夏

我最喜欢的季节是夏。

她中国朋友姓夏。

Kataj, katajski, odnoszący się do średniowiecznych Chin


秋

chiń. 禾 + 火 → ziarno + ogień, dosł. czas, kiedy ziarno/zboże dojrzało

波兰农村的秋景很漂亮。

Krajobraz polskiej wśi jest piękny jesienią.


冬

chiń. 冫 + 夂 → lód + koniec, dosł. lodowaty, zimny koniec (roku).

有些鸟在南方过冬。

Niektóre ptaki spędzają zimę na południu.


春

chiń. 艸 + 屯 + 日 → roślina + rosnąć + dzień (艸 i 屯 złożone w zapisie do 𡗗)

有些植物仅在晚春时节开花。

Niektóre rośliny zakwitają dopiero późną wiosną.

yǒuxiē zhíwù jǐn zài wǎn chūn shíjié kāihuā


雨

HSK: 1

和心爱的人雨中漫步。


鸟

一只鸟从湖边飞过。

怕什么鸟？


阿

… rzeczowników imiennych, oznaczających różnorodne związki rodzinne; nadaje tym rzeczownikom pieszczotliwą formę

阿爸，我已经错过了你这么多！

… często stosowany w transkrypcji nazw własnych i terminów obcojęzycznych


阿姆斯特丹

ㄚ ㄇㄨˇ ㄙ ㄊㄜˋ ㄉㄢ


阿尔申

arszyn (miara długości – około 71 cm – używana w Rosjii i Turcji)


阿拉伯人

ㄚ ㄌㄚ ㄅㄛˊ ㄖㄣˊ


阿基米德

ㄚ ㄐㄧ ㄇㄧˇ ㄉㄜˊ


阿公

ogólnie przyjęta forma zwracania się do starszego mężczyzny


阿拉伯海

ㄚ ㄌㄚ ㄅㄛˊ ㄏㄞˇ


阿拉伯联合酋长国

dosłowne tłumaczenie - złożenie słów Arabia/arabski (阿拉伯), zjednoczony/unia (联合) i Emiraty (酋长国)

ㄚㄌㄚㄅㄛˊ ㄌㄧㄢˊㄏㄜ˙ ㄑㄧㄡˊㄓㄤˇㄍㄨㄛˊ

ālābó liánhé qiúzhǎngguó

Siedziba firmy znajduje się w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.


愛情

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 爱情


阿拉伯酋长

chiń. 阿拉伯 + 酋长


愛

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 爱


銀行

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 银行


間

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 间


〇

zobacz też: 〇 • 一 • 二 • 三 • 四 • 五 • 六 • 七 • 八 • 九 • 十

zob. też chińskie liczebniki w Wikipedii

HSK: 1

二〇〇五年六月二十九日

èr líng líng wǔ nián liù yuè èrshíjiǔ rì


麻

konopie, len (rośliny na tkaniny miękkie)


日本

chiń. 日 + 本 → słońce + pochodzenie, źródło (dosł. tam, skąd wschodzi słońce) → nazwa pochodzi z czasów dynastii Sui i nawiązuje bezpośrednio do wschodniego położenia Japonii względem Chin

今夏我要到日本去。

W tym roku latem chcę pojechać do Japonii.


幾

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 几

jak wiele? jak dużo? jak daleko? jak długo?


頭

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 头


後

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 后


零

HSK: 1

零是一个数字。


五

HSK: 1

我有五兄妹。


妹

HSK: 1

这就是我作为他妹的责任。

To mój obowiązek jako jego młodszej siostry.

把那个妹送过来！


酒

chiń. 水 + 酉 → woda (płyn) + naczynie na wino ryżowe

dawniej 酒 oznaczało wino ryżowe, a więc najbardziej powszechny typ alkoholu konsumowanego na terenie Chin; wraz z różnicowaniem się technik produkcji, dostępnych materiałów, a wreszcie pojawieniem się różnych zagranicznych produktów (np. wino, piwo, whisky itd.), 酒 zaczęło znaczyć po prostu napój alkoholowy - jego typ wyznacza kontekst

HSK: 2

napój alkoholowy, alkohol (dawniej: wino ryżowe)

她把酒倒进了玻璃杯。

通过卖酒和主持扑克游戏赚钱。

Zarabiano sprzedając alkohol i organizując rozgrywki pokera.

tōngguò mài jiǔ hé zhǔchí pūkè yóuxì zhuànqián


姐

HSK: 1

大家都认识我姐卡米拉吧？

Wszyscy znacie moją starsza siostrę Kamilę, prawda?


安全

安全岛

wyspa bezpieczeństwa (azyl dla pieszych)

HSK: 2

银行努力确保客户资金安全。

Banki czynią starania, aby zapewnić bezpieczeństwo środków klientów.

请注意行车安全。

Proszę zwrócić uwagę na bezpieczeństwo jazdy.


安全

安全剃刀

"bezpieczna brzytwa" (=maszynka do golenia)

HSK: 2

他认为在欧洲旅游很安全。

Uważa, że podróżowanie po Europie jest bezpieczne.

网站在英文其，内容是安全的家庭。

Strona jest w języku angielskim, a jej zawartość jest bezpieczna dla rodzin.

wǎngzhàn zài yīngwén qí nèiróng shì ānquán de jiātíng


雲

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 云


椅子

chiń. 椅 + 子 → krzesło + przyrostek tworzący rzeczowniki przedmiotowe

他把椅子拉到炉火旁。


見

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 见


雨水

这几天很旱，大家都接雨水，积水浇田。

Ostatnie kilka dni (było) bardzo suche, ludzie zbierają deszczówkę (aby) podlewać pola.

zhè jǐ tiān hěn hàn, dàjiā dōu jiē yǔshuǐ, jī shuǐ jiāotián


英語

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 英语


弟

HSK: 1

我弟不喜欢喝咖啡。


或

chiń. 戈 + 囗 + 一 → halabarda + mur miejski + cały

HSK: 2

你可以上网或只是看你的体育用品店。

Możesz wejść do sieci albo po prostu zajrzeć do swojego lokalnego sklepu sportowego.

nǐ kěyǐ shàngwǎng huò zhǐshì kàn nǐ de tǐyù yòngpǐn diàn

与专业顾问面对面或在线交流，讨论您的学习规划。

Rozmawiaj twarzą w twarz lub online z profesjonalnym doradcą, aby omówić twoje plany na naukę.

yǔ zhuānyè gùwèn miànduìmiàn huò zàixiàn jiāoliú tǎolùn nínde xuéxí guīhuà

然而不提供食物或衣服。

Nie zapewnia się jednak (ani) wyżywienia ani odzieży.

考虑是否要独自旅行或预约参观。

Zastanów się, czy podróżować samodzielnie, czy zarezerwować wycieczkę.

kǎolǜ shìfǒu yào dúzì lǚxíng huò yùyuē cānguān


上

HSK: 1

chodzić do/na, uczestniczyć w, uczęszczać do

她上夜校。

我上楼。(wǒ shàng lóu) → (

请上公车。


上

HSK: 1

上周，我们到动物园去了。


上

HSK: 1

街上有车。


累

HSK: 1

最近我感觉很累。


累

HSK: 1

你别工作得太累。


累

HSK: 1

他的步伐慢了下来，因为他累了。

累了必要的外资，还对本国中长期发展计划进行了大量投入。

Zebrawszy niezbędny kapitał zagraniczny, kraj mocno zainwestował w swoje średnio- i długoterminowe plany rozwoju.

lěile bìyào de wàizī hái duì běnguó zhōng cháng qī fāzhǎn jìhuà jìnxíngle dàliàng tóurù

zbierać, gromadzić, akumulować; wmieszać; problem; nieustannie


脚

chiń. ⺼ + 却 → ciało + cofać się (uproszczone)

chociaż poprawnie noga jako część anatomii to 腿, można spotkać się z użyciem 脚 w tym znaczeniu (odnosząc się do całej kończyny dolnej), np. w kontekście tupania - patrz kolokacje

HSK: 2

用草药擦洗深深地清洁你的脚。

Dokładnie oczyść stopy ziołowym peelingiem.

yòng cǎoyào cāxǐ shēn shēn de qīngjié nǐde jiǎo

有东西碰到我的右脚！

基材：哑光粉末喷涂金属脚。

Materiał bazowy: matowe, malowane proszkowo metalowe nogi.

这是古希腊的饮水杯，有两个手柄和一只脚。

To starożytny grecki kubek do picia wody, z dwoma uchwytami i nóżką.

zhè shì gǔ xīlà de yǐnshuǐ bēi yǒu liǎng gè shǒubǐng hé yī zhǐ jiǎo


小

HSK: 1

这双鞋太小了，有没有大一点儿的？

Te buty są za małe, czy są trochę większe?

zhè shūang xié tài xiăo le yŏu méiyŏu dà yìdiănr de

斐济是一个小岛屿发展中国家。

Fidżi to małe, rozwijające się państwo wyspiarskie.

fěijì shì yīgè xiǎo dǎoyǔ fāzhǎn zhōng guójiā

mały (młody, odnoszący się do dzieci lub dzieciństwa)

我记得你小时候玩电子游戏。

Pamiętam, jak grałeś w gry wideo, kiedy byłeś dzieckiem


家

chiń. 宀 + 豕 → dach + świnia (dosł. zadaszone miejsce, gdzie mieszkają świnie - historycznie, rodziny w Chinach spały pod jednym dachem ze świniami)

HSK: 1

HSK: 2

czasem interpretuje się jako przyrostek -sta, gdyż funkcjonalnie 家 pełni tu rolę słowotwórczą; przykładowo: 经济学 = ekonomia → 经济学家 = ekonomista

安娜是我们家第一个大学毕业生。

Anna jako pierwsza osoba w naszej rodzinie ukończyła studia.

ānnà shì wǒmen jiā dì yī gè dàxué bìyè shēng

咱家还有鸡蛋吗？

tylko w złożeniach: specjalista, ekspert, osoba profesjonalnie zajmująca się czymś


家

…dla przedsiębiorstw (sklepów, restauracji itp.)

那家饭店临近机场。

Tamten (jeden, określony) hotel jest blisko lotniska.


茶

HSK: 1

他喝茶。


汽車

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 汽车


女

女 odnosi się tylko i wyłącznie do ludzi; dla zwierząt wykorzystuje się termin 母

HSK: 1

部队里有男有女。

w funkcji przydawki: płci żeńskiej, pani

目前我们只要女模特。


女

HSK: 1

请问女卫生间在哪儿？

Przepraszam, gdzie znajduje się toaleta damska?


右

chiń. 𠂇 + 口 → ręka (piktogram) + usta (dosł. ręka dotykająca ust, czyli ta, którą się je → prawa)

HSK: 1

prawy (znajdujący się po prawej stronie)

大多数人的右手是优势手。

U większości ludzi prawa ręka jest dominująca.

dà duōshù rén de yòushǒu shì yōushì shǒu

被害者的右颧骨也碎裂了。

Prawa kość policzkowa ofiary również została złamana.

他还承认属于一个极右运动。

Przyznał się też do przynależności do skrajnie prawicowego ruchu.

tā hái chéngrèn shǔyú yīgè jí yòu yùndòng


紅茶

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 红茶


電車

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 电车


動物

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 动物


早

zobacz też: inne terminy w języku chińskim związane z czasem

HSK: 1

你能不能早一点来？

这家公司早就关了。


早

HSK: 1

我今早没有见到他。


早

HSK: 1

大家早！以下是已知情报。

Dzień dobry wszystkim! Poniżej mamy to, co wiemy na teraz.


正

HSK: 1

他正向另一家制药公司发起挑战。

Obecnie walczy z inną firmą farmaceutyczną.

tā zhèng xiàng lìng yījiā zhìyào gōngsī fāqǐ tiǎozhàn

把画挂正。


正

HSK: 1

参数必须为正整数。

Zmienna musi być dodatnią liczbą całkowitą.


身体

co prawda teoretycznie 身体 nie precyzuje, czy mowa o ciele ludzkim, czy zwierzęcym, jednak zazwyczaj używane jest w odniesieniu do człowieka; mówiąc o ciele/organizmie zwierzęcym należy raczej użyć wyrażenia 身躯

HSK: 1

重金属和有毒怎么进入我们的身体？

Jak metale ciężkie i trucizny dostają się do naszego organizmu?

zhòngjīnshǔ hé yǒudú zěnme jìnrù wǒmen de shēntǐ

你身体好吗？


画家

chiń. 画 + 家 → malować + osoba profesjonalnie zajmująca się czymś

termin 画家 odnosi się do malarzy-artystów, tworzących obrazy i rysunki (nawet hobbystycznie); malarz-pracownik, zajmujący się malowaniem ścian itp., to 油匠, natomiast odnośnie malarza-rzemieślnika, zwłaszcza specjalizującego się w jakiejś technice ludowej, użyje się terminu 画工

HSK: 2

戈雅是一位西班牙最好的画家。

Goya był jednym z najlepszych hiszpańskich malarzy.

gēyǎ shì yī wèi xībānyá zuìhǎo de huàjiā

这幅画是该画家早期艺术风格的典型。

Ten obraz jest typowy dla wczesnego stylu artystycznego malarza.

zhè fú huà shì gāi huàjiā zǎoqí yìshù fēnggé de diǎnxíng


大

HSK: 1

中国实在很大。

请你告所大王给我打电话。

Proszę, powiedz starszemu Wangowi, żeby do mnie zadzwonił.


大

HSK: 1

大先生是我的老师。


位

pozycja, położenie, lokalizacja, miejsce, stanowisko

他迫于压力，不得不让位给部下。(tā pò yú yālì, bùdébù ràng wèi gěi bùxià) → (

on) Był pod presją, nie miał innego wyjścia jak ustąpić miejsca swojemu podwładnemu.


位

…dla osób, ludzi - jego użycie sugeruje, że dana osoba zasługuje na szacunek lub zajmuje znaczącą pozycję w hierarchii społecznej

她是位有名的歌手。

Ona jest (tą, konkretną) znaną piosenkarką.

…dla liczb - używany, aby określić rząd wielkości

他挣六位数的工资。

ranga, pozycja; tron, korona; niespełna, trochę


十

HSK: 1

他十岁。


手

HSK: 1

她举了好几次手了。

可爱！你们保持彼此的手！

手推车是一种通常用手推动的小型带轮车辆。

Taczka to mały pojazd kołowy, który zwykle jest pchany używając rąk.

shǒutuīchē shì yī zhǒng tōngcháng yòng shǒu tuīdòng de xiǎoxíng dài lún chēliàng


手

HSK: 1

w złożeniach z czasownikami tworząca rzeczowniki osobowe - określenia osób wykonujących daną czynność


学校

专科学校

szkoła specjalizacyjna (akademia techniczna)

HSK: 1

我每天跑步去学校。


本

HSK: 1

这是本好的读物。

努力工作是成功之本。


本

HSK: 1

图书馆有多少本波兰文书？

Ile (tych, policzalnych) książek w języku polskim jest w bibliotece?


本

HSK: 1

ten (w funkcji przymiotnika - obecny, aktualny)

本周他们很忙。


千

千 nie jest w j.chińskim podstawową jednostką tworzenia tzw. "dużych liczb" - tę rolę pełni 万

这所饭店很贵，一夜费用3千元。

Ten hotel jest bardzo drogi, za noc płaci się trzy tysiące juanów.

zhè suǒ fàndiàn hěn guì, yīyè fèiyòng sān qiān yuán


先生

HSK: 1

pan (zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny)

这是图书馆，先生，不是书店！

To jest biblioteka, proszę pana, a nie księgarnia!

zhè shì túshūguǎn xiānshēng bùshì shūdiàn

我投常先生的票。

pan (zwrot grzecznościowy w stosunku do nauczyciela)

大先生是我的老师。


男

chiń. 田 + 力 → pole uprawne + siła (dosł. mężczyzna jako ten, kto ma siłę uprawiać pola)

男 odnosi się tylko i wyłącznie do ludzi; dla zwierząt wykorzystuje się termin 公

HSK: 1

部队里有男有女。

w funkcji przydawki: płci męskiej (=pan…)

这个男演员很有才华，也很帅。

zhège nán yǎnyuán hěn yǒu cáihuá, yě hěn shuà

aktor płci męskiej) jest bardzo utalentowany, a także bardzo przystojny.


男

HSK: 1

请问男卫生间在哪儿？

Przepraszam, gdzie znajduje się toaleta męska?


大学生

zobacz też: 小学生 • 中学生 • 大学生

HSK: 1

近年来，女生占高等院校研究生和大学生的绝大多数。

jìnnián lái nǚshēng zhàn gāoděng yuàn xiào yánjiūshēng hé dàxuéshēng de jué dà duōshù

uczniowie płci żeńskiej) stanowiły zdecydowaną większość doktorantów i studentów wyższych uczelni (dosł. kolegiów wyższego stopnia).


海

na terenie Chin można spotkać także jeziora określane mianem 海, np. 洱海 = Jezioro Erhai albo 青海 = Jezioro Quinghai

海 funkcjonuje także jako sylaba w nazwach własnych i zapożyczeniach, np. 海地 (hǎidì) = Haiti czy 海洛因 (hǎiluòyīn) = heroina

HSK: 2

没有风，海很平静。

Nie ma wiatru, morze jest bardzo spokojne.

他提议在海中兴建人造岛屿。

Zaproponował budowę sztucznych wysp na morzu.

tā tíyì zài hǎi zhōng xīngjiàn rénzào dǎoyǔ


海

海禁

Morska Prohibicja (=polityka izolacjonistyczna Chin w XIX w.)

HSK: 2

石油溢入海洋可能危害海生动植物。

Wycieki ropy do oceanu mogą zaszkodzić florze i faunie morskiej.

shíyóu yì rù hǎiyáng kěnéng wéihài hǎi shēngdòng zhíwù


百

chiń. 一 + 白 → jeden + czysty, przejrzysty

白 zlicza się tak jak inne przedmioty i obiekty, w związku z czym 200 odczytuje się jako 两白 (liǎng bǎi), nie zaś 二白 (èr bǎi)

HSK: 1

我买不起这双鞋，只有一百块钱。

Nie stać mnie na te buty, mam tylko (jedno) sto złotych.

wǒ mǎi bù qǐ zhè shuāng xié, zhǐyǒu yī bǎi kuài qián


学生

学生证

legitymacja studenta (legitymacja szkolna)

HSK: 1

学生的人数减少了。


水

zobacz też: 木 • 火 • 土 • 金

zob. też wu xing w Wikipedii

HSK: 1

他是怪人，只喝水。

jeden z pięciu żywiołów budujących wszechświat według tradycyjnej filozofii chińskiej wu xing

天有五行，水火金木土，以成万物。

tiān yǒu wǔxíng shuǐ huǒ jīn mù tǔ yǐchéng wànwù

niebo, niebiosa) składa się z pięciu żywiołów — wody, ognia, metalu, drewna (i) ziemi — (które) razem tworzą (składają się na) wszystko.


人

w złożeniach 人 ma bardzo płynne znaczenie - zwykle tworzy rzeczowniki osobowe, czyli nazwy zawodów (np. 学人 = naukowiec, od 学 = nauka), narodowości (np. 波兰人 = Polak/Polka/Polacy, od 波兰 = Polska), ale też np. określenia osób znajdujących się w jakimś stanie (np. 病人 = chory, od 病 = choroba, chorować)

HSK: 1

你认识这个人吗？

Czy znasz tego człowieka? (lub: Czy znasz tę osobę?


六

HSK: 1

六是一个数字。


馬

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 马


大学

zobacz też: 小学 • 中学 • 大学

HSK: 1

我大学的专业是数学。

Moja specjalizacja na uniwersytecie to matematyka.

我以考大学为目标每天学习2-3个小时。

Uczę się po 2-3 godziny dziennie, aby dostać się na studia.

wǒ yǐ kǎo dàxué wèi mùbiāo měitiān xuéxí liǎng sān ge xiǎoshí


大学

zobacz też: 大学 • 中庸 • 论语 • 孟子

HSK: 1

„Wielka Nauka”, jedna z ksiąg wchodzących w skład „Czteroksięgu konfucjańskiego”

《大学》是儒家经典《四书》之一。

„Wielka Nauka” to jedno z klasycznych konfucjańskich (dzieł) „Czteroksięgu”.


白

白 jako przymiotnik spotyka się w analogicznych kontekstach jak biały w języku polskim, ale też we frazach odnoszących się do czystości, przejrzystości czy braku dodatków: 白水 to zwykła woda pitna, 白粥 to niedoprawiona owsianka, itp.

zobacz też: inne kolory w języku chińskim

HSK: 1

我朋友非常喜欢白玫瑰。

我整晚盯着白纸，脑子一片空白。

Przez całą noc wpatrywałam się w pustą kartkę, mój umysł opustoszał.

wǒ zhěng wǎn dīngzhe bái zhǐ nǎozi yīpiàn kòngbái


白

HSK: 1

所有的工作都白做了。


白

HSK: 1

白崇禧是中华民国陆军一级上将。

Bai Chongxi był generałem w Armii Republiki Chińskiej.

bái chóngxǐ shì zhōnghuámínguólùjūn yī jí shàngjiàng


草

chiń. 艹 + 早 → roślina + rano (zastąpiło wcześniejsze 艸)

草 występuje często jako składowa wielu nazwach własnych pospolitych ziół, kwiatów i innych roślin polnych, takich jak 勿忘草 (niezapominajka), 薰衣草 (lawenda), 虎耳草 (skalnica) czy 月見草 (wiesiołek)

HSK: 2

由于未曾下雨，草已停止增长。

Nie padało, więc trawa przestała rosnąć.

yóuyú wèicéng xià yǔ cǎo yǐ tíngzhǐ zēngzhǎng

竹子和草是大象最喜爱的食物。

Bambus i rośliny zielne to ulubione pożywienie słoni.

zhúzi hé cǎo shì dà xiàng zuì xǐ'ài de shíwù

你可以找到蓟在药店的形式草或片。

Oset można znaleźć w drogeriach w postaci ziela lub płatków.

nǐ kěyǐ zhǎodào jì zài yàodiàn de xíngshì cǎo huò piàn

老友，记得我们上次抽草的事？

Stary, pamiętasz, kiedy ostatnio jaraliśmy trawkę?

lǎoyǒu jìdé wǒmen shàng cì chōu cǎo de shì


八

zobacz też: 〇 • 一 • 二 • 三 • 四 • 五 • 六 • 七 • 八 • 九 • 十

zob. też chińskie liczebniki w Wikipedii

HSK: 1

八是一个数字。


報

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 报


車

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9192 (cmn)-Lim Natee-車 (chē).wav

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 车


山

HSK: 1

欣赏精彩山的景色。


口

HSK: 1

漱漱你的口。

呼吸了第一口清冷的空气，睁开了眼睛。

Wziął pierwszy oddech chłodnego powietrza i otworzył oczy.

hūxīle dì yī kǒu qīnglěng de kōngqì zhēng kāile yǎnjīng

您应该到25号口登机。

Powinien Pan wejść na pokład przez bramkę numer 25.

5口百兆交换机

pięcio-portowy przełącznik sieciowy 100M


口

HSK: 1

…dla ludzi - członków rodziny lub określonej populacji

当我想起我们三口家，就想到这个地方。

Kiedy myślę o naszej trzyosobowej rodzinie, przychodzi mi na myśl to miejsce.

dāng wǒ xiǎngqǐ wǒmen sānkǒu jiā jiù xiǎngdào zhège dìfāng

这个蛋奶酥，你一定要尝上一两口。

Zdecydowanie powinieneś spróbować jednego lub dwóch kęsów tego sufletu.

zhège dànnǎisū nǐ yīdìng yào cháng shàng yī liǎngkǒu


猫

HSK: 1

我小的时候，我有两只黑猫。

Kiedy byłam mała, miałam dwa czarne koty.

wǒ xiǎo de shíhòu, wǒ yǒu liǎng zhī hēi māo


火

zobacz też: 木 • 火 • 土 • 金 • 水

zob. też wu xing w Wikipedii

消防人员彻夜奋战，但是仍然有30多处火没有得到控制。

Strażacy walczyli przez (całą) noc, ale nadal w ponad 30 miejscach ogień jest poza kontrolą.

xiāofángrényuán chèyè fènzhàn, dànshì réngrán yǒu 30 duō chǔ huǒ méiyǒu dé dào kòngzhì

天有五行，水火金木土，以成万物。

tiān yǒu wǔxíng, shuǐ huǒ jīn mù tǔ, yǐchéng wànwù


七

HSK: 1

七是一个数字。


年

chiń. 千 + 禾 → tysiąc + ziarno zbóż (pierwotne znaczenie 年 to żniwa - wyszło ono z użycia)

HSK: 1

那年他遇到了他的妻子。


年

HSK: 1

其结果，年通货膨胀率全年下降。

W efekcie roczna stopa inflacji spadała przez cały rok.

qí jiéguǒ nián tōnghuò péngzhàng lǜ quán nián xia jiàng


九

HSK: 1

九是一个数字。


字

chiń. 子 + 宀 → dziecko + dach (dosł. dziecko pod dachem → odnosi się do znaczenia archaicznego: wychowywać dzieci)

字 czasem interpretuje się także jako "słowo" (w znaczeniu języków europejskich), jednak de facto odnosi się ono do symbolu używanego do zapisu słów; w Chinach słowa mogą być zatem zarówno jedno-, jak i wielo-znakowe

HSK: 1

这个字怎么念？

pismo (charakter pisma), czcionka, zapis

他的字很差。


外国人

不少外国人对中国的旧学很感兴趣。

Wielu obcokrajowców interesuje się tradycyjną kulturą chińską.

bùshǎo wàiguórén duì zhōngguó de jiùxué hěn gǎn xìngqù


牛

生肖: 鼠•牛•虎•兔•龙•蛇•马•羊•猴•鸡•狗•猪

wół, bawół, krowa (generalnie: bydło rogate)

牛是一种动物。


牛

生肖: 鼠•牛•虎•兔•龙•蛇•马•羊•猴•鸡•狗•猪

牛是第二中国生肖。

Bawół jest drugim znakiem w chińskim zodiaku.


大人

HSK: 2

在这一刻，我终于成为一个大人了。

W tym momencie wreszcie stałam się dorosła.

zài zhè yīkè wǒ zhōngyú chéngwéi yīge dàrén le


大人

HSK: 2

未成年人进场时须全程有大人陪伴。

Osobom niepełnoletnim musi towarzyszyć osoba dorosła przez cały czas pobytu na terenie obiektu.

wèichéngnián rén jìn chǎng shí xū quánchéng yǒu dàrén péibàn

可是就连大人也得走上三个钟头才会到。

Ale nawet dorośli muszą iść trzy godziny, aby się tam dostać.

kěshì jiù lián dàrén yě dé zǒu shàng sān gè zhōngtóu cái huì dào

ekscelencja, pan (osoba na wysokim stanowisku lub pochodzenia szlacheckiego)

这个案子认错了人，法官大人。

W tej sprawie (oskarżony) jest niewłaściwy człowiek, Wysoki Sądzie.


日

HSK: 1

我的生日是5月5日。

中国古代把日、月、星统称为三光。

Dawniej w Chinach na słońce, księżyc i gwiazdy mówiono razem "trzy światła".

zhōngguó gǔdài bǎ rì, yuè, xīng tǒngchēng wéi sānguāng


日

HSK: 1

这是中日词典。


月

HSK: 1

父母下个月要休假。

Rodzice jadą w przyszłym miesiącu na urlop.

中国古代把日、月、星统称为三光。


下

HSK: 1

我下楼。(wǒ xià lóu) → (

请下公车。

天气很不好，下大雨。

Pogoda była bardzo brzydka, padał ulewny deszcz.


下

HSK: 1

我们下周会有一场数学考试。

W przyszłym tygodniu mamy sprawdzian z matematyki.

wǒmen xià zhōu huì yǒu yī chǎng shùxué kǎoshì


下

HSK: 1

他树下看书。(tā shù xià kàn shū) → (


出

chiń. 止 + 凵 → stopa + jaskinia (dosł. wyjść to wystawić stopę na zewnątrz jaskini)

HSK: 1

我出电梯后观察他有一会了。

wǒ chū diàntī hòu guānchá tā yǒu yī huǐ le


出

HSK: 1

z, ze, od (w kierunku od mówiącego na zewnątrz)


出

HSK: 1

w funkcji przedrostka: od-, wy-, roz- (wskazująca na ruch na zewnątrz lub dokonanie się czynności)

这些树在秋天会开出黄色的小花。

zhèxiē shù zài qiūtiān huì kāi chū huángsè de xiǎohuā


金

zobacz też: 木 • 火 • 土 • 金 • 水

zob. też wu xing w Wikipedii

金的颜色和黄铜很相似。

Złoto ma kolor bardzo zbliżony do mosiądzu.

metal, w tym jako jeden z pięciu żywiołów budujących wszechświat według tradycyjnej filozofii chińskiej wu xing

天有五行，水火金木土，以成万物。

w złożeniach pieniądze, kapitał, fundusze


金

zobacz też: 木 • 火 • 土 • 金 • 水

zob. też wu xing w Wikipedii

我爸爸有一块金表。


裡

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 里

rewers, zła strona; wnętrze, wewnątrz; tylny; podszewka


外国

HSK: 1

他还没有到外国去了。


外国

HSK: 1

他们决定对外国羊毛制品征税。

Postanowili opodatkować zagraniczne wyroby wełniane.

tāmen juédìng duì wàiguó yángmáo zhìpǐn zhēngshuì


左

chiń. 𠂇 + 工 → ręka (piktogram) + praca (dosł. ręka pomagająca w pracy → lewa)

HSK: 1

他跳远时扭伤了左踝。

Podczas skoku w dal skręcił lewą kostkę.

他的拥护者是对的，他不是极左思想家。

Jego zwolennicy mają rację, (on) nie jest myślicielem skrajnie lewicowym.

tāde yǒnghù zhě shì duì de tā bùshì jí zuǒ sīxiǎngjiā


子

HSK: 1

他也有一妻四子。


子

HSK: 1

所选项的内容和子关系被搜索。

Wyszukiwana jest zawartość i powiązania podrzędne wybranego elementu.

suǒ xuǎnxiàng de nèiróng hé zǐ guānxì bèi sōusuǒ


子

HSK: 1

…słowotwórcza, w funkcji przyrostka tworzącego rzeczowniki osobowe, w tym implikująca wysoki status osoby

…słowotwórcza, w funkcji przyrostka tworzącego rzeczowniki bezosobowe


三

HSK: 1

我三年学了中文。


新

chiń. 亲 + 斤 → drzewo orzechowe + siekiera (dosł. ściąć siekierą drzewo orzechowe → zacząć coś nowego)

HSK: 1

我的新公寓位于市中心。

Moje nowe mieszkanie jest w centrum miasta.


四

W krajach chińskojęzycznych wyraz ten oznacza liczbę „pechową”, z uwagi na podobieństwo fonetyczne (różnica jest wyłącznie w tonie) z wyrazem 死 → śmierć, dlatego też często jest pomijany.

HSK: 1

昨天我喝了四杯咖啡。


先

HSK: 1

我们先离开这里，路上再向你解释。

Wyjdźmy stąd najpierw, wyjaśnię ci po drodze.

wǒmen xiān líkāi zhèlǐ lùshàng zài xiàng nǐ jiěshì


先

HSK: 1

他们总是先我们两步了。


先

HSK: 1

先女王伊丽莎白二世钟情于柯基犬。

Świętej pamięci królowa Elżbieta II uwielbiała corgi.

xiān nǚwáng yīlìshābái èr shì zhōngqíng yú kējīquǎn


二

HSK: 1

他二岁。


会

HSK: 1

, (2.1-2) HSK: 2

你会说普通话吧？

无论多少部队都不会成功吓倒占领下的人民。

Żadna ilość wojsk nie zdoła zastraszyć okupowanej ludności.

wúlùn duōshǎo bùduì dōu bù huì chénggōng xià dào zhànlǐng xià de rénmín

wyrażający czas przyszły - będzie mieć miejsce, wydarzy się

这个动作会自动完成。

Ta akcja zostanie wykonana automatycznie.

我们下周会有一场数学考试。

W przyszłym tygodniu będziemy mieć sprawdzian z matematyki.

我要到车站会朋友。

Idę na stację spotkać się z przyjacielem.


会

他的妻子也加入了妇女会。

Jego żona również wstąpiła do Ligii Kobiet.

我还有场会要开。

Mam spotkanie do dołączenia (do którego muszę dołączyć).

w złożeniach: metropolia, centrum polityczne lub ekonomiczne


用

HSK: 1

你会不会用电脑？

w funkcji imiesłowu: używając, korzystając z…

我用湿抹布擦桌子。


用

HSK: 1

这个有什么用？


花

HSK: 1

前调包括粉红西柚和莓果花。

Główne nuty (zapachowe) to różowy grejpfrut i kwiat jagody.

qián diào bāokuò fěnhóng xīyòu hé méiguǒ huā

wzorek → kolorowa ozdobna plamka/ciapka/cętka


花

HSK: 1

你花时间陪麦克更重要。

Ważniejsze jest, abyś spędzał czas z Michałem

拿到规划许可证需要花多长时间？

Ile czasu zajmuje uzyskanie pozwolenia na budowę?

ná dào guīhuà xǔkě zhèng xūyào huā duō cháng shíjiān

委员会应花些时间审议这一问题。

Komitet powinien poświęcić trochę czasu na rozważenie tej kwestii.

wěiyuánhuì yīng huā xiē shíjiān shěnyì zhè yī wèntí

各个公司还将大力气花在"教育生态系统"上面。

Firmy inwestują również dużo wysiłku w „ekosystemy edukacyjne”.

gège gōngsī hái jiāng dà lìqì huā zài jiàoyù shēngtài xìtǒng shàngmiàn


中

chiń. 丨 + 囗 → linia + ogrodzony teren (dosł. przechodzić przez/oznaczać środek czegoś)

HSK: 1

非金属外壳，不锈钢中框。

Niemetalowa obudowa, środkowa rama ze stali nierdzewnej.

杯子有三个尺码：小、中、大。

Kubki występują w trzech rozmiarach: małym, średnim i dużym.

这是中日词典。


中

HSK: 1

在近代小说中，那本书是最好的。

Wśród współczesnych nowel ta jest najlepsza.

zài jìndài xiăoshūo zhōng nà bén shū shì zùihăode


風

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 风


鳥

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 鸟


学

chiń. 𭕄 + 冖 + 子 → uczenie (uproszczone 𦥑+爻) + dach + dziecko (dosł. "nauka" jako przekazywanie - z użyciem rąk - wiedzy dzieciom)

HSK: 1

我正在学中文。

ja jestem w trakcie uczenia się języka chińskiego

鹦鹉学人语。


学

HSK: 1

咱们得先把学上完。

我对病毒学很感兴趣。


天

chiń. 大 + 一 → człowiek + jeden (tu symbolizujące sklepienie niebieskie)

Niebiosa i Bóg są historycznie i filozoficzne równoznaczne w języku chińskim i odnoszą się do nadrzyrodzonej siły, która decyduje o losie świata oraz porządku naturalnym; to Niebiosa błogosławią (bądź nie) rządy Cesarza, sprawiają, że ktoś ma talent, a także przynoszą rozmaite katastrofy; w europejskim kręgu kulturowym wiele rzeczy przypisywanych w Chinach mocy sprawczej Niebios określa się jako naturalne, tj. wywołane przez naturę, bez ingerencji siły wyższej

zobacz też: inne terminy w języku chińskim związane z czasem

HSK: 1

天黑了。(tiān hēi le) → (

旅行持续了三天。

如果天晴，我们就去散步。

Jeśli pogoda się poprawi, pójdziemy na spacer.

天助自助者。


歌

HSK: 1

瑞奇马汀的新歌真是朗朗上口。

Nowa piosenka Ricky'ego Martina jest naprawdę chwytliwa.

ruìqí mǎtīng de xīn gē zhēnshi lǎnglǎng shàng kǒu


遠

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 远


国

wiele nazw krajów w języku chińskim zawiera 国, w tym same Chiny - 中国; w kontekście słowotwórczym 国 ma podobną funkcję jak angielskie land, które stanowi człon nazw wielu krajów (np. England, Scottland, Iceland itp.); 国 pojawia się w dwóch kontekstach:

dla nazw krajów wywodzących się od właściwości ziem czy charakteru narodu, np. Chiny to Państwo Środka

dla nazw krajów opartych na podobieństwie brzmień - np. pierwszym skojarzeniem z Francją nie jest prawo czy praworządność, użyte w nazwie 法国 (fǎguó)

HSK: 1

国与国之间应该是平等的。

guó yǔ guó zhī jiān yīnggāi shì píngděng de


国

HSK: 1

你是哪国人？


湖

HSK: 2

这个湖里没有鱼。

她开车沿湖找了他一整晚。

Jeździła wokół jeziora, szukając go całą noc.


店

chiń. 广 + 占 → zadaszenie + przest. oglądać

量贩店

sklep z dużym wolumenem i małą marżą (=hipermarket)

HSK: 2

你可以上网或只是看你的体育用品店。

Możesz wejść do sieci albo po prostu zajrzeć do swojego lokalnego sklepu sportowego

nǐ kěyǐ shàngwǎng huò zhǐshì kàn nǐ de tǐyù yòngpǐn diàn

你从纺织品店后门出去右转。

Wychodzisz tylnymi drzwiami ze sklepu tekstylnego i skręcasz w prawo.

nǐ cóng fǎngzhīpǐn diàn hòumén chūqù yòu zhuǎn

w złożeniach: miejsce świaczenia usług, zwykle gastronomicznych lub hotelarskich


魚

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 鱼


外

几辆自行车停靠在商店外。

jǐ liàng zìxíngchē tíngkào zài shāngdiàn wài


外

po kądzieli, ze strony matki (o krewnych)


鷄

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 鸡


一

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9192 (cmn)-Wang Cheng (Yug)-一.wav

HSK: 1

一本书


一

HSK: 1

我一枪就打中了目标。


誰

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 谁


姓

ze złożenia znaków 女 i 生, dosł. urodzony z kobiety (nazwisko w Chinach dziedziczyło się po matce)

liczba kresek – 8

unikod – 59d3

ekwiwalent w piśmie klasycznym: 姓

我姓丁.


姓

liczba kresek – 8

unikod – 59d3

ekwiwalent w piśmie klasycznym: 姓

我姓丁.


羊

生肖: 鼠•牛•虎•兔•龙•蛇•马•羊•猴•鸡•狗•猪

owca lub baran, rzadziej: dowolny ssak z rodziny krętorogich - koza, antylopa itd.

把羊关进圈里，天快下雨了。

Zamknij owce w zagrodzie, zaraz będzie padać (deszcz).

bǎ yáng guān jìn quān lǐ, tiān kuài xiàyǔ le


羊

生肖: 鼠•牛•虎•兔•龙•蛇•马•羊•猴•鸡•狗•猪

羊是第八中国生肖。

Koza jest ósmym znakiem w chińskim zodiaku.


工

praca (zarówno wysiłek fizyczny, jak i zawód, stanowisko)

清洁工的工作很辛苦。

他的唱工很好。

Jego umiejętność śpiewania jest bardzo dobra.


雪

chiń. 雨 + 彗 → deszcz + miotła (dosł. deszcz, który trzeba zamiatać)

雪已经融化掉了。


回

HSK: 1

如果不是很重要的话，请你们回韩国，放假休息一下。

Jeśli to nie jest bardzo ważne, wróćcie do Korei, zróbcie sobie przerwę, żeby trochę odpocząć.

rúguǒ bùshì hěn zhòngyàode huà qǐng nǐmen huí hánguó fàngjià xiūxí yīxià

他今天中午才回我。

Odpowiedział mi dopiero dziś w południe.


回

znowu, ponownie, na powrót (odwracając skutki poprzedniej czynności, przywracając pierwotny stan)

为了大家好，你们必须做回朋友。

Dla dobra wszystkich, musicie znowu zostać przyjaciółmi.

wèile dàjiā hǎo nǐmen bìxū zuò huí péngyǒu


回

HSK: 2

określający częstotliwość jakiegoś wydarzenia lub czynności → raz

你一周看几回心理医生啊？

Ile razy w tygodniu chodzisz do psychologa?

都说了一百回了，他们没睡在一起。

dōu shuōle yībǎi huíle, tāmen méi shuì zài yīqǐ


角

w nazwach własnych 角 funkcjonuje też jako przylądek, np.: 好望角 = Przylądek Dobrej Nadziei

HSK: 2

头上才有与众不同的角。

tóu shàng cái yǒu yǔ zhòng bùtóng de jiǎo

城中若吹角，百姓岂不惊恐呢？

Jeśli w mieście zadmą w róg, czy lud się nie przestraszy?

chéngzhōng ruò chuī jiǎo bǎixìng qǐ bù jīngkǒng ne

请把邮票贴在信封的右上角。

Proszę przykleić znaczek w prawym górnym rogu koperty.

Qǐng bǎ yóupiào tiē zài xìnfēng de yòushàng jiǎo.

这角是36度20分。

好望角是非洲的最南角。

Przylądek Dobrej Nadziei to najbardziej wysunięty na południe punkt Afryki.

国际劳工组织在促进乌兹别克斯坦基本劳工权利方面承担要角。

Międzynarodowa Organizacja Pracy odgrywa kluczową rolę w promowaniu podstawowych praw pracowniczych w Uzbekistanie.

guójì láogōng zǔzhī zài cùjìn wūzībiékè sītǎn jīběn láogōng quánlì fāngmiàn chéngdān yào jiǎo


角

HSK: 2

jiao = jedna dziesiąta juana, dziesięć fenów

我以七角一公斤的价格买了这些桔子。

Kupiłam te pomarańcze po siedem jiao za kilo.

wǒ yǐ qī jiǎo yī gōngjīn de jiàgé mǎile zhèxiē júzi


西

zobacz też: 西北 • 北 • 东北 • 东 • 东南 • 南 • 西南

HSK: 1

河西是一大片农场。

Na zachód od rzeki jest duże gospodarstwo.


西

HSK: 1

我很喜欢西太太做的饭。


黄

chiń. 光 + 田 → jasny, jaskrawy + pole uprawne

黄页

żółte strony (=sekcja płatnych ogłoszeń w książce telefonicznej)

黄丝

żółta wstążka (=osoba popierająca ruch prodemokratyczny)

HSK: 2

今天她穿着黄连衣裙。

秋天时树叶将会变黄。

związany z ruchem prodemokratycznym w Hong Kongu

顾客会视乎「黄店」应为同情示威者来选择。

Klienci wybiorą „żółte sklepy” kierując się sympatią do protestujących.

gùkè huì shì hū huáng diàn yīngwèi tóngqíng shìwēizhě lái xuǎnzé


黄

HSK: 2

这只蛋双黄。


黄

HSK: 2

黄仁勋是NVIDIA的共同创办人暨执行长。

Jensen Huang jest współzałożycielem i dyrektorem generalnym firmy nVIDIA.

huáng rénxūn shì huī dá de gòngtóng chuàngbàn rén jì zhíxíng zhǎng


忘

HSK: 1

我忘了带雨伞。


画

chiń. 田 + 凵 + 一 → pole obrysowane wokoło (uproszczenie pomija 聿 → pędzel, którym obrysowano pole)

HSK: 2

把点连起来画字母。

现在他们却画我的讽刺画。

我觉得他应该只画风景画。

Myślę, że powinien malować tylko pejzaże.

wǒ juédé tā yīnggāi zhǐ huà fēngjǐng huà

妈妈正在画静物画。


画

HSK: 2

我们希望父母把这么画挂在家中。

Mamy nadzieję, że rodzice powieszą rysunki w domu.

wǒmen xīwàng fùmǔ bǎ zhème huà guà zài jiāzhōng

他的画总是别具匠心。

Jego obrazy są zawsze całkowicie oryginalne.


不

jeśli po 不 występuje słowo/znak czytany w tonie 4 (ˋ), tonacja 不 zmienia się na ton 2 (pinyin bú (bu2), zhuyin ㄅㄨˊ)

HSK: 1

这家餐厅很远，我不要去那里。

Ta restauracja jest bardzo daleko, nie chcę tam iść.

zhè jiā cāntīng hěn yuǎn wǒ bú yào qù nàlǐ

你可不可以给他打电话？


不

HSK: 1


船

飞船

latający statek (=sterowiec lub samolot)

轮船

statek napędzany kołem zamachowym (=motorówka)

HSK: 2

船停靠了在码头。

这是他们第一次袭击美国船。

To był pierwszy raz, kiedy zaatakowali amerykański statek.

告诉他，要尽可能保持稳定的船。

Powiedz mu, żeby trzymał łódź tak stabilnie, jak to tylko możliwe.

gàosù tā yào jǐn kěnéng bǎochí wěndìng de chuán


禅

chiń. 示 + 单 → znak, omen + pojedynczy
źródłosłów dla ang. Zen poprzez jap. 禅


水銀

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 水银


地

ponieważ 地 jest identycznie brzmiące jak dwie inne partykuły o zbliżonym zastosowaniu, "literując" ten znak należy powiedzieć 土也地 (tǔyěde), w kontraście do 得 (双人得 = shuāngréndé) oraz 的 (白勺的 = báisháode)

HSK: 1

tworząca przysłówek (z przymiotnika) lub imiesłów czynny (z czasownika) - w sposób

他们安静地，试探性地，走进这家酒吧。

tāmen ānjìngde shìtàn xìngde zǒu jìn zhè jiā jiǔbā

w sposób cichy) i niepewnie (dosł. w sposób niepewny).

一个男人向我们蹒跚地走来。

Jakiś mężczyzna podszedł do nas zataczając się.

yīgè nánrén xiàng wǒmen pánshān de zǒu lái


地

HSK: 1

他们打算筹款买地在那里建学校。

Planują zebrać fundusze na zakup ziemi pod budowę szkoły.

tāmen dǎsuàn chóu kuǎn mǎi dì zài nàlǐ jiàn xuéxiào

导演就开始物色新的取景地。

Reżyser zaczął szukać nowego miejsca do zdjęć.


地

HSK: 1

地日距离很长。

Odległość między Ziemią a Słońcem jest bardzo duża


鉛

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 铅


借

(1.1) chiń. 人 + 昔 → człowiek + przeszłość

HSK: 2

也许今天我们可以借他的车用。

Może dzisiaj będziemy mogli pożyczyć jego samochód.

yěxǔ jīntiān wǒmen kěyǐ jiè tā de chē yòng

那家伙借了钱就跑了。

我可以把笔记借给你。

wykorzystać (pretekst), skorzystać (z okazji)

不过，我要借此机会补充几点。

Chciałbym jednak skorzystać z okazji i dodać kilka punktów.

bùguò wǒ yào jiè cǐ jīhuì bǔchōng jǐ diǎn

我确实借这行去保护球员。

Tak naprawdę to wykorzystuję tę firmę by chronić graczy.

今天我们非常高兴借这个机会认识您。

Bardzo się cieszymy, że dzisiaj skorzystamy z okazji by spotkać się z Państwem.

jīntiān wǒmen fēicháng gāoxìng jiè zhège jīhuì rènshí nín


維基百科

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 维基百科


猿

Hēixīngxing shǔyú yuánkē.

Szympans zaliczany jest do rodziny małp człekokształtnych.


云

przyjmuje się, że 云 jest piktogramem chmury; w zapisie tradycyjnym nad chmurą umieszczony jest deszcz (雨)

云是水蒸气组成的。


漢

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 汉


吃

HSK: 1

在欧洲，早餐时人吃面包。

W Europie ludzie jedzą chleb na śniadanie.

棉布吃水。

ucierpieć (odnieść ranę), znosić (trudność, ból)

他胸口吃了一枪。

On ucierpiał postrzał w klatkę piersiową.


河

historycznie, 河 było terminem tożsamym z (utworzonym znacznie później) 黄河 - największa rzeka północnych Chin nazywała się po prostu „rzeka” w lokalnym dialekcie proto-chińskim; analogicznie 长江 (Jangcy), czyli największa rzeka południa pierwotnie nazywała się „rzeką” (江) w innym dialekcie, powszechnym na południu obecnych Chin; stąd 河 i 江 funkcjonują jako synonimy, chociaż w nazewnictwie lokalnym 河 częściej używa się odnośnie rzek na północy, a 江 tych na południu, np. Liao He = 辽河 vs Xi Jiang = 西江; oczywiście, nie jest to żelazna zasada lingwistyczna, a jedynie obyczaj i pozostałość czasów antycznych; co więcej, niektórzy lingwiści wiążą użycie tych terminów także z długością rzeki, wolumenem przepływającej wody i jej nurtem, czy nawet jej "starością" (tj. kiedy i przez kogo została pierwszy raz opisana), chociaż reguły te nie są jasne, a sam wybór między użyciem 河 oraz 江 w zdaniu ma raczej charakter regionalizmu

HSK: 2

河把这座城市一份为二。

Rzeka rozdziela to miasto na dwie części.


我

zobacz też: 我 • 我们 • 咱 • 咱们 • 你 • 你们 • 您 • 他 • 他们 • 她 • 她们 • 它 • 它们

HSK: 1

我是波兰人。(wǒ shì bōlán rén) → (


化学

chiń. 化 + 学 → przemiana + nauka (dosł. chemia jako nauka o przemianach materii)

她很擅长化学。


化学

化学信号协调有机体的各个部分。

Sygnały chemiczne koordynują działanie różnych części organizmu.

huàxué xìnhào xiétiáo yǒujītǐ de gège bùfèn


丹麦

zobacz też: Indeks:Chiński - Kraje Europy


波兰

chiń. 波 + 兰 → Polska (bo + lan) w zapisie fonetycznym, dosł. „fala + orchidea”

波兰是一个欧洲国家。


詞

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 词


字典

请把字典还给我。


词典

istotnym jest, aby odróżniać pojęcie 词典 od 字典 → jedno to słownik w rozumieniu spisu słów i zwrotów wraz z ich objaśnieniami, natomiast drugie w zasadzie występuje tylko w odniesieniu do języka chińskiego i określa prostsze spisy pojedynczych znaków (raczej nie znajdziemy tam objaśnień złożeń czy fraz, tylko pojedyncze znaki, ewentualnie z wylistowanymi powszechnymi złożeniami); w tłumaczeniach oba te terminy to słowniki, ale jeden jest zwykle bogatszy i obszerniejszy niż drugi

HSK: 2

现在我看画报，不用词典。(xiànzài wǒ kàn huàbào, bù yòng cídiǎn).

Teraz czytam magazyn, nie potrzebuję słownika.

维基词典是一个自由的多语言的字典与词典网站。

Wikisłownik to wolny wielojęzyczny słownik i tezaurus online.

wéijī cídiǎn shì yīgè zìyóu de duō yǔyán de zìdiǎn yǔ cídiǎn wǎngzhàn


牛奶

HSK: 1

我喜欢晚上时喝热牛奶。


词

chiń. 讠 + 司 → mowa (uproszczone) + zarządzać

HSK: 2

这个词在这篇文章中的词频很高。

To słowo pojawia się w tym artykule z dużą (wysoką) częstotliwością.

zhège cí zài zhè piān wénzhāng zhōng de cípín hěn gāo

通常人们明白这个词和它所代表的概念。

Zwykle ludzie rozumieją to słowo i pojęcie, które reprezentuje.

tōngcháng rénmen míngbái zhège cí hé tā suǒ dàibiǎo de gàiniàn

这一词有两个具体的含义。

Termin ten ma dwa specyficzne znaczenia.

我更喜欢《行为榜样》这个词。

zǒ gèng xǐhuān xíngwéi bǎngyàng zhège cí


词

HSK: 2

这首词写得很哀艳。

Ten wiersz Ci jest jednocześnie bardzo smutny i piękny.


啤酒

啤酒上面冒出一层白沫。

Na powierzchni piwa zebrała się warstwa piany.


春天

HSK: 2

冬天结束了，春天已经来了。

dōngtiān jiéshù le chūntiān yǐjīng lái le

我敢打赌，它的味道像春天。


春天

HSK: 2

因为这些春天造型，变得轻而易举。

Dzięki tym wiosennym stylizacjom, zmiana (wyglądu) to pestka.

yīnwèi zhèxiē chūntiān zàoxíng biàn dé qīng'éryìjǔ

大众甲壳虫，装饰用春天花。

Volkswagen Garbus ozdobiony wiosennymi kwiatami.

dàzhòng jiǎkéchóng zhuāngshì yòng chūntiān huā


铅笔

那支铅笔很新. Nà zhī qiānbǐ hěn xīn. → Tamten


癌

他得了肺癌 Tā déle fèi ái.


用功

她学习很用功.


生词

他念生词呢. Tā niàn shēngcí ne.


录音

他们听录音呢. Tāmen tīng lùyīn ne. → Oni słuchają


念

这个字怎么念? Zhège zì zěnme niàn?

我念中学了. Wǒ niàn zhōngxué le.


咖啡馆

来美国以后，我常常去咖啡馆喝咖啡。Lái Měiguó yǐhòu, wǒ chángcháng qù kāfēiguǎn hē kāfēi. → Odkąd przyjechałem do Stanów, bardzo często chodzę do


也

也 stosowane jest także jako fonem (sylaba bez określonego znaczenia) w transliteracjach np. nazw własnych, jak 维也纳 (wéiyěnà) = Wiedeń czy 也门 (yěmén) = Jemen

HSK: 1

这个男演员很有才华，也很帅。

Ten aktor jest bardzo utalentowany, a także bardzo przystojny.

zhège nán yǎnyuán hěn yǒu cáihuá, yě hěn shuà

他的妻子也加入了妇女会。

Jego żona również wstąpiła do Ligii Kobiet.

妇女的作用也多少有所增加。

fùnǚ de zuòyòng yě duōshǎo yǒu suǒ zēngjiā

我想也没想到。

他的中文也还可以。

Jego chiński jest w zasadzie całkiem niezły.


信

我给妈妈了一封信. Wǒ gěi māma xǐe le yīfēng xìn.


信

我不信你的话. Wǒ bù xìn nǐ de huà.


它

把它给我。


记下

我记下了他的姓名. Wǒ jìxià le tā de xìngmíng.


网球

我常打网球。Wǒ cháng dǎ wǎngqiú.


工程师

我姐姐是工程师 (wǒ jiějie shì gōngchéngshī).


姓名

Wǒ jìxià le tā de xìngmíng.


宿舍

我常去宿舍看我朋友. Wǒ cháng qù sùshè kàn wǒ péngyou. → Często chodzę do

akademika spotykać się ze swoimi przyjaciółmi.


谢谢

HSK: 1

谢谢你的帮助。


谢谢

HSK: 1

她微笑着谢谢他们两人。

Uśmiechając się, podziękowała im obojgu.


写

HSK: 1

我给妈妈了一封信。

你在本子上写什么呢？

仔细读读档案，每个人的任务写得很清楚。

Przeczytaj uważnie plik, zadanie każdej osoby jest wyraźnie opisane.

zǐxì dú dú dǎng'àn měige rén de rènwù xiě dé hěn qīngchǔ


书

HSK: 1

图书馆有多少本波兰文书？

Ile książek w języku polskim jest w bibliotece?

《告台湾同胞书》被视为是中国共产党和中华人民共和国政府对两岸关系最早的政策性文件。(gào táiwān tóngbāo shū bèi shì wéi shì zhōngguógòngchǎndǎng hé zhōnghuárénmíngònghéguó zhèngfǔ duì liǎng'àn guānxì zuìzǎode zhèngcèxìng wénjiàn) → "

List do Rodaków na Tajwanie" jest uważany za najwcześniejszy dokument polityczny Komunistycznej Partii Chin i rządu Chińskiej Republiki Ludowej dotyczący stosunków w cieśninie.


画报

这本画报介绍了中国的经济改革.

Ten magazyn ilustrowany opisał reformy ekonomiczne w Chinach.

Zhè běn huàbào jièshàole Zhōngguó de jīngjì gǎigé.


大夫

chiń. 大 + 夫 → wielki, duży + mężczyzna, mąż (dosł. mężczyzna o dużym znaczeniu, piastujący znaczące stanowisko)

她是大夫。


汉语

chiń. 汉 + 语 → (dynastia, ludność) Han + język (dosł. język, którym posługuje się ludność Han - większość etniczna Chin)

汉语水平考试

standaryzowany test języka chińskiego dla obcokrajowców (HSK)

汉语 dotyczy przede wszystkim języka mówionego; w stosunku do języka pisanego używa się zwykle określenia 中文 (pismo chińskie) lub 汉文 (pismo mandaryńskie - węższe pojęcie)

HSK: 1

我学习汉语。


帮助

HSK: 2

谢谢你的帮助。


帮助

HSK: 2

有些选择去帮助别人。


地图

HSK: 1

你在哪儿找的那张地图？

第一本世界地图是在尼德兰出版。

Pierwszy atlas świata został wydany w Niderlandach.

dìyī běn shìjiè dìtú shì zài nídélán chūbǎn


买

HSK: 1

我上班路上再买咖啡好了。


买

HSK: 1

他们打算筹款买地在那里建学校。

Planują zebrać fundusze na zakup ziemi pod budowę szkoły.

tāmen dǎsuàn chóu kuǎn mǎi dì zài nàlǐ jiàn xuéxiào


可以

móc (zarówno "być w stanie", jak i "mieć pozwolenie")

我可以坐下吗？


可以

他的中文也还可以。

她那张嘴真可以。


中学

zobacz też: 小学 • 中学 • 大学

HSK: 1

我念中学了。


学习

chiń. 学 + 习 → nauka + ćwiczyć, praktykować

HSK: 1

她学习很用功。


学习

HSK: 1

与专业顾问面对面或在线交流，讨论您的学习规划。

Rozmawiaj twarzą w twarz lub online z profesjonalnym doradcą, aby omówić twoje plany na naukę.

yǔ zhuānyè gùwèn miànduìmiàn huò zàixiàn jiāoliú tǎolùn nínde xuéxí guīhuà


咖啡

chiń. 咖 + 啡 → fonemy „ka” + „fe” (kawa jest słowem obcego pochodzenia, zapisywanym poprzez transliterację)

来美国以后，我常常去咖啡馆喝咖啡。

Odkąd przyjechałem do Stanów, bardzo często chodzę do barów kawowych pić kawę.

lái měiguó yǐhòu, wǒ chángcháng qù kāfēiguǎn hē kāfēi


这

HSK: 1

这本书很有意思。

…rzeczowy, występujący w funkcji podmiotu: to

这是一本书。


她

HSK: 1

她是大夫。


那

chiń. 冉 + 邑 → futro + miasto, polis (dosł. państwo-miasto, gdzie noszono futra → księstwo Na)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9192 (cmn)-Jun Da (Yug)-那.wav

HSK: 1

那支铅笔很新。


那

HSK: 1

starożytne barbarzyńskie księstwo w regionie Syczuan


中文

chiń. 中 + 文 → chiński + literatura, pismo

w odniesieniu do języka chińskiego mówionego używa się najczęściej określenia 汉语 → język (słowa) Han

w Pekinie i na Tajwanie 中文 w domyśle znaczy język mandaryński (tj. chiński standardowy, 普通话), ale mieszkańcy Hongkongu i Makau 中文 zrozumieją jako język kantoński (广东话)

HSK: 1

这是中文报。

我三年学了中文。


姐姐

w j.chińskim słownictwo związane z rodziną jest dużo bardziej precyzyjne, jeśli chodzi o relacje płci, wieku oraz pokrewieństwa, niż w wielu innych językach, w tym j.polskim - stąd na przykład zarówno braci (哥弟), jak i siostry (姐妹) zawsze rozróżnia się na młodsze i starsze od osoby, co do której definiujemy relację (por. 弟弟 • 哥哥 • 妹妹)

HSK: 1

我姐姐是工程师。


图书馆

圖書館 (Traditional Chinese)
圖書舘 (Traditional Chinese)

HSK: 1

图书馆有多少波兰文的书？


老师

大体老师

nauczyciel-zwłoki (martwe ciało wykorzystywane do lekcji anatomii)

老师 jako zwrot grzecznościowy funkcjonuje podobnie jak profesor w odniesieniu do nauczyciela - wyraża szacunek do osoby starszej, odpowiedzialnej za edukację, nawet jeśli nie posiada ona de facto tytułu naukowego; czasami 老师 umieszcza się po nazwisku zamiast bardziej generycznego 先生, w celu podkreślenia starszeństwa osoby, do której się zwracamy i jej wiedzy/umiejętności

HSK: 1

成为一名老师可是爱米莉的梦想。

Marzeniem Emilii jest zostać nauczycielem.

chéngwéi yī míng lǎoshī kěshì àimǐlì de mèngxiǎng

老师，我们为什么不能去打球？

Panie profesorze (lub: Proszę pana), dlaczego nie możemy iść pograć w piłkę?


妹妹

w j.chińskim słownictwo związane z rodziną jest dużo bardziej precyzyjne, jeśli chodzi o relacje płci, wieku oraz pokrewieństwa, niż w wielu innych językach, w tym j.polskim - stąd na przykład zarówno braci (哥弟), jak i siostry (姐妹) zawsze rozróżnia się na młodsze i starsze od osoby, co do której definiujemy relację (por. 弟弟 • 哥哥 • 姐姐)

HSK: 1

我妹妹是学生。


说

chiń. 讠 + 兑 → mówić (uproszczone) + wymieniać

說 (Traditional Chinese)
説 (Traditional Chinese)

HSK: 1

握手说很多关于一个男人。

停止说《生殖器》，就用《弟弟》。

Przestań mówić o „genitaliach” i po prostu użyj (słowa) „siusiak”.

但我得说，有些日子非常难。

Ale muszę powiedzieć, że niektóre dni są wyjątkowo trudne.

学生不都说汉语。

请你从头说起。

你的话是说谁呢?

我妈妈说我了.


这儿

chiń. 这里 + 儿 → tu (skrócone do pierwszego członu) + głoska r

这儿 jest przykładem regionalizmu pekińskiego (północno-chińskiego), potocznie określanego jako erhua (儿化), gdzie zamieniono drugi człon złożenia na 儿 (ma to miejsce m.in. w złożeniach, gdzie druga sylaba jest na "l" lub "r"); znaczeniowo, wyrażenia erhua zazwyczaj nie różnią się niczym od "podstawowych" słów, od których pochodzą; co ciekawe, wielu mieszkańców południa Chin ma problem z poprawnym wymawianiem "r", które jest dość rzadkim dźwiękiem w j.chińskim, stąd regionalny charakter erhua

HSK: 1

他在这儿，不在那儿。

我会待在这儿以防他想要跑。

Zostanę tu na wypadek, gdyby chciał uciekać.

wǒ huì dài zài zhèr yǐfáng tā xiǎngyào pǎo


喝

HSK: 1

他喝茶。

spożywać (=jeść) coś płynnego (np. zupę)

男人需要吃肉而不是喝汤。

Mężczyźni muszą jeść mięso, a nie (pić) zupy.

我大声喝一点，他也会脚软。

Krzyknę trochę głośniej, to od razu zmięknie

wǒ dàshēng hè yīdiǎn tā yě huì jiǎo ruǎn


几

(1.1-3) zob. etym. znaku chińskiego 幾
(2.1) zob. etym. znaku chińskiego 几

HSK: 1

飞机上你们供应几顿饭？

这几天很旱，大家都接雨水，积水浇田。

Ostatnie kilka dni było bardzo suche, ludzie zbierają deszczówkę, aby podlewać pola.

zhè jǐ tiān hěn hàn, dàjiā dōu jiē yǔshuǐ, jī shuǐ jiāotián

…pytajny który (dotyczy czasu, dat, liczb)

几点钟了？

今天几号？


几

几 jest jednocześnie zapisem tradycyjnym i uproszczonym, przy czym obecnie dominują znaczenia uproszczone; w znaczeniu tradycyjnym występuje praktycznie tylko w złożeniach

HSK: 1


他

zobacz też: 我 • 我们 • 咱 • 咱们 • 你 • 你们 • 您 • 他 • 他们 • 她 • 她们 • 它 • 它们

HSK: 1

他念生词呢。


非常

非常 to bardzo silny przysłówek/przymiotnik stopniowania, "bardziej niż bardzo"

HSK: 1

你们来看我，我非常高兴。

Jestem niezwykle szczęśliwy, że przyszliście się ze mną zobaczyć.

斐济是一个小岛屿发展中国家，经济非常脆弱。

Fidżi to małe, rozwijające się państwo wyspiarskie, z wyjątkowo delikatną gospodarką.

fěijì shì yīgè xiǎo dǎoyǔ fāzhǎn zhōng guójiā jīngjì fēicháng cuìruò


非常

HSK: 1

死刑是惩治最严重刑事罪行的非常措施。

Kara śmierci jest środkiem nadzwyczajnym, (stosowanym) w przypadku najpoważniejszych przestępstw.

sǐxíng shì chéngzhì zuì yánzhòng xíngshì zuìxíng de fēicháng cuòshī


吗

吗 stosowane jest także jako fonem (sylaba bez określonego znaczenia) w neologizmach, gdzie istotne jest podobieństwo brzmień, a nie znaczenie użytych znaków, np.: 吗哪 (mǎnǎ) = manna czy 吗啡 (mǎfēi) = morfina

HSK: 1

你认识这个人吗？


高兴

HSK: 1

你们来看我，我非常高兴。

Jestem nadzwyczajnie szczęśliwy, że przyszliście się ze mną zobaczyć.

俄罗斯联邦对谈判期间取得的结果感到高兴。

Federacja Rosyjska jest zadowolona z wyników negocjacji.

èluósī liánbāng duì tánpàn qíjiān qǔdé de jiéguǒ gǎndào gāoxìng


高兴

HSK: 1

也许他是高兴过度而死的？


高兴

HSK: 1

我相信他们会很高兴你的到访。

Jestem pewna, że ucieszą się z twojej wizyty.

wǒ xiāngxìn tāmen huì hěn gāoxìng nǐde dàofǎng


一下

我们可以观光之前在商店停一下。

Możemy przed zwiedzaniem zatrzymać się na chwilę w sklepie.

wǒmen kěyǐ guānguāng zhīqián zài shāngdiàn tíng yīxià

如果不是很重要的话，请你们回韩国，放假休息一下。

Jeśli to nie jest bardzo ważne, wróćcie do Korei, zróbcie sobie przerwę, żeby trochę odpocząć.

rúguǒ bùshì hěn zhòngyàode huà qǐng nǐmen huí hánguó fàngjià xiūxí yīxià

wyrażający próbny charakter czynności, chwilowość związaną z podjęciem próby dokonania czegoś

也趁机试一下新的数字摄影机。

Skorzystałam również z okazji, aby przetestować

yě chènjī shì yīxià xīn de shùzì shèyǐngjī

我想提前快速看一下博物馆。

wǒ xiǎng tíqián kuàisù kàn yīxià bówùguǎn


朋友

HSK: 1

我常去宿舍看我朋友。

Często chodzę do akademika spotykać się ze swoimi przyjaciółmi.

也许是因为她有了朋友？


现在

chiń. 现 + 在 → obecny, teraźniejszy + być w trakcie

HSK: 1

我现在看画报，不用词典。

Czytam teraz magazyn, nie potrzebuję słownika.

从现在起大家看病免费，怎样？

Co powiesz na to, żeby od teraz opieka medyczna była nieodpłatna dla wszystkich?

cóng xiànzài qǐ dàjiā kànbìng miǎnfèi zěnyàng

现在家庭里很少用床帷了。

We współczesnych czasach w gospodarstwach domowych rzadko korzysta się z zasłon łóżkowych.

xiànzài jiātíng lǐ hěn shǎo yòng chuáng wéile


哪儿

chiń. 哪里 + 儿 → gdzie (skrócone do pierwszego członu) + głoska r

哪儿 jest przykładem regionalizmu pekińskiego (północno-chińskiego), potocznie określanego jako erhua (儿化), gdzie zamieniono drugi człon złożenia na 儿 (ma to miejsce m.in. w złożeniach, gdzie druga sylaba jest na "l" lub "r"); znaczeniowo, wyrażenia erhua zazwyczaj nie różnią się niczym od "podstawowych" słów, od których pochodzą; co ciekawe, wielu mieszkańców południa Chin ma problem z poprawnym wymawianiem "r", które jest dość rzadkim dźwiękiem w j.chińskim, stąd regionalny charakter erhua

HSK: 1

他在哪儿？

要我把你带到哪儿吗？


哪儿

HSK: 1

我哪儿都找了。

事实上，你去哪儿都一样。

W rzeczywistości, gdziekolwiek się wybierzesz, jest tak samo.


常

HSK: 1

价格常随品质不同而变化。

Ceny często różnią się w zależności od jakości.

jiàgé cháng suí pǐnzhí bùtóng ér biànhuà


常

HSK: 1

我们会常联系的。


常

HSK: 1

常以立是中華民國外交官。

Elliott Charng jest dyplomatą Republiki Chińskiej.

cháng yǐ lì shì zhōnghuá mínguó wàijiāo guān


你

chiń. 人 + 尔 → osoba + ty (dosł. osoba będąca tobą - porównaj: etymologia 妳)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9192 (cmn)-Jun Da (Yug)-你.wav

teoretycznie, 你 jest formą męskoosobową zaimka ty (forma żeńskoosobowa to 妳), jednak w praktyce stosuje się je do osób obojga płci

HSK: 1

你忙吗？ - 是，我很忙。

Czy (ty) jesteś zajęty? - Tak, (ja) jestem bardzo zajęty.


那儿

chiń. 那里 + 儿 → tam (skrócone do pierwszego członu) + głoska r

那儿 jest przykładem regionalizmu pekińskiego (północno-chińskiego), potocznie określanego jako erhua (儿化), gdzie zamieniono drugi człon złożenia na 儿 (ma to miejsce m.in. w złożeniach, gdzie druga sylaba jest na "l" lub "r"); znaczeniowo, wyrażenia erhua zazwyczaj nie różnią się niczym od "podstawowych" słów, od których pochodzą; co ciekawe, wielu mieszkańców południa Chin ma problem z poprawnym wymawianiem "r", które jest dość rzadkim dźwiękiem w j.chińskim, stąd regionalny charakter erhua

HSK: 1

他在这儿，不在那儿。


多少

多少 używamy w pytaniach o ilość wtedy, gdy spodziewana odpowiedź opiewa na więcej niż 10; w przypadku pytań o ilość i spodziewanej odpowiedzi poniżej 10 stosuje się raczej 几

HSK: 1

图书馆有多少本波兰文书？

Ile książek w języku polskim jest w bibliotece?

市政厅无法具体说明需要增加多少工作人员。

Urząd Miasta nie był w stanie określić, ilu dodatkowych pracowników będzie potrzebnych.

shìzhèng tīng wúfǎ jùtǐ shuōmíng xūyào zēngjiā duōshao gōngzuò rényuán

妇女的作用也多少有所增加。

fùnǚ de zuòyòng yě duōshǎo yǒu suǒ zēngjiā


多少

HSK: 1

无论多少部队都不会成功吓倒占领下的人民。

Żadna ilość wojsk nie zdoła zastraszyć okupowanej ludności.

wúlùn duōshǎo bùduì dōu bù huì chénggōng xià dào zhànlǐng xià de rénmín

这项权利与缴纳的社会保险费的多少无关。

Prawo to nie ma nic wspólnego z wysokością opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne.

zhè xiàng quánlì yǔ jiǎonà de shèhuì bǎoxiǎn fèi de duō shào wúguān


是

HSK: 1

我是波兰人。(wǒ shì bōlán rén) → (

你们都是我的朋友。


是

HSK: 1

你忙吗？是，我很忙。


您

您 jest formą bardzo formalną: tak zwrócimy się do osoby starszej lub kogoś, kogo spotykamy po raz pierwszy (i kto wyraźnie jest od nas "ważniejszy")

HSK: 1

forma grzecznościowa ty: pan, pani (także: wy, państwo)

王老师，您喝茶吗？

Nauczycielu (profesorze) Wang, czy napije się pan herbaty?


一下儿

一下儿 jest przykładem regionalizmu pekińskiego (północno-chińskiego), potocznie określanego jako erhua (儿化), który polega na dodawaniu na końcu słów 儿 (er), lub - rzadziej - zamienianiu drugiego członu złożenia na 儿; znaczeniowo, wyrażenia erhua zazwyczaj nie różnią się niczym od "podstawowych" słów, od których pochodzą; co ciekawe, wielu mieszkańców południa Chin ma problem z poprawnym wymawianiem "r", które jest dość rzadkim dźwiękiem w j.chińskim, stąd regionalny charakter erhua

HSK: 1

我用一下儿你的车，好吗？

Czy mogę na trochę skorzystać z twojego samochodu?


忙

HSK: 1

我接下来几个礼拜会特别忙。

Przez kilka następnych tygodni będę bardzo zajęta.


忙

HSK: 1

想一些别的事做，我会让他们忙着。

Pomyśl o czymś innym do zrobienia, a ja ich (czymś) zajmę.

xiǎng yīxiē biéde shì zuò wǒ huì ràng tāmen mángzhe


打

HSK: 1

你看到他打她吗？

二战德国为什么要打苏联？

Dlaczego Niemcy walczyły ze Związkiem Radzieckim podczas drugiej wojny światowej?

业余的时候他就打高尔夫。

w złożeniach: czasownik ogólnego zastosowania, określający robienie czegoś, przy czym konkretne znaczenie wykonywanej czynności określa dopełnienie


打

HSK: 1

貌似打正在向我们走来。

Wygląda na to, że walki zbliżają się do nas.

他买了三打鸡蛋。


很

HSK: 1

这本书很有意思。


很

HSK: 1

neutralne dopełnienie jednosylabowych przymiotników, nie będące wzmocnieniem

你忙吗？是。我很忙。

Czy jesteś zajęty? Tak, jestem (przeciętnie) zajęty.


认识

HSK: 1

大家都认识我姐卡米拉吧？

Wszyscy znacie moją starsza siostrę Kamilę, prawda?

发现一个在杂货店上班的人认识她。

Dowiedziałam się, że rozpoznał ją ktoś pracujący w sklepie spożywczym.

fāxiàn yīgè zài záhuò diàn shàngbānde rén rènshí tā

很高兴认识你。

对科学技术的重要性要充分认识。

Należy w pełni zrozumieć znaczenie nauki i technologii.

duì kēxué jìshù de zhòngyàoxìng yào chōngfèn rènshí

其中的区别不难认识。

Różnica nie jest trudna do dostrzeżenia.


认识

HSK: 1

这是对认识和治疗骨质疏松症很重要。

Jest to ważne dla zrozumienia i leczenia osteoporozy.

zhè shì duì rènshí hé zhìliáo gǔzhíshūsōngzhèng hěn zhòngyào

但认识和现实之间常常存在差距。

Ale często istnieje przepaść między percepcją a rzeczywistością.

dàn rènshí hé xiànshí zhījiān chángcháng cúnzài chājù

他们主要参与提高认识和向受害者提供康复支持。

Zajmują się głównie zwiększaniem świadomości i zapewnianiem wsparcia rehabilitacyjnego ofiarom.

tāmen zhǔyào cānyù tígāo rènshí hé xiàng shòuhàizhě tígōng kāngfù zhīchí


听

chiń. 口 + 斤 → usta + siekiera
(1.1-3) zob. etym. znaku chińskiego 聽
(2.1,3.1) ang. tin

聽 (Traditional Chinese)
聼 (Traditional Chinese)

upraszczając zapis znaków chińskich, czasem wykorzystywano zapożyczenie fonetyczne → tu wybrano znak archaiczny, który praktycznie wyszedł z użycia (pierwotnie 听 oznaczało śmiać się głośno)

HSK: 1

他们听录音呢。

联觉者品尝颜色，听出形状，看到声音。

Synestetycy smakują kolory, słyszą kształty i widzą dźwięki.

liánjuézhě pǐncháng yánsè tīng chū xíngzhuàng kàndào shēngyīn

你总是听你爸爸的命令吗？

Zawsze słuchasz się poleceń swojego taty?


听

HSK: 1

…dla konserw i puszkowanych napojów → puszka (zapożyczenie z j.angielskiego, transliteracja)

猫吃了整整一听金枪鱼罐头。

Kot zjadł calusieńką (jedną policzalną) konserwę z tuńczyka. (lub: … calusieńką puszkę konserwowego tuńczyka.

māo chīle zhěngzhěng yī tīng jīnqiāngyú guàntóu


听

HSK: 1

puszka (zapożyczenie z j.angielskiego, transliteracja)


话

HSK: 1

你的话是说谁呢?

我老家有句话，不听劝就吃亏。

W moim rodzinnym mieście jest takie powiedzenie: kto nie słuchasz porad, ten cierpi.

wǒ lǎojiā yǒu jù huà, bù tīng quàn jiù chīkuī

他好像给小麦留了话。

Wygląda na to, że zostawił wiadomość dla Mai.

那句话出自莎士比亚吗？

我不太喜欢这种肮脏话。

Nie lubię za bardzo takiego sprośnego języka.

三明话有声调六个。


话

jest stosowane raczej w piśmie, w mowie używa się 说

HSK: 1

有什么话咱们晚上回来再说。

Jeśli mamy coś do omówienia, wróćmy (do tego) dziś wieczorem.

yǒu shénme huà zánmen wǎnshàng huílái zài shuō


都

HSK: 1

学生不都说汉语。

哪国语都有名词。


都

HSK: 1

我都不知道华盛顿州还有荒漠。

Nawet nie wiedziałam, że w stanie Waszyngton są pustynie.

wǒ dōu bù zhīdào huáshèngdùn zhōu hái yǒu huāngmò

都四点了。


都

HSK: 1

从高中毕业后就在浪漫之都法国巴黎学习。

Po ukończeniu szkoły średniej studiował w Paryżu, stolicy romansu.

cóng gāozhōng bìyè hòu jiù zài làngmàn zhī dū fàguó bālí xuéxí


中国

chiń. 中 + 国 → środek, centrum + kraj, państwo (dosł. środkowy/centralny kraj → Państwo Środka)

HSK: 1

这是中国地图。

中国的首都是北京。


中国

HSK: 1

我今晚更想吃中国菜。

Dziś wieczór mam ochotę na chińskie jedzenie.

不少外国人对中国的旧学很感兴趣。

Wielu obcokrajowców interesuje się tradycyjną kulturą chińską.

bùshǎo wàiguórén duì zhōngguó de jiùxué hěn gǎn xìngqù


商店

HSK: 1

我去商店买书。


波兰语

波兰语是我的母语。


國

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 国


克罗地亚

ㄎㄜˋ ㄌㄨㄛˊ ㄉㄧˋ ㄧㄚˋ


中國人

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 中国人


香港

(1.1) chiń. 香 + 港 → kadzidło, zapach + port (dosł. pachnący port / port, gdzie sprzedają kadzidło) - nazwa Hongkong jest czytaniem kantońskim tych słów

我最好的朋友住在香港。

Mój najlepszy przyjaciel mieszka w Hongkongu.

wǒ zuì hǎo de péngyǒu zhù zài xiānggǎng.


冥王星

ㄇㄧㄥˊ ㄨㄤˊ ㄒㄧㄥ


海王星

chiń. 海 + 王 + 星 → dosł. planeta władcy oceanów

zobacz też: 水星 • 金星 • 地球 • 火星 • 木星 • 土星 • 天王星 • 冥王星


地球

zobacz też: 水星 • 金星 • 火星 • 木星 • 土星 • 天王星 • 海王星 • 冥王星

HSK: 2

地球围绕着太阳转。

一开始得从地球运送补给品。

Na początku zaopatrzenie będzie musiało zostać wysłane z Ziemi.

yī kāishǐ dé cóng dìqiú yùnsòng bǔjǐ pǐn


地球

HSK: 2

从当地社区开始培养地球公民。

Rozwój się światowych obywateli zaczyna się od społeczności lokalnej.

cóng dāngdì shèqū kāishǐ péiyǎng dìqiú gōngmín

因为地球暖化企鹅濒临绝种危机。

Pingwiny są zagrożone z powodu globalnego ocieplenia.

yīnwèi dìqiú nuǎn huà qì'é bīnlín juézhǒng wéijī


内罗毕

ㄋㄟˋ ㄌㄨㄛˊ ㄅㄧˋ


玻利维亚

ㄅㄛ ㄌㄧˋ ㄨㄟˊ ㄧㄚˋ


銀河系

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 银河系


星期一

chiń. 星期 + 一 → tydzień + jeden (dosł. pierwszy dzień tygodnia)

zobacz też: dni tygodnia w języku chińskim

在中国，星期一是工作周的开始。

W Chinach poniedziałek jest początkiem tygodnia pracującego/roboczego.

zài zhōngguó, xīngqīyī shì gōngzuò zhōu de kāishǐ


四月

chiń. 四 + 月 → cztery + miesiąc (dosł. czwarty miesiąc w roku)

w zapisie datowym zamiast 四月 używane jest 4月, na przykład: 2010年4月10日 → 10 kwietnia 2010

zobacz też: miesiące w języku chińskim

kwiecień (szerzej: czwarty miesiąc w roku, może odnosić się zarówno do kalendarza gregoriańskiego, jak i księżycowo-słonecznego, potocznie nazywanego kalendarzem chińskim)

四月是我最喜欢的月份。


一月

chiń. 一 + 月 → jeden + miesiąc (dosł. pierwszy miesiąc w roku)

w zapisie datowym zamiast 一月 używane jest 1月, na przykład: 2015年1月8日 → 8 stycznia 2015

zobacz też: miesiące w języku chińskim

styczeń (szerzej: pierwszy miesiąc w roku, może odnosić się zarówno do kalendarza gregoriańskiego, jak i księżycowo-słonecznego, potocznie nazywanego kalendarzem chińskim)

去年一月我们去了瑞典。

W styczniu zeszłego roku pojechaliśmy do Szwecji.


三月

chiń. 三 + 月 → trzy + miesiąc (dosł. trzeci miesiąc w roku)

w zapisie datowym zamiast 三月 używane jest 3月, na przykład: 1999年3月21日 → 21 marca 1999

zobacz też: miesiące w języku chińskim

marzec (szerzej: trzeci miesiąc w roku, może odnosić się zarówno do kalendarza gregoriańskiego, jak i księżycowo-słonecznego, potocznie nazywanego kalendarzem chińskim)

去年从三月到五月，他在印度学了跳舞。

Od marca do maja zeszłego roku uczył się w Indiach tańca.

qùnián cóng sān yuè dào wǔ yuè, tā zài yìndù xuéle tiàowǔ


二月

chiń. 二 + 月 → dwa + miesiąc (dosł. drugi miesiąc w roku)

w zapisie datowym zamiast 二月 używane jest 2月, na przykład: 2008年2月11日 → 11 lutego 2008

zobacz też: miesiące w języku chińskim

luty (szerzej: drugi miesiąc w roku, może odnosić się zarówno do kalendarza gregoriańskiego, jak i księżycowo-słonecznego, potocznie nazywanego kalendarzem chińskim)

明年二月她打算到法国去。

W lutym przyszłego roku ona planuje jechać do Francji.


哥本哈根

ㄍㄜ ㄅㄣˇ ㄏㄚ ㄍㄣ


和

HSK: 1

吃饭期间有很多笑声和嬉闹。

Podczas posiłku było dużo śmiechu i zabawy.

chīfàn qíjiān yǒu hěnduō xiào shēng hé xīnào

他想和其他国家采取一致行动。

Chce działać w porozumieniu z innymi krajami.

tā xiǎng hé qítā guójiā cǎiqǔ yīzhì xíngdòng

如果你不读书，你的下场就会和我一样。

Jeśli nie będziesz się uczyć, skończysz tak samo jak ja.

rúguǒ nǐ bù dúshū nǐde xiàchǎng jiù huì hé wǒ yīyàng

金的颜色和黄铜很相似。

Złoto ma kolor bardzo zbliżony do mosiądzu.


和

HSK: 1

五加四的和是九。


南

zobacz też: 西南 • 西 • 西北 • 北 • 东北 • 东 • 东南

HSK: 1

山南是一座小城。

Na południe od gór jest mała miejscowość.


女孩儿

女孩儿 jest przykładem regionalizmu pekińskiego (północno-chińskiego), potocznie określanego jako erhua (儿化), który polega na dodawaniu na końcu słów 儿 (er), lub - rzadziej - zamienianiu drugiego członu złożenia na 儿; znaczeniowo, wyrażenia erhua zazwyczaj nie różnią się niczym od "podstawowych" słów, od których pochodzą; co ciekawe, wielu mieszkańców południa Chin ma problem z poprawnym wymawianiem "r", które jest dość rzadkim dźwiękiem w j.chińskim, stąd regionalny charakter erhua

HSK: 1

女孩儿最后来到她妈妈的屋子。

Dziewczyna w końcu trafiła do domu swojej matki.


公平

HSK: 2

公平分配收入是这方面的关键。

Sprawiedliwy podział dochodów ma w tym obszarze kluczowe znaczenie.

gōngpíng fēnpèi shōurù shì zhè fāngmiàn de guānjiàn

妇女在刑事司法系统中享有公平对待权利。

Kobiety mają prawo do sprawiedliwego traktowania w systemie sądownictwa karnego.

fùnǚ zài xíngshì sīfǎ xìtǒng zhōng xiǎngyǒu gōngpíng duìdài quánlì

这样一种地位将能保证公平地参与政治进程。

Taki status gwarantowałby sprawiedliwy udział w procesie politycznym.

zhèyàng yī zhòng dìwèi jiāng néng bǎozhèng gōngpíng dì cānyù zhèngzhì jìnchéng


公平

公平原则

zasada sprawiedliwości (=zasada fair play)

HSK: 2

人权标准强调平等和公平。

Standardy praw człowieka kładą nacisk na równość i sprawiedliwość.

rénquán biāozhǔn qiángdiào píngděng hé gōngpíng

政治没有公平可言。

W polityce nie ma co mówić o sprawiedliwości.


不好意思

HSK: 2

不好意思，我现在手上有事在做，一会儿打给你好吗？

Przepraszam, jestem teraz zajęty, czy mogę oddzwonić później?

bùhǎoyìsi wǒ xiànzài shǒu shàng yǒushì zài zuò yīhuǐ'er dǎ gěi nǐ hǎo ma


不好意思

HSK: 2

每时我被称赞，觉得脸火烫火烫的，很不好意思。

Za każdym razem, kiedy jestem chwalony, czerwienię się i czuję się bardzo zakłopotany.

měi shí wǒ bèi chēngzàn juéde liǎn huǒtàng huǒtàngde hěn bùhǎoyìsi


不好意思

HSK: 2

我不好意思马上打电话给他。


飯

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 饭


火車

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 火车


火车

chiń. 火 + 车 → ogień + pojazd, wóz (dosł. ognisty pojazd, pojazd napędzany ogniem)

HSK: 1

火车和汽车是不同的车种。

Pociąg i samochód to dwa różne typy pojazdów.


牝

Liczba kresek: 6

Znak kluczowy: 牛


爸

HSK: 1

我爸是李刚！


再

再生

ponownie wprowadzić do obiegu (poddać recyklingowi)

HSK: 1

请稍后再试。


再

HSK: 1

我们总是点两份再交换吃。

Zawsze zamawiamy dwa dania i się (nimi) dzielimy.

wǒmen zǒng shì diǎn liǎng fèn zài jiāohuàn chī

我们认为最好等你来了然后再回复。

Uznaliśmy, że najlepiej będzie poczekać, aż przyjdziesz, i wtedy odpowiedzieć.

wǒmen rènwéi zuì hǎo děng nǐ lái liǎo ránhòu zài huífù

把米饭热一热再吃。

Przed jedzeniem zagrzej ryż. (lub: Zagrzej ryż zanim będziesz jeść.


再

HSK: 1

…wskazująca, że jedna czynność dzieje się podczas trwania drugiej - dopiero wtedy, kiedy będzie; będąc

我上班路上再买咖啡好了。

Po prostu kupię kawę dopiero wtedy, kiedy będę w drodze do pracy. (lub: Będąc w drodze do pracy, po prostu kupię kawę.


十月

chiń. 十 + 月 → dziesięć + miesiąc (dosł. dziesiąty miesiąc w roku)

w zapisie datowym zamiast 十月 używane jest 10月, na przykład: 1956年10月8日 → 8 październikna 1956

zobacz też: miesiące w języku chińskim

październik (szerzej: dziesiąty miesiąc w roku, może odnosić się zarówno do kalendarza gregoriańskiego, jak i księżycowo-słonecznego, potocznie nazywanego kalendarzem chińskim)

从十月，你们要不要跟我学日文？

Czy chcecie od października uczyć się ze mną japońskiego?

cóng shíyuè, nǐmen yào bùyào gēn wǒ xué rìwén


狗

生肖: 鼠•牛•虎•兔•龙•蛇•马•羊•猴•鸡•狗•猪

HSK: 2

我家里养两条狗。

让我们带狗去公园跑跑。


狗

生肖: 鼠•牛•虎•兔•龙•蛇•马•羊•猴•鸡•狗•猪

HSK: 2

Pies: jedenasty znak w chińskim zodiaku →

希望狗年能给你们带来好运。

Mam nadzieję, że Rok Psa przyniesie wam szczęście.

gǒupì xīwàng gǒu nián néng gěi nǐmen dàilái hǎoyùn


手紙

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 手纸


白血病

はっけつびょう → białaczka


火山

这座火山每天喷发熔岩。


汉语拼音方案

chiń. 汉语 + 拼 + 音 + 方案 → język Dynastii Han + składać + dźwięk + sposób, schemat, plan

ㄏㄢˋㄩˇㄆ一ㄣ一ㄣㄈㄤㄢˋ

porównaj z 注音符号

więcej w informacji o transkrypcjach języka chińskiego

pinyin – schemat fonetyzacji języka chińskiego

学中文的欧洲人用汉语拼音方案。

Europejczycy uczący się języka chińskiego używają pinyin.

xué zhōngwén de ōuzhōu rén yòng hànyǔ pīnyīn fāng'àn


中華人民共和國

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 中华人民共和国


臺灣

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 台湾


中华人民共和国

chiń. 中华 + 人民 + 共 + 和国 → chiński + ludność, ludowy + wspólny, ogólny + republika

ㄓㄨㄥㄏㄨㄚˊㄖㄣˊㄇ一ㄣˊㄍㄨㄥˋㄏㄜˊㄍㄨㄛˊ

中国的全称是中华人民共和国。

Pełna nazwa Chin to Chińska Republika Ludowa.

zhōngguó de quánchēng shì zhōngguó rénmín gòng héguó.


中國

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 中国


数字

六是一个数字。


数字

数字媒体的发展势如破竹。

Rozwój mediów cyfrowych jest nieubłagany.


蛇

znaki chińskiego zodiaku (生肖): 鼠•牛•虎•兔•龙•蛇•马•羊•猴•鸡•狗•猪


個

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 个


這

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 这


語言

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 语言


个

HSK: 1

…uniwersalny, stosowany w zastępstwie klasyfikatorów szczególnych

这个动作会自动完成。

Ta (policzalna) akcja zostanie wykonana automatycznie.

你认识这个人吗？


个

HSK: 1


个

HSK: 1

他是个分析师什么的，对吧？(tā shì gè fēnxīshī shénme de, duì ba) → (

on) Jest jakimś analitykiem czy coś, prawda?


語系

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 语系


辦法

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 办法


语言

拉丁文是一种死语言。


的

ponieważ 的 jest identycznie brzmiące jak dwie inne partykuły o zbliżonym zastosowaniu, "literując" ten znak należy powiedzieć 白勺的 (báisháode), w kontraście do 得 (双人得 = shuāngréndé) oraz 地 (土也地 = tǔyěde)

HSK: 1

清洁工的工作很辛苦。

Praca (należąca do) sprzątaczki jest bardzo ciężka.

…tworząca imiesłów lub w funkcji słowa który

喝咖啡的人…

Ludzie pijący kawę… / Ludzie, którzy piją kawę, …

…tworząca przymiotnik z innej części mowy

夏日的太阳烘烤着大地。


的

HSK: 1


名詞

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 名词


名词

chiń. 名 + 词 → imię, nazwa + słowo, wyraz (dosł. słowo, którym coś się nazywa)

哪国语都有名词。


办法

chiń. 办 + 法 → załatwiać + prawo, reguła (dosł. reguła załatwiania czegoś)

HSK: 2

metoda, sposób robienia czegoś, dokonania czegoś

我总有办法说服他。

要有这么好说中文,你应该学办法。

Jeśli chcesz dobrze mówić po chińsku, powinieneś nauczyć się schematów tworzenia zdań.

yào yŏu zhème hăo shūo zhōngwén nĭ yīnggāi xué bànfā


语系

藏语跟中国语都属于一样语系.

Język tybetański i język chiński należą do tej samej rodziny języków.

zàngyǔ gēn zhōngguóyŭ dŏu shŭyú yíyàng yŭxì


註音符號

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 注音符号


兩

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 两


两

HSK: 1

他们只有两人没有通过考试。

tāmen zhĭ yǒu liăng rén méiyǒu tōnggùo kăoshì


两

HSK: 1

那两所房子都是白的。


注音符号

chiń. 注 + 音 + 符号 → dodawać + dźwięk + symbol, oznaczenie

por. 汉语拼音方案

zob. też bopomofo w Wikipedii

system transkrypcji języka chińskiego; często nazywany bopomofo (ㄅㄆㄇㄈ) od czterech pierwszych znaków w tabeli trankrypcyjnej

在台湾学生用注音符号学中文。

Na Tajwanie studenci do nauki chińskiego wykorzystują bopomofo.

zài táiwān xuéshēng yòng zhùyīn fúhào xué zhōngwén


道

odpowiada większej ulicy; mniejsze, boczne uliczki nazywa się 街, zwykłe ulice to 路, natomiast największe arterie miejskie używają określenia 道路, chociaż w j.polskim wszystkie tłumaczy się jako ulica

zobacz też: 公路 • 道 • 路 • 街 • 巷 • 徑

道 może też pojawiać się jako sylaba, w transliteracjach nazw własnych, np. 安道尔 (āndào'ěr) → Andora

HSK: 2

县道新建、改建由地方财政和养路费共同负担。

Budowa i przebudowa dróg powiatowych będzie finansowana wspólnie z lokalnego budżetu i opłat za utrzymanie dróg.

xiàn dào xīnjiàn gǎijiàn yóu dìfāng cáizhèng hé yǎnglù fèi gòngtóng fùdān

当所有东西都朝你运动而来，那说明你走错了道。

Kiedy wszystko przemieszcza się w odwrotnym kierunku, niż ty, wiesz, że idziesz złą drogą.

dāng suǒyǒu dōngxī dū cháo nǐ yùndòng ér lái nà shuōmíng nǐ zǒu cuòle dào

对话而非敌意和仇恨才是实现进步之道。

Drogą do postępu jest dialog, a nie wrogość i nienawiść.

duìhuà ér fēi díyì hé chóuhèn cái shì shíxiàn jìnbù zhī dào

地址：河北省石家庄市淮河道191号

Adres: ul. Huaihe nr 191, miasto Shijiazhuang, prowincja Hebei

dìzhǐ héběi shěng shíjiāzhuāng shì huáihé dào yībǎi jiǔshíyī hào


道

zobacz też: 公路 • 道 • 路 • 街 • 巷 • 徑

HSK: 2

一个人不可能仅仅通过谈论道来认识道。

Człowiek nie zdoła pojąć Tao jedynie rozmawiając o Tao.

yīgè rén bù kěnéng jǐnjǐn tōngguò tánlùn dào lái rènshí dào


道

zobacz też: 公路 • 道 • 路 • 街 • 巷 • 徑

HSK: 2

他穿过公园，走过一道大门。

Przeszedł przez park i wszedł przez (jedną policzalną) bramę główną.

也许我们要建一道篱笆吧。

Może powinniśmy zbudować (jedno konkretne) ogrodzenie.

护照检查仍将是对付恐怖分子的第一道防线。

Kontrola paszportowa pozostanie pierwszą linią obrony przed terrorystami.

hùzhào jiǎnchá réng jiāng shì duìfù kǒngbù fènzi de dì yī dào fángxiàn

我吃完第二道菜后就已经饱了。

Zanim skończyłam jeść drugie (policzalne) danie, już byłam pełna.

wǒ chī wán dì'èr dào cài hòu jiù yǐjīng bǎole


道

zobacz też: 公路 • 道 • 路 • 街 • 巷 • 徑

HSK: 2

powiedzieć (wypowiedzieć konkretne słowa)

十一点他道了晚安，就回到自己的卧室。

O jedenastej powiedział dobranoc i wrócił do swojej sypialni.

shíyī diǎn tā dàole wǎn'ān jiù huí dào zìjǐ de wòshì


東西

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 东西


大小

一家大小

osoby w różnym wieku w jednej rodzinie (=cała rodzina)

HSK: 2

你知道那间房间的大小吗？

Czy (ty) wiesz, jakiej wielkości jest tamten pokój?

他有时说话没个大小。(tā yŏushí shūohua méi ge dàxiăo) → (

On) czasami odzywa się niegrzecznie do osób starszych. (lub: On czasami mówi bez starszeństwa.

我们全家大小共五口。


东西

chiń. 东 + 西 → wschód + zachód (czasem odwoływane do historycznej rzeczywistości – szlaki handlowe Chin przebiegały ze wschodu na zachód, stamtąd też pochodziły rozmaite rzeczy i dobra)

HSK: 1

我没有看到过这种东西!

这小东西真可爱!


東

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 东


东

十字军东征

wschodnia kampania krzyżaków (=krucjata)

zobacz też: 东南 • 南 • 西南 • 西 • 西北 • 北 • 东北

东 pojawia się w wielu nazwach geograficznych miejsc na terenach, gdzie chiński jest lub był językiem urzędowym; nazw tych zwykle nie tłumaczy się na języki obce, stosując jedynie czytanie pinyin jako nazwę własną, chociaż znaczeniowo istotnym jest, że Taidong (台东) to miasto wywodzące nazwę od wschodniego regionu Tajwanu, a Pudong (浦东) to dzielnica Szanghaju położona na wschód od rzeki

HSK: 1

我在体育馆东门等你。

Czekam na ciebie przy wschodniej bramie gimnazjum.


东

HSK: 1

你是这里的店东？(nǐ shì zhèlǐ de diàn dōng) → (


东

HSK: 1

你认识东小姐吗？


性感

你今天很性感.


了

w złożeniach 了 często wymawia się jako liǎo

HSK: 1

我忘了带雨伞。

冬天结束了，春天已经来了。

dōngtiān jiéshùle, chūntiān yǐjīng láile

你吃了以后叫我。

…wskazująca na zmianę stanu - teraz prawdziwe jest coś, co wcześniej nie było

我念中学了。

天黑了。


漢字

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 汉字


北

chiń. 匕 → człowiek, podwójnie (dwoje ludzi zwróconych do siebie plecami: dosł. północ jako kierunek, od którego ludzie odwracają się)

zobacz też: 东北 • 东 • 东南 • 南 • 西南 • 西 • 西北

HSK: 1

河北是我妹妹的房子。

Na północ od rzeki jest dom mojej siostry.


新聞

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 新闻


万

万, analogicznie jak tysiąc w Polsce, jest w Chinach podstawową jednostką tworzenia tzw. "dużych liczb" i wyznacza sposób ich odczytywania; np. zapis 46 000 przeczytamy jako 四万六 (sì wàn liù), czyli cztery dziesiątki tysięcy i sześć (tysięcy - ten rząd wielkości, ponieważ jest "niższy" od głównego 万, nie jest czytany); należy też pamiętać, że 万 zlicza się tak jak inne przedmioty i obiekty, w związku z czym 20 000 odczytuje się jako 两万 (liǎng wàn), nie zaś 二万 (èr wàn)

zob. też chińskie liczebniki w Wikipedii

他的五年平均年收入为15万欧元。

Jego przeciętne roczne wynagrodzenie z pięciu lat to sto pięćdziesiąt tysięcy Euro.

tā de wǔ nián píngjūn nián shōurù wéi 15 wàn ōuyuán

nieokreślony mnóstwo, wiele, dziesiątki tysięcy


万

你万不可错失良机。

Absolutnie nie możesz przegapić tej okazji.


世界

黄河是世界第六长河流。

Huang He to szósta pod względem długości rzeka na świecie.


世界

肖邦是世界著名的音乐家。

xiāobāng shì shìjiè zhùmíng de yīnyuèjiā


前

chiń. 艸 + 月 + 刀 → roślina + księżyc + nóż

HSK: 1

przedni (znajdujący się z przodu, przed czymś)

前和后货舱均安装有烟雾探测器。

Czujniki dymu są zainstalowane zarówno w przedniej, jak i tylnej przestrzeni ładunkowej.

qián hé hòu huòcāng jūn ānzhuāng yǒu yānwù tàncè qì

前调包括粉红西柚和莓果花。

Główne nuty (zapachowe) to różowy grejpfrut i kwiat jagody.

qián diào bāokuò fěnhóng xīyòu hé méiguǒ huā


前

HSK: 1

你睡前抹一点，到了早上皱纹就没了。

Nakładasz trochę przed spaniem, a rano zmarszczki znikają.

nǐ shuì qián mǒ yīdiǎn, dàole zǎoshang zhòuwén jiù mòle

房子前有一棵树。

五年前，你家里报你失踪。

Pięć lat temu twoja rodzina zgłosiła twoje zaginięcie.


喂

HSK: 1


为

przyimek wskazujący przedmiot, osobę, sprawę itd., którym ktoś służy


社会学

ㄕㄜˋ ㄏㄨㄟˋ ㄒㄩㄝˊ


台湾

nazwa Tajwan wywodzi się z siedemnastego wieku, od Tayuan/Tayoan/Tayouan/Tayowan (transliteracje odpowiednio: 大灣/台員/大員/台圓/大圓/台窩灣), w lokalnym dialekcie Sirayan: obcy, obcokrajowiec; określenia tego używała ludność aborygeńska w odniesieniu do faktorii Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej zlokalizowanej w obecnym Anping (Tainan); z czasem Tajwan wyparł z użytku Formozę (福爾摩沙), a więc pierwszą europejską nazwę wyspy

去年，我在台灣去旅遊。

W zeszłym roku podróżowałam po Tajwanie.

如果要到台灣去，需要簽證。

Jeśli chcesz pojechać na Tajwan, potrzebujesz (uzyskać) wizę.

rúguǒ yào dào táiwān qù, xūyào qiānzhèng


爱

HSK: 1


爱

HSK: 1

我爱你。

uwielbiać, bardzo lubić (o czynnościach i przedmiotach)

他爱说话。


飽

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 饱


難

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 难


黄色

zobacz też: inne kolory w języku chińskim

HSK: 2

不要向日葵，我不喜欢黄色。

Żadnych słoneczników, nie lubię żółtego.

这些树在秋天会开出黄色的小花。

zhèxiē shù zài qiūtiān huì kāi chū huángsè de xiǎohuā


黄色

HSK: 2

情况危急时拉那个黄色操纵杆。

W sytuacji awaryjnej pociągnij za żółty drążek.

qíngkuàng wéijí shí lā nàgè huángsè cāozòng gǎn

活珊瑚的颜色多为黄色，棕色，或橄榄色。

Żywe koralowce są przeważnie żółte, brązowe lub oliwkowe.

huó shānhú de yánsè duō wèi huángsè zōngsè huò gǎnlǎnsè

pornograficzny, obsceniczny, wulgarny, sprośny

他总讲了黄色笑话。

上班时，朋友向我转发了一封电子邮件，邀请我参加一个派对，邮件中有一张黄色图片。

W pracy znajomy przesłał mi e-mail z zaproszeniem na imprezę, w który było pornograficzne zdjęcie.

shàngbān shí péngyǒu xiàng wǒ zhuǎnfāle yī fēng diànzǐ yóujiàn yāoqǐng wǒ cānjiā yīgè pàiduì yóujiàn zhōng yǒuyī zhāng huángsè túpiàn


高

高气压

wysokie ciśnienie atmosferycznie (=wyż baryczny)

HSK: 1

这座山特别高。

卫生措施不普及导致发病率高。

Niewystarczające środki sanitarne prowadzą do wysokich wskaźników zachorowalności.

wèishēng cuòshī bù pǔjí dǎozhì fābìng lǜ gāo


高

HSK: 1

你有他高吗？

Czy ty jesteś takiego samego wzrostu co on?

求三角形的高。


高

HSK: 1

高锰酸钾


高

HSK: 1

高行健2000年获诺贝尔文学奖。

Gao Xingjian zdobył literacką Nagrodę Nobla w 2000 roku.

gāoxíngjiàn èr líng líng líng nián huò nuòbèi'ěr wénxué jiǎng

高锟2009年获诺贝尔物理学奖。

Charles K. Kao zdobył Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki w 2009 roku.

gāokūn èr líng líng jiǔ nián huò nuòbèi'ěr wùlǐxué jiǎng


公園

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 公园


教師

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 教师


電話

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 电话


起

HSK: 1

请你从头说起。

星期天他照常起得很早。


起

HSK: 1

它们从森林地面长起，高达100英尺。

tāmen cóng sēnlín dìmiàn zhǎng qǐ gāodá bǎi yīngchǐ

rosną ku górze) z dna lasu na wysokość stu stóp.

美国人今天所需要的经济，要能让人们再次站起。

Amerykanie potrzebują dziś gospodarki, która postawi ludzi na nogi

měiguórén jīntiān suǒ xūyào de jīngjì yào néng ràng rénmen zàicì zhàn qǐ

…wskazująca na możliwość dokonania czegoś → być w stanie

我买不起这双鞋，只有一百块钱。

Nie stać mnie na te buty, mam tylko sto złotych.

wǒ mǎi bù qǐ zhè shuāng xié zhǐyǒu yī bǎi kuài qián

您的产品经得起时间的考？

nín de chǎnpǐn jīng dé qǐ shíjiān de kǎo

…wskazująca na rozpoczęcie się jakiejś czynności lub stanu → coś się dzieje nieprzerwanie (bez wskazanego końca, do teraz)

从现在起大家看病免费，怎样？

Co powiesz na to, żeby od teraz (nieprzerwanie) opieka medyczna była nieodpłatna dla wszystkich?

cóng xiànzài qǐ dàjiā kànbìng miǎnfèi zěnyàng

从那一刻起，我们不再是朋友。

Od tamtej chwili (do teraz) nie byliśmy już przyjaciółmi.

cóng nà yīkè qǐ wǒmen bù zài shì péngyou


健康

HSK: 2

我们要为新娘的健康干杯。

wǒmen yào wèi xīnniáng de jiànkāng gānbēi

长时间使用手机可能对健康有害。

Długotrwałe korzystanie z telefonów komórkowych może być szkodliwe dla zdrowia.

cháng shíjiān shǐyòng shǒujī kěnéng duì jiànkāng yǒuhài


健康

HSK: 2

打网球让我感觉健康而强壮。

Gra w tenisa sprawia, że czuję się zdrowa i silna.

dǎ wǎngqiú ràng wǒ gǎnjué jiànkāng ér qiángzhuàng

动物脂肪消费下降符合健康营养的原则。

Zmniejszenie spożycia tłuszczów zwierzęcych jest zgodne z zasadami zdrowego żywienia.

dòngwù zhīfáng xiāofèi xiàjiàng fúhé jiànkāng yíngyǎng de yuánzé

如何改进提高促进移动产业健康发展？

Jak usprawnić i promować zdrowy rozwój branży mobilnej?

rúhé gǎijìn tígāo cùjìn yídòng chǎnyè jiànkāng fāzhǎn

我们可以针对大部分健康问题为您提供营养咨询服务。

Możemy zapewnić Ci poradę żywieniową w przypadku większości problemów zdrowotnych.

wǒmen kěyǐ zhēnduì dàbùfèn jiànkāng wèntí wèi nín tígōng yíngyǎng zīxún fúwù


農業

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 农业


分

zobacz też: inne terminy w języku chińskim związane z czasem

HSK: 2

dzielić, rozdzielać, rozkładać, podzielić (się)

这笔费用可以分三次均付。

这些电脑已分给我们了。


分

, (3.1-2), (4.1) HSK: 1

现在是5点过5分。

Teraz jest pięć minut po piątej (godzinie).

这角是36度20分。

银行提供月息1分。

Bank oferuje 1 procent (oprocentowania) miesięcznie.

setna część jednostki waluty: cent, grosz itp. → porównaj znaczenie (4.1)

现金结余是37块83分。

Saldo gotówkowe wynosi trzydzieści siedem złotych osiemdziesiąt trzy grosze.

xiànjīn jiéyú shì sānshíqī kuài bāshísān fēn


分

三分之一以上的印度人目前仍没用上电。

Ponad (jedna) trzecia (część) mieszkańców Indii nie ma dostępu do prądu.

sān fēn zhīyī yǐshàng de yìnduó rén mùqián réng méi yòng shàng diàn

punkty (uzyskiwane na egzaminach, w grach itp.)

本题占50分。


分

中国每升4.3分为燃油税。

Chiny mają podatek paliwowy w wysokości 4,3 fena za litr.

zhōngguó měi shēng sìdiǎnsān fēn wéi rányóu shuì


国籍

Tā yǒu Měiguó guójí.


方法

HSK: 2

语言改革常用的方法是简化和净化。

Powszechnymi metodami reformy języka są uproszczenie i oczyszczenie.

yǔyán gǎigé chángyòng de fāngfǎ shì jiǎnhuà hé jìnghuà

无论你选择哪种方法，它们看起来都差不多。

Bez względu na to, którą metodę wybierzesz, wszystkie wyglądają prawie tak samo.

wúlùn nǐ xuǎnzé nǎ zhǒng fāngfǎ tāmen kàn qǐlái dōu chàbuduō

这要求进一步改变办事方法。

Wymaga to dalszych zmian w sposobie załatwiania spraw.

zhè yāoqiú jìnyībù gǎibiàn bànshì fāngfǎ

标签是一个久经考验的识别方法。

Etykietowanie to sprawdzony sposób identyfikacji.

biāoqiān shì yīgè jiǔ jīng kǎoyàn de shìbié fāngfǎ

这个方法存在优势有很多原因。

Takie podejście jest korzystne z wielu powodów.

zhège fāngfǎ cúnzài yōushì yǒu hěnduō yuányīn

欧洲联盟支持制定多边核燃料循环方法。

Unia Europejska wspiera rozwój wielostronnych podejść do jądrowego cyklu paliwowego.

ōuzhōu liánméng zhīchí zhìdìng duōbiān héránliào xúnhuán fāngfǎ


急

chiń. 刍 + 心 → kosić (uproszczone) + serce

HSK: 2

水流很急。

没那么急，我有很多事做的。

To nie jest takie pilne, mam dużo (innych) rzeczy do zrobienia.

如果你了解女人，你不会这么急着要替他辩护的。

Gdybyś rozumiał kobiety, nie byłbyś tak chętny do jego obrony.

rúguǒ nǐ liǎojiě nǚrén nǐ bù huì zhème jízhuó yào tì tā biànhù de

你太急了，也太贪婪了。


急

HSK: 2

szybko, pośpiesznie (także: w pośpiechu, z pośpiechem)

他妻子跑来，急着找他。

Przybiegła jego żona, chcąc go szybko odnaleźć.

只是你走的有点急，所以我有些担心。

Po prostu wyszedłeś w pośpiechu, więc trochę się martwię.

zhǐshì nǐ zǒu de yǒudiǎn jí suǒyǐ wǒ yǒuxiē dānxīn

有人急着跟你通话！


急

HSK: 2

那你知道我们真的很急。

不要急，先生，我们也可以在最近的地方为您找一家酒店。

Proszę się nie martwić, proszę Pana, znajdziemy Panu również hotel w najbliższej miejscowości.

bùyào jí xiānshēng wǒmen yě kěyǐ zài zuìjìn dì dìfāng wéi nín zhǎo yījiā jiǔdiàn


麥可

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 麦可


出口

HSK: 2

请立刻从最近的出口离开建筑物。

Prosimy o natychmiastowe opuszczenie budynku najbliższym wyjściem.

qǐng lìkè cóng zuìjìn de chūkǒu líkāi jiànzhú wù

我们要关门了，请走出口！

有效的出口管制意味着具备良好训练和有经验的专家。

Skuteczna kontrola eksportu oznacza posiadanie dobrze wyszkolonych i doświadczonych specjalistów.

yǒuxiào de chūkǒu guǎnzhì yìwèizhe jùbèi liánghǎo xùnliàn hé yǒu jīngyàn de zhuānjiā


出口

HSK: 2

视听设备大部分是由发展中国家出口到发达国家的。

Większość sprzętu audiowizualnego jest eksportowana z krajów rozwijających się do krajów rozwiniętych.

shìtīng shèbèi dà bùfèn shì yóu fāzhǎn zhōng guójiā chūkǒu dào fādá guójiā de


出口

HSK: 2

中国成美国零部件企业主要出口市场。

Chiny stały się głównym rynkiem eksportowym dla amerykańskich firm produkujących części.

zhōngguó chéng měiguó líng bùjiàn qǐyè zhǔyào chūkǒu shìchǎng


出口

HSK: 2

他穷途末路，什么都说得出口！

Jest u kresu wytrzymałości, może głośno powiedzieć wszystko!

tā qióngtúmòlù shénme dōu shuō dé chūkǒu


皮膚

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 皮肤


肛門

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 肛门


好

chiń. 女 + 子 → kobieta + dziecko (w starożytnych Chinach uważano, że dobrym jest, jeśli kobieta ma dziecko)

HSK: 1

真是个好主意！(zhēn shì ge hǎo zhǔyì) → (

他们对我很好。(tāmen duì wǒ hěn hǎo) → (


好

HSK: 2

想去散步吗？好！

大家好！


好

大自然无法辨别好与坏。

Natura nie potrafi odróżnić dobra od zła.


毛

HSK: 1

我姐姐说他屁股上长满了毛。

Moja siostra twierdzi, że jemu na tyłku rosną włosy.

wǒ jiějiě shuō tā pìgu shàng zhǎng mǎnle máo

狗毛很软。

棉、麻、丝、毛等、都是天然的优质纺织纤维原料。

Bawełna, len, jedwab, czy wełna to wysokojakościowe naturalne włókna tekstylne.

mián má sī máo děng dōu shì tiānrán de yōuzhì fǎngzhī xiānwéiyuánliào

面包上长毛了。

jedna dziesiąta juana, dziesięć fenów → jedna dziesiąta podstawowej jednostki waluty

单程票费用2元4毛。

Bilet w jedną stronę kosztuje dwa (złote) czterdzieści (groszy).


毛

HSK: 1

《红宝书》就是毛主席语录。(hóngbǎoshū jiùshì máo zhǔxí yǔlù) → "

Czerwona książeczka" to (jest) zbiór cytatów Przewodniczącego Mao.


毛

HSK: 1


東京

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 东京


教

chiń. 爻 + 子 + 攵 → wróżba + dziecko + laska, kij (noszony przez instruktorów w starożytnych Chinach)

HSK: 1

母亲教我怎么使用缝纫机。

Mama nauczyła mnie obsługi maszyny do szycia.


教

HSK: 1

首先，安娜践行佛教，对她来说是一种哲学，而不是有组织的教。

Przede wszystkim, Anna praktykowała buddyzm, który był dla niej filozofią, a nie zorganizowaną religią.

shǒuxiān ānnà jiàn xíng fójiào duì tā láishuō shì yī zhǒng zhéxué ér bùshì yǒu zǔzhīde jiào


多

chiń. 夕 → wieczór (podwojony), chociaż we wcześniejszych zapisach podwajano 肉 → dwa kawałki mięsa to dużo

多 jest też popularne w transliteracjach nazw własnych, zwłaszcza w geografii, gdzie czytane jest jako do, na przykład 厄瓜多尔 = Ekwador (e-gua-duo-er)

HSK: 1

因为是星期六，在公园里有很多人。

Ponieważ jest sobota, w parku jest bardzo dużo ludzi.

yīnwéi shì xīngqíliù zài gōngyuán li yǒu hěnduō rén

握手说很多关于一个男人。


多

HSK: 2

我在这里工作已经十多年了。

wǒ zài zhèlǐ gōngzuò yǐjīng shí duō nián le

2015年才过去几个月，但已有38000多人试图供北非渡过地中海来到欧洲。

Minęło zaledwie kilka miesięcy 2015 roku, a już ponad 38 000 osób próbowało dostać się z Afryki Północnej przez Morze Śródziemne do Europy.

èr líng yī wǔ nián cái guòqù jǐ gè yuè dàn yǐ yǒu sānwàn bāqiān duō rén shìtú gōng běifēi dùguò dìzhōnghǎi lái dào ōuzhōu


多

研究表明，美国人需要多走路。

Badania pokazują, że Amerykanie muszą więcej chodzić.

yánjiū biǎomíng měiguórén xūyào duō zǒulù


国家

HSK: 1

波兰是一个欧洲国家。


国家

HSK: 1

国家税务总局

Państwowa Administracja Podatkowa (Chiński odpowiednik Polskiego Ministerstwa Finansów


決定論

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 决定论


科学

科学不会认可未经证实的假设。

Nauka nie uznaje niesprawdzonych założeń.

kēxué bù huì rènkě wèi jīng zhèngshí de jiǎshè

dziedzina medycyny, -logia (tylko w złożeniach)


科学

甲板上堆满了科学设备。

Pokład wypełniony był sprzętem naukowym.


過去

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 过去


马

生肖: 鼠•牛•虎•兔•龙•蛇•马•羊•猴•鸡•狗•猪

马是一种动物。


马

生肖: 鼠•牛•虎•兔•龙•蛇•马•羊•猴•鸡•狗•猪

马是第七中国生肖。

Koń jest siódmym znakiem w chińskim zodiaku.


質量

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 质量


文学

他很喜欢音乐和文学。


七月

chiń. 七 + 月 → siedem + miesiąc (dosł. siódmy miesiąc w roku)

w zapisie datowym zamiast 七月 używane jest 7月, na przykład: 1984年7月3日 → 3 lipca 1984

zobacz też: miesiące w języku chińskim

lipiec (szerzej: siódmy miesiąc w roku, może odnosić się zarówno do kalendarza gregoriańskiego, jak i księżycowo-słonecznego, potocznie nazywanego kalendarzem chińskim)

在波兰，暑假是七月和八月。

W Polsce wakacje (letnie, szkolne) są w lipcu i sierpniu.


八月

chiń. 八 + 月 → osiem + miesiąc (dosł. ósmy miesiąc w roku)

w zapisie datowym zamiast 八月 używane jest 8月, na przykład: 1992年8月15日 → 15 sierpnia 1992

zobacz też: miesiące w języku chińskim

sierpień (szerzej: ósmy miesiąc w roku, może odnosić się zarówno do kalendarza gregoriańskiego, jak i księżycowo-słonecznego, potocznie nazywanego kalendarzem chińskim)

在波兰，暑假是七月和八月。


九月

chiń. 九 + 月 → dziewięć + miesiąc (dosł. dziewiąty miesiąc w roku)

w zapisie datowym zamiast 九月 używane jest 9月, na przykład: 2007年9月1日 → 1 września 2007

zobacz też: miesiące w języku chińskim

może odnosić się zarówno do kalendarza gregoriańskiego, jak i księżycowo-słonecznego, potocznie nazywanego kalendarzem chińskim

wrzesień (szerzej: dziewiąty miesiąc w roku)

学年九月开始。


十二月

chiń. 十二 + 月 → dwanaście + miesiąc (dosł. dwunasty miesiąc w roku)

w zapisie datowym zamiast 十二月 używane jest 12月, na przykład: 2015年12月24日 → 24 grudnia 2015

zobacz też: miesiące w języku chińskim

grudzień (szerzej: dwunasty miesiąc w roku, może odnosić się zarówno do kalendarza gregoriańskiego, jak i księżycowo-słonecznego, potocznie nazywanego kalendarzem chińskim)

圣诞节是在十二月。


十一月

chiń. 十一 + 月 → jedenaście + miesiąc (dosł. jedenasty miesiąc w roku)

w zapisie datowym zamiast 十一月 używane jest 11月, na przykład: 1978年11月30日 → 30 listopada 1978

zobacz też: miesiące w języku chińskim

listopad (szerzej: jedenasty miesiąc w roku, może odnosić się zarówno do kalendarza gregoriańskiego, jak i księżycowo-słonecznego, potocznie nazywanego kalendarzem chińskim)

他打算十一月到美国去。

On planuje w listopadzie pojechać do USA.


六月

chiń. 六 + 月 → sześć + miesiąc (dosł. szósty miesiąc w roku)

w zapisie datowym zamiast 六月 używane jest 6月, na przykład: 2012年6月27日 → 27 czerwca 2012

zobacz też: miesiące w języku chińskim

czerwiec (szerzej: szósty miesiąc w roku, może odnosić się zarówno do kalendarza gregoriańskiego, jak i księżycowo-słonecznego, potocznie nazywanego kalendarzem chińskim)

今年六月天气很热。


五月

chiń. 五 + 月 → pięć + miesiąc (dosł. piąty miesiąc w roku)

w zapisie datowym zamiast 五月 używane jest 5月, na przykład: 2001年5月1日 → 1 maja 2001

zobacz też: miesiące w języku chińskim

maj (szerzej: piąty miesiąc w roku, może odnosić się zarówno do kalendarza gregoriańskiego, jak i księżycowo-słonecznego, potocznie nazywanego kalendarzem chińskim)

去年从三月到五月，他在印度学了跳舞。

Od marca do maja zeszłego roku uczył się w Indiach tańca.

qùnián cóng sān yuè dào wǔ yuè, tā zài yìndù xuéle tiàowǔ


英國

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 英国


國家

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 国家


國際

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 国际


咳嗽

kʰɤ³⁵ soʊ̯⁵¹


咳嗽

kʰɤ³⁵ soʊ̯⁵¹


物理學

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 物理学


時間

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 时间


韓國

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 韩国


發音

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 发音


朝鮮民主主義人民共和國

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 朝鲜民主主义人民共和国


朝鮮

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 朝鲜


泰國

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 泰国


台灣

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 台湾


中華民國

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 中华民国


地圖

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 地图


共和國

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 共和国


宏

liczba kresek – 7


歐洲

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 欧洲


學校

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 学校


萬

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 万


眼鏡

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 眼镜


雨傘

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 雨伞


獅子

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 狮子


圖書館

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 图书馆


道路

道路 pojawia się też czasem w nazewnictwie dróg/ulic i odnosi się do arterii miejskiej; mniejsze, boczne uliczki nazywa się 街, zwykłe ulice to 路 lub 道, chociaż w j.polskim wszystkie te pojęcia tłumaczy się jako ulica

HSK: 2

洪水令大量房屋受损，还淹没了许多道路。

Powódź uszkodziła rozliczne domy i zalała wiele dróg.

hóngshuǐ lìng dàliàng fángwū shòu sǔn hái yānmòle xǔduō dàolù

在北方伊斯兰国控制了道路，检查站，火车站。

Na północy ISIS kontroluje drogi, punkty kontrolne i stacje kolejowe.

zài běifāng yīsīlán guó kòngzhìle dàolù jiǎncházhàn huǒchēzhàn

多边裁军进程的道路上依然困难重重。

Na drodze do procesu wielostronnego rozbrojenia nadal występuje wiele trudności.

duōbiān cáijūn jìnchéng de dàolù shàng yīrán kùnnán chóngchóng

通向光荣的道路常常是坎坷不平的。

tōng xiàng guāngróng de dàolù chángcháng shì kǎnkě bùpíng de


幹

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 干


包

HSK: 1

他把书包成一包，邮给他的朋友。

Spakował książki w paczkę i wysłał do swojego przyjaciela.

tā bǎ shūbāo chéngyī bāo yóu gěi tā de péngyǒu

没有牌子能拿到包吗？

bułka z nadzieniem, gotowana na parze → w złożeniach każdy rodzaj wypieku typu bułka


包

HSK: 1

请当作一个礼物把它包起来。

帮忙"包不包你的员工折扣。

Czy "Pomoc" uwzględnia (zawiera) wasz rabat dla pracowników?

bāngmáng bāo bù bāo nǐde yuángōng zhékòu


包

HSK: 1

dla opakowań, paczek, toreb czegoś sypkiego

请买三包薯片。


書

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 书


買

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 买


問

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 问


刀

HSK: 4

他用一把刀威胁她。


週

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 周


肉

zob. etym. znaku chińskiego 肉 por. 冂人人。内

HSK: 1

把肉切成几块。

这桃子肉味甜汁多。

Miąższ tej brzoskwini był słodki i soczysty.


長

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 长


電

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 电


聞

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 闻


話

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 话


住

HSK: 1

我最好的朋友住在香港。

Mój najlepszy przyjaciel mieszka w Hongkongu.

wǒ zuì hǎo de péngyǒu zhù zài xiānggǎng.

企鹅住在南半球。

在冬季假期，我们在北京最贵的酒店住了。

Podczas ferii zimowych nocowaliśmy w najdroższym hotelu w Pekinie.

zài dōngjì jiàqī, wǒmen zài běijīng zuì guì de jiǔdiàn zhùle


走

HSK: 1

你想走那边，只因为是下坡路而已。

Chcesz tam iść tylko dlatego, że jest z górki.

nǐ xiǎng zǒu nà biān zhǐ yīnwéi shì xiàpōlù éryǐ

你在前边走，不要转过身子来！

nǐ zài qiánbian zǒu bùyào zhuǎnguò shēnzi lái

我们走吧！

我不想让你一个人走夜路，打车吧。

Nie chcę, żebyś chodził sam po nocy, zawołaj taksówkę.

wǒ bù xiǎng ràng nǐ yīgèrén zǒu yè lù dǎchē ba

我的手表不走了。

他走象，吃掉了卒。


行

chiń. 彳 + 亍 → krok lewą nogą + krok prawą nogą

HSK: 1

你真的觉得这样能行吗？

Naprawdę myślisz, że ta metoda może zadziałać?

好吧。明天也行。


行

HSK: 1

你今晚睡在这里，行吗？

行，就这么定了。


行

HSK: 1

每个消息都显示一个单独的行。

Każda wiadomość jest wyświetlana w osobnym wierszu.

měi ge xiāoxī dōu xiǎnshì yīgè dāndú de xíng


行

HSK: 1

do zliczania wersów lub rzędów → linijka, wiersz/kolumna (tekstu lub danych)

上面行汉字是简体字，下面行是繁体字。

Górny wiersz znaków to zapis uproszczony, a dolny (wiersz) to pismo tradycyjne.

shàngmiàn háng hànzì shì jiǎntǐzì xiàmiàn háng shì fántǐ zì


半

chiń. 牛 + 丷 → byk + dzielić (w formie klucza Kangxi)

HSK: 1

我们必须给出半小时来吃午饭。

Musimy poświęcić pół godziny na wyjście na lunch.

wǒmen bìxū gěi chū bàn xiǎoshí lái chī wǔfàn


半

HSK: 1

w funkcji przymiotnika lub przysłówka: pół, połowa, wpół, połowicznie

房门半开着。


短

HSK: 2

短发让我看起来象个男孩子。

Krótkie włosy sprawiają, że wyglądam jak chłopiec.

duǎn fǎ ràng wǒ kàn qǐlái xiàng ge nánháizi

新鲜水果保质期短，非常季节性。

Świeże owoce mają krótki termin przydatności do spożycia i są bardzo sezonowe.

xīnxiān shuǐguǒ bǎozhìqī duǎn fēicháng jìjiéxìng


里

裡 (Traditional Chinese)
裏 (Traditional Chinese)

里 spotyka się też w transliteracjach nazw własnych, np. 斯里兰卡 (sīlǐlánkǎ) → Sri Lanka lub 马里布 (mǎlǐbù) → Malibu

HSK: 1

他们在森林里迷路了。


里

万里长城

mur długi na dziesięć tysięcy li (=Wielki Mur)

HSK: 1

li (chińska jednostka długości, równa 500 metrom)


考

chiń. 耂 + 匕 → stary, zgarbiony człowiek + laska (dosł. mędrzec o lasce pochyla się, żeby czemuś się przyjrzeć z bliska)

HSK: 1

听好，下次我会无预警考你！

Słuchaj uważnie, następnym razem przetestuję cię bez ostrzeżenia!

tīng hǎo, xià cì wǒ huì wú yùjǐng kǎo nǐ

我明天考数学。

zdać na ( dostać się gdzieś w wyniku egzaminu)

我以考大学为目标每天学习2-3个小时。

Uczę się po 2-3 godziny dziennie, aby dostać się na studia.

wǒ yǐ kǎo dàxué wèi mùbiāo měitiān xuéxí liǎng sān ge xiǎoshí


考

HSK: 1

不好意思，请问这是在考什么？

bùhǎoyìsi, qǐngwèn zhè shì zài kǎo shénme

您的产品经得起时间的考？

Czy Twój produkt wytrzymuje próbę czasu?

nín de chǎnpǐn jīng dé qǐ shíjiān de kǎo


丝

w złożeniach: włókno, nić, pasmo, kosmyk, drut - coś cienkiego i długiego, jak włókno jedwabiu


丝

她给了我一条丝巾作为新年礼物。(tā gěile wǒ yītiáo sī jīn zuòwéi xīnnián lǐwù) → (

ona) Dała mi jedwabny szal w prezencie na Nowy Rok.


丝

odrobina, źdźbło, bardzo niewielka ilość czegoś

一丝风都没有。


事

HSK: 1

他们认为那是世上最重要的事。

Uważają, że to najważniejsza rzecz na świecie.

tāmen rènwéi nà shì shìshàng zuì zhòngyào de shì

这里没你的事。

关于此事没有进一步讨论。

Nie było dalszej dyskusji w tej sprawie.

委员会应密切注意此事。

Komitet powinien zwrócić szczególną uwagę na tę kwestię.

想一些别的事做，我会让他们忙着。

Pomyśl o czymś innym do zrobienia, a ja ich zajmę.

xiǎng yīxiē biéde shì zuò wǒ huì ràng tāmen mángzhe


举

舉 (Traditional Chinese)
擧 (Traditional Chinese)

HSK: 2

我准备走到外面去，双手举过头顶。

Przygotowałem się do wyjścia na zewnątrz, unosząc obie ręce nad głowę.

wǒ zhǔnbèi zǒu dào wàimiàn qù shuāngshǒu jǔguò tóudǐng

她一定像这样举过了头，打碎了镜子，也打到了他。

Musiała w ten sposób podnieść to nad głowę, rozbijając lustro i uderzając go.

tā yīdìng xiàng zhèyàng jǔguòle tóu dǎ suìle jìngzi yě dǎ dàole tā

叫你们的人举白旗打开门。

Każcie waszym ludziom wywiesić białą flagę i otworzyć bramy.

我将只举一个最近的例子。

此外，员工举频繁中断为理由，不完成的项目。

Ponadto pracownicy jako powód nieukończenia projektów podawali częste przerwy.

cǐwài yuángōng jǔ pínfán zhōngduàn wèi lǐyóu bù wánchéng de xiàngmù

让我举，在马来西亚发生的一个实际案例。

Pozwólcie, że przytoczę autentyczny przypadek, który miał miejsce w Malezji.

ràng wǒ jǔ zài mǎláixīyà fāshēng de yīgè shíjì ànlì

o broni palnej: podnosić/wyciągać (i celować)

到了检查站，士兵举枪，走向我们。

Kiedy dotarliśmy do punktu kontrolnego, żołnierze wyciągnęli broń i podeszli do nas.

dàole jiǎnchá zhàn shìbīng jǔ qiāng zǒuxiàng wǒmen

我放低了枪，你却举起来了。

Opuściłam broń, ale ty (swoją) podniosłeś.


举

używa się w znaczeniach hiperbolicznych, w odniesieniu do zbiorowości ludzi, sugerując, że dane zjawisko dotyczy wszystkich do niej przynależących

HSK: 2

我爸死后第二日，传闻举镇皆知。

Dzień po śmierci taty plotki rozeszły się po całym mieście.

wǒ bà sǐ hòu dìèr rì chuánwén jǔ zhèn jiē zhī


从

HSK: 1

od, z (określa punkt początku ruchu lub początek omawianego wydarzenia)

你从纺织品店后门出去右转。

Wychodzisz tylnymi drzwiami ze sklepu tekstylnego i skręcasz w prawo.

nǐ cóng fǎngzhīpǐn diàn hòumén chūqù yòu zhuǎn

请你从头说起。

去年从三月到五月，他在印度学了跳舞。

Od marca do maja zeszłego roku uczył się w Indiach tańca.

qùnián cóng sān yuè dào wǔ yuè, tā zài yìndù xuéle tiàowǔ


从

HSK: 1

w złożeniach: podlegać czemuś, stosować się do czegoś


來

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 来


们

użycie 门 poza zaimkami osobowymi coraz częściej uważa się za regionalizm i artefakt językowy

HSK: 1

…tworzący liczbę mnogą zaimków osobowych oraz rzeczowników odnoszących się do ludzi lub personifikujących - my, wy, oni, one, ludzie itp.

休息结束，孩子们匆忙回到教室。

Po przerwie dzieci (liczba mnoga) pospieszyły z powrotem do klasy.

xiūxí jiéshù háizimen cōngmáng huídào jiàoshì

, mandaryński, jin: …tworzący liczbę mnogą dowolnego rzeczownika, podkreślający znaczną liczebność

小鸟们在树枝间唱歌。

Ptaki (w dużej liczbie) śpiewały wśród gałęzi.


交

HSK: 2

他们让我再交一份方案。

Poprosili mnie abym ponownie złożył propozycję.

我一个月前交了份实习申请表。

wǒ yīgè yuè qián jiāole fèn shíxí shēnqǐng biǎo

他们还需在专家组第二次会议前交最后报告。

Mają także czas do drugiego spotkania grupy ekspertów, żeby przedstawić sprawozdanie końcowe.

tāmen hái xū zài zhuānjiā zǔ dì'èr cì huìyì qián jiāo zuìhòu bàogào

我要你交一篇像样的历史报告。

Chcę, żebyś zaprezentowała przyzwoity raport historyczny.

wǒ yào nǐ jiāo yī piān xiàngyàng de lìshǐ bàogào

有嫌疑的证件将交到罪证化验室。

Podejrzane dokumenty zostaną przekazane do laboratorium kryminalistycznego.

yǒu xiányí de zhèngjiàn jiāng jiāo dào zuìzhèng huàyànshì

请在六月三十日前交论文。

qǐng zài liù yuè sānshí rìqián jiāo lùnwén

w złożeniach: krzyżować się, łączyć się, wymieniać się


交

HSK: 2

小镇位于两省之交。

Miasteczko położone jest na styku dwóch województw.

这些树种植于世纪之交。

w złożeniach: relacja, związek, stosunek


件

HSK: 2

第二件被推进至其关闭位置。

Drugi element jest przesuwany do pozycji zamkniętej.

dì'èr jiàn bèi tuījìn zhì qí guānbì wèizhì

摩擦件可以降低刹车或者换挡期间的颤动。

Elementy cierne redukują drgania podczas hamowania lub zmiany biegów.

mócā jiàn kěyǐ jiàngdī shāchē huòzhě huàn dǎng qíjiān de chàndòng


件

HSK: 2

前天我在我父亲的一件旧夹克衫里找到一些东西。

Ostatnio znalazłam coś w jednej ze (policzalnych) starych kurtek mojego ojca.

qiántiān wǒ zài wǒ fùqīnde yī jiàn jiù jiákè shān lǐ zhǎodào yīxiē dōngxī

你身上穿的那件泳衣好漂亮。(nǐ shēnshang chuān de nà jiàn yǒngyī hǎo piàoliang) → (

ten konkretny) Kostium kąpielowy, który masz na sobie, jest taki ładny.

这件事，我可是有一说一，不吹不黑。

W tej (konkretnej) sprawie mówię wprost jak jest, nie przesadzam ani nie oczeniam.

zhè jiàn shì wǒ kěshì yǒuyī shuōyī bù chuī bù hēi

以你跟安娜的关系，根本就不应该办这件案子。

Biorąc pod uwagę twój związek z Anną, nie powinieneś był w ogóle zajmować się tą (pojedynczą, policzalną) sprawą.

yǐ nǐ gēn ānnà de guānxì gēnběn jiù bù yìng gāi bàn zhè jiàn ànzi


們

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 们


但

HSK: 2

物价年年上涨，但幅度不大。

Ceny rosły z roku na rok, ale w niewielkim stopniu.

wùjià nián nián shàngzhǎng, dàn fúdù búdà

听起来有些古怪，但有何不可呢？

Brzmi odrobinę dziwnie, ale dlaczego nie?

tīng qǐlái yǒuxiē gǔguài dàn yǒu hé bùkě ne

但我得说，有些日子非常难。

Muszę tylko powiedzieć, że niektóre dni są wyjątkowo trudne.

市中心坐落在靠近河口的两岸，但近年来向西边扩展。

Centrum miasta znajduje się w pobliżu ujścia rzeki, po obu (jej) brzegach, i tylko w ostatnich latach rozrosło się na zachód.

shì zhōngxīn zuòluò zài kàojìn hékǒu de liǎng'àn dàn jìnnián lái xiàng xībian kuòzhǎn


但

HSK: 2

但杜宇是中国电影导演。


份

HSK: 2

只要一小份就好，谢谢！

我们总是点两份再交换吃。

Zawsze zamawiamy dwa dania i się (nimi) dzielimy.

wǒmen zǒng shì diǎn liǎng fèn zài jiāohuàn chī

他把财产分给子女，每人一份。

Podzielił majątek między swoje dzieci, każdemu po (jednej) części.

tā bǎ cáichǎn fēn gěi zǐnǚ měi rén yī fèn

河把这座城市一份为二。

Rzeka rozdziela to miasto na dwie części.


份

HSK: 2

我可以再要一份炒鸡蛋吗？

Czy mogę dostać jeszcze jedną (policzalną) jajecznicę?

请提供一份学生的高中文凭副本。

Proszę dostarczyć kopię świadectwa ukończenia szkoły średniej.

qǐng tígōng yī fèn xuéshēng de gāozhōng wénpíng fùběn

他已经留下了三份礼物给我。

Zostawił mi już trzy (policzalne) prezenty.

就是她推荐他这份工作。

To ona poleciła go do tej (konkretnej) pracy.


低

低血糖

niski poziom cukru we krwi (=hipoglikemia)

低能

o niskiej umiejętności (=upośledzony intelektualnie)

nie należy mylić z 矮, które odnosi się do wzrostu, najczęściej ludzi

HSK: 2

但是公众对这些机构的信任度很低。

Ale zaufanie społeczne do tych instytucji jest niskie.

dànshì gōngzhòng duì zhèxiē jīgòu de xìnrèn dù hěn dī

那次音乐会的上座率极低。

Frekwencja na koncercie była wyjątkowo niska.

通货膨胀率低，金融稳定状况与最近数十年相比有所改善。

Inflacja jest niska, a stabilność finansowa poprawiła się w porównaniu z ostatnimi dziesięcioleciami.

tōnghuò péngzhàng lǜ dī jīnróng wěndìng zhuàngkuàng yǔ zuìjìn shù shí nián xiāng bǐ yǒu suǒ gǎishàn


做

HSK: 1

只是做一些检查，绝对不用担心。

Zrób po prostu kilka badań, zupełnie nie ma co się martwić.

zhǐshì zuò yīxiē jiǎnchá juéduì búyòng dānxīn

你在做什么？


停

我们可以观光之前在商店停一下。

Możemy przed zwiedzaniem zatrzymać się na chwilę w sklepie.

wǒmen kěyǐ guānguāng zhīqián zài shāngdiàn tíng yīxià

(o pojazdach) stawać, zatrzymywać, parkować, cumować

你应该停到车道去。

紧急广播停了。


克

加一百克黄油。


克

让我们团结起来，共克难关。

Połączmy siły, by razem przezwyciężyć trudności.

ràng wǒmen tuánjié qǐlái, gòng kè nánguān


別

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 别


假

HSK: 2

律师不能故意让证人去作假证词。

Adwokat nie może świadomie nakłaniać świadka do składania fałszywych zeznań.

lǜshī bùnéng gùyì ràng zhèngrén qù zuò jiǎ zhèngcí

恐怖主义嫌疑犯旅行时往往使用假的身份证件。

Podejrzani o terroryzm często podróżują posługując się fałszywymi dokumentami tożsamości.

kǒngbù zhǔyì xiányífàn lǚxíng shí wǎngwǎng shǐyòng jiǎ de shēnfèn zhèngjiàn

从五金店购买一个假蜂巢。

Kup sztuczny ul w sklepie z narzędziami.


假

HSK: 2

如果参数为偶数返回《假》。

Zwraca (wartość) „fałsz”, jeśli zmienna jest parzysta.

于是她决定请一周假。

Dlatego zdecydowała się wziąć tydzień wolnego.

我有一天假，但是明天还要回去上班。

Mam dzień wolnego, ale jutro muszę wracać do pracy.

wǒ yǒu yītiān jià dànshì míngtiān hái yào huíqù shàngbān


剛

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 刚


倒

HSK: 2

安娜咯咯笑着并精疲力竭地倒在沙地上。

Anna zachichotała i padła wyczerpana na piasek.

ānnà gēgēxiàozhe bìng jīngpílìjié de dǎo zài shā dìshàng

他抱著头倒在地上。

鹰架要倒了，快点出去！

Rusztowanie zaraz się zawali, uciekaj szybko!

借用一句金融界的话来说，欧元太大而不能倒。

Zapożyczając zwrot ze świata finansów, euro jest zbyt duże, by upaść.

jièyòng yījù jīnróng jiè dehuà lái shuō, ōuyuán tài dà ér bùnéng dǎo

即意味着最坏之事已降临，我已倒在战场。

To znaczy, że najgorsze już nadeszło, a ja poległem na polu bitwy.

jí yìwèizhe zuì huài zhī shì yǐ jiànglín wǒ yǐ dǎo zài zhànchǎng

根据你要去的地方的不同，你要倒几次公车。

W zależności od tego, dokąd jedziesz, będziesz musiał kilka razy zmienić autobus.

gēnjù nǐ yào qù dì dìfāng de bùtóng nǐ yào dǎo jǐ cì gōngchē

理查德，给她倒点葡萄酒！

我把东西都倒在排水沟里。


倒

HSK: 2

…umieszczana po czasowniku, wskazuje na ruch do ziemi, powodujący upadanie czy powalanie, lub prowadzący do przyjęcia pozycji leżącej

他把箱子放倒了。

强风还吹倒了许多树木。


倒

HSK: 2

不过，运费下降的效应并不那么单纯，是一个倒《U》字型。

Jednak efekt redukcji stawek frachtowych nie jest taki prosty, ma kształt odwróconej litery U.

búguò yùnfèi xiàjiàng de xiàoyìng bìng bù nàme dānchún shì yīgè dào u zìxíng

倒车灯不点亮且倒车警告蜂鸣器不响。

Światła cofania nie włączają się i nie słychać sygnału ostrzegawczego cofania.

dào chēdēng bu diǎn liàng qiě dào chē jǐnggào fēngmíngqì bù xiǎng


关

HSK: 1

我忘记关窗子。

请你把电灯关。

战俘被关进集中营。

Więźniów wojennych uwięziono w obozie koncentracyjnym.

这不关我的事。


别

HSK: 1

nie (używana w trybie rozkazującym, z czasownikiem: nie rób czegoś)

别忘了！明早十点。

Nie zapomnij! (widzimy się) Jutro dziesiąta rano.

别停止微笑。


動

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 动


冷

HSK: 1

暖气不热了，房间很冷。

Grzejnik nie grzeje, w pokoju jest zimno.


冷

HSK: 1

跟去年比，今年比较冷。

W porównaniu z ubiegłym rokiem, ten (rok) jest bardziej zimny.

储存在冷冻机和服务好冷，否则将被软。

Przechowuj w zamrażarce i podawaj dobrze schłodzone, w przeciwnym razie będzie miękkie.

chúcún zài lěngdòngjī hé fúwù hǎo lěng fǒuzé jiāng bèi ruǎn


冷

HSK: 1

嚼点冰块，能让你冷下来。

jué diǎn bīngkuài néng ràng nǐ lěng xiàlái


动

HSK: 1

他感觉身边有什么东西在动。

tā gǎnjué shēnbiān yǒu shé me dōngxī zài dòng

别让她动这里的东西。


區

zobacz ekwiwalent w piśmie uproszczonym: 区


刚

chiń. 冈 + 刂 → sieć (uproszczone z 岡 = grzbiet) + nóż

刚 spotyka się także w roli sylaby w nazwach własnych i zapożyczeniach, gdzie czytane jest jako kong, np. 金刚 → King Kong, 刚果 → Kongo

HSK: 2

我也刚认识她几个月。

我们国刚在十年前赢得自由。

Nasz kraj wywalczył wolność zaledwie dziesięć lat temu.

wǒmen guó gāng zài shí nián qián yíngdé zìyóu

他刚从国外回来。

好吧，我可不想被一个刚认识的网友谋杀。

Cóż, nie chcę zostać zamordowana przez niedawno poznanego gościa z sieci.

hǎoba wǒ kě bùxiǎng bèi yīgè gāng rènshí de wǎngyǒu móushā

刚放下一切， 得到的车，走了。

Po prostu rzuć wszystko, weź samochód i jedź.

不要惊慌，刚开始扫描。

Nie panikuj, tylko rozpocznij skanowanie.


刚

HSK: 2

从结构上来说，可以将圆顶的刚或塑料薄膜。

Strukturalnie kopuła może być wykonana ze sztywnej lub plastikowej folii.

cóng jiégòu shànglái shuō kěyǐ jiāng yuán dǐng de gāng huò sùliào bómó


兔

zob. 生肖 → 鼠•牛•虎•兔•龙•蛇•马•羊•猴•鸡•狗•猪

królik, zając → zwierzę z rodziny zającowatych

大地才回春，而且到处都有跳跃兔。

Wróciła wiosna i wszędzie są kicające zające.

dàdì cái huí chūn érqiě dàochù dōu yǒu tiàoyuè tù


兔

zob. 生肖 → 鼠•牛•虎•兔•龙•蛇•马•羊•猴•鸡•狗•猪

Królik: czwarty znak w chińskim zodiaku →

庆祝农历新年的地方，2023年将是兔年。

Tam, gdzie obchodzony jest Chiński Nowy Rok, rok 2023 będzie Rokiem Królika.

qìngzhù nónglì xīnnián dì dìfāng èr líng èr sān nián jiāng shì tù nián


到

HSK: 1

当我们到那里请告诉我。


到

HSK: 1

do (określa punkt zakończenia ruchu lub koniec omawianego wydarzenia)

上周，我们到动物园去了。

去年从三月到五月，他在印度学了跳舞。

Od marca do maja zeszłego roku uczył się w Indiach tańca.

qùnián cóng sān yuè dào wǔ yuè tā zài yìndù xuéle tiàowǔ


到

HSK: 1

那年他遇到了他的妻子。


到

HSK: 1

到那个车站要花20分钟。

Dotarcie do tej stacji zajmie dwadzieścia minut.


加

加 funkcjonuje także jako sylaba w transliteracjach nazw własnych, odpowiadając polskiemu ga lub ka, np.

• 加拿大 = jiānádà = Kanada

• 新加坡 = xīnjiāpō = Singapur

• 加仑 = jiālún = galon

HSK: 2

加两头蒜。

老板要给我们加工资。


加

• 加拿大 = jiānádà = Kanada

• 新加坡 = xīnjiāpō = Singapur

• 加仑 = jiālún = galon

HSK: 2

plus, dodać (spójnik łączący składniki przy dodawaniu)

二加二等于四。


只

… dla zwierząt domowych, statków oraz pojemników

一只猫

一只鞋


只

我只去过一次。