ventumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ventumi.wav

Ŝi ventumis sin per sia ventumilo

przewiewać w celu odzielenia ziarna od plew


tamburi

Li tamburi per la fingroj sur la tablo.

Ili tamburis alarmon


trouzi

Ne trouzu mian paciencon!


aerumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-aerumi.wav

Ni aerumu la ĉambron.


amindumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-amindumi.wav

Dum la bankedo li amindumis filinon de ambasadoro

Podczas bankietu zalecał się do córki ambasadora.


certigi

Mi certigas vin, ke ŝi venos.

zapewniać coś; sprawiać, aby było pewne, niepodważalne

Li certigis bonan funkciadon de la maŝino.


daŭrigi

konstrukcja daŭrigi + bezokolicznik została przez Zamenhofa określona jako niepoprawna, ale bywa czasem stosowana

Mi daŭrigas mian laboron.

La vento daŭrigis la froston.


butonumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-butonumi.wav


disigi

Li disigis la batalantojn.


devigi

Ŝi devigis lin danci.


aldoni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-aldoni.wav

Por kreo de plurnombro aldonu la finaĵon „-j” al la ununombro.

Aby stworzyć liczbę mnogą dodaj końcówkę „-j” do liczby pojedynczej.


edziĝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-edziĝi.wav

naskiĝu, edziĝu kaj mortu — ĉiam monon alportu

Al kiu li edziĝas?


fariĝi

el malgrandaj akveroj fariĝas grandaj riveroj

malpaco pro limo fariĝas kutimo, malpaco pro kredo fariĝas heredo

(…) kvankam mi estas nur malriĉa ŝuista submajstro, mi povas ja fariĝi majstro…

chociaż jestem tylko biednym szewskim czeladnikiem, mogę wszakże stać się mistrzem…

La homo povas ĉion kompreni: kiel vibras la etero kaj kio fariĝas sur la suno.

Człowiek może wszystko zrozumieć: jak drga eter i co powstaje na Słońcu.

I. S. Turgenjev, tłum. Kazimierz Bein: „Patroj kaj filoj”, rozdział 23a


forpermesi

Post aŭdienco la princo forpermesis lian vasalojn.

Po audiencji książę pozwolił odejść swoim wasalom.

Mi esperas, ke mia ĉefo forpermesos min.


fumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-fumi.wav

Ni havis nur malsekan lignon kaj ĝi fumis.

Ŝi ne fumas tabakon.

o emocjach gotować się; irytować się, denerwować się

Mia kolero kontraŭ li fumas.


gustumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-gustumi.wav


elpensi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-elpensi.wav


almiliti

Sed kion mi faru por almiliti simpation?

Lecz cóż mam zrobić aby zdobyć sympatię?


delogi

Li delogis la edzinon de lia amiko.


elmeti

Li elmetis varojn ĉe la montrofenestro.


almezuri

Ŝi almezuras veston.


enterigi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-enterigi.wav


enspezi

mieć dochód, kasować, otrzymywać zapłatę za towar lub usługę


deteni

Detenu vian piedon de la domo de via proksimulo…

Powściągnij nogę twoją od domu bliźniego twego…

Mi detenis vin, ke vi ne peku kontraŭ Mi.

Powstrzymałem cię od wykroczenia przeciwko Mnie.


altranĉi

Sed el la tolo oni altranĉis dekdu pecojn da tia tolaĵo, kiun oni nevolonte nomas, sed kiun ĉiuj homoj devas havi.

Ale z płótna wykrojono dwanaście sztuk bielizny, z rodzaju, o którym się niechętnie mówi, a który każdy człowiek musi mieć.


elporti

Kaj li elportu la bovidon ekster la tendaron, kaj forbruligu ĝin, kiel li forbruligis la unuan bovidon;

I wyniesie cielca poza obóz, i spali go, tak jak spalił poprzedniego cielca.

Mi ne povas elporti tiun vidon


alporti

kion jaroj ne donis, ofte minuto alportas

pano estas alportita, korbo estu forĵetita

Alportu la leteron al via patro.

Mia laboro ne alportas rezultatojn.


malesperi

Usono malesperas pri politika paciĝa procezo de Irako.

Stany Zjednoczone straciły nadzieję na proces pokojowy w Iraku.


subaĉeti

Fama estis ankaŭ lia kapablo subaĉeti kiun ajn, precipe policanojn, politikistojn kaj juristojn.

Słynna była również jego zdolność przekupienia dowolnej osoby, zwłaszcza policjantów, polityków i prawników.


malaperi

znikać, przestawać istnieć lub przestawać być widocznym

Li subite malaperis.


malhelpi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malhelpi.wav

Pardonu, eble mi malhelpas vin?


malfermi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malfermi.wav

Ĉu vi povus malfermi la botelon?

La kongreson malfermis la urbestro.


deveni

dla teologii zachodniej zobacz eligi

La itala lingvo devenas de Latino.

w teologii wschodniego chrześcijaństwa relacja Ducha Świętego do Boga Ojca


elspezi

Hodiaŭ mi elspezis cent eŭrojn.


jesigi

Li ne jesigis al mi sian alvenon.

On nie potwierdził mi swojego przybycia.


malkovri

Ne malkovru viajn ŝultrojn.

Kiu malkovris oksigenion?


krucumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-krucumi.wav


prilabori

Mi devis prilabori tiun projekton.


lotumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-lotumi.wav


legi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-legi.wav

Viro legas libron.


loĝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-loĝi.wav

bona estas fremdlando, sed aliaj tie loĝu

Mi loĝas ĉe la strato Długa.

Li loĝis ĉe lia amiko.

Ŝi loĝas en malnova domo.


mastrumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-mastrumi.wav

La estraro malbone mastrumis la bankon.

En ilia familio la edzo mastrumas.

W ich rodzinie mąż prowadzi gospodarstwo domowe.


nomi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-nomi.wav

Mi nomos mian filon Petro.

nazywać, określać nazwą, imieniem lub epitetem

Estis la unua fojo, ke ŝi nomis ŝin sia filino.

To był pierwszy raz, kiedy ona nazwała ją swoją córką.

Ekzercaro § 17 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


naskiĝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-naskiĝi.wav

feliĉo leĝon ne obeas, subite naskiĝas, subite pereas

Kiam vi naskiĝis?

Tiam naskiĝis sincera amikeco inter ni.

Wtedy narodziła się szczera przyjaźń między nami.


meti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-meti.wav

se mi scius, kie mi falos, mi tien metus tapiŝon

Li metis moneron en sian poŝon.


palpebrumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-palpebrumi.wav


interparoli

Ju pli ni interparolis, des pli mi konvinkiĝis, ke li iĝis ŝovinisto.

Im dłużej rozmawialiśmy, tym bardziej przekonywałem się, że stał się szowinistą.

JeZo: Krimoj en Krimeo, Monato, 2002, nr 6., str. 10.


partopreni

Li partoprenis en partia kunveno.


pensi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pensi.wav

Mi pensis pri vi.

Kion vi pensas pri mia desegnaĵo?


plenumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-plenumi.wav

nobelo promesojn disdonas, kampulo promesojn plenumas

Vi ne plenumas ĉiujn kondiĉojn de konkurso.

Nie spełniasz wszystkich warunków konkursu.


peri

Ŝi peris al mi informojn.


pasi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pasi.wav

ebrieco pasas post dormo, malsaĝeco neniam


rifuziĝi

Li rifuziĝis tiun filon.


premi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-premi.wav


ruinigi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ruinigi.wav

konkordo malgrandaĵon kreskigas, malkonkordo grandaĵon ruinigas

Ve al ni! ni estos ruinigitaj.


malŝati

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malŝati.wav

Mi malŝatas kukumon.


sciiĝi

Kiam vi sciiĝis pri Esperanto?


sciigi

Sciigu vian fraton pri tio.


senŝeligi

Senŝeligu nuksojn.


seli

Post kiam li manĝis panon kaj trinkis, oni selis por li la azenon.

Po tym jak zjadł chleb i napił się, osiodłano mu osła.


superi

La traduko superas la originalon.


malvarmumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malvarmumi.wav

En malbona vetero oni povas facile malvarmumi.

Przy złej pogodzie można łatwo przeziębić się.

Ekzercaro § 42 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


malvirgigi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malvirgigi.wav

zgwałcić, zmusić do odbycia (pierwszego) stosunku seksualnego


kuntiri

Je tio Staĉjo kuntiris la brovojn kaj komencis per siaj ŝtalaj okuloj rigardi en la okulojn de Kali…

A Staś zmarszczył brwi i począł patrzeć swymi stalowymi oczyma w oczy Kalego…

H. Sienkiewicz, tłum. M. Sygnarski Tra dezerto kaj praarbaro


subteni

al venko rajto venas, se ĝin forto subtenas

ĝoju kaj festenu, sed malriĉulojn subtenu

kiun feliĉo subtenas, al tiu mem ĉio venas

Ni devas subteni muron per traboj.

Ĉu vi povas subteni mian proponon?


ripari

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ripari.wav

Mi povas ripari motorojn pli longe ol vi.


ami

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ami.wav

amu edzinon plej kore, sed tenu ŝin bonmore

dentoj mordas la langon, tamen ambaŭ sin amas

ni amu nin frate, sed ni kalkulu akurate

se oni amas la gaston, oni zorgas la paston

Mi amas vin.

Li amas min, sed mi lin ne amas.

Ekzercaro § 18 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

Ĉar ĉiu amas ordinare personon, kiu estas simila al li, tial tiu ĉi patrino varmege amis sian pli maljunan filinon, kaj en tiu sama tempo ŝi havis teruran malamon kontraŭ la pli juna.

Ponieważ zwykle każdy kocha osobę, która jest do niego podobna, dlatego ta matka gorąco kochała swoją najstarszą córkę, a w tym samym czasie czuła okropną nienawiść do najmłodszej.

Ekzercaro § 13 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

Mi amas min mem, vi amas vin mem, li amas sin mem, kaj ĉiu homo amas sin mem.

Ja kocham siebie samego, ty kochasz siebie samą, on kocha siebie samego i każdy człowiek kocha siebie samego.


esti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-esti.wav

esti tworzy orzeczenie imienne, zatem wyraz z nim związany (orzecznik) nie występuje w bierniku

Morgaŭ estos mi en domo tra la tuta tago.

Ĉu fantomoj estas?


povi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-povi.wav

al du sinjoroj samtempe oni servi ne povas

batanto povas argumenti, batato devas silenti

dzigu filon, kiam vi volas — edzinigu filinon, kiam vi povas

faru hodiaŭ, kion vi povas — morgaŭ vi eble okazon ne trovos

inter pokalo kaj lipoj povas multe okazi

kie diablo ne povas, tien virinon li ŝovas

kiu kutimis ĉion juĝi, nenie povas rifuĝi

kiu ne akiras, kiam li povas, tiu poste deziras, sed jam ne retrovas

li havas pli da mono, ol li povas kalkuli

malsaĝulo malpacigis kaj dek saĝuloj repacigi ne povas

ne prokrastu ĝis morgaŭ, kion vi povas fari hodiaŭ

ne vivu kiel vi volas, vivu kiel vi povas

ofte ligis malsaĝulo kaj (dek) saĝuloj malligi ne povas

oni ne povas sin movi laŭ ĉiu vento aparte

se la tempo forblovis, ni jam helpi ne povas; kio post ni aperos, ni de ĝi ne suferos

se vi povas, profitu, sed aliajn ne incitu

serpenton oni povas eviti, sed kalumnion neniam

być w stanie coś zrobić, móc/umieć coś zrobić

Mia avino ne povas legi sen ŝiaj okulvitroj.

Moja babcia nie może czytać bez swoich okularów.

Ĉiu homo povas proklami sian vidpunkton.

Każdy człowiek może głosić swój punkt widzenia.

mieć pozwolenie/aprobatę/możliwość robienia czegoś

La ĉefo diris, ke ni ne povas uzi la fotokopiilon por privataj celoj.

Szef powiedział, że nie możemy używać kserokopiarki do prywatnych celów.


havi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-havi.wav

lernado havas maldolĉan radikon, sed bonan efikon

li faras princan promeson, sed ne havas eĉ speson

li havas pli da ŝuldoj en la urbo, ol da haroj en la barbo

li havis viandon, mi havis nur oston — li havis la ĝuon, mi pagis la koston

Mia onklo havas grandan domon en la antaŭurbo.

La virino havis violbluan ŝminkon sur siaj lipoj.

Kobieta miała na ustach fioletową szminkę.

mieć jakąś cechę, charakteryzować się czymś

Tiu ĉi kurbigita kverko havas kvarcent jarojn.

być w jakimś stanie emocjonalnym/zdrowotnym

Ĉu vi havas timon al mi?

Czy boisz się mnie? (Czy masz lęk przede mną?

Via amiko havas tre tolereman patron!

Twój przyjaciel ma bardzo tolerancyjnego ojca!

Vekiĝu, hodiaŭ ni havas neordinare belan tagon!

Zbudź się, mamy dziś niezwykle piękny dzień!


baki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-baki.wav

piec, podgrzewać jedzenie w popiele lub w piecu

Mi bakas panon.

wypalać przedmioty z gliny lub podobnych materiałów

Potisto bakis liajn potojn.


bei

La ŝafo beas.


noti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-noti.wav


sali

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-sali.wav


vagi

włóczyć się, wałęsać się, tułać się, łazić, błąkać się


bani

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-bani.wav


foti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-foti.wav

Fotu min.


fali

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-fali.wav

feliĉo vezike sin levas, sed baldaŭ falas kaj krevas

kiu fosas sub alia, falos mem en la foson

kliu leviĝis fiere, baldaŭ falos al tero

se la ĉielo falus al tero, birdokaptado estus facila afero

se mi scius, kie mi falos, mi tien metus tapiŝon

Pluvo falas.

Du pomoj falis.

Promenante sur la strato, mi falis.

Ekzercaro § 22 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

o przypadku lub nieszczęściu: padać, spadać

Mizero falis sur ili.

En la batalo falis miloj da homoj.


fini

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-fini.wav

oni komencas per ŝteletoj kaj finas per ŝtelegoj

Mi jam finis legi.


nei

Li neis vian kulpon.

Se ŝi demandos vin, ĉu vi iros kun ŝi, neu.

Jeśli zapyta cię, czy z nią pójdziesz, powiedz „nie”.


peli

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-peli.wav


taksi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-taksi.wav

kiel oni vin taksas, tiel oni vin regalas


lumi

post vetero malbela lumas suno plej hela


ŝati

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ŝati.wav

Mi ŝatas iri al kinejo.


iri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-iri.wav

kie ajn rano iras, ĝi ĉiam marĉon sopiras

kien kudrilo iras, tien fadenon ĝi tiras

leĝo estas cedema: kien vi deziras, ĝi iras

ne konante la profundecon, ne iru en la riveron

pensoj iras trans limo sen pago kaj timo

pli facile estas ne iri, ol tro malfrue reiri

rapide iras la vortoj, sed ne rapide la faroj

vi sekrete vorton diros, ĝi tra l' tuta mondo iros

Ne iru tien!


enhavi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-enhavi.wav

La pakaĵo enhavas ĉiujn necesajn dosierojn.

Archiwum zawiera wszystkie potrzebne pliki.


tani

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-tani.wav


profesii

Mia patro profesias pri medicino.

Mój ojciec zajmuje się zawodowo medycyną.


ekpagi

Ni ekpagis ĉe aĉetado de la apartamento.

Zapłaciliśmy przy kupowaniu apartamentu.


antaŭpagi

Se ni antaŭpagos aliĝkotizon, ni ricevos rabaton.

Jeśli zapłacimy składkę z góry, to dostaniemy rabat.


repagi

Oni repagos al ni la vojaĝkostojn.

Mi repagis lin.


pagi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pagi.wav

hodiaŭ pagi vi devas, morgaŭ kredite ricevos

li havis viandon, mi havis nur oston, li havis la ĝuon, mi pagis la koston

Ni devas pagi la impostojn!

Mi pagos al li por ĉi tiu perfido!

Pagu por viaj eraroj.


malami

sanktfigurojn ornamas kaj homojn malamas

Li malamas ŝin.


flari

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-flari.wav

Mi flaras rozon.


lacigi

Lernado ne lacigas nin.


aĉeti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-aĉeti.wav

mankis al Petro klopodoj, li aĉetis al si domon

pli valoras vinagro donacita, ol vino aĉetita

Mi aĉetis bukedon da bluaj floroj.


ĉirkaŭpreni

La infano ĉirkaŭprenis sian patrinon.


skribi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-skribi.wav

En kiu lingvo vi skribas?

Ŝi skribis novan libron.


krokodili

prawdopodobnie od ang. crocodile tears; przytacza się również pochodzenie od kursu esperanto autorstwa Andrea Cseha, gdzie stosowano maskotki zwierząt, m.in. krokodyla, który miał być symbolem ćwiczeń, podczas których nie stosowało się esperanta

zob. krokodilo

używać wśród esperantystów innego języka niż esperanto (także wówczas, gdy używany język jest językiem ojczystym obu rozmówców)

Ne krokodilu!


tagmanĝi

Je kioma horo vi tagmanĝas?


eksgeedziĝi

por. eksedziĝi • eksedziniĝi

rozwodzić się, rozwieść się, brać rozwód (gdy mowa o obojgu małżonków)

Panjo, kial vi kaj paĉjo eksgeedziĝis?

Mamo, dlaczego ty i tata się rozwiedliście?


impliki

Ne impliku la ĉevalon.

Anstataŭ ekspliki li implikas.

Oni implikis min en krimo.


redakti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-redakti.wav

redagować, formułować, opracowywać tekst

Ĉu vi povas redakti artikolon pri Esperanto?

Czy mógłabyś zredagować artykuł o esperanto?

Li redaktas la revuon „Pola Esperantisto”.

On redaguje czasopismo „Pola Esperantisto”.

Redaktu kun kuraĝo!

Hasło „Vikipedio:Redaktu kun kuraĝo” w: Esperanta Vikipedio.


komenti

Ŝi ofte komentas aspekton de ŝia amikino.

Ona często komentuje wygląd jej przyjaciółki.

Ni ŝuldas ĉi tiun kolekton al la streba laboro de Aleksander Korĵenkov, kiu kompilis kaj redaktis la tutan volumon, komentis kaj pliriĉigis ĝin per notoj kaj montris profunde primarajn fontojn.

Zawdzięczamy tę kolekcję usilnej pracy Aleksandra Korżenkowa, który zebrał i zredagował cały tom, opatrzył komentarzem i wzbogacił go przez oceny oraz gruntownie przedstawił początkowe źródła.


diferenci

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-diferenci.wav

Mi diferencas de mia fratino per temperamento.

Różnię się od mojej siostry temperamentem.


aludi

Ili nur aludis sian edziĝon al mi.


paralizi

La timo paralizis min.


bicikli

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-bicikli.wav

Mi ŝatas bicikli.


marteli

Li martelis najlojn

Ŝi martelis ĉiun vorton.

Li martelis tion en mia memoron.


kabei

wyrażenie idiomatyczne być aktywnym esperantystą a następnie porzucić ruch esperancki

Mi neniam kabeos.


eligi

dla teologii wschodniej zobacz deveni

wypuszczać, wyrzucać, wyprowadzać, wydobywać

w teologii zachodniego chrześcijaństwa relacja Boga Ojca i Syna Bożego do Ducha Świętego


valori

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-valori.wav

kion ni havas, por ni ne valoras; kiam ni ĝin perdis, ni ploras

kiu groŝon ne honoras, eĉ duongroŝon ne valoras

kiu nenion valoras, plej multe sin gloras

kulo nenion valoras, sed ĝia piko doloras

leĝo valoras por poste, sed ne por antaŭe

ne valoranto plaĉas, sed plaĉanto valoras

ne valoras la akiro eĉ la penon de l' deziro

ne valoras la faro la koston de l' preparo

pli valoras interkonsento, ol juĝa dokumento

pli valoras konkorda ovo, ol malkonkorda bovo

pli valoras kontenta spirito, ol granda profito

pli valoras malgranda reganto, ol granda servanto

pli valoras paco malbona, ol malpaco plej bona

pli valoras propra ĉemizo, ol fremda plena valizo

pli valoras senlaboreco, ol sensenca laboremeco

sinjorino kaj sinjoro, unu alian valoras

unu amiko malnova pli valoras ol du novaj

Ĉu tiu pentraĵo valoras?

Ne valoras paroli pri tio.

Li ne valoras vin.

Unu kilogramo valoras 1000 gramojn.


ridi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ridi.wav

kaldrono ridas pri poto kaj mem estas kota

kiu sentas — ploras, kiu vidas — nur ridas

ni vidas, kiu ridas — kiu ploras, ni ne vidas

Mi ridas je lia naiveco


torni

Mi ne konas torni el metalo.


ekzisti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ekzisti.wav

ekzistas ezoko, (por) ke fiŝetoj ne dormu

kontraŭ bato senatenda ekzistas nenia defendo

ne ekzistas en komerco amikeco nek ŝerco

ne ekzistas juneco sen kapricoj, nek maljuneco sen malicoj

ne ekzistas naiva vulpo, ne ekzistas homo sen kulpo

ne ekzistas terno sen nazo nek fakto sen bazo

ne kredas ŝtelisto, ke honestaj ekzistas

ne ŝtelus ŝtelistoj, se ne ekzistus kaŝistoj

por amiko intima ne ekzistas vojo malproksima

Linukso estas operaciumo kiu ekzistas en diversaj eldonoj.

Linux jest systemem operacyjnym, który istnieje w różnych odmianach.


riceli

skupywać kradzione rzeczy, trudnić się paserstwem

Eĉ lia edzino ne sciis, ke li ricelis.

Nawet jego żona nie wiedziała, że trudnił się paserstwem.


ŝmiri

Mi ŝmiras panpecon per butero.

Ĉu vi bone ŝmiris la maŝinon?

Mi ne volis ŝmiri lin.


melki

Ĉu vi hodiaŭ jam melkis la bovinon?


simii

Ne simiu min!


ponardi

La murdisto ponardis kelkajn prostituitinojn.

Morderca zasztyletował kilka prostytutek.


urini

La ebriulo urinis sur la straton.


bleki

o zwierzętach wydawać donośny głos, ryczeć, rżeć, beczeć

Ĉiuj animaloj en la farmbieno blekis.

Wszystkie zwierzęta w zagrodzie ryczały.

Ne bleku!


senhaŭtigi

Ili senhaŭtigis iliajn malamikojn.


malkombi

Ne malkombu min!


demamigi

odstawić od piersi, zakończyć karmienie piersią

Via filino havas du jarojn. Jam estas tempo demamigi ŝin.

Twoja córka ma dwa lata. Już czas odstawić ją od piersi.


kompreni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kompreni.wav

diablo ŝercon ne komprenas, vokite li venas

estis la tempo, ni ne komprenis, pasis la tempo, la saĝ' al ni venis

kion saĝulo ne komprenas, ofte malsaĝa divenas

la morto ŝercon ne komprenas: oni ĝin vokas, ĝi venas

li komprenas predikon, kiel bovo muzikon

malsaĝulo diris vorteron, saĝulo komprenas la tutan aferon

Mi ne komprenas Esperanton.

Ĉu vi komprenas kvantuman mekanikon?

Mi ne komprenis ŝiajn motivojn


kombi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kombi.wav

Bonvolu kombu min.


sidi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-sidi.wav

se vi sidos en branoj, vin manĝos la porkoj

La gastoj sidis sur la seĝoj.


flugi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-flugi.wav

lecieć, latać, przemieszczać się w powietrzu

Muŝo flugis en la ĉambron.

lecieć, latać, podróżować samolotem lub innym statkiem powietrznym

Morgaŭ mi flugos al Usono.


manĝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-manĝi.wav

se vi faros vin ŝafo, la lupoj vin manĝos

stomako ne estas spegulo: kion ĝi manĝis, ne vidas okulo

vulpo mienon ŝanĝas, sed plue kokidojn manĝas

rusto manĝas la feron, kaj zorgo la homon

Kion vi manĝas?


senplumigi

senplumigi kokinon, ne vekante mastrinon


malbonodori

Liaj ŝuoj malbonodoras.


kaŭzi

malgrandaj infanoj kaŭzas laboron, grandaj — doloron


aĉi

La vetero aĉis.


levi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-levi.wav


anonci

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-anonci.wav

(…) kiam li venis al la pordego de la urbo, la gardistoj demandis, ĉu ili devas anonci lin al la reĝino

gdy dotarł do miejskich bram, strażnicy zapytali, czy mają zameldować jego przybycie królowej.

Bracia Grimm, tłum. Kazimierz Bein „Du fratoj”


ricevi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ricevi.wav

hodiaŭ pagi vi devas, morgaŭ kredite ricevos

maro ĉiujn riverojn ricevas kaj tamen ne krevas

sinjoroj sin batas, servantoj vundojn ricevas

De la patro mi ricevis libron, kaj de la frato mi ricevis plumon.

Od ojca dostałem książkę, a od brata dostałem pióro.


instrui

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-instrui.wav

kiu ĉe l' vojo konstruas, tiun ĉiu instruas

Li instruas infanojn danci.

La profesoro instruis kvantuman fizikon al ni.


gardi

gardu min Dio kontraŭ amikoj, kontraŭ malamikoj mi gardos min mem

komercisto estas ĉasisto, li rigardas, kiu sin ne gardas

Mi zorgas pri ŝi tiel, kiel mi zorgas pri mi mem; sed ŝi mem tute ne zorgas pri si kaj tute sin ne gardas

Troszczę się o nią tak jak troszczę się o siebie samego, ale ona sama zupełnie nie troszczy się o siebie i wcale się nie strzeże.


kuŝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kuŝi.wav

kio post la montoj kuŝas, tio nin neniom tuŝas

Knabo kuŝis sur herbejo.


scipovi

Ĉu vi scipovas naĝi?


timigi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-timigi.wav


signifi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-signifi.wav

Kion signifas tiu ĉi vorto?


purigi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-purigi.wav


scii

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-scii.wav

mano dekstra ne sciu, kion faras la maldekstra


halti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-halti.wav

kiu tro rapide saltas, tiu baldaŭ haltas

laboro ne estas leporo, ĝi haltos, ne forsaltos


montri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-montri.wav

Li montris al ni sian novan domon.


traduki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-traduki.wav

Kiu tradukis tiu libro el la angla lingvo en la polan?

Kto przetłumaczył tamtą książkę z języka angielskiego na polski?


timi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-timi.wav

ne timu hundon bojantan, timu hundon silentan

timu lupon edukitan kaj malamikon repacigitan

volus kato fiŝojn, sed la akvon ĝi timas

Johano timas hundojn.


demandi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-demandi.wav

ne demandu scienculon, demandu spertulon

Ne demandu ŝin pri ŝia edzo.


peti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-peti.wav

en juneco ni petas, en maljuneco forĵetas

ne havante, oni petas; ricevinte, forĵetas

pri kio amikoj sekretas, ili vian juĝon ne petas

tie vi petos, vi tiros, vi nenion akiros

Se mi petus lin, li dirus al mi la veron.

Jeśli bym go poprosił, on powiedziałby mi prawdę.

Ekzercaro § 24 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


devi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-devi.wav

antaŭe kion vi devas, poste kion vi volas

Ĉiu homo devas morti.


doni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-doni.wav

Dio donis infanon, Dio donos por ĝi panon

Dio donis kaj benis, sed diablo forprenis

donu al krudulo plezuron, li ne scios mezuron

donu fingron al avidulo, li tutan manon postulas

dronanto domon proponas, savito eĉ brikon ne donas

doni peceton da pano kaj bategon per mano

eĉ plej nigra bovino donas lakton nur blankan

fremdan dorson bastoni — ankaŭ sian doni

fremdlando objekton por speso donas, sed por ĝin venigi, oni spesmilon bezonas

granda estas la mondo, sed rifuĝon ne donas

ju pli la infanoj bezonas, des pli Dio al vi donas

kio al unu donas forton, al alia donas morton

kion Dio ne donis, tion perforte ne serĉu

kion jaroj ne donis, ofte minuto alportas

kiu konsilas kaj rezonas, tiu helpon ne donas

kiu manĝon al mi donas, tiu al mi ordonas

konsilojn ĉiu donas, sed ne kiam oni bezonas

laboro donas bonstaton, mallaboro malsaton

metio manĝon ne bezonas kaj manĝon tamen donas

nenia peno nek provo donos lakton de bovo

se ĉiu speson donos, malriĉulo malsaton ne konos

sorto donas favoron, sorto donas doloron

ŝafo donas sian lanon, por ke mastro havu panon

unu fojon oni donas kaj tutan vivon fanfaronas

La patro donis al mi dolĉan pomon.

Ekzercaro § 10 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

Tiu ĉi maljuna pomujo ne plu donas fruktojn.


dormi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-dormi.wav

Vi dormis tro longe.


voki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-voki.wav

la morto ŝercon ne komprenas: oni ĝin vokas, ĝi venas

oni vokas la bovon ne festeni, sed treni

sonorilo vokas al preĝejo kaj mem neniam eniras


stari

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-stari.wav

antaŭ okuloj ne staras, doloron ne faras

inter faro kaj rakonto staras meze granda monto

min ne tuŝas la afero, mi staras ekstere

La filo staras apud la patro.

Ekzercaro § 8 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


agi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-agi.wav

kiu glutis tro multe, tiu agas tro stulte


puni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-puni.wav

ne punu edzinon antaŭ infanaj okuloj, ne punu infanojn antaŭ fremduloj

senditon oni aŭskultas aŭ ne aŭskultas, sed ne punas nek insultas

Li punis sian filon pro malobeo.

Ukarał swojego syna za nieposłuszeństwo.


ĝoji

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĝoji.wav

ĝoju kaj festenu, sed malriĉulojn subtenu

Mi ĝojas pri tio.


sonĝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-sonĝi.wav


elekti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-elekti.wav

elektu edzinon laŭ deveno kaj ne laŭ mieno

kiun reĝo protektas, tiun ministro elektas

per oreloj, ne per okuloj, edzinon elektu

rangeto rangon respektu, modestan lokon elektu

se mi faru riverencon, mi elektas potencon

Delegitoj elektis novan Ĉefan Estraron de Pola Esperanto-Asocio.

Delegaci wybrali nowy Zarząd Główny Polskiego Związku Esperantystów.


rekomendi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-rekomendi.wav


tajpi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-tajpi.wav


mendi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-mendi.wav

sciencon oni ne mendas, klerecon oni ne vendas

Ŝi mendis veston al tajloro.


serĉi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-serĉi.wav

fiŝo serĉas profundon, homo serĉas abundon

formanĝis en merkredo, ne serĉu en vendredo

kion Dio ne donis, tion perforte ne serĉu

kiu serĉas marcipanon, perdas sian panon

mortinta serĉu ĉielon, vivanta ian celon

ne serĉu bonan arbaron, serĉu bonan najbaron

nutru lupon plej sate, li ĉiam serĉas arbaron

vespere ĝuu lunon, sed ne serĉu la sunon

La infano serĉis sian pupon; mi montris al la infano, kie kuŝas ĝia pupo.

Dziecko szukało swojej lalki; pokazałem dziecku, gdzie leży jego lalka.


interŝanĝi

Mi interŝanĝis dudek disketojn por unu lumdisko.

Wymieniłam dwadzieścia dyskietek na jedną płytę kompaktową.


koni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-koni.wav

kion Joĉjo ne ekkonos, tion Johano ne konos

ne konante la profundecon, ne iru en la riveron

ni reciproke nin konas, klarigon ne bezonas

se ĉiu speson donos, malriĉulo malsaton ne konos

Li konas Petron.


lerni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-lerni.wav

Mi lernas Esperanton.


akompani

Post la vespermanĝo niaj fratoj eliris kun la gastoj el sia domo kaj akompanis ilin ĝis ilia domo.

Po kolacji nasi bracia wyszli z gośćmi ze swego domu i towarzyszyli im do ich domu.


voli

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-voli.wav

antaŭe kion vi devas, poste kion vi volas

edzigu filon, kiam vi volas, edzinigu filinon, kiam vi povas

kiu ĉion senpripense parolas, aŭdos tion, kion li ne volas

ne vivu kiel vi volas, vivu kiel vi povas

ne volas kokin' al festeno, sed oni ĝin trenas perforte

ne volis rajdi sur ĉevalo, ekrajdis sur azeno

volus kato fiŝojn, sed la akvon ĝi timas

Mi ne volas kuri.

Ŝi volis biciklon.

chcieć gdzieś być, chcieć dostać się w jakieś miejsce

Mi volas en militon!

H.C. Andersen „Malnova domo” tłum. L. Zamenhof


movi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-movi.wav

oni ne povas sin movi laŭ ĉiu vento aparte


ĉesi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĉesi.wav

danĝero sieĝas, al Dio ni preĝas; danĝero ĉesas, ni Dion forgesas

kion leĝo malpermesas, tio plaĉi ne ĉesas

malbonon oni memori ne ĉesas, bonon oni baldaŭ forgesas

oni faris, oni ĉesis, kaj ni ĉion forgesis

Ŝtelĉasisto ĉesis ĉasi.


brui

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-brui.wav

per paroloj li bruas, tutan urbon detruas


aperi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-aperi.wav

ne atendis, ne esperis — malfeliĉo aperis

virino batas per lango, aperas vundo plej sanga

Budho ofte aperas kiel androgina kaj senseksa figuro, kiel en tiu ĉi pentraĵo en monaĥejo de Laoso.

Budda często pojawia się jako androginiczna i bezpłciowa postać, jak na tym malowidle w klasztorze w Laosie.

Hasło „Samseksemo kaj budhismo” w: Esperanta Vikipedio.


blovi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-blovi.wav

el la sama buŝo li blovas varmon kaj malvarmon

La supo estas varmega. Blovu sur ĝin.

Hodiaŭ en la urbo forte blovis vento.


bezoni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-bezoni.wav

en puton ne kraĉu, ĉar vi trinki bezonos

fremdlando objekton por speso donas, sed por ĝin venigi, oni spesmilon bezonas

ju pli la infanoj bezonas, des pli Dio al vi donas

kiu perdis la kapon, ne bezonas jam ĉapon

konsilojn ĉiu donas, sed ne kiam oni bezonas

metio manĝon ne bezonas kaj manĝon tamen donas

ne kraĉu en puton, ĉar vi trinki bezonos

ni reciproke nin konas, klarigon ne bezonas

Mi ne bezonas okulvitrojn.


danci

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-danci.wav

Ŝi devigis lin danci.

Li instruas infanojn danci.

La floroj dancis sur siaj trunketoj.

H. C. Andersen, tłum. L. L. Zamenhof: Dio de dormo


decidi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-decidi.wav

ne kvanto, sed kvalito decidas pri merito


rajdi

ne volis rajdi sur ĉevalo, ekrajdis sur azeno

jechać (na zwierzęciu, rowerze, motocyklu itp.), dosiadać

Kiu kuraĝas rajdi sur leono?

Ekzercaro § 7 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


aŭskulti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-aŭskulti.wav

aŭskultas prudente, kiu aŭskultas atente

kiu aŭskultas, kie li ne devas, tiu aŭdas, kion li ne revas

kiu trans muro aŭskultas, tiun la muro insultas

la luno ne aŭskultas, kiam hundo ĝin insultas

senditon oni aŭskultas aŭ ne aŭskultas, sed ne punas nek insultas

vi ne kredas, ne aŭskultu, sed min ne insultu

Mi intencas aŭskulti muzikon.


morti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-morti.wav

bone kreskas la herbo, sed ĉevalo jam mortis

naskiĝu, edziĝu kaj mortu — ĉiam monon alportu


bati

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-bati.wav

batu malbonulon, li vin flatos, kisu, li vin batos

kiu hundon mian batas, min mem ne tre ŝatas

malsaĝulo kiel tamburo, kiu pasas, lin batas

oni batas la oron, por provi ĝian valoron

oni batas per vipo, por ke sentu la ripo

oni batas, malkaresas, kaj eĉ plori ne permesas

se geedzoj sin batas, fremdulo restu flanke

se la sorto vin batas, mokantoj ne mankas

sinjoroj sin batas, servantoj vundojn ricevas

ŝteletiston oni batas, ŝtelegiston oni ŝatas

virino batas per lango, aperas vundo plej sanga

vivo glate ne fluas, ĉiam batas kaj skuas

Mi volis lin bati, sed li forkuris de mi.


aboni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-aboni.wav


adaptiĝi

dopasować się, dostosować się, przystosowywać się


abomeni

oni perfidon prenas, sed perfidulon abomenas


adapti

adaptować, dopasowywać, dostosowywać, przystosowywać


adori

vivanton ni malhonoras, mortinton ni adoras


admoni

besztać, karcić, łajać, napominać, strofować, upominać


administri

administrować, kierować, prowadzić, zarządzać


adopti

La geedzoj adoptis orfon.


agaci

Dio manĝon donacis, sed la dentoj agacas


agnoski

La Eŭropa Unio lasas do al ĉiuj siaj membroj la eblecon agnoski aŭ ne agnoski la novan memdeklaritan ŝtaton.

Unia Europejska pozostawia wszystkim swoim członkom możliwość uznania bądź nieuznania nowego proklamowanego państwa.

Eventeo: Agnosko de Kosovo progresas (18 lutego 2008 r.)


akceli

przyśpieszać, zwiększać prędkość lub szybkość czegoś


aktori

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-aktori.wav


akiri

kiu laboras kaj deziras, tiu akiras, kiu mem ne penas, nenio al li venas

kiu ne akiras, kiam li povas, tiu poste deziras, sed jam ne retrovas

pli facile estas perdi vilaĝon, ol akiri domon

pli facile estas vilaĝon perdi, ol domon akiri

tie vi petos, vi tiros, vi nenion akiros


akuŝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-akuŝi.wav

Lia edzino akuŝis filinon.


akcepti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-akcepti.wav

oni akceptas laŭ vizaĝo, oni forlasas laŭ saĝo

Ŝi decidis, ke se li proponus eksedziĝon, ŝi volonte tion akceptus.

Zdecydowała, że jeśli on zaproponowałby rozwód, to ona chętnie by się na to zgodziła.

China Radio International: Post Longa Malsano


akvumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-akvumi.wav


alflugi

En la ĝardenon alflugis tri sturnoj.


aliĝi

La junulo aliĝis al nia militistaro kaj kuraĝe batalis kune kun ni kontraŭ niaj malamikoj.

Młody człowiek wstąpił do naszej armii i dzielnie walczył z nami przeciwko naszym wrogom.

Ekzercaro § 39 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


aliri

Li ne aliris la urbon

Aliru al la informejo.


alforĝi

En greka mito reganto de dioj Zeŭso lasis alforĝi pro puno Prometeon al roko sur Kaŭkazo.

W greckim micie władca bogów Zeus kazał przykuć za karę Prometeusza do skały na Kaukazie.

Tiu objekto, kiu alforĝis al si la rigardon de Marta, estis larĝa kaj alta fenestro kun riĉa ekspozicio de unu el la plej grandaj librejoj de la urbo.

Przedmiotem, który przykuł do siebie wzrok Marty, było szerokie i wysokie okno z bogatą wystawą jednej z najzasobniejszych księgarni miasta.

Eliza Orzeszkowa, tłum. L. L. Zamenhof: Marta


alsendi

sorto ofte alsendas, kion oni ne atendas


alpingli

Do mi alpinglis ĝin al tabulo en la komuna kafumejo.

Więc przypiąłem go na tablicy we wspólnej kawiarence.

T. Steele "Kvazaŭ ĉio dependus de mi", Vlaamse Esperantobond v.z.w., 2009, s. 273


alpreni

Kiam en la Fluo de homaj eventoj, fariĝas necese, ke unu popolo dissolvu la politikajn ligojn kiuj kunigis ilin kun alia, kaj alprenu inter la potencoj de la tero, la apartan kaj egalan lokon al kiu rajtigas ilin la Leĝoj de la Naturo kaj la Dio de la Naturo, deca respekto pri la opinioj de la homaro postulas, ke ili deklaru la kaŭzojn kiuj pelis ilin al tiu apartiĝo.

Ilekroć wskutek biegu wypadków koniecznym się staje dla jakiegoś narodu, by zerwał więzy polityczne łączące go z innym narodem i zajął wśród potęg ziemskich oddzielną i równorzędną pozycję, do której upoważniają go prawa natury i jej Bóg, to właściwy szacunek dla całej ludzkości wymaga, aby naród ten podał powody, które skłaniają go do oderwania się.


altiĝi

La prezoj subite altiĝis.


altigi

Samtempe li deklaris la decidon permesi al Hispanio altigi sian buĝetan deficiton en la jaro 2012 de la antaŭa 4.4% ĝis 5.3%.

Jednocześnie zapowiedział decyzję o zezwoleniu, aby Hiszpania zwiększyła swój deficyt budżetowy w roku 2012 z wcześniejszych 4,4% do 5.3%.

China Radio International: Altiĝos hispana buĝeta deficito en 2012, 2012-03-13


alveni

(…) dum la malfrua 5-a jarcento multaj britoj fuĝante la saksajn invadojn alvenis ĉe la bretonoj…

…) pod koniec 5. wieku wielu Brytów uciekając przed inwazją Sasów przybyło do Bretończyków…

Hasło „Reĝo Arturo” w: Esperanta Vikipedio.


amuzi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-amuzi.wav


priŝteli

oni priŝtelas ne riĉulon, sed sengardulon

Li priŝtelis min.


ŝteli

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ŝteli.wav

ĉe mastro ŝtelisto la servantoj ne ŝtelas

groŝon ŝtelis — ho, ŝtelisto! milojn ŝtelis — financisto

infano ŝtelas ovon, grandaĝulo ŝtelas bovon

longe ŝtelas ŝtelisto, tamen fine li pendos

ne ŝtelus ŝtelistoj, se ne ekzistus kaŝistoj

unu fojon ŝtelis pomon kaj perdis por ĉiam honestan nomon


pluvi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pluvi.wav

Hodiaŭ ne pluvis.


pleniĝi

se la kaliko tro pleniĝas, la vino elverŝiĝas

se sako tro pleniĝas, ĝi baldaŭ disŝiriĝas


promesi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-promesi.wav

Vi promesis al mi biciklon.


dolori

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-dolori.wav

kulo nenion valoras, sed ĝia piko doloras


helpi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-helpi.wav

al farun' malbonspeca ne helpos la spico

al malsaĝulo ne helpas admono, nur bastono

kiam kato jam formanĝis, forpelado ne helpos

ne helpas glorkrono al malplena kaldrono

ne helpas plendo nek ploro kontraŭ kreditoro

oni konsilas kaj konsolas, sed helpi ne volas

pli helpas guto da feliĉo, ol barelo da saĝo

se la tempo forblovis, ni jam helpi ne povas; kio post ni aperos, ni de ĝi ne suferos

venis mizero, helpu min, frato; pasis mizero, for, malamato

Helpu al mi tradukon.

Tiu ĉi kuracilo helpis min kontraŭ la kapdoloro.


naĝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-naĝi.wav


odori

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-odori.wav


forbruli

de malgranda kandelo forbrulis granda kastelo


bruli

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-bruli.wav

kurba estas la ligno, sed rekte ĝi brulas


odoraĉi

La fromaĝo odoraĉas, sed ĝi bongustas al mi.


danĝeri

por virta orelo ne danĝeras vorto malbela

Ŝia malsano ne danĝeras.


okazi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-okazi.wav

inter pokalo kaj lipoj povas multe okazi

zdarzać się, przydarzać się, wydarzać się odbywać się, mieć miejsce, przytrafiać się, stawać się, zachodzić, dziać się


produkti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-produkti.wav


ŝtonumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ŝtonumi.wav


entombigi

bonaj infanoj gepatrojn feliĉigas, malbonaj ilin entombigas


informiĝi

se vi pri ĉio informiĝos, vi baldaŭ maljuniĝos


forgesi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-forgesi.wav

danĝero sieĝas, al Dio ni preĝas; danĝero ĉesas, ni Dion forgesas

malbonon oni memori ne ĉesas, bonon oni baldaŭ forgesas

ni facile forgesas, kio nin ne interesas

ni forgesas averton, ni memoras la sperton

oni faris, oni ĉesis, kaj ni ĉion forgesis

se malriĉulo sukcesas, li ĉiujn forgesas

Oni ne forgesas facile sian unuan amon.

Nie zapomina się łatwo swojej pierwszej miłości.

Ekzercaro § 18 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


sklavi

kie sklav' regadon havas, tie mastro baldaŭ sklavas


buĉi

zabijać (zwierzęta w celu pozyskania pokarmu)

zabijać, ofiarować (zwierzęta w celu złożenia w ofierze)

zarzynać, mordować (zabijać brutalne, wbrew prawu)


memori

kiu por ĉiuj laboras, pri si mem ne memoras

mensogu kiom vi volas, sed memoru kion vi parolas

uzu tempon estantan, antaŭvidu estontan, memoru estintan


filozofi

nie mylić z: filozofii

żyć spokojnie i zgodnie z rozumem, niczym filozof


mensogi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-mensogi.wav

famo kredon allogas, sed tre ofte mensogas

kiu mensogis per unu vorto, ne trovos kredon ĝis la morto

pri lando malproksima estas bone mensogi

se vendisto ne mensogas, li aĉetanton ne allogas


krii

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-krii.wav


plendi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-plendi.wav


perdi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-perdi.wav

imiti grandsinjoron, perdi baldaŭ la oron

kion ni havas, por ni ne valoras, kiam ni ĝin perdis, ni ploras

kiu avidas pli bonan, perdas plej bezonan

kiu domaĝas groŝon, perdas la tutan poŝon

kiu havas malican celon, ofte perdas sian propran felon

kiu perdis la kapon, ne bezonas jam ĉapon

kiu serĉas marcipanon, perdas sian panon

pli facile estas perdi vilaĝon, ol akiri domon

unu fojon ŝtelis pomon kaj perdis por ĉiam honestan nomon


desegni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-desegni.wav


resti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-resti.wav

agrabla estas gasto, se ne longe li restas

al sklavo mon' ne estas savo, li ĉiam restas sklavo

almozpetanto sinĝena restas kun sako malplena

kiu venis post la manĝo, restas sen manĝo

plej kuirita kampulo ĉiam restos krudulo

restis nenio absolute, nek por mordi, nek por gluti

se geedzoj sin batas, fremdulo restu flanke

se la gasto estas amata, eĉ lia servanto ne restas malsata

zostawać, pozostawać (w tej samej pozycji, stanie, miejscu, grupie)

zostawać, pozostawać (po działaniach, produkcji)


koincidi

Lorenca transformo devas koincidi kun galilea transformo en limiga okazo, kiam la rapido estas malgranda.

Transformacja Lorentza zbiega się do transformacji Galileusza w przypadku granicznym, gdy prędkość jest niewielka.

Hasło „Lorenca transformo” w: Esperanta Vikipedio.


veni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-veni.wav

al venko rajto venas, se ĝin forto subtenas

de senpripensa rekomendo venas ploro kaj plendo

diablo ŝercon ne komprenas, vokite li venas

estis la tempo, ni ne komprenis — pasis la tempo, la saĝ' al ni venis

kio aliloke promenos, al ni ankaŭ ĝi venos

kio mem ne venas, li per la dentoj ĝin prenas

kiom ajn oni penas, per forto plaĉo ne venas

kiu laboras kaj deziras, tiu akiras — kiu mem ne penas, nenio al li venas

kiu pli frue venas, pli bonan lokon prenas

kiu speson ne tenas, tiu al spesmilo ne venas

kiun feliĉo subtenas, al tiu mem ĉio venas

komenciĝis mizero, ĝi venas per pordo kaj fenestroj

la morto ŝercon ne komprenas: oni ĝin vokas, ĝi venas

li atendas, ke la okazo venu al lia nazo

malfeliĉo sin ne ĝenas, faru geston — ĝi tuj venas

malfeliĉoj kaj batoj venas ĉiam kun fratoj

ne atendita, ne esperita ofte venas subite

ne moku mizeron de alia, ĉar baldaŭ venos via

ne venas mont' al monto, sed homo homon renkontas

ofte de kaŭzo senenhava venas efiko plej grava

pli bona estas malgranda "jen prenu" ol granda "morgaŭ venu"

se ne venas per bona vorto, oni prenas per forto

sonorado al li venas, sed de kie — li ne komprenas

venas rido post minaco, kaj paciĝo post malpaco

venis mizero — helpu min, frato; pasis mizero — for, malamato

Ŝi venis de Varsovio al Bjalistoko.

De tio venas la bono.

Fine venis la tempo por ĝoji.

wchodzić, współżyć, zbliżać się, o mężczyźnie uprawiającym stosunek seksualny

Kaj li venis al Hagar, kaj ŝi gravediĝis.

I zbliżył się do Hagar, a ona zaszła w ciążę.


konspiri

kontraŭ vesto malbona konspiras ĉiu ŝtono


insulti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-insulti.wav

kiam pasanto jam trinkis, li la puton insultas

kiu trans muro aŭskultas, tiun la muro insultas

la luno ne aŭskultas, kiam hundo ĝin insultas

pli feliĉa estas martelo insultata, ol amboso kompatata

senditon oni aŭskultas aŭ ne aŭskultas, sed ne punas nek insultas

vi ne kredas, ne aŭskultu, sed min ne insultu

Li koleras kaj insultas.

Ekzercaro § 31 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


imposti

Oni impostis tabakon.

La reĝo impostis al la provinco.


origini

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Juliano P. Junho (Jjunho)-origini.wav


ventoli

przewiewać w celu odzielenia ziarna od plew


sapumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-sapumi.wav


piki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-piki.wav


ŝprucigi

Ne ŝprucigu akvon.


ŝpruci

Akvo ŝprucas el la roko.


brili

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-brili.wav

La suno brilas.

Ekzercaro § 5 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

La aktorino brilis en ŝia lasta filmo.

Aktorka błyszczała w swoim ostatnim filmie.


kapti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kapti.wav

kiu kaptas tro vaste, konservas malmulte

okazon kaptu ĉe l' kapo, ĉar la vosto estas glita


aparteni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-aparteni.wav

vorto dirita al la mondo apartenas kaj neniam revenas

La rozo apartenas al Teodoro.

La nombro kvar apartenas al la aro de naturaj nombroj.

Liczba cztery należy do zbioru liczb naturalnych.


plori

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-plori.wav

kion ni havas, por ni ne valoras, kiam ni ĝin perdis, ni ploras

kiu sentas — ploras, kiu vidas — nur ridas

ni vidas, kiu ridas, kiu ploras, ni ne vidas

ofte kantas la buŝo, kiam ploras la koro

oni batas, malkaresas, kaj eĉ plori ne permesas

La infano jam ne ploras.

Ekzercaro § 6 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


fari

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-fari.wav

al la malamik' en kuro faru ponton kun plezuro

antaŭ okuloj ne staras, doloron ne faras

fari princan promeson, sed ne havi eĉ speson

malfeliĉo sin ne ĝenas, faru geston – ĝi tuj venas

mano dekstra ne sciu, kion faras la maldekstra

mizero faras viziton, ne atendante inviton

ne prokrastu ĝis morgaŭ, kion vi povas fari hodiaŭ

oni faris, oni ĉesis, kaj ni ĉion forgesis

se mi faru riverencon, mi elektas potencon

se vi faros vin ŝafo, la lupoj vin manĝos

via dekstra mano ne sciu, kion faras la maldekstra

vort' en ĝusta momento faras pli ol arĝento

Du homoj povas pli multe fari ol unu.

Dwóch ludzi może więcej zrobić niż jeden.

Ekzercaro § 12 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

Kiel li faris la ludilon?

Sesdek minutoj faras unu horon, kaj unu minuto konsistas el sesdek sekundoj.

Sześćdziesiąt minut składa się na jedną godzinę i jedna minuta składa się z sześćdziesięciu sekund.


trovi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-trovi.wav

faru hodiaŭ, kion vi povas, morgaŭ vi eble okazon ne trovos

kiu mensogis per unu vorto, ne trovos kredon ĝis la morto

por ŝafon formanĝi, lupo trovos pretekston

Jen estas la pomo, kiun mi trovis.

Mi trovas la kukon bongusta.


kuraĝi

Kiu kuraĝas rajdi sur leono?


paroli

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-paroli.wav

en dom' de pendigito pri ŝnuro ne parolu

kiu ĉion senpripense parolas, aŭdos tion, kion li ne volas

mensogu kiom vi volas, sed memoru kion vi parolas

Petro parolas sen direkto, sed Paŭlo konjektu

se vi senfine parolos, de ĝi la poto ne bolos

Mi parolas pri leono.

Ni parolu esperante.


vidi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-vidi.wav

en fremda okulo ni vidas ligneron, en nia ni trabon ne vidas

en fremda tegmento li flikas truon kaj en propra ne vidas la fluon

kiu sentas — ploras, kiu vidas — nur ridas

malproksime vidas, antaŭ la nazo ne vidas

ni vidas, kiu ridas, kiu ploras, ni ne vidas

stomako ne estas spegulo: kion ĝi manĝis, ne vidas okulo

Mi vidas leonon.


forpeli

fianĉon de l' sorto difinitan forpelos nenia malhelpo

La knabo forpelis la birdojn.

Ekzercaro § 9 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


trinki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-trinki.wav

en puton ne kraĉu, ĉar vi trinki bezonos

kiam pasanto jam trinkis, li la puton insultas

ne kraĉu en puton, ĉar vi trinki bezonos

Mi trinkas kafon.


skribaĉi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-skribaĉi.wav

Mi ne scias, kion li skribaĉis ĉi tie.


kanti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kanti.wav

ofte kantas la buŝo, kiam ploras la koro

Li kantas tre belan kanton.

Ekzercaro § 40 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


rakonti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-rakonti.wav

Mi rakontos al vi historion.


aŭdi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-aŭdi.wav

kiu aŭskultas, kie li ne devas, tiu aŭdas, kion li ne revas

Ĉu vi aŭdis tiun bruon?


diri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-diri.wav

el la buŝ' multaj vortoj eliras, sed ne ĉiuj ion diras

malsaĝulo diris vorteron, saĝulo komprenas la tutan aferon

mono odoron ne havas, sian devenon ne diras

saĝa scias, kion li diras, malsaĝa diras, kion li scias

se ne estus "se" kaj "tamen", mi al ĉio dirus amen

vi sekrete vorton diros, ĝi tra l' tuta mondo iros

Diru al mi vian nomon.


deziri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-deziri.wav

animo al paradizo deziras, sed pekoj retiras

deziri al iu amason da mono kaj titolon de barono

kiu laboras kaj deziras, tiu akiras, kiu mem ne penas, nenio al li venas

kiu ne akiras, kiam li povas, tiu poste deziras, sed jam ne retrovas

leĝo estas cedema: kien vi deziras, ĝi iras

Mi deziras al vi bonan tagon, sinjoro!

Ekzercaro § 10 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

Ĉu vi deziras pli da teo?


malligi

ofte ligis malsaĝulo kaj dek saĝuloj malligi ne povas

ofte ligis malsaĝulo kaj saĝuloj malligi ne povas


komenciĝi

komenciĝis mizero, ĝi venas per pordo kaj fenestroj


finiĝi

En Esperanto adjektivoj finiĝas per "-a".

W esperanto przymiotniki kończą się na „a”.


komenci

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-komenci.wav

kiu komencis kuiri, ne forkuru de l' fajro

oni komencas per ŝteletoj kaj finas per ŝtelegoj

En la venonta semajno ni komencos prepari somerajn feriojn.

W przyszłym tygodniu zaczniemy przygotowywać letnie wakacje.


fermi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-fermi.wav

Li fermis kolere la pordon.


ligi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ligi.wav

leĝo mallertulon ligas, lertulon fortigas


kaŝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kaŝi.wav

kio vendiĝas kaŝite, vendiĝas plej profite


uzi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-uzi.wav

por muŝon mortigi, oni pafilegon ne uzas

uzi monon kaj admonon kaj flaton kaj baton

uzu tempon estantan, antaŭvidu estontan, memoru estintan

Mi neniam uzas fingringon.

Anstataŭ la vorto „je” ni povas ankaŭ uzi akuzativon sen prepozicio.

Zamiast słowa „je” możemy również użyć biernika bez przyimka.

Ekzercaro § 29 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


soni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-soni.wav

edziĝo pro amo flamanta al la sako sonanta

Lia akcento sonas terure!

La telefono sonas.


pravi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pravi.wav

Jes, vi pravas.


rigardi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-rigardi.wav

kiu rigardas ĉielon, maltrafas sian celon

kiu tro alten rigardon direktas, tiu tre baldaŭ okulojn difektas

komercisto estas ĉasisto, li rigardas, kiu sin ne gardas

Li staras supre sur la monto kaj rigardas malsupren sur la kampon.

On stoi u góry na górze i patrzy w dół na pole.

Ekzercaro § 33 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

Rigardu maldekstren.


permesi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-permesi.wav


kredi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kredi.wav

al promeso oni ne kredas — kredu, kiu posedas

ne kredas ŝtelisto, ke honestaj ekzistas

vi ne kredas, ne aŭskultu, sed min ne insultu

Ĉu vi kredas je la Dio?

Mi kredas ke matene ne pluvos.

Naivulo kredas ĉiun vorton.

Ĉiuj kredis pri ŝia nekulpeco.

Ne kredu al li.


renkonti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-renkonti.wav

ne venas mont' al monto, sed homo homon renkontas

Jen li renkontis sur la vojo maljunan sorĉistinon; ŝi estis terure malbela, ŝia malsupra lipo pendis ĝis la brusto.

Na drodze spotkał starą czarownicę; była okropnie brzydka, jej dolna warga zwisała aż na piersi.

Hans Christian Andersen, La Fajrilo, tłum. L. L. Zamenhof


miri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-miri.wav


preni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-preni.wav

kio mem ne venas, li per la dentoj ĝin prenas

kiu pli frue venas, pli bonan lokon prenas

ne prenis pastro la donon — rekaŝu sako la monon

oni perfidon prenas, sed perfidulon abomenas

oni prenas per manoj, redonas per piedoj

pastro ŝafon ne prenas, ĝi hejmen revenas

Petro kornojn tenas, Paŭlo lakton prenas

pli bona estas malgranda "jen prenu" ol granda "morgaŭ venu"

se ne venas per bona vorto, oni prenas per forto

se vi prenis la violonon, prenu ankaŭ la arĉon

Prenu mem akvon, se vi volas trinki.

Ekzercaro § 19 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


konveni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-konveni.wav


konvinki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-konvinki.wav


vendi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-vendi.wav

antaŭ mortigo de urso ne vendu ĝian felon

sciencon oni ne mendas, klerecon oni ne vendas

Ŝi povus vendi ĉion.


paŝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-paŝi.wav


promeni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-promeni.wav

kio aliloke promenos, al ni ankaŭ ĝi venos

kun urso promenu, sed pafilon prete tenu

Li promenas kun tri hundoj.


ŝviti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ŝviti.wav

Estas varmege kaj ĉiuj ŝvitas.

Ŝi ŝvitos super la projekto.


troviĝi

eĉ kontraŭ pastra prediko troviĝas kritiko

kiam filino edziniĝis, multaj fianĉoj troviĝas

Mi ne scias kie troviĝas lia tombo.


labori

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-labori.wav

al vi ne plaĉis sitelo, laboru per martelo

kiu laboras kaj deziras, tiu akiras, kiu mem ne penas, nenio al li venas

kiu por ĉiuj laboras, pri si mem ne memoras

Mi laboras en oficejo.

Li laboris super nova romano.


viziti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-viziti.wav

Antaŭ tri tagoj mi vizitis vian kuzon kaj mia vizito faris al li plezuron.

Przed trzema dniami odwiedziłem twojego kuzyna i moja wizyta sprawiła mu przyjemność

Ekzercaro § 20 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

Kiam vi estos en Lodzo, vizitu muzeon de kinematografio.

Jak będziesz w Łodzi, zwiedź muzeum kinematografii.

Mia fratino jam ne vizitas lernejon.

Moja siostra już nie uczęszcza do szkoły.


regi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-regi.wav


porti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-porti.wav

hundo bojas la vojon, vento portas la bojon

sendito nur portas; kion oni ordonis, li raportas

Du knaboj portis pezan keston.

Mia edzo portas okulvitrojn.

Portu la florojn al la avino.

Ŝi brave portis sian sorton.


eniri

sonorilo vokas al preĝejo kaj mem neniam eniras

Li eliris el la dormoĉambro kaj eniris en la manĝoĉambron.


meriti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-meriti.wav

kiu malmulton ne ŝatas, multon ne meritas

se la gasto meritas, eĉ lia hundo profitas

Ne riproĉu vian amikon, ĉar vi mem plimulte meritas riproĉon.

Nie gań twojego przyjaciela, bo ty sam bardziej zasługujesz na naganę.

Ekzercaro § 22 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


eliri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-eliri.wav

el la buŝ' multaj vortoj eliras, sed ne ĉiuj ion diras

ĝi ne eliris ankoraŭ el malproksima nebulo

kiam vorto eliris, vi ĝin jam ne retiros

Kiam eliros lia nova libro?


leviĝi

La suno leviĝas kaj nova tago komenciĝas.

Słońce się podnosi i zaczyna się nowy dzień.


amasiĝi

Varsavianoj amasiĝas antaŭ la Prezidenta Palaco.

Warszawiacy gromadzą się przed Pałacem Prezydenckim.


kuiri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kuiri.wav

kiu komencis kuiri, ne forkuru de l' fajro

Mi kuiras supon.


ludi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ludi.wav

kiu ludas kun koto, malpurigas la manojn

Ili ludas kriketon.

La kato ludas per plumo de birdo.

Lia najbarino bele ludas violonon.

Jego sąsiadka pięknie gra na skrzypcach.

Kiu aktoro ludis Hamleton?

Du bone ludis malfeliĉon.


laciĝi

ne laciĝu viaj manoj pri fremdaj infanoj

Ni lernas kaj lernas, neniam laciĝas.

Uczymy się i uczymy, nigdy się nie męczymy.


boni

Laŭ mia opinio, la libro pli bonas ol la filmo.

Moim zdaniem książka jest lepsza niż film.

Biciklado bonas por la sano.

Jazda na rowerze jest dobra dla zdrowia.


aspekti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-aspekti.wav

dawniej za poprawne uważano tylko użycie tego czasownika z przysłówkiem (np. li aspektas june), obecnie użycie z przymiotnikiem (li aspektas juna) również jest uznawane za poprawne

Lia patrino havas grizajn harojn, sed ŝi aspektas june.

Jego matka ma siwe włosy, ale wygląda młodo.

Vi aspektas malsana.


ŝimi

La kolbaso ŝimis.


bongusti

Fagopira kaĉo tre bongustas kun linoleo.

Kasza gryczana bardzo dobrze smakuje z olejem lnianym.


festi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-festi.wav

kies gasto mi estas, ties feston mi festas

Lastmonate ni festis nian jubileon.

W zeszłym miesiącu świętowaliśmy nasz jubileusz.


neĝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-neĝi.wav

Hieraŭ ne neĝis.


nutri

laboro homon nutras, sen laboro li putras

nutru lupon plej sate, li ĉiam serĉas arbaron

Ĉu vi jam nutris la fiŝojn?

Li nutris nian esperon.


intenci

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-intenci.wav

Mi intencas aŭskulti muzikon.


erarigi

Mi senintence erarigis vin.


erari

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-erari.wav

Mi eraris en kalkulo.


vekiĝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-vekiĝi.wav

Mi ĵus vekiĝis.


kuri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kuri.wav

bona famo sin trenas testude, malbona kuras rapide

El sub la kanapo la muso kuris sub la liton, kaj nun ĝi kuras sub la lito.

Spod kanapy mysz pobiegła pod łóżko i teraz biega pod łóżkiem.

Ekzercaro § 26 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

Kien kuras la vojo?


simili

parolo estas arĝento, oron similas silento

unu similas nulon, ne prezentas kalkulon

Li similas vian avon.


kovri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kovri.wav

ofte ĉapo de kampulo kovras kapon de saĝulo

vivi inter forno hejtita kaj tablo kovrita

Kovru la liton per littuko.


kolerigi

Adamo kolerigis la instruiston.


koleri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-koleri.wav

pri dolĉa vorto ne fieru, maldolĉan ne koleru

Li koleras kaj insultas.


serpenti

La vojo serpentas.


procesi

Li procesis kontraŭ sia najbarino pri ŝia hundo.

Procesował się ze swoją sąsiadką o jej psa.


makuli

se kalumnio ne brulas, ĝi almenaŭ makulas


edziniĝi

kiam filino edziniĝis, multaj fianĉoj troviĝas

kiam filino edziniĝis, multaj fianĉoj troviĝis

Ŝi edziniĝis kun vidvo.


edzinigi

edzigu filon, kiam vi volas, edzinigu filinon, kiam vi povas


edzigi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-edzigi.wav


malŝtopi

Ĉu vi havas korktirilon, por malŝtopi la botelon?

Czy masz korkociąg, aby odetkać butelkę?

Ekzercaro § 34 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


semi

Oni semas salvion en marto kaj en aprilo.


mediti

atendis, meditis, ĝis en tombon englitis


minaci

Ne minacu al mi!

Lin minacas psika malsano.


prezenti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-prezenti.wav

cent jarojn silentis kaj subite sin prezentis

nenio pli grandan mizeron prezentas, ol se sano mankas kaj ŝuldoj turmentas

Vi prezentis la aferon en falsa lumo.

Przedstawiłaś sprawę w fałszywym świetle.

La bildo prezentas viron kun hundo.

Renkontiĝo kun Bartolomeo prezentis bona okazo por diskuti pri nia kunlaboro.

Spotkanie z Bartłomiejem przedstawiło dobrą okazję do dyskusji o naszej współpracy.

Mi havas la honoron min prezenti: poŝtestro, kortega konsilanto Ŝpekin.

Mam zaszczyt się przedstawić: naczelnik poczty, nadworny doradca Szpekin.

N. Gogol, La revizoro, tłum. L. Zamenhof


reveni

ne fanfaronu irante, fanfaronu revenante

pastro ŝafon ne prenas, ĝi hejmen revenas

pelu mizeron tra l' pordo, ĝi revenos tra l' fenestro

vorto dirita al la mondo apartenas kaj neniam revenas

Mi foriras, sed atendu min, ĉar mi baldaŭ revenos.

Odchodzę, ale czekaj na mnie, bo wkrótce wrócę.

Ekzercaro § 43 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


numeri

Numeru paĝojn de kajero.


proponi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-proponi.wav

dronanto domon proponas, savito eĉ brikon ne donas

Ŝi decidis, ke se li proponus eksedziĝon, ŝi volonte tion akceptus.

Zdecydowała, że jeśli on zaproponowałby rozwód, to ona chętnie by się na to zgodziła.

China Radio International: Post Longa Malsano


miksi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-miksi.wav

Miksu la kartojn kaj disdonu ilin al la ludantoj.


friti

La kuiristo fritis viandon tro longe.


tabakfumi

Mi ne tabakfumas.


efiki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-efiki.wav

de la volo la ordono pli efikas ol bastono

Tabakfumado malbone efikas al la sano.


atenti

Se vi atentus, via aŭtomobilo ne akcidentus.

Gdybyś uważał, twój samochód nie miałby wypadku.

Atentu la hundon!


atendi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-atendi.wav

Ni atendas decidon.


aĝi

Mi aĝas dek kvin jaroj.


vivi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-vivi.wav

du sinjoroj en unu bieno, du mastrinoj ĉe unu kameno — neniam vivas sen reciproka malben

kiu vivas sen kalkulo, baldaŭ estos almozulo

ne vivu kiel vi volas, vivu kiel vi povas

ofte saĝulo vivas malriĉe kaj malsaĝulo feliĉe

pastro vivas de preĝoj, advokato de leĝoj

vivi en silko kaj veluro, en ĝojo kaj plezuro

vivi inter forno hejtita kaj tablo kovrita

vivi modere, ne tro interne nek tro ekstere

Li estas morte malsana, li ne vivos pli, ol unu tagon.

On jest śmiertelnie chory, nie będzie żyć dłużej niż przez jeden dzień.

Ekzercaro § 31 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

Mi vivas kun li en granda amikeco.

Ekzercaro § 35 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

Li vivas de almozpetado.

Ludoviko Zamenhof eterne vivos en nia memoro.

Ludwik Zamenhof wiecznie będzie żył w naszej pamięci.

w trybie rozkazującym vivu!: niech żyje!, wiwat!

Vivu Esperanto!


piedbati

Piedbatu la pilkon.


sporti

Ĉiutage mi sportas.


eksedziniĝi

por. eksedziĝi • eksgeedziĝi

rozwodzić się, rozwieść się, brać rozwód (gdy mowa o kobiecie)


eksedziĝi

por. eksgeedziĝi • eksedziniĝi

rozwodzić się, rozwieść się, brać rozwód (gdy mowa o mężczyźnie)


perfektigi

Mi volas perfektigi mian eltrovaĵon.


trankviliĝi

Antaŭ sia unua koncerto li devis trankviliĝi.

Przed swoim pierwszym koncertem musiał się uspokoić.


zumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-zumi.wav


zorgi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-zorgi.wav

antaŭ ĉio zorgu oficon — plezuro atendos sian vicon

li zorgas pri ĝi kiel pri neĝo pasintjara

ne zorgu pri tio, kio estas ekster via scio

pli zorgas unu patrino pri dek infanoj, ol dek infanoj pri unu patrino

riĉa zorgas pri ĉampano, malriĉa pri pano

se oni amas la gaston, oni zorgas la paston

zorgu vian metion kaj ne miksu vin en alian

Mi zorgas pri ŝi tiel, kiel mi zorgas pri mi mem.

Dbam o nią tak, jak dbam o siebie samego.

Ekzercaro § 18 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


putri

laboro homon nutras, sen laboro li putras


butikumi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-butikumi.wav


ĵuri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĵuri.wav

Li ĵuris al mi fidelecon.

Tamen li tiel klare sentis la danĝeron de sia situacio, ke li tuj ĵuris per la sankta kapo de sia patro, ke li neniam plu trinkos tro multe da vino.

Tak jednak uczuł niebezpieczeństwo swego położenia, że w tej chwili przysiągł na świętą głowę ojca nigdy już nie pić większej ilości wina.


evolui

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-evolui.wav


ŝveli

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ŝveli.wav


danki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-danki.wav

użycie terminu jest spotykane, lecz niezalecane w tym znaczeniu

dziękować (wyrażać wdzięczność, odpłacać)

Li tuj faris, kion mi volis, kaj mi dankis lin por la tuja plenumo de mia deziro.

Natychmiast zrobił co chciałem i podziękowałem mu za natychmiastowe spełnienie mojego życzenia.

Ekzercaro § 14 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

Ĉu vi venas peti de ni tagmanĝon? – Ne, mi dankas cin.

Czy życzyłby Pan sobie lunch? – Nie, dziękuję ci.


veturi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-veturi.wav

termin w ogólnym znaczeniu oznacza poruszanie się za pomocą pojazdu/ maszyny lub też poruszanie się samego pojazdu. Stąd możliwe jest użycie powyższego terminu np. względem samolotu czy statku, choć jest to względnie rzadka konstrukcja

Mi veturis du tagojn kaj unu nokton.


vapori

(…) kaj sur ĝi plej bonguste vaporis rostita ansero, farĉita per prunoj kaj pomoj.

a na nim najsmaczniej parowała pieczona gęś, nadziewana śliwkami i jabłkami.

H.C. Andersen, tłum. L. Zamenhof: „Knabineto kun alumeto”


lavi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-lavi.wav

sapo blankecon ne havas, tamen blanke ĝi lavas

Kaj ŝi tuj lavis sian kruĉon kaj ĉerpis akvon en la plej pura loko de la fonto kaj alportis al la virino, ĉiam subtenante la kruĉon, por ke la virino povu trinki pli oportune.

I ona zaraz umyła swój dzban i zaczerpnęła wody z najczystszego miejsca źródła i zaniosła kobiecie, ciągle podtrzymując dzban, aby kobieta mogła pić wygodniej.

Ekzercaro § 15 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

Mi lavis min en mia ĉambro, kaj ŝi lavis sin en sia ĉambro.

Umyłem się w moim pokoju, a ona umyła się w swoim pokoju.


konsenti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-konsenti.wav


kvereli

kłócić się, sprzeczać się, czubić się, awanturować się, kłócić się, spierać się


krei

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-krei.wav

ĉiu kreas sian forton, ĉiu forĝas sian sorton

Kion Dio kreis en la sesa tago?

Ekzercaro § 12 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


batali

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-batali.wav

kontraŭ peko batalu, sed pekanton ne tuŝu

ne batalu pot' el tero kontraŭ kaldrono el fero

La junulo aliĝis al nia militistaro kaj kuraĝe batalis kune kun ni kontraŭ niaj malamikoj.

Młody człowiek wstąpił do naszej armii i dzielnie walczył z nami przeciwko naszym wrogom.

Ekzercaro § 39 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


gajni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-gajni.wav

zob. perlabori, lukri

Mi gajnis multege da mono je pokero!

Via teamo iel gajnis pasintajn ludojn, sed nia armeo gajnis la grandan militon kaj venkis ĉiujn malamikojn!

Wasza drużyna jakoś wygrała ubiegłe igrzyska, lecz nasza armia wygrała wielką wojnę i pokonała wszystkich nieprzyjaciół!


konsisti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-konsisti.wav

Sesdek minutoj faras unu horon, kaj unu minuto konsistas el sesdek sekundoj.

Sześćdziesiąt minut składa się na jedną godzinę i jedna minuta składa się z sześćdziesięciu sekund.


esperi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-esperi.wav


kudri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kudri.wav


konstrui

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-konstrui.wav

Mia praavo konstruis la familian domon.


ĵeti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĵeti.wav

kiu supren kraĉon ĵetas, sian barbon al ĝi submetas

malsaĝulo ŝtonon ĵetis, dek saĝuloj ĝin ne atingos

Kvinope ili sin ĵetis sur min, sed mi venkis ĉiujn kvin atakantojn.

Oni) w pięciu rzucili się na mnie ale (ja) zwyciężyłem każdego z pięciu napastników.


dubi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-dubi.wav

Kvankam vi estas riĉa, mi dubas, ĉu vi estas feliĉa.

Chociaż jesteś bogaty, wątpię, czy jesteś szczęśliwy.


karesi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-karesi.wav


flui

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-flui.wav

mono fluas al riĉulo, batoj al malriĉulo

vivo glate ne fluas, ĉiam batas kaj skuas

Li parolas, kaj lia parolo fluas dolĉe kaj agrable.

On mówi, a jego mowa płynie słodko i przyjemnie.

Ekzercaro § 1 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


kisi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kisi.wav


kuraci

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kuraci.wav


kosti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kosti.wav

Kvar metroj da tiu ĉi ŝtofo kostas naŭ frankojn.

Cztery metry tej tkaniny kosztują dziewięć franków.


kreski

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kreski.wav

malsaĝuloj kreskas mem, sen plugo kaj sem'


servi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-servi.wav

al du sinjoroj samtempe oni servi ne povas


ĉasi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĉasi.wav


boji

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-boji.wav

hundo bojas la vojon, vento portas la bojon

ne ĉiu hundo bojanta estas hundo mordanta

ne timu hundon bojantan, timu hundon silentan


detrui

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-detrui.wav


dividi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-dividi.wav


eduki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-eduki.wav


provi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-provi.wav

oni batas la oron, por provi ĝian valoron

Ni provu denove.


militi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-militi.wav


mordi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-mordi.wav


mortigi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-mortigi.wav

por muŝon mortigi, oni pafilegon ne uzas

Mia onklo ne mortis per natura morto, sed li tamen ne mortigis sin mem kaj ankaŭ estis mortigita de neniu; unu tagon, promenante apud la reloj de fervojo, li falis sub la radojn de veturanta vagonaro kaj mortiĝis.

Mój wujek nie zginął naturalną śmiercią, ale jednak on nie zabił się sam i też nie został zabity przez nikogo; pewnego dnia przechadzając się obok torów kolejowych, upadł pod koła jadącego pociągu i stał się martwy.


teni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-teni.wav

amu edzinon plej kore, sed tenu ŝin bonmore

kiu speson ne tenas, tiu al spesmilo ne venas

kun urso promenu, sed pafilon prete tenu

Petro kornojn tenas, Paŭlo lakton prenas

sub seruro promesojn tenu, sed doninte ne repren

Mi sidas sur seĝo kaj tenas la piedojn sur benketo.

Siedzę na krześle i trzymam nogi na ławeczce.


elvagoniĝi

Ĉe kiu stacio ni devas elvagoniĝi?


atingi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-atingi.wav

kiu tro forte la manon svingas, nenion atingas

la morto ne distingas, ĉiujn egale atingas

lango nenion atingas, se ĝin saĝo ne svingas

malsaĝulo ŝtonon ĵetis, dek saĝuloj ĝin ne atingos

oro nur fingron eksvingas kaj ĉion atingas

Ni ĉiuj kunvenis, por priparoli tre gravan aferon; sed ni ne povis atingi ian rezultaton, kaj ni disiris.

Wszyscy zebraliśmy się aby omówić bardzo ważną sprawę ale my nie mogliśmy osiągnąć jakiś rezultatów i rozeszliśmy się.

Ekzercaro § 42 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


senkremigi

Aĉetu senkremigitan lakton.


droni

La kuraĝa maristo dronis en la maro.

Ekzercaro § 37 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


suferi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-suferi.wav

se la tempo forblovis, ni jam helpi ne povas; kio post ni aperos, ni de ĝi ne suferos

cierpieć, odczuwać ból lub nieprzyjemność

Ni suferis de soifo.

Polaj infanoj ofte suferas tropezon.

Polskie dzieci często cierpią na nadwagę.

Japanoj suferis pro tertremo kaj cunamo.

Japończycy ucierpieli z powodu trzęsienia ziemi i tsunami.


malsukcesi

Mi ĉiel provis venki lin kaj mi malsukcesis.

Wszelkimi sposobami próbowałem go pokonać i nie udało mi się.


inciti

se vi povas, profitu, sed aliajn ne incitu

Ne incitu la leonon.

La lumo incitas miajn okulojn.


fidi

al glacio printempa kaj al amiko tro nova ne fidu


planti

Hieraŭ mi plantis rozojn en mia ĝardeno.


menstrui

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-menstrui.wav


posedi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-posedi.wav

al promeso oni ne kredas, kredu, kiu posedas


vostumi

La hundo amike vostumas.


vomi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-vomi.wav


rideti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-rideti.wav


volvi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-volvi.wav


ŝlosi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ŝlosi.wav


pafi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pafi.wav

eĉ kiu plej bone pafas, tamen iam maltrafas


pendi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pendi.wav

longe ŝtelas ŝtelisto, tamen fine li pendos

La lampo pendas super la tablo.

Kiam virino surmetas ĉadoron, nur ŝia vizaĝo estas videbla, en iuj kazoj nur la okuloj, kaj iam ankaŭ antaŭ la okuloj pendas travidebla tolaĵo.

Kiedy kobieta założy czador, tylko jej twarz jest widoczna, w niektórych przypadkach tylko oczy, a czasem również przed oczami wisi przezroczysty kawałek płótna.

Vi pendos por tio, vi perfidulo!


palpi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-palpi.wav


vojaĝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-vojaĝi.wav


ordoni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ordoni.wav

kiu manĝon al mi donas, tiu al mi ordonas

sendito nur portas; kion oni ordonis, li raportas

Ordonu al li, ke li ne babilu

Ekzercaro § 20 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


pardonpeti

Pollando ne devas pardonpeti Moskvon pro incidento, ligita kun batado de filoj de rusiaj diplomatoj.

Polska nie musi przepraszać Moskwy za incydent związany z pobiciem synów rosyjskich dyplomatów.

Pollando ne intencas pardonpeti pro batado de rusiaj infanoj na blogu Novaĵoj el Rusio


konduki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-konduki.wav

malriĉeco ne estas krimo, tamen kondukas al malestimo

peto kaj demando kondukas tra l' tuta lando

petolado sen mezuro ne kondukas al plezuro

Mallarĝa vojeto kondukas tra tiu ĉi kampo al nia domo.

Wąska ścieżka prowadzi przez to pole do naszego domu.

Ekzercaro § 38 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

Olivier Morice, advokato de ĉi tiu virino kaj de unu alia plendanto en la kazo, diras, ke la afero povus esti kondukita antaŭ la tribunalon ne pli malfrue ol la fino de la jaro aŭ frue en 2009.

adwokat tej kobiety i jednego z pozostałych skarżących, mówi, że sprawa powinna być przeprowadzona przed sądem nie później niż pod koniec roku lub na początku 2009 roku.

w artykule Scientologio ĉe tribunalo riskas malpermeson

La soldatoj kondukis la arestitojn tra la stratoj.

Żołnierze prowadzili aresztantów przez ulice.

Ekzercaro § 22 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

transportować (gaz, ciecz, materiały sypkie np. rurociągiem)


disdoni

nobelo promesojn disdonas, kampulo promesojn plenumas

Miksu la kartojn kaj disdonu ilin al la ludantoj.


pardoni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pardoni.wav

kontraŭ peko prediku, sed pekinton pardonu

Mi diris al la reĝo: via reĝa moŝto, pardonu min!

Powiedziałem do króla: Wasza Królewska Mość, proszę o wybaczenie!

Pardonu, eble mi malhelpas vin?


disĵeti

Mi disŝiris la leteron kaj disĵetis ĝiajn pecetojn en ĉiujn angulojn de la ĉambro

Porozdzierałem list i rozrzuciłem jego kawałeczki we wszystkie rogi pokoju.


imagi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-imagi.wav


mezuri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-mezuri.wav

Mi ne havas ampermetron kaj mi ne povas mezuri kurentintenson.

Nie mam amperomierza i nie mogę zmierzyć natężenia prądu.


forveturi

Ŝi forveturis Etiopion.


formanĝi

formanĝis en merkredo, ne serĉu en vendredo

kiam kato jam formanĝis, forpelado ne helpos

kiu ĉion formanĝis en tago, malsatos vespere

por ŝafon formanĝi, lupo trovos pretekston

Kiu formanĝis la konfitaĵon?

La realigado de projekto formanĝos multan tempon.


igi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-igi.wav

Mimo że w esperanto składnia jest dowolna, zaleca się, aby po czasowniku igi występowało jego dopełnienie, następnie bezokolicznik i dopełnienie tego bezokolicznika.

Via letero igis min malĝoja.

zmusić lub przekonać do wykonania jakiejś czynności

La malsano igis lin pensi pri morto.

Choroba sprawiła, że zaczął myśleć o śmierci.


daŭri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-daŭri.wav

knaba gusto kun forto daŭras ĝis la morto

ne ĉiam daŭras malbona vetero, ne ĉiam daŭras homa sufero

Lia kolero longe daŭris.

La vojaĝo daŭris kvardek minutojn.

Ŝia akuŝo daŭris nur du horoj.


establi

fundować, ustanawiać, zakładać, organizować


speguliĝi

Kio speguliĝas ĉi tie en la emajlo de la perlo?

H.C. Andersen, tłum. L.L. Zamenhof: „Peco de perlovico” („Sznur pereł”)


viŝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-viŝi.wav

Li elprenis nazumon el ora ingo, viŝis ĝin per neĝblanka naztuko, metis ĝin sur la nazon kaj kun vigle memkontenta rideto ĉirkaŭrigardis ĉiujn sidantojn.

Wyjął binokle ze złotego futerału, wytarł je śnieżnobiałą chusteczką do nosa, włożył je na nos i z żwawym uśmieszkiem samozadowolenia rozejrzał się po siedzących.


kontesti

zaprzeczać, kwestionować, odrzucać, podważać, wyrażać sprzeciw


informi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-informi.wav

Ĉu vi deziras rete informi pri via klubo kaj ĝia agado?

Czy chcecie informować w sieci o waszym klubie i jego działalności?

Judith Meyer: Kreado de profesiecaj informpaĝoj per Drupalo blog Internacia Seminario


kraĉi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kraĉi.wav


sopiri

kie ajn rano iras, ĝi ĉiam marĉon sopiras

Kiam mi estas en urbo, sopiras mi al arbara verdo kaj silento.

Kiedy jestem w mieście, tęsknię za leśną zielenią i ciszą.


juĝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-juĝi.wav

kiu kutimis ĉion juĝi, nenie povas rifuĝi


tusi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-tusi.wav


ŝirmi

osłaniać, ochraniać, zasłaniać, zabezpieczać


fanfaroni

ne fanfaronu irante, fanfaronu revenante

unu fojon oni donas kaj tutan vivon fanfaronas

przechwalać się, chełpić się, popisywać się


konsili

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-konsili.wav


kompari

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kompari.wav


savi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-savi.wav

du mortojn vi ne havos, de unu vi vin ne savos

eĉ kvar piedoj de ĉevalo ĝin ne savas de falo

kiu prudenton ne havas, tiun saĝo ne savas


buki

Oni devas buki sekurzonon!


deklari

deklarować, oświadczać, ogłaszać, zapowiedzieć

Samtempe li deklaris la decidon permesi al Hispanio altigi sian buĝetan deficiton en la jaro 2012 de la antaŭa 4.4% ĝis 5.3%.

Jednocześnie zapowiedział decyzję o zezwoleniu, aby Hiszpania zwiększyła swój deficyt budżetowy w roku 2012 z wcześniejszych 4,4% do 5.3%.

China Radio International: Altiĝos hispana buĝeta deficito en 2012, 2012-03-13

Vi forgesis deklari la aron.


citi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-citi.wav


bari

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-bari.wav

zagradzać, stawiać przeszkodę, grodzić, tarasować, zastawiać, zatarasować


leki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-leki.wav


senti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-senti.wav

Kelkaj homoj sentas sin la plej feliĉaj, kiam ili vidas la suferojn de siaj najbaroj.

Niektórzy ludzie czują się najszczęśliwsi, kiedy widzą cierpienia swoich sąsiadów.

Ekzercaro § 32 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

Tamen li tiel klare sentis la danĝeron de sia situacio, ke li tuj ĵuris per la sankta kapo de sia patro, ke li neniam plu trinkos tro multe da vino.

Tak jednak uczuł niebezpieczeństwo swego położenia, że w tej chwili przysiągł na świętą głowę ojca nigdy już nie pić większej ilości wina.


projekti

Italaj inĝenieroj projektis gigantan ponton.

Włoscy inżynierowie zaprojektowali gigantyczny most.


telefoni

telefonować, dzwonić, rozmawiać przez telefon

Ĝis hodiaŭ li ne telefonis al mi.


reformi

En la jaro -45 (45 antaŭ nia erao) Julio Cezaro reformis la kalendaron. En 1582 Papo Gregorio la 13a reformis denove la kalendaron: post ĵaŭdo, la 4a de oktobro, sekvis rekte vendredo, la 15a de oktobro

W roku -45 (45 przed naszą erą) Juliusz Cezar zreformował kalendarz. W 1582 papież Grzegorz XIII ponownie zreformował kalendarz; po czwartku czwartego października, nastąpił bezpośrednio piątek piętnastego października.

Walter Klag, Alia kalendaro eblas, Monato, kwiecień 2015.

Reprezentantoj de Eŭropa Unio opinias, ke Kosovo trapasis demokratian teston kadre de la tiel nomata stabiliga kaj asociiga procezo, laŭ kiu ŝtato akceptas laŭnecese reformi kondiĉojn politikajn, ekonomiajn, komercajn aŭ homrajtajn cele al eniro en la union

Przedstawiciele Unii Europejskiej uważają że Kosowo przeszło demokratyczną próbę w ramach tak zwanego procesu stabilizacyjnego i stowarzyszeniowego, w którym państwo zgadza się w miarę konieczności reformować polityczne, ekonomiczne, handlowe, czy związane z prawami człowieka warunki w celu wejścia do Unii.

Bardhyl Selimi, Kosovo – Testo trapasita, Monato, styczeń 2014.


naski

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-naski.wav

Julia naskis infanon.

Georgo Vaŝington estis naskita la dudek duan de Februaro de la jaro mil sepcent tridek dua

Jerzy Waszyngton urodził się dwudziestego drugiego lutego tysiąc siedemset trzydziestego drugiego roku.


vesti

Vestu vi sin per oranĝa ĉemizo.

Plimulto de polinoj vestas malĝustan mamzonon.

Większość Polek nosi niewłaściwy biustonosz.


rosti

En Ĉinio turistoj ofte povas gustumi frandaĵojn rilatajn al ŝafaĵo, ekzemple rostita kompleta ŝafo, boligita, stufita, fritita ŝafaĵoj ktp.

W Chinach turyści często mogą spróbować frykasów związanych z baraniną, na przykład pieczona w całości owca, gotowana, duszona, smażona baranina itd.

China Radio International: „Interesaj pladoj de Panzhihua”


ŝuti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ŝuti.wav


orgasmi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-orgasmi.wav

Li neniam orgasmis.


ĉerpi

longe ĉerpas la kruĉo, ĝis ĝi fine rompiĝas

Kaj ŝi tuj lavis sian kruĉon kaj ĉerpis akvon en la plej pura loko de la fonto kaj alportis al la virino, ĉiam subtenante la kruĉon, por ke la virino povu trinki pli oportune.

I ona zaraz umyła swój dzban i zaczerpnęła wody z najczystszego miejsca źródła i zaniosła kobiecie, ciągle podtrzymując dzban, aby kobieta mogła pić wygodniej.

Ekzercaro § 15 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


aspiri

aspirować, dążyć, mieć aspiracje, pragnąć


dungi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-dungi.wav

nająć, wynająć, angażować, zatrudnić, najmować, podpisać umowę o pracę, przyjmować, zatrudniać


konfidi

powierzać, ufać, dowierzać, zawierzać, poruczać


kutimi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kutimi.wav


zapi

Ĉesu zapi kaj elektu iun programon.

Przestań skakać między kanałami i wybierz jakiś program.


tiri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-tiri.wav

kien kudrilo iras, tien fadenon ĝi tiras

tie vi petos, vi tiros, vi nenion akiros

ciągnąć, pociągać, pociągnąć, prowadzić, przeciągać, przyciągać, wlec, wyciągać

Simon Petro iris sur la ŝipon, kaj tiris la reton al la tero, plenan de grandaj fiŝoj, cent kvindek tri; kaj kvankam estis tiel multaj, tamen la reto ne disŝiriĝis.

Poszedł Szymon Piotr i wyciągnął na brzeg sieć pełną wielkich ryb w liczbie stu pięćdziesięciu trzech. A pomimo tak wielkiej ilości, sieć się nie rozerwała.


adjudiki

La komunumo adjudikos konstruon de infana ludejo.

Gmina przeprowadzi przetarg na budowę placu zabaw dla dzieci.


festeni

ĝoju kaj festenu, sed malriĉulojn subtenu


ripozi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ripozi.wav


diverĝi

rozchodzić się (o liniach), być rozbieżnym


eskapi

uciekać, uciec, umknąć, wymknąć się, wyślizgnąć się, zbiec, zwiać


preferi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-preferi.wav


streĉi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-streĉi.wav

wytężać, natężać, wyprężać, napinać, naprężać


puŝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-puŝi.wav

ne puŝu vian regularon en fremdan anaron

pchnąć, pchać, popychać, przepychać, szturchać


peni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-peni.wav


ĉantaĝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĉantaĝi.wav


mistifiki

wprowadzać w błąd, wprowadzić w błąd, zwodzić, mistyfikować


gluti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-gluti.wav

kiu glutis tro multe, tiu agas tro stulte

restis nenio absolute, nek por mordi, nek por gluti

La pastelo estas por suĉi, ne por gluti.

Ŝia fianĉo glutis ŝin per la okuloj.


respondi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-respondi.wav

Kial vi ne respondas al mi?


kolekti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kolekti.wav

Mi kolektas poŝtmarkojn.


haki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-haki.wav


pezi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pezi.wav

Nie mylić z pesi

Vi pezas tro malmulte.

La tegmento rompiĝis ĉar neĝo pezis sur ĝi.

La ĵaluzo de ŝia edzo pezas sur ŝi.

Viaj vortoj multe pezas.


ripeti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ripeti.wav

Bonvolu ripeti la lastan frazon. Mi ne komprenis ĝin.

Proszę, powtórz ostatnie zdanie. Nie zrozumiałem go.


tranĉi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-tranĉi.wav

ciąć, rżnąć, przecinać, krajać, pokrajać

La tranĉilo tranĉas bone, ĉar ĝi estas akra.

Ekzercaro § 16 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

La tranĉilo estis tiel malakra, ke mi ne povis tranĉi per ĝi la viandon…

Nóż był tak tępy, że nie mogłem pokroić nim mięsa.

Ekzercaro § 34 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


venki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-venki.wav

pokonać, pokonywać, przezwyciężyć, przezwyciężać, wygrać, zwyciężyć, zwyciężać

Mi ĉiel provis venki lin kaj mi malsukcesis.

Wszelkimi sposobami próbowałem go pokonać i nie udało mi się.

Kvinope ili sin ĵetis sur min, sed mi venkis ĉiujn kvin atakantojn.

W pięciu rzucili się na mnie ale zwyciężyłem każdego z pięciu napastników.

Ekzercaro § 14 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


agresi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-agresi.wav

być agresywnym, atakować bez sprowokowania, napadać


ŝovi

kie diablo ne povas, tien virinon li ŝovas

posuwać, suwać, przesuwać, wsuwać, wsadzać


lasi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-lasi.wav

La Eŭropa Unio lasas do al ĉiuj siaj membroj la eblecon agnoski aŭ ne agnoski la novan memdeklaritan ŝtaton.

Unia Europejska pozostawia wszystkim swoim członkom możliwość uznania bądź nieuznania nowego proklamowanego państwa.

Eventeo: Agnosko de Kosovo progresas (18 lutego 2008 r.)


antaŭvidi

uzu tempon estantan, antaŭvidu estontan, memoru estintan

Sed tute alia afero estus, se montriĝus, ke oni povas antaŭe antaŭvidi kun plena precizeco kaj plena certeco, kia nome lingvo estos iam internacia.

Lecz zupełnie inną sprawą byłoby, gdyby okazało się, że można wcześniej przewidzieć z pełną dokładnością i całą pewnością, jaki właściwie język stanie się kiedyś międzynarodowym.

L. Zamenhof: Esenco kaj estonteco de la ideo de lingvo internacia: Ĉapitro 5

Kaj Abraham diris: Dio antaŭvidos al Si la ŝafon por la brulofero, mia filo.

I Abraham powiedział: Bóg upatrzy sobie jagnię na całopalenie, synu mój.


vicigi

ustawiać w rzędzie, w kolejności, szeregować


pentri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pentri.wav


rompi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-rompi.wav

łamać, rozbijać, potłuc, naruszać, tłuc, przełamać, kruszyć

Lia perfido rompis nian unuecon.


taŭzi

czochrać, potargać, rozczochrać, szarpać, targać, tarmosić


tedi

denerwować, irytować, dokuczać, naprzykrzać się, niepokoić, obrzydzać, uprzykrzać

nudzić, być nudnym, być nużącym, nużyć, zanudzać


veturigi

powozić, wieźć, przewieźć, wozić, prowadzić pojazd, kierować