gal

galu (genitive singular)
galowi (dative singular)
galem (instrumental singular)
galu (locative singular)
galu (vocative singular)

zobacz też: Indeks:Polski - Pierwiastki chemiczne

jednostka przemieszczenia w układzie CGS, równa 1 centymetrowi na sekundę kwadrat


klin

kliny (nominative plural)
klina (genitive singular)
klinów (genitive plural)
klinowi (dative singular)
klinom (dative plural)
kliny (accusative plural)
klinem (instrumental singular)
klinami (instrumental plural)
klinie (locative singular)
klinach (locative plural)
klinie (vocative singular)
kliny (vocative plural)

pot. B. lp. klina

Nóż jest rodzajem klina.


luks

luksu (genitive singular)
luksowi (dative singular)
luksem (instrumental singular)
luksie (locative singular)
luksie (vocative singular)
luksy (nominative plural)
luksów (genitive plural)
luksom (dative plural)
luksy (accusative plural)
luksami (instrumental plural)
luksach (locative plural)
luksy (vocative plural)

Nagle reflektor rozbłysł światłem o sile ponad siedemnastu tysięcy luksów, całkowicie oślepiając zgromadzonych.


grad

Słowo grad nie posiada znaczenia stopień schodów (schodek). To znaczenie wyraża się za pomocą trappsteg lub fotsteg.

Słowo grad nie posiada znaczenia stopień w szkole (ocena postępów naukowych). To znaczenie wyraża się za pomocą betyg lub skolbetyg.


bel

szkoc. Bell, od nazwiska Alexandra Grahama Bella, szkockiego naukowca i wynalazcy

bela (genitive singular)
belowi (dative singular)
bela (accusative singular)
belem (instrumental singular)
belu (locative singular)
belu (vocative singular)
bele (nominative plural)
beli (genitive plural)
belom (dative plural)
bele (accusative plural)
belami (instrumental plural)
belach (locative plural)
bele (vocative plural)

zob. też bel w Wikipedii

bezwymiarowa jednostka wyrażająca porównanie dwu wielkości równe logarytmowi dziesiętnemu ich stosunku, zwykle stosowana do określania głośności, mocy akustycznej źródła dźwięku, stopnia wzmocnienia sygnału itp.

Bel to bardzo duża jednostka, odpowiadająca bardzo dużym zmianom w natężeniu dźwięku, dlatego w praktyce używa się mniejszej jednostki – dziesiątej części bela, czyli decybela

John Nolte „Mózg człowieka. Anatomia czynnościowa mózgowia”, t. 2, tłum. Jerzy Dziewiątkowski, wyd. Elsevier, Urban & Partner, Wrocław 2011, ISBN 9788376093642


kolor

łac. color < praindoeur. *kel- → kryć, nakrywać

dołożyć do koloru = położyć kartę tego samego koloru

koloru (genitive singular)
kolorowi (dative singular)
kolorem (instrumental singular)
kolorze (locative singular)
kolorze (vocative singular)
kolory (nominative plural)
kolorów (genitive plural)
kolorom (dative plural)
kolory (accusative plural)
kolorami (instrumental plural)
kolorach (locative plural)
kolory (vocative plural)

zob. też kolor w Wikicytatach

liczba kwantowa wprowadzona, by rozróżnić dwa jednakowe kwarki znajdujące się w tym samym stanie spinowym

Proton i neutron składają się z trzech kwarków o różnych kolorach.


magnet

magnety (nominative plural)
magnetu (genitive singular)
magnetów (genitive plural)
magnetowi (dative singular)
magnetom (dative plural)
magnety (accusative plural)
magnetem (instrumental singular)
magnetami (instrumental plural)
magnecie (locative singular)
magnetach (locative plural)
magnecie (vocative singular)
magnety (vocative plural)


min

Skrót stosowany przy podawaniu jednostek np. prędkości, częstotliwości itp. Przy zapisie czasu w wypowiedziach potocznych stosuje się skrót zakończony kropką: min.

Pomiar prędkości obrotowej trzpienia dał wynik 7926,2 obr./min ±0,1.


liter

Italiensk politi konfiskerer 30 millioner liter forurenet mælk i en stor landsdækkende aktion.

Włoska policja konfiskuje 30 milionów litrów zanieczyszczonego mleka w wielkiej ogólnokrajowej akcji.

M. Bech: Politi konfiskerer giftig babymælk (da). Politiken.dk, 2005-11-22. [dostęp 2005-11-22].

En liter mælk 1,5% har omkring 450 kalorier.

Jeden litr mleka 1,5% ma około 450 kalorii.

I Danmark er der tale om iltsvind, når iltkoncentrationen i vandet er mindre end fire milligram ilt per liter vand.

W Danii o deficycie tlenowym mówi się, gdy stężenie tlenu w wodzie jest mniejsze niż cztery miligramy tlenu na litr wody.

Marwa Mezouri: Iltsvind er opstået tidligere i år end sædvanligt (da). TV2 Nyheder, 2022-09-02. [dostęp 2024-10-05].


liter

Vi behöver 3 liter mjölk, bröd, ett halvt kilo smör, en bit ost och ett dussin ägg.

Potrzebujemy 3 litry mleka, chleb, pół kilograma masła, kawałek sera i tuzin jajek.


liter

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-liter (wersja Józefa Gary).ogg

zobacz też: Indeks:Wilamowski - Jednostki miar i mas


kar

zobacz też: Indeks:Węgierski - Części ciała


mol

ang. mole, forma skrócona od molecule → molekuła

mola (genitive singular)
molowi (dative singular)
molem (instrumental singular)
molu (locative singular)
molu (vocative singular)
mole (nominative plural)
moli (genitive plural)
molom (dative plural)
mole (accusative plural)
molami (instrumental plural)
molach (locative plural)
mole (vocative plural)

jednostka liczności materii w układzie SI


rem

(1.1) ang. rem - skrót od wyrażenia: roentgen equivalent in man

rema (genitive singular)
remowi (dative singular)
remem (instrumental singular)
remie (locative singular)
remie (vocative singular)
remy (nominative plural)
remów (genitive plural)
remom (dative plural)
remy (accusative plural)
remami (instrumental plural)
remach (locative plural)
remy (vocative plural)

jednostka pochłoniętej przez organizm dawki promieniowania jonizującego

Dawkę promieniowania wyrażamy w remach.


sekund

Det tager ca. et sekund at udtale 5 stavelser.


sekund

Smerten varte bare noen få sekunder.


sekund

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-sekund (wersja Józefa Gary).ogg


moment

momenty (nominative plural)
momentu (genitive singular)
momentów (genitive plural)
momentowi (dative singular)
momentom (dative plural)
momenty (accusative plural)
momentem (instrumental singular)
momentami (instrumental plural)
momencie (locative singular)
momentach (locative plural)
momencie (vocative singular)
momenty (vocative plural)

pierwszy człon nazw wielkości stosowanych w fizyce


moment

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-moment.wav


moment

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-moment (wersja Józefa Gary).ogg


n

nano-, przedrostek oznaczający 10⁻⁹ (jedna miliardowa)


gas

Oxygen is a gas.


gas

Ifølge ny rapport står landbruget for 46,4 procent af Danmarks samlede udslip af drivhusgasser.

Według nowego raportu rolnictwo odpowiada za 46,4 procent całkowitej emisji gazów cieplarnianych w Danii.

ml: Landbruget sviner mere end hidtil troet (da). Arbejderen.dk, 2021-09-08. [dostęp 2021-10-27].


rad

(1.1) ang. rad
(1.2) łac. radium
(2.1) prasł. *radъ

rady (nominative plural)
rada (genitive singular)
radów (genitive plural)
radowi (dative singular)
radom (dative plural)
rady (accusative plural)
radem (instrumental singular)
radami (instrumental plural)
radzie (locative singular)
radach (locative plural)
radzie (vocative singular)
rady (vocative plural)
radu (genitive singular)
radowi (dative singular)
radem (instrumental singular)
radzie (locative singular)
radzie (vocative singular)
rady (nominative plural)
radu (genitive singular)
radów (genitive plural)
radowi (dative singular)
radom (dative plural)
rady (accusative plural)
radem (instrumental singular)
radami (instrumental plural)
radzie (locative singular)
radach (locative plural)
radzie (vocative singular)
rady (vocative plural)

zob. też rad w Wikipedii


spin

spiny (nominative plural)
spinu (genitive singular)
spinów (genitive plural)
spinowi (dative singular)
spinom (dative plural)
spiny (accusative plural)
spinem (instrumental singular)
spinami (instrumental plural)
spinie (locative singular)
spinach (locative plural)
spinie (vocative singular)
spiny (vocative plural)

Bozony mają spin całkowity.


bar

(1.1-2) ang. bar
(1.3) łac. barium
(1.4) gr. βαρυς → ciężki

baru (genitive singular)
barowi (dative singular)
barem (instrumental singular)
barze (locative singular)
barze (vocative singular)
bary (nominative plural)
barów (genitive plural)
barom (dative plural)
bary (accusative plural)
barami (instrumental plural)
barach (locative plural)
bary (vocative plural)
bara (genitive singular)
barowi (dative singular)
barem (instrumental singular)
barze (locative singular)
barze (vocative singular)
bary (nominative plural)
barów (genitive plural)
barom (dative plural)
bary (accusative plural)
barami (instrumental plural)
barach (locative plural)
bary (vocative plural)

zob. też bar w Wikipedii

Ciśnienie atmosferyczne wynosi 1 bar.


bar

por. foo


bar

Bar er en enhed for måling af lufttryk.

Bar to jednostka (do mierzenia) ciśnienia powietrza.


bar

(1.2) gr. βάρος (báros) → ciężar, brzemię

por. cafetería

zobacz też: Hiszpański - Jedzenie - Lokale gastronomiczne


bar

(1.1-2) ang. bar
(1.3) gr. βαρύς → ciężki


son

sona (genitive singular)
sonowi (dative singular)
sonem (instrumental singular)
sonie (locative singular)
sonie (vocative singular)
sony (nominative plural)
sonów (genitive plural)
sonom (dative plural)
sony (accusative plural)
sonami (instrumental plural)
sonach (locative plural)
sony (vocative plural)

jednostka głośności odpowiadająca 40 decybelom przy częstotliwości dźwięku 1 kHz


as

Lasery impulsowe generują błyski trwające tylko 250 as

Aleksandra Gębura, Krzysztof Gębura, Matematyka, fizyka i astronomia, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2004, ISBN 83-02-08892-7, s. 116.


P

(1.1) łac. phosphorus
(1.4) franc. poise

zobacz też: Indeks:Pierwiastki chemiczne


s

zobacz też: a • A • ą • Ą • b • B • c • C • ć • Ć • d • D • e • E • ę • Ę • f • F • g • G • h • H • i • I • j • J • k • K • l • L • ł • Ł • m • M • n • N • ń • Ń • o • O • ó • Ó • p • P • (q) • (Q) • r • R • s • S • ś • Ś • t • T • u • U • (v) • (V) • w • W • (x) • (X) • y • Y • z • Z • ź • Ź • ż • Ż

sekunda (skrót i oznaczenie jednostki czasu)


omega

omegi (nominative plural)
omegi (genitive singular)
omeg (genitive plural)
omedze (dative singular)
omegom (dative plural)
omegę (accusative singular)
omegi (accusative plural)
omegą (instrumental singular)
omegami (instrumental plural)
omedze (locative singular)
omegach (locative plural)
omego (vocative singular)
omegi (vocative plural)

zob. też omega (ujednoznacznienie) w Wikipedii

por. casio • patek • poljot • rolex • timex • zenith

cząstka elementarna należąca do hiperonów, zbudowana z trzech kwarków dziwnych sss


para

(1.7-8) prasł. *para → 'para, opary, wyziewy'

(1.10) może od zwrotu nie mieć pary lub z bałkańskiego para (por. 1.9) – rodzaj monety, pieniądz

pary (nominative plural)
pary (genitive singular)
par (genitive plural)
parze (dative singular)
parom (dative plural)
parę (accusative singular)
pary (accusative plural)
parą (instrumental singular)
parami (instrumental plural)
parze (locative singular)
parach (locative plural)
paro (vocative singular)
pary (vocative plural)

zob. też para w Wikipedii

Po ogrzaniu wody powstaje bezbarwna para.


e

zobacz też: c • d • e • f • g • a • b • h

zobacz też: eses • es • e • eis • eisis

por. disis • fes

e lub e⁻ elektron; ładunek elektronu (ok. 1,6·10⁻¹⁹ C)


a

(1.1) majuskuła: A < łac. < etruski < gr. Α, α < fen. < protosynajski < egipski

zobacz też: asas • as • a • ais • aisis

por. gisis • heses

symbol jednostki powierzchni, ara, równego 100 m², czyli setnej części hektara

ha

⃑a symbol oznaczający wektor przyspieszenia

wektor przyspieszenia równa się pochodnej prędkości po czasie, co równa się drugiej pochodnej przemieszczenia po czasie

[⃑a]=m/

jednostka przyspieszenia równa się metr na sekundę kwadrat


a

am


AC

alternating current → prąd przemienny, prąd zmienny

If you want to turn on this radio you need an AC source.

Jeżeli chcesz użyć tego radia musisz mieć źródło prądu zmiennego.


lux

luxy (nominative plural)
luxu (genitive singular)
luxů (genitive plural)
luxu (dative singular)
luxům (dative plural)
luxy (accusative plural)
luxe (vocative singular)
luxy (vocative plural)
luxu (locative singular)
luxech (locative plural)
luxem (instrumental singular)
luxy (instrumental plural)


lux

(1.2) Od nazwy wytwórcy odkurzaczy – szwedzkiej firmy Lux AB (później Electrolux AG).


kiur

(1.1-2) od nazwiska Piotra i Marii Curie

kiuru (genitive singular)
kiurowi (dative singular)
kiurem (instrumental singular)
kiurze (locative singular)
kiurze (vocative singular)
kiura (genitive singular)
kiurowi (dative singular)
kiurem (instrumental singular)
kiurze (locative singular)
kiurze (vocative singular)
kiury (nominative plural)
kiurów (genitive plural)
kiurom (dative plural)
kiury (accusative plural)
kiurami (instrumental plural)
kiurach (locative plural)
kiury (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Pierwiastki chemiczne

Skażenie obszaru wynosi jeszcze czterdzieści kiurów na metr kwadratowy.


einstein

(1.1) n.łac. einsteinium, ku czci Alberta Einsteina

ai ̯ṇštai ̯n

einsteinu (genitive singular)
einsteinowi (dative singular)
einsteinem (instrumental singular)
einsteinie (locative singular)
einsteinie (vocative singular)


m

mili-, przedrostek oznaczający 10⁻³ (jedna tysięczna)


b

(1.2) symbol używany przez cały świat, prócz kilku narodów europejskich (w tym przez Niemców i Polaków); zobacz: h

(1.3) symbol używany przez kilka narodów europejskich (w tym Niemców i Polaków), pozostałość po starszej pisowni (stosowanej obecnie prawie na całym świecie); funkcję b w starszym systemie przejęło h w późniejszym, a funkcję b obniżonego — b; zobacz: h

(1.3) zobacz też: heses • b • h • his • hisis

(1.2-3) zobacz też: c • d • e • f • g • a • b • h

używane w opisach wydawnictw muzycznych


k

(1.1) franc. kilo, gr. χίλιοι (chilioi)
(1.2) ang. kilo


CD

circular dichroism → dichroizm kołowy, efekt Cottona


h

Symbol używany przez kilka narodów europejskich (w tym przez Niemców i Polaków). Podstawowa średniowieczna skala muzyczna obejmowała siedem dźwięków, nazywanych od kolejnych liter alfabetu łacińskiego (A, B, C, D, E, F, G). Na jego podstawie stworzył Guido z Arezzo heksachordy, szeregi dźwięków, mające ułatwić zapamiętywanie śpiewanych w tym czasie melodii. W jednym z nich: w heksachordzie F pojawił się problem: między pierwszym a czwartym stopniem (f-b) był tryton, dysonans kojarzony w średniowieczu z diabłem (nazywano go diabłem w muzyce, z łac. diabolus in musica i zakazano wykonywać); z tego powodu zdecydowano się obniżyć b w tym heksachordzie i nazwano je b-molle (łac. miękkie b). Dla odróżnienia, b w heksachordzie G, które nie zmieniło swojej wysokości, nazwane zostało b-durum (łac. twarde b); zaczęto zgodnie z nazwami różnicować pisownię tych liter, gdzie b-durum było kanciate, a b-molle okrągłe. Prawdopodobnie przez błąd niemieckiego kopisty z twardego b powstało h. Symbol ten przedostał się do Skandynawii i Polski, gdzie używany jest do dziś.

zobacz też: heses • b • h • his • hisis

por. aisis • ces

hekto-, przedrostek oznaczający 10² (sto)


d

(1.3) zobacz też: c • d • e • f • g • a • b • h

(1.3) zobacz też: deses • des • d • dis • disis

1 dm = 0,1 m


mercury

(1.1) z alchemii i astrologii, kiedy metalom przypisywano ciała niebieskie

słup rtęci (przy podawaniu ciśnienia w mm Hg)


tor

(1.8) od imienia włoskiego matematyka Torricelliego

toru (genitive singular)
torowi (dative singular)
torem (instrumental singular)
torze (locative singular)
torze (vocative singular)
toru (genitive singular)
torowi (dative singular)
torem (instrumental singular)
torze (locative singular)
torze (vocative singular)
tory (nominative plural)
torów (genitive plural)
torom (dative plural)
tory (accusative plural)
torami (instrumental plural)
torach (locative plural)
tory (vocative plural)


żelazo

(1.7) od (1.1), kalka językowa z angielskiego „iron”

gw. (Górny Śląsk) zelazło, zielazło, zielazo, żelazło

żelaza (genitive singular)
żelazu (dative singular)
żelazem (instrumental singular)
żelazie (locative singular)
żelaza (genitive singular)
żelazu (dative singular)
żelazem (instrumental singular)
żelazie (locative singular)
żelaza (nominative plural)
żelaz (genitive plural)
żelazom (dative plural)
żelaza (accusative plural)
żelazami (instrumental plural)
żelazach (locative plural)
żelaza (vocative plural)

metaliczny pierwiastek chemiczny o symbolu Fe i liczbie atomowej 26

Żelazo jest składnikiem hemoglobiny.


Mg

zobacz też: indeks pierwiastków chemicznych


liczba atomowa

ˈlʲid͡ʒba ˌːtɔ̃ˈmɔva

liczby atomowej (genitive singular)
liczbie atomowej (dative singular)
liczbę atomową (accusative singular)
liczbą atomową (instrumental singular)
liczbie atomowej (locative singular)
liczbo atomowa (vocative singular)
liczby atomowe (nominative plural)
liczb atomowych (genitive plural)
liczbom atomowym (dative plural)
liczby atomowe (accusative plural)
liczbami atomowymi (instrumental plural)
liczbach atomowych (locative plural)
liczby atomowe (vocative plural)

zobacz też: indeksy pierwiastków chemicznych

liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu

Arsen jest pierwiastkiem chemicznym o liczbie atomowej 33.


wymiar

wymiaru (genitive singular)
wymiarowi (dative singular)
wymiarem (instrumental singular)
wymiarze (locative singular)
wymiarze (vocative singular)
wymiary (nominative plural)
wymiarów (genitive plural)
wymiarom (dative plural)
wymiary (accusative plural)
wymiarami (instrumental plural)
wymiarach (locative plural)
wymiary (vocative plural)

zob. też wymiar w Wikipedii

miano, określenie typu wielkości fizycznej

Wymiarem natężenia prądu jest amper, a wymiarem długości jest metr. Wielkości o różnych wymiarach nie można dodawać.

Amper i miliamper mają ten sam wymiar

Wielkości o tym samym wymiarze można dodawać.


V

(1.1) z łac. Vanadium
(1.2) z ang. i innych volt
(1.3) bo jest połową X

w cyrylicy odpowiednikiem jest symbol В, podczas gdy wat zapisuje się jako Вт

zobacz też: I • II • III • IV • V • VI • VII • VIII • IX • X • XI • XII • XIII • XIV • XV • XVI • XVII • XVIII • XIX • XX • L • C • D • M


oma

La oma rezistanco ne dependas de la frekvenco.

Omowa oporność nie zależy od częstotliwości.


acceleration

uniform acceleration = constant acceleration


acceleration

Acceleration er ændring af hastigheden pr. tidsenhed.

Przyspieszenie to zmiana prędkości w jednostce czasu.


kilo

gr. χίλιοι → tysiąc


activo

por activa o por pasiva, por activa y por pasiva


gaz

gazu (genitive singular)
gazowi (dative singular)
gazem (instrumental singular)
gazie (locative singular)
gazie (vocative singular)
gazy (nominative plural)
gazów (genitive plural)
gazom (dative plural)
gazy (accusative plural)
gazami (instrumental plural)
gazach (locative plural)
gazy (vocative plural)
gazy (nominative plural)
gazów (genitive plural)
gazom (dative plural)
gazy (accusative plural)
gazami (instrumental plural)
gazach (locative plural)
gazy (vocative plural)
tak

nie mylić z: gaza

por. zwroty być pod gazem, jechać na podwójnym gazie

Temperaturę, w której ciecz zmienia się w gaz, nazywamy temperaturą wrzenia.


czarny

(1.1) prasł. *čŕ̥nъ; por. scs. чрънъ (črŭnŭ), czes. černý, chorw. crn

(3.2) ponieważ księża noszą czarne (1.1) sutanny

gniewa kruka czarna wrona, a sam czarny jak i ona

czarna (nominative singular feminine)
czarne (nominative singular neuter)
czarni (nominative plural masculine)
czarne (nominative plural nonvirile)
czarnego (genitive singular masculine animate inanimate)
czarnej (genitive singular feminine)
czarnego (genitive singular neuter)
czarnych (genitive plural masculine nonvirile)
czarnemu (dative singular masculine animate inanimate)
czarnej (dative singular feminine)
czarnemu (dative singular neuter)
czarnym (dative plural masculine nonvirile)
czarnego (accusative singular masculine animate)
czarną (accusative singular feminine)
czarne (accusative singular neuter)
czarnych (accusative plural masculine)
czarne (accusative plural nonvirile)
czarnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
czarną (instrumental singular feminine)
czarnym (instrumental singular neuter)
czarnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
czarnym (locative singular masculine animate inanimate)
czarnej (locative singular feminine)
czarnym (locative singular neuter)
czarnych (locative plural masculine nonvirile)
czarna (vocative singular feminine)
czarne (vocative singular neuter)
czarni (vocative plural masculine)
czarne (vocative plural nonvirile)
czarniejszy (comparative)
czarniejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
czarniejsza (nominative singular feminine)
czarniejsze (nominative singular neuter)
czarniejsi (nominative plural masculine)
czarniejsze (nominative plural nonvirile)
czarniejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
czarniejszej (genitive singular feminine)
czarniejszego (genitive singular neuter)
czarniejszych (genitive plural masculine nonvirile)
czarniejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
czarniejszej (dative singular feminine)
czarniejszemu (dative singular neuter)
czarniejszym (dative plural masculine nonvirile)
czarniejszego (accusative singular masculine animate)
czarniejszy (accusative singular masculine inanimate)
czarniejszą (accusative singular feminine)
czarniejsze (accusative singular neuter)
czarniejszych (accusative plural masculine)
czarniejsze (accusative plural nonvirile)
czarniejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
czarniejszą (instrumental singular feminine)
czarniejszym (instrumental singular neuter)
czarniejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
czarniejszym (locative singular masculine animate inanimate)
czarniejszej (locative singular feminine)
czarniejszym (locative singular neuter)
czarniejszych (locative plural masculine nonvirile)
czarniejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
czarniejsza (vocative singular feminine)
czarniejsze (vocative singular neuter)
czarniejsi (vocative plural masculine)
czarniejsze (vocative plural nonvirile)
najczarniejszy (superlative)
najczarniejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
najczarniejsza (nominative singular feminine)
najczarniejsze (nominative singular neuter)
najczarniejsi (nominative plural masculine)
najczarniejsze (nominative plural nonvirile)
najczarniejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
najczarniejszej (genitive singular feminine)
najczarniejszego (genitive singular neuter)
najczarniejszych (genitive plural masculine nonvirile)
najczarniejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
najczarniejszej (dative singular feminine)
najczarniejszemu (dative singular neuter)
najczarniejszym (dative plural masculine nonvirile)
najczarniejszego (accusative singular masculine animate)
najczarniejszy (accusative singular masculine inanimate)
najczarniejszą (accusative singular feminine)
najczarniejsze (accusative singular neuter)
najczarniejszych (accusative plural masculine)
najczarniejsze (accusative plural nonvirile)
najczarniejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najczarniejszą (instrumental singular feminine)
najczarniejszym (instrumental singular neuter)
najczarniejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najczarniejszym (locative singular masculine animate inanimate)
najczarniejszej (locative singular feminine)
najczarniejszym (locative singular neuter)
najczarniejszych (locative plural masculine nonvirile)
najczarniejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
najczarniejsza (vocative singular feminine)
najczarniejsze (vocative singular neuter)
najczarniejsi (vocative plural masculine)
najczarniejsze (vocative plural nonvirile)

zobacz też: Indeks:Polski - Kolory

pochłaniający padające całe promieniowanie


aerometria

pol. aero- + -metria < (gr. ἀέρος < gr. ἀήρ → powietrze) + gr. μέτρον → miara

Określenie nabrało znaczenia w 1709 roku, wraz z opublikowaniem przez niemieckiego profesora matematyki Christiana Wolffa napisanej po łacinie pracy pt. Aerometria Elementa

ˌaɛrɔ̃ˈmɛtrʲja

aerometrii (genitive singular)
aerometrii (dative singular)
aerometrię (accusative singular)
aerometrią (instrumental singular)
aerometrii (locative singular)
aerometrio (vocative singular)
aerometrie (potential rare nominative plural)
aerometrii / przest. aerometryj (potential rare genitive plural)
aerometriom (potential rare dative plural)
aerometrie (potential rare accusative plural)
aerometriami (potential rare instrumental plural)
aerometriach (potential rare locative plural)
aerometrie (potential rare vocative plural)

nauka zajmująca się pomiarami gazów, w szczególności powietrza


anion

anionu (genitive singular)
anionowi (dative singular)
anionem (instrumental singular)
anionie (locative singular)
anionie (vocative singular)
aniony (nominative plural)
anionów (genitive plural)
anionom (dative plural)
aniony (accusative plural)
anionami (instrumental plural)
anionach (locative plural)
aniony (vocative plural)

zobacz też: jon • kation

Jon hydroksylowy jest anionem, czyli ma ładunek ujemny.


anion

aniont (nominative singular)
anionty (nominative plural)
aniontu (genitive singular)
aniontů (genitive plural)
aniontu (dative singular)
aniontům (dative plural)
aniont (accusative singular)
anionty (accusative plural)
anionte (vocative singular)
anionty (vocative plural)
aniontu (locative singular)
aniontech (locative plural)
aniontem (instrumental singular)
anionty (instrumental plural)


ampere

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8752 (eus)-Iker Agirre Alberdi-ampere.wav


atomista

atomisty (genitive singular)
atomiście (dative singular)
atomistę (accusative singular)
atomistą (instrumental singular)
atomiście (locative singular)
atomisto (vocative singular)
atomiści (nominative plural)
atomistów (genitive plural)
atomistom (dative plural)
atomistów (accusative plural)
atomistami (instrumental plural)
atomistach (locative plural)
atomiści (vocative plural)

badacz zajmujący się atomistyką – nauką o najmniejszych składnikach materii, która dała początek fizyce jądrowej


atomo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-atomo.wav

atomoj (nominative plural)
atomon (accusative singular)
atomojn (accusative plural)


atomo

łac. atomus < gr. ἄτομος < gr. ἀ- + τέμνω


Coulomb

(1.1) Od nazwiska niemieckiego fizyka Charlesa Coulomba.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jednostki miar i mas


Ohm

(1.1) Od nazwiska niemieckiego fizyka Georga Ohma.


c

(1.1) od pierwszej litery łac. celeritas (=szybkość)

zobacz też: c • d • e • f • g • a • b • h

zobacz też: ceses • ces • c • cis • cisis

por. his • deses

stała fizyczna oznaczająca prędkości światła w próżni (c = 299 792 458 m/s)


c

przed symbolem jednostki:, centy-, 1/100 (10⁻²)


barologia

pol. baro- + -logia < gr. βάρος → ciężar + gr. λόγος → mowa, rozprawa, traktat

barologii (genitive singular)
barologii (dative singular)
barologię (accusative singular)
barologią (instrumental singular)
barologii (locative singular)
barologio (vocative singular)
barologie (potential rare nominative plural)
barologii / char. barologij (potential rare genitive plural)
barologiom (potential rare dative plural)
barologie (potential rare accusative plural)
barologiami (potential rare instrumental plural)
barologiach (potential rare locative plural)
barologie (potential rare vocative plural)

nauka zajmująca się masą i powiązaną z nią siłą ciążenia

Główne gałęzie fizyki układa Comte w porządku następującym: barologia, termologia, akustyka, optyka, elektrologia

O. Herman Gruber, T. J., Życie i doktryna Augusta Comte'a założyciela pozytywizmu według badań najnowszych. przekład ks. Wł. M. Dębicki, Warszawa, 1897.


calorimetro

franc. calorimètre < łac. calor, -oris + franc. -mètre


cinematica

(1.1) franc. cinématique < gr. κίνημα, -ματος + gr. κινέω


coagulation

krzepnięcie, koagulacja, tężenie, ścinanie się


collider

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-collider.wav


colloidal

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-colloidal.wav


rząd

rządu (genitive singular)
rządowi (dative singular)
rządem (instrumental singular)
rządzie (locative singular)
rządzie (vocative singular)
rządy (nominative plural)
rządów (genitive plural)
rządom (dative plural)
rządy (accusative plural)
rządami (instrumental plural)
rządach (locative plural)
rządy (vocative plural)
rządy (nominative plural)
rządów (genitive plural)
rządom (dative plural)
rządy (accusative plural)
rządami (instrumental plural)
rządach (locative plural)
rządy (vocative plural)
tak
rzędu (genitive singular)
rzędowi (dative singular)
rzędem (instrumental singular)
rzędzie (locative singular)
rzędzie (vocative singular)
rzędy (nominative plural)
rzędów (genitive plural)
rzędom (dative plural)
rzędy (accusative plural)
rzędami (instrumental plural)
rzędach (locative plural)
rzędy (vocative plural)

pozycja względem przecinka dziesiętnego najstarszej cyfry w zapisie danej liczby

To napięcie jest o kilka rzędów mniejsze od tamtego.


color

st.franc. color < łac. color < praindoeur. *kel-


declination

ˌdɛklɪˈneɪʃən


decibel

decibely (nominative plural)
decibelu (genitive singular)
decibelů (genitive plural)
decibelu (dative singular)
decibelům (dative plural)
decibely (accusative plural)
decibele (vocative singular)
decibely (vocative plural)
decibelu (locative singular)
decibelech (locative plural)
decibelem (instrumental singular)
decibely (instrumental plural)


deuteron

deuteronu (genitive singular)
deuteronowi (dative singular)
deuteronem (instrumental singular)
deuteronie (locative singular)
deuteronie (vocative singular)
deuterony (nominative plural)
deuteronów (genitive plural)
deuteronom (dative plural)
deuterony (accusative plural)
deuteronami (instrumental plural)
deuteronach (locative plural)
deuterony (vocative plural)


deuton

deutonu (genitive singular)
deutonowi (dative singular)
deutonem (instrumental singular)
deutonie (locative singular)
deutonie (vocative singular)
deutony (nominative plural)
deutonów (genitive plural)
deutonom (dative plural)
deutony (accusative plural)
deutonami (instrumental plural)
deutonach (locative plural)
deutony (vocative plural)

Dla budowy atomu azotu (ciężar atomowy w zaokrągleniu 14) mamy wzór: N¹⁴ = π₇ w₇ = α₃η

Kendall, James [ok. 1930]. Nowoczesna alchemja, przeł. K. Szlenkier, Warszawa : Trzaska, Evert i Michalsk [w:] NFJP

7 protonów i 7 neutronów, albo 3 heljony i 1 deuton


distortion

dɪsˈtɔː(ɹ)ʃən

dɪsˈtɔː(ɹ)ʒən


distillation

dɪstɪˈleɪʃən


dissipation

ˌdɪsəˈpeɪʃən


electrostatic

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-عُثمان (Middle river exports)-electrostatic.wav


entropia

z gr. εν (przedrostek -zawartość) + τρέπειν (zmieniać)

entropii (genitive singular)
entropii (dative singular)
entropię (accusative singular)
entropią (instrumental singular)
entropii (locative singular)
entropio (vocative singular)

jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych

W każdym procesie odwracalnym zachodzącym w układzie adiabatycznym zmiana entropii jest równa zero.


goniometria

ˌɡɔ̃ɲɔ̃ˈmɛtrʲja

dział krystalografii zajmujący się pomiarami rozmaitych kątów w krysztale


gramma

gr. γράμμα (grámma) < gr. γράφω + -μα (gráphô + -ma)


gravitation

ˌɡɹævɪˈteɪʃən


gravitation

ang. gravitation < łac. gravitatio, -onis


hydrostatic

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-hydrostatic.wav


kula

(1.3) od (1.2) gdyż kiedyś używano pocisków kulistych

kuli (genitive singular)
kuli (dative singular)
kulę (accusative singular)
kulą (instrumental singular)
kuli (locative singular)
kulo (vocative singular)
kule (nominative plural)
kuli (genitive plural)
kul (genitive plural)
kulom (dative plural)
kule (accusative plural)
kulami (instrumental plural)
kulach (locative plural)
kule (vocative plural)

ciało niebieskie w kształcie zbliżonym do kuli (1.1)


godzina

przysłowia: co spóźni godzina, lata nie zagoją

na świętą Martynę przybyło dnia na godzinę

godziny (genitive singular)
godzinie (dative singular)
godzinę (accusative singular)
godziną (instrumental singular)
godzinie (locative singular)
godzino (vocative singular)
godziny (nominative plural)
godzin (genitive plural)
godzinom (dative plural)
godziny (accusative plural)
godzinami (instrumental plural)
godzinach (locative plural)
godziny (vocative plural)

niepoprawny jest skrót „godź.”

nazwa godziny (liczebnik porządkowy) odmienia się jak przymiotnik (związek zgody), zaś minut – pozostaje w mianowniku (liczby minut można nie podawać, jeśli czas jest podawany z przybliżeniem)

odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom

Wpadnę do ciebie za godzinę.


przewodnik

przewodnika (genitive singular)
przewodnikowi (dative singular)
przewodnikiem (instrumental singular)
przewodniku (locative singular)
przewodniku (vocative singular)
przewodniki (nominative plural)
przewodników (genitive plural)
przewodnikom (dative plural)
przewodniki (accusative plural)
przewodnikami (instrumental plural)
przewodnikach (locative plural)
przewodniki (vocative plural)

zob. też przewodnik w Wikipedii

substancja, która przewodzi prąd elektryczny

Najlepszymi przewodnikami są srebro, miedź i żelazo.


fala

na księżycu halo, to potańczysz bracie z falą

fale (nominative plural)
fali (genitive singular)
fali (genitive plural)
fal (genitive plural)
fali (dative singular)
falom (dative plural)
falę (accusative singular)
fale (accusative plural)
falą (instrumental singular)
falami (instrumental plural)
fali (locative singular)
falach (locative plural)
falo (vocative singular)
fale (vocative plural)
fali (genitive singular)
fali (dative singular)
falę (accusative singular)
falą (instrumental singular)
fali (locative singular)
falo (vocative singular)

zob. też fala (ujednoznacznienie) w Wikipedii

każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku

Jaki zakres fal (elektromagnetycznych) odbiera to radio?


impulso

(2.1-3) łac. impulsus, -us < łac. impellĕre


droga

(1.1-4) prasł. *dorga → wyżłobienie, rowek, bruzda, podłużny ślad

kto się wiele dróg chwyta, ten najprędzej błądzi

w świętą Małgorzatę skąd wiatr duje, drogę po zboże toruje

nieszczęście i na równej drodze człowieka spotkać może

drogi (genitive singular)
drodze (dative singular)
drogę (accusative singular)
drogą (instrumental singular)
drodze (locative singular)
drogo (vocative singular)
drogi (nominative plural)
dróg (genitive plural)
drogom (dative plural)
drogi (accusative plural)
drogami (instrumental plural)
drogach (locative plural)
drogi (vocative plural)

Pochodna drogi po czasie nazywa się prędkością.


praca

zapożyczenie ze st.czes. prácě, z prasł. *porťa; oczekiwana forma pol. *proca zachowana w st.pol. czas. procować; zapożyczenie mogło być celowe, by odróżnić te słowo od proca → broń miotająca

por. dłuż. proca, głuż. próca, czes. práce, słc. práca

źródłosłów dla rus. праца > białor. пра́ца, ukr. пра́ця; ros. пра́ца

praca dobrowolna większą ma wartość, jak przymuszona

praca każda ma zapłatę; rozkosz sromotę, utratę

miła praca, lubo trudna, póki nie daremna

komu praca kłopotem, oj! oj! będzie wołał potem

im większa jest praca, tym są milsze znoje

powinna być temu płaca, za którą podjęta praca

gdzie się z chęcią zejdzie praca, tam się hojnie trud opłaca

gdzie praca, pilność na straży, tam się bieda wejść nie waży

nie miła jest taka praca, za którą nie bywa płaca

praca od ubóstwa strzeże: kto nie sieje, nic nie zbierze

pracy (genitive singular)
pracy (dative singular)
pracę (accusative singular)
pracą (instrumental singular)
pracy (locative singular)
praco (vocative singular)
prace (nominative plural)
prac (genitive plural)
pracom (dative plural)
prace (accusative plural)
pracami (instrumental plural)
pracach (locative plural)
prace (vocative plural)

zob. też praca w Wikipedii

nie mylić z: prasa

energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego

Praca potrzebna na przesunięcie tego ładunku w polu elektrycznym wynosi 10 dżuli.


isotopo

ta forma jest bardzo rzadko spotykana; stosuje się zwykle formę isótopo


lepton

leptony (nominative plural)
leptonu (genitive singular)
leptonów (genitive plural)
leptonowi (dative singular)
leptonom (dative plural)
leptony (accusative plural)
leptonem (instrumental singular)
leptonami (instrumental plural)
leptonie (locative singular)
leptonach (locative plural)
leptonie (vocative singular)
leptony (vocative plural)

cząstka elementarna będąca fermionem, lecz niebędąca kwarkiem


ruch

ruchu (genitive singular)
ruchowi (dative singular)
ruchem (instrumental singular)
ruchu (locative singular)
ruchu (vocative singular)
ruchy (nominative plural)
ruchów (genitive plural)
ruchom (dative plural)
ruchy (accusative plural)
ruchami (instrumental plural)
ruchach (locative plural)
ruchy (vocative plural)

Ruch planet odbywa się po elipsach.


litro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-litro.wav

litroj (nominative plural)
litron (accusative singular)
litrojn (accusative plural)

Homoj bezonas ĉiutage minimume po du litroj da akvo.

Ludzie potrzebują codziennie minimum po dwa litry wody.


litro

franc. litre < śr.łac. litra < gr. λίτρα


influenza

(1.1-3) śr.łac. influentia < łac. influere

zobacz też: Indeks:Włoski - Choroby i dolegliwości


micrometro

(1.1) wł. micro- + -metro
(1.2) wł. micro- + metro


materia

tak krawiec kraje, jak (mu) materii staje

ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych


materia

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8752 (eus)-Anne Martinez Martinn-materia.wav


temperatura

temperatury (nominative plural)
temperatury (genitive singular)
temperatur (genitive plural)
temperaturze (dative singular)
temperaturom (dative plural)
temperaturę (accusative singular)
temperatury (accusative plural)
temperaturą (instrumental singular)
temperaturami (instrumental plural)
temperaturze (locative singular)
temperaturach (locative plural)
temperaturo (vocative singular)
temperatury (vocative plural)

Równanie stanu gazu wiąże ze sobą jego temperaturę, ciśnienie i objętość.

Nie należy mylić ciepła z temperaturą. Ciepło tak się ma do temperatury, jak przepływ rzeki do wysokości nad poziomem morza.


temperatura

łac. tempero + -tura; źródłosłów dla ang. temperature, ast. temperatura, chorw. temperatura, dłuż. temperatura, franc. température, galic. temperatura, głuż. temperatura, hiszp. temperatura, ia temperatura, katal. temperatura, norm. tempéthatuthe, pol. temperatura, port. temperatura, prow. tempradura, ros. температура, rum. temperatură, słń. temperatura, wenec. tenperadura, wł. temperatura


temperatura

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-temperatura.wav


negativo

łac. negatīvus > p.łac. negatīva → przeczenie


neutron

neutrony (nominative plural)
neutronu (genitive singular)
neutronów (genitive plural)
neutronowi (dative singular)
neutronom (dative plural)
neutrony (accusative plural)
neutronem (instrumental singular)
neutronami (instrumental plural)
neutronie (locative singular)
neutronach (locative plural)
neutronie (vocative singular)
neutrony (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Fizyka

cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego


neutron

zobacz też: Indeks:Angielski - Fizyka


neutron

neutrony (nominative plural)
neutronu (genitive singular)
neutronů (genitive plural)
neutronu (dative singular)
neutronům (dative plural)
neutrony (accusative plural)
neutrone (vocative singular)
neutrony (vocative plural)
neutronu (locative singular)
neutronech (locative plural)
neutronem (instrumental singular)
neutrony (instrumental plural)

zobacz też: Indeks:Czeski - Fizyka


neutron

zobacz też: Indeks:Duński - Fizyka

Atomer er opbygget af protoner, elektroner og neutroner.

Atomy są zbudowane z protonów, elektronów i neutronów.

Kim Bruun et al.: Grundstoffer og molekyler. Elektronstruktur (da). ISIS, 2023. [dostęp 2023-07-28].


neutron

zobacz też: Indeks:Francuski - Fizyka


neutron

zobacz też: Indeks:Interlingua - Fizyka


neutron

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Fizyka


neutron

zobacz też: Indeks:Węgierski - Fizyka


oscillation

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-عُثمان (Middle river exports)-oscillation.wav


orbital

orbitale (nominative plural)
orbitala (genitive singular)
orbitali (genitive plural)
orbitalowi (dative singular)
orbitalom (dative plural)
orbitale (accusative plural)
orbitalem (instrumental singular)
orbitalami (instrumental plural)
orbitalu (locative singular)
orbitalach (locative plural)
orbitalu (vocative singular)
orbitale (vocative plural)

rozwiązanie równania Schrödingera opisujące zachowanie elektronu w atomie bądź cząsteczce

obszar pokazujący na najbardziej prawdopodobne położenie elektronu w atomie bądź cząsteczce


time

Kom om to timer.

Uret taber fire minutter i timen.

Zegar spóźnia się cztery minuty na godzinę.

Glas er en ældre tidsangivelse til søs. Et glas svarer til en halv time.

Szklanka to starsze określenie czasu używane na morzu. Jedna szklanka odpowiada połowie godziny.

Wikipedias bidragsydere: Glas (maritimt) (da). Wikipedia, 2023-06-18. [dostęp 2024-08-25].


pole

prasł. *polje → równa, pusta płaszczyzna; ziemia uprawna

źródłosłów dla pol. Esterpole, możliwy źródłosłów końcówki pol. -pol

pola (genitive singular)
polu (dative singular)
polem (instrumental singular)
polu (locative singular)
pola (nominative plural)
pól (genitive plural)
polom (dative plural)
pola (accusative plural)
polami (instrumental plural)
polach (locative plural)
pola (vocative plural)

używane na południu Polski

Oblicz kierunek wektora prędkości elektronu poruszającego się w polu magnetycznym.

Pole grawitacyjne jest polem wektorowym, a elektromagnetyczne – polem tensorowym.


orbita

zobacz też: Indeks:Słowacki - Astronomia


periodo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-periodo.wav


periodo

forma równoważna - período


periodo

zobacz też: Indeks:Włoski - Kalendarz i czas


onde

zobacz też: Indeks:Francuski - Fizyka

C'est une onde acoustique.


ognie świętego Elma

(1.1) od św. Elma (zm. ok. 303 r. n.e.), patrona żeglarzy, gdyż zjawisko to najłatwiej można zaobserwować na szczytach masztów żaglowców; jednocześnie jest nieszkodliwe, stąd nazwa od patrona

ˈɔɟɲɛ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈɛlma

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-KaMan-ognie świętego Elma.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Olaf-ognie świętego Elma.wav

ogni świętego Elma (genitive plural)
ogniom świętego Elma (dative plural)
ogniami świętego Elma (instrumental plural)
ogniach świętego Elma (locative plural)

zjawisko tworzenia się światła w otoczeniu ostro zakończonych przedmiotów pod wpływem silnego pola elektrycznego

Dawniej marynarze wierzyli, że ognie świętego Elma oznaczają opiekę nad statkiem.


plasma

(1) łac. plasma < gr. πλάσμα (plásma) → kształt, kształtowanie < gr. πλάσσειν (plássein) → modelować, kształtować + gr. -μα (ma) < praindoeur. *pelɘ- → równy, płaski

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Fizyka


plasma

łac. plasma < gr. πλάσμα (plásma) → forma, postać


rotator

rotatory (nominative plural)
rotatora (genitive singular)
rotatorów (genitive plural)
rotatorowi (dative singular)
rotatorom (dative plural)
rotatory (accusative plural)
rotatorem (instrumental singular)
rotatorami (instrumental plural)
rotatorze (locative singular)
rotatorach (locative plural)
rotatorze (vocative singular)
rotatory (vocative plural)

ciało obracające się w stałej odległości od określonego punktu


resolution

ˌɹɛzəˈluːʃən


prądnica

prądnicy (genitive singular)
prądnicy (dative singular)
prądnicę (accusative singular)
prądnicą (instrumental singular)
prądnicy (locative singular)
prądnico (vocative singular)
prądnice (nominative plural)
prądnic (genitive plural)
prądnicom (dative plural)
prądnice (accusative plural)
prądnicami (instrumental plural)
prądnicach (locative plural)
prądnice (vocative plural)

urządzenie do zamiany energii mechanicznej na elektryczną

Gdy zgasło światło, dziadek poszedł do stodoły i uruchomił prądnicę.


barn

pozaukładowa jednostka przekroju czynnego równa 10⁻²⁸ m²


biały

po styczniu jasnym i białym będą w lato upały

biała (nominative singular feminine)
białe (nominative singular neuter)
biali (nominative plural masculine)
białe (nominative plural nonvirile)
białego (genitive singular masculine animate inanimate)
białej (genitive singular feminine)
białego (genitive singular neuter)
białych (genitive plural masculine nonvirile)
białemu (dative singular masculine animate inanimate)
białej (dative singular feminine)
białemu (dative singular neuter)
białym (dative plural masculine nonvirile)
białego (accusative singular masculine animate)
białą (accusative singular feminine)
białe (accusative singular neuter)
białych (accusative plural masculine)
białe (accusative plural nonvirile)
białym (instrumental singular masculine animate inanimate)
białą (instrumental singular feminine)
białym (instrumental singular neuter)
białymi (instrumental plural masculine nonvirile)
białym (locative singular masculine animate inanimate)
białej (locative singular feminine)
białym (locative singular neuter)
białych (locative plural masculine nonvirile)
biała (vocative singular feminine)
białe (vocative singular neuter)
biali (vocative plural masculine)
białe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

emitujący wszystkie długości fal światła


tonna

tonny (genitive singular)
tonnie (dative singular)
tonnę (accusative singular)
tonną (instrumental singular)
tonnie (locative singular)
tonno (vocative singular)
tonny (nominative plural)
tonn (genitive plural)
tonnom (dative plural)
tonny (accusative plural)
tonnami (instrumental plural)
tonnach (locative plural)
tonny (vocative plural)

Rad bowiem należy do grupy pierwiastków ziem alkalicznych o wybitnie określonych własnościach, a jakkolwiek ilość jego w rudach uranu jest nader mała (najwyżej około 500 mgr. na tonnę), to jednak przy względnej długowieczności radu (okres półtrwania wynosi 1600 lat) ilość ta jest wystarczająca, aby można było wyodrębnić czyste sole radu, określić jego ciężar atomowy (226,0), a nawet otrzymać Ra w stanie metalu

Maria Skłodowska-Curie, Stan obecny chemji polonu, Warszawa, 1926.


watt

watty (nominative plural)
wattu (genitive singular)
wattů (genitive plural)
wattu (dative singular)
wattům (dative plural)
watty (accusative plural)
watte (vocative singular)
watty (vocative plural)
wattu (locative singular)
wattech (locative plural)
wattem (instrumental singular)
watty (instrumental plural)


Pulsweitenmodulation

Die Geschwindigkeit kann per Pulsweitenmodulation (PWM) gesteuert werden .

Szybkość może być sterowana poprzez modulację szerokości impulsów (MSI).


正

HSK: 1

参数必须为正整数。

Zmienna musi być dodatnią liczbą całkowitą.


cavallo

przysłowia: a caval donato non si guarda in bocca

darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda

il male viene a cavallo e se ne va a piedi

choroba przybywa na koniu, a odchodzi piechotą

l'occhio del padrone ingrassa il cavallo

zobacz też: Indeks:Włoski - Zwierzęta


wysokie napięcie

vɨˈsɔcɛ naˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ

wysokiego napięcia (genitive singular)
wysokiemu napięciu (dative singular)
wysokim napięciem (instrumental singular)
wysokim napięciu (locative singular)

napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)

Koło mojego domu chcą wybudować linię wysokiego napięcia.


baro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-baro.wav


łuk

może st.czes. luk, st.rus. lukъ < prasł. *lǫkъ

łuku (genitive singular)
łukowi (dative singular)
łukiem (instrumental singular)
łuku (locative singular)
łuku (vocative singular)
łuki (nominative plural)
łuków (genitive plural)
łukom (dative plural)
łuki (accusative plural)
łukami (instrumental plural)
łukach (locative plural)
łuki (vocative plural)

por. kusza; ballista

widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami

Między przewodami pojawił się łuk.


Bogen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Michael Schoenitzer (MichaelSchoenitzer)-Bogen.wav

Rzeczownik Bogen ma dwie formy liczby mnogiej: z przegłosem i bez. Forma z przegłosem jest używana na południu niemieckiego obszaru językowego, natomiast bez przegłosu – w północnych Niemczech.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Broń


psi

pound per square inch → funt na cal kwadratowy (imperialna jednostka ciśnienia)


sigma

zobacz też: alfa • beta • gama • delta • epsilon • zéta • éta • théta • jota • kapa • lambda • mí • ní • ksí • omikron • pí • ró • sigma • tau • ypsilon • fí • chí • psí • omega


sekunda

Wszystko trwało kilka sekund.


próżnia

próżni (genitive singular)
próżni (dative singular)
próżnię (accusative singular)
próżnią (instrumental singular)
próżni (locative singular)
próżnio (vocative singular)
próżnie (nominative plural)
próżni (genitive plural)
próżniom (dative plural)
próżnie (accusative plural)
próżniami (instrumental plural)
próżniach (locative plural)
próżnie (vocative plural)

przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne)

Astronauci wychodzą w próżnię w celu przeprowadzenia napraw lub zamontowania aparatury zbyt delikatnej, aby zadanie to mogły wykonać roboty


rutherford

(1.1) łac. rutherfordium < ang. Rutherford; od nazwiska nowozelandzkiego fizyka Ernesta Rutherforda

rutherfordy (nominative plural)
rutherforda (genitive singular)
rutherfordów (genitive plural)
rutherfordowi (dative singular)
rutherfordom (dative plural)
rutherfordy (accusative plural)
rutherfordem (instrumental singular)
rutherfordami (instrumental plural)
rutherfordzie (locative singular)
rutherfordach (locative plural)
rutherfordzie (vocative singular)
rutherfordy (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Pierwiastki chemiczne

dawna nazwa tego pierwiastka brzmiała: kurczatow (symbol: Ku)

pozaukładowa jednostka aktywności źródła promieniotwórczego


rutherford

rutherford, rezerford (pozaukładowa jednostka aktywności źródła promieniotwórczego)


resilience

zdolność do gromadzenia energii przy odkształceniu i jej późniejszego oddawania


ciecz

substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia, przyjmująca kształt zbiornika, do którego jest wprowadzona

Ciecz w tym zbiorniku to benzyna.

Temperaturę, w której ciecz zmienia się w gaz, nazywamy temperaturą wrzenia.

Lejka można używać między innymi wtedy, gdy trzeba przelać ciecz z jednego pojemnika do drugiego.


płyn

płynu (genitive singular)
płynowi (dative singular)
płynem (instrumental singular)
płynie (locative singular)
płynie (vocative singular)
płyny (nominative plural)
płynów (genitive plural)
płynom (dative plural)
płyny (accusative plural)
płynami (instrumental plural)
płynach (locative plural)
płyny (vocative plural)

Fizyka wyróżnia ciała stałe i płyny.


defekt

defektu (genitive singular)
defektowi (dative singular)
defektem (instrumental singular)
defekcie (locative singular)
defekcie (vocative singular)
defekty (nominative plural)
defekta (nominative plural)
defektów (genitive plural)
defektom (dative plural)
defekty (accusative plural)
defektami (instrumental plural)
defektach (locative plural)
defekty (vocative plural)

Defekt masy to zjawisko fizyczne.


minuta

minuty (nominative plural)
minuty (genitive singular)
minut (genitive plural)
minutě (dative singular)
minutám (dative plural)
minutu (accusative singular)
minuty (accusative plural)
minuto (vocative singular)
minuty (vocative plural)
minutě (locative singular)
minutách (locative plural)
minutou (instrumental singular)
minutami (instrumental plural)


corpo

zobacz też: Indeks:Włoski - Części ciała


tempo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-tempo.wav

estis la tempo, ni ne komprenis, pasis la tempo, la saĝ' al ni venis

gast' en tempo malĝusta estas ŝtono sur brusto

kio estis kaj pasis, tion tempo frakasis

se la tempo forblovis, ni jam helpi ne povas; kio post ni aperos, ni de ĝi ne suferos

sprit' en tempo ne ĝusta estas tre malbongusta

uzu tempon estantan, antaŭvidu estontan, memoru estintan

La tempo pasinta jam neniam revenos; la tempon venontan neniu ankoraŭ konas.

Czas miniony już nigdy nie powróci; czasu nadchodzącego nikt jeszcze nie zna.

Ekzercaro § 22 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


g

zobacz też: c • d • e • f • g • a • b • h

zobacz też: geses • ges • g • gis • gisis

por. fisis • asas

przyspieszenie ziemskie, stała równa ok. 9,81 m/s²

E = mgh

wzór na energię potencjalną w ziemskim polu grawitacyjnym


атом

Позиция атома в таблице Менделеева определяется количеством протонов.

Pozycja atomu w tablicy Mendelejewa określana jest liczbą protonów.


hitrost

zobacz też: Indeks:Słoweński - Fałszywi przyjaciele


wino

(1.1) ang. wine + -o
(1.2) ang. W boson + -ino

hipotetyczna cząstka elementarna, superpartner bozonu W


moc

moce (nominative plural)
mocy (genitive singular)
mocy (genitive plural)
mocy (dative singular)
mocom (dative plural)
moce (accusative plural)
mocą (instrumental singular)
mocami (instrumental plural)
mocy (locative singular)
mocach (locative plural)
mocy (vocative singular)
moce (vocative plural)

ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach

— Którą żarówkę mam kupić sześćdziesięcio czy siedemdziesięciowatową? — Kup tę o większej mocy, będziemy mieli jaśniej w kuchni.


bagno

zobacz też: Indeks:Włoski - Budynki i pomieszczenia


energia

niem. Energie, franc. énergie, p.łac. energia, z gr. ἐνέργεια (enérgeia) ← gr. ἐνεργός en-ergós (zajęty pracą)

energii (genitive singular)
energii (dative singular)
energię (accusative singular)
energią (instrumental singular)
energii (locative singular)
energio (vocative singular)

zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy

Unia Europejska wspiera produkcję energii ze źródeł odnawialnych.


energia

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-energia.wav


kilogram

kilograma (genitive singular)
kilogramowi (dative singular)
kilogramem (instrumental singular)
kilogramie (locative singular)
kilogramie (vocative singular)
kilogramy (nominative plural)
kilogramów (genitive plural)
kilogramom (dative plural)
kilogramy (accusative plural)
kilogramami (instrumental plural)
kilogramach (locative plural)
kilogramy (vocative plural)

pełna, precyzyjna nazwa jednostki brzmi: kilogram siła, jednak w języku codziennym skracana jest do kilogram

podstawowa jednostka masy w układzie SI, oznaczana kg

W sklepie kupiłem dwa kilogramy cukru i kilogram mąki.

Przez miesiąc schudłem pięć kilogramów.

podstawowa jednostka siły w ciężarowym układzie jednostek miar, oznaczana kgf, kp lub kG

Przykładane na prasie obciążenie odczytywaliśmy na archaicznym wskaźniku wyskalowanym w kilogramach.


kilogram

kilogramy (nominative plural)
kilogramu (genitive singular)
kilogramů (genitive plural)
kilogramu (dative singular)
kilogramům (dative plural)
kilogramy (accusative plural)
kilograme (vocative singular)
kilogramy (vocative plural)
kilogramu (locative singular)
kilogramech (locative plural)
kilogramem (instrumental singular)
kilogramy (instrumental plural)


kilogram

Massen af 1 dm³ vand er præcis 1 kilogram, fordi vandets densitet er 1000 kg/m³.

Masa 1 dm³ wody wynosi dokładnie 1 kilogram, ponieważ gęstość wody wynosi 1000 kg/m³.


atom

atomu (genitive singular)
atomowi (dative singular)
atomem (instrumental singular)
atomie (locative singular)
atomie (vocative singular)
atomy (nominative plural)
atomów (genitive plural)
atomom (dative plural)
atomy (accusative plural)
atomami (instrumental plural)
atomach (locative plural)
atomy (vocative plural)

najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki

Cząsteczka wody zawiera trzy atomy.


atom

atomy (nominative plural)
atomu (genitive singular)
atomů (genitive plural)
atomu (dative singular)
atomům (dative plural)
atomy (accusative plural)
atome (vocative singular)
atomy (vocative plural)
atomu (locative singular)
atomech (locative plural)
atomem (instrumental singular)
atomy (instrumental plural)


dziura

dziury (genitive singular)
dziurze (dative singular)
dziurę (accusative singular)
dziurą (instrumental singular)
dziurze (locative singular)
dziuro (vocative singular)
dziury (nominative plural)
dziur (genitive plural)
dziurom (dative plural)
dziury (accusative plural)
dziurami (instrumental plural)
dziurach (locative plural)
dziury (vocative plural)

Dziury to modelowe nośniki dodatniego ładunku elektrycznego.


obraz

prasł. *obrazъ → to, co wyrzezane, wycięte, przedmiot wycięty, wyrzeźbiony; ryty wizerunek, rzeźba, relief; podobizna (t. malowana), kształt, postać < prasł. *obraziti → obciąć, wyciąć, wyrzeźbić < prasł. *raziti → ciąć, siec, zadawać ciosy, uderzać

gadał dziad do obrazu, a obraz doń ani razu

mówił dziad do obrazu, a ten do niego ani razu

marzec: czy słoneczny, czy płaczliwy, listopada obraz żywy

obrazu (genitive singular)
obrazowi (dative singular)
obrazem (instrumental singular)
obrazie (locative singular)
obrazie (vocative singular)
obrazy (nominative plural)
obrazów (genitive plural)
obrazom (dative plural)
obrazy (accusative plural)
obrazami (instrumental plural)
obrazach (locative plural)
obrazy (vocative plural)

reprezentacja rzeczywistego przedmiotu w punkcie przecięcia promieni świetlnych po przejściu układu optycznego

Jeżeli promienie po przejściu przez soczewkę tworzą wiązkę rozbieżną, wówczas w miejscu przecięcia się przedłużeń tych promieni powstaje obraz pozorny.


udar

udaru (genitive singular)
udarowi (dative singular)
udarem (instrumental singular)
udarze (locative singular)
udarze (vocative singular)
udary (nominative plural)
udarów (genitive plural)
udarom (dative plural)
udary (accusative plural)
udarami (instrumental plural)
udarach (locative plural)
udary (vocative plural)

zob. też udar w Wikipedii


Atom

Ein Atom besteht aus Atomhülle und Atomkern; der Kern besteht aus Nukleonen, die Hülle aus Elektronen.

Atom tworzą jądro atomowe i chmura elektronowa. Jądro tworzą nukleony, a chmurę elektrony.


Magnet

Der Magnet zieht Eisen an.


tom

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-tom.wav


Bar

nie mylić z: Bär


Watt

(1.1) od nazwiska angielskiego inżyniera i wynalazcy Jamesa Watta

Die Glühbirne hat nur 30 Watt.


Rad

por. Kreis


Å

od nazwiska szw. fizyka i astronoma Andersa Jonasa Ångströma

Jednostka stosowana w fizyce i chemii do określania rozmiarów atomów, długości wiązań atomowych, długości fal promieniowania.

1 Å to jedna dziesięciomilionowa część milimetra.


Quark

(1.1) dłuż., por. pol. twaróg
(2.1) ang. quark

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Fizyka


entalpia swobodna

entalpii swobodnej (genitive singular)
entalpii swobodnej (dative singular)
entalpię swobodną (accusative singular)
entalpią swobodną (instrumental singular)
entalpii swobodnej (locative singular)
entalpio swobodna (vocative singular)

jedna z funkcji stanu, zwana również funkcją Gibbsa

Wzór ten opisuje entalpię swobodną.


S

(1.1) z łac. sulphurium
(1.4) z ang. small
(1.5) z ang. south
(1.6) z ang. south

zobacz też: indeks pierwiastków chemicznych

por. M, L, XL

zobacz też: W • N • E • S


T

tera-, przedrostek oznaczający 10¹² (bilion)


W

(1.1) łac. wolframium
(1.2) ang. work
(1.4) ang. west

zobacz też: N • S • W • E


reaktor

reaktora (genitive singular)
reaktorowi (dative singular)
reaktorem (instrumental singular)
reaktorze (locative singular)
reaktorze (vocative singular)
reaktory (nominative plural)
reaktorów (genitive plural)
reaktorom (dative plural)
reaktory (accusative plural)
reaktorami (instrumental plural)
reaktorach (locative plural)
reaktory (vocative plural)

urządzenie do wyzwalania energii jądrowej

Jednym ze źródeł energii elektrycznej jest reaktor jądrowy.


termodynamika

ang. thermodynamic < ang. thermo- + dynamic

termodynamiki (genitive singular)
termodynamice (dative singular)
termodynamikę (accusative singular)
termodynamiką (instrumental singular)
termodynamice (locative singular)
termodynamiko (vocative singular)

nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych

Termodynamika to mój ulubiony dział fizyki.


termodynamika

termodynamiky (nominative plural)
termodynamiky (genitive singular)
termodynamik (genitive plural)
termodynamice (dative singular)
termodynamikám (dative plural)
termodynamiku (accusative singular)
termodynamiky (accusative plural)
termodynamiko (vocative singular)
termodynamiky (vocative plural)
termodynamice (locative singular)
termodynamikách (locative plural)
termodynamikou (instrumental singular)
termodynamikami (instrumental plural)


entalpia

gr. ἐν + θάλπειν (en + thalpein) → grzać wewnątrz

entalpii (genitive singular)
entalpii (dative singular)
entalpię (accusative singular)
entalpią (instrumental singular)
entalpii (locative singular)
entalpio (vocative singular)

jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem

Entalpia jest jedną z funkcji stanu.


entalpia

La variazione di entalpia di un sistema è uguale al calore scambiato a pressione costante.

Zmiana entalpii układu jest równa ciepłu wymienianemu pod stałym ciśnieniem.


band

I tried to connect, but I was using a wrong band.

Ja) próbowałem się połączyć, ale używałem złego pasma.


N

(1.4) ang. north, niem. Nord, franc. nord

zobacz też: Indeks:Polski - Pierwiastki chemiczne

zobacz też: N • S • W • E


CHF

critical heat flux → strumień krytyczny (cieplny)


I

wytłuszczony

zobacz też: I • II • III • IV • V • VI • VII • VIII • IX • X • XI • XII • XIII • XIV • XV • XVI • XVII • XVIII • XIX • XX • L • C • D • M


B

(1.6) od kolejnej litery w alfabecie łacińskim (po A)

(1.8) od nazwiska twórcy skali, Francisa Beauforta

zobacz też: B • KB • MB • GB • TB • PB • EB • ZB • JB


H

(1.1) skr. łac. hydrogenium
(1.2) skr. ang. Hungary
(1.3) skr. ang. henr
(1.4) skr. ang. hospital


E

zobacz też: N • S • W • E

mc

E


M

zobacz też: K • M • G • T

zobacz też: XS • S • M • L • XL • XXL • XXXL

mega-, przedrostek oznaczający 10⁶ (milion)


K

(1.1) łac. kalium
(1.2) ang. kelvin
(1.3) ang. king


C

(1.4) od kolejnej litery alfabetu po A (10) i B (11)

symbol jednostki ładunku elektrycznego, kulomba

pojemność elektryczna; oznaczenie kondensatora


barwa

czes. barva < śwn. varwe (> niem. Farbe)

cecha przedmiotu, określająca, część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot

Niebo ma niebieską barwę.


A

(2.1-2) od nazwiska francuskiego fizyka André Ampère'a

symbol jednostki natężenia prądu elektrycznego, amper

symbol jednostki siły magnetomotorycznej i napięcia magnetycznego, amper


frequency

zobacz też: UHF • HF • MF • LF

The nominal frequency in power systems in Europe is 50 Hz (= fifty hertz).

Znamionowa częstotliwość systemów elektroenergetycznych w Europie wynosi 50 Hz (= pięćdziesiąt herców).


jednostka

jednostki (genitive singular)
jednostce (dative singular)
jednostkę (accusative singular)
jednostką (instrumental singular)
jednostce (locative singular)
jednostko (vocative singular)
jednostki (nominative plural)
jednostek (genitive plural)
jednostkom (dative plural)
jednostki (accusative plural)
jednostkami (instrumental plural)
jednostkach (locative plural)
jednostki (vocative plural)

zapis w którym podawana jest dana wartość

Amper jest jednostką natężenia prądu.


aerodynamika

ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika

aerodynamiki (genitive singular)
aerodynamice (dative singular)
aerodynamikę (accusative singular)
aerodynamiką (instrumental singular)
aerodynamice (locative singular)
aerodynamiko (vocative singular)

Aerodynamika zajmuje się badaniem zjawisk związanych z ruchem gazów.


aerodynamika

aerodynamiky (nominative plural)
aerodynamiky (genitive singular)
aerodynamik (genitive plural)
aerodynamice (dative singular)
aerodynamikám (dative plural)
aerodynamiku (accusative singular)
aerodynamiky (accusative plural)
aerodynamiko (vocative singular)
aerodynamiky (vocative plural)
aerodynamice (locative singular)
aerodynamikách (locative plural)
aerodynamikou (instrumental singular)
aerodynamikami (instrumental plural)


ciało

ciała (nominative plural)
ciała (genitive singular)
ciał (genitive plural)
ciału (dative singular)
ciałom (dative plural)
ciała (accusative plural)
ciałem (instrumental singular)
ciałami (instrumental plural)
ciele (locative singular)
ciałach (locative plural)
ciała (vocative plural)

Gwiazda jest ciałem fizycznym.


градус

През последните дни температурите в някои райони на Полша паднаха под минус петнайсет градуса.

W ostatnich dniach temperatury w niektórych regionach Polski spadły do minus piętnastu stopni.


градус

Сегодня только 10 градусов тепла.


Zapis: w języku polskim między wartość liczbową a symbol stopnia ° (w znaczeniu jednostki miary kąta) nie wstawia się odstępu (prawidłowy zapis: 90°). W przypadku symboli, w których skład wchodzi znak ° (np. °C) obowiązują inne zasady (patrz hasło ℃).

…innych jednostek, np. stopień twardości


voltage

The voltage at this node should not exceed 15 kV (= fifteen kilovolts), …

Napięcie w tym węźle nie powinno przekraczać 15 kV (= piętnastu kilowoltów), …


napięcie

naˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ

napʹi ̯ė̃ńće

różnica potencjałów pola elektrycznego; potencjał takiego pola względem Ziemi lub innego znanego punktu odniesienia

Jednostką napięcia w układzie SI jest wolt.


siła

gdyby koń o swej sile wiedział, nikt by na nim nie usiedział

siły (genitive singular)
sile (dative singular)
siłę (accusative singular)
siłą (instrumental singular)
sile (locative singular)
siło (vocative singular)
siły (nominative plural)
sił (genitive plural)
siłom (dative plural)
siły (accusative plural)
siłami (instrumental plural)
siłach (locative plural)
siły (vocative plural)

zob. też siła w Wikicytatach

wektorowa miara oddziaływań fizycznych między ciałami

Siłę oznaczamy literą F i mierzymy w niutonach.


światło

światła (genitive singular)
światłu (dative singular)
światłem (instrumental singular)
świetle (locative singular)
światła (nominative plural)
świateł (genitive plural)
światłom (dative plural)
światła (accusative plural)
światłami (instrumental plural)
światłach (locative plural)
światła (vocative plural)

promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko

To światło jest bardzo mocne.


inercja

franc. inertie < łac. inertia (przedrostek iners oznacza niezgrabny, opieszały, słaby; końcówka -ers od ars, które oznacza sztukę)

inercji (genitive singular)
inercji (dative singular)
inercję (accusative singular)
inercją (instrumental singular)
inercji (locative singular)
inercjo (vocative singular)


okres

okresu (genitive singular)
okresowi (dative singular)
okresem (instrumental singular)
okresie (locative singular)
okresie (vocative singular)
okresy (nominative plural)
okresów (genitive plural)
okresom (dative plural)
okresy (accusative plural)
okresami (instrumental plural)
okresach (locative plural)
okresy (vocative plural)

wyrażenie „okres czasu” jest niepoprawne.

czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy

Okres obiegu Ziemi wokół Słońca wynosi 365 (= trzysta sześćdziesiąt pięć) dni.


elektryzować

ˌɛlɛktrɨˈzɔvat͡ɕ

elektryzuję (singular first-person present)
elektryzujesz (singular second-person present)
elektryzuje (singular third-person present)
elektryzujemy (plural first-person present)
elektryzujecie (plural second-person present)
elektryzują (plural third-person present)
elektryzowałem (singular first-person past masculine)
elektryzowałeś (singular second-person past masculine)
elektryzował (singular third-person past masculine)
elektryzowaliśmy (plural first-person past masculine)
elektryzowaliście (plural second-person past masculine)
elektryzowali (plural third-person past masculine)
elektryzowałam (singular first-person past feminine)
elektryzowałaś (singular second-person past feminine)
elektryzowała (singular third-person past feminine)
elektryzowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
elektryzowałyście (plural second-person past feminine neuter)
elektryzowały (plural third-person past feminine neuter)
elektryzowałom (singular first-person past neuter potential rare)
elektryzowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
elektryzowało (singular third-person past neuter)
niech elektryzuję (singular first-person imperative)
elektryzuj (singular second-person imperative)
niech elektryzuje (singular third-person imperative)
elektryzujmy (plural first-person imperative)
elektryzujcie (plural second-person imperative)
niech elektryzują (plural third-person imperative)
będę elektryzował (singular first-person future masculine)
będę elektryzować (singular first-person future masculine)
będziesz elektryzował (singular second-person future masculine)
będziesz elektryzować (singular second-person future masculine)
będzie elektryzował (singular third-person future masculine)
będzie elektryzować (singular third-person future masculine)
będziemy elektryzowali (plural first-person future masculine)
będziemy elektryzować (plural first-person future masculine)
będziecie elektryzowali (plural second-person future masculine)
będziecie elektryzować (plural second-person future masculine)
będą elektryzowali (plural third-person future masculine)
będą elektryzować (plural third-person future masculine)
będę elektryzowała (singular first-person future feminine)
będę elektryzować (singular first-person future feminine)
będziesz elektryzowała (singular second-person future feminine)
będziesz elektryzować (singular second-person future feminine)
będzie elektryzowała (singular third-person future feminine)
będzie elektryzować (singular third-person future feminine)
będziemy elektryzowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy elektryzować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie elektryzowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie elektryzować (plural second-person future feminine neuter)
będą elektryzowały (plural third-person future feminine neuter)
będą elektryzować (plural third-person future feminine neuter)
będę elektryzowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę elektryzować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz elektryzowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz elektryzować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie elektryzowało (singular third-person future neuter)
będzie elektryzować (singular third-person future neuter)
elektryzowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
elektryzowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
elektryzował był (singular third-person pluperfect masculine)
elektryzowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
elektryzowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
elektryzowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
elektryzowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
elektryzowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
elektryzowała była (singular third-person pluperfect feminine)
elektryzowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
elektryzowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
elektryzowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
elektryzowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
elektryzowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
elektryzowało było (singular third-person pluperfect neuter)
elektryzowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
elektryzowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym elektryzował (singular first-person conditional masculine)
elektryzowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś elektryzował (singular second-person conditional masculine)
elektryzowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby elektryzował (singular third-person conditional masculine)
elektryzowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy elektryzowali (plural first-person conditional masculine)
elektryzowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście elektryzowali (plural second-person conditional masculine)
elektryzowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby elektryzowali (plural third-person conditional masculine)
elektryzowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym elektryzowała (singular first-person conditional feminine)
elektryzowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś elektryzowała (singular second-person conditional feminine)
elektryzowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby elektryzowała (singular third-person conditional feminine)
elektryzowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy elektryzowały (plural first-person conditional feminine neuter)
elektryzowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście elektryzowały (plural second-person conditional feminine neuter)
elektryzowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby elektryzowały (plural third-person conditional feminine neuter)
elektryzowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym elektryzowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
elektryzowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś elektryzowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
elektryzowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby elektryzowało (singular third-person conditional neuter)
elektryzujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
nieelektryzujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
elektryzująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
nieelektryzująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
elektryzujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
nieelektryzujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
elektryzujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
nieelektryzujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
elektryzowany (singular first-person second-person third-person masculine)
nieelektryzowany (singular first-person second-person third-person masculine)
elektryzowani (plural first-person second-person third-person masculine)
nieelektryzowani (plural first-person second-person third-person masculine)
elektryzowana (singular first-person second-person third-person feminine)
nieelektryzowana (singular first-person second-person third-person feminine)
elektryzowane (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
nieelektryzowane (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
elektryzowane (singular first-person second-person third-person neuter)
nieelektryzowane (singular first-person second-person third-person neuter)
elektryzując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie elektryzując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
elektryzowanie (singular plural first-person second-person third-person)
nieelektryzowanie (singular plural first-person second-person third-person)

nadawać czemuś ładunek elektryczny (zwykle przez pocieranie)

W tym doświadczeniu pokażę, jak elektryzuje się kawałek bursztynu.


elektryzować

ˌɛlɛktrɨˈzɔvat͡ɕ

elektryzować się (singular plural first-person second-person third-person infinitive)
elektryzuję się (singular first-person present)
elektryzujesz się (singular second-person present)
elektryzuje się (singular third-person present)
elektryzujemy się (plural first-person present)
elektryzujecie się (plural second-person present)
elektryzują się (plural third-person present)
elektryzowałem się (singular first-person past masculine)
elektryzowałeś się (singular second-person past masculine)
elektryzował się (singular third-person past masculine)
elektryzowaliśmy się (plural first-person past masculine)
elektryzowaliście się (plural second-person past masculine)
elektryzowali się (plural third-person past masculine)
elektryzowałam się (singular first-person past feminine)
elektryzowałaś się (singular second-person past feminine)
elektryzowała się (singular third-person past feminine)
elektryzowałyśmy się (plural first-person past feminine neuter)
elektryzowałyście się (plural second-person past feminine neuter)
elektryzowały się (plural third-person past feminine neuter)
elektryzowałom się (singular first-person past neuter potential rare)
elektryzowałoś się (singular second-person past neuter potential rare)
elektryzowało się (singular third-person past neuter)
niech się elektryzuję (singular first-person imperative)
elektryzuj się (singular second-person imperative)
niech się elektryzuje (singular third-person imperative)
elektryzujmy się (plural first-person imperative)
elektryzujcie się (plural second-person imperative)
niech się elektryzują (plural third-person imperative)
będę się elektryzował (singular first-person future masculine)
będę się elektryzować (singular first-person future masculine)
będziesz się elektryzował (singular second-person future masculine)
będziesz się elektryzować (singular second-person future masculine)
będzie się elektryzował (singular third-person future masculine)
będzie się elektryzować (singular third-person future masculine)
będziemy się elektryzowali (plural first-person future masculine)
będziemy się elektryzować (plural first-person future masculine)
będziecie się elektryzowali (plural second-person future masculine)
będziecie się elektryzować (plural second-person future masculine)
będą się elektryzowali (plural third-person future masculine)
będą się elektryzować (plural third-person future masculine)
będę się elektryzowała (singular first-person future feminine)
będę się elektryzować (singular first-person future feminine)
będziesz się elektryzowała (singular second-person future feminine)
będziesz się elektryzować (singular second-person future feminine)
będzie się elektryzowała (singular third-person future feminine)
będzie się elektryzować (singular third-person future feminine)
będziemy się elektryzowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy się elektryzować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie się elektryzowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie się elektryzować (plural second-person future feminine neuter)
będą się elektryzowały (plural third-person future feminine neuter)
będą się elektryzować (plural third-person future feminine neuter)
będę się elektryzowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę się elektryzować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz się elektryzowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz się elektryzować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie się elektryzowało (singular third-person future neuter)
będzie się elektryzować (singular third-person future neuter)
elektryzowałem się był (singular first-person pluperfect masculine)
elektryzowałeś się był (singular second-person pluperfect masculine)
elektryzował się był (singular third-person pluperfect masculine)
elektryzowaliśmy się byli (plural first-person pluperfect masculine)
elektryzowaliście się byli (plural second-person pluperfect masculine)
elektryzowali się byli (plural third-person pluperfect masculine)
elektryzowałam się była (singular first-person pluperfect feminine)
elektryzowałaś się była (singular second-person pluperfect feminine)
elektryzowała się była (singular third-person pluperfect feminine)
elektryzowałyśmy się były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
elektryzowałyście się były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
elektryzowały się były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
elektryzowałom się było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
elektryzowałoś się było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
elektryzowało się było (singular third-person pluperfect neuter)
elektryzowano się (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
elektryzowałbym się (singular first-person conditional masculine)
byłbym się elektryzował (singular first-person conditional masculine)
elektryzowałbyś się (singular second-person conditional masculine)
byłbyś się elektryzował (singular second-person conditional masculine)
elektryzowałby się (singular third-person conditional masculine)
byłby się elektryzował (singular third-person conditional masculine)
elektryzowalibyśmy się (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy się elektryzowali (plural first-person conditional masculine)
elektryzowalibyście się (plural second-person conditional masculine)
bylibyście się elektryzowali (plural second-person conditional masculine)
elektryzowaliby się (plural third-person conditional masculine)
byliby się elektryzowali (plural third-person conditional masculine)
elektryzowałabym się (singular first-person conditional feminine)
byłabym się elektryzowała (singular first-person conditional feminine)
elektryzowałabyś się (singular second-person conditional feminine)
byłabyś się elektryzowała (singular second-person conditional feminine)
elektryzowałaby się (singular third-person conditional feminine)
byłaby się elektryzowała (singular third-person conditional feminine)
elektryzowałybyśmy się (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy się elektryzowały (plural first-person conditional feminine neuter)
elektryzowałybyście się (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście się elektryzowały (plural second-person conditional feminine neuter)
elektryzowałyby się (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby się elektryzowały (plural third-person conditional feminine neuter)
elektryzowałobym się (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym się elektryzowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
elektryzowałobyś się (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś się elektryzowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
elektryzowałoby się (singular third-person conditional neuter)
byłoby się elektryzowało (singular third-person conditional neuter)
elektryzujący się (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
nieelektryzujący się (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
elektryzująca się (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
nieelektryzująca się (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
elektryzujące się (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
nieelektryzujące się (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
elektryzujące się (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
nieelektryzujące się (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
elektryzowany (singular first-person second-person third-person masculine)
nieelektryzowany (singular first-person second-person third-person masculine)
elektryzowani (plural first-person second-person third-person masculine)
nieelektryzowani (plural first-person second-person third-person masculine)
elektryzowana (singular first-person second-person third-person feminine)
nieelektryzowana (singular first-person second-person third-person feminine)
elektryzowane (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
nieelektryzowane (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
elektryzowane (singular first-person second-person third-person neuter)
nieelektryzowane (singular first-person second-person third-person neuter)
elektryzując się (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie elektryzując się (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
elektryzowanie się (singular plural first-person second-person third-person)
nieelektryzowanie się (singular plural first-person second-person third-person)


mesa

struktura półprzewodnikowa o kształcie zbliżonym do góry stołowej (płaska powierzchnia i ostre krawędzie)

Two mesas on my device haven't been etched properly.

Dwie struktury na moim urządzeniu nie zostały poprawnie wytrawione.


MW

zobacz też: mW • W • kW • MW • GW • TW

P


MW

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Turystyka


moto

(1.1-6) łac. mōtus < łac. movēre
(2.1) skr. od wł. motocicletta


banda

(1.1-3) prow. banda
(1.4-7) franc. bande
(1.8-11) śr.łac. bandum


wat

wata (genitive singular)
watowi (dative singular)
watem (instrumental singular)
wacie (locative singular)
wacie (vocative singular)
waty (nominative plural)
watów (genitive plural)
watom (dative plural)
waty (accusative plural)
watami (instrumental plural)
watach (locative plural)
waty (vocative plural)

jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy

Do takich zastosowań wystarczy laser o mocy pół wata.


stopień

stopnia (genitive singular)
stopniowi (dative singular)
stopniem (instrumental singular)
stopniu (locative singular)
stopniu (vocative singular)
stopnie (nominative plural)
stopni (genitive plural)
stopniom (dative plural)
stopnie (accusative plural)
stopniami (instrumental plural)
stopniach (locative plural)
stopnie (vocative plural)

zobacz też: radian • gradus • minuta • sekunda

Woda wrze przy stu stopniach.


hektar

hektara (genitive singular)
hektarowi (dative singular)
hektarem (instrumental singular)
hektarze (locative singular)
hektarze (vocative singular)
hektary (nominative plural)
hektarów (genitive plural)
hektarom (dative plural)
hektary (accusative plural)
hektarami (instrumental plural)
hektarach (locative plural)
hektary (vocative plural)

jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych)

To pole ma trzy hektary.


velocity

The velocity of an object is simply its speed in a particular direction.

Szybkość obiektu jest po prostu jego prędkością w konkretnym kierunku.


hydrostatyka

gr. ὕδωρ + στατικός (hydōr + statikós) → woda + statyka

hydrostatyki (genitive singular)
hydrostatyce (dative singular)
hydrostatykę (accusative singular)
hydrostatyką (instrumental singular)
hydrostatyce (locative singular)
hydrostatyko (vocative singular)

nauka zajmująca się cieczami w stanie spoczynku lub bezwładności

Takimi przypadkami zajmuje się hydrostatyka.


biegun

bieguny (nominative plural)
bieguna (genitive singular)
biegunów (genitive plural)
biegunowi (dative singular)
biegunom (dative plural)
bieguny (accusative plural)
biegunem (instrumental singular)
biegunami (instrumental plural)
biegunie (locative singular)
biegunach (locative plural)
biegunie (vocative singular)
bieguny (vocative plural)

Bieguny przeciwne przyciągają się.


ciśnienie

t͡ɕiɕˈɲɛ̇̃ɲɛ

ciśnienia (nominative plural)
ciśnienia (genitive singular)
ciśnień (genitive plural)
ciśnieniu (dative singular)
ciśnieniom (dative plural)
ciśnienia (accusative plural)
ciśnieniem (instrumental singular)
ciśnieniami (instrumental plural)
ciśnieniu (locative singular)
ciśnieniach (locative plural)
ciśnienia (vocative plural)

słowo występuje w złożeniach, które dokładnie oznaczają „ciśnienie krwi”, nie są zaś dokładnym tłumaczeniem słowa „ciśnienie”.

stosunek siły do powierzchni, na którą działa

W zbiorniku panuje duże ciśnienie.


koma

(1.1) śr.łac. coma < gr. κῶμα (kṓma) → głęboki sen, śpiączka

(1.2-5) niem. Komma → przecinek < gr. κόμμα (kómma)

komy (genitive singular)
komie (dative singular)
komę (accusative singular)
komą (instrumental singular)
komie (locative singular)
komo (vocative singular)
komy (nominative plural)
kom (genitive plural)
komom (dative plural)
komy (accusative plural)
komami (instrumental plural)
komach (locative plural)
komy (vocative plural)

zob. komat

W tym znaczeniu lepiej używać słowa przecinek.


absolutny

łac. absolutus → zupełny, bezwzględny
źródłosłów dla ros. абсолютный

absolutna (nominative singular feminine)
absolutne (nominative singular neuter)
absolutni (nominative plural masculine)
absolutne (nominative plural nonvirile)
absolutnego (genitive singular masculine animate inanimate)
absolutnej (genitive singular feminine)
absolutnego (genitive singular neuter)
absolutnych (genitive plural masculine nonvirile)
absolutnemu (dative singular masculine animate inanimate)
absolutnej (dative singular feminine)
absolutnemu (dative singular neuter)
absolutnym (dative plural masculine nonvirile)
absolutnego (accusative singular masculine animate)
absolutną (accusative singular feminine)
absolutne (accusative singular neuter)
absolutnych (accusative plural masculine)
absolutne (accusative plural nonvirile)
absolutnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
absolutną (instrumental singular feminine)
absolutnym (instrumental singular neuter)
absolutnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
absolutnym (locative singular masculine animate inanimate)
absolutnej (locative singular feminine)
absolutnym (locative singular neuter)
absolutnych (locative plural masculine nonvirile)
absolutna (vocative singular feminine)
absolutne (vocative singular neuter)
absolutni (vocative plural masculine)
absolutne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

o temperaturze: wyrażona w skali Kelvina


секунда

Ru-секунда.ogg


секунда

Uk-секунда.ogg

zobacz też: Indeks:Ukraiński - Kalendarz i czas


atmosfære

gr. ἀτμός + σφαῖρα


Hz

herc, symbol jednostki miary częstotliwości


fase

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8752 (eus)-Eneko Arruabarrena Sanchez-fase.wav


gray

grej – jednostka pochłoniętej dawki promieniowania jonizującego


ליכט

ליכטבענטשן

zapalanie i błogosławienie świec szabasowych

ווען ייִדיש נעמט און גייט אַזוי פּלוצלינג אויס, וואָלט עס געווען גלײַך ווי אַ גרויס ליכט האָט זיך אויסגעלאָשן אין ייִדישן לעבן…

Gdyby jidysz wziął i tak nagle wymarł, to byłoby tak, jakby w żydowskim życiu zgasło jakieś wielkie światło…


period

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-period.wav


omo

omoj (nominative plural)
omon (accusative singular)
omojn (accusative plural)


километър

bułg. кило- + метър

Островите Галапагос се намират около 1000 километра западно от Еквадор.

Wyspy Galapagos znajdują się około 1000 kilometrów na zachód od Ekwadoru.


work

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-work.wav

Work of the force is a scalar quantity that can be described as the product of a force times the distance through which it acts.

Praca wykonana przez siłę jest wielkością skalarną, która może być opisana jako iloczyn siły i przesunięcia.


wartość

wartości (genitive singular)
wartości (dative singular)
wartością (instrumental singular)
wartości (locative singular)
wartości (vocative singular)
wartości (nominative plural)
wartości (genitive plural)
wartościom (dative plural)
wartości (accusative plural)
wartościami (instrumental plural)
wartościach (locative plural)
wartości (vocative plural)

liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego

Pi ma wartość stałą.

Znajdź trójmian kwadratowy wiedząc, że x=1 przybiera wartość 0.

Wykres przedstawia różnicę między wartością obliczoną, a wartością zmierzoną.


fot

franc. phot, nazwa ukuta w 1921 roku przez francuskiego inżyniera André Blondela, końcowo od gr. φῶς, φωτός (phôs, phōtós, → światło)

fota (genitive singular)
fotowi (dative singular)
fota (accusative singular)
fotem (instrumental singular)
focie (locative singular)
focie (vocative singular)
foty (nominative plural)
fotów (genitive plural)
fotom (dative plural)
foty (accusative plural)
fotami (instrumental plural)
fotach (locative plural)
foty (vocative plural)

jednostka natężenia światła w układzie CGS, równa jednemu lumenowi na centymetr kwadratowy i równoważna 10 000 luksów

, „Postępy Astronomii” 1957, vol. 5, nr 1..


colour

st.franc. color < łac. color < praindoeur. *kel-

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-colour.wav

bring the colour back to somebody's cheeks


liquid

A scald is an injury caused by hot liquid or steam.

Oparzenie jest urazem spowodowanym gorącym płynem lub parą.


liquid

From the shoreline of an ancient salty sea to the bottoms of deep, flood-carved channels, Mars is scarred with geological signs that indicate liquid water once flowed on its surface

Od linii brzegowej pradawnego słonego morza po dna głębokich, wydrążonych przez powodzie kanałów, na Marsie jest mnóstwo geologicznych śladów świadczących o tym, że ciekła woda kiedyś płynęła po jego powierzchni.


Geschwindigkeit

ɡəˈʃvɪndɪçkaɪ̯t


uniforme

(1.1-4) łac. uniformis < łac. uni- + -formis


candle

średnioang. candel < st.ang. candel < łac. candēla

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-candle.wav


período

forma równoważna - periodo - oprócz znaczeń tu wymienionych odnosi się również do periodu, miesiączki


речовина

Uk-речовина.ogg


fuzja

reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe


jón

(1.1) gr. ἰόν (ion), rodz. nijaki imiesłowu czynnego czasu teraźniejszego od czasownika εἶμι → idące; coś, co idzie


Physik

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Szkoła

Die klassische Mechanik ist ein Teilgebiet der theoretischen Physik

Mechanika klasyczna jest dziedziną fizyki teoretycznej.


decay

stopniowe zmniejszanie się jakiejś wielkości fizycznej


SA

Powszechnie spotykane jest stosowanie po nazwie firmy zapisu „S.A.”, choć jest on niezgodny z zasadami polskiej pisowni (skrótowce zapisuje się bowiem bez kropek). Stosowanie nieprawidłowej pisowni jest jednak wymagane przez polskie prawo, gdy w zarejestrowanej nazwie figuruje taka błędna pisownia.


light

(1) st.ang. līhtan
(2, 3, 4) st.ang. lēoht

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-light.wav

A mirror reflects the light that shines on it.

Zwierciadło odbija światło, które na nie pada.


AES

Auger electron spectroscopy → spektroskopia elektronów Augera


masa

masy (genitive singular)
masie (dative singular)
masę (accusative singular)
masą (instrumental singular)
masie (locative singular)
maso (vocative singular)
masy (nominative plural)
mas (genitive plural)
masom (dative plural)
masy (accusative plural)
masami (instrumental plural)
masach (locative plural)
masy (vocative plural)

zob. też masa w Wikipedii

podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii

Masa nie jest tym samym co ciężar.


gradient

(1.1-2) łac. gradiens < łac. gradi → iść, kroczyć

gradientu (genitive singular)
gradientowi (dative singular)
gradientem (instrumental singular)
gradiencie (locative singular)
gradiencie (vocative singular)
gradienty (nominative plural)
gradientów (genitive plural)
gradientom (dative plural)
gradienty (accusative plural)
gradientami (instrumental plural)
gradientach (locative plural)
gradienty (vocative plural)

wektor o kierunku i zwrocie zgodnym z kierunkiem wzrostu funkcji i wartości proporcjonalnej do szybkości wzrostu

Gradient jest operatorem różniczkowym.


field

pole (magnetyczne, elektryczne, sił, itp.)

The Earth's South Magnetic Pole is the wandering point on the Earth's surface where the geomagnetic field lines are directed vertically upwards

Południowy biegun magnetyczny Ziemi jest wędrującym punktem na jej powierzchni, gdzie linie pola geomagnetycznego są skierowane pionowo w górę.


power

średnioang. pouer < st.franc. pooir < prarom. *potēre, utworzone od łac. posse

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-power.wav

Power is the rate with respect to time at which work is done.

Moc jest szybkością wykonywania pracy w jednostce czasu.


litter

zobacz też: Indeks:Wilamowski - Jednostki miar i mas


niuton

(1.1) od nazwiska angielskiego uczonego Isaaca Newtona

niutona (genitive singular)
niutonowi (dative singular)
niutonem (instrumental singular)
niutonie (locative singular)
niutonie (vocative singular)
niutony (nominative plural)
niutonów (genitive plural)
niutonom (dative plural)
niutony (accusative plural)
niutonami (instrumental plural)
niutonach (locative plural)
niutony (vocative plural)


force

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-force.wav

Gauge bosons are particles that act as carriers of the fundamental forces of nature.

Bozony cechowania są cząstkami, które funkcjonują jako nośniki elementarnych oddziaływań natury.


top

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-top.wav


stały

o stanie skupienia: taki, w którym cząsteczki, atomy i jony nie wykazują ruchu postępowego, choć mogą wibrować


Arbeit

Lust und Liebe zu einem Ding macht alle Mühe und Arbeit gering


energi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-energi (wersja Józefa Gary).ogg


radioaktiv

Anvendelsen af atomkraft har skabt ulykker med radioaktiv forurening, lige siden atomkraft blev udviklet under Anden Verdenskrig.

Stosowanie energii atomowej powoduje katastrofy z radioaktywnym zanieczyszczeniem od momentu, gdy energia atomowa została opracowana podczas II wojny światowej.

Holger Terp: Atomkraft i Danmark – en tanketorsk (da). Arbejderen.dk, 2022-10-28. [dostęp 2024-08-24].


strzałka

strzałki (genitive singular)
strzałce (dative singular)
strzałkę (accusative singular)
strzałką (instrumental singular)
strzałce (locative singular)
strzałko (vocative singular)
strzałki (nominative plural)
strzałek (genitive plural)
strzałkom (dative plural)
strzałki (accusative plural)
strzałkami (instrumental plural)
strzałkach (locative plural)
strzałki (vocative plural)

zob. też strzałka w Wikipedii

zobacz też: Indeks:Polski - Części ciała


ciklotrono

ciklotronoj (nominative plural)
ciklotronon (accusative singular)
ciklotronojn (accusative plural)


gaso

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-gaso.wav

gasoj (nominative plural)
gason (accusative singular)
gasojn (accusative plural)


korpo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-korpo.wav

korpoj (nominative plural)
korpon (accusative singular)
korpojn (accusative plural)


колебаться

Ru-колебаться.ogg


ondo

ondoj (nominative plural)
ondon (accusative singular)
ondojn (accusative plural)


flavour

Flavour is a quantum number of elementary particles

Zapach jest liczbą kwantową charakteryzującą cząstki elementarne.


אַטאָם

מיט דער הילף פֿון עלעקטראָנישע מיקראָסקאָפּן, האָבן די וויסנשאַפֿטלער שוין לאַנג געקאָנט אָבסערווירן איינצלנע מאָלעקולן און אַפֿילו אַטאָמען.

Za pomocą mikroskopów elektronowych naukowcy mogli już od dawna obserwować pojedyncze cząsteczki, a nawet atomy.