jabłko

prasł. *ablъko < praindoeur. *h₂ébōl, praindoeur. *h₂ébl̥

przysłowia: niedaleko pada jabłko od jabłoni

połóż zdrowe jabłko przy zgniłym, to wnet zgnije

jedno jabłko dziennie trzyma lekarza z dala ode mnie

jabłka (genitive singular)
jabłku (dative singular)
jabłkiem (instrumental singular)
jabłku (locative singular)
jabłka (nominative plural)
jabłek (genitive plural)
jabłkom (dative plural)
jabłka (accusative plural)
jabłkami (instrumental plural)
jabłkach (locative plural)
jabłka (vocative plural)

Nieprawdą jest, że jedno jabłko wieczorem zastąpi umycie zębów.


piwo

(1.1) z prasł. *pivo, pierwotnie w szerszym znaczeniu → napój, coś do picia, z prasł. *piti → pić

nawarzyłeś piwa, to musisz je teraz wypić

przysłowia: gdzie się piwo warzy, tam się dobrze darzy

kiedy się piwo wzburzy, wszystko na wierzch wynurzy

kto sieje jęczmień na Urbana, będzie pił piwo ze dzbana

szklanka piwa a kęs chleba, więcej człeku nie potrzeba

piwa (genitive singular)
piwu (dative singular)
piwem (instrumental singular)
piwie (locative singular)
piwa (nominative plural)
piw (genitive plural)
piwom (dative plural)
piwa (accusative plural)
piwami (instrumental plural)
piwach (locative plural)
piwa (vocative plural)

Wśród niektórych kierowców panuje przekonanie, że „piwo to nie alkohol”.

Piwo to tylko zgniły wywar ze zbóż i chmielu.


czekolada

(1.1-3) pol. czokolada < wł. cioccolata, hiszp. chocolate < nah. xocolatl ← nah. xocolli + atl → gorzki + woda, pierwotnie jako określenie napoju przygotowanego z kakaowca

(1.1-3) Do j. polskiego wyraz mógł trafić za pośrednictwem niem..

ˌt͡ʃɛkɔˈlada

czekolady (genitive singular)
czekoladzie (dative singular)
czekoladę (accusative singular)
czekoladą (instrumental singular)
czekoladzie (locative singular)
czekolado (vocative singular)
czekolady (nominative plural)
czekolady (genitive singular)
czekolad (genitive plural)
czekoladzie (dative singular)
czekoladom (dative plural)
czekoladę (accusative singular)
czekolady (accusative plural)
czekoladą (instrumental singular)
czekoladami (instrumental plural)
czekoladzie (locative singular)
czekoladach (locative plural)
czekolado (vocative singular)
czekolady (vocative plural)

półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu

Na niedzielny deser mama zrobiła sernik wiedeński z czekoladą i rodzynkami.

Krzyś jest strasznym łakomczuchem, zjada całą czekoladę na raz.

słodki, gęsty i gorący napój z kakao i śmietanki

Po powrocie z sanek rozgrzaliśmy się kubkiem czekolady.


mleko

prasł. *melko < pragerm. *meluk / *miluk < praindoeur. *melg- → doić; od XV w.

Istnieje także teoria alternatywna, zakładająca pochodzenie od prasł. *mlknąti → sztywnieć (chodziłoby o proces ścinania się mleka zsiadłego)

牛乳

ぎゅうにゅう, gyūnyū

mleko się rozlało i już do dzbanka nie wróci

krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje

mleka (genitive singular)
mleku (dative singular)
mlekiem (instrumental singular)
mleku (locative singular)
mleka (genitive singular)
mleku (dative singular)
mlekiem (instrumental singular)
mleku (locative singular)
mleka (nominative plural)
mlek (genitive plural)
mlekom (dative plural)
mleka (accusative plural)
mlekami (instrumental plural)
mlekach (locative plural)
mleka (vocative plural)

wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu lub jako sam pokarm

Wielu Azjatów nie toleruje mleka.


mayo

duń. mayonnaise < franc. mayonnaise < od nazwy własnej miejscowości Mahon

Hjemmelavet mayo uden æg er overraskende let at tilberede og smager langt bedre end den købte.

Domowej roboty bezjajeczny majonez jest zaskakująco łatwy w przygotowaniu i smakuje znacznie lepiej niż zakupiony.


czekoladka

(1.3) skojarzenie ciemnej skóry z kolorem czekolady

czekoladki (genitive singular)
czekoladce (dative singular)
czekoladkę (accusative singular)
czekoladką (instrumental singular)
czekoladce (locative singular)
czekoladko (vocative singular)
czekoladki (nominative plural)
czekoladek (genitive plural)
czekoladkom (dative plural)
czekoladki (accusative plural)
czekoladkami (instrumental plural)
czekoladkach (locative plural)
czekoladki (vocative plural)

wyrób cukierniczy z nadziewanej czekolady i dodatków, w małych porcjach, często w wyrafinowanej formie

Na stole stała bombonierka z czekoladkami.


ant

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-ant (wersja Józefa Gary).ogg


Bier

Bier auf Wein lass das sein, Wein auf Bier das rat' ich dir

Sicherlich führt ein Glas Bier nicht zu einem Alkoholrausch.

Z pewnością nie upijesz się jednym kuflem piwa.


brust

śwn. brust < swn. brust < prazachgerm. *brust < pragerm. *brusts; por. niem. Brust

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-brust (wersja Józefa Gary).ogg


drink

drinka (genitive singular)
drinkowi (dative singular)
drinka (accusative singular)
drinkiem (instrumental singular)
drinku (locative singular)
drinku (vocative singular)
drinki (nominative plural)
drinków (genitive plural)
drinkom (dative plural)
drinki (accusative plural)
drinkami (instrumental plural)
drinkach (locative plural)
drinki (vocative plural)

napój złożony z kilku wymieszanych ze sobą alkoholi, alkoholu z sokiem, wodą itp.

Moim ulubionym drinkiem jest wódka z wodą sodową.


e

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-e (wersja Józefa Gary).ogg


granat

(1.5) łac. granatus → granat (1.3) (przez podobieństwo kamieni do ziaren owocu)

granatu (genitive singular)
granatowi (dative singular)
granatem (instrumental singular)
granacie (locative singular)
granacie (vocative singular)
granaty (nominative plural)
granatów (genitive plural)
granatom (dative plural)
granaty (accusative plural)
granatami (instrumental plural)
granatach (locative plural)
granaty (vocative plural)

Kupiłem arbuza i trzy granaty.

zob. też granat w Wikipedii
zobacz też: Indeks:Polski - Owoce


granat

wł. granata < łac. granatus ("mająca wiele nasion lub ziaren").


kard

karda (genitive singular)
kardu (genitive singular)
kardowi (dative singular)
kardem (instrumental singular)
kardzie (locative singular)
kardzie (vocative singular)
kardy (nominative plural)
kardów (genitive plural)
kardom (dative plural)
kardy (accusative plural)
kardami (instrumental plural)
kardach (locative plural)
kardy (vocative plural)


karob

karobu (genitive singular)
karobowi (dative singular)
karobem (instrumental singular)
karobie (locative singular)
karobie (vocative singular)
karoby (nominative plural)
karobów (genitive plural)
karobom (dative plural)
karoby (accusative plural)
karobami (instrumental plural)
karobach (locative plural)
karoby (vocative plural)

mączka z ziaren chleba świętojańskiego (szarańczynu strąkowego), dodatek spożywczy i substytut kakao, który nie zawiera teobrominy, kofeiny oraz alergenów


kokos

(1.1-3) niem. Kokos < skr. od Kokospalme, Kokosnute, gdzie Koko- < franc., hiszp., port. coco, a -s – końcówka dopełniacza lp w niem.

kokosu (genitive singular)
kokosa (genitive singular)
kokosowi (dative singular)
kokosem (instrumental singular)
kokosie (locative singular)
kokosie (vocative singular)
kokosy (nominative plural)
kokosów (genitive plural)
kokosom (dative plural)
kokosy (accusative plural)
kokosami (instrumental plural)
kokosach (locative plural)
kokosy (vocative plural)

Lubię ciasto z kokosem.


kost

Imidlertid viser resultater fra den nationale undersøgelse af danskernes kost og fysiske aktivitet, at kartoflen er en væsentlig del af den danske madkultur.

Wyniki krajowego badania diety i aktywności fizycznej Duńczyków wykazują jednak, że ziemniak jest istotną częścią duńskiej kultury kulinarnej.

Inge Tetens et al.: Evidensgrundlaget for danske råd om kost og fysisk aktivitet (da). Fødevareinstitut, Danmarks Tekniske Universitet, 2013-09. [dostęp 2021-11-05].

En kost med et tilstrækkeligt indhold af vitamin D og calcium reducerer risiko for osteoporotiske brud hos personer ældre end 50-60 år.

Dieta z wystarczającą zawartością witaminy D i wapnia zmniejsza ryzyko złamań osteoporotycznych u osób w wieku powyżej 50-60 lat.


krem

kremy (nominative plural)
kremu (genitive singular)
kremów (genitive plural)
kremowi (dative singular)
kremom (dative plural)
kremy (accusative plural)
kremem (instrumental singular)
kremami (instrumental plural)
kremie (locative singular)
kremach (locative plural)
kremie (vocative singular)
kremy (vocative plural)

Mam ochotę na ciastko z kremem.

Dzisiaj polecam krem z kurek.


melon

(1.1-2) łac. melo, łac. melopepo < gr. μηλοπέπων < gr. μῆλον + πέπων → jabłko + dojrzały, miękki

melona (genitive singular)
melonowi (dative singular)
melonem (instrumental singular)
melonie (locative singular)
melonie (vocative singular)
melony (nominative plural)
melonów (genitive plural)
melonom (dative plural)
melony (accusative plural)
melonami (instrumental plural)
melonach (locative plural)
melony (vocative plural)

Melony w 90% składają się z wody; zawierają też dużo cukru.


melon

(1.1) niem. Melone < łac. melo < gr. μηλοπέπων


melon

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Mathieu Denel WMFr-melon.wav


mien

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-mien (wersja Józefa Gary).ogg

zobacz też: Indeks:Wilamowski - Jedzenie


ost

Han spiste fire stykker med ost.


ost

Man börjar vid ena ändan av bordet med fiskrätter - sill, räkor, lax o.d. - sedan kött och äggrätter, sedan efterrätt, sedan ost.

Zaczyna się przy jednym końcu stołu z daniami rybnymi - śledziem, krewetkami, łososiem itp. - potem mięso i dania z jaj, potem deser a potem ser.


pastinak

Helle kan ikke skelne mellem pastinak og persillerod.

nie potrafi odróżnić pasternaku od pietruszki.


pera

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-pera.wav


plum

(1.1-2) st.ang. plume, łac. prunum, gr. προῦμνον

I prefer peaches to plums.


por

(2.1) łac. porus < gr. πόρος (póros) → przejście, otwór

Nie znoszę gotowanych porów i cebuli.

Spotykana niekiedy forma „pora” ma charakter regionalny. Pojawia się np. w Wielkopolsce.


ret

Dagens ret var thailandsk suppe med kokosmælk og tofu.

Daniem dnia była tajska zupa z mlekiem kokosowym i tofu.

Sambal, en sammensætning af chili og krydderier, bruges i mange asiatiske og indiske retter.

Sambal, mieszanka chili i przypraw, jest używany w wielu potrawach azjatyckich i indyjskich.


rum

rumu (genitive singular)
rumowi (dative singular)
rumem (instrumental singular)
rumie (locative singular)
rumie (vocative singular)
rumy (nominative plural)
rumów (genitive plural)
rumom (dative plural)
rumy (accusative plural)
rumami (instrumental plural)
rumach (locative plural)
rumy (vocative plural)

napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej

Do ciasta dodaj dwie łyżeczki rumu.


rum

rumy (nominative plural)
rumu (genitive singular)
rumů (genitive plural)
rumu (dative singular)
rumům (dative plural)
rumy (accusative plural)
rume (vocative singular)
rumy (vocative plural)
rumu (locative singular)
rumech (locative plural)
rumem (instrumental singular)
rumy (instrumental plural)


sprit

Man får köpa sprit i Sverige när man är tjugo år.

W Szwecji można kupować alkohol, kiedy ma się dwadzieścia lat.


napój

napoju (genitive singular)
napojowi (dative singular)
napojem (instrumental singular)
napoju (locative singular)
napoju (vocative singular)
napoje (nominative plural)
napoi (genitive plural)
napojów (genitive plural)
napojom (dative plural)
napoje (accusative plural)
napojami (instrumental plural)
napojach (locative plural)
napoje (vocative plural)

Ale gorąco! Pójdę kupić jakiś napój!

forma D. lm „napojów” jest staranna, „napoi” zaś – bardzo potoczna


gruszka

wlazł na gruszkę, rwał pietruszkę, cebula leciała

gruszki (genitive singular)
gruszce (dative singular)
gruszkę (accusative singular)
gruszką (instrumental singular)
gruszce (locative singular)
gruszko (vocative singular)
gruszki (nominative plural)
gruszek (genitive plural)
gruszkom (dative plural)
gruszki (accusative plural)
gruszkami (instrumental plural)
gruszkach (locative plural)
gruszki (vocative plural)

Ta gruszka jest bardzo słodka i soczysta.

Wierzby, które rodzą gruszki znaleźć można w Szczawnicy nad Dunajcem oraz w arboretum w Kórniku

zob. też gruszka w Wikipedii
zobacz też: Indeks:Polski - Owoce


mięso

prasł. *męso prasł. *menso < praindoeur. *mēmso-

por. bułg. месо, chorw. meso, czes. meso, dłuż. měso, głuż. mjaso, mac. месо, ros. мясо, scs. мѧсо, słc. mäso, słń. meso i ukr. м'я́со

por. alb. mish, litew. mėsa, łot. miesa i sanskr. मांस

bez dobrej woli jako mięso bez chleba, a jaja bez soli

chcesz mięso jeść, idź za wilkiem ogon nosić

starszy brat mięso kraje, a młodszy obiera

mięsa (genitive singular)
mięsu (dative singular)
mięsem (instrumental singular)
mięsie (locative singular)
mięsa (nominative plural)
mięs (genitive plural)
miąs (genitive plural obsolete)
mięsom (dative plural)
mięsa (accusative plural)
mięsami (instrumental plural)
mięsach (locative plural)
mięsa (vocative plural)

To mięso chyba jest nieświeże.

Jako ogólne pojęcie „mięso” jest niepoliczalne i nie tworzy lm, jednak w pewnych przypadkach, gdy mowa jest o różnych rodzajach mięsa, można tworzyć takie formy.


sznytka

niem. Schnitte → kromka, plasterek < niem. Schnitt → nacięcie, wcięcie

sznytki (nominative plural)
sznytki (genitive singular)
sznytek (genitive plural)
sznytce (dative singular)
sznytkom (dative plural)
sznytkę (accusative singular)
sznytki (accusative plural)
sznytką (instrumental singular)
sznytkami (instrumental plural)
sznytce (locative singular)
sznytkach (locative plural)
sznytko (vocative singular)
sznytki (vocative plural)

rodzaj niewielkiej bułki pszennej naciętej pośrodku


ale

(1.1) zaświadczone od XIV wieku; ogsłow., por. czes. ale, dial. ros. але (ále/alé), ukr. але́ (ałé); powstało z prasł. *ale (partykuła nawiązująca i wzmacniająca, wtórnie spójnik), a to z kolei ze złożenia prasł. *a + partykuła wzmacniająca *le; równolegle z tego *le powstało też ogsłow. le i używany w XIV-XVI wieku spójnik st.pol. le

gatunek piwa górnej fermentacji przygotowywanego z udziałem specjalnych drożdży

Barman! Jeszcze jedno ale!


ale

(1.1) st.ang. ealu, pokrewne z norweskim „ol” i litewskim „alus”

Bartender! One more ale, please!


jajo

(1.2) od prasł. *ȃje, od praindoeur. *h₂ōwyóm

jaja (genitive singular)
jaju (dative singular)
jajem (instrumental singular)
jaju (locative singular)
jaja (nominative plural)
jaj (genitive plural)
jajom (dative plural)
jaja (accusative plural)
jajami (instrumental plural)
jajach (locative plural)
jaja (vocative plural)

jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie

Jaja jako bogate źródło substancji odżywczych są podstawą wielu potraw.


AC

Appellation d’Origine Contrôlée → kontrolowane oznaczenie pochodzenia

W roku 2009 AC zostało zastąpione skrótem AOP.


ryba

por. białor. рыба, bułg. риба, chorw. riba, czes. ryba, dłuż. ryba, głuż. ryba, mac. риба, ros. рыба, serb. риба, słc. ryba, ukr. ри́ба

gdy za dużo wędzisz rybę, to ją ususzysz

ryby (genitive singular)
rybie (dative singular)
rybę (accusative singular)
rybą (instrumental singular)
rybie (locative singular)
rybo (vocative singular)
ryby (nominative plural)
ryb (genitive plural)
rybom (dative plural)
ryby (accusative plural)
rybami (instrumental plural)
rybach (locative plural)
ryby (vocative plural)

mięso ryb (1.1) będące surowcem spożywczym i daniem

Zawsze w soboty jadamy smażoną rybę.


Aal

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Potrawy rybne


agrest

(1.1-2) st.pol. angrest, ągrest, ęgrest < czes. angrešt < niem. angeröstete

agrestu (genitive singular)
agrestowi (dative singular)
agrestem (instrumental singular)
agreście (locative singular)
agreście (vocative singular)
agresty (nominative plural)
agrestów (genitive plural)
agrestom (dative plural)
agresty (accusative plural)
agrestami (instrumental plural)
agrestach (locative plural)
agresty (vocative plural)

Agrest jest kwaskowaty.


żurek

robić / zrobić / przygotowywać / przygotować / gotować / ugotować / podać / podawać / serwować / zamówić / zamawiać / jeść / zjeść / zjadać / jadać / doprawiać / przyprawiać żurek

żurku (genitive singular)
żurkowi (dative singular)
żurkiem (instrumental singular)
żurku (locative singular)
żurku (vocative singular)
żurki (nominative plural)
żurków (genitive plural)
żurkom (dative plural)
żurki (accusative plural)
żurkami (instrumental plural)
żurkach (locative plural)
żurki (vocative plural)

zupa na zakwasie z mąki żytniej lub owsianej

Żurek jest bardzo smaczną zupą.


øl

Alle med interesse for godt øl bør være medlem af "Danske Ølentusiaster".

Wszyscy lubiący dobre piwo powinni być członkami „Duńskich Entuzjastów Piwa”.


pomarańczowy

ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈt͡ʃɔvɨ

põmarãĩ ̯ṇčovy

pomarańczowa (nominative singular feminine)
pomarańczowe (nominative singular neuter)
pomarańczowi (nominative plural masculine)
pomarańczowe (nominative plural nonvirile)
pomarańczowego (genitive singular masculine animate inanimate)
pomarańczowej (genitive singular feminine)
pomarańczowego (genitive singular neuter)
pomarańczowych (genitive plural masculine nonvirile)
pomarańczowemu (dative singular masculine animate inanimate)
pomarańczowej (dative singular feminine)
pomarańczowemu (dative singular neuter)
pomarańczowym (dative plural masculine nonvirile)
pomarańczowego (accusative singular masculine animate)
pomarańczową (accusative singular feminine)
pomarańczowe (accusative singular neuter)
pomarańczowych (accusative plural masculine)
pomarańczowe (accusative plural nonvirile)
pomarańczowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
pomarańczową (instrumental singular feminine)
pomarańczowym (instrumental singular neuter)
pomarańczowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
pomarańczowym (locative singular masculine animate inanimate)
pomarańczowej (locative singular feminine)
pomarańczowym (locative singular neuter)
pomarańczowych (locative plural masculine nonvirile)
pomarańczowa (vocative singular feminine)
pomarańczowe (vocative singular neuter)
pomarańczowi (vocative plural masculine)
pomarańczowe (vocative plural nonvirile)

dotyczący owoców pomarańczy, zawierający owoce pomarańczy, zrobiony z owoców pomarańczy; przypominający je w smaku, zapachu lub wyglądzie

Na deser przygotowano galaretkę pomarańczową z owocami i bitą śmietaną.


mother

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-mother.wav

starter (kultura bakteryjna dodawana do żywności w mleczarstwie i wędliniarstwie)


mother

dodać starter (kulturę bakteryjna dodawana do żywności w mleczarstwie i wędliniarstwie)


galareta

skrzepły roztwór żelatyny używany w gastronomii i cukiernictwie


alkohol

niem. Alkohol < arab. ال + كحول (al kuhl) → miałki proch, pył; por. st.franc. „alkohol”, hiszp. alcohol, ang. „alkohol”. W znaczeniu (1.1) od 1850, w znaczeniu (1.2) jako „duch wina”, „spiritus vini” od 1753, w znaczeniu (1.3) od XVI wieku.

alkoholu (genitive singular)
alkoholowi (dative singular)
alkoholem (instrumental singular)
alkoholu (locative singular)
alkoholu (vocative singular)
alkohole (nominative plural)
alkoholi (genitive plural)
alkoholów (genitive plural)
alkoholom (dative plural)
alkohole (accusative plural)
alkoholami (instrumental plural)
alkoholach (locative plural)
alkohole (vocative plural)

każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego

„Osobom nietrzeźwym alkoholu nie sprzedajemy” – przeczytał i zasępił się.


alkohol

arab. ال + كحول


alkohol

arab. ال + كحول

alkoholy (nominative plural)
alkoholu (genitive singular)
alkoholů (genitive plural)
alkoholu (dative singular)
alkoholům (dative plural)
alkoholy (accusative plural)
alkohole (vocative singular)
alkoholy (vocative plural)
alkoholu (locative singular)
alkoholech (locative plural)
alkoholem (instrumental singular)
alkoholy (instrumental plural)


alkohol

arab. ال + كحول

Nepíte alkoholu.


alkohol

arab. ال + كحول


sól

(1.2) rozszerzenie znaczenia (1.1) na analogiczne substancje

soli (genitive singular)
soli (dative singular)
solą (instrumental singular)
soli (locative singular)
soli (vocative singular)
soli (genitive singular)
soli (dative singular)
solą (instrumental singular)
soli (locative singular)
soli (vocative singular)
sole (nominative plural)
soli (genitive plural)
solom (dative plural)
sole (accusative plural)
solami (instrumental plural)
solach (locative plural)
sole (vocative plural)

W tej zupie jest za dużo soli!


americano

ˌãmɛrʲiˈkãnɔ

Poproszę dwa americano, szarlotkę i serniczek.


banana

Bananas are widely cultivated in tropical regions.

Banany są powszechnie uprawiane w regionach tropikalnych.


bina

(1.2) niem. Bühne → podest, podium
(1.3) niem. Biene → pszczoła

biny (genitive singular)
binie (dative singular)
binę (accusative singular)
biną (instrumental singular)
binie (locative singular)
bino (vocative singular)
biny (nominative plural)
bin (genitive plural)
binom (dative plural)
biny (accusative plural)
binami (instrumental plural)
binach (locative plural)
biny (vocative plural)


boia

zobacz też: Indeks:Rumuński - Fałszywi przyjaciele


brandy

napój alkoholowy powstały poprzez destylację wina

(…) służba poustawiała składane krzesła płócienne, a dla starszych panów przygotowała syfony z wodą sodową i brandy

Henryk Sienkiewicz „W pustyni i w puszczy”


crema

(1.1-7, 2.1) franc. crème
(1.8) gr. τρῆμα (trema)

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Jedzenie


kawa

(1.1-3) czes. kava, węg. kávé < osm. kahve, arab. قهوة (qahwa) < od Kaffa, nazwy regionu w Etiopii i zamieszkującego go ludu o tej samej nazwie

(1.5) z (1.3) przez skojarzenie fonetyczne

kawy (genitive singular)
kawie (dative singular)
kawę (accusative singular)
kawą (instrumental singular)
kawie (locative singular)
kawo (vocative singular)
kawy (nominative plural)
kaw (genitive plural)
kawom (dative plural)
kawy (accusative plural)
kawami (instrumental plural)
kawach (locative plural)
kawy (vocative plural)

ziarna kawowca, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój

Zmielę kawę. Goście na pewno będą dużo pić, więc nie zdąży zwietrzeć.

zob. też kawa (ujednoznacznienie) w Wikipedii


filet

filetu (genitive singular)
filetowi (dative singular)
filetem (instrumental singular)
filecie (locative singular)
filecie (vocative singular)
filety (nominative plural)
filetów (genitive plural)
filetom (dative plural)
filety (accusative plural)
filetami (instrumental plural)
filetach (locative plural)
filety (vocative plural)

zwykle stosowany w odniesieniu do ryb i drobiu


яблоко

купи́ть / почи́стить / сорва́ть / съесть я́блоко

вино́ / десе́рт / компо́т / сок из я́блок

zobacz też: Indeks:Rosyjski - Owoce
zobacz też: Indeks:Rosyjski - Jedzenie


baba

prasł. *baba → babka; stary ogólnosłowiański wyraz onomatopeiczny, powstały przez dziecinne zwielokrotnienie sylaby; por. tata, mama, niania, ciocia.

nie miała baba kłopotu, kupiła sobie prosię

gdy chłop baby nie bije, to jej wątroba gnije

na jednym miejscu i grzybowi się sprzykrzy, to go baba w kosz bierze, a cóż dopiero człeku

na świętej Katarzyny szykuj babo pierzyny

gw. (Kociewie) baba, żaba, diabeł trzeci, to rodzóne dzieci

gw. (Kociewie) trzi babi, trzi gasie głowi, to kermaż gotowi

baby (genitive singular)
babie (dative singular)
babę (accusative singular)
babą (instrumental singular)
babie (locative singular)
babo (vocative singular)
baby (nominative plural)
bab (genitive plural)
babom (dative plural)
baby (accusative plural)
babami (instrumental plural)
babach (locative plural)
baby (vocative plural)

ciasto, zazwyczaj drożdżowe, pieczone w wysokiej formie o okrągłej podstawie i karbowanych ścianach bocznych

Na stole stały świąteczne baby.

zob. też baba w Encyklopedii staropolskiej


lardo

lardoj (nominative plural)
lardon (accusative singular)
lardojn (accusative plural)


legumina

(1.2) łac. legumen, lm legumina → warzywa strączkowe

leguminy (nominative plural)
leguminy (genitive singular)
legumin (genitive plural)
leguminie (dative singular)
leguminom (dative plural)
leguminę (accusative singular)
leguminy (accusative plural)
leguminą (instrumental singular)
leguminami (instrumental plural)
leguminie (locative singular)
leguminach (locative plural)
legumino (vocative singular)
leguminy (vocative plural)

artykuły spożywcze takie jak mąka, kasza, groch, warzywa


mango

(1.1-3) ang. mango < port. manga < malaj. mangga < tamil. mān-kāy

Owoc mango umyć, obrać i pokroić w cienkie plasterki.

Kuchnia, nr 4, Warszawa, 1999 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.

por. mangostan
zobacz też: Indeks:Polski - Owoce


mango

manga (nominative plural)
manga (genitive singular)
mang (genitive plural)
mangu (dative singular)
mangům (dative plural)
manga (accusative plural)
manga (vocative plural)
mangu (locative singular)
mangách (locative plural)
mangem (instrumental singular)
mangy (instrumental plural)


mango

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-mango.wav

mangoj (nominative plural)
mangon (accusative singular)
mangojn (accusative plural)

Por deserto ni manĝis mangojn.


med

medy (nominative plural)
medu (genitive singular)
medů (genitive plural)
medu (dative singular)
medům (dative plural)
medy (accusative plural)
mede (vocative singular)
medy (vocative plural)
medu (locative singular)
medech (locative plural)
medem (instrumental singular)
medy (instrumental plural)


med

Máte veľmi dobrý med, hospodár.


organic

Organic fruits, vegetables, meat, and milk usually cost more than ordinary produce - and in some cases much more

Organiczne owoce, warzywa, mięso i mleko zazwyczaj kosztują więcej niż zwykłe produkty - w niektórych przypadkach znacznie więcej.


pasta

Velsmagende glutenfri kikærtepasta med et højt indhold af protein og fibre er et rigtigt godt alternativ til den traditionelle hvedepasta.

Smaczny bezglutenowy makaron z ciecierzycy z wysoką zawartością białka i błonnika jest naprawdę dobrą alternatywą dla tradycyjnego makaronu pszennego.


rød

czerwony (o mięsie: zawierający dużo krwi)


puter

śwn. buter, butter < swn. butera < prazachgerm. *buterā, zapożyczone z łac. butyra


rapa

rapy (genitive singular)
rapie (dative singular)
rapę (accusative singular)
rapą (instrumental singular)
rapie (locative singular)
rapo (vocative singular)
rapy (nominative plural)
rap (genitive plural)
rapom (dative plural)
rapy (accusative plural)
rapami (instrumental plural)
rapach (locative plural)
rapy (vocative plural)

Usmażyłam rapę z cebulą i ziemniakami.

zobacz też: Indeks:Polski - Ryby • Indeks:Polski - Jedzenie


ris

Traditionelt spiser mange kinesere ris.

En kødfri paella laves af ris og masser af sunde, farverige grøntsager.

Bezmięsną paellę robi się z ryżu i mnóstwa zdrowych, kolorowych warzyw.

Prøv at tilsætte en bouillonterning, når du koger ris… så bliver smagen meget rigere.

Spróbuj dodać kostkę rosołową, gdy gotujesz ryż… smak stanie się wówczas znacznie bogatszy.


sake

(1.1) jap. 酒 (sake) → napój alkoholowy (dowolny, nie tylko sake)

japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco

(Mistrz Sugino) wieczorami lubił usiąść w gronie uczniów i przy sake śpiewał ballady samurajskie

Wojciech J. Cynarski, Prolegomena biografistyki wybitnych postaci sztuk walki, [w:] Rocznik naukowy, IDŌ Ruch dla kultury, tom III, 2002, str. 252, wyd. Shibo Kobudō, Stowarzyszenie Idōkan Polska, Rzeszów


sake

(1.2) jap. 酒 (sake) → napój alkoholowy (dowolny, nie tylko sake)

for Christ’s sake, for God’s sake, for heaven’s sake


æble

æbler af guld i skåle af sølv er ord, som tales i rette tid

Æbler smager godt.


ser

kto ser jada, pies go nie ukosi, złodziej go nie okradnie i nie starzeje się

sera (genitive singular)
serowi (dative singular)
serem (instrumental singular)
serze (locative singular)
serze (vocative singular)
sery (nominative plural)
serów (genitive plural)
serom (dative plural)
sery (accusative plural)
serami (instrumental plural)
serach (locative plural)
sery (vocative plural)

produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego

W biegu zrobił dwie kanapki z serem.

zobacz też: twaróg • feta • bundz • bryndza • oscypek • gołka • brie • camembert


spaghetti

zobacz też: cannelloni • conchiglioni • farfalle • lasagne • linguine • ravioli • spaghetti • tagliatelle • tortellini


vodka

vodky (nominative plural)
vodky (genitive singular)
vodek (genitive plural)
vodce (dative singular)
vodkám (dative plural)
vodku (accusative singular)
vodky (accusative plural)
vodko (vocative singular)
vodky (vocative plural)
vodce (locative singular)
vodkách (locative plural)
vodkou (instrumental singular)
vodkami (instrumental plural)


vodka

Vores lærerinde drikker vodka mellem timerne og aner ikke, at vi godt ved det.

Nasza nauczycielka pije wódkę między lekcjami i nie zdaje sobie sprawy, że my o tym dobrze wiemy.


sten

det er slemt at støde sig to gange på den samme sten


мед

Как пчелите правят мед?


мед

Квітковий мед бджоли виробляють з нектару квіток багатьох видів рослин.

Miód kwiatowy pszczoły wyrabiają z nektaru kwiatów wielu gatunków roślin.


бира

Много обичам да пия бира.


burak

(1.1-3) st.pol. borak < łac. borrago lub utworzone od pol. bury (→ bure warzywo)

buraka (genitive singular)
burakowi (dative singular)
buraka (accusative singular)
burakiem (instrumental singular)
buraku (locative singular)
buraku (vocative singular)
buraki (nominative plural)
buraków (genitive plural)
burakom (dative plural)
buraki (accusative plural)
burakami (instrumental plural)
burakach (locative plural)
buraki (vocative plural)

Jacek kupił na bazarze buraki i młode ziemniaki na obiad.


dunkel

Piotr zabiera się za warzenie dunkela.


banan

franc. banane < hiszp., port. banana < język wolof banaana

banana (genitive singular)
bananowi (dative singular)
banana (accusative singular colloquial)
bananem (instrumental singular)
bananie (locative singular)
bananie (vocative singular)
banany (nominative plural)
bananów (genitive plural)
bananom (dative plural)
banany (accusative plural)
bananami (instrumental plural)
bananach (locative plural)
banany (vocative plural)

owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

Na obiad zjedliśmy pieczone banany.


banan

En abe spiser bananer.


banan

Ne lubim bananis.


banan

zobacz też: Indeks:Wilamowski - Rośliny
zobacz też: Indeks:Wilamowski - Owoce


pomidor

(1.1-3) wł. pomodoro (t. wł. pomidoro) < wł. pomo + di + oro → dosł. jabłko (owoc) ze złota

gw. (Górny Śląsk) tomata, tómata, tółmata

pomidora (genitive singular)
pomidorowi (dative singular)
pomidora (accusative singular colloquial)
pomidorem (instrumental singular)
pomidorze (locative singular)
pomidorze (vocative singular)
pomidory (nominative plural)
pomidorów (genitive plural)
pomidorom (dative plural)
pomidory (accusative plural)
pomidorami (instrumental plural)
pomidorach (locative plural)
pomidory (vocative plural)

Na kolację zrobiłam sałatkę z pomidorów.


pomidor

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-pomidor (wersja Józefa Gary).ogg

zobacz też: Indeks:Wilamowski - Jedzenie


porzeczka

od st.pol. porzecze od XIV w. „teren położony nad rzeką”

porzeczki (genitive singular)
porzeczce (dative singular)
porzeczkę (accusative singular)
porzeczką (instrumental singular)
porzeczce (locative singular)
porzeczko (vocative singular)
porzeczki (nominative plural)
porzeczek (genitive plural)
porzeczkom (dative plural)
porzeczki (accusative plural)
porzeczkami (instrumental plural)
porzeczkach (locative plural)
porzeczki (vocative plural)


pomarańcza

daw. wł. pomarancia < wł. pomo + arancia

ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇t͡ʃa

põmarãĩ ̯ṇča

gw. (Górny Śląsk) apluzina, apfelzina, apluzyna

pomarańczy (genitive singular)
pomarańczy (dative singular)
pomarańczę (accusative singular)
pomarańczą (instrumental singular)
pomarańczy (locative singular)
pomarańczo (vocative singular)
pomarańcze (nominative plural)
pomarańczy (genitive plural)
pomarańcz (genitive plural)
pomarańczom (dative plural)
pomarańcze (accusative plural)
pomarańczami (instrumental plural)
pomarańczach (locative plural)
pomarańcze (vocative plural)

Kupiłem na rynku dwie pomarańcze.

: „ten pomarańcz”
zobacz też: Indeks:Polski - Owoce


mlijeko

Ne pijem mlijeko, ne jedem jaja.

Svako jutro popijem čašu mlijeka.

Co rano wypijam szklankę mleka. / Każdego ranka wypijam szklankę mleka.


milk

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-milk.wav

Mix the eggs and milk with the flour until the consistency is smooth.

Mieszaj jajka i mleko z mąką aż nabiorą gładkiej konsystencji.


tomato

I'd like tomato salad.


tomato

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-tomato.wav

tomatoj (nominative plural)
tomaton (accusative singular)
tomatojn (accusative plural)


pineapple

I bought a can of pineapples.


blackcurrant

My daughter makes delicious juice from blackcurrant.

Moja córka robi pyszny sok z czarnych porzeczek.

por. redcurrant • whitecurrant
zobacz też: owoce po angielsku


juice

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-juice.wav

I hate tomato juice.


bread

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-bread.wav

know which side your bread is buttered on

Buy two loaves of bread.


honey

Honey is sweet.


lemon

Lemons have many uses in cooking.


pear

od st.ang. pere, od łac. pira (forma lm łac. pirum)

por. duń. pære, niderl. peer i nbk. pære

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Mélody Xu YANG WMFr-pear.wav

Pears are very tasty.


redcurrant

por. blackcurrant • whitecurrant
zobacz też: owoce po angielsku


gooseberry

I like to eat fresh gooseberries.


Butter

Butter macht man aus Milch.


rice

(1.3, 2.2) wyraz zaciągnięty z domniemanego skrótu RICE (ang. Race + Inspired + Cosmetic + Enhancement), który miał oznaczać modyfikację samochodu niesportowego, która stylizuje go na sportowy, jednak realne użycie tego skrótu w środowisku motoryzacyjnym pozostaje niepewne

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-rice.wav

zobacz też: Angielski - Pieczywo, produkty zbożowe


brød

man skal ikke slå større brød op, end man kan bage

Hvis folket ikke har brød, kan det jo spise kager.

Jeśli lud nie ma chleba, może jeść ciastka.

Før i tiden var byg den mest almindelige kornsort at bage brød af her i Europa.

Niegdyś jęczmień był najpopularniejszym zbożem używanym do pieczenia chleba w Europie.


Wodka

zobacz też: Niemiecki - Napoje alkoholowe


Saft

Der Saft ist zu süß


soba

japoński cienki makaron z mąki gryczanej


tangerine

franc. Tanger < arab. طنجة < łac. Tinge < tamazight, od nazwy portu w Tangierze w Maroku, z którego mandarynki były importowane do Wielkiej Brytanii

Would you like to have a tangerine?


слива

Тези сливи са много кисели.


сок

Много обичам да пия сок от портокали.


лимон

Много обичам да пия кола с лимон.


лимон

zobacz też: Indeks:Rosyjski - Owoce • Indeks:Rosyjski - Jedzenie


лук

zobacz też: Indeks:Bułgarski - Warzywa i owoce


лук

Ја волим да једем лук.


алкохол

Организмът ми не понася алкохол.


ананас

zobacz też: Indeks:Białoruski - Jedzenie


ананас

zobacz też: Indeks:Czeczeński - Jedzenie


ананас

zobacz też: Indeks:Macedoński - Jedzenie


ананас

zobacz też: Indeks:Rosyjski - Owoce
zobacz też: Indeks:Rosyjski - Jedzenie


бал

йүкә / сәскә балы → miód lipowy / (wielo)kwiatowy


банан

(1.2) zobacz też: Indeks:Rosyjski - Owoce

(1.2) zobacz też: Indeks:Rosyjski - Jedzenie


брусника

W języku rosyjskim nazwy drobnych owoców są rzeczownikami zbiorowymi. Liczba mnoga w takim przypadku może odnosić się wyłącznie do odmian owoców lub drzew/krzewów. Przynależność do rzeczowników zbiorowych jest czysto zwyczajowa.


вино

odziedziczone z prasł. *vinò, z łac. vīnum

посъла рабꙑ своѧ къ дѣлательмъ иматъ вина своего

Posłał swoje sługi do rolników, by odebrali plon jemu należny.


груша

Батько продає на базарі груші.


ryż

ryżu (genitive singular)
ryżowi (dative singular)
ryżem (instrumental singular)
ryżu (locative singular)
ryżu (vocative singular)
ryże (potential rare nominative plural)
ryżów (potential rare genitive plural)
ryżom (potential rare dative plural)
ryże (potential rare accusative plural)
ryżami (potential rare instrumental plural)
ryżach (potential rare locative plural)
ryże (potential rare vocative plural)

Odnośnie liczby mnogiej, patrz także: Porada „Czy ryż ma liczbę mnogą?” w: Poradnia językowa PWN.

Bezmięsną paellę robi się z ryżu i mnóstwa zdrowych, kolorowych warzyw.


bawarka

(1.1-2) od nazwy Bawarii, kraju związkowego w Niemczech

bawarki (genitive singular)
bawarce (dative singular)
bawarkę (accusative singular)
bawarką (instrumental singular)
bawarce (locative singular)
bawarko (vocative singular)
bawarki (nominative plural)
bawarek (genitive plural)
bawarkom (dative plural)
bawarki (accusative plural)
bawarkami (instrumental plural)
bawarkach (locative plural)
bawarki (vocative plural)

W przedszkolu podawano nam bawarkę.

Niektóre kobiety uważają, że bawarka pita w okresie karmienia zwiększa laktację.


cytryna

(1.1-2) łac. citrus < gr. κέδρος; do polszczyzny trafiło z wł.

(1.3) podobieństwo fonetyczne słów cytryna i citroën

cytryny (genitive singular)
cytrynie (dative singular)
cytrynę (accusative singular)
cytryną (instrumental singular)
cytrynie (locative singular)
cytryno (vocative singular)
cytryny (nominative plural)
cytryn (genitive plural)
cytrynom (dative plural)
cytryny (accusative plural)
cytrynami (instrumental plural)
cytrynach (locative plural)
cytryny (vocative plural)

Moja babcia pija wyłącznie herbatę z cytryną.


kiszka

płn. prasł. *kyšьka → wnętrzności lub ich część, jelito

por. białor. кішка, ros. кишка, ukr. кишка

kiszki (nominative plural)
kiszki (genitive singular)
kiszek (genitive plural)
kiszce (dative singular)
kiszkom (dative plural)
kiszkę (accusative singular)
kiszki (accusative plural)
kiszką (instrumental singular)
kiszkami (instrumental plural)
kiszce (locative singular)
kiszkach (locative plural)
kiszko (vocative singular)
kiszki (vocative plural)

pieczona w jelicie grubym potrawa z tartych ziemniaków


makaron

makaronu (genitive singular)
makaronowi (dative singular)
makaronem (instrumental singular)
makaronie (locative singular)
makaronie (vocative singular)
makarony (nominative plural)
makaronów (genitive plural)
makaronom (dative plural)
makarony (accusative plural)
makaronami (instrumental plural)
makaronach (locative plural)
makarony (vocative plural)

półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli

Ugotować makaron w osolonej wodzie, odcedzić i wymieszać z sosem.

zobacz też: kluska • spaghetti • wermiszel


rom

Hun blander altid rom og cola.


sos

przysłowia: jakie życie, taki los, jaka pieczeń, taki sos

sosu (genitive singular)
sosowi (dative singular)
sosem (instrumental singular)
sosie (locative singular)
sosie (vocative singular)
sosy (nominative plural)
sosów (genitive plural)
sosom (dative plural)
sosy (accusative plural)
sosami (instrumental plural)
sosach (locative plural)
sosy (vocative plural)

gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw

Wczoraj na obiad mieliśmy kotlet schabowy oraz ziemniaki z sosem grzybowym.

zob. też sos (ujednoznacznienie) w Wikipedii


neck

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-neck.wav


tomat

Laks med porre, tomat og basilikum – så er der næsten garanti for succes.

Łosoś z porami, pomidorami i bazylią – to prawie gwarancja sukcesu.

V. Lehn: Braiserede porrer med tomater og laks (da). Sæson. [dostęp 2019-11-12].


Brot

Jedes Brot Ihrer Wahl kostet heute zwei Euro.

Każdy chleb wedle państwa wyboru kosztuje dziś dwa euro.


Alkohol

arab. ال + كحول

In diesem Bier sind 5% Alkohol enthalten.


Auster

niderl. oester < łac. ostrea < gr. όστρεον

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Potrawy rybne


Brust

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Potrawy mięsne


Essig

Es gab nur Essig in dem Geschäft.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Przyprawy


Orange

Ich esse viele Orangen.


Quark

(1.1) dłuż., por. pol. twaróg
(2.1) ang. quark


Wassermelone

(1.1) niem. Wasser + Melone (woda + melon), por. ang. watermelon

Das Fruchtfleisch einer Wassermelone ist rot.


black currant

My daughter makes delicious juice from black currant.


słonecznik

(1.1-2) od słowa słońce lub słoneczny (słonecznik zawsze obraca kwiat w kierunku słońca)

swɔ̃ˈnɛt͡ʃʲɲik

słonecznika (genitive singular)
słonecznikowi (dative singular)
słonecznikiem (instrumental singular)
słoneczniku (locative singular)
słoneczniku (vocative singular)
słonecznika (genitive singular)
słonecznikowi (dative singular)
słonecznikiem (instrumental singular)
słoneczniku (locative singular)
słoneczniku (vocative singular)
słoneczniki (nominative plural)
słoneczników (genitive plural)
słonecznikom (dative plural)
słoneczniki (accusative plural)
słonecznikami (instrumental plural)
słonecznikach (locative plural)
słoneczniki (vocative plural)

W wakacje uwielbialiśmy skubać słoneczniki.

W tej piekarni można kupić bułki posypane słonecznikiem.


bacalhau

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-bacalhau.wav


miód

prasł. *medъ < praindoeur. *médʰu
źródłosłów dla pol. niedźwiedź

kto ma pszczoły, ten ma miód, kto ma dzieci, ten ma smród

nie dla psa kiełbasa, nie dla prosiąt miód

gdzie jest miód, tam będą i pszczoły, gdzie piękna dziewczyna, tam będą i chłopcy

miodu (genitive singular)
miodowi (dative singular)
miodem (instrumental singular)
miodzie (locative singular)
miodzie (vocative singular)
miody (nominative plural)
miodów (genitive plural)
miodom (dative plural)
miody (accusative plural)
miodami (instrumental plural)
miodach (locative plural)
miody (vocative plural)

gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły

Gdy jestem chory, piję herbatę z miodem i cytryną.

por. ul • barć • pasieka • pszczoła • pszczelarz • bartnik • pszczelarstwo • łaźbić

napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników

I ja tam z gośćmi byłem, miód i wino piłem.

por. półtorak • dwójniak • trójniak • czwórniak • krupnik • miodosytnik • miodosytnictwo

wywar z niektórych roślin z dodatkiem cukru i innych przypraw o konsystencji miodu (1.1)

Miód podbiałowy z płatków podbiału jest pomocny przeciw kaszlowi.


zucchero

porównaj regionalizmy: bergamasco, bresciano söcher; friulski zucar; kalabryjski zuccaru; korsykański zuccaru; ladyński zücher; liguryjski sùcao, succòu, süccu; lombardzki zuccher; mantuański súcar; mediolański Zuccher; modeński zòcher; neapolitański zúccaro; piemoncki sùcher; reggiano sòcher; romansz zutger; sardyński tzùcaru, zùccuru; sycylijski zuccuru; triesteński zùchero; turyński zucker; wenecki sùcaro


zucca

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-zucca.wav


pęcak

pęcaku (genitive singular)
pęcakowi (dative singular)
pęcakiem (instrumental singular)
pęcaku (locative singular)
pęcaku (vocative singular)
pęcaki (nominative plural)
pęcaków (genitive plural)
pęcakom (dative plural)
pęcaki (accusative plural)
pęcakami (instrumental plural)
pęcakach (locative plural)
pęcaki (vocative plural)


weka

weki (nominative plural)
weki (genitive singular)
wek (genitive plural)
wece (dative singular)
wekom (dative plural)
wekę (accusative singular)
weki (accusative plural)
weką (instrumental singular)
wekami (instrumental plural)
wece (locative singular)
wekach (locative plural)
weko (vocative singular)
weki (vocative plural)

reg. krak., reg. gminy Bukowsko w powiecie sanockim


kajzerka

(1.1) z niemieckiego/austriackiego Kaiser (cesarz), poprzez gwarę krakowską do języka potocznego

kajzerki (genitive singular)
kajzerce (dative singular)
kajzerkę (accusative singular)
kajzerką (instrumental singular)
kajzerce (locative singular)
kajzerko (vocative singular)
kajzerki (nominative plural)
kajzerek (genitive plural)
kajzerkom (dative plural)
kajzerki (accusative plural)
kajzerkami (instrumental plural)
kajzerkach (locative plural)
kajzerki (vocative plural)

rodzaj bułki z charakterystycznymi nacięciami na wierzchu

Kup pumpernikiel i dwie kajzerki.


bajer

Vil du hente mig en bajer fra køleskabet?


wódka

gw. (Śląsk Cieszyński) gorzołka, gorzoła

wódki (genitive singular)
wódce (dative singular)
wódkę (accusative singular)
wódką (instrumental singular)
wódce (locative singular)
wódko (vocative singular)
wódki (nominative plural)
wódek (genitive plural)
wódkom (dative plural)
wódki (accusative plural)
wódkami (instrumental plural)
wódkach (locative plural)
wódki (vocative plural)

wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników

Do śledzia podano wódkę.

Znów nalał sobie wódki nieznajomego

Graham Greene, „Moc i chwała” (tłum. Bolesław Taborski).


mælk

Plantedrikke som havremælk og sojamælk belaster klimaet mindre end mælk fra køer.

Napoje roślinne, takie jak mleko owsiane i mleko sojowe, obciążają klimat mniej niż mleko od krowy.

Lars Nøhr Andresen: Plantedrik er mere klimavenlig end mælk (da). Forbrugerrådet »Tænk«, 2020-03-16. [dostęp 2020-11-08].

napój roślinny przypominający mleko krowie


pão

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-pão.wav


lakto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-lakto.wav

eĉ plej nigra bovino donas lakton nur blankan

nenia peno nek provo donos lakton de bovo

Petro kornojn tenas, Paŭlo lakton prenas

laktoj (nominative plural)
lakton (accusative singular)
laktojn (accusative plural)

Lakto estas pli nutra, ol vino.

Ekzercaro § 10 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


맥주

맥주가 있습니다.

맥주 주세요.


sund

En kødfri paella laves af ris og masser af sunde, farverige grøntsager.


poison

średnioang. poisoun < st.franc. poison, puison < łac. pōtiōnem (B. od pōtiō)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-poison.wav


fruta

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-fruta.wav

Las frutas son buenas para el cuerpo.


Fleisch

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Fleisch.wav


cebolla

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Rodrigo5260-cebolla (with yeísmo).wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Rodrigo5260-cebolla (without yeísmo).wav


lobo

Kupiłem wczoraj skrzynkę jabłek lobo na przetwory.


Wein

śwn. wīn < swn. wīn < łac. vinum, por. goc. 𐍅𐌴𐌹𐌽 (wein)


kwas

kwasu (genitive singular)
kwasowi (dative singular)
kwasem (instrumental singular)
kwasie (locative singular)
kwasie (vocative singular)
kwasy (nominative plural)
kwasów (genitive plural)
kwasom (dative plural)
kwasy (accusative plural)
kwasami (instrumental plural)
kwasach (locative plural)
kwasy (vocative plural)

napój bezalkoholowy chłodzący, charakterystyczny dla kuchni białoruskiej


arbuz

(1.1) ros. арбуз (arbúz) < ukr. гарбу́з (harbúz) < tur. karpuz < pers. خربوزه (charbuze)

arbuza (genitive singular)
arbuzowi (dative singular)
arbuzem (instrumental singular)
arbuzie (locative singular)
arbuzie (vocative singular)
arbuzy (nominative plural)
arbuzów (genitive plural)
arbuzom (dative plural)
arbuzy (accusative plural)
arbuzami (instrumental plural)
arbuzach (locative plural)
arbuzy (vocative plural)
arbuza (genitive singular)
arbuzowi (dative singular)
arbuza (accusative singular)
arbuzem (instrumental singular)
arbuzie (locative singular)
arbuzie (vocative singular)
arbuzy (nominative plural)
arbuzów (genitive plural)
arbuzom (dative plural)
arbuzy (accusative plural)
arbuzami (instrumental plural)
arbuzach (locative plural)
arbuzy (vocative plural)

owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku

Arbuzy są bardzo soczyste.


Banane

Warum ist die Banane krumm?


meat

(1.1-2) st.ang. mete → jedzenie (w przeciwieństwie do napoju)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-meat.wav

Vegetarians don't eat meat.

Meat, cheese, and eggs have the highest carbon footprint.

Mięso, ser i jajka mają najwyższy ślad węglowy.

miąższ (każda stosunkowo gęsta część owoców, orzechów itp.)


meat

Lean meats are low fat, high protein, and packed with nutrients.

Chude mięsa są niskotłuszczowe, wysokobiałkowe i napakowane składnikami pokarmowymi.


малина

В една сладкарница си купихме сметанов сладолед с малини.

W cukierni kupiliśmy sobie śmietankowe lody z malinami.


малина

zobacz też: Indeks:Serbski - Owoce • Indeks:Serbski - Jedzenie


cap

(1.14) ang. captain
(1.16) ang. cappuccino

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-cap.wav


cukier

(1.1-2) niem. Zucker < swn. zucura < arab. سكر (sukkar) < pers. شکر (shakar) < sanskr. शर्करा (sarkara) < praindoeur. *ḱorkeh- → żwir; otoczak

cukru (genitive singular)
cukrowi (dative singular)
cukrem (instrumental singular)
cukrze (locative singular)
cukrze (vocative singular)
cukry (nominative plural)
cukrów (genitive plural)
cukrom (dative plural)
cukry (accusative plural)
cukrami (instrumental plural)
cukrach (locative plural)
cukry (vocative plural)
cukru (genitive singular)
cukrowi (dative singular)
cukrem (instrumental singular)
cukrze (locative singular)
cukrze (vocative singular)

krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych

Cukier składa się niemal w całości z sacharozy.

Herbaty nie słodzę, ale do kawy zawsze dodaję łyżeczkę cukru.

zobacz hasło cukier w Wikipedii, zobacz hasło cukier w Wikicytatach


persymona

ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na

persymony (genitive singular)
persymonie (dative singular)
persymonę (accusative singular)
persymoną (instrumental singular)
persymonie (locative singular)
persymono (vocative singular)
persymony (nominative plural)
persymon (genitive plural)
persymonom (dative plural)
persymony (accusative plural)
persymonami (instrumental plural)
persymonach (locative plural)
persymony (vocative plural)

czerwonopomarańczowy, jadalny owoc persymony (1.2)

Miąższ persymony jest lekko twardawy.


Ei

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Ei.wav


węgorz

węgorza (genitive singular)
węgorzowi (dative singular)
węgorza (accusative singular)
węgorzem (instrumental singular)
węgorzu (locative singular)
węgorzu (vocative singular)
węgorze (nominative plural)
węgorzy (genitive plural)
węgorzów (genitive plural)
węgorzom (dative plural)
węgorze (accusative plural)
węgorzami (instrumental plural)
węgorzach (locative plural)
węgorze (vocative plural)
węgorza (genitive singular)
węgorzowi (dative singular)
węgorza (accusative singular)
węgorzem (instrumental singular)
węgorzu (locative singular)
węgorzu (vocative singular)


kura

jak w Wiliję gwiazdy świecą, kury dobrze jajka niesą

kury (genitive singular)
kurze (dative singular)
kurę (accusative singular)
kurą (instrumental singular)
kurze (locative singular)
kuro (vocative singular)
kury (nominative plural)
kur (genitive plural)
kurom (dative plural)
kury (accusative plural)
kurami (instrumental plural)
kurach (locative plural)
kury (vocative plural)

Mama kupiła dwie kury na świąteczny obiad.

zob. też kura w Wikicytatach
zobacz też: Indeks:Polski - Ptaki


Dose

forma skrócona od Konservendose → puszka, konserwa


azúcar

Este café está todavía amargo: échale más azúcar.

Ta kawa jest jeszcze gorzka; wsyp do niej więcej cukru.

Remueve el café con una cucharilla para que se disuelva el azúcar.

Pomieszaj kawę łyżeczką, aby rozpuścił się cukier.

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Jedzenie

częściej spotykany w rodzaju męskim, zwłaszcza w lm

pomimo że wyraz nie zaczyna się akcentowaną samogłoską „a”, często przyjmuje męski rodzajnik „el” i przymiotnik w formie żeńskiej: el azúcar molida


cukr

cukry (nominative plural)
cukru (genitive singular)
cukrů (genitive plural)
cukru (dative singular)
cukrům (dative plural)
cukry (accusative plural)
cukre (vocative singular)
cukře (vocative singular)
cukry (vocative plural)
cukru (locative singular)
cukrech (locative plural)
cukrem (instrumental singular)
cukry (instrumental plural)


sopel

sopla (genitive singular)
soplowi (dative singular)
soplem (instrumental singular)
soplu (locative singular)
soplu (vocative singular)
sople (nominative plural)
sopli (genitive plural)
soplom (dative plural)
sople (accusative plural)
soplami (instrumental plural)
soplach (locative plural)
sople (vocative plural)

handlowa nazwa rzodkwi japońskiej (Raphanus sativus var. longipinnatus), przypominającej sopel (1.1)


zelter

niem. Selters (marka i uosobienie wody mineralnej)


вишня

W języku rosyjskim nazwy drobnych owoców są rzeczownikami zbiorowymi. Liczba mnoga w takim przypadku może odnosić się wyłącznie do odmian owoców lub drzew/krzewów. Przynależność do rzeczowników zbiorowych jest czysto zwyczajowa.


räuchern

por. räuchern • anräuchern • ausräuchern • durchräuchern


jajko

gw. (Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk i Zaolzie) wajco

jajka (genitive singular)
jajku (dative singular)
jajkiem (instrumental singular)
jajku (locative singular)
jajka (nominative plural)
jajek (genitive plural)
jajkom (dative plural)
jajka (accusative plural)
jajkami (instrumental plural)
jajkach (locative plural)
jajka (vocative plural)

jajko (1.2) używane jako produkt spożywczy

Do biszkoptu potrzebnych będzie pięć jajek.


brambor

brambory (nominative plural)
bramboru (genitive singular)
bramborů (genitive plural)
bramboru (dative singular)
bramborům (dative plural)
brambory (accusative plural)
brambore (vocative singular)
brambory (vocative plural)
bramboru (locative singular)
bramborech (locative plural)
bramborem (instrumental singular)
brambory (instrumental plural)


seler

(1.1-2) wł. sellero < lomb. selleri < łac. selinum < gr. σέλινον

selera (genitive singular)
selerowi (dative singular)
selerem (instrumental singular)
selerze (locative singular)
selerze (vocative singular)
selery (nominative plural)
selerów (genitive plural)
selerom (dative plural)
selery (accusative plural)
selerami (instrumental plural)
selerach (locative plural)
selery (vocative plural)

Słonie nie jedzą selera i pietruszki.

Muszę kupić dziś dwa selery na surówkę do obiadu.


seler

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-seler (wersja Józefa Gary).ogg

zobacz też: Indeks:Wilamowski - Jedzenie


corn

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-corn.wav


champignon

En aromatisk svamperisotto med champignon og grønne ærter ser både godt ud og smager rigtig lækkert.

Aromatyczne grzybowe risotto z pieczarkami i zielonym groszkiem zarówno dobrze wygląda, jak i smakuje naprawdę pysznie.


Schweinefleisch

ˈʃvaɪ̯nəˌflaɪ̯ʃ


schab

rodzaj mięsa wieprzowego wycinany z okolic kręgosłupa na odcinku piersiowo-lędźwiowym tuszy

Kupiłam kilogram schabu w pawilonie.


Zunge

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Zunge.wav

auf der Zunge liegen, auf der Zunge schweben

das Herz auf der Zunge haben, das Herz auf der Zunge tragen


bómbón

Zjodłech wczorej pora bómbónów.


drop

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-drop.wav


σκόρδο

gr. σκόροδον

σκόρδα!, σκόρδα στα μάτια σου!, φτου σκόρδα!

precz zły duchu! (dla oddalenia uroku rzuconego przez kogoś)


Krebs

zobacz też: Widder • Stier • Zwillinge • Krebs • Löwe • Jungfrau • Waage • Skorpion • Schütze • Steinbock • Wassermann • Fische

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Potrawy rybne


kød

Emil er veganer, dvs. (at) han hverken spiser kød eller mælkeprodukter.

Emil jest weganinem, tzn. nie jada mięsa ani nabiału.

Test af hakket oksekød viser, (at) fem ud af ni supermarkeder sælger bakteriefyldt og småfordærvet kød.

Badanie mielonej wołowiny wykazuje, że pięć z dziewięciu supermarketów sprzedaje nadpsute, pełne bakterii mięso.

/ritzau/: Fordærvet oksekød i kølediske (da). Berlingske, 2008-07-15. [dostęp 2020-06-25].

I kødindustrien anvendes mikrobølger (MW) i hovedsagen til optøning af kødblokke.

W przemyśle mięsnym mikrofale (MW) są stosowane przede wszystkim do rozmrażania bloków mięsnych.

Kan der spares noget ved forvarmning med mikrobølger? (da). Teknilogisk Institut. [dostęp 2024-02-19].


мясо

od prasł. *męso, od praindoeur. *mēmso-
zob. mięso


сыр

zobacz też: Indeks:Białoruski - Jedzenie


ברויט

(1.2) od (1.1) na wzór ukr. хліб, białor. хлеб, ros. хлеб

YIVO: broyt; polska: brojt (transliteration)

por. לאַבן, לעבל


Fisch

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Fisch.wav


masło

(1.1) pol. maślić się < prasł. *maslo < prasł. *mazati → smarować

masła (genitive singular)
masłu (dative singular)
masłem (instrumental singular)
maśle (locative singular)
masła (genitive singular)
masłu (dative singular)
masłem (instrumental singular)
maśle (locative singular)
masła (nominative plural)
maseł (genitive plural)
masłom (dative plural)
masła (accusative plural)
masłami (instrumental plural)
masłach (locative plural)
masła (vocative plural)

Uwielbiam świeży chleb z samym masłem.

Masło cholernie trudno smaruje się łyżką.

spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych

Jak zrobić masło kokosowe?


lura

lury (genitive singular)
lurze (dative singular)
lurę (accusative singular)
lurą (instrumental singular)
lurze (locative singular)
luro (vocative singular)
lury (nominative plural)
lur (genitive plural)
lurom (dative plural)
lury (accusative plural)
lurami (instrumental plural)
lurach (locative plural)
lury (vocative plural)


месо

prasł. *męso < praindoeur. *mēmso-
zob. mięso

Вълкът се нуждае от 1-5 килограма месо на ден, за да оцелее.

Wilk potrzebuje 1-5 kilogramów mięsa dziennie, aby przetrwać.


Ingwer

źródłosłów dla jid. אינגבער, pol. ingwer

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Przyprawy


картопля

Uk-картопля.ogg

Картоплю варити в мундирах протягом 15 хвилин.

Ziemniaki gotować w mundurkach przez 15 minut.

Liczba pojedyncza (картопля) jest używana w znaczeniu polskiej liczby mnogiej (ziemniaki).


musztarda

(1.1) wł. mostarda < wł. mosto → moszcz (winny); dawniej do produkcji musztardy używano moszczu winnego zamiast octu

musztardy (genitive singular)
musztardzie (dative singular)
musztardę (accusative singular)
musztardą (instrumental singular)
musztardzie (locative singular)
musztardo (vocative singular)
musztardy (potential rare nominative plural)
musztard (potential rare genitive plural)
musztardom (potential rare dative plural)
musztardy (potential rare accusative plural)
musztardami (potential rare instrumental plural)
musztardach (potential rare locative plural)
musztardy (potential rare vocative plural)

przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu

Zjadłbym kiełbaskę z musztardą.


טרוסקאַפֿקע

YIVO: truskafke; polska: truskafke (transliteration)

Słowniki podają akcent na drugą lub na pierwszą sylabę.

Wariant: טרוסקאַווקע.


хліб

весна на квіти рясна, а хліба в осені позичає

світить Місяць, та не гріє, тільки в Бога дурно хліб їсть

Сві́жий хліб тут є цілодобо́во.


przyprawa

(1.1) rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego pol. przyprawić

przyprawy (genitive singular)
przyprawie (dative singular)
przyprawę (accusative singular)
przyprawą (instrumental singular)
przyprawie (locative singular)
przyprawo (vocative singular)
przyprawy (nominative plural)
przypraw (genitive plural)
przyprawom (dative plural)
przyprawy (accusative plural)
przyprawami (instrumental plural)
przyprawach (locative plural)
przyprawy (vocative plural)

składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu

W mojej kuchni używam wielu orientalnych przypraw.

Sanepid wykrył w przyprawach dwukrotne przekroczenie dopuszczalnych norm substancji konserwujących.

Zupa ma ostry smak dzięki przyprawom.


Lachs

Frischer Lachs auf dem Toastbrot - das esse ich ja immer gern!

Świeży łosoś na toście - to zawsze chętnie zjem!


מילך

YIVO: milkh; polska: milch (transliteration)


pasztet

معجون ناعم معد من اللحم المفروم والتوابل

pasztetu (genitive singular)
pasztetowi (dative singular)
pasztetem (instrumental singular)
pasztecie (locative singular)
pasztecie (vocative singular)
pasztety (nominative plural)
pasztetów (genitive plural)
pasztetom (dative plural)
pasztety (accusative plural)
pasztetami (instrumental plural)
pasztetach (locative plural)
pasztety (vocative plural)

potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się mieli i zwykle zapieka

Nie smakował mi ten wczorajszy pasztet z indyka.


must

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-must.wav


Käse

śwn. kæse < swn. chāsi lub swn. kāsi < łac. caseus lub pragerm. *kāsī^([potrzebne źródło])

Ich mag Brot mit Käse.

por. Quark
zobacz też: Indeks:Niemiecki - Sery


Schokolade

niderl. chocolate < hiszp. chocolate < nah. chocolati

zart schmelzende (zartschmelzende) Schokolade


ябълка

Дадох на Мария една червена ябълка.


cebula

(1.1-2) śwn. Zibelle, Zebulle, niem. Zwiebel < łac. caepula < łac. caepa

(1.7-8) od (1.2), od podobieństwa kształtu

gdyby nie cebule i banie, to by zdechli urzędowianie

wlazł na gruszkę, trząsł pietruszkę, a cebula leciała

cebuli (genitive singular)
cebuli (dative singular)
cebulę (accusative singular)
cebulą (instrumental singular)
cebuli (locative singular)
cebulo (vocative singular)
cebule (nominative plural)
cebul (genitive plural)
cebuli (genitive plural)
cebulom (dative plural)
cebule (accusative plural)
cebulami (instrumental plural)
cebulach (locative plural)
cebule (vocative plural)

Drobno posiekaną cebulę usmażyć na złoty kolor.

Słowo notowane w polszczyźnie od XV wieku.


pære

Kagen lugter af pære.


plomme

Vi har en høne som alltid legger egg med to plommer.

Mamy kurę, która zawsze znosi jajka z dwoma żółtkami.


kirsebær

ˈkiɐ̯səˌbæɐ̯

Hæld dejen i formen og anbring et kirsebær på toppen.

Wlej ciasto do formy, a na górze połóż wisienkę.


обезмаслен

bułg. обез- + масло

Закуската ми е диетична: две препечени филийки с конфитюр и обезмаслено мляко.

Moje śniadanie jest dietetyczne: dwie grzanki z konfiturami i odtłuszczone mleko.


קנאָבל

(1.1-2) śwn. knobelouch, por. niem. Knoblauch

YIVO: knobl; polska: knobl (transliteration)

ער עסט ניט קיין קנאָבל.

Nazwa dotyczy tylko czosnku pospolitego (Allium sativum).


Pflaume

swn. pfruma < dial. łac. *pruma < łac. pruna


Stachelbeere

ˈʃtaχl̩ˌbeːʀə

ˈʃtaχl̩ˌbeːʀən


Weintraube

ˈvaɪ̯nˌtʀaʊ̯bə

ˈvaɪ̯nˌtʀaʊ̯bn̩


Mandarine

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Drzewa
zobacz też: Indeks:Niemiecki - Owoce


Granatapfel

(1.1) niem. Granat + Apfel → granat + jabłko


Walnuss

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Orzechy, bakalie


kål

Kål indeholder få kalorier, til gengæld har den mange næringsstoffer.

Kapusta nie ma wielu kalorii, ma za to wiele substancji odżywczych.


blomkål

Jeg er ikke særlig glad i blomkål.


mostek

mostki (nominative plural)
mostka (genitive singular)
mostku (genitive singular)
mostków (genitive plural)
mostkowi (dative singular)
mostkom (dative plural)
mostki (accusative plural)
mostkiem (instrumental singular)
mostkami (instrumental plural)
mostku (locative singular)
mostkach (locative plural)
mostku (vocative singular)
mostki (vocative plural)

przednia mięsno-kostna część tuszy zwierzęcej z okolic mostka (1.3)


Kartoffel

Kartoffeln isst man in verschiedenen Teilen der Welt in verschiedenen Varianten.

Ziemniaki je się w różnych częściach świata w różnych wariantach.


κολοκύθι

gr. κολοκύνθιον zdrobn. od gr. κολοκύνθη (kolokýnthē)


sennep

Før stegningen marinerer jeg altid tofu i sojasovs, hvidløg, ahornsirup og sennep.

Przed smażeniem zawsze marynuję tofu w sosie sojowym, czosnku, syropie klonowym i musztardzie.


sennep

Vi kjøpte to pølser i brød med sennep og ketchup.

Kupiliśmy dwa hot dogi z musztardą i keczupem.


smør

Visse produkter bliver hårde i køleskabet, fx smør.

Pewne produkty twardnieją w lodówce, np. masło.


Obst

Obst enthält mehr Zucker als Gemüse.

Owoce zawierają więcej cukru niż warzywa.

zobacz też: Obst • Steinobst • Kernobst • Beerenobst • Schalenobst

zobacz też: Obst • Tafelobst • Wirtschaftsobst • Industrieobst • Fallobst • Pflückobst • Haushaltsobst • Lagerobst • Trockenobst • Dörrobst • Saftobst • Mostobst • Kochobst • Einmachobst • Futterobst


Radieschen

sich die Radieschen von unten betrachten


bażant

czes. bažant, śwn. fasant, śwn. fasan < p.łac. phasianus < gr. φασιανός ὄρνις (Phasianós órnis) (ptak fazjański), od rzeki gr. Φάσις (Phásis)

bażanta (genitive singular)
bażantowi (dative singular)
bażanta (accusative singular)
bażantem (instrumental singular)
bażancie (locative singular)
bażancie (vocative singular)
bażanty (nominative plural)
bażantów (genitive plural)
bażantom (dative plural)
bażanty (accusative plural)
bażantami (instrumental plural)
bażantach (locative plural)
bażanty (vocative plural)


tyggegummi

Teenagepigen spyttede tyggegummiet ud i græsset.

Nastolatka wypluła gumę do żucia na trawnik.


ciasto

ciasta (genitive singular)
ciastu (dative singular)
ciastem (instrumental singular)
cieście (locative singular)
ciasta (nominative plural)
ciast (genitive plural)
ciastom (dative plural)
ciasta (accusative plural)
ciastami (instrumental plural)
ciastach (locative plural)
ciasta (vocative plural)

słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placka

Może spróbujesz tego pysznego ciasta z owocami?


pasteryzacja

pasteryzacji (genitive singular)
pasteryzacji (dative singular)
pasteryzację (accusative singular)
pasteryzacją (instrumental singular)
pasteryzacji (locative singular)
pasteryzacjo (vocative singular)

metoda konserwacji żywności przez jej podgrzewanie

Jedzenie poddane pasteryzacji wolniej się psuje.


jeżyna

prasł. *ežina → 'roślina pokryta kolcami'

jeżyny (genitive singular)
jeżynie (dative singular)
jeżynę (accusative singular)
jeżyną (instrumental singular)
jeżynie (locative singular)
jeżyno (vocative singular)
jeżyny (nominative plural)
jeżyn (genitive plural)
jeżynom (dative plural)
jeżyny (accusative plural)
jeżynami (instrumental plural)
jeżynach (locative plural)
jeżyny (vocative plural)

Z jeżyn można zrobić pyszne konfitury.


Geist

zobacz też: Niemiecki - Napoje alkoholowe


skinke

Ulækkert: Sisse Hansen fandt en edderkop i en pakke skinke fra Fakta. Hun føler sig dårligt behandlet af butikken, der har solgt skinken.

Obrzydliwe: Sisse Hansen znalazła pająka w paczce szynki z Fakta. Czuje się źle potraktowana przez sklep, który sprzedał tę szynkę.

Jesper Orry: Sisse fandt edderkop i skinken (da). JydskeVestkysten, 2010-10-11. [dostęp 2023-06-14].


chop

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-chop.wav


rå

Trolde æder råt kød.

Rå bønner indeholder lektiner, der kan give opkastning, kvalme og diarré.

Surowa fasola zawiera lektyny, które mogą wywołać wymioty, nudności i rozwolnienie.

I. Abildgaard: Moder natur kan godt være giftig (da). Samvirke, 2013-03-21. [dostęp 2019-11-20].


hruška

hrušky (nominative plural)
hrušky (genitive singular)
hrušek (genitive plural)
hrušce (dative singular)
hruškám (dative plural)
hrušku (accusative singular)
hrušky (accusative plural)
hruško (vocative singular)
hrušky (vocative plural)
hrušce (locative singular)
hruškách (locative plural)
hruškou (instrumental singular)
hruškami (instrumental plural)

Mám rád hrušky.


máslo

másla (nominative plural)
másla (genitive singular)
másel (genitive plural)
máslu (dative singular)
máslům (dative plural)
másla (accusative plural)
másla (vocative plural)
másle (locative singular)
máslech (locative plural)
máslem (instrumental singular)
másly (instrumental plural)

Mám rád chleba s máslem.


lento

lentoj (nominative plural)
lenton (accusative singular)
lentojn (accusative plural)


hapankaali

ˈhɑpɑnˌkɑːli


апельсин

(1.1-2) niderl. appelsien < niderl. sinaasappel → chińskie jabłko

Ru-апельсин.ogg

ɐpʲɪlʲˈsʲinɨ

Сок из апельси́нов мо́жно вы́жать без соковыжима́лки.

Sok z pomarańczy można wycisnąć bez sokowirówki.


апельсин

Uk-апельсин.ogg


черешня

Ru-черешня.ogg

W języku rosyjskim nazwy drobnych owoców są rzeczownikami zbiorowymi. Liczba mnoga w takim przypadku może odnosić się wyłącznie do odmian owoców lub drzew/krzewów. Przynależność do rzeczowników zbiorowych jest czysto zwyczajowa.


дыня

Fałszywy przyjaciel: dynia to тыква.
zobacz też: Indeks:Rosyjski - Owoce
zobacz też: Indeks:Rosyjski - Jedzenie


арбуз

zobacz też: Indeks:Rosyjski - Owoce
zobacz też: Indeks:Rosyjski - Jedzenie


ежевика

Ru-ежевика.ogg


клубника

Ru-клубника.ogg

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7737 (rus)-Tatiana Kerbush (Reda Kerbouche)-клубника.wav


виноград

Ru-виноград.ogg


виноград

Uk-виноград.ogg


мандарин

Ru-мандарин.ogg

zobacz też: Indeks:Rosyjski - Owoce • Indeks:Rosyjski - Jedzenie


мандарин

Uk-мандарин.ogg


μουστάρδα

Κατά τη γνώμη μου η καλύτερη είναι η μουστάρδα Dijon.

Według mnie najlepsza jest musztarda z Dijon.


горчица

Към това ястие трябва да добавя още малко горчица.

Do tej potrawy muszę dodać jeszcze trochę musztardy.


горчица

Ru-горчица.ogg


honning

Honning meget sød på grund af det høje sukkerindhold.

Miód jest bardzo słodki z powodu wysokiej zawartości cukru.


mutton

Today we are having roasted mutton for dinner.

Dzisiaj na obiad mamy pieczoną baraninę.

zobacz też: mięso i wędliny po angielsku


wołowina

wołowiny (genitive singular)
wołowinie (dative singular)
wołowinę (accusative singular)
wołowiną (instrumental singular)
wołowinie (locative singular)
wołowino (vocative singular)
wołowiny (potential rare nominative plural)
wołowin (potential rare genitive plural)
wołowinom (potential rare dative plural)
wołowiny (potential rare accusative plural)
wołowinami (potential rare instrumental plural)
wołowinach (potential rare locative plural)
wołowiny (potential rare vocative plural)

Kup kilogram wołowiny.

zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie
por. rostbef • befsztyk


Rindfleisch

ˈʀɪntˌflaɪ̯ʃ


Apfelsinensaft

Handelsübliche Apfelsinensäfte werden oft aus Konzentrat hergestellt.

Zwykłej jakości soki pomarańczowe są często wytwarzane z koncentratu.

Producenci soków nazwą handlową Orangensaft określają klarowny sok pomarańczowy, natomiast sok pomarańczowy zawierający miąższ nazywają też Apfelsinensaft.. Poza tym słowa Orangensaft używa się w przeważającej części Niemiec, a Apfelsinensaft na północnym-wschodzie Niemiec i w niemieckojęzycznej części Belgii. W języku potocznym bardzo często używa się określenia O-Saft.


kapers

(1.1) gr. κάππαρις

Hvis du vil overraske dine gæster, så lav en salat med grillede artiskokker, soltørrede tomater og kapers.

Jeśli chcesz zaskoczyć swoich gości, przygotuj sałatkę z grillowanymi karczochami, suszonymi pomidorami i kaparami.


eggeplomme

Dersom deigen blir for tørr kan du tilsette en eggeplomme til, eller litt vann.

Jeśli ciasto będzie zbyt suche, można jeszcze dodać żółtko jajka albo trochę wody.


kraft

kraftu (genitive singular)
kraftowi (dative singular)
kraftem (instrumental singular)
krafcie (locative singular)
krafcie (vocative singular)
krafty (nominative plural)
kraftów (genitive plural)
kraftom (dative plural)
krafty (accusative plural)
kraftami (instrumental plural)
kraftach (locative plural)
krafty (vocative plural)

dział, typ browarnictwa obejmujący niewielkie, niezależne browary warzące tradycyjnymi metodami, często z użyciem oryginalnych składników


mayonnaise

I prefer mayonnaise over butter.


mayonnaise

franc. mayonnaise < od nazwy własnej miejscowości Mahon

Hjemmelavet mayonnaise uden æg er overraskende let at tilberede og smager langt bedre end den købte.

Domowej roboty bezjajeczny majonez jest zaskakująco łatwy w przygotowaniu i smakuje znacznie lepiej niż kupny.


pea

I like to eat peas.


raisin

Raisins are sweet.

Now add the raisins to the mix.


rodzynka

(1.1) niem. Rosine < łac. racemus → kiść, grono

rodzynki (genitive singular)
rodzynce (dative singular)
rodzynkę (accusative singular)
rodzynką (instrumental singular)
rodzynce (locative singular)
rodzynko (vocative singular)
rodzynki (nominative plural)
rodzynek (genitive plural)
rodzynkom (dative plural)
rodzynki (accusative plural)
rodzynkami (instrumental plural)
rodzynkach (locative plural)
rodzynki (vocative plural)

suszone winogrono należące do bakalii; zob. rodzynek

Rodzynka jest słodka.

W potrawach gotowanych rozmaite rzeczy są podobne z postaci do pieprzu: rodzynki korynckie, jałowiec suszony, kolendra!


winogrono

ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ

winogrona (genitive singular)
winogronu (dative singular)
winogronem (instrumental singular)
winogronie (locative singular)
winogrona (nominative plural)
winogron (genitive plural)
winogronom (dative plural)
winogrona (accusative plural)
winogronami (instrumental plural)
winogronach (locative plural)
winogrona (vocative plural)

Lubię zielone winogrona.


grape

I like green grapes.


Imbiss

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Posiłki
stara pisownia Imbiß


ziemniak

pol. ziemny + -ak, por. st.pol. jabłko ziemne, będące kalką z niem. Erdapfel (< niem. Erde + Apfel → ziemia + jabłko)

„Acta Universitatis Wratislaviensis” no 2282, Język a Kultura

gw. (Śląsk Cieszyński) ziymniok, ziymiok

ziemniaka (genitive singular)
ziemniakowi (dative singular)
ziemniaka (accusative singular colloquial)
ziemniakiem (instrumental singular)
ziemniaku (locative singular)
ziemniaku (vocative singular)
ziemniaki (nominative plural)
ziemniaków (genitive plural)
ziemniakom (dative plural)
ziemniaki (accusative plural)
ziemniakami (instrumental plural)
ziemniakach (locative plural)
ziemniaki (vocative plural)

Karina obiera ziemniaki, a Jan leży i ogląda telewizję.

Kup ziemniaki do zupy.


afelzina

niem. Apfelsine < niem. Apfel + von + łac. Sina → dosł. „jabłko z Chin”


смоква

zobacz też: Indeks:Serbski - Owoce • Indeks:Serbski - Jedzenie


портокал

Много обичам да пия сок от портокали.


רעטעך

YIVO: retekh; polska: retech (transliteration)


Thunfisch

źródłosłów dla pol. tuńczyk i pol. tunfisz

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Potrawy rybne


gorzała

gorzały (genitive singular)
gorzale (dative singular)
gorzałę (accusative singular)
gorzałą (instrumental singular)
gorzale (locative singular)
gorzało (vocative singular)
gorzały (nominative plural)
gorzał (genitive plural)
gorzałom (dative plural)
gorzały (accusative plural)
gorzałami (instrumental plural)
gorzałach (locative plural)
gorzały (vocative plural)

Gorzała nic nie pomoże na twoje problemy.

A wszyscy piszczą, a narzekają, jak przyjdzie dziadowi co dać abo i drugiemu, ale na gorzałę mają

Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, T. 1, Jesień, Wyd. Gebethner i Wolff, Warszawa 1925, s. 33.


Knäckebrot

ˈknɛkəˌbʁoːt


czosnek

czosnku (genitive singular)
czosnkowi (dative singular)
czosnkiem (instrumental singular)
czosnku (locative singular)
czosnku (vocative singular)
czosnku (genitive singular)
czosnkowi (dative singular)
czosnkiem (instrumental singular)
czosnku (locative singular)
czosnku (vocative singular)
czosnki (nominative plural)
czosnków (genitive plural)
czosnkom (dative plural)
czosnki (accusative plural)
czosnkami (instrumental plural)
czosnkach (locative plural)
czosnki (vocative plural)

jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego

Czosnek jest szeroko stosowany jako przyprawa.

Czosnek był znany już w starożytności jako artykuł spożywczy i środek leczniczy.

wyraz często stosowany jako rzeczownik zbiorowy


абрикос

Ru-абрикос.ogg


земляника

zʲɪmlʲɪˈnʲikə

zʲɪmlʲɪˈnʲikʲɪ


крыжовник

Ru-крыжовник.ogg


киви

zobacz też: Indeks:Macedoński - Jedzenie • Indeks:Macedoński - Owoce


киви

zobacz też: Indeks:Serbski - Jedzenie • Indeks:Serbski - Owoce


фисташка

Ru-фисташка.ogg

zobacz też: Indeks:Rosyjski - Fałszywi przyjaciele


чёрная смородина

Ru-чёрная смородина.ogg

zobacz też: Indeks: Rosyjski - Owoce
zobacz też: Indeks:Rosyjski - Jedzenie


баклажан

zobacz też: Indeks:Białoruski - Jedzenie


мёд

przysłowie: кропля смуроду псуе гарнец мёду


горілка

Uk-горілка.ogg

Ми пили горілку, їли сало та солоні огірки.

Piliśmy wódkę, jedliśmy słoninę i kiszone ogórki.


smör

fraza czasownikowa gå åt som smör i solsken

fraza przysłówkowa inte för allt smör i Småland

Köp två paket smör.


сметана

Ru-сметана.ogg


сметана

Uk-сметана.ogg

Сметану широко застосовують в кулінарії як додаток до багатьох страв української кухні.

Śmietanę szeroko stosuje się w kulinariach jako dodatek do wielu potraw ukraińskiej kuchni.


blueberry

I like blueberries with whipped cream.

Lubię borówki amerykańskie z bitą śmietaną.


cranberry

(1.1-2) ang. crane + berry → żuraw + jagoda < dolnoniem. Kraanbere < dolnoniem. Kraan + Bere


grapefruit

grapefruita (genitive singular)
grapefruitowi (dative singular)
grapefruita (accusative singular)
grapefruitem (instrumental singular)
grapefruicie (locative singular)
grapefruicie (vocative singular)
grapefruity (nominative plural)
grapefruitów (genitive plural)
grapefruitom (dative plural)
grapefruity (accusative plural)
grapefruitami (instrumental plural)
grapefruitach (locative plural)
grapefruity (vocative plural)


grapefruit

grapefruity (nominative plural)
grapefruitu (genitive singular)
grapefruitů (genitive plural)
grapefruitu (dative singular)
grapefruitům (dative plural)
grapefruity (accusative plural)
grapefruite (vocative singular)
grapefruity (vocative plural)
grapefruitu (locative singular)
grapefruitech (locative plural)
grapefruitem (instrumental singular)
grapefruity (instrumental plural)


kiwi

(1-2) ang. kiwi < z języka maoryskiego (używanego w Nowej Zelandii)

zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce

Kiwi dostarczają dużo witaminy C.


kiwi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Mathieu Denel WMFr-kiwi.wav

Les kiwis sont mes fruits préférés.


kiwi

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Owoce • por. kivi


kiwi

alternatywna pisownia: kivi
zobacz też: Indeks:Włoski - Owoce


string bean

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-string bean.wav


bun

zobacz też: Indeks:Wilamowski - Jedzenie


flour

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-flour.wav

You can't make bread without flour.

Mix the eggs and milk with the flour until the consistency is smooth.

Mieszaj jajka i mleko z mąką aż nabiorą gładkiej konsystencji.


chili

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-عُثمان (Middle river exports)-chili.wav


brukselka

(1.1) pol. kapusta brukselska od franc. chou de Bruxelles

brukselki (genitive singular)
brukselce (dative singular)
brukselkę (accusative singular)
brukselką (instrumental singular)
brukselce (locative singular)
brukselko (vocative singular)
brukselki (nominative plural)
brukselek (genitive plural)
brukselkom (dative plural)
brukselki (accusative plural)
brukselkami (instrumental plural)
brukselkach (locative plural)
brukselki (vocative plural)

Brukselka z punktu widzenia historycznego jest względnie młoda, roślinę zaczęto hodować w pobliżu Brukseli „dopiero” w 1821 (tysiąc osiemset dwudziestym pierwszym) roku.


octopus

Forma liczby mnogiej octopi motywowana jest deklinacją II łacińskich rzeczowników, choć nowołacińskie octopus w rzeczywistości odmienia się wedle deklinacji III. Forma octopodes odpowiada zarówno liczbie mnogiej w deklinacji III rzeczowników łacińskich, jak i starogreckiej liczbie mnogiej, ὀκτώποδες (oktōpodes).

zobacz też: Indeks:Angielski - Zwierzęta


morela

austr. niem. Marille < wł. armellino < łac. armeniacum

moreli (genitive singular)
moreli (dative singular)
morelę (accusative singular)
morelą (instrumental singular)
moreli (locative singular)
morelo (vocative singular)
morele (nominative plural)
moreli (genitive plural)
morel (genitive plural rare)
morelom (dative plural)
morele (accusative plural)
morelami (instrumental plural)
morelach (locative plural)
morele (vocative plural)

Słodkie morele są pyszne.


hamburger

hamburgera (genitive singular)
hamburgerowi (dative singular)
hamburgera (accusative singular)
hamburgerem (instrumental singular)
hamburgerze (locative singular)
hamburgerze (vocative singular)
hamburgery (nominative plural)
hamburgerów (genitive plural)
hamburgerom (dative plural)
hamburgery (accusative plural)
hamburgerami (instrumental plural)
hamburgerach (locative plural)
hamburgery (vocative plural)

kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło

Zjadłem hamburgera i popiłem colą.

Upiekłem na grillu cztery hamburgery i pięć kiełbasek.


mąka

prasł. *mǫka → rozgniecione, roztarte, stłuczone, zmielone ziarna, mąka

jak przyjdzie lipiec, ostatni czas starą mąkę wypiec

dziura w worze, gość w komorze, piasek w mące, woda w łące, kąkol w życie, złość w habicie — rzeczy niecne

trudno piec chleb, gdzie mąki nie będzie

mąki (genitive singular)
mące (dative singular)
mąkę (accusative singular)
mąką (instrumental singular)
mące (locative singular)
mąko (vocative singular)
mąki (nominative plural)
mąk (genitive plural)
mąkom (dative plural)
mąki (accusative plural)
mąkami (instrumental plural)
mąkach (locative plural)
mąki (vocative plural)

Mąka powstaje w młynach.

Wyraz występuje najczęściej w liczbie pojedynczej.


Mehl

Rzeczownik ten w lm występuje rzadko.
zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jedzenie


pieczywo

pieczywa (genitive singular)
pieczywu (dative singular)
pieczywem (instrumental singular)
pieczywie (locative singular)
pieczywa (nominative plural)
pieczyw (genitive plural)
pieczywom (dative plural)
pieczywa (accusative plural)
pieczywami (instrumental plural)
pieczywach (locative plural)
pieczywa (vocative plural)

ogólnie o produktach spożywczych wypiekanych na bazie mąki

Rodzajów pieczywa jest bardzo wiele.


bandelė

Kepėjas kepo duonos ir bandelės.


αλεύρι

Η διαδικασία παρασκευής αλευριού είναι πολύ απλή.

Proces sporządzania mąki jest bardzo prosty.


cappuccino

(1.1) wł. cappuccino < p.łac. cappuccinus

włoski napój składający się z kawy z dodatkiem spienionego mleka

Klasyczne włoskie cappuccino składa się z 25 cm³ espresso, do którego wlewa się odpowiednio spienione mleko


cappuccino

I would have a cappuccino with cinnamon.


oliwa

oliwa sprawiedliwa zawsze na wierzch wypływa

Oliwa z oliwek jest podobno zdrowsza niż olej słonecznikowy.


muffin

muffiny (nominative plural)
muffina (genitive singular)
muffinów (genitive plural)
muffinowi (dative singular)
muffinom (dative plural)
muffina (accusative singular)
muffiny (accusative plural)
muffinem (instrumental singular)
muffinami (instrumental plural)
muffinie (locative singular)
muffinach (locative plural)
muffinie (vocative singular)
muffiny (vocative plural)


напиток

Ru-напиток.ogg


dårlig

Kølediske i supermarkeder er fyldt med dårligt kød.

Lady chłodnicze w supermarketach są pełne zepsutego mięsa.

Katrine Nielsen Jensen: Fordærvet oksekød i kølediske (da). Danmarks Radio, 2008-07-15. [dostęp 2025-01-09].


karczoch

karczocha (genitive singular)
karczochowi (dative singular)
karczochem (instrumental singular)
karczochu (locative singular)
karczochu (vocative singular)
karczochy (nominative plural)
karczochów (genitive plural)
karczochom (dative plural)
karczochy (accusative plural)
karczochami (instrumental plural)
karczochach (locative plural)
karczochy (vocative plural)

jarzyna z jadalnego pąku kwiatowego karczocha (1.1)

Karczochy nie tylko korzystnie wpływają na pracę naszej wątroby, ale pomagają też w regeneracji jej komórek


ogórek

(1.1-2) prasł. *ogurъkъ < śr.gr. ἄγουρος < gr. ἄωρος → niedojrzały, w związku ze spożywaniem ogórków jeszcze niedojrzałych, zielonych

ogórka (genitive singular)
ogórkowi (dative singular)
ogórka (accusative singular)
ogórkiem (instrumental singular)
ogórku (locative singular)
ogórku (vocative singular)
ogórki (nominative plural)
ogórków (genitive plural)
ogórkom (dative plural)
ogórki (accusative plural)
ogórkami (instrumental plural)
ogórkach (locative plural)
ogórki (vocative plural)

Cucumis sativus L., owoc ogórka siewnego

Ogórki znajdują zastosowanie w dietach odchudzających, ponieważ pomagają w usuwaniu nadmiaru wody z organizmu.

Z etymologicznego punktu widzenia należałoby pisać słowo ogórek przez u, obowiązuje jednak pisownia przez ó.


iceberg lettuce

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-iceberg lettuce.wav


absinto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-absinto.wav

absintoj (nominative plural)
absinton (accusative singular)
absintojn (accusative plural)


avokado

Jeg laver selv sushi og udover noritang og ris bruger jeg – som fyld – marineret tofu, avokado, peber, agurk og pære.

Sushi przyrządzam sama i oprócz wodorostów nori i ryżu używam – jako nadzienia – marynowanego tofu, awokado, papryki, ogórka i gruszki.

war. avocado
zobacz też: owoce w jęz. duńskim


piro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-piro.wav

Mi manĝas piron.


pieprz

pieprze (nominative plural)
pieprzu (genitive singular)
pieprzy (genitive plural)
pieprzowi (dative singular)
pieprzom (dative plural)
pieprze (accusative plural)
pieprzem (instrumental singular)
pieprzami (instrumental plural)
pieprzu (locative singular)
pieprzach (locative plural)
pieprzu (vocative singular)
pieprze (vocative plural)

przyprawa otrzymywana z nasion pieprzu (1.1)

Na końcu wbić surowe jajko, dodać pieprz i sól.


breast

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-breast.wav


אַנאַנאַס

YIVO: ananas; polska: ananas (transliteration)


בוימל

דער אמת קומט אַרויס ווי בוימל אויפֿן וואַסער

prawda jak oliwa zawsze na wierzch wypływa

YIVO: boyml; polska: bojml (transliteration)

סטאַשקע־בוימל העלפֿט בײַם אַרויסשלעפּן קײַגומי, וואָס איז אײַנגעקלעפּט געוואָרן אין די האָר.

Olej arachidowy pomaga przy wyciąganiu gumy do żucia, która się wkleiła we włosy.


בייגל

(1.1) utworzone od śwn. bouc, -ges → obręcz, bransoleta, por. niem. Beugel → rogal; źródłosłów dla pol. bajgiel

YIVO: beygl; polska: bejgl (transliteration)


גרייפּפֿרוט

YIVO: greypfrut; polska: grejpfrut (transliteration)


האָניק

YIVO: honik; polska: honik (transliteration)


וויסקי

YIVO: viski; polska: wiski (transliteration)


זענעפֿט

śwn. senef < swn. senaf < łac. sĭnāpĭ < gr. σίναπι (sínapi), por. niem. Senf

YIVO: zeneft; polska: zeneft (transliteration)


pomelo

Kupiłem dwa pomelo.


plátano

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Jedzenie


לימענע

YIVO: limene; polska: limene (transliteration)


מאַסליאַנקע

ukr. ма́слянка, por. pol. maślanka, białor. маслёнка

YIVO: maslyanke; polska: masljanke (transliteration)


מושטאַרדע

YIVO: mushtarde; polska: musztarde (transliteration)


ניר

YIVO: nir; polska: nir (transliteration)


פּאָמידאָר

ukr. помідор, ros. помидор, por. pol. pomidor

YIVO: pomidor; polska: pomidor (transliteration)


פּילעניצע

ukr. полуниця

YIVO: pilenitse; polska: pilenice (transliteration)


ציטרין

YIVO: tsitrin; polska: citrin (transliteration)


ראָם

YIVO: rom; polska: rom (transliteration)


שמאַלץ

YIVO: shmalts; polska: szmalc (transliteration)

נאַ דיר דאָס טעפּל און גיב מיר די שמאַלץ.


שעפּסנס

YIVO: shepsns; polska: szepsns (transliteration)


שפּינאַט

niem. Spinat, por. ros. шпинат, białor. шпінат, ukr. шпинат

YIVO: shpinat; polska: szpinat (transliteration)


жовток

Яйце складається з трьох частин: білка, жовтка і шкаралупи.

Jajo składa się z trzech części: białka, żółtka i skorupy.


hot dog

hot doga (genitive singular)
hot dogowi (dative singular)
hot doga (accusative singular)
hot dogiem (instrumental singular)
hot dogu (locative singular)
hot dogu (vocative singular)
hot dogi (nominative plural)
hot dogów (genitive plural)
hot dogom (dative plural)
hot dogi (accusative plural)
hot dogami (instrumental plural)
hot dogach (locative plural)
hot dogi (vocative plural)

gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami

Aż mi jest niedobrze po tych hot dogach.


Kartoffelpuffer

kaʁˈtɔfl̩ˌpʊfɐ

kaʁˈtɔfl̩ˌpʊfɐ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jedzenie
por. Kartoffelpuffer • Schusterkotelett


alko

, 29 listopada 2022, krakow.wyborcza.pl..


kage

Kagen var alt for sød, men hun spiste den alligevel.

Ciasto było o wiele za słodkie, ale i tak je zjadła.

Visse kager bages i en form smurt med smør og sukker.

Niektóre ciasta piecze się w formie nasmarowanej masłem i cukrem.

Hvis folket ikke har brød, kan det jo spise kager.

Jeśli lud nie ma chleba, może jeść ciastka.


Rhabarber

(1.1) wł. rabarbaro; źródło dla pol. rabarbar


rzeżucha

rzeżuchy (genitive singular)
rzeżusze (dative singular)
rzeżuchę (accusative singular)
rzeżuchą (instrumental singular)
rzeżusze (locative singular)
rzeżucho (vocative singular)
rzeżuchy (nominative plural)
rzeżuch (genitive plural)
rzeżuchom (dative plural)
rzeżuchy (accusative plural)
rzeżuchami (instrumental plural)
rzeżuchach (locative plural)
rzeżuchy (vocative plural)

nazwa pieprzycy siewnej (Lepidium sativum L.), rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, stosowanej w kuchni

Nad stołem unosił się zapach świeżo ściętej rzeżuchy.

w znaczeniu kulinarnym, jako surowiec, wyraz używany jest w liczbie pojedynczej

tylko potoczne i w przepisach kulinarnych, ponieważ botanicznie nazwa ta dotyczy tylko (1.1), nadto rzeżucha wodna to pot. nazwa rukwi wodnej, jeszcze innej rośliny.


גרייפּפֿרוכט

ang. grapefruit, zmienione pod wpływem jid. פֿרוכט

ˈɡʀɛɪ̯pˌfʀʊxt

YIVO: greypfrukht; polska: grejpfrucht (transliteration)


kakao

(1.1-3) hiszp. cacao < z nah. cacauatl → „ziarno kakao”

(1.4) używane w kontekstach seksualnych, przez skojarzenie z pol. kaka

Kupiłem w sklepie dwie paczki kakao.

Kakao jest jednym z niewielu słów w języku polskim, które się nie odmieniają. Błędne jest zdanie: Kupiliśmy w barze dwa kakaa. (poprawnie: dwa kakao). „Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN” skłonny jest uznać takie formy za dopuszczalne jedynie „w bardzo swobodnej polszczyźnie, np. w języku rodzinnym”. Ich pisownia w tym słowniku jest następująca: „lp D. kakaa, C. kakau, N. kakaem; lm M. kakaa”. Z kolei „Słownik gramatyczny języka polskiego” przytacza formy „lp D. kakaa, C. kakau, N. kakaem, Ms. kakale; lm M. kakaa, D. kakał, C. kakaom, B. kakaa, N. kakaami, Ms. kakaach, W. kakaa”, opatrując je jednocześnie kwalifikatorem „niezalecane”.


kakao

kakaa (nominative plural)
kakaa (genitive singular)
kakaí (genitive plural)
kakau (dative singular)
kakaům (dative plural)
kakaa (accusative plural)
kakaa (vocative plural)
kakau (locative singular)
kakaech (locative plural)
kakaem (instrumental singular)
kakay (instrumental plural)


kakao

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kakao.wav


Hammelfleisch

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Potrawy mięsne


kartoffel

Ingen spiser pizza med kartofler.

Imidlertid viser resultater fra den nationale undersøgelse af danskernes kost og fysiske aktivitet, at kartoflen er en væsentlig del af den danske madkultur.

Wyniki krajowego badania diety i aktywności fizycznej Duńczyków wykazują jednak, że ziemniak jest istotną częścią duńskiej kultury kulinarnej.


Leber

zobacz też:
Indeks:Niemiecki - Potrawy mięsne


Hering

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Potrawy rybne


Makrele

śwn. macrēl < śr.niderl. mak(e)reel < st.franc. maquerel < śr.łac. maquerellus, śr.łac. macarellus


ocet

prasł. *ocьtъ; forma prasłowiańska jest zapożyczeniem z jakiejś postaci romańskiej, kontynuującej łac. ācētum → ocet

น้ำส้มสายชู

n̂ảs̄̂ms̄āychū

octu (genitive singular)
octowi (dative singular)
octem (instrumental singular)
occie (locative singular)
occie (vocative singular)
octy (nominative plural)
octów (genitive plural)
octom (dative plural)
octy (accusative plural)
octami (instrumental plural)
octach (locative plural)
octy (vocative plural)

spożywczy kwas octowy o stężeniu 5-10%, czasem z domieszkami smakowymi lub aromatyzującymi

Jeśli dodasz trochę octu, galareta będzie smaczniejsza.


ocet

octy (nominative plural)
octa (genitive singular)
octů (genitive plural)
octu (dative singular)
octům (dative plural)
octy (accusative plural)
octe (vocative singular)
octy (vocative plural)
octě (locative singular)
octu (locative singular)
octech (locative plural)
octem (instrumental singular)
octy (instrumental plural)


шоколад

Влязох в един магазин и си купих шоколад.

Wszedłem do jakiegoś sklepu i kupiłem sobie czekoladę.


шоколад

Ru-шоколад.ogg


шоколад

Uk-шоколад.ogg


cob

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-cob.wav


Zuckerwerk

ˈt͡sʊkɐˌvɛʁk


Zehe

forma skrócona od Knoblauchzehe → ząbek czosnku

Zwei Zehen Knoblauch pressen und mit der Avocado mischen.

Przecisnąć dwa ząbki czosnku i zmieszać z awokado.


leżak

leżaka (genitive singular)
leżakowi (dative singular)
leżakiem (instrumental singular)
leżaku (locative singular)
leżaku (vocative singular)
leżaki (nominative plural)
leżaków (genitive plural)
leżakom (dative plural)
leżaki (accusative plural)
leżakami (instrumental plural)
leżakach (locative plural)
leżaki (vocative plural)

jasne piwo dolnej fermentacji (rodzaj piwa)


Würfelzucker

ˈvʏʁfl̩ˌʦʊkɐ


śliwka

(1.3) od podobieństwa kolorystycznego do śliwki (1.1)

आलू बुख़ारा

ālū buk̲h̲ārā

śliwki (genitive singular)
śliwce (dative singular)
śliwkę (accusative singular)
śliwką (instrumental singular)
śliwce (locative singular)
śliwko (vocative singular)
śliwki (nominative plural)
śliwek (genitive plural)
śliwkom (dative plural)
śliwki (accusative plural)
śliwkami (instrumental plural)
śliwkach (locative plural)
śliwki (vocative plural)

Kupiłam na targu pół kilo śliwek.

Kochanie, gdzie stoją te powidła ze śliwek?


πεπόνι

Το καλοκαίρι ο θείος μου πουλαει πεπόνια και καρπούζια στην παραλία.

Latem mój wujek sprzedaje melony i arbuzy na plaży.


λάχανο

Οι λαχανοντολμάδες είναι μια σπεσιαλιτέ της πολωνικής κουζίνας που φτιάχνεται από φύλλα λάχανου με γέμιση κρέατος και ρυζιού.

Gołąbki są jedną ze specjalności polskiej kuchni, którą przygotowuje się z liści kapusty z farszem z mięsa i ryżu.


ananás

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-ananás.wav


soczewica

ˌsɔt͡ʃɛˈvʲit͡sa

soczewicy (genitive singular)
soczewicy (dative singular)
soczewicę (accusative singular)
soczewicą (instrumental singular)
soczewicy (locative singular)
soczewico (vocative singular)
soczewice (nominative plural)
soczewic (genitive plural)
soczewicom (dative plural)
soczewice (accusative plural)
soczewicami (instrumental plural)
soczewicach (locative plural)
soczewice (vocative plural)

(…) wstawiam tylko na noc soczewicę do moczenia i następnego dnia rano w 20 minut przygotowuję obiad


бутерброд

Ru-бутерброд.ogg


bułczanka

gw. (Śląsk Cieszyński i Górny Śląsk) żymlok, żemlok

bułczanki (genitive singular)
bułczance (dative singular)
bułczankę (accusative singular)
bułczanką (instrumental singular)
bułczance (locative singular)
bułczanko (vocative singular)
bułczanki (nominative plural)
bułczanek (genitive plural)
bułczankom (dative plural)
bułczanki (accusative plural)
bułczankami (instrumental plural)
bułczankach (locative plural)
bułczanki (vocative plural)

rodzaj wędliny; odpowiednik kaszanki, w której zamiast kaszy, jako nadzienie zastosowano bułkę

Nie jadłeś jeszcze bułczanki zrobionej przez pana Pawła.

Lubię dobrze przyprawiona bułczankę z kiszoną kapustą i ziemniakami.


kasza

na świętego Łukasza jest w domu chleb i kasza

na świętego Eliasza z nowego użątku kasza

ani w Paryżu, z owsianej kaszy nie urobią ryżu

kaszy (genitive singular)
kaszy (dative singular)
kaszę (accusative singular)
kaszą (instrumental singular)
kaszy (locative singular)
kaszo (vocative singular)
kasze (nominative plural)
kasz (genitive plural)
kaszom (dative plural)
kasze (accusative plural)
kaszami (instrumental plural)
kaszach (locative plural)
kasze (vocative plural)

spreparowane ziarna zbóż (np. gryki, jęczmienia) przygotowane do gotowania

Za to w miejsce kaszy lub ryżu, nasypałem wyłuszczonych ziaren kukurydzy

Daniel Defoe: Przypadki Robinsona Kruzoe, tłum. Władysław Ludwik Anczyc


kasza gryczana

ˈkaʃa ɡrɨˈt͡ʃãna

kaszy gryczanej (genitive singular)
kaszy gryczanej (dative singular)
kaszę gryczaną (accusative singular)
kaszą gryczaną (instrumental singular)
kaszy gryczanej (locative singular)
kaszo gryczana (vocative singular)
kasze gryczane (nominative plural)
kasz gryczanych (genitive plural)
kaszom gryczanym (dative plural)
kasze gryczane (accusative plural)
kaszami gryczanymi (instrumental plural)
kaszach gryczanych (locative plural)
kasze gryczane (vocative plural)

Kasza gryczana bardzo dobrze smakuje z olejem lnianym.


naleśnik

Etymologia jest niepewna. Uznaje się dwie hipotezy:
:# prasł. *nalěsъnikъ < prasł. na + lěsě → na kracie; por. pol. lasa → drewniana krata, plecionka z prętów; ta nazwa dotyczyła zatem ciasta pieczonego na plecionce
:# prasł. *nalistъnikъ < prasł. na + listě → na liściu; ta nazwa dotyczyła zatem ciasta pieczonego na dużym liściu.

Możliwa jest także sytuacja istnienia obu słów, które później połączono w jedno – naleśnik.

naleśnika (genitive singular)
naleśnikowi (dative singular)
naleśnikiem (instrumental singular)
naleśniku (locative singular)
naleśniku (vocative singular)
naleśniki (nominative plural)
naleśników (genitive plural)
naleśnikom (dative plural)
naleśniki (accusative plural)
naleśnikami (instrumental plural)
naleśnikach (locative plural)
naleśniki (vocative plural)

cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek

Uwielbiam naleśniki z dżemem truskawkowym.

zobacz też: crêpe • naleśnik amerykański


dżem

dżemu (genitive singular)
dżemowi (dative singular)
dżemem (instrumental singular)
dżemie (locative singular)
dżemie (vocative singular)
dżemy (nominative plural)
dżemów (genitive plural)
dżemom (dative plural)
dżemy (accusative plural)
dżemami (instrumental plural)
dżemach (locative plural)
dżemy (vocative plural)

słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem

Na śniadanie zjadłem bułkę z dżemem malinowym.

marmolada i konfitura różnią się od dżemu zawartością cukru i owoców


džem

džemy (nominative plural)
džemu (genitive singular)
džemů (genitive plural)
džemu (dative singular)
džemům (dative plural)
džemy (accusative plural)
džeme (vocative singular)
džemy (vocative plural)
džemu (locative singular)
džemech (locative plural)
džemem (instrumental singular)
džemy (instrumental plural)


śmietana

(1.1) prasł. *s(ŭ)mętana lub prasł. *s(ŭ)metana

śmietany (genitive singular)
śmietanie (dative singular)
śmietanę (accusative singular)
śmietaną (instrumental singular)
śmietanie (locative singular)
śmietano (vocative singular)
śmietany (genitive singular)
śmietanie (dative singular)
śmietanę (accusative singular)
śmietaną (instrumental singular)
śmietanie (locative singular)
śmietano (vocative singular)
śmietany (nominative plural)
śmietan (genitive plural)
śmietanom (dative plural)
śmietany (accusative plural)
śmietanami (instrumental plural)
śmietanach (locative plural)
śmietany (vocative plural)

ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

Na deser podano truskawki w śmietanie.