skribi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-skribi.wav

En kiu lingvo vi skribas?

Ŝi skribis novan libron.


zo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-zo.wav

z-oj / zoj (nominative plural)
z-on / zon (accusative singular)
z-ojn / zojn (accusative plural)

W wariancie odmiany „z myślnikiem” wymawia się dwa razy „o” - raz jako część nazwy litery, a raz jako morfem rzeczownika

zobacz też: a • bo • co • ĉo • do • e • fo • go • ĝo • ĥo • i • jo • ĵo • ko • mo • no • o • po • kuo • ro • so • ŝo • to • u • ŭo • vo • vuo • ikso • ipsilono • zo


norda

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-norda.wav


maso

La kilogramo estas mezurunuo de la maso.


alfabeto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-alfabeto.wav

alfabetoj (nominative plural)
alfabeton (accusative singular)
alfabetojn (accusative plural)


varsaviano

varsavianoj (nominative plural)
varsavianon (accusative singular)
varsavianojn (accusative plural)

Varsavianoj amasiĝas antaŭ la Prezidenta Palaco.

Warszawiacy gromadzą się przed Pałacem Prezydenckim.


acetileno

acetilenoj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
acetilenon (no-plural accusative singular)
acetilenojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)


esto

estoj (nominative plural)
eston (accusative singular)
estojn (accusative plural)


kolo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kolo.wav

koloj (nominative plural)
kolon (accusative singular)
kolojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Części ciała


sano

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-sano.wav

nenio pli grandan mizeron prezentas, ol se sano mankas kaj ŝuldoj turmentas

sanoj (nominative plural)
sanon (accusative singular)
sanojn (accusative plural)

Ni volas disvastigi tiun ĉi sporton en la mondo por sano de la homaro.

Chcemy rozpowszechnić ten sport w świecie dla zdrowia ludzkości.

Wang Xiaolin, cytat za Ĉina Radio Internacia


ruso

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ruso.wav

rusoj (nominative plural)
ruson (accusative singular)
rusojn (accusative plural)

Rosjanin (mężczyzna narodowości rosyjskiej)


peso

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-peso.wav

pesoj (nominative plural)
peson (accusative singular)
pesojn (accusative plural)

nie mylić z: pezo

zob. peseto


rusa

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-rusa.wav

zobacz też: rusia • rusuja • ruslanda


savanto

savantoj (nominative plural)
savanton (accusative singular)
savantojn (accusative plural)

wybawca, zbawca (ten, który, zbawia teraz)

Ho mia savanto, helpu min!


herbejo

herbejoj (nominative plural)
herbejon (accusative singular)
herbejojn (accusative plural)

Sur la herbejo kuŝis knabo.


pafarko

pafarkoj (nominative plural)
pafarkon (accusative singular)
pafarkojn (accusative plural)

Nun vi povas vidi, ke mia pafarko ne estis difektita

Teraz możesz zobaczyć. że mój łuk nie był uszkodzony


monteto

montetoj (nominative plural)
monteton (accusative singular)
montetojn (accusative plural)

Ni flugis super la montetoj.


etero

La eteron oni uzis por anestezo.

La homo povas ĉion kompreni: kiel vibras la etero kaj kio fariĝas sur la suno.

Człowiek może wszystko zrozumieć: jak drga eter i co powstaje na Słońcu.

I. S. Turgenjev, tłum. Kazimierz Bein: „Patroj kaj filoj”, rozdział 23a


supera

Mi povus ami nur superan ol mi.

Pokochać mogłabym tylko wyższego od siebie.

B. Prus, tłum. Kazimierz Bein: „La Faraono”, tom 3, rozdział 12


abelo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-abelo.wav

abeloj (nominative plural)
abelon (accusative singular)
abelojn (accusative plural)

Abeloj faras mielon.


operaciumo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-operaciumo.wav

operaciumoj (nominative plural)
operaciumon (accusative singular)
operaciumojn (accusative plural)

La firmao Apple kreis la operaciumon Mac OS X.

Firma Apple stworzyła system operacyjny Mac OS X.

Linukso estas operaciumo kiu ekzistas en diversaj eldonoj.

Linux jest systemem operacyjnym, który istnieje w różnych odmianach.


reakcio

La temperaturo ne estas sufiĉa por komencigo de reakcioj inter heliumaj nukleoj.

Ta temperatura nie jest wystarczająca do rozpoczęcia reakcji między jądrami helu.

A. M. S. Pérez, M. T. Herraz: Komentoj pri stelevoluo

La caro estis proklamita ĉefo de la eŭropa reakcio.

Cara obwołano głową reakcji europejskiej.

K. Marks, F. Engels „Manifest komunistyczny”, Przedmowa do wydania rosyjskiego 1882


teĥnologio

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-teĥnologio.wav

teĥnologioj (nominative plural)
teĥnologion (accusative singular)
teĥnologiojn (accusative plural)


sako

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-sako.wav

ne prenis pastro la donon — rekaŝu sako la monon

almozpetanto sinĝena restas kun sako malplena

edziĝo pro amo flamanta al la sako sonanta

en unu sako du katoj, ĉiam mordoj kaj gratoj

se sako tro pleniĝas, ĝi baldaŭ disŝiriĝas

sakoj (nominative plural)
sakon (accusative singular)
sakojn (accusative plural)

worek, torba, torebka, mieszek, sak, sakiewka


mitologia

por. mita


reto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-reto.wav

En unu el la lastaj kunsidoj de la franca societo de savado de dronantoj estis montrita nova aparato, kiu kvietigas la ondegojn kaj konsistas el reto, plektita el facila sed fortika materialo.

Na jednym z ostatnich posiedzeń francuskiego stowarzyszenia ratowania tonących zostało zaprezentowane nowe urządzenie, które uspokaja wysokie fale i składa się z sieci uplecionej z lekkiego ale wytrzymałego materiału.

L. Zamenhof „Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto” 1904

Simon Petro iris sur la ŝipon, kaj tiris la reton al la tero, plenan de grandaj fiŝoj, cent kvindek tri; kaj kvankam estis tiel multaj, tamen la reto ne disŝiriĝis.

Poszedł Szymon Piotr i wyciągnął na brzeg sieć pełną wielkich ryb w liczbie stu pięćdziesięciu trzech. A pomimo tak wielkiej ilości, sieć się nie rozerwała.

„vekiĝo” de komputilo per signalo el loka reto

obudzenie” komputera sygnałem z sieci lokalnej

Komputilaj blokoj de elektrizo de normo ATX

Mi baze prezentas la diferencojn kiujn la reto kaj la novaj teĥnologioj kaŭzis en la maniero kiel ni aliras nian lingvon.

Przede wszystkim przedstawiam zmianę jaką sieć i nowe technologie spowodowały w sposobie jak podchodzimy do naszego języka.

Tonyo: „Lingvo 2.0” na blogu Esperanta blogo

Vi estas nesperta, ĉirkaŭita per reto de intrigoj.

Jesteś niedoświadczony, otoczony siecią intryg.

B. Prus, tłum. Kazimierz Bein: „La Faraono”, vol. 2, ĉapitro 5a


tabelkalkulilo

Ekzemple, mi preskaŭ neniam uzas tekstoprilaborilon, kaj mi ankoraŭ neniam uzis tabelkalkulilon.

Na przykład ja prawie nigdy nie używam edytora tekstu i dotychczas ani razu nie użyłem arkusza kalkulacyjnego.

Edmund Grimley Evans: Uniksulo ekspertas Unikodon


ventumilo

Ŝi ventumis sin per sia ventumilo.


demokrata

Różnica pomiędzy morfemami demokrat, a demokrati jest dość niewielka. Wyrazy pochodne tworzone z obydwu rdzeni zazwyczaj traktuje się synonimicznie, przy czym posiadają nieco inne nacechowanie, odpowiednio: „powiązanie z demokracją lub demokratami” oraz „zgodność z demokracją i jej wartościami”. W praktyce różnice są zazwyczaj pomijalne.

demokratyczny (związany z demokratami / partią demokratyczną USA)


ombro

Mi ne vidas mian ombron.

En via nomo mi esprimas funebran saluton al la ombroj de ĉiuj niaj karaj kamaradoj.

W waszym imieniu wyrażam żałobne pozdrowienie cieniom wszystkich naszych miłych towarzyszy

przemówienie L. Zamenhofa podczas 8. Kongresu Esperanckiego w Krakowie w 1912

Ne estas eĉ ombro da danĝero.


ŝuo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ŝuo.wav

ŝuoj (nominative plural)
ŝuon (accusative singular)
ŝuojn (accusative plural)


herbo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-herbo.wav

bone kreskas la herbo, sed ĉevalo jam mortis

herboj (nominative plural)
herbon (accusative singular)
herbojn (accusative plural)

Mi volus kuŝiĝi sur herbo.

siano - brak rozsądku (mieć siano w głowie)

Li havas ankoraŭ kapon kun herbo.


ŝafaĵo

ŝafaĵoj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
ŝafaĵon (no-plural accusative singular)
ŝafaĵojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

En Ĉinio turistoj ofte povas gustumi frandaĵojn rilatajn al ŝafaĵo, ekzemple rostita kompleta ŝafo, boligita, stufita, fritita ŝafaĵoj ktp.

W Chinach turyści często mogą spróbować frykasów związanych z baraniną, na przykład pieczona w całości owca, gotowana, duszona, smażona baranina itd.

China Radio International: „Interesaj pladoj de Panzhihua”


putino

putinoj (nominative plural)
putinon (accusative singular)
putinojn (accusative plural)

Ci ŝminkita putino!


krokodili

prawdopodobnie od ang. crocodile tears; przytacza się również pochodzenie od kursu esperanto autorstwa Andrea Cseha, gdzie stosowano maskotki zwierząt, m.in. krokodyla, który miał być symbolem ćwiczeń, podczas których nie stosowało się esperanta

zob. krokodilo

używać wśród esperantystów innego języka niż esperanto (także wówczas, gdy używany język jest językiem ojczystym obu rozmówców)

Ne krokodilu!


ordinare

Urbanoj estas ordinare pli ruzaj, ol vilaĝanoj

Mieszczanie są zazwyczaj bardziej przebiegli niż wieśniacy.

Ekzercaro § 37 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


ŝafo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ŝafo.wav

ke la lup' estu sata, kaj la ŝaf' ne tuŝata

pastro ŝafon ne prenas, ĝi hejmen revenas

por ŝafon formanĝi, lupo trovos pretekston

se vi faros vin ŝafo, la lupoj vin manĝos

ŝafo donas sian lanon, por ke mastro havu panon

ŝafoj (nominative plural)
ŝafon (accusative singular)
ŝafojn (accusative plural)

La ŝafhundo gardas ŝafojn.

przysłowie

Jeśli zrobisz z siebie owcę, zjedzą cię wilki.

Ne sekvu lin kiel ŝafo.


brokolo

brokoloj (nominative plural)
brokolon (accusative singular)
brokolojn (accusative plural)

Brassica oleracea var. italica L., brokuł

Post 5 minutoj aldonu la brokolon.


kulo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kulo.wav

kulo nenion valoras, sed ĝia piko doloras

kuloj (nominative plural)
kulon (accusative singular)
kulojn (accusative plural)

Kuloj pikis min.


tagmanĝi

Je kioma horo vi tagmanĝas?


vulkano

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-vulkano.wav

vulkanoj (nominative plural)
vulkanon (accusative singular)
vulkanojn (accusative plural)

Ĉi-momente en la mondo estas preskaŭ 600 aktivaj vulkanoj, kiuj havas erupciojn aŭ almenaŭ estis aktivaj en historia tempo

Obecnie na świecie jest prawie 600 aktywnych wulkanów, które mają erupcje albo przynajmniej były dawniej aktywne.


caro

caroj (nominative plural)
caron (accusative singular)
carojn (accusative plural)


plurnombro

Oni kreas la plurnombron per aldono de "-j" al la ununombro.

Liczbę mnogą tworzy się przez dodanie „-j” do liczby pojedynczej.


poŝtmarko

poŝtmarkoj (nominative plural)
poŝtmarkon (accusative singular)
poŝtmarkojn (accusative plural)

Mi kolektas poŝtmarkojn.


tombo

atendis, meditis, ĝis en tombon englitis

ne mankas tombo por mortinto nek pano por vivanto

tomboj (nominative plural)
tombon (accusative singular)
tombojn (accusative plural)

Mi ne scias kie troviĝas lia tombo.


heliko

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-heliko.wav

helikoj (nominative plural)
helikon (accusative singular)
helikojn (accusative plural)

por. limako


novedzo

Kiam oni demandis, kia parenco li estas de la novedzo, li respondis embarasite, ke li estas la patro de estinta kunlernanto de la novedzo.

Kiedy zapytano go, jakim jest krewnym pana młodego, odpowiedział zmieszany, że jest ojcem byłego szkolnego kolegi pana młodego.


eksedziĝo

eksedziĝoj (nominative plural)
eksedziĝon (accusative singular)
eksedziĝojn (accusative plural)

Ŝi decidis, ke se li proponus eksedziĝon, ŝi volonte tion akceptus.

Zdecydowała, że jeśli on zaproponowałby rozwód, to ona chętnie by się na to zgodziła.

China Radio International: Post Longa Malsano


eksgeedziĝi

por. eksedziĝi • eksedziniĝi

rozwodzić się, rozwieść się, brać rozwód (gdy mowa o obojgu małżonków)

Panjo, kial vi kaj paĉjo eksgeedziĝis?

Mamo, dlaczego ty i tata się rozwiedliście?


edzino

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-edzino.wav

edzinoj (nominative plural)
edzinon (accusative singular)
edzinojn (accusative plural)

Ĉu vi konas lian edzinon?


kovrilo

kovriloj (nominative plural)
kovrilon (accusative singular)
kovrilojn (accusative plural)


edzo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-edzo.wav

edzino pli elverŝas per funelo, ol edzo enverŝas per sitelo

edzo edzinon laŭdas, edzino edzon aplaŭdas

inter fremdaj ŝi estas edzino-anĝelo, kun la edzo ŝi estas demono kruela

kun edzo plej malmola estas pli bone ol sola

edzoj (nominative plural)
edzon (accusative singular)
edzojn (accusative plural)

zob. edzino, edzeco, edziĝo

Ĉu via edzo ankaŭ estas esperantisto?

mąż, jeden z małżonków w męskim małżeństwie homoseksualnym


klavaro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-klavaro.wav

En la preĝejo estas malgranda orgeno kun nur unu klavaro.

W kościele są małe organy z tylko jedną klawiaturą.

klawiatura komputera lub maszyny do pisania

Mia klavaro ne enhavas esperantajn literojn.

Moja klawiatura nie zawiera esperanckich liter.


ĝardeno

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĝardeno.wav

ĝardenoj (nominative plural)
ĝardenon (accusative singular)
ĝardenojn (accusative plural)

Hieraŭ mi plantis rozojn en mia ĝardeno.


ajlo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ajlo.wav

ajloj (nominative plural)
ajlon (accusative singular)
ajlojn (accusative plural)

Ajlo protektas kontraŭ vampiroj.


kaco

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kaco.wav

kacoj (nominative plural)
kacon (accusative singular)
kacojn (accusative plural)


prepucio

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-prepucio.wav

prepucioj (nominative plural)
prepucion (accusative singular)
prepuciojn (accusative plural)


juro

juroj (nominative plural)
juron (accusative singular)
jurojn (accusative plural)

nie mylić z: ĵuro, ĵurio


Lev

Libro del Levítico → Kpł, Księga Kapłańska


kokcinelo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kokcinelo.wav

Kokcinelo, forflugu al ĉielo!


impliki

Ne impliku la ĉevalon.

Anstataŭ ekspliki li implikas.

Oni implikis min en krimo.


redakti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-redakti.wav

redagować, formułować, opracowywać tekst

Ĉu vi povas redakti artikolon pri Esperanto?

Czy mógłabyś zredagować artykuł o esperanto?

Li redaktas la revuon „Pola Esperantisto”.

On redaguje czasopismo „Pola Esperantisto”.

Redaktu kun kuraĝo!

Hasło „Vikipedio:Redaktu kun kuraĝo” w: Esperanta Vikipedio.


iksodo

iksodoj (nominative plural)
iksodon (accusative singular)
iksodojn (accusative plural)

Iksodoj estas danĝeraj bestoj.

Kleszcze są niebezpiecznymi zwierzętami.


informatika

Li laboras en malgranda informatika firmao.

On pracuje w małej informatycznej firmie.


komenti

Ŝi ofte komentas aspekton de ŝia amikino.

Ona często komentuje wygląd jej przyjaciółki.

Ni ŝuldas ĉi tiun kolekton al la streba laboro de Aleksander Korĵenkov, kiu kompilis kaj redaktis la tutan volumon, komentis kaj pliriĉigis ĝin per notoj kaj montris profunde primarajn fontojn.

Zawdzięczamy tę kolekcję usilnej pracy Aleksandra Korżenkowa, który zebrał i zredagował cały tom, opatrzył komentarzem i wzbogacił go przez oceny oraz gruntownie przedstawił początkowe źródła.


hodiaŭa

ne bedaŭru hieraŭan, ne atendu morgaŭan, ne forlasu hodiaŭan

Hodiaŭa vetero estas frosta.


golejo

bramka (rama ograniczona z tyłu siatką) w piłce nożnej, w piłce ręcznej, w hokeju itp.


diferenci

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-diferenci.wav

Mi diferencas de mia fratino per temperamento.

Różnię się od mojej siostry temperamentem.


aludi

Ili nur aludis sian edziĝon al mi.


malrapida

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malrapida.wav

De la domo alflugis al ili malrapidaj sonoj de violonĉelo.

Z domu przypłynęły do nich powolne dźwięki wiolonczeli.

S. Turgenjev tłum. Kazimierz Bein: „Patroj kaj filoj”


violonĉelo

violonĉeloj (nominative plural)
violonĉelon (accusative singular)
violonĉelojn (accusative plural)

Z domu przypłynęły do nich wolne dźwięki wiolonczeli.


malnova

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malnova.wav

ĉion novan oni ŝatas, malnovan oni forbatas

unu amiko malnova pli valoras ol du novaj

nie mylić z: maljuna; malnova dotyczy rzeczy i pojęć, natomiast maljuna ludzi i zwierząt

La piano estis tre malnova kaj ne havis multe da klavoj en klavaro.

Pianino było bardzo stare i nie miało wielu klawiszy w klawiaturze.


tajpilo

tajpiloj (nominative plural)
tajpilon (accusative singular)
tajpilojn (accusative plural)

En mia domo estas malnova tajpilo, sed mi ne konas tajpi.

W moim domu jest stara maszyna do pisania, ale ja nie umiem pisać na maszynie.


klavo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-klavo.wav

klavoj (nominative plural)
klavon (accusative singular)
klavojn (accusative plural)


sono

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-sono.wav


paralizi

La timo paralizis min.


sola

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-sola.wav

konsoliĝas mizerulo, se li estas ne sola


onklo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-onklo.wav

li estas preskaŭ mia frato: nepo de kuzo de onklo de konato

Mia onklo naskiĝis ankoraŭ en Pollando sed mia patro jam en Ameriko.

Mój stryjek urodził się jeszcze w Polsce, ale mój ojciec już w Ameryce.

Ĉu vere via onklino kaj onklo intencas eksgeedziĝi?

Czy naprawdę twoja ciocia i wujek zamierzają się rozwieść?


aso

Ni malvenkis, ĉar mi ne havis asojn.

Ĉu oni ne vendas kvin paserojn por du asoj?

Czyż nie sprzedają pięciu wróbli za dwa asy?


nesto

al pec' pecon algluas, kiu neston konstruas


timo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-timo.wav

pensoj iras trans limo sen pago kaj timo

se malsato turmentas, lupo timon ne sentas

timoj (nominative plural)
timon (accusative singular)
timojn (accusative plural)

Komenco de saĝeco estas timo antaŭ la Eternulo.


volapukaĵo

pochodzi od powszechnego wśród esperantystów przekonania o trudności volapüku

(idiom) coś niezrozumiałego, chińszczyzna

Ĝi estas por mi volapukaĵo!


ungo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ungo.wav

ungoj (nominative plural)
ungon (accusative singular)
ungojn (accusative plural)


bardo

bardoj (nominative plural)
bardon (accusative singular)
bardojn (accusative plural)


paragrafo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Juliano P. Junho (Jjunho)-paragrafo.wav

paragrafoj (nominative plural)
paragrafon (accusative singular)
paragrafojn (accusative plural)


mila

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-mila.wav

zobacz też: naŭcenta ▶ mila ▶ miliona (więcej w Indeks:Esperanto - Liczebniki)


akvo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-akvo.wav

pasi akvon kaj fajron kaj marĉojn kaj marojn

volus kato fiŝojn, sed la akvon ĝi timas

akvoj (nominative plural)
akvon (accusative singular)
akvojn (accusative plural)

Prenu mem akvon, se vi volas trinki.

Ekzercaro § 19 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


bicikli

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-bicikli.wav

Mi ŝatas bicikli.


analfabeto

analfabetoj (nominative plural)
analfabeton (accusative singular)
analfabetojn (accusative plural)


sulo

suloj (nominative plural)
sulon (accusative singular)
sulojn (accusative plural)


noble

Ĉu esti aŭ ne esti,—tiel staras Nun la demando: ĉu pli noble estas Elporti ĉiujn batojn, ĉiujn sagojn De la kolera sorto, aŭ sin armi Kontraŭ la tuta maro da mizeroj Kaj per la kontraŭstaro ilin fini?

Być albo nie być, oto jest pytanie. Jestli w istocie szlachetniejszą rzeczą Znosić pociski zawistnego losu Czy też, stawiwszy czoło morzu nędzy, Przez opór wybrnąć z niego?


germane

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-germane.wav


zoroastrismo

zoroastrismoj (nominative plural)
zoroastrismon (accusative singular)
zoroastrismojn (accusative plural)


Bartolomeo

Bartolomeoj (nominative plural)
Bartolomeon (accusative singular)
Bartolomeojn (accusative plural)

Renkontiĝo kun Bartolomeo prezentis bona okazo por diskuti pri nia kunlaboro.

Spotkanie z Bartłomiejem przedstawiło dobrą okazję do dyskusji o naszej współpracy.


sendiismo

sendiismoj (nominative plural)
sendiismon (accusative singular)
sendiismojn (accusative plural)

Ekde la 20-a jarcento sendiismo iĝis oficiala doktrino de iuj filozofiaj skoloj, ekzemple komunismaj, institucioj aŭ ŝtatoj, ekzemple Ĉinio…

Od XX wieku ateizm stał się oficjalną doktryną pewnych szkół filozoficznych, na przykład komunistycznej, instytucji i państw, na przykład Chin…


pulmo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pulmo.wav

pulmoj (nominative plural)
pulmon (accusative singular)
pulmojn (accusative plural)


absolute

restis nenio absolute, nek por mordi, nek por gluti

Mi absolute nenion komprenas.


regato

regatoj (nominative plural)
regaton (accusative singular)
regatojn (accusative plural)


violento

violentoj (nominative plural)
violenton (accusative singular)
violentojn (accusative plural)


dimensio

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-dimensio.wav


liceo

liceoj (nominative plural)
liceon (accusative singular)
liceojn (accusative plural)

zapisywane również wielką literą, jako nazwa własna

Ŝi estas la liceestro de liceo numero du.

liceum, Liceum, Lykeion (szkoła Arystotelesa)


bazaro

bazaroj (nominative plural)
bazaron (accusative singular)
bazarojn (accusative plural)

Mi aĉetis tion en bazaro.


printilo

Ĉu vi havas plurkoloran printilon?


logaritmo

logaritmoj (nominative plural)
logaritmon (accusative singular)
logaritmojn (accusative plural)


fluoro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-fluoro.wav

fluoroj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
fluoron (no-plural accusative singular)
fluorojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

zobacz też: oksigeno ▶ fluoro ▶ neono (więcej pierwiastków w Indeks:Esperanto - Pierwiastki chemiczne)


afgano

afganoj (nominative plural)
afganon (accusative singular)
afganojn (accusative plural)


marteli

Li martelis najlojn

Ŝi martelis ĉiun vorton.

Li martelis tion en mia memoron.


martelo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-martelo.wav

marteloj (nominative plural)
martelon (accusative singular)
martelojn (accusative plural)

Kie estas martelo.


ŝarko

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ŝarko.wav

ŝarkoj (nominative plural)
ŝarkon (accusative singular)
ŝarkojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Ryby


bulo

buloj (nominative plural)
bulon (accusative singular)
bulojn (accusative plural)


kabei

wyrażenie idiomatyczne być aktywnym esperantystą a następnie porzucić ruch esperancki

Mi neniam kabeos.


eligi

dla teologii wschodniej zobacz deveni

wypuszczać, wyrzucać, wyprowadzać, wydobywać

w teologii zachodniego chrześcijaństwa relacja Boga Ojca i Syna Bożego do Ducha Świętego


ne kotas besto en sia nesto

zły to ptak, co własne gniazdo kala; zwierzę nie błoci/wypróżnia się w swoim gnieździe


plej bone ridas, kiu laste ridas

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni; najlepiej się śmieje, kto na końcu się śmieje


sekso

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-sekso.wav

Ĉiuj plenaĝaj loĝantoj de ambaŭ seksoj havas la rajton de voĉdonado.

Wszyscy pełnoletni mieszkańcy obu płci mają prawo głosu.

L. Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 5, el la vivo kaj sciencoj, bagateloj


plena

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-plena.wav

apud plena manĝotablo ĉiu estas tre afabla

ĉiuj enterigitoj estas plenaj de meritoj

plena estas la infero de promesitaj aferoj

plena glaso da vino, sed kun guto da veneno

pli valoras propra ĉemizo ol fremda plena valizo

Mia glaso jam ne estas plena.

zawierający dużą ilość czegoś, pełny, pełen

Mia kuirejo estas plena de blatoj.

La pli juna filino, kiu estis la plena portreto de sia patro laŭ sia boneco kaj honesteco, estis krom tio unu el la plej belaj knabinoj, kiujn oni povis trovi.

Młodsza córka, która była wiernym portretem swojego ojca pod względem swojej dobroci i prawości, oprócz tego była jedną z najpiękniejszych dziewcząt, które można było znaleźć

Ekzercaro § 11 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


bona gloro pli valoras ol oro

pli bona estas virto sen oro, ol oro sen honoro

pli bona virto sen oro, ol oro sen honoro

zobacz też: Indeks:Esperanto - Przysłowia

dobra sława (dobre imię) jest więcej warta od złota


valori

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-valori.wav

kion ni havas, por ni ne valoras; kiam ni ĝin perdis, ni ploras

kiu groŝon ne honoras, eĉ duongroŝon ne valoras

kiu nenion valoras, plej multe sin gloras

kulo nenion valoras, sed ĝia piko doloras

leĝo valoras por poste, sed ne por antaŭe

ne valoranto plaĉas, sed plaĉanto valoras

ne valoras la akiro eĉ la penon de l' deziro

ne valoras la faro la koston de l' preparo

pli valoras interkonsento, ol juĝa dokumento

pli valoras konkorda ovo, ol malkonkorda bovo

pli valoras kontenta spirito, ol granda profito

pli valoras malgranda reganto, ol granda servanto

pli valoras paco malbona, ol malpaco plej bona

pli valoras propra ĉemizo, ol fremda plena valizo

pli valoras senlaboreco, ol sensenca laboremeco

pli valoras vinagro donacita, ol vino aĉetita

sinjorino kaj sinjoro, unu alian valoras

unu amiko malnova pli valoras ol du novaj

Ĉu tiu pentraĵo valoras?

Ne valoras paroli pri tio.

Li ne valoras vin.

Unu kilogramo valoras 1000 gramojn.


gloro

gloroj (nominative plural)
gloron (accusative singular)
glorojn (accusative plural)

osoba, rzecz lub czyn będący źródłem chwały / sławy


ridi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ridi.wav

kaldrono ridas pri poto kaj mem estas kota

kiu sentas — ploras, kiu vidas — nur ridas

ni vidas, kiu ridas — kiu ploras, ni ne vidas

Mi ridas je lia naiveco


ateismo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ateismo.wav

ateismoj (nominative plural)
ateismon (accusative singular)
ateismojn (accusative plural)


verniero

vernieroj (nominative plural)
vernieron (accusative singular)
vernierojn (accusative plural)


vegetarismo

vegetarismoj (nominative plural)
vegetarismon (accusative singular)
vegetarismojn (accusative plural)


silicio

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-silicio.wav

silicioj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
silicion (no-plural accusative singular)
siliciojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

zobacz też: aluminio ▶ silicio ▶ fosforo (więcej pierwiastków w Indeks:Esperanto - Pierwiastki chemiczne)


acero

aceroj (nominative plural)
aceron (accusative singular)
acerojn (accusative plural)


monoteismo

monoteismoj (nominative plural)
monoteismon (accusative singular)
monoteismojn (accusative plural)


politeismo

politeismoj (nominative plural)
politeismon (accusative singular)
politeismojn (accusative plural)


rutenio

rutenioj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
rutenion (no-plural accusative singular)
ruteniojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

zobacz też: teknecio ▶ rutenio ▶ rodio (więcej pierwiastków w Indeks:Esperanto - Pierwiastki chemiczne)


tulio

tulioj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
tulion (no-plural accusative singular)
tuliojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

zobacz też: erbio ▶ tulio ▶ iterbio (więcej pierwiastków w Indeks:Esperanto - Pierwiastki chemiczne)


alterno

alternoj (nominative plural)
alternon (accusative singular)
alternojn (accusative plural)


torni

Mi ne konas torni el metalo.


torio

torioj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
torion (no-plural accusative singular)
toriojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

zobacz też: aktinio ▶ torio ▶ protaktinio (więcej pierwiastków w Indeks:Esperanto - Pierwiastki chemiczne)


uranio

uranioj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
uranion (no-plural accusative singular)
uraniojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

zobacz też: protaktinio ▶ uranio ▶ neptunio (więcej pierwiastków w Indeks:Esperanto - Pierwiastki chemiczne)


lado

ladoj (nominative plural)
ladon (accusative singular)
ladojn (accusative plural)


tremolo

tremoloj (nominative plural)
tremolon (accusative singular)
tremolojn (accusative plural)


vampiro

vampiroj (nominative plural)
vampiron (accusative singular)
vampirojn (accusative plural)


rubidio

rubidioj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
rubidion (no-plural accusative singular)
rubidiojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

zobacz też: kriptono ▶ rubidio ▶ stroncio (więcej pierwiastków w Indeks:Esperanto - Pierwiastki chemiczne)


manko

Kaj tiu manko de dia graco estas provokita de la libera volo kiu forlasas la dian vojon.

I ten brak bożej łaski został sprowokowany przez wolną wolę, która porzuciła bożą drogę.

Hasło „Problemo de la malbono” w: Esperanta Vikipedio.


Eminjo

Eminjoj (nominative plural)
Eminjon (accusative singular)
Eminjojn (accusative plural)


Polujo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-Polujo.wav

Polujoj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
Polujon (no-plural accusative singular)
Polujojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

Mi loĝas en Polujo.


centra

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-centra.wav

Lodzo troviĝas en la centra regiono de Pollando.

Łódź znajduje się w środkowym obszarze Polski.


Polio

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-Polio.wav

Polioj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
Polion (no-plural accusative singular)
Poliojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

Mi loĝas en Polio.


ekzisti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ekzisti.wav

ekzistas ezoko, (por) ke fiŝetoj ne dormu

kontraŭ bato senatenda ekzistas nenia defendo

ne ekzistas en komerco amikeco nek ŝerco

ne ekzistas juneco sen kapricoj, nek maljuneco sen malicoj

ne ekzistas naiva vulpo, ne ekzistas homo sen kulpo

ne ekzistas terno sen nazo nek fakto sen bazo

ne kredas ŝtelisto, ke honestaj ekzistas

ne ŝtelus ŝtelistoj, se ne ekzistus kaŝistoj

por amiko intima ne ekzistas vojo malproksima

Linukso estas operaciumo kiu ekzistas en diversaj eldonoj.

Linux jest systemem operacyjnym, który istnieje w różnych odmianach.


polino

polinoj (nominative plural)
polinon (accusative singular)
polinojn (accusative plural)

Mi estas polino.


helianto

heliantoj (nominative plural)
helianton (accusative singular)
heliantojn (accusative plural)


veneciano

venecianoj (nominative plural)
venecianon (accusative singular)
venecianojn (accusative plural)


Britio

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-Britio.wav

Britioj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
Brition (no-plural accusative singular)
Britiojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)


Britujo

Britujoj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
Britujon (no-plural accusative singular)
Britujojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)


ĝemelo

ĝemeloj (nominative plural)
ĝemelon (accusative singular)
ĝemelojn (accusative plural)

Ĉu vi kaj via fratino estas ĝemeloj?

Czy ty i twoja siostra jesteście bliźniakami?


aĉ

Mia komputilo malfunkcias. Aĉ!

złej jakości, bezużyteczny, kiepski, budzący pogardę, obrzydzenie


brito

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-brito.wav

(…) dum la malfrua 5-a jarcento multaj britoj fuĝante la saksajn invadojn alvenis ĉe la bretonoj…

…) pod koniec 5. wieku wielu Brytów uciekając przed inwazją Sasów przybyło do Bretończyków…

Hasło „Reĝo Arturo” w: Esperanta Vikipedio.

La Eŭropa Unio finfine akceptis la fakton, ke britoj ne rezignos pri siaj tradiciaj mezurunuoj.

Unia Europejska w końcu zaakceptowała fakt, że Brytyjczycy nie zrezygnują ze swoich tradycyjnych jednostek miar.

Radio Polonia: Britoj savis siajn mezurunuojn


alburno

zobacz też: Indeks:Esperanto - Ryby


supo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-supo.wav

supoj (nominative plural)
supon (accusative singular)
supojn (accusative plural)

Mi manĝas supon.


Azio

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-Azio.wav

Azioj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
Azion (no-plural accusative singular)
Aziojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Kraje Azji


Ameriko

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-Ameriko.wav

Amerikoj (nominative plural)
Amerikon (accusative singular)
Amerikojn (accusative plural)

Usono, Meksiko kaj Brazilo estas landoj en Ameriko.

Stany Zjednoczone, Meksyk i Brazylia są krajami w Ameryce.


Afriko

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-Afriko.wav

Afrikoj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
Afrikon (no-plural accusative singular)
Afrikojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

Mi loĝas en Afriko.


persono

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-persono.wav


poŝto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-poŝto.wav

poŝtoj (nominative plural)
poŝton (accusative singular)
poŝtojn (accusative plural)

La risko pri interreta viruso ne estas multe pli granda ol ricevi bombleteron per normala poŝto.

Ryzyko internetowego wirusa nie jest dużo większe od otrzymania listu z bombą poprzez normalną pocztę.

C. Rouget Internet ne (tiom) malbonas, Monato, 1997, nr 8.


riceli

skupywać kradzione rzeczy, trudnić się paserstwem

Eĉ lia edzino ne sciis, ke li ricelis.

Nawet jego żona nie wiedziała, że trudnił się paserstwem.


ricelisto

ricelistoj (nominative plural)
riceliston (accusative singular)
ricelistojn (accusative plural)

Eĉ lia edzino ne sciis, ke li esti ricelisto.

Nawet jego żona nie wiedziała, że był paserem.


risorto

risortoj (nominative plural)
risorton (accusative singular)
risortojn (accusative plural)


ministraro

ministraroj (nominative plural)
ministraron (accusative singular)
ministrarojn (accusative plural)


tulipo

tulipoj (nominative plural)
tulipon (accusative singular)
tulipojn (accusative plural)

Tulipoj estas belaj floro.


bankuvo

bankuvoj (nominative plural)
bankuvon (accusative singular)
bankuvojn (accusative plural)


baptokuvo

baptokuvoj (nominative plural)
baptokuvon (accusative singular)
baptokuvojn (accusative plural)


lavkuvo

lavkuvoj (nominative plural)
lavkuvon (accusative singular)
lavkuvojn (accusative plural)


kuvo

kuvoj (nominative plural)
kuvon (accusative singular)
kuvojn (accusative plural)

duży odkryty pojemnik najczęściej kolisty lub owalny, wanna


vikingo

vikingoj (nominative plural)
vikingon (accusative singular)
vikingojn (accusative plural)


Patro nia

Patroj niaj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
Patron nian (no-plural accusative singular)
Patrojn niajn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

Ju pli ni analizas «Patron Nian», des pli mireginda ŝajnas ĝia strukturo.

Im więcej analizujemy „Ojcze nasz”, tym bardziej zdumiewająca wydaje się jego struktura.

„La plej bela preĝo”, Espero Katolika, numero 7-8/1988


rulpremilo

Atentu la rulpremilon! Ĝi estas malantaŭ vi!

Atentu la rulpremilon! Via edzino tenas ĝin!


buŝo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-buŝo.wav

al ĉevalo donacita oni buŝon ne esploras

de la buŝo ĝis la manoj estas granda interspaco

el la buŝ' multaj vortoj eliras, sed ne ĉiuj ion diras

el la sama buŝo li blovas varmon kaj malvarmon

inter la mano ĝis la buŝo ofte disverŝiĝas la supo

ofte kantas la buŝo, kiam ploras la koro

buŝoj (nominative plural)
buŝon (accusative singular)
buŝojn (accusative plural)

Mi havas nur unu buŝon, sed mi havas du orelojn

Mam tylko jedne usta, ale mam dwoje uszu.

Ekzercaro § 12 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

La krokodilo malfermis sian buŝon por kapti la ĉasiston.

Krokodyl otworzył swoją paszczę aby chwycić myśliwego.

Jean-Louis Basile Agbolo La pilgrimo de Leono al Mekko


invito

invitoj (nominative plural)
inviton (accusative singular)
invitojn (accusative plural)

termin stosowany zasadniczo wymiennie z invitilo (w znaczeniu „nie-informatycznym")

Eklezio esperas ke ĉiu homo en mortmomento ricevu la dian pardonantan inviton.

Kościół ma nadzieję, iż w momencie śmierci, każdy człowiek otrzyma boskie przebaczające, zaproszenie.

Hasło „Purgatorio” w: Esperanta Vikipedio.

zaproszenie (ozdobna karta, lub inny przedmiot zawierający zaproszenie (1.1))


scivolo

scivoloj (nominative plural)
scivolon (accusative singular)
scivolojn (accusative plural)

La kursanoj estis ege kontentaj. Ridoj traflugis la ĉambron, kaj ĉiuj partoprenis en la interparolo - en la lingvo internacia! - kun scivolo kaj intereso

Kursanci byli ogromnie zadowoleni. Śmiechy przeleciały przez pokój i wszyscy, uczestniczyli w konwersacji – w języku międzynarodowym - z ciekawością i zainteresowaniem.

Pri tio, princo, vi ekscios nur en la temploj, ĉe la piedo de la altaroj – diris la ĉefepiskopo. – Nur tie via nobla scivolo povas esti kontentigita

O tym, książę, dowiesz się tylko w świątyniach, u stóp ołtarzy — mówił arcykapłan. — Tylko tam szlachetna ciekawość twoja może być zaspokojona.

Bolesław Prus, La faraono, tłum. Kazimierz Bein, Kabe, Księga I, Rozdział XXII, wyd. GEO 2015.


mistero

misteroj (nominative plural)
misteron (accusative singular)
misterojn (accusative plural)


Veronika

Veronikaj (nominative plural)
Veronikan (accusative singular)
Veronikajn (accusative plural)


sapveziko

Li blovas sapvezikojn.


lodo

lodoj (nominative plural)
lodon (accusative singular)
lodojn (accusative plural)


organo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-organo.wav

organoj (nominative plural)
organon (accusative singular)
organojn (accusative plural)

nie mylić z: orgeno

La vera floro estas la reprodukta organo de angiospermoj.

Prawdziwy kwiat jest organem rozrodczym okrytonasiennych.

La floroj estas androginaj, signifante ke ili havas kaj masklajn kaj inajn organojn…

Kwiaty są obupłciowe, co znaczy, że mają i męskie i żeńskie narządy…

Hasło „Origanum dictamnus” w: Esperanta Vikipedio.


aviadilo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-aviadilo.wav

aviadiloj (nominative plural)
aviadilon (accusative singular)
aviadilojn (accusative plural)


pipro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pipro.wav

pieprz, suszony owoc pieprzu używany jako przyprawa


sciuro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-sciuro.wav

sciuroj (nominative plural)
sciuron (accusative singular)
sciurojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Ssaki


urso

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-urso.wav

antaŭ mortigo de urso ne vendu ĝian felon

kun urso promenu, sed pafilon prete tenu

ursoj (nominative plural)
urson (accusative singular)
ursojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Ssaki


piprujo

piprujoj (nominative plural)
piprujon (accusative singular)
piprujojn (accusative plural)


ununbio

ununbioj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
ununbion (no-plural accusative singular)
ununbiojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)


foso

fosoj (nominative plural)
foson (accusative singular)
fosojn (accusative plural)

rowy i obiekty podobne (np. fosy) o większej długości bywają określane terminem „fosaĵo”

La ĉevalo ektrotis rapide, post kelkaj saltoj deĵetis sian rajdanton en foson, kiu apartigis la kampon de la vojo

Koń szybko ruszył kłusem, po kilku skokach zrzucił swojego jeźdźca do rowu, który oddzielał pole od drogi.

Fratoj Grimm, Elektitaj Fabeloj (Feliĉa Joĉjo), tłum. Kabe - Kazimierz Bein, wyd. GEO 2015.

Malantaŭ la arbaro, ĉe la granda lago, staris malnova kastelo, ĉirkaŭita de profunda foso, en kiu kreskis junko kaj kano

Za lasem, przy wielkim jeziorze, stał stary zamek otoczony głębokim rowem, w którym rosło sitowie i trzcina.

Hans Christian Andersen, Fabeloj, (Ĉio sur sian ĝustan lokon), tłum. L. Zamenhof, wyd. GEO 2015.


certa

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-certa.wav

Nia sukceso estas certa.

Mi ne estas certa pri tio.

Mi scias, ke certa persono kalumnias min.


Paŭlo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-Paŭlo.wav

Petro kornojn tenas, Paŭlo lakton prenas

Petro parolas sen direkto, sed Paŭlo konjektu

Paŭloj (nominative plural)
Paŭlon (accusative singular)
Paŭlojn (accusative plural)

Lia nomo estas Paŭlo.


Peĉjo

Peĉjoj (nominative plural)
Peĉjon (accusative singular)
Peĉjojn (accusative plural)

Saluton, Peĉjo!

Peĉjo ne manĝas viandon krom kuniklaĵon kaj meleagraĵo.

Piotruś nie je mięsa z wyjątkiem królika i indyka.


Karolo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-Karolo.wav

Karoloj (nominative plural)
Karolon (accusative singular)
Karolojn (accusative plural)

Lia nomo estas Karolo.


ŝmiri

Mi ŝmiras panpecon per butero.

Ĉu vi bone ŝmiris la maŝinon?

Mi ne volis ŝmiri lin.


melki

Ĉu vi hodiaŭ jam melkis la bovinon?


ranca

La butero estas ranca.


lakta

Mi malŝatas laktan supon.

(…) la ĉielo fariĝis cindrokolora, poste flavruĝa, fine lakta.

niebo zrobiło się popielate, potem rude, potem mlecznej barwy.


bazo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-bazo.wav


simii

Ne simiu min!


simio

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-simio.wav

simioj (nominative plural)
simion (accusative singular)
simiojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Ssaki


Cindra Merkredo

Cindraj Merkredoj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
Cindran Merkredon (no-plural accusative singular)
Cindrajn Merkredojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

Cindra Merkredo estas la unua tago de Granda Fasto.

Środa Popielcowa jest pierwszym dniem Wielkiego Postu.


rozo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-rozo.wav

ŝiru rozojn en somero, ĉar en vintro ili ne estas

rozoj (nominative plural)
rozon (accusative singular)
rozojn (accusative plural)


vanadio

vanadioj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
vanadion (no-plural accusative singular)
vanadiojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

zobacz też: titanio ▶ vanadio ▶ kromo (więcej pierwiastków w Indeks:Esperanto - Pierwiastki chemiczne)


kondiĉo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kondiĉo.wav

Vi ne plenumas ĉiujn kondiĉojn de konkurso.

Nie spełniasz wszystkich warunków konkursu.

Sed Okcidento devas ĉesi meti kondiĉojn.

Ale Zachód powinien przestać stawiać warunki.

Ghazi Hamed, za Le Monde diplomatique: Hamas elprovata en regado

Hieraŭ la veteraj kondiĉoj estis malbonaj.


turto

turtoj (nominative plural)
turton (accusative singular)
turtojn (accusative plural)

Eĉ cikonio sub la ĉielo scias sian tempon, turto, hirundo, kaj gruo observas la tempon, kiam ili devas veni.

Nawet bocian na niebiosach dobrze zna swe wyznaczone czasy, również turkawka i jerzyk, i bilbil starannie przestrzegają czasu swego przylotu.


bildo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-bildo.wav

La bildo prezentas viron kun hundo.

Ĉu vi desegnis la bildon mem?

La artisto surprizis ĉiujn vizitantojn per nova temaro de siaj bildoj, nome ĉi-foje fascinis lin floroj, birdoj, herbejoj kaj arboj.

Artysta zaskoczył wszystkich gości nową tematyką swoich obrazów, mianowicie tym razem zafascynowały go kwiaty, ptaki, łąki i drzewa.

Radio Polonia informuje: audycja z 16 maja 2001


formikejo

formikejoj (nominative plural)
formikejon (accusative singular)
formikejojn (accusative plural)

En la arbaro ni vidis grandan formikejon.


formikaro

formikaroj (nominative plural)
formikaron (accusative singular)
formikarojn (accusative plural)

Formikejoj estas konstruata per formikaroj.

Mrowiska są budowane przez społeczności mrówek.


ukrajno

ukrajnoj (nominative plural)
ukrajnon (accusative singular)
ukrajnojn (accusative plural)


indio

indioj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
indion (no-plural accusative singular)
indiojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

zobacz też: kadmio ▶ indio ▶ stano (więcej pierwiastków w Indeks:Esperanto - Pierwiastki chemiczne)


Ukrajnujo

Ukrajnujoj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
Ukrajnujon (no-plural accusative singular)
Ukrajnujojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)


formikomanĝulo

formikomanĝuloj (nominative plural)
formikomanĝulon (accusative singular)
formikomanĝulojn (accusative plural)


samario

samarioj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
samarion (no-plural accusative singular)
samariojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

zobacz też: prometio ▶ samario ▶ eŭropio (więcej pierwiastków w Indeks:Esperanto - Pierwiastki chemiczne)


formiko

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-formiko.wav

formikoj (nominative plural)
formikon (accusative singular)
formikojn (accusative plural)

Formikoj vivas en formikejoj.


pagano

paganoj (nominative plural)
paganon (accusative singular)
paganojn (accusative plural)


Antonio

Antonioj (nominative plural)
Antonion (accusative singular)
Antoniojn (accusative plural)


telegrafo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-telegrafo.wav

telegrafoj (nominative plural)
telegrafon (accusative singular)
telegrafojn (accusative plural)


tabakujo

Kie estas mia tabakujo?


doktoriĝonto

doktoriĝontoj (nominative plural)
doktoriĝonton (accusative singular)
doktoriĝontojn (accusative plural)

doktorant, osoba, która będzie się doktoryzować


infera

Post la morto vi suferos inferajn turmentojn.

Po śmierci będziesz cierpiał męki piekielne.

Kiu faras tiun inferan bruon?

Tio estis infera plezuro por mi.


abelisto

abelistoj (nominative plural)
abeliston (accusative singular)
abelistojn (accusative plural)

Mia avo estis abelisto.


zebro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-zebro.wav

zebroj (nominative plural)
zebron (accusative singular)
zebrojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Ssaki


abelejo

abelejoj (nominative plural)
abelejon (accusative singular)
abelejojn (accusative plural)

En la abelejo estas dek abelujoj.


abelujo

abelujoj (nominative plural)
abelujon (accusative singular)
abelujojn (accusative plural)

En la abelejo estas dek abelujoj.


abieto

abietoj (nominative plural)
abieton (accusative singular)
abietojn (accusative plural)


absoluta

Ŝi havas absolutan sonsenton

Li estis absoluta reĝo.


tabako

tabakoj (nominative plural)
tabakon (accusative singular)
tabakojn (accusative plural)

Mia patro kulturis tabakon.

Ŝi ne fumas tabakon.


kuriero

kurieroj (nominative plural)
kurieron (accusative singular)
kurierojn (accusative plural)

Mi laboras kiel kuriero.

La kuriero povas moviĝi nur diagonale.

Goniec może poruszać się tylko po przekątnej.


zebuo

zebuoj (nominative plural)
zebuon (accusative singular)
zebuojn (accusative plural)


peono

peonoj (nominative plural)
peonon (accusative singular)
peonojn (accusative plural)


zenito

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-zenito.wav


ponardi

La murdisto ponardis kelkajn prostituitinojn.

Morderca zasztyletował kilka prostytutek.


bagatelo

bagateloj (nominative plural)
bagatelon (accusative singular)
bagatelojn (accusative plural)

Li estas tre ekkolerema kaj ekscitiĝas ofte ĉe la plej malgranda bagatelo.

On jest bardzo porywczy i denerwuje się przy najmniejszym drobiazgu.

Ekzercaro § 41 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


abako

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-abako.wav

La kapitelo estas nekompleta. La abako estas detruita.

Głowica kolumny jest niekompletna. Abakus został zniszczony.

Abako estas speco de kalkulilo.

Liczydło jest rodzajem narzędzia do liczenia.


ponardo

ponardoj (nominative plural)
ponardon (accusative singular)
ponardojn (accusative plural)

La Greko eltiris maldikan ponardon kaj apogis ĝin sur ŝia nuko.

Grek wydobył cienki sztylet i oparł jej na karku.


en landoj transmaraj estas oraj arbaroj

w krajach zamorskich są złote lasy; polski odpowiednik: po drugiej stronie płotu trawa jest bardziej zielona


zefiro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-zefiro.wav

zefiroj (nominative plural)
zefiron (accusative singular)
zefirojn (accusative plural)


ne elvoku lupon el la arbaro

nie wywołuj wilka z lasu; nie wywołuj wilka z lasu


reĝo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-reĝo.wav

kiun reĝo protektas, tiun ministro elektas

respektu Dion kaj reĝon kaj obeu la leĝon

reĝoj (nominative plural)
reĝon (accusative singular)
reĝojn (accusative plural)

En la mezo de la urbo staris belega marmora palaco kun brilanta ora tegmento, kaj ĉi tie loĝis la reĝo.

W środku miasta stał przepiękny marmurowy pałac z błyszczącym złotym dachem i tam mieszkał król.

H.C.Andersen, tłum. L.Zamenhof, Vojkamarado

Ŝakon al la nigra reĝo!

Ŝia mano enhavis nur unu honoron. Tio estis la trefa reĝo.

Jej ręka zawierała tylko jeden honor. Był to król treflowy.


urini

La ebriulo urinis sur la straton.


ĉevalo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ĉevalo.wav

bone kreskas la herbo, sed ĉevalo jam mortis

danĝera estas bovo antaŭe, ĉevalo malantaŭe, kaj malsaĝulo de ĉiuj flankoj

eĉ kvar piedoj de ĉevalo ĝin ne savas de falo

ne mia estas la ĉevalo, min ne tuŝas ĝia falo

ne volis rajdi sur ĉevalo, ekrajdis sur azeno

pro najleto bagatela pereis ĉevalo plej bela

zobacz też: Indeks:Esperanto - Ssaki

Ŝi rajdas sur ĉevalo.

Li movis la ĉevalon anstataŭ la turon.


balado

baladoj (nominative plural)
baladon (accusative singular)
baladojn (accusative plural)

„La elfreĝo” de Goethe estas fama balado.


punkto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-punkto.wav

Kio estas tiu nigra punkto sur la folio?

punkt, element przestrzeni topologicznej

punkt, dokładnie określone miejsce, pozycja

Nia armeo okupas kelkajn strategiajn punktojn.

Nasza armia zajmuje kilka strategicznych punktów.


abunda

Pasintjare estis abunda rikolto.


ulno

De tempo al tempo ili renkontis pasiflorojn kun trunkoj profunde eniĝintaj en la teron, similaj al grandegaj kukurboj, ĝis du ulnoj da diametro.

Niekiedy tylko spotykali passiflory o pniach wgłębionych w ziemię, podobnych do potwornych dyń, mających do dwóch łokci średnicy.

Henryk Sienkiewicz, tłum. Mieczysław Sygnarski „Tra dezerto kaj praarbaro”


ŝnuro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ŝnuro.wav

en dom' de pendigito pri ŝnuro ne parolu


bleki

o zwierzętach wydawać donośny głos, ryczeć, rżeć, beczeć

Ĉiuj animaloj en la farmbieno blekis.

Wszystkie zwierzęta w zagrodzie ryczały.

Ne bleku!


umbiliko

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-umbiliko.wav

umbilikoj (nominative plural)
umbilikon (accusative singular)
umbilikojn (accusative plural)


urino

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-urino.wav

urinoj (nominative plural)
urinon (accusative singular)
urinojn (accusative plural)


senhaŭtigi

Ili senhaŭtigis iliajn malamikojn.


balo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-balo.wav

baloj (nominative plural)
balon (accusative singular)
balojn (accusative plural)

Ŝia patro donis hieraŭ grandan balon.


sunhorloĝo

sunhorloĝoj (nominative plural)
sunhorloĝon (accusative singular)
sunhorloĝojn (accusative plural)

En la ĝardeno troviĝas bela sunhorloĝo.

W ogrodzie znajduje się piękny zegar słoneczny.


vekhorloĝo

vekhorloĝoj (nominative plural)
vekhorloĝon (accusative singular)
vekhorloĝojn (accusative plural)


horloĝisto

horloĝistoj (nominative plural)
horloĝiston (accusative singular)
horloĝistojn (accusative plural)

Mi aĉetis baterion ĉe horloĝisto.


brakhorloĝo

brakhorloĝoj (nominative plural)
brakhorloĝon (accusative singular)
brakhorloĝojn (accusative plural)

Mi perdis mian brakhorloĝon.


horloĝo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-horloĝo.wav

horloĝoj (nominative plural)
horloĝon (accusative singular)
horloĝojn (accusative plural)

La horloĝo montras la sepan.


zigoto

zigotoj (nominative plural)
zigoton (accusative singular)
zigotojn (accusative plural)


zinko

zinkoj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
zinkon (no-plural accusative singular)
zinkojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

zobacz też: kupro ▶ zinko ▶ galio (więcej pierwiastków w Indeks:Esperanto - Pierwiastki chemiczne)


baleno

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-baleno.wav

balenoj (nominative plural)
balenon (accusative singular)
balenojn (accusative plural)


granda

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-granda.wav

przysłowia: al grandaj sinjoroj grandaj honoroj

de la buŝo ĝis la manoj estas granda interspaco

de malgranda kandelo forbrulis granda kastelo

el malgrandaj akveroj fariĝas grandaj riveroj

en la propra sia domo ĉiu estas granda homo

granda estas la mondo, sed rifuĝon ne donas

havu poton malgrandan, sed mem estu granda

inter faro kaj rakonto staras meze granda monto

ju laboro pli publika, des pli granda la kritiko

ju pli granda bezono, des pli granda la prezo

ju pli granda la deziro, des pli kara la akiro

malgrandaj infanoj kaŭzas laboron, grandaj — doloron

nenio pli grandan mizeron prezentas, ol se sano mankas kaj ŝuldoj turmentas

pli bona estas gajno malgranda, ol granda malgajno

pli bona estas malgranda "jen prenu" ol granda "morgaŭ venu"

pli valoras kontenta spirito, ol granda profito

pli valoras malgranda reganto, ol granda servanto

pura konscienco estas plej granda potenco

sklavo kun forta mano estas plej granda tirano

zobacz też: Indeks:Esperanto - Podstawowe przymiotniki

En la arbaro ni vidis grandan formikejon.

La risko pri interreta viruso ne estas multe pli granda ol ricevi bombleteron per normala poŝto

Ryzyko internetowego wirusa nie jest dużo większe od otrzymania listu z bombą poprzez normalną pocztę.

C. Rouget, Internet ne (tiom) malbonas, Monato, 1997, nr 8.


foto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-foto.wav

fotoj (nominative plural)
foton (accusative singular)
fotojn (accusative plural)


butiko

butikoj (nominative plural)
butikon (accusative singular)
butikojn (accusative plural)


kapuĉo monaĥon ne faras

nie suknia czyni kapłana; kaptur mnicha nie czyni


monaĥino

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-monaĥino.wav


monaĥo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-monaĥo.wav

monaĥoj (nominative plural)
monaĥon (accusative singular)
monaĥojn (accusative plural)


kapuĉo

zobacz też: Indeks:Esperanto - Ubrania

przedmiot o kształcie przypominającym kaptur


nervo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-nervo.wav

nervoj (nominative plural)
nervon (accusative singular)
nervojn (accusative plural)


abatejo

abatejoj (nominative plural)
abatejon (accusative singular)
abatejojn (accusative plural)


pastromonaĥo

pastromonaĥoj (nominative plural)
pastromonaĥon (accusative singular)
pastromonaĥojn (accusative plural)


pastraro

pastraroj (nominative plural)
pastraron (accusative singular)
pastrarojn (accusative plural)


abatinejo

abatinejoj (nominative plural)
abatinejon (accusative singular)
abatinejojn (accusative plural)


monaĥejo

monaĥejoj (nominative plural)
monaĥejon (accusative singular)
monaĥejojn (accusative plural)


pastro

ne prenis pastro la donon — rekaŝu sako la monon

pastro ŝafon ne prenas, ĝi hejmen revenas

pastro vivas de preĝoj, advokato de leĝoj


meslibro

meslibroj (nominative plural)
meslibron (accusative singular)
meslibrojn (accusative plural)


militpastro

militpastroj (nominative plural)
militpastron (accusative singular)
militpastrojn (accusative plural)


universitato

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-universitato.wav

universitatoj (nominative plural)
universitaton (accusative singular)
universitatojn (accusative plural)

Ŝi studis geografion en la Varsovia Universitato.

Ona studiowała geografię na Uniwersytecie Warszawskim.


unikorno

unikornoj (nominative plural)
unikornon (accusative singular)
unikornojn (accusative plural)


abato

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-abato.wav

abatoj (nominative plural)
abaton (accusative singular)
abatojn (accusative plural)


makulo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-makulo.wav

makuloj (nominative plural)
makulon (accusative singular)
makulojn (accusative plural)


ulmo

ulmoj (nominative plural)
ulmon (accusative singular)
ulmojn (accusative plural)


urtiko

urtikoj (nominative plural)
urtikon (accusative singular)
urtikojn (accusative plural)


ulo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ulo.wav

uloj (nominative plural)
ulon (accusative singular)
ulojn (accusative plural)


uro

uroj (nominative plural)
uron (accusative singular)
urojn (accusative plural)

Wyraz ten często używany jako synonim dla żubra (Bison bonasus), jednak zasadniczo oznacza właśnie tura (Bos primigenius)


peco

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-peco.wav

al pec' pecon algluas, kiu neston konstruas


abatino

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-abatino.wav

abatinoj (nominative plural)
abatinon (accusative singular)
abatinojn (accusative plural)


uragano

uraganoj (nominative plural)
uraganon (accusative singular)
uraganojn (accusative plural)


tablo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-tablo.wav

tablon frapas tajloro, tuj tondilo eksonas

vivi inter forno hejtita kaj tablo kovrita

tabloj (nominative plural)
tablon (accusative singular)
tablojn (accusative plural)

La libro estas sur la tablo, kaj la krajono kuŝas sur la fenestro.

Książka jest na stole, a ołówek leży na oknie.

Ekzercaro § 6 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


bebokaĉo

bebokaĉoj (nominative plural)
bebokaĉon (accusative singular)
bebokaĉojn (accusative plural)


pano

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pano.wav

Dio donis infanon, Dio donos por ĝi panon

kiu serĉas marcipanon, perdas sian panon

li donas peceton da pano kaj bategon per mano

ne mankas tombo por mortinto nek pano por vivanto

pano estas alportita, korbo estu forĵetita

pli bona pano sen butero, ol kuko sen libero

riĉa zorgas pri ĉampano, malriĉa pri pano

ŝafo donas sian lanon, por ke mastro havu panon

panoj (nominative plural)
panon (accusative singular)
panojn (accusative plural)

Mi manĝas panon kun kolbaso.


pordo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pordo.wav

Li fermis kolere la pordon.

Ekzercaro § 31 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

Li estas tiel dika, ke li ne povas trairi tra nia mallarĝa pordo.

On jest tak gruby, że nie może przejść przez nasze wąskie drzwi.

Ekzercaro § 33 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

Sur la kameno inter du potoj staras fera kaldrono; el la kaldrono, en kiu sin trovas bolanta akvo, eliras vaporo; tra la fenestro, kiu sin trovas apud la pordo, la vaporo iras sur la korton.

Na ogniu między dwoma garnkami stoi żelazny kocioł; z kotła, w którym jest wrząca woda, leci para; przez okno, które jest obok drzwi, para wylatuje na podwórze.

Ekzercaro § 25 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


kaĉosuko

kaĉosukoj (nominative plural)
kaĉosukon (accusative singular)
kaĉosukojn (accusative plural)


hundo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-hundo.wav

hundo bojas la vojon, vento portas la bojon

kiu hundon mian batas, min mem ne tre ŝatas

la luno ne aŭskultas, kiam hundo ĝin insultas

ne ĉiu hundo bojanta estas hundo mordanta

ne timu hundon bojantan, timu hundon silentan

ne unu fajron li pasis, ne unu hundo lin ĉasis

ne unu hundo lin mordis, ne unu vento lin tordis

saĝa estas la hundo post ricevo de l' vundo

se al hundo mankas nenio, ĝin atakas rabio

se la gasto meritas, eĉ lia hundo profitas

hundoj (nominative plural)
hundon (accusative singular)
hundojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Ssaki

Mi ne havas hundon.


vole

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-vole.wav


longa

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-longa.wav

Mi bezonas longan ŝnuron.

Lia parolado estis tro longa.


horo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-horo.wav

la "tuj" de sinjoroj estas multe da horoj

horoj (nominative plural)
horon (accusative singular)
horojn (accusative plural)

Kioma horo estas?


kelka

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kelka.wav

przy rzeczownikach niepoliczalnych trochę

Ni havos kelkan liberecon.

przy rzeczownikach policzalnych pewien, jakiś

Kelkaj homoj sentas sin la plej feliĉaj, kiam ili vidas la suferojn de siaj najbaroj.

Niektórzy ludzie czują się najszczęśliwsi, kiedy widzą cierpienia swoich sąsiadów.

Ekzercaro § 32 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


facila

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-facila.wav

se la ĉielo falus al tero, birdokaptado estus facila afero

ĝi ne estas tiel facila, kiel laboro argila

Esperanto estas facila lingvo.

Per flugiloj de facila vento, nun de loko flugu ĝi al loko.

Na skrzydłach lekkiego wiatru, teraz niech z miejsca leci ono na miejsce.


vespero

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-vespero.wav

peli tagojn sen afero de mateno al vespero

vesperoj (nominative plural)
vesperon (accusative singular)
vesperojn (accusative plural)

zobacz też: krepusko ▶ vespero ▶ noktomezo (więcej określeń czasu w Indeks:Esperanto - Kalendarz i czas)


mito

mitoj (nominative plural)
miton (accusative singular)
mitojn (accusative plural)

En greka mito reganto de dioj Zeŭso lasis alforĝi pro puno Prometeon al roko sur Kaŭkazo.

W greckim micie władca bogów Zeus kazał przykuć za karę Prometeusza do skały na Kaukazie.


ebrieco pasas post dormo, malsaĝeco neniam


afabla

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-afabla.wav

apud plena manĝotablo ĉiu estas tre afabla

pli bona estas vorto afabla, ol kuko agrabla

Li estis afabla por mi.

przyjazny dla użytkownika, user-friendly


ŝercotago

ŝercotagoj (nominative plural)
ŝercotagon (accusative singular)
ŝercotagojn (accusative plural)

dzień żartów w większości krajów przypadający 1 (pierwszego) kwietnia, prima aprilis


bonan vesperon

Bonan vesperon, sinjoro Ludoviko.


bonan tagon

Bonan tagon, sinjoro Tadeo.


bonan matenon

Bonan matenon, sinjorino Karolino.


bonan nokton

Bonan nokton, kara mia.


bonan apetiton

Jen matenmanĝo. Bonan apetiton!


saluton

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-saluton.wav

Saluton, Peĉjo!


malkombi

Ne malkombu min!


kornaro

kornaroj (nominative plural)
kornaron (accusative singular)
kornarojn (accusative plural)


ŝukorno

ŝukornoj (nominative plural)
ŝukornon (accusative singular)
ŝukornojn (accusative plural)


demamigi

odstawić od piersi, zakończyć karmienie piersią

Via filino havas du jarojn. Jam estas tempo demamigi ŝin.

Twoja córka ma dwa lata. Już czas odstawić ją od piersi.


salutnomo

salutnomoj (nominative plural)
salutnomon (accusative singular)
salutnomojn (accusative plural)

Bonvolu entajpi vian salutnomon kaj pasvorton.

Proszę wpisać swoją nazwę użytkownika i hasło.


mamzono

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-mamzono.wav

mamzonoj (nominative plural)
mamzonon (accusative singular)
mamzonojn (accusative plural)

Plimulto de polinoj vestas malĝustan mamzonon.

Większość Polek nosi niewłaściwy biustonosz.


malsaĝa kiel ŝtipo

Ŝi nenion komprenas, ĉar ŝi estas malsaĝa kiel ŝtipo.

Ona nic nie rozumie, bo jest głupia jak but.


diraka kombilo

dirakaj kombiloj (nominative plural)
dirakan kombilon (accusative singular)
dirakajn kombilojn (accusative plural)


subŝtofo

subŝtofoj (nominative plural)
subŝtofon (accusative singular)
subŝtofojn (accusative plural)


kompreneble

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kompreneble.wav

La profesoro parolis tre kompreneble.

Li estas islamano, do kompreneble li ne manĝas porkaĵon.

On jest muzułmaninem, więc oczywiście nie je wieprzowiny.


Palmofesto

Palmofestoj (nominative plural)
Palmofeston (accusative singular)
Palmofestojn (accusative plural)


malsaĝa

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malsaĝa.wav

kion saĝulo ne komprenas, ofte malsaĝa divenas

klopodi pri ĉies favoro estas pleje malsaĝa laboro

pli bona estas saĝa malamiko, ol malsaĝa amiko

saĝa scias, kion li diras, malsaĝa diras, kion li scias


ŝtipo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Juliano P. Junho (Jjunho)-ŝtipo.wav

ŝtipoj (nominative plural)
ŝtipon (accusative singular)
ŝtipojn (accusative plural)


korno

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-korno.wav

Petro kornojn tenas, Paŭlo lakton prenas

kornoj (nominative plural)
kornon (accusative singular)
kornojn (accusative plural)

róg, materiał z rogów i kopyt zwierzęcych

przedmiot o kształcie zbliżonym do rogu zwierzęcego


unukornulo

unukornuloj (nominative plural)
unukornulon (accusative singular)
unukornulojn (accusative plural)


frosta

Hodiaŭa vetero estas frosta.

Hodiaŭ estas bela frosta vetero, tial mi prenos miajn glitilojn kaj iros gliti.

Dzisiaj jest piękna mroźna pogoda, dlatego wezmę moje łyżwy i pójdę się ślizgać.

Ekzercaro § 34 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


ŝtelisto

ĉe mastro ŝtelisto la servantoj ne ŝtelas

groŝon ŝtelis — ho, ŝtelisto! milojn ŝtelis — financisto

kiu ŝteliston regalas, mem ŝteliston egalas

longe ŝtelas ŝtelisto, tamen fine li pendos

ne kredas ŝtelisto, ke honestaj ekzistas

ne ŝtelus ŝtelistoj, se ne ekzistus kaŝistoj

ŝtelisto ŝteliston evitas, ĉar li tie ne profitas

ŝtelistoj (nominative plural)
ŝteliston (accusative singular)
ŝtelistojn (accusative plural)


kompreni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kompreni.wav

diablo ŝercon ne komprenas, vokite li venas

estis la tempo, ni ne komprenis, pasis la tempo, la saĝ' al ni venis

la morto ŝercon ne komprenas: oni ĝin vokas, ĝi venas

li komprenas predikon, kiel bovo muzikon

malsaĝulo diris vorteron, saĝulo komprenas la tutan aferon

Mi ne komprenas Esperanton.

Ĉu vi komprenas kvantuman mekanikon?

Mi ne komprenis ŝiajn motivojn


kulero

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kulero.wav

pli allogas kulero da mielo, ol da vinagro barelo

kuleroj (nominative plural)
kuleron (accusative singular)
kulerojn (accusative plural)


kantisto

kantistoj (nominative plural)
kantiston (accusative singular)
kantistojn (accusative plural)


artisto

artistoj (nominative plural)
artiston (accusative singular)
artistojn (accusative plural)

La artisto surprizis ĉiujn vizitantojn per nova temaro de siaj bildoj, nome ĉi-foje fascinis lin floroj, birdoj, herbejoj kaj arboj.

Artysta zaskoczył wszystkich gości nową tematyką swoich obrazów, mianowicie tym razem zafascynowały go kwiaty, ptaki, łąki i drzewa.


kofro

kofroj (nominative plural)
kofron (accusative singular)
kofrojn (accusative plural)


katolikismo

katolikismoj (nominative plural)
katolikismon (accusative singular)
katolikismojn (accusative plural)


biciklo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-biciklo.wav

bicikloj (nominative plural)
biciklon (accusative singular)
biciklojn (accusative plural)

Ŝi volis biciklon.

Vi promesis al mi biciklon.


idealisto

idealistoj (nominative plural)
idealiston (accusative singular)
idealistojn (accusative plural)


urbano

urbanoj (nominative plural)
urbanon (accusative singular)
urbanojn (accusative plural)


dentisto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-dentisto.wav

dentistoj (nominative plural)
dentiston (accusative singular)
dentistojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Zawody


kombi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kombi.wav

Bonvolu kombu min.


ladurbo

ladurboj (nominative plural)
ladurbon (accusative singular)
ladurbojn (accusative plural)

Li adoltiĝis en ladurbo.


elladigilo

elladigiloj (nominative plural)
elladigilon (accusative singular)
elladigilojn (accusative plural)

otwieracz do puszek, otwieracz do konserw


nokto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-nokto.wav

noktoj (nominative plural)
nokton (accusative singular)
noktojn (accusative plural)

zobacz też: noktomezo ▶ nokto ▶ aŭroro (więcej określeń czasu w Indeks:Esperanto - Kalendarz i czas)

Mi veturis du tagojn kaj unu nokton.


mateno

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-mateno.wav

peli tagojn sen afero de mateno al vespero

matenoj (nominative plural)
matenon (accusative singular)
matenojn (accusative plural)

zobacz też: sunleviĝo ▶ mateno ▶ antaŭtagmezo (więcej określeń czasu w Indeks:Esperanto - Kalendarz i czas)

La plej bona tempo por dormado estas de la naŭa horo ĝis la dua en la sekvanta mateno.

Najlepsza pora na spanie, to czas między godziną dziewiątą a drugą następnego poranka.


tridento

tridentoj (nominative plural)
tridenton (accusative singular)
tridentojn (accusative plural)


fina

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-fina.wav


miraklo

mirakloj (nominative plural)
miraklon (accusative singular)
miraklojn (accusative plural)


kurta

(1.1-2) zapożyczenie z ido kurta od franc. court, niem. kurz, włos corto, hiszp. corto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kurta.wav

La febla olda damo lante distiĝas per kurtaj paŝoj.

Słaba, stara dama odchodzi powolnie małymi krokami.

2005, Federico Gobbo, May European Union adopt a Lingua Franca?


seĝo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-seĝo.wav

seĝoj (nominative plural)
seĝon (accusative singular)
seĝojn (accusative plural)

Mi sidas sur seĝo kaj tenas la piedojn sur benketo.

Siedzę na krześle i trzymam nogi na ławeczce.

Ekzercaro § 26 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


glavo

glavoj (nominative plural)
glavon (accusative singular)
glavojn (accusative plural)

La kavaliro mortigis malamikon per sia glavo.


kavaliro

La plej fama pola kavaliro estis Zawisza Czarny.

Najsłynniejszym polskim rycerzem był Zawisza Czarny.


brava

dzielny, odważny, mężny, chwacki, junacki, dziarski


sidi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-sidi.wav

se vi sidos en branoj, vin manĝos la porkoj

La gastoj sidis sur la seĝoj.


Kristo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-Kristo.wav

Kristoj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
Kriston (no-plural accusative singular)
Kristojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

Ni vivas en la tria jarmilo antaŭ Kristo.

Żyjemy w trzecim tysiącleciu po Chrystusie.


opio

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Juliano P. Junho (Jjunho)-opio.wav

opioj (nominative plural)
opion (accusative singular)
opiojn (accusative plural)

zob. morfino, kodeino


arto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-arto.wav

Traduki estas malfacila arto.

Mi ŝatas japanan arton.


superlativo

superlativoj (nominative plural)
superlativon (accusative singular)
superlativojn (accusative plural)

stopień najwyższy, superlatiwus, superlatyw, superlativus


hinduismo

hinduismoj (nominative plural)
hinduismon (accusative singular)
hinduismojn (accusative plural)


fino

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-fino.wav

disputu komence — vi ne malpacos en fino

post la fino de l' batalo estas multe da kuraĝuloj

vi sekretos al edzino, ŝi sekretos al fratino, kaj tiel la sekreto promenados sen fino

Tio estas la fino de mia rakonto.

Ekzemple: por esprimi direkton, ni aldonas al la vorto la finon „n”.

Przykładowo: aby wyrazić kierunek, dodajemy do słowa końcówkę „n”.

Ekzercaro § 28 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


bovaro

bovaroj (nominative plural)
bovaron (accusative singular)
bovarojn (accusative plural)


viva

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-viva.wav


bebo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-bebo.wav

beboj (nominative plural)
bebon (accusative singular)
bebojn (accusative plural)

Ŝi enmetis la bebon en lulilon.


kokido

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kokido.wav

por malsanulo forto, por kokido la morto

vulpo mienon ŝanĝas, sed plue kokidojn manĝas

kokidoj (nominative plural)
kokidon (accusative singular)
kokidojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Ptaki


flugi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-flugi.wav

lecieć, latać, przemieszczać się w powietrzu

Muŝo flugis en la ĉambron.

lecieć, latać, podróżować samolotem lub innym statkiem powietrznym

Morgaŭ mi flugos al Usono.


ŝako

ŝakoj (nominative plural)
ŝakon (accusative singular)
ŝakojn (accusative plural)

Ni ludu ŝakon.


kanto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kanto.wav

Li kantas tre belan kanton.

La kanto de la birdoj estas agrabla.


ofta

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ofta.wav

La plej oftaj tipoj de tiuj bakterioj ne estas patogenaj (kaŭzantaj malsanon).

Najczęściej występujące typy tych bakterii nie są patogenne (powodujące chorobę).

V. Lemelev Nova infekta malsano postulanta internacian kunlaboron


Vikilibroj

Vikilibrojn (no-singulative accusative plural)


pomarbo

pomarboj (nominative plural)
pomarbon (accusative singular)
pomarbojn (accusative plural)


senpasportulo

osoba, która nie posiada paszportu przebywając na terytorium obcego państwa


herbaĉo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-herbaĉo.wav

herbaĉoj (nominative plural)
herbaĉon (accusative singular)
herbaĉojn (accusative plural)

En ŝia ĝardeno ne estas herbaĉoj.


akvero

el malgrandaj akveroj fariĝas grandaj riveroj

akveroj (nominative plural)
akveron (accusative singular)
akverojn (accusative plural)

En la glaso estas nur kelkaj akveroj.

W szklance jest tylko kilka kropel wody.


fanto

fantoj (nominative plural)
fanton (accusative singular)
fantojn (accusative plural)


manĝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-manĝi.wav

se vi faros vin ŝafo, la lupoj vin manĝos

stomako ne estas spegulo: kion ĝi manĝis, ne vidas okulo

rusto manĝas la feron, kaj zorgo la homon

Kion vi manĝas?


kivo

kivoj (nominative plural)
kivon (accusative singular)
kivojn (accusative plural)


fagoto

fagotoj (nominative plural)
fagoton (accusative singular)
fagotojn (accusative plural)


persiko

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-persiko.wav


sinonimo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-sinonimo.wav

sinonimoj (nominative plural)
sinonimon (accusative singular)
sinonimojn (accusative plural)


citrono

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-citrono.wav

citronoj (nominative plural)
citronon (accusative singular)
citronojn (accusative plural)

Citronoj estas acidaj.


avelo

aveloj (nominative plural)
avelon (accusative singular)
avelojn (accusative plural)


frambo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-frambo.wav

framboj (nominative plural)
frambon (accusative singular)
frambojn (accusative plural)


galo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-galo.wav

galoj (nominative plural)
galon (accusative singular)
galojn (accusative plural)


fajraĵo

fajraĵoj (nominative plural)
fajraĵon (accusative singular)
fajraĵojn (accusative plural)


vitralo

vitraloj (nominative plural)
vitralon (accusative singular)
vitralojn (accusative plural)


reĝino

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-reĝino.wav

reĝinoj (nominative plural)
reĝinon (accusative singular)
reĝinojn (accusative plural)

Reĝino Elizabeto la 2-a de Britio donis al la insularo la 3-an de decembro 1976 blazonon, kiu konserviĝis kiel ŝtata blazono, kiam akiriĝis la ŝtata sendependeco

Brytyjska królowa Elżbieta II nadała 3 grudnia 1976 roku archipelagowi herb, który zachował się jako herb państwowy, kiedy została osiągnięta niepodległość.

Hasło „Blazono de Tuvalo” w: Esperanta Vikipedio.


suko

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-suko.wav

el sama tero devenas, saman sukon entenas


plumo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-plumo.wav

La kato ludas per plumo de birdo.

Sur la fenestro kuŝas krajono kaj plumo.


kranio

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kranio.wav

kranioj (nominative plural)
kranion (accusative singular)
kraniojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Części ciała


dana

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-dana.wav


senplumigi

senplumigi kokinon, ne vekante mastrinon


granato

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-granato.wav

granatoj (nominative plural)
granaton (accusative singular)
granatojn (accusative plural)


motoro

Motoro en mia aŭto difektiĝis.

Kaj la lingvo ja estas la ĉefa motoro de la civilizacio: dank' al la lingvo ni tiel altiĝis super la bestoj, kaj ju pli alte staras la lingvo, des pli rapide progresas la popolo.

I język jest wszakże głównym motorem cywilizacji: dzięki językowi tak wznieśliśmy się nad zwierzęta, i im wyżej stoi język, tym szybciej rozwija się naród.

L. Zamenhof "En la Unua libro de la lingvo Esperanto, Fundamenta Krestomatio"


pendolo

pendoloj (nominative plural)
pendolon (accusative singular)
pendolojn (accusative plural)


kupro

kuproj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
kupron (no-plural accusative singular)
kuprojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

zobacz też: nikelo ▶ kupro ▶ zinko (więcej pierwiastków w Indeks:Esperanto - Pierwiastki chemiczne)


bolardo

bolardoj (nominative plural)
bolardon (accusative singular)
bolardojn (accusative plural)


krevmaizo

krevmaizoj (nominative plural)
krevmaizon (accusative singular)
krevmaizojn (accusative plural)


judo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-judo.wav

judoj (nominative plural)
judon (accusative singular)
judojn (accusative plural)

nie mylić z: ĵudo → judo


fero

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-fero.wav

ne batalu pot' el tero kontraŭ kaldrono el fero

oro estas pli peza ol fero, pli malpeza ol aero

feroj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
feron (no-plural accusative singular)
ferojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

zobacz też: mangano ▶ fero ▶ kobalto (więcej pierwiastków w Indeks:Esperanto - Pierwiastki chemiczne)


aro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-aro.wav

La manifestacio estis organizita de aro de ordinaruloj.

Manifestacja była zorganizowana przez zbiór zwykłych ludzi.

La nombro kvar apartenas al la aro de naturaj nombroj.

Liczba cztery należy do zbioru liczb naturalnych.

Vi forgesis deklari la aron.

Unu aro egalas al cent kvadrataj metroj.

Jeden ar jest równy stu metrom kwadratowym.


libreto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-libreto.wav

libretoj (nominative plural)
libreton (accusative singular)
libretojn (accusative plural)


framasono

framasonoj (nominative plural)
framasonon (accusative singular)
framasonojn (accusative plural)


aktiva

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-aktiva.wav

Ĉi-momente en la mondo estas preskaŭ 600 aktivaj vulkanoj, kiuj havas erupciojn aŭ almenaŭ estis aktivaj en historia tempo

Obecnie na świecie jest prawie 600 aktywnych wulkanów, które mają erupcje albo przynajmniej były dawniej aktywne.

Evgeni Georgiev: Vulkanoj, Monato, jaro 2001a, numero 2a, p. 22a

El la dirita regulo sekvas, ke se ni pri ia verbo ne scias, ĉu ĝi postulas post si la akuzativon (t.e. ĉu ĝi estas aktiva) aŭ ne, ni povas ĉiam uzi la akuzativon.

Z niepisanej zasady wynika, że jeśli nie wiemy o jakimś czasowniku, czy wymaga za sobą biernika (tzn. czy jest czynny) czy nie, możemy zawsze użyć biernika.

Ekzercaro § 29 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


kandelo

de malgranda kandelo forbrulis granda kastelo

faras rabon kaj ŝtelon, por oferi al Dio kandelon

pro amo al la kandelo kato lekas la kandelingon


malbonodori

Liaj ŝuoj malbonodoras.


kaŭzi

malgrandaj infanoj kaŭzas laboron, grandaj — doloron


kolbaso

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kolbaso.wav

kolbasoj (nominative plural)
kolbason (accusative singular)
kolbasojn (accusative plural)


pasaĝero

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pasaĝero.wav


aĉi

La vetero aĉis.


levi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-levi.wav


anonci

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-anonci.wav

(…) kiam li venis al la pordego de la urbo, la gardistoj demandis, ĉu ili devas anonci lin al la reĝino

gdy dotarł do miejskich bram, strażnicy zapytali, czy mają zameldować jego przybycie królowej.

Bracia Grimm, tłum. Kazimierz Bein „Du fratoj”


taksio

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-taksio.wav

taksioj (nominative plural)
taksion (accusative singular)
taksiojn (accusative plural)


kinejo

kinejoj (nominative plural)
kinejon (accusative singular)
kinejojn (accusative plural)

Ni iru en kinejon.


aviadisto

aviadistoj (nominative plural)
aviadiston (accusative singular)
aviadistojn (accusative plural)


ricevi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ricevi.wav

hodiaŭ pagi vi devas, morgaŭ kredite ricevos

maro ĉiujn riverojn ricevas kaj tamen ne krevas

sinjoroj sin batas, servantoj vundojn ricevas

De la patro mi ricevis libron, kaj de la frato mi ricevis plumon.

Od ojca dostałem książkę, a od brata dostałem pióro.


instrui

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-instrui.wav

kiu ĉe l' vojo konstruas, tiun ĉiu instruas

Li instruas infanojn danci.

La profesoro instruis kvantuman fizikon al ni.


gardi

gardu min Dio kontraŭ amikoj, kontraŭ malamikoj mi gardos min mem

komercisto estas ĉasisto, li rigardas, kiu sin ne gardas

Mi zorgas pri ŝi tiel, kiel mi zorgas pri mi mem; sed ŝi mem tute ne zorgas pri si kaj tute sin ne gardas

Troszczę się o nią tak jak troszczę się o siebie samego, ale ona sama zupełnie nie troszczy się o siebie i wcale się nie strzeże.

Ekzercaro § 18 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


kuŝi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kuŝi.wav

kio post la montoj kuŝas, tio nin neniom tuŝas

Knabo kuŝis sur herbejo.


kuracisto

kuracistoj (nominative plural)
kuraciston (accusative singular)
kuracistojn (accusative plural)


artikolo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-artikolo.wav

En la pola lingvo oni ne uzas artikolojn.

W języku polskim nie używa się przedimków.

Ĉu vi povas redakti artikolon pri Esperanto?

Czy mógłbyś zredagować artykuł o esperanto?

Ne validas balotilo kiu ne plenumas la kondiĉon en artikolo 5.1.

Nie jest ważna karta do głosowania, która nie spełnia warunku z artykułu 5.1.

Tutmonda Esperantista Junulara Organizo: Reglamento pri elekto de komitatanoj B

Ĉu ni havas tiajn artikolojn en nia stokejo?

Czy mamy takie artykuły w naszym magazynie?


bovo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-bovo.wav

danĝera estas bovo antaŭe, ĉevalo malantaŭe, kaj malsaĝulo de ĉiuj flankoj

infano ŝtelas ovon, grandaĝulo ŝtelas bovon

li komprenas predikon, kiel bovo muzikon

nenia peno nek provo donos lakton de bovo

oni ekkonas bovon per la vido kaj malsaĝulon per lia rido

oni vokas la bovon ne festeni, sed treni

pli valoras konkorda ovo, ol malkonkorda bovo

przedstawiciel bydła domowego (krowa lub byk)

Li brulstampis lian bovojn


virkoko

virkokoj (nominative plural)
virkokon (accusative singular)
virkokojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Ptaki


scipovi

Ĉu vi scipovas naĝi?


timigi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-timigi.wav


signifi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-signifi.wav

Kion signifas tiu ĉi vorto?


purigi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-purigi.wav


trankvila

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-trankvila.wav

en trankvila vetero ĉiu remas sen danĝero


scii

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-scii.wav

mano dekstra ne sciu, kion faras la maldekstra


kamparo

kamparoj (nominative plural)
kamparon (accusative singular)
kamparojn (accusative plural)


halti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-halti.wav

kiu tro rapide saltas, tiu baldaŭ haltas

laboro ne estas leporo, ĝi haltos, ne forsaltos


kamparano

kamparanoj (nominative plural)
kamparanon (accusative singular)
kamparanojn (accusative plural)


birdo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-birdo.wav

koniĝas birdo laŭ flugo kaj homo laŭ ago

birdoj (nominative plural)
birdon (accusative singular)
birdojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Ptaki

La birdo flugas en la ĉambro.


montri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-montri.wav

Li montris al ni sian novan domon.


malpura

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malpura.wav

ne elverŝu la malpuran, antaŭ ol vi havas la puran

pli bona pura konscienco, ol malpura potenco


traduki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-traduki.wav

Kiu tradukis tiu libro el la angla lingvo en la polan?

Kto przetłumaczył tamtą książkę z języka angielskiego na polski?


timi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-timi.wav

ne timu hundon bojantan, timu hundon silentan

timu lupon edukitan kaj malamikon repacigitan

volus kato fiŝojn, sed la akvon ĝi timas

Johano timas hundojn.


amikino

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-amikino.wav

amikinoj (nominative plural)
amikinon (accusative singular)
amikinojn (accusative plural)

Ŝi ofte komentas aspekton de sia amikino.

Ona często komentuje wygląd swojej przyjaciółki.


amikeco

ju pli precizaj la kalkuloj, des pli fortika la amikeco

ne ekzistas en komerco amikeco nek ŝerco

amikecoj (nominative plural)
amikecon (accusative singular)
amikecojn (accusative plural)

Tiam naskiĝis sincera amikeco inter ni.

Wtedy narodziła się szczera przyjaźń między nami.


demando

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-demando.wav

peto kaj demando kondukas tra l' tuta lando

demandoj (nominative plural)
demandon (accusative singular)
demandojn (accusative plural)


demandi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-demandi.wav

ne demandu scienculon, demandu spertulon

Ne demandu ŝin pri ŝia edzo.


peti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-peti.wav

en juneco ni petas, en maljuneco forĵetas

ne havante, oni petas; ricevinte, forĵetas

pri kio amikoj sekretas, ili vian juĝon ne petas

tie vi petos, vi tiros, vi nenion akiros

Se mi petus lin, li dirus al mi la veron.

Jeśli bym go poprosił, on powiedziałby mi prawdę.

Ekzercaro § 24 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


scio

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-scio.wav

ne zorgu pri tio, kio estas ekster via scio


ŝuldo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ŝuldo.wav

havi pli da ŝuldoj en la urbo, ol da haroj en la barbo

nenio pli grandan mizeron prezentas, ol se sano mankas kaj ŝuldoj turmentas

ŝuldoj (nominative plural)
ŝuldon (accusative singular)
ŝuldojn (accusative plural)

zob. debeto


devi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-devi.wav

antaŭe kion vi devas, poste kion vi volas

Ĉiu homo devas morti.


frato

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-frato.wav

li estas preskaŭ mia frato: nepo de kuzo de onklo de konato

malfeliĉoj kaj batoj venas ĉiam kun fratoj

pli bona apude najbaro, ol frato post arbaro

fratoj (nominative plural)
fraton (accusative singular)
fratojn (accusative plural)

El ĉiuj siaj fratoj Antono estas la malplej saĝa.

Ze wszystkich swoich braci Antoni jest najmniej mądry.

Ekzercaro § 10 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


malgranda

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malgranda.wav

de malgranda kandelo forbrulis granda kastelo

eĉ guto malgranda, konstante frapante, traboras la monton granitan

el malgrandaj akveroj fariĝas grandaj riveroj

havu poton malgrandan, sed mem estu granda

malgranda estas la flamo, tamen ne mankas la fumo

malgrandaj infanoj kaŭzas laboron, grandaj — doloron

pli bona estas gajno malgranda, ol granda malgajno

pli bona estas malgranda "jen prenu" ol granda "morgaŭ venu"

pli valoras malgranda reganto, ol granda servanto


pasero

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pasero.wav

paseroj (nominative plural)
paseron (accusative singular)
paserojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Ptaki


doni

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-doni.wav

Dio donis infanon, Dio donos por ĝi panon

Dio donis kaj benis, sed diablo forprenis

donu al krudulo plezuron, li ne scios mezuron

donu fingron al avidulo, li tutan manon postulas

dronanto domon proponas, savito eĉ brikon ne donas

doni peceton da pano kaj bategon per mano

eĉ plej nigra bovino donas lakton nur blankan

fremdan dorson bastoni — ankaŭ sian doni

fremdlando objekton por speso donas, sed por ĝin venigi, oni spesmilon bezonas

granda estas la mondo, sed rifuĝon ne donas

ju pli la infanoj bezonas, des pli Dio al vi donas

kio al unu donas forton, al alia donas morton

kion Dio ne donis, tion perforte ne serĉu

kion jaroj ne donis, ofte minuto alportas

kiu konsilas kaj rezonas, tiu helpon ne donas

kiu manĝon al mi donas, tiu al mi ordonas

konsilojn ĉiu donas, sed ne kiam oni bezonas

laboro donas bonstaton, mallaboro malsaton

metio manĝon ne bezonas kaj manĝon tamen donas

nenia peno nek provo donos lakton de bovo

se ĉiu speson donos, malriĉulo malsaton ne konos

sorto donas favoron, sorto donas doloron

ŝafo donas sian lanon, por ke mastro havu panon

unu fojon oni donas kaj tutan vivon fanfaronas

La patro donis al mi dolĉan pomon.

Tiu ĉi maljuna pomujo ne plu donas fruktojn.


dormi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-dormi.wav

Vi dormis tro longe.


mevo

mevoj (nominative plural)
mevon (accusative singular)
mevojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Ptaki


tute

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-tute.wav

Grizaj nuboj tute kovris la ĉielon.


laboro

ĝi ne estas tiel facila, kiel laboro argila

ju laboro pli publika, des pli granda la kritiko

kia estas via laboro, tia estas via valoro

klopodi pri ĉies favoro estas pleje malsaĝa laboro

laboro homon nutras, sen laboro li putras

laboro ne estas leporo, ĝi haltos, ne forsaltos

malgrandaj infanoj kaŭzas laboron, grandaj — doloron

per pacienco kaj fervoro sukcesas ĉiu laboro

pri laboroj maldiligenta, pri festoj plej kompetenta


pura

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-pura.wav

ne elverŝu la malpuran, antaŭ ol vi havas la puran

pli bona pura konscienco, ol malpura potenco

pura konscienco estas plej granda potenco

La mano de Johano estas pura

Ekzercaro § 8 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


aborigeno

aborigenoj (nominative plural)
aborigenon (accusative singular)
aborigenojn (accusative plural)


koko

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-koko.wav

kokoj (nominative plural)
kokon (accusative singular)
kokojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Ptaki


aborto

abortoj (nominative plural)
aborton (accusative singular)
abortojn (accusative plural)


voki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-voki.wav

la morto ŝercon ne komprenas: oni ĝin vokas, ĝi venas

oni vokas la bovon ne festeni, sed treni

sonorilo vokas al preĝejo kaj mem neniam eniras


voĉo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-voĉo.wav

La nova radia parolisto havas dolĉan voĉon.

En la angla oni ofte uzas pasivan voĉon.

W angielskim często używa się strony biernej


stari

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-stari.wav

antaŭ okuloj ne staras, doloron ne faras

inter faro kaj rakonto staras meze granda monto

min ne tuŝas la afero, mi staras ekstere

La filo staras apud la patro.


agi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-agi.wav

kiu glutis tro multe, tiu agas tro stulte


aglo

agloj (nominative plural)
aglon (accusative singular)
aglojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Ptaki


konstanta

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-konstanta.wav


bekfluto

bekflutoj (nominative plural)
bekfluton (accusative singular)
bekflutojn (accusative plural)


Kairo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-Kairo.wav

Kairoj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
Kairon (no-plural accusative singular)
Kairojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

Kairo estas la ĉefurbo de Egiptujo.


testude

bona famo sin trenas testude, malbona kuras rapide

Ne iru tiel testude.


alkoholulo

alkoholuloj (nominative plural)
alkoholulon (accusative singular)
alkoholulojn (accusative plural)