvfingertarmen.

Lekarz stwierdził, że pacjent ma wrzody na dwunastnicy.


læge

Såret var længe om at blive lægt.


muskel

Hjerte er en muskel, som pumper blod.

Det mest typiske tegn på en senebetændelse er, at der opstår smerter i musklen og dens sene som følge af en overbelastning.

Najbardziej typowym objawem zapalenia ścięgna jest pojawienie się bóli w mięśniu i jego ścięgnie w wyniku przeciążenia.

Martin Lind: Læg, senebetændelse, akut (da). sundhed.dk, 2020-02-11. [dostęp 2021-01-01].


tegnefilm

film rysunkowy, film animowany, kreskówka

Børn elsker tegnefilm.


elsker

Firs procent af alle utro ægtefæller vil på Valentins Dag også have kontakt med deres elsker eller elskerinde, så privatdetektiverne har travlt.

Osiemdziesiąt procent niewiernych małżonków będzie w Walentynki kontaktować się ze swoim kochankiem lub kochanką, więc prywatni detektywi mają pełne ręce roboty.

Berlingske Tidene, Valentins Dag er privatdetektivernes store dag [publikacja 15.02.2007; dostęp: 17.02.2007]

Han er en stor elsker af Madonna.


retstavning

Der er en voksende kløft mellem den danske retstavning og den aktuelle udtale.

Rozziew między duńską ortografią a rzeczywistą wymową powiększa się.


mig

Vil du låne mig en hund?

Vil du hente mig en bajer fra køleskabet?

Af religiøse grunde må jeg ikke barbere mig.

Z powodów religijnych nie wolno mi się golić.


væsel

En væsel er et lille, brunt dyr med en kort hale.

Łasica to małe, brązowe zwierzątko o krótkim ogonie.


tvilling

De er tvillinger, men en af dem ligner den grimme ælling.

Są bliźniętami, ale jedno z nich przypomina brzydkie kaczątko.

Bliźniak (osoba urodzona pod znakiem Bliźniąt)


farbror

por. morbror

Min kærestes farbror fangede syvogtyve ørreder i fælden.

Stryj mojego chłopaka złowił w pułapkę dwadzieścia siedem pstrągów.

Min farbror arbejder som svejser i Norge.

Mój stryj pracuje w Norwegii jako spawacz.


hvalp

Vores tæve Nelly fik fem søde hvalpe.

Nasza suka Nelly urodziła pięć słodkich szczeniąt.


svindel

Svindlen kunne lykkes, fordi man på Ebay skal betale forud for sine varer.

Oszustwo mogło się udać, ponieważ na Ebayu trzeba z góry płacić za towary.


Anna

łac. Anna < gr. Ἄννα < hebr. חנה (chanah)

zobacz też: Indeks:Duński - Imiona

Ifølge Danmarks Statistik er Anna det 5. mest populære pigenavn i Danmark.

Według Duńskiego Urzędu Statystycznego Anna jest 5. pod względem popularności imieniem żeńskim w Danii.


opgave

Opgaven består i at oversætte disse sætninger fra dansk til latinsk.

Forsvareren behøver ikke være objektiv, og hans eller hendes opgave er alene at varetage dine interesser.

Obrońca nie musi być obiektywny, a jego lub jej zadaniem jest jedynie dbanie o Twoje interesy.

Forsvareren (da). Anklagemyndigheden. [dostęp 2022-10-22].


gulerod

pisken eller guleroden?


nonne

Nonnen har boet på klosteret i mange år.

Zakonnica już od wielu lat mieszka w tym klasztorze.


kraft

Må kraften være med dig!


fødselsdag

nie mylić z: fødselsdato → data urodzenia

Tillyke med fødselsdagen!

Wszystkiego najlepszego z okazji urodzin!


bio

Filmen var så bizar, at mange forlod bioen.

Film był tak dziwaczny, że wiele osób opuściło kino.


sidde

Hans søster sidder og glor på tv.

Jego siostra siedzi i gapi się w telewizor.

Pias elsker sidder i fængsel.

Kjolen sad godt på hende.


hyle

Heidi hylede af smerte hos tandlægen.


fængsel

Børn, hvis forældre sidder i fængsel, kan mødes med andre i samme situation i Dansk Røde Kors.

Dzieci, których rodzice siedzą w więzieniu, mogą spotkać się z innymi w tej samej sytuacji w Duńskim Czerwonym Krzyżu.

En 19-årig kvinde fra Oslo blev idømt to uges betinget fængsel for falsk anmeldelse af voldtægt.

19-letnia kobieta z Oslo została skazana na dwa tygodnie pozbawienia wolności w zawieszeniu za fałszywe oskarżenie o gwałt.


tandlæge

Heidi hylede af smerte hos tandlægen.


skuffelse

Han klarede ikke at skjule skuffelsen over at have fået en bog som julegave.

Nie udało się mu ukryć rozczarowania, gdy pod choinkę dostał książkę.


gnist

Gnister forårsagede branden.


aroma

Som hel nød holder muskatnødden sig meget længe, som pulver mister den hurtigt sin specielle aroma.

W całości gałka muszkatołowa trzyma się długo, a sproszkowana szybko traci swój specyficzny aromat.


mål

Polen og Tjekkiet kan blive mål for russiske missiler, advarer general i Moskva.

Polska i Czechy mogą zostać celami rosyjskich rakiet – ostrzega generał w Moskwie.

F. Ytzen: Russisk bandbulle mod Polen og Tjekkiet (da). Politiken, 2007-02-19. [dostęp 2007-02-19].

Tre minutter efter første mål kom det næste.

Trzy minuty po pierwszym golu padł następny.

Leif Sønderskov: Lister ind på den store scene (da). Ekstra Bladet, 2010-11-09. [dostęp 2021-02-04].


forskel

Forskellen mellem dansk og norsk er kun overfladisk.

Różnica między duńskim a norweskim jest tylko powierzchowna.

Metan er et eksempel på et molekyle med kovalente bindinger mellem atomer med meget lav elektronegativitetsforskel.

Metan jest przykładem molekuły z wiązaniami kowalencyjnymi między atomami o bardzo małej różnicy elektroujemności.


ridder

Det lykkedes for en modig ridder at anbringe et spejl så tæt på basilisken, at den så sit eget spejlbillede.

Udało się pewnemu odważnemu rycerzowi donieść lustro tak blisko bazyliszka, że ten zobaczył własne odbicie.


feber

zobacz też: Indeks:Duński - Choroby i dolegliwości

Høj feber og blodig opkastning er meget karakteristiske for denne frygtelige sygdom.

Wysoka gorączka i krwawe wymioty są bardzo charakterystyczne dla tej strasznej choroby.


samt

Trods alt kom baronen – samt sine tjenere.

Mimo wszystko baron przybył – wraz ze swymi służącymi.

Oaser er tit hjem til slanger, skorpioner, firben samt andre dyr og insekter.

Oazy są często domem dla węży, skorpionów, jaszczurek, a także innych zwierząt i owadów.


Madagaskar

zobacz też: Indeks:Duński - Kraje Afryki

Madagaskar hører til de 100 fattigste lande i verden.

Madagaskar należy do 100 najbiedniejszych krajów świata.

Hasło Madagaskar w duńskiej Wikipedii, dostęp: 20.10.2019


mayonnaise

franc. mayonnaise < od nazwy własnej miejscowości Mahon

Hjemmelavet mayonnaise uden æg er overraskende let at tilberede og smager langt bedre end den købte.

Domowej roboty bezjajeczny majonez jest zaskakująco łatwy w przygotowaniu i smakuje znacznie lepiej niż kupny.


pant

Hvis der stadig er væske i flasken, registrerer flaskeautomaten, at vægten af emballagen ikke passer sammen med pantmærket, og så kan den ikke udbetale pant.

Jeśli w butelce jest jeszcze płyn, automat do zwrotu butelek rejestruje, że masa opakowania nie pasuje do etykiety kaucyjnej, i nie może wypłacić kaucji.

Har du spørgsmål om pant? (da). Dansk Retursystem. [dostęp 2023-07-13].

butelki, puszki itp., za które można otrzymać zwrot kaucji


forsvare

średnioduń. svare + for < tłum. śdn. vorantworden

De har ansat en jurist, som skulle forsvare deres rettigheder.

Zatrudnili prawnika, który miał bronić ich praw.


bjerg

Der er ingen bjerge i Danmark.

Manden spiste et bjerg kartofler.


toilet

Det eneste toilet i parken var låst med en rusten hængelås.

Jedyna toaleta w parku była zamknięta na zardzewiałą kłódkę.


ApS

anpartsselskab → sp. z o.o. (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością)


sjæl

Jeg elsker dig af hele min sjæl.


klog

Betjenten var klog nok til at finde en løsning på problemet.

Funkcjonariusz był na tyle mądry, że znalazł rozwiązanie problemu.


ingefær

Før stegningen marinerer jeg altid tofu i sojasovs, hvidløg, ingefær og ahornsirup.

Przed smażeniem zawsze marynuję tofu w sosie sojowym, czosnku, imbirze i syropie klonowym.


anpartsselskab

Anpartsselskaber har ofte lille ejerkreds.

Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mają często małą liczbę właścicieli.


barberkniv

Manden sidder med en barberkniv, blodet flyder fra hans håndled, prøv at gætte, hvad der er sket.

Mężczyzna siedzi z brzytwą w ręku, krew płynie z jego nadgarstków, zgadnij, co się stało.


lille

En væsel er et lille, brunt dyr med en kort hale.

Łasica to małe, brązowe zwierzątko o krótkim ogonie.

Vi sælger bh'er til piger med små bryster.

Sprzedajemy biustonosze dla dziewcząt o małych piersiach.


sød

st.duń. søt < st.nord. sætr < pragerm. *svōtja

por. nbk. søt, szw. söt, niem. süß, ang. sweet

Sukker er sød.

Vores tæve Nelly fik fem søde hvalpe.

Nasza suka Nelly urodziła pięć słodkich szczeniąt.


trold

En trold er et mytisk menneskelignende væsen fra den skandinaviske folketro.

Troll to tajemnicze, przypominające człowieka stworzenie ze skandynawskich wierzeń ludowych.


igen

Jeg elsker denne bog og vil gerne læse den igen.

Uwielbiam tę książkę i chętnie przeczytam ją jeszcze raz.

Du må genre låne pladen, men jeg vil have den igen om en uge.

Możesz pożyczyć tę płytę, ale chcę ją mieć z powrotem za tydzień.

o pozostałej liczbie lub ilości już, jeszcze

Der er ikke meget øl igen.


emne

Deres organisation udgav en række brochurer og bøger om emnet, en del i samarbejde med vores forlag.

Ich organizacja wydała szereg broszur i książek na ten temat, część we współpracy z naszym wydawnictwem.

Man kan for eksempel godt have en pragmatisk tilgang til nogle emner og en idealistisk til andre.

Można na przykład mieć pragmatyczne podejście do niektórych kwestii, a do innych idealistyczne.


fej

Nogle mener, at selvmord er en fej handling.

Niektórzy uważają, że samobójstwo jest aktem tchórzowskim.


let

Hjemmelavet mayo uden æg er overraskende let at tilberede og smager langt bedre end den købte.

Domowej roboty bezjajeczny majonez jest zaskakująco łatwy w przygotowaniu i smakuje znacznie lepiej niż kupny.


vindue

Jeg så hende gennem vinduet.

Peter smadrede naboens vindue med en bold.


true

Hun truer altid, at hun vil forlade ham og flytte til København.

Zawsze grozi, że go porzuci i wyjedzie do Kopenhagi.

Fabrikken trues af lukning.

Fatima blev afskediget og er nu truet af deportation.

Fatima została zwolniona, a teraz zagraża jej deportacja.


helt

(1.1, 1.2) śdn. helt, por. st.nord. hölðr (fri mand → człowiek wolny)

Vi kan kun fortælle historier om tabere, for vores helte er tabere. Selv når vi vinder, føler vi os som tabere.

Możemy opowiadać historie tylko o przegranych, bo nasi bohaterowie są przegranymi. Nawet gdy wygrywamy, czujemy się jak przegrani.

István Szabó w: István Szabó venter på en helt der ikke er korrupt, Filmmagasinet Ekko [publikacja: wrzesień 2009; dostęp: 06.04.2007]


helt

Hun er helt besat af tanken om at blive rig.

Jest całkowicie opętana myślą o wzbogaceniu się.


kø

Pigerne har stået i kø efter billeterne i næsten fem timer.

Dziewczęta stały w kolejce po bilety prawie pięć godzin.


forbudt

Rygning forbudt.


løsning

Betjenten var klog nok til at finde en løsning på problemet.

Funkcjonariusz był na tyle mądry, że znalazł rozwiązanie problemu.

Det etiske dilemma opstår, når der ikke er en åbenbar rigtig beslutning, når man lige så godt kan vælge den ene som den anden løsning.

Dylemat etyczny powstaje, gdy nie istnieje jedna oczywista, właściwa decyzja, gdy równie dobrze można wybrać jedno, jak i drugie rozwiązanie.

Pernille Wendtland Edslev: Ud af busken og ind i de klinisk etiske komitéer (da). Ugeskrift for Læger, 2015-10-12. [dostęp 2024-02-08].


sjælden

Når du ser en sjælden fugl, tag et billede.

Gdy zobaczysz rzadkiego ptaka, zrób zdjęcie.


sjælden

alt. pisownia: sjældent


slavinde

Jeg vil aldrig gifte mig for ikke at blive slavinde.

Nigdy nie wyjdę za mąż, aby nie stać się niewolnicą.


formørkelse

En solformørkelse opstår, når månen befinder sig mellem Jorden og Solen.

Zaćmienie Słońca ma miejsce, gdy księżyc znajduje się między Ziemią a Słońcem.

zaćmienie (chwilowa utrata zdolności jasnego myślenia)


hæl

Har du ondt bag på hælen, kan det være tegn på betændelse i akillessenen.

Jeśli odczuwasz ból w tylnej części pięty, może to być oznaką zapalenia ścięgna Achillesa.

Vink farvel til ondt i hælen (da). Hafaro. [dostęp 2021-04-14].

część skarpety lub pończochy obejumjąca piętę 1.1


fjerne

Tandlægen sagde, at roden skulle fjernes.

Dentysta powiedział, że trzeba usunąć korzeń.

Formålet med de nye normer er at fjerne produkter af utilfredsstillende kvalitet fra markedet […]

Stosowanie tych nowych norm powinno doprowadzić do usunięcia z rynku produktów o niezadowalającej jakości […]

Kommission (EF): KOMMISSIONENS FORORDNING (EF) Nr. 85/2004 (da). Den Europæiske Unions Tidende, 2004-01-15. [dostęp 2023-11-07].


tornado

Tornadoen ødelagde mit hus.


mere

stopień wyższy od = meget → bardziej, więcej

Polen kræver mere magt i EU.

Blandt de mere makabre fund i forretningen var sauce indeholdende levende fluer.

Wśród bardziej makabrycznych odkryć w sklepie był sos zawierający żywe muchy.


side

I Polen kender vi kun til kirken fra én side, den foran alteret – men hvad er der på den anden side?

W Polsce Kościół znamy tylko z jednej strony, tej przed ołtarzem – ale co jest po drugiej stronie?

N.I.Larsen: Den katolske kirkes magt over Polen er brudt (da). Information.dk, 2018-10-29. [dostęp 2020-11-01].

En trekant har tre sider og tre vinkler


vinder

Vinderen af konkurrencen modtager en tusind kroner.

Zwycięzca konkursu otrzyma tysiąc koron.


holde

Jeg holdt hende i hånden da hun fødte.

En erfaren islamkender holdt en forelæsning om dyrenes rettigheder i den islamiske verden.

Wytrawny islamoznawca przeprowadził odczyt o prawach zwierząt w świecie islamskim.


klint

En klint bør ikke forveksles med en klit.


forveksle

Agerhøns kan forveksles med fasanhunner (som er større og har længere hale).

Kuropatwy można pomylić z samicami bażanta (które są większe i mają dłuższe ogony).

na podst. hasła Agerhøne w duńskiej Wikipedii


storby

En ny undersøgelse viser, at København er den tredje dyreste storby i verden, kun overgået af Oslo og Paris.

Nowe badanie pokazuje, że Kopenhaga jest trzecią najdroższą metropolią na świecie; wyprzedzają ją tylko Oslo i Paryż.

Mikkel Gottlieb: København 3. dyrest i verden (da). Berlingske, 2007-03-06. [dostęp 2007-03-07].


råbe

I eventyret »Kejserens nye klæder« råber barnet »… men han har jo ikke noget på«.

W baśni „Nowe szaty cesarza” dziecko krzyczy: „Ależ on nic na sobie nie ma!”


komplikation

Patienten lider af kardiologiske komplikationer.

Pacjent cierpi na kardiologiczne powikłania.

Kejsersnit foretages, hvis der opstår komplikationer ved en fødsel.

Cesarskie cięcie wykonuje się, jeśli podczas porodu wystąpią powikłania.


med det samme

Skriv til mig og så får du et svar med det samme.

Napisz do mnie, a otrzymasz odpowiedź natychmiast.

En uhøflig ekspedient spurgte om hendes vægt. Hun forlod butikken med det samme.

Nieuprzejmy ekspedient zapytał o jej wagę. Od razu opuściła ten sklep.


varmt

[…] ligeledes lindrer et omslag af de knuste blade podagriske smerter, når det bliver varmt omlagt.

podobnie okład z rozgniecionych liści łagodzi bóle podagryczne po nałożeniu na ciepło.

Hasło „CHENOPODIUM” w: Christian Friederich Schumacher, Medicinsk Plantelære for studerende Læger og Pharmaceutiker, t. 1, Kopenhaga 1825, s. 305.


kejser

dolnoniem. keiser < łac. caesar < łac. Gaius Iulius Caesar

I eventyret «Kejserens nye klæder» råber barnet «… men han har jo ikke noget på!»


eksplodere

Bomben eksploderede to hundrede meter fra ambassaden.

Bomba wybuchła dwieście metrów od ambasady.


støvsuger

Jeg vågnede til lyden af en støvsuger udenfor min dør.

Obudził mnie odgłos odkurzacza za drzwiami.


mønt

Hvor de falske mønter bliver præget, vides ikke.

Gdzie są bite te fałszywe monety, nie wiadomo.


seddel

Der er ingen mulighed for at betale med sedler i automaten.

Nie ma możliwości, aby zapłacić banknotami w tym automacie.

Ekspedienten nægtede at tage imod den ødelagte seddel og forlangte, at kunden betalte med kreditkort.

Ekspedientka odmówiła przyjęcia zniszczonego banknotu i zażądała, aby klient zapłacił kartą kredytową.


male

Han maler religiøse billeder.

Mølleren maler hvede til mel for bageren.

Młynarz miele pszenicę na mąkę dla piekarza.

Energien fra vindmøllerne blev tidligere brugt til f.eks. at male korn, i dag omdannes den til elektricitet.

Energię z wiatraków wykorzystywano niegdyś np. aby mleć ziarna, a dziś przetwarza się ją w elektryczność.

Wikipedias bidragsydere: Vindmølle (da). Wikipedia, Den frie encyklopædi, 2009-12-01. [dostęp 2024-02-08].


tyvende

zobacz też: Indeks:Duński - Liczebniki

zobacz też: 20

Epidemien kan snart have taget lige så mange liv som alle krige i det tyvende århundrede.

Epidemia może wkrótce zabrać tyle istnień, ile wszystkie wojny w dwudziestym wieku.

Jeg forklarer dig for tyvende gang, at du ikke må behandle dit barn på denne måde!

Tłumaczę ci po raz dwudziesty, że nie wolno ci traktować swojego dziecka w ten sposób!


svamp

Heksen samlede dødeligt giftige svampe i skoven.

Czarownica zbierała śmiertelnie trujące grzyby w lesie.

Svampe lever normalt i kolonier.

Hvordan kan jeg vaske mig uden en svamp?


forlade

Betal nu eller forlad restauranten!

Deniz forlod sin danske kone og rejste tilbage til Tyrkiet.

Deniz porzucił swoją duńską żonę i powrócił do Turcji.

Forlad os vor skyld.


nogen

por. noget

Er der nogen, der vil have mere kaffe?

Kommercielt fiskeri kan være slut inden 2050, fordi bestandene af de arter af fisk og skaldyr, som fiskes i dag, kan være fisket i bund, vurderer nogle forskere.

Połowy komercyjne mogą się skończyć jeszcze przed rokiem 2050, ponieważ populacje tych gatunków ryb i skorupiaków, które są obecnie poławiane, mogą zostać wyłowione do cna, jak szacują niektórzy badacze.

OVERFISKNING OG DAMBRUG (da). Vegetarisk Forening. [dostęp 2021-11-20].


klasse

Pernille går i femte klasse.

Næsten alle drenge i min klasse samler på kapsler.

Prawie wszyscy chłopcy w mojej klasie zbierają kapsle.

klasa (grupa elementów o wspólnych cechach)


ud

…wskazujący kierunek ruchu ku zewnątrz, tłumaczony często jako polski przedrostek wy-

Peter og Adam gik ud i skoven.

Vi skal ud i aften.


kende

Jeg kender ham ikke.

I Polen kender vi kun til kirken fra én side, den foran alteret – men hvad er der på den anden side?

W Polsce Kościół znamy tylko z jednej strony, tej przed ołtarzem – ale co jest po drugiej stronie?

Den formodede gerningsmand er kendt af politiet.

Retten kendte hende skyldig.

Jeg kendte ham på stemmen.

archaiczne, biblijne współżyć seksualnie


primitiv

Min onkel og tante mener, at det er en primitiv barbarisme at få uld fra får; derfor bærer de udelukkende tøj af bomuld.

Mój wujek i ciocia uważają, że pozyskiwanie wełny z owiec to prymitywne barbarzyństwo; dlatego noszą wyłącznie ubrania z bawełny.


tage

forma tager często bywa zapisywana ta'r; tryb rozkazujący bywa zapisywany ta'.

zobacz też: tage • tage af • tage fra • tage imod • tage ind • tage med • tage om • tage op • tage over • tage på • tage til • tage ud • tage ved

zobacz też: aftage • fratage • modtage • indtage • medtage • optage • overtage • påtage • tiltage • udtage • vedtage

Halvanden million europæere tager en streg kokain til næsen hver måned.

Półtora miliona Europejczyków bierze raz w miesiącu do nosa kreskę kokainy.

Jeg tog et skridt hen mod hende og tog et billede af hendes smukke ansigt.

Zrobiłem krok w jej kierunku i zrobiłem zdjęcie jej pięknej twarzy.


tage

Sidste sommer tog ca. 130.000 danskere på ferie i Tyrkiet.

Ostatniego lata ok. 130.000 Duńczyków pojechało na wakacje do Turcji.


tåre

Tårene løb ned ad barnets kind.


saks

Kraftigere sakse bruges til at klippe i plastik og metal.

Mocniejsze nożyce są używane do cięcia plastiku i metalu.


underskud

Regeringens mål er, at underskuddet i år bliver på 3,4 procent.

Celem rządu jest deficyt na poziomie 3,4 procent w tym roku.

/ritzau/, Polsk folkeafstemning om euro ventes i 2009 [publikacja i dostęp 16.03.2007]


ønske

Det er mit ønske, at arven efter mig skal fordeles ligeligt mellem Bettinas børn.

Moim życzeniem jest, aby spadek po mnie został równo podzielony między dzieci Bettiny.

Knuds personlige hygiejne lod meget tilbage at ønske.

Higiena osobista Knuda pozostawiała wiele do życzenia.


ønske

Hvad ønsker du at opnå med det her?

Jeg ønsker at mit personlige liv afspejler al min indre skønhed.

Pragnę, aby moje życie osobiste odzwierciedlało całe moje wewnętrzne piękno.

D. Freund, tłum. K. Sørensen: Samtaler med Roberto Assagioli (da). KS. [dostęp 2007-07-13].


langsom

Hvorfor er du så langsom? Jeg har ikke tid!

Dlaczego jesteś taki powolny? Nie mam czasu!


kommen

Jeg elsker alt med kommen på.


følelse

Børn oplever typisk en følelse af frygt eller bekymring, når de udsættes for en stressfuld situation, eller når de oplever noget, som er nyt og ukendt for dem.

Dzieci zazwyczaj doświadczają uczucia strachu lub zmartwienia, gdy są narażone na stresującą sytuację lub gdy zdarza im się coś nowego i nieznanego

Sådan skelner du dit barns bekymring fra angst (da). GoTutor. [dostęp 2021-03-11].


lyst

Jeg har ikke lyst til at lege med ham.


folkeafstemning

(Finansministeren sagde, at) 2009 vil være et godt år for en folkeafstemning om deltagelse i euroen.

Minister finansów powiedział, że) 2009 będzie dobrym rokiem na przeprowadzenie referendum w sprawie przystąpienia do strefy euro.

ritzau, Polakker skal stemme om euroen i 2009, Politiken, publikacja i dostęp: 16.03.2007


abdikation

Mange troende blev overrasket eller endnu chokeret over pavens abdikation.

Wielu wiernych było zaskoczonych, a nawet zszokowanych abdykacją papieża.


tålmodig

Jeg er meget tålmodig, men der er dog grænser…!

Jestem bardzo cierpliwy, ale istnieją przecież jakieś granice…!


skilsmisse

Min kone kræver skilsmisse, men jeg tror ikke på, at hun mener det.

Moja żona żąda rozwodu, ale nie wierzę, że naprawdę tego chce.


mariehøne

Mariehøns er bladlusenes største fjende.

Biedronki są największymi wrogami mszyc.


squash

Tror du, at gæsterne vil opdage det, hvis vi serverer squash i stedet for aubergine?

Myślisz, że goście zauważą, jeśli zamiast bakłażana podamy kabaczek?


spytte

Hun spyttede ham i ansigtet og han spyttede på fortovet.

Splunęła mu w twarz, a on splunął na chodnik.

Kvinden blev idømt en bøde på tre hundrede DKK for at spytte fra vinduet i toget.

Kobieta została ukarana mandatem w wysokości trzystu koron, gdyż pluła z okna pociągu.


flest

De fleste slanger er ikke aggressive og bider kun, hvis de bliver truet.

Większość węży nie jest agresywna i kąsa tylko w sytuacji zagrożenia.

najwięcej (stopień najwyższy przymiotnika mange)

Hvem har flest point?


økonomi

Den polske økonomi er klar til, at Polen kan indføre euroen.

Polska ekonomia jest przygotowana na wprowadzenie w Polsce euro.


deltagelse

Minister finansów powiedziała, że) 2009 będzie dobrym rokiem na przeprowadzenie referendum w sprawie uczestnictwa w (strefie) euro.


føle

czuć (odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów)

For mange er veganisme et etisk valg og et spørgsmål om respekt for dyr som følende væsner.

Dla wielu weganizm to wybór etyczny i kwestia szacunku do zwierząt jako czujących stworzeń.

czuć (odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku)

Du kan helt sikkert finde personer, der føler bedring efter akupunktur eller homøopati, men hvad med alle dem, der har prøvet lignende behandlinger uden effekt?

Z całą pewnością można znaleźć osoby, które odczuwają poprawę po akupunkturze lub homeopatii, ale co z tymi wszystkimi, którzy próbowali podobnych zabiegów bez skutku?

Stinus Lindgreen: Akupunktur og anden alternativ behandling (da). Berlingske, 2018-12-22. [dostęp 2021-01-17].


føle

Jeg føler mig snydt!

Mere end en tredjedel af alle voksne føler sig ensomme.

Ponad jedna trzecia dorosłych czuje się samotna.

S. F. Elkjær, Folk i 40´erne er de mest ensomme, Politiken, publikacja: 09-03-2006, dostęp: 28-01-2011


pude

Han lægger bare hovedet på puden. To minutter efter sover han som en sten.

Kładzie po prostu głowę na poduszce. Po dwóch minutach śpi już jak kamień.


løg

Løg er en plante som ofte bliver brugt i madlavning.

Cebula jest rośliną często używaną przy przyrządzaniu pożywienia.


forberedelse

Belysning af industrielle og tekniske faciliteter kræver forberedelse og baserer ofte på nøjagtige beregninger.

Oświetlenie obiektów przemysłowych i technicznych wymaga przygotowania i często opiera się na dokładnych obliczeniach.

Designer fluorescerende lys (da). Lampemania. [dostęp 2021-11-08].


ned

por. nede

kierunek w dół (w polskich zdaniach często odpowiednikiem jest sam czasownik, przyrostek czasownika lub kontekst)

En bulgarsk helikopter er blevet skudt ned nord for Bagdad.

Bułgarski helikopter został zestrzelony („i spadł w dół”) na północy Bagdadu.

Æblet faldt ned fra træet.

Han gik ned mod huset.

On poszedł w kierunku („odległego”) domu.

od większej do mniejszej liczby, ilości lub jakości

Priserne gik ned.

powodując zmniejszenie wartości, zniszczenie lub pogorszenie stanu

Hun blev slået ned på åben gade.

Ona została pobita na ulicy („w biały dzień”).

Tyskerne brød muren ned.

Hun skrev sine ideer ned.

Ona zapisała swoje pomysły („na papierze”).


kærlighed

Hans største kærlighed er nok litteraturen.

Jego największą miłością jest z pewnością literatura.

Jeg gav hende en buket røde tulipaner og hun fejlfortolkede det som en kærlighedserklæring.

Dałem jej bukiet czerwonych tulipanów, a ona błędnie zinterpretowała to jako wyznanie miłości.


våd

Sangerinden på scenen var våd af sved.

Piosenkarka na scenie była mokra od potu.


legeme

En langvarig tilstedeværelse af et fremmedlegeme i øjet kan forårsage blindhed.

Długotrwała obecność ciała obcego w oku może doprowadzić do ślepoty.

Det ydre rum, herunder månen og andre himmellegemer, skal være åbent for udforskning og udnyttelse af alle stater uden diskrimination af nogen art.

Przestrzeń kosmiczna, w tym księżyc i inne ciała niebieskie, musi być otwarta na eksplorację i eksploatację dla wszystkich państw bez jakiejkolwiek dyskryminacji.

H. Tabor: Bekendtgørelse af traktat af 27. januar 1967 om det ydre rum (da). Udenrigsministeriet, 1967-10-11. [dostęp 2021-05-08].


courgette

Tror du, at kunderne vil opdage det, hvis vi anvender courgette i stedet for aubergine?

Myślisz, że klienci zauważą, jeśli zamiast oberżyny zastosujemy cukinię?


rejse

Lykke på rejsen!

Jeg har mistet mit kørekort og skal rejse i morgen!

Zgubiłem prawo jazdy, a jutro mam wyjeżdżać!


energi

Bølger flytter energi og ikke masse.


optage

zobacz też: tage • aftage • fratage • modtage • indtage • medtage • optage • overtage • påtage • tiltage • udtage • vedtage

Den Europæiske Union bliver stærkere hver gang den optager nye medlemslande.

Unia Europejska staje się silniejsza za każdym razem, gdy przyjmuje nowe państwa członkowskie.

Min mor glemte at optage kampen og jeg så den ikke.

Moja mama zapomniała nagrać mecz, więc nie obejrzałem go.

Disse sange kan ikke optages i kirken på grund af dårlig akustik.

Tych pieśni nie da się nagrać w kościele ze względu na słabą akustykę.

Optag ikke min kostbare tid!


sangerinde

Sangerinden på scenen var våd af sved.


sved

Sangerinden på scenen var våd af sved.


forberede

Private investorer er ikke forberedt på det, der er på vej.

Prywatni inwestorzy nie są przygotowani na to, co nadchodzi.

Peter Voergaard: Nordnet: Private investorer… (da). Euroinvestor, 2021-10-11. [dostęp 2023-01-22].


pote

Tryk på kattens pote, så kløerne kommer frem og så kan du klippe dem.

Naciśnij kotu na łapkę tak, by wyszły pazury i będziesz mógł je obciąć.

Se den lille kattekilling, nej hvor er den sød! / Den har fine, hvide poter og en pels så blød.

Spójrz na tego kotka, ach, jakiż on słodki! Ma ładne białe łapki i mięciutkie futerko.

Wagner Baunvig, Se den lille kattekilling (duńska piosenka dziecięca)

Væk med poterne!


selv

den, der graver en grav for andre, falder tit selv i den

kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada

Den, der elsker sin næste, elsker sig selv.

Ten, kto kocha swojego bliźniego, kocha siebie.

Vent, jeg kan selv!


selv

Selv dronningen så programmet.

Veganerne anser selv økologisk produktion for at være amoralsk udnyttelse af dyr.

Weganie nawet produkcję ekologiczną uważają za niemoralne wykorzystywanie zwierząt.

NN: Kronprinsessen mødt af protestaktion mod Økodagen (da). Kvæg, 2015-04-19. [dostęp 2021-02-14].


dårlig

Det er dårlige digter; jeg tvivler på at nogen ville udgive dem.

To słabe wiersze; wątpię, czy ktoś je wyda.

Der findes ikke dårligt vejr, kun forkert beklædning.

Nie ma czegoś takiego, jak zła pogoda, jest tylko niewłaściwa odzież.

Regntøj til hunde (da). Din Hundeservice. [dostęp 2019-11-09].


effektiv

Tapiokamel bruges som et effektivt fortykningsmiddel til supper og saucer.

Mąka tapiokowa stosowana jest jako skuteczny zagęstnik do zup i sosów.


fælles

Miljøet er vores fælles ansvar.

Środowisko jest naszą wspólną odpowiedzialnością.


flytte

Hele familien er flyttet til Sverige.

Cała rodzina przeprowadziła się do Szwecji.

przesuwać, przestawiać, zmieniać położenie

Skulle vi flytte bordet hen til vinduet?

Den polske premierminister håber amerikanske soldater, som skal trækkes ud af Tyskland, flyttes til Polen.

Polski premier ma nadzieję, że wycofani z Niemiec amerykańscy żołnierze zostaną przeniesieni do Polski.

/ritzau/: Polsk regering håber USA flytter styrke til Polen (da). Information, 2020-06-06. [dostęp 2020-06-26].


hellig

De kristne var ikke de eneste til at føre hellig krig; muslimerne gjorde det også.

Chrześcijanie nie byli jedynymi, którzy prowadzili świętą wojnę; muzułmanie również to robili.

Det hellige blev banaliseret og det banale helliggjort.

Święte zostało zbanalizowane, a banalne uświęcone.

Jørn Borup: Bashing af Buddha (da). Weekendavisen, 2020-11-19. [dostęp 2023-01-04].


tand

bevæbnet til tænderne / rustet til tænderne

Min tandlæge trak min tand ud i går.

Mange folk tror, at man vågner op med mange huller i sine tænder, blot hvis man har spist et enkelt bolsje.

Wiele osób uważa, że wystarczy zjeść jednego cukierka, aby obudzić się z mnóstwem dziur w zębach.

Bolsjer (da). Slikposen. [dostęp 2021-04-28].


oversvømmelse

Oversvømmelsen kostede 16 mennesker livet.


synes

por. tro

Sproget synes at styre vores tanker.

Wydaje się, że język wpływa na nasz sposób myślenia.

Synes du ikke hun er smuk?

Drengen syntes, at skolen var et nødvendigt onde.

Chłopiec ten uważał, że szkoła to zło konieczne.


logisk

Det er logisk, at pensionsalder skal stige.

To logiczne, że wiek emerytalny musi rosnąć.


forlag

Deres organisation udgav en række brochurer og bøger om emnet, en del i samarbejde med vores forlag.

Ich organizacja wydała szereg broszur i książek na ten temat, część we współpracy z naszym wydawnictwem.


råd

Jeg skal give dig et godt råd. Flyt til en anden by!

Dam ci dobrą radę. Przeprowadź się do innego miasta!

rada (np. dyrektorów, pedagogiczna, etc.)


slikke

Hunde slikker på mennesker for at vise sympati og for at få opmærksomhed. Hvis din hund slikker på din hånd, er det ofte bare et tegn på, at den godt kan lide dig.

Psy liżą ludzi, aby okazać im sympatię i zwrócić na siebie uwagę. Gdy twój pies poliże cię po ręce, jest to często po prostu znak, że cię lubi.

Hvorfor slikker min hund mig? (da). Canem, 2022-04-30. [dostęp 2024-08-27].

poruszać się w sposób przypominający liżący język


visum

Alle, der ønsker visum til Danmark, bør henvende sig til den nærmeste danske ambassade eller konsulat.

Wszyscy, którzy chcą (otrzymać) wizę do Danii, powinni zwrócić się do najbliższej duńskiej ambasady lub konsulatu.


behøve

Danske turister behøver ikke visum ved indrejse til USA.

Duńscy turyści nie potrzebują wizy przy wjeździe do USA.


eksamen

De fleste af dem, der forsøgte at bestå eksamen, dumpede.

Większość tych, którzy próbowali zdać egzamin, oblała.

Under eksamen skulle den unge mand forklare forskellen mellem det aritmetiske, geometriske og harmoniske gennemsnit.

Podczas egzaminu młody człowiek musiał wyjaśnić różnicę między średnią arytmetyczną, geometryczną i harmoniczną.


bilist

Spritbilisten forsøgte at forklare betjenten, at øl ikke var alkohol.

Nietrzeźwy kierowca usiłował wytłumaczyć policjantowi, że piwo to nie alkohol.

Den ældre bilist nåede at bremse og bilen ramte ikke fodgængeren.

Starszy kierowca zdołał zahamować i samochód nie uderzył w pieszego.


bevise

Hvis en medarbejder opsiges under graviditet eller barsel, er det arbejdsgiveren, som skal bevise, at opsigelsen hverken helt eller delvist er begrundet i graviditeten eller barslen.

Jeśli pracownica zostaje zwolniona w trakcie ciąży lub urlopu macierzyńskiego, to pracodawca musi udowodnić, że wypowiedzenie nie jest w pełni ani częściowo spowodowane ciążą ani macierzyństwem.

Gravid medarbejder kunne ikke opsiges på trods af arbejdsmangel (da). Dansk Erhverv, 2021-03-23. [dostęp 2023-05-28].


børs

Udfaldet af det amerikanske præsidentvalg kan få konsekvenser på fabriksgulvet i Kina, på børsen i London og i Ukraines skyttegrave.

Wynik amerykańskich wyborów prezydenckich może mieć konsekwencje (odczuwane) w fabrykach w Chinach, na giełdzie w Londynie i w okopach na Ukrainie.

Sean Coogan: 2024 bliver det største valgår i historien (Danmarks Radio). Danmarks Radio, 2024-01-21. [dostęp 2024-03-13].


radioaktiv

Anvendelsen af atomkraft har skabt ulykker med radioaktiv forurening, lige siden atomkraft blev udviklet under Anden Verdenskrig.

Stosowanie energii atomowej powoduje katastrofy z radioaktywnym zanieczyszczeniem od momentu, gdy energia atomowa została opracowana podczas II wojny światowej.

Holger Terp: Atomkraft i Danmark – en tanketorsk (da). Arbejderen.dk, 2022-10-28. [dostęp 2024-08-24].


gennem

Rekrutterne cyklede gennem skoven.

Ved indåndingen følger NO med luften ned i lungerne, især når man ånder gennem næsen.

Podczas wdychania razem z powietrzem do płuc dostaje się NO, zwłaszcza gdy oddycha się przez nos.

Eddie Weitzberg: Træk vejret gennem næsen! (da). Skandinavisk Yoga og Meditationsskole. [dostęp 2021-04-27].

za pomocą, za pośrednictwem, przy użyciu

Totalitære regimer eller bevægelser oprettholder politisk magt gennem altomfattende propaganda som spredes gennem statskontrollerede massemedier […]

Reżimy lub ruchy totalitarne utrzymują władzę polityczną za pomocą wszechogarniającej propagandy rozpowszechnianej za pośrednictwem kontrolowanych przez państwo środków masowego przekazu […].

Wikipedias bidragsydere: Totalitarisme (da). Wikipedia, Den frie encyklopædi, 2021-04-03. [dostęp 2021-07-21].


giraf

Giraffen er verdens højeste dyr.

Żyrafa jest najwyższym zwierzęciem na świecie.


vase

Sæt roserne i vasen!


brud

Bruden havde en hvid ventekjole på.

Panna młoda miała na sobie białą sukienkę ciążową.


brud

Et åbent knoglebrud er normalt ekstremt smertefuldt.

Otwarte złamanie kości jest zwykle skrajnie bolesne.

På basis af en røntgenundersøgelse konstaterede lægen et kompliceret brud på det højre håndled.

Na podstawie badania rentgenologicznego lekarz stwierdził powikłane złamanie prawego nadgarstka.

Banken er mistænkt for groft brud på loven om hvidvaskning af penge.

Bank jest podejrzany o rażące naruszenie ustawy o praniu pieniędzy.


høj

En høj mand stod på et højt bjerg.

Wysoki mężczyzna stał na wysokiej górze.

wysoki (znajdujący się wysoko w hierarchii)

Min kat har fået den højeste pris ved huskatteudstillingen på Fyn.

Mój kot otrzymał najwyższą nagrodę na wystawie kotów domowych na Fionii.

Høj feber og blodig opkastning er meget karakteristiske for denne frygtelige sygdom.

Wysoka gorączka i krwawe wymioty są bardzo charakterystyczne dla tej strasznej choroby.

Tofu, seitan og tempeh har et højt proteinindhold.

Tofu, seitan i tempeh mają wysoką zawartość białka.

Sangerinden sang med høje toner.


betegnelse

En orden er en betegnelse for en gruppe indenfor plante- og dyreriget.

Rząd to określenie grupy w królestwie roślin i zwierząt.


hen hvor peberet gror

zobacz też: Indeks: Duński - Związki frazeologiczne

Gå hen hvor peberet gror.


priorinde

Priorinden elsker at fortælle om klosterens liv.

Przeorysza uwielbia opowiadać o życiu klasztoru.


avokado

war. avocado

zobacz też: owoce w jęz. duńskim

Jeg laver selv sushi og udover noritang og ris bruger jeg – som fyld – marineret tofu, avokado, peber, agurk og pære.

Sushi przyrządzam sama i oprócz wodorostów nori i ryżu używam – jako nadzienia – marynowanego tofu, awokado, papryki, ogórka i gruszki.


killing

st.nord. ketlingr (zdrobnienie słowa kot)

Se den lille kattekilling, nej hvor er den sød! / Den har fine, hvide poter og en pels så blød.

Spójrz na tego kotka, ach, jakiż on słodki! Ma ładne białe łapki i mięciutkie futerko.


nej

por. ikke

nie (słowo wyrażające odpowiedź odmowną)

— Elsker du mig? — Nej, ikke længere.


nej

ach, och, ojej (słowo wyrażające zaskoczenie)

Se den lille kattekilling, nej hvor er den sød!

Spójrz na tego kotka, ach, jakiż on słodki!


astma

zobacz też: Indeks:Duński - Choroby i dolegliwości

Forskere har fundet en sammenhæng mellem rygning og astma.

Naukowcy odkryli związek między paleniem a astmą.


teater

Vil du lave teater eller optræde i film?

Chcesz uprawiać teatr, czy występować w filmach?

Byens ældste teater fungerer desværre nu som tøjbutik.

Najstarszy teatr w mieście niestety funkcjonuje obecnie jako sklep z odzieżą.

teatr (sytuacja, w której ludzie zachowują się w niecodzienny sposób)

Hilde græder igen. Det er rent teater!


rejse sig

Da hun rejste sig begyndte katten at hvæse fjendtligt.


hvæse

Da hun rejste sig, begyndte katten at hvæse fjendtligt.


mjave

Killingen mjavede da den så sin mor.

Kotek miauknął, gdy zobaczył swoją mamę.


jo

Hvordan vil du spørge ham om det, han taler jo ikke polsk?

Jak chcesz go o to spytać, przecież on nie mówi po polsku?


jo

im (w konstrukcjach „im bardziej…, tym…”)

Jo billigere, jo bedre!

Jo tidligere testikelkræft bliver opdaget, desto nemmere er den at behandle.

Im wcześniej rak jądra zostanie wykryty, tym łatwiejszy jest w leczeniu.

I.N. Ammundsen, E. Kjems: Selvundersøgelse af testiklerne (da). Kræftens Bekæmpelse, 2020-07-08. [dostęp 2020-11-02].


jo

ależ tak, owszem (w odpowiedzi na pytanie zawierające negację)

Kommer du ikke? -Jo, jeg kommer.


isse

Solen brændte på hans isse.


tilbage

Han stillede askebægeret tilbage på bordet.

Postawił popielniczkę z powrotem na stole. / Odstawił popielniczkę na stół.

o pozostałej liczbie lub ilości już, jeszcze

Der er ikke meget øl tilbage.


dirre

Hun dirrede af angst da hun fortalte sin far om sin graviditet. Faren dirrede af vrede.

Trzęsła się ze strachu, gdy mówiła ojcu o swojej ciąży. Ojciec trząsł się z gniewu.


bilde ind

Patienten har bildet sig ind at "de" er efter ham.

Pacjent wmówił sobie, że "oni" chcą go dopaść.


havn

Skibet ligger i havnen.


flov

Hun var flov over at skulle fortælle nogen om det hele.

Była zażenowana koniecznością opowiadania o tym wszystkim.


iver

Han kastede sig med iver over programmering.


kage

Kagen var alt for sød, men hun spiste den alligevel.

Ciasto było o wiele za słodkie, ale i tak je zjadła.

Visse kager bages i en form smurt med smør og sukker.

Niektóre ciasta piecze się w formie nasmarowanej masłem i cukrem.

Hvis folket ikke har brød, kan det jo spise kager.

Jeśli lud nie ma chleba, może jeść ciastka.


brække

Drengen har brækket sin håndled ved at vælte på cyklen.

Chłopiec złamał nadgarstek spadłwszy z roweru.


brække

Hun brækkede sig ud over rælingen.


omfatte

EU omfatter 27 medlemmer.

Den danske del af Jylland nord for den dansk-tyske grænse omfatter 29.777 km².

Duńska część Jutlandii na północ od duńsko-niemieckiej granicy obejmuje 29 777 km².

Hans håndbog i klinisk hæmatologi omfatter alt om blodsygdomme.

Jego podręcznik hematologii klinicznej zawiera wszystko o chorobach krwi.

Rige er i biologien en enhed omfattende en eller flere rækker.

Królestwo jest w biologii jednostką obejmującą jeden lub wiele typów.


håndled

Drengen har brækket sit håndled ved at vælte på cyklen.

Chłopiec złamał nadgarstek spadłszy z roweru.


længe

Digteren har længe forklaret meningen bag sit digt.

Poeta długo wyjaśniał znaczenia ukryte w swoim wierszu.

Hvor længe har Island været uafhængigt af Danmark? Hvornår erklærede det sin uafhængighed?

Jak długo Islandia jest już niezależna od Danii? Kiedy ogłosiła swoją niepodległość?

Krager har længe været betragtet som meget intelligente fugle, men nu viser ny forskning, at de er endnu smartere end vi troede.

Wrony od dawna uważane są za bardzo inteligentne ptaki, ale teraz nowe badania pokazują, że są jeszcze mądrzejsze, niż sądziliśmy.

JN: Krager kan tænke rationelt som mennesker (da). naturguide.dk. [dostęp 2021-10-02].


sikkerhed

Pigen søgte sikkerhed hos sin mor.

Dziewczyna szukała bezpieczeństwa u mamy.

Lægen kunne med sikkerhed erklære, at hun slet ikke var syg.

Lekarz mógł z pewnością stwierdzić, że zupełnie nie była chora.


indenfor

Jeg vil gerne være indenfor i varmen.

Han bød gæsterne indenfor.


indenfor

Ifølge statistikker sker de fleste ulykker om vinteren indenfor de første 15 minutters kørsel.

Według statystyk większość wypadków zimą zachodzi podczas pierwszych 15 minut jazdy.

Porady KT Autocenter, dostęp: 06.03.2010

Siden Freud udviklede den psykoterapeutiske metode, som han kaldte Psykoanalysen i slutningen af 1800-tallet, er der sket rigtig meget indenfor dette område.

Odkąd Freud pod koniec XIX wieku opracował metodę psychoterapeutyczną, którą nazwał psychoanalizą, bardzo wiele się wydarzyło w tej dziedzinie.

Psykoterapeutiske metoder (da). Psykologipraxis. [dostęp 2021-06-02].

Siden barokken har violinen været et af de vigtigste instrumenter indenfor klassisk musik

Od czasów baroku skrzypce są jednym z najważniejszych instrumentów w muzyce klasycznej.

Wikipedias bidragsydere: Violin (da). Wikipedia, Den frie encyklopædi, 2015-02-05. [dostęp 2015-06-10].


kæbe

Kæben kan brække ved et fald, hvor hagen rammer jorden.

Szczęka może się złamać przy upadku, gdy broda uderza o ziemię.


tillid

Manden nød almindelig tillid.

Mężczyzna ten cieszył się powszechnym zaufaniem.

Jeg afbryder terapien, da jeg har mistet tilliden til min psykolog.

Przerywam terapię, bo straciłam zaufanie do mojego psychologa.


setter

En nervøs setter bed mig i læggen.


lufthavn

Jeg har mistet mit pas i lufthavnen.


modtage

zobacz też: aftage • fratage • modtage • indtage • medtage • optage • overtage • påtage • tiltage • udtage • vedtage

Efter sin skandaløse udtalelse modtog hun tusindvis af breve med trusler.

Po swojej skandalicznej wypowiedzi otrzymała tysiące listów z pogróżkami.

Baronessen modtager kun gæster om søndagen.

Baronowa przyjmuje gości wyłącznie w niedziele.

Kan denne radiomodtager også modtage stereofoniske udsendelser, eller kun monofoniske?

Czy ten radioodbiornik może odbierać również audycje stereofoniczne, czy tylko monofoniczne?


bevare

Varen har ikke bevaret sin friskhed, da køleskabet gik itu.

Produkt nie zachował świeżości, gdyż zepsuła się lodówka.

Tysk og islandsk har bevaret fire kasus.

W niemieckim i islandzkim zachowały się cztery przypadki.


typisk

Det er typisk for hende at spise så meget.

Det mest typiske tegn på en senebetændelse er, at der opstår smerter i musklen og dens sene som følge af en overbelastning.

Najbardziej typowym objawem zapalenia ścięgna jest pojawienie się bóli w mięśniu i jego ścięgnie w wyniku przeciążenia.

Martin Lind: Læg, senebetændelse, akut (da). sundhed.dk, 2020-02-11. [dostęp 2021-01-01].


typisk

Børn oplever typisk en følelse af frygt eller bekymring, når de udsættes for en stressfuld situation, eller når de oplever noget, som er nyt og ukendt for dem.

Dzieci zazwyczaj odczuwają strach lub zmartwienie, gdy są narażone na stresującą sytuację lub gdy doświadczają czegoś nowego i nieznanego.

Sådan skelner du dit barns bekymring fra angst (da). GoTutor. [dostęp 2021-03-11].


gerne

Jeg vil gerne hjælpe dig med oversættelsen.

Du må gerne komme.


øjeæble

Øjeæbler ligger i øjenhulerne.

Gałki oczne umiejscowione są w oczodołach.