gusht

zobacz też: janar • shkurt • mars • prill • maj • qershor • korrik • gusht • shtator • tetor • nëntor • dhjetor


vend

Shqipëria është vendi ballkanik


shkurt

Shkurti është muaji i dytë i vitit dhe ka 29 ditë në vitet e brishta.

Luty jest drugim miesiącem roku i ma 29 dni w roku przestępnym.


shkurt

Republikë së Shqipërisë ose shkurt Shqipëria.


tre

Në orën tre të pasditës.


buf

zobacz też: Indeks:Albański - Ptaki


janar

zobacz też: janar • shkurt • mars • prill • maj • qershor • korrik • gusht • shtator • tetor • nëntor • dhjetor • Indeks:Albański - Kalendarz i czas


ul

łagodzić / złagodzić, redukować / zredukować


antimon

zobacz też: Indeks:Albański - Pierwiastki chemiczne


institut

Ai studion në institut.


konsum

Konsumi i artikujve shtëpijake u zvogëlua gjatë pandemisë

Konsumpcja artykułów domowych zmniejszyła się w trakcie pandemii.


tren

Treni shkon deri në Moskë.


jam

Ku është ai?


nuk

Unë nuk shikoj asgjë.


plug

slawizm, por. prasł. *plugъ czy chorw. plug


kat

Banoj në katin e tretë.


pak

Kam pak kohë.


pak

Jam pak e lodhur.


pi

Dua ta pi një çaj me sheqer

Kurrë nuk e kam pirë duhan


Ukraina

zobacz też: Indeks: Albański - Kraje Europy


Austria

dopuszczalne dwie formy (męska i żeńska): Austri i Austria


e

emri e mbiemri.


e

Figura e ditës.

piąta litera angielskiego alfabetu, nazywana e


para

Sot fitova ca para.


para

Para Luftës së Dytë Botërore Shqipëria ishte një mbretëri.

Przed drugą wojną światową Albania była królestwem.


a

a sot a kurrë

shpejt a vonë


a

A më dëgjon?


Estonia

istnieją dwie formy (męska i żeńska): Estoni oraz Estonia


det

detachment → oddział specjalny, wydzielenie oddziału


ku

Ku është ai?


ti

Ti nuk ishe këtu.


Islanda

zobacz też: Indeks:Albański - Kraje Europy


Angola

zobacz też: Indeks:Albański - Kraje Afryki


Afganistan

zobacz też: Indeks:Albański - Kraje Azji


parlamentar

Shqipëria është republikë parlamentare.


serbe

zobacz też: Indeks:Albański - Kraje i narodowości


var

wieszać, zawieszać, rozwieszać, powiesić


të

Në orën tetë të mëngjesit.

forma wprowadzająca zaimek dzierżawczy (nie każdy)

Kjo është gruaja të tij.

Nesër do të shkoj.


rusisht

Fjalor rusisht-shqip


fjalor

Fjalor rusisht-shqip


neni

Neni 1 – Shqipëria është republikë parlamentare

Punkt 1 – Albania jest republiką parlamentarną.


me

(1.1) praalbański *me(t)
(2.1) praindoeur. *manu


unë

Unë nuk kuptoj.


ujë

Akulli është ujë në gjendje të ngrirë në temperaturën zero gradë.

Lód to woda w stanie zamarzniętym w temperaturze zera stopni.


shikoj

Unë nuk shikoj asgjë.


nesër

Nesër shkoj


shkoj

Nesër shkoj

Shkoj në Krime.


ai

Ku është ai?


ajo

Ku është ajo?


përkthej

Përkthej nga shqipja në rusisht.


përkthyes

Përkthyes nga shqipja në gjuhën ruse.

Tłumacz z albańskiego na język rosyjski.


Shqipëri

(1.1) dosł. kraina orła; orzeł był prawdopodobnie symbolem plemiennym

forma Shqipëri jest formą podstawową, słownikową, w tekstach pojawia się także forma z rodzajnikiem określonym → Shqipëria

Shqipëria është republikë parlamentare.


republikë

Bashkimi i Republikave Socialiste Sovjetike

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich


këtu

Jam këtu.


në

Ai studion në institut

Në socializëm

Shkoj në Krime

Në orën dy të ditës

Deri në Moskë


shqiptar

Feja e shqiptarit është shqiptaria.


popullor

republikë popullore

këngë popullore


studioj

Studioj për mjekësi.


duhet

Unë duhet ta bëj këtë.


Moskë

Deri në Moskë.


orë

Në orën tetë të mëngjesit


Krime

Shkoj në Krime.


asgjë

Unë nuk shikoj asgjë.


kuptoj

Unë nuk ju kuptoj.


nisem

Treni niset në orën tre.


nga

Përkthej nga shqipja në rusisht.

Kjo nuk varet nga unë.


bëj

S'bëj asgjë.

Treni bën pesëdhjetë kilometra në orë

Pociąg przejeżdża 50 kilometrów w ciągu godziny.


gjuhë

Përkthyes nga shqipja në gjuhën ruse.


mëngjes

agim – mëngjes – mesditë – pasditë – mbrëmje – muzg – natë

Në orën tetë të mëngjesit.


pasditë

Në orën tre të pasditës.


mbrëmje

Në orën shtatë të mbrëmjës.


mbi

Mbi nivelin e detit


mesditë

zobacz też: agim • mëngjes • mesditë • pasditë • mbrëmje • muzg • natë


mësoj

Mësoj gjuhën shqipe.


mësoj

Mësoj muzikën.


dhjetë

Në orën dhjetë të mëngjesit.


agim

zobacz też: agim • mëngjes • mesditë • pasditë • mbrëmje • muzg • ngrysje • natë

Në orën katër të agimit.


katër

Në orën katër të natës.


pesë

porządkowy – i pestë

Do kisha me ty jo një jetë, por pesë të tilla.

Chciałam być z tobą nie jedno życie, bo takich mam pięć.


gjashtë

Në orën gjashtë të mëngjesit.


tetë

Në orën tetë të mëngjesit.


socialist

Ai është socialist.


socialist

Bashkimi i Republikave Socialiste Sovjetike

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.


ditë

praalbański *dīti < praindoeur. *dih₂tis


natë

praalbański *nakti ← praindoeur. *nókʷts

Në orën një të natës.


njëmijë

kolejne liczebniki tworzy się poprzez zastąpienie një przez kolejne cyfry, np. dymijë

Komuna e Ferizajit ka rreth 140.000 mijë banorë.

Okręg Ferizaji liczy około 140.000 tysięcy mieszkańców.


ata

Ata nuk ishin këtu.


varem

Kjo nuk varet nga unë.


bashkim

Luftëtar i shquar popullor për çlirim e bashkim kombëtar

Znany bojownik narodowy o wyzwolenie związku narodowego.


ju

Ju duhet të shkoni.


ky

Kjo nuk varet nga unë.


një

staroalbański nja < praalbański *ainja < praindoeur. *óynos

zobacz też: Indeks:Albański - Liczebniki • një • dy • tre • katër • pesë • gjashtë • shtatë • tetë • nëntë • dhjetë

Në orën një të natës.


një

Më poshtë është një libër i vogël dhe letër.

Na parterze jest mała książka oraz list.


milion

Kapaciteti i digës është 113 milion m³.

Pojemność zapory wynosi 113 milionów m³.


Andora

zobacz też: Indeks:Albański - Kraje Europy


Rusia

zobacz też: Indeks: Albański - Kraje Europy


ag

praalbański *(h)aug- < praindoeur. *h₂ewg-

brzask, jutrzenka, poranek, świt, świtanie


dy

Në orën dy të pasditës.


ne

Ne kemi.


sa

Sa kushton një biletë treni?

Sa është orë?

Sa i madh është ky?


vit

Viti është një njësi matëse kohore prej 365 ditësh.

Rok jest jednostką czasu składającą się z 365 dni.


shtet

Polonia është shtet në pjesën qendrore të Evropës.

Polska jest krajem w środkowej części środkowej Europy.


sheqer

osm. شكر (şeker) < pers. شکر (šakar) < sanskr. शर्करा (śárkarā) < praindoeur. *ḱorkeh-


dua

Një patriot e do atdheun

Dua ti lexoj librat shqiptare

Merr sa të duash


dhe

Shkurti është muaji i dytë i vitit dhe ka 29 ditë në vitet e brishta


Dashi

zobacz też: Dashi • Demi • Binjakët • Gaforrja • Luani • Virgjëresha • Peshorja • Akrepi • Shigjetari • Bricjapi • Ujori • Peshqit


Irak

zobacz też: Indeks:Albański - Kraje Azji


Eritrea

zobacz też: Indeks:Albański - Kraje Afryki


iki

uciekać, uciec, zbiec, odchodzić, wychodzić, wyjeżdżać

Ik menjëherë!

Ai i iku policisë

Iku natë dhe vjen dita e re


bela

Jam në bela të madhe.


di

zobacz też: Indeks:Albański - Podstawowe czasowniki


historian

Historian merret me histori.


Evropa

forma alternatywna: Europa


ekonomi

Sot ekonomia është një nga shkencat më të rëndësishme.

Obecnie ekonomia jest jedną z najważniejszych nauk.


fe

Feja e shqiptarit është shqiptaria.


Deti Baltik

Thellësia më e madhe e Detit Baltik arrinë 459 m.


autizmi

Çfarë është autizmi?


mision

Politika është një mision dhe pasion për Kaczyński.

Polityka jest misją i pasją dla Kaczyńskiego.


Jezusi

(1.1) łac. Iesus < gr. Ἰησοῦς (iēsoũs) < hebr. ישו (jeszua), hebr. ישוע (jehoszua) → Jahwe zbawia

Kush është Jezusi?


banane

zobacz też: Indeks:Albański - Owoce


mollë

zobacz też: Indeks:Albański - Owoce


krypë

dialekt toskijski: kripë


acar

praalbański *atsara < praindoeur. *h₂ḱrós


borë

Këtë dimër ka rënë shumë dëborë.


hidhërohem

hið(ə)ˈɾɔhɛm


mbaroj

E kam mbaruar punën.


argjend

fjala është argjend, heshtja është flori

zobacz też: Indeks:Albański - Pierwiastki chemiczne


harroj

Harrova të hap dritaren.

Harrova për takimin.


jap

Ma jep librin tim


emër

praalbański *enmen ← praindoeur. *h₁nómn̥


lejoj

Mjeku nuk më lejoi të pi duhan.


kurrë

Kurrë nuk isha në Shqipëri.


verë

zobacz też: Indeks:Albański - Kalendarz i czas

zobacz też: Indeks:Albański - Napoje


marr

Do të marr një çadër sepse po bie shiu.


gjej

staroalbański gjãnj ← praalbański *gadnja ← prailiryjski *gʰédnje ← praindoeur. *gʰed-


ato

praalbański *a-tā(s) ← praindoeur. *téh₂es


zjarr

zobacz też: Indeks:Albański - Podstawowe rzeczowniki


thaj

praalbański *ϑau- < praindoeur. *seh₂us-


shkencë

nauka (usystematyzowane poszerzanie sumy ludzkiej wiedzy)


vesh

(1) praalbański *wesja
(2) praalbański *wesi


takoj

Takova vajzën time në dyqan


zakonisht

Zakonisht për pushime shkoj në Shqipëri

Zazwyczaj na wakacje wyjeżdżam do Albanii.


afërsisht

w przybliżeniu, około, mniej więcej, prawie


jashtëzakonshëm

nadzwyczajny, niezwykły, wyjątkowy, ponadprogramowy, specjalny


analogji

E kuptoj nëpërmjet analogjisë


ose

Po ose jo?


lodër

staroalbański lodrë ← praalbański *lēdrā


xhami

Myslimanë luten në xhami.


njëmbëdhjetë

ɲəmbəðˈjɛt(ə)


trembëdhjetë

tɾɛmbəˈðjɛt(ə)


gjashtëmbëdhjetë

ɟʑaʃtəmbəˈðjɛt(ə)

zobacz też: Indeks:Albański - Liczebniki


gjashtëdhjetë

ɟʑaʃtəðjɛt(ə)


mysliman

Shumica e shqiptareve janë myslimanë


atdhe

Atdheu im është Polonia


Itali

Italia është vendi evropian.


katran

osm. قطران < arab. قطران


vendos

rozkładać / rozłożyć, rozmieszczać / rozmieścić

opowiadać się / opowiedzieć się, decydować się / zdecydować się


pashpjegueshëm

paʃpjɛˈɡuɛʃəm


tillë

Vajza e tillë ishte këtu dje


gozhdë

slawizm, por. pol. gwóźdź, bułg. гвоздей czy chorw. gvožđe


flas

Unë nuk flas shqip mirë.


gjithë thelbi i çështjes

zobacz też: Indeks:Albański - Związki frazeologiczne


më mirë një vezë sot se një pulë mot

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu, lepsze jajko dziś niż kura w przyszłym roku


vezë

më mirë një vezë sot se një pulë mot

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu


shumë zhurmë për asgjë

burza w szklance wody; wiele hałasu o nic


ndihmoj

Më ndihmo me këtë ushtrim.


peshku në det, tigani në zjarr

dzielić skórę na niedźwiedziu, ryba w morzu, patelnia na ogniu


midis dy zjarresh

między młotem a kowadłem; między dwoma ogniami


kushton

Kjo kushton lirë.

Udhëtimi na kushtoi shumë.


Bashkimi Evropian

zobacz też: Indeks:Albański - Kraje Europy


fytyrë

zobacz też: Indeks:Albański - Części ciała


Jezu Krishti

łac. Iesus Christus < gr. Ἰησοῦς Χριστός


Bibla

(1.1) łac. Biblia < gr. βιβλία → księgi < gr. βυβλίον → księga


Jeronimi

(1.1) łac. Hieronymus < gr. Ἱερώνυμος < gr. ἱερός + ὄνομα → święte imię


jastëk

Nuk mund të fle pa jastëkun.


SHBA

Shtetet e Bashkuara të Amerikës → Stany Zjednoczone Ameryki


aprovoj

akceptować, aprobować, zaakceptować, zaaprobować


theks

praalbański *tsak-tyo ← praindoeur. *sokʷ-o-


humb

praalbański *skumba ← praindoeur. *skeubʰ-


pjesë

część, element, fragment, kawałek, porcja


kuti

gegijski krok, równy krok, jednostka długości 75 cm


Inoçenti

zobacz też: Indeks:Albański - Imiona


Zvicra

zobacz też: Indeks: Albański - Kraje Europy


Greqia

forma nieokreślona to Greqi


fatkeq

niefortunny, nieszczęsny, nieszczęśliwy, pechowy


kotec

Koteci është një shtëpi për pula.


shteg

praalbański *staiga < praindoeur. *stóygʰos < praindoeur. *steygʰ-


mashtroj

E mashtroi atë.


pohoj

Qeveria pohon që numri i rasteve të virusit zvogëlohet

Rząd potwierdza, że liczba przypadków wirusa się zmniejsza.


shtoj

Dua ta shtoj në listë.


për sa i takon

Për sa i takon meje, shumë më pëlqen shqipja

Jeśli chodzi o mnie, to bardzo podoba mi się język albański.


për sa i përket

Për sa i përket meje, shumë më pëlqen shqipja


mohoj

Ai mohon ta ketë parë


mësuese

Mësuesja e historisë ia shpjegon nxënësve materialin.

Nauczycielka historii tłumaczy uczniom materiał.


zvogëloj

Zvogëluam konsumin e energjisë elektrike

Zmniejszyliśmy zużycie energii elektrycznej.


shoh

S'të shoh


nxënës

Në klasë ka katërmbëdhjetë nxënës


shumicë

Shumica e shqiptareve janë myslimanë


shkruaj

Kadare i ka shkruar shumë libra


pëlqej

Mua më shumë pëlqesh


vdekur

njeri i vdekur

qyteti i vdekur


pavarur

Shqipëria është vendi i pavarur


shes

E kam shitur me humbje


ndodhem

Shkodra ndodhet në Shqipëri veriore

Szkodra znajduje się w północnej Albanii.


temperaturë

Sot temperatura është mbi zero.


pastroj

Duhet ta pastroj dhomën


dollap

Në dollap ka një pallto e zezë


shtohem

Popullsia e Shqipërisë po shtohet

Jeni shtuar shumë gjatë verës


kufizoj

Duhet ti kufizoj shpenzimet


rri

Po rri në karrige


pallto

Në dollap ka një pallto e zezë


hedh

E hodha çantën në shtrat

Hodha ujë në gotë.


nxë

Ajo nxë gjuhën shqipe.


ditar

Po mbaj një ditar


çuditem

U çudita shumë


çudit

E çuditën


shpenzim

Duhet ti kufizoj shpenzimet


çuditshëm

Vendi shumë i bukur e i çuditshëm

Ajo është pak e çuditshme


rregull

Jam në rregull


gjendje

Nuk jam në gjendje ta bëj

Gjendja ekonomike është e qëndrueshme


në rregull

Jam në rregull


jetoj

Ai jetonte njëqind vjet

Po jetoj në Poloni


zvogëlohem

Qeveria pohon që numri i rasteve të virusit zvogëlohet.


udhë

praalbański *uj́ā- < praindoeur. *uǵʰ-éh₂


rëndësi

S’ka rëndësi.


botim

Doli nga shtypi botimi i dytë i librit.


gjind

Si i ke gjindtë?


afatgjatë

Dje mori një hua afatgjatë.

Zaciągnął wczoraj długoterminową pożyczkę.


ndikoj

Po ndikoj në vendimin tuaj


edhe

Je edhe më i madh


banoj

Ai banon në fshat


zgjat

Sa zgjasin pushimet?


kaloj

przechodzić, przebiegać przejeżdżać, przelatywać, przepływać


ankoj

Pse ti ankon aq shumë?


ankesë

Një grua e bëri dje një ankesë


krishtlindje

Krishtlindje është një festë fetare

Boże Narodzenie jest świętem religijnym.


menjëherë

natychmiast, bezzwłocznie, zaraz, w tej chwili

Shko në shtëpi menjëherë


çdo

Ponojnë çdo ditë


gati

Jam gati të shkoj në shkollë


gati

Je gati njëqind vjeç


fatkeqësi

nieszczęście, pech, klęska, niepowodzenie


takim

Mos harro për takimin


trashë

Jam tepër i trashë


ezofag

gr. οἰσοφάγος


figurativ

artet figurative


posaçërisht

w szczególności, szczególnie, specjalnie, zwłaszcza


ndjek

Policia ndjek hajdutin.

postępować (zgodnie z czymś), iść w ślady

Mysliman është një person që ndjek fenë islame.

Muzułmanin jest osobą, która postępuje zgodnie z wiarą islamu.


tiroid

gr. θυρεοειδής


mungoj

Mua më mungon ti.


afetar

Jam afetar, nuk besoj në Zotin.


përgjegjës

osoba odpowiedzialna, kierownik, naczelnik


Varshavë

Varshava është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i Polonisë

Warszawa jest stolicą i największym miastem Polski.


Gaboni

zobacz też: Indeks:Albański - Kraje Afryki


mbretëri

Para Luftës së Dytë Botërore Shqipëria ishte një mbretëri.

Przed drugą wojną światową Albania była królestwem.


përmbledhje

A keni sot përmbledhjen?


Tiranë

Tirana është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i Shqipërisë

Tirana jest stolicą i największym miastem Albanii.


faqe

Jemi në faqe numër dyzet.


letrar

Gjuha letrare shqipe bazohet në dialektin tosk.

Albański język literacki bazuje na dialekcie toskijskim.


sipërm

kati i sipërm

veshja e sipërme


festoj

Shqiptarët festojnë Ditën e Pavarsisë në nëntor.

Albańczycy świętują Dzień Niepodległości w listopadzie.


pse

Pse nuk e pastrove dhomën?


gjithmonë

Për ty gjithmonë kam kohë.


gjithnjë

Për ty gjithnjë kam kohë.


busull

Busulla tregon gjithmonë veriun.


mosmarrëveshje

spór, nieporozumienie, niezgoda, kłótnia


zgjidh

Nuk jemi në gjendje ta zgjidhim mosmarrëveshjen.

Nie jesteśmy w stanie rozstrzygnąć sporu.


prish

Para dy javësh ata e kanë prishur ndërtesën shkollore.

Przed dwoma tygodniami wyburzyli budynek szkoły.


lidh

Fëmijët mësojnë ti lidhin këpucët.


shërbim

Jam këtu me shërbim.

Nuk keni paguar për shërbimin


paguaj

Nuk keni paguar për shërbimin.


ushtrim

Jemi në faqe numër tridhjetë, ushtrimi numër pesë.

Jesteśmy na stronie trzydziestej, ćwiczenie piąte.


tokë

Czasem występuje zapis rozpoczynający się z wielkiej litery.


lirim

stan spoczynku, przeniesienie do rezerwy


vlerësim

Do të bëhet vlerësimi i dëmeve.

Przeprowadzone zostanie oszacowanie szkód.


zhyt

zanurzać / zanurzyć, pogrążać / pogrążyć


zhgënjej

rozczarowywać / rozczarować, zawodzić / zawieść


zvarritem

czołgać się, pełznąć, chodzić na czworakach


zhvishem

rozbierać się / rozebrać się, zdejmować ubranie (z siebie)


zbërthej

rozbierać / rozebrać, rozkładać / rozłożyć


zhvilloj

rozwijać, rozwinąć, opracowywać / opracować


Zvicër

to forma nieokreślona rzeczownika; w formie określonej ma postać: Zvicra


zgjeroj

poszerzać / poszerzyć, rozszerzać / rozszerzyć


zemëroj

złościć / rozzłościć, zezłościć, drażnić / rozdrażnić


zemërohem

złościć się / rozzłościć się, zezłościć się, być złym


vëzhgim

obserwowanie, obserwacja, przyglądanie się


vij

przybywać / przybyć, przychodzić / przyjść


vërtetoj

uwierzytelniać / uwierzytelnić, poświadczać / poświadczyć


vërtetë

prawdziwy, autentyczny, faktyczny, rzeczywisty


vërej

zauważać / zauważyć, dostrzegać / dostrzec, spostrzegać / spostrzec


ulem

obniżać się, obniżyć się, schodzić / zejść


tërheq

pociągać, przyciągać, zainteresować, zwrócić uwagę


transmetim

nadawanie, przekazywanie, przekaz, transmisja


transportoj

przewozić / przewieźć, transportować / przetransportować


analizë

gr. ἀνάλυσις


mjekër

praalbański *smekrā < praindoeur. *smeḱreh₂


antropol.

antropologie → antropologia; antr., antrop., antropol.

antropologický → antropologiczny; antr., antrop., antropol.


arteriosklerozë

arterioskleroza, ateroskleroza, miażdżyca, stwardnienie tętnic


Gadishulli Ballkanik

Shqipëria ndodhet në Gadishullin Ballkanik.

Albania znajduje się na Półwyspie Bałkańskim.


acarim

oziębienie, ochłodzenie, pogorszenie, zaostrzenie


abstenoj

powstrzymywać się, wstrzymywać się, nie brać udziału

wstrzymywać się / wstrzymać się od głosu