zamek

(1.1) kalka z niem. Schloss; pierwotnie słowo zamek miało tylko w języku polskim znaczenie mechanizm służący do zamykania; w języku niemieckim zaś także znaczenie budowla obronna.

zamku (genitive singular)
zamkowi (dative singular)
zamkiem (instrumental singular)
zamku (locative singular)
zamku (vocative singular)
zamki (nominative plural)
zamków (genitive plural)
zamkom (dative plural)
zamki (accusative plural)
zamkami (instrumental plural)
zamkach (locative plural)
zamki (vocative plural)
zamka (genitive singular)
zamku (genitive singular)
zamkowi (dative singular)
zamkiem (instrumental singular)
zamku (locative singular)
zamku (vocative singular)
zamki (nominative plural)
zamków (genitive plural)
zamkom (dative plural)
zamki (accusative plural)
zamkami (instrumental plural)
zamkach (locative plural)
zamki (vocative plural)

Nie mogłem strzelić, zamek karabinu był zacięty.

zob. też zamek (ujednoznacznienie) w Wikipedii


castle

Kings used to live in castles.


fire

st.ang. fyr < pragerm. *fūr- < praindoeur. *perjos < praindoeur. *paewr- → ogień

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-fire.wav


ogień

(1.1) prasł. *ognь → ogień (1.1) < praindoeur. *ngnis

por. białor. агонь, bułg. огън, chorw. oganj, czes. oheň, dłuż. wogeń, głuż. woheń, kasz. òdżin, mac. оган, ros. огонь, scs. огнь, słc. oheň, słń. ogenj i ukr. вого́нь

wyciągać kasztany z ognia czyimiś rękami

przysłowia: chciwości a ognia przykładając nie zgasisz

kto za życia ognia pożycza, w piekle oddawać musi

ognie (nominative plural)
ognia (genitive singular)
ogni (genitive plural)
ogniów (genitive plural dated)
ogniowi (dative singular)
ogniom (dative plural)
ognie (accusative plural)
ogniem (instrumental singular)
ogniami (instrumental plural)
ogniu (locative singular)
ogniach (locative plural)
ogniu (vocative singular)
ognie (vocative plural)

Pluton został przygwożdżony do ziemi ogniem cekaemu.


stary

prasł. *starъ → niemłody, stały < prasł. *stati → stanąć, unieść się

starszy brat mięso kraje, a młodszy obiera

dwie rzeczy nie do rzeczy: młodego o radę pytać, a starego o krótką odpowiedź

młodym będąc, pomnij, że starym zostaniesz

starego (genitive singular)
staremu (dative singular)
starego (accusative singular)
starym (instrumental singular)
starym (locative singular)
starzy (nominative plural)
starych (genitive plural)
starym (dative plural)
starych (accusative plural)
starymi (instrumental plural)
starych (locative plural)
starzy (vocative plural)
stare (depreciative nominative vocative plural)


strzelec

suchy rybak mokry strzelec, będzie gówno na widelec

jak strzelec dupa, to nie pomogą lufy od Krupa

strzelca (genitive singular)
strzelcowi (dative singular)
strzelca (accusative singular)
strzelcem (instrumental singular)
strzelcu (locative singular)
strzelcu (vocative singular)
strzelcze (vocative singular)
strzelcy (nominative plural)
strzelców (genitive plural)
strzelcom (dative plural)
strzelców (accusative plural)
strzelcami (instrumental plural)
strzelcach (locative plural)
strzelcy (vocative plural)

stopień wojskowy, odpowiednik szeregowego w Wojsku Polskim w okresie międzywojennym w pułkach strzelców konnych


koń

(1.1) ogólnosłowiańskie prasł. *konjь < dalsza etymologia niepewna: prasł. *kobnjь lub prasł. *komnjь lub prasł. *komonjь • por. czes. kůň, ros. конь

szczęśliwy, jakby go kto na sto koni wsadził

na świętego Ludwika koń na grudzie utyka

tak
konia (genitive singular)
koniowi (dative singular)
konia (accusative singular)
koniem (instrumental singular)
koniu (locative singular)
koniu (vocative singular)
konie (nominative plural)
koni (genitive plural)
koniom (dative plural)
konie (accusative plural)
końmi (instrumental plural)
koniach (locative plural)
konie (vocative plural)

koń (1.1) wraz z jeźdźcem, żołnierz konny

Forma celownika liczby pojedynczej „koniu” jest niepoprawna.

W narzędniku liczby mnogiej występuje oboczność związana ze ścieraniem się dwóch tendencji w odmianie; zalecana jest forma tradycyjna „końmi” w stosunku do zwierząt (np. „orać pole końmi”), a forma „koniami” wobec osób („obaj jesteśmy starymi koniami”).

zob. też koń (ujednoznacznienie) w Wikipedii


march

ruszać (na), kierować się (w celach ataku)


tuj

komenda nakazująca przygotowanie broni do strzału

, wyd. Gebethner i Wolff, Warszawa 1888..


ad

air directive → dyrektywa sił powietrznych

airborne dispersal → rozproszenie sił powietrzno-desantowych


ar

…określający moment wykonania poprzedzającego go rozkazu: marsz, patrz, zwrot

Un paso al frente, ¡ar!


atak

ataku (genitive singular)
atakowi (dative singular)
atakiem (instrumental singular)
ataku (locative singular)
ataku (vocative singular)
ataki (nominative plural)
ataków (genitive plural)
atakom (dative plural)
ataki (accusative plural)
atakami (instrumental plural)
atakach (locative plural)
ataki (vocative plural)

Armia Czerwona przeprowadziła atak na Berlin.


bajonet

bajonetu (genitive singular)
bajonetowi (dative singular)
bajonetem (instrumental singular)
bajonecie (locative singular)
bajonecie (vocative singular)
bajonety (nominative plural)
bajonetów (genitive plural)
bajonetom (dative plural)
bajonety (accusative plural)
bajonetami (instrumental plural)
bajonetach (locative plural)
bajonety (vocative plural)


bajonet

bajonety (nominative plural)
bajonetu (genitive singular)
bajonetů (genitive plural)
bajonetu (dative singular)
bajonetům (dative plural)
bajonety (accusative plural)
bajonete (vocative singular)
bajonety (vocative plural)
bajonetě (locative singular)
bajonetu (locative singular)
bajonetech (locative plural)
bajonetem (instrumental singular)
bajonety (instrumental plural)


bastion

bastionu (genitive singular)
bastionowi (dative singular)
bastionem (instrumental singular)
bastionie (locative singular)
bastionie (vocative singular)
bastiony (nominative plural)
bastionów (genitive plural)
bastionom (dative plural)
bastiony (accusative plural)
bastionami (instrumental plural)
bastionach (locative plural)
bastiony (vocative plural)

stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień

Atakowany bastion ciągle się bronił.


bastion

Various kinds of bastions have been used throughout history.

Przez wieki używano wielu rodzajów bastionów.


epolet

epoletu (genitive singular)
epoletowi (dative singular)
epoletem (instrumental singular)
epolecie (locative singular)
epolecie (vocative singular)
epolety (nominative plural)
epoletów (genitive plural)
epoletom (dative plural)
epolety (accusative plural)
epoletami (instrumental plural)
epoletach (locative plural)
epolety (vocative plural)

naramiennik ozdobiony taśmą lub sznurem złotym lub srebrnym, często z frędzlami, w niektórych armiach z umieszczonymi oznakami stopnia wojskowego

Zdegradowanemu oficerowi zerwano epolety.


etat

etaty (nominative plural)
etatu (genitive singular)
etatów (genitive plural)
etatowi (dative singular)
etatom (dative plural)
etaty (accusative plural)
etatem (instrumental singular)
etatami (instrumental plural)
etacie (locative singular)
etatach (locative plural)
etacie (vocative singular)
etaty (vocative plural)

określona liczba żołnierzy i środków materiałowych w jednostce wojskowej


fest

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-fest (wersja Józefa Gary).ogg


fort

forty (nominative plural)
fortu (genitive singular)
fortów (genitive plural)
fortowi (dative singular)
fortom (dative plural)
forty (accusative plural)
fortem (instrumental singular)
fortami (instrumental plural)
forcie (locative singular)
fortach (locative plural)
forcie (vocative singular)
forty (vocative plural)

Przypuszczono atak na fort północny.


front

frontu (genitive singular)
frontowi (dative singular)
frontem (instrumental singular)
froncie (locative singular)
froncie (vocative singular)
fronty (nominative plural)
frontów (genitive plural)
frontom (dative plural)
fronty (accusative plural)
frontami (instrumental plural)
frontach (locative plural)
fronty (vocative plural)

Jego brat zginął na froncie podczas II wojny światowej.

Po bitwie moskiewskiej front przesunął się na zachód.


front

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-front.wav


grad

stopień (pozycja w hierarchii wojskowej)

Słowo grad nie posiada znaczenia stopień schodów (schodek). To znaczenie wyraża się za pomocą trappsteg lub fotsteg.

Słowo grad nie posiada znaczenia stopień w szkole (ocena postępów naukowych). To znaczenie wyraża się za pomocą betyg lub skolbetyg.


granat

(1.5) łac. granatus → granat (1.3) (przez podobieństwo kamieni do ziaren owocu)

granatu (genitive singular)
granatowi (dative singular)
granatem (instrumental singular)
granacie (locative singular)
granacie (vocative singular)
granaty (nominative plural)
granatów (genitive plural)
granatom (dative plural)
granaty (accusative plural)
granatami (instrumental plural)
granatach (locative plural)
granaty (vocative plural)

pocisk wyrzucany ręcznie, wypełniony materiałem wybuchowym

Saperzy zabezpieczyli skrzynię granatów z drugiej wojny światowej.


granat

wł. granata < łac. granatus ("mająca wiele nasion lub ziaren").


grenad

Morfem oficjalnie zatwierdzony w roku 1905 (Fundamento de Esperanto).


grot

groty (nominative plural)
grotu (genitive singular)
grotów (genitive plural)
grotowi (dative singular)
grotom (dative plural)
groty (accusative plural)
grotem (instrumental singular)
grotami (instrumental plural)
grocie (locative singular)
grotach (locative plural)
grocie (vocative singular)
groty (vocative plural)
groty (nominative plural)
grota (genitive singular)
grotów (genitive plural)
grotowi (dative singular)
grotom (dative plural)
groty (accusative plural)
grotem (instrumental singular)
grotami (instrumental plural)
grocie (locative singular)
grotach (locative plural)
grocie (vocative singular)
groty (vocative plural)

ostre, najczęściej metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej, czy innych znaków wojskowych

Groty w łucznictwie tarczowym mają zazwyczaj kształt paraboliczny.


kapitan

kapitana (genitive singular)
kapitanowi (dative singular)
kapitana (accusative singular)
kapitanem (instrumental singular)
kapitanie (locative singular)
kapitanie (vocative singular)
kapitanowie (nominative plural)
kapitanów (genitive plural)
kapitanom (dative plural)
kapitanów (accusative plural)
kapitanami (instrumental plural)
kapitanach (locative plural)
kapitanowie (vocative plural)

stopień oficerski, między porucznikiem a majorem

Szeregowy bardzo bał się swojego kapitana.


kard

karda (genitive singular)
kardu (genitive singular)
kardowi (dative singular)
kardem (instrumental singular)
kardzie (locative singular)
kardzie (vocative singular)
kardy (nominative plural)
kardów (genitive plural)
kardom (dative plural)
kardy (accusative plural)
kardami (instrumental plural)
kardach (locative plural)
kardy (vocative plural)

rodzaj długiego noża, perska broń używana głównie do pchnięć


klin

kliny (nominative plural)
klina (genitive singular)
klinów (genitive plural)
klinowi (dative singular)
klinom (dative plural)
kliny (accusative plural)
klinem (instrumental singular)
klinami (instrumental plural)
klinie (locative singular)
klinach (locative plural)
klinie (vocative singular)
kliny (vocative plural)

Samoloty leciały klinem.


komunik

komuniki (nominative plural)
komuniku (genitive singular)
komunika (genitive singular)
komuników (genitive plural)
komunikowi (dative singular)
komunikom (dative plural)
komuniki (accusative plural)
komunikiem (instrumental singular)
komunikami (instrumental plural)
komuniku (locative singular)
komunikach (locative plural)
komuniku (vocative singular)
komuniki (vocative plural)

jazda w szybkim marszu, bez taborów i armat


korpus

korpusu (genitive singular)
korpusowi (dative singular)
korpusem (instrumental singular)
korpusie (locative singular)
korpusie (vocative singular)
korpusy (nominative plural)
korpusów (genitive plural)
korpusom (dative plural)
korpusy (accusative plural)
korpusami (instrumental plural)
korpusach (locative plural)
korpusy (vocative plural)

jednostka wojskowa utworzona tymczasowo w celach administracyjnych, szkoleniowych lub taktycznych

Szeregi korpusu wzmocnili weterani walk w Normandii.


krut

zobacz też: pojęcia związane z bronią w języku szwedzkim


mat

matowie (nominative plural)
maci (nominative plural)
mata (genitive singular)
matów (genitive plural)
matowi (dative singular)
matom (dative plural)
mata (accusative singular)
matów (accusative plural)
matem (instrumental singular)
matami (instrumental plural)
macie (locative singular)
matach (locative plural)
macie (vocative singular)
matowie (vocative plural)
maci (vocative plural)

podoficer marynarki, odpowiednik kaprala w wojskach lądowych

Każdy mat marzy, że zostanie admirałem.


min

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-min.wav


morter

dolnoniem. morter < franc. mortier < łac. mortarium


pac

(3.1) pol. pierwsze litery od „pułk artylerii ciężkiej”


parol

parola (genitive singular)
parolowi (dative singular)
parolem (instrumental singular)
parolu (locative singular)
parolu (vocative singular)
parole (nominative plural)
paroli (genitive plural)
parolom (dative plural)
parole (accusative plural)
parolami (instrumental plural)
parolach (locative plural)
parole (vocative plural)


patrol

patrolu (genitive singular)
patrolowi (dative singular)
patrolem (instrumental singular)
patrolu (locative singular)
patrolu (vocative singular)
patrole (nominative plural)
patroli (genitive plural)
patrolom (dative plural)
patrole (accusative plural)
patrolami (instrumental plural)
patrolach (locative plural)
patrole (vocative plural)

grupa rozpoznania, ubezpieczenia i kontroli

Uroczystość uświetniła grupa rekonstrukcji historycznej GRH „Południe” inscenizacją potyczki oddziału partyzanckiego z niemieckim patrolem.


patrol

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Mélange a trois-patrol.wav


pin

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-pin.wav


poligon

poligony (nominative plural)
poligonu (genitive singular)
poligonów (genitive plural)
poligonowi (dative singular)
poligonom (dative plural)
poligony (accusative plural)
poligonem (instrumental singular)
poligonami (instrumental plural)
poligonie (locative singular)
poligonach (locative plural)
poligonie (vocative singular)
poligony (vocative plural)

wydzielony obszar służący do ćwiczeń wojskowych

Żołnierze od rana biegają po poligonie.


rajd

rajdu (genitive singular)
rajdowi (dative singular)
rajdem (instrumental singular)
rajdzie (locative singular)
rajdzie (vocative singular)
rajdy (nominative plural)
rajdów (genitive plural)
rajdom (dative plural)
rajdy (accusative plural)
rajdami (instrumental plural)
rajdach (locative plural)
rajdy (vocative plural)


regiment

p.łac. regimentum → kierownictwo, utworzone od łac. rĕgĕre → kierować, prowadzić

regimenty (nominative plural)
regimentu (genitive singular)
regimentów (genitive plural)
regimentowi (dative singular)
regimentom (dative plural)
regimenty (accusative plural)
regimentem (instrumental singular)
regimentami (instrumental plural)
regimencie (locative singular)
regimentach (locative plural)
regimencie (vocative singular)
regimenty (vocative plural)

pułk cudzoziemskiego zaciągu w wojsku polskim

odpowiednik polskiego pułku w strukturze sił zbrojnych niektórych krajów

krótka laska będąca w armiach europejskich XIV-XVIII wieku oznaką naczelnego dowódcy; odpowiednik polskiej buławy


rekrut

rekruci (nominative plural)
rekruta (genitive singular)
rekrutów (genitive plural)
rekrutowi (dative singular)
rekrutom (dative plural)
rekruta (accusative singular)
rekrutów (accusative plural)
rekrutem (instrumental singular)
rekrutami (instrumental plural)
rekrucie (locative singular)
rekrutach (locative plural)
rekrucie (vocative singular)
rekruci (vocative plural)

nowy żołnierz, świeżo powołany do wojska

Jako rekruta ostrzygli go na zero.


sam

surface-to-air missile → pocisk ziemia-powietrze


halabarda

niem. Hellebarde < pragerm. Helmbarte → topór o długim trzonku < pragerm. Helm + barte → trzonek + topór < pragerm. bart → broda

halabardy (genitive singular)
halabardzie (dative singular)
halabardę (accusative singular)
halabardą (instrumental singular)
halabardzie (locative singular)
halabardo (vocative singular)
halabardy (nominative plural)
halabard (genitive plural)
halabardom (dative plural)
halabardy (accusative plural)
halabardami (instrumental plural)
halabardach (locative plural)
halabardy (vocative plural)

średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu

Dzięki halabardzie piechur mógł zrzucić jeźdźca z konia.


język

(1.1-2) wyraz ogólnosłowiański, por. pol. język, czes. jazyk, słc. jazyk, głuż. jazyk, dłuż. jězyk, ros. язык, ukr. язик, białor. язык, bułg. език, serb. језик, chorw. jezik, mac. јазик, słń. jezik. Wszystkie te formy pochodzą z prasłowiańskiego *językъ, co z wcześniejszej formy ęzy z jotacją oraz sufiksem -kъ.

przysłowia Boga na języku, a diabła ma w sercu

języka (genitive singular)
językowi (dative singular)
języka (accusative singular)
językiem (instrumental singular)
języku (locative singular)
języku (vocative singular)
języki (nominative plural)
języków (genitive plural)
językom (dative plural)
języków (accusative plural)
językami (instrumental plural)
językach (locative plural)
języki (vocative plural)

jeniec złapany dla uzyskania informacji o wrogu

Do zachodu słońca pracował szczerze, wysyłał podjazdy, ekspediował listy, sam objeżdżał straże, sam przesłuchiwał schwytanych języków

Przyprowadzono także języka, który został złapany podczas nocnej bitwy


AK

(2.1) ros. автомат Калашникова

Mój dziadek służył w AK.

zob. też AK (ujednoznacznienie) w Wikipedii


AK

(2.1) ros. автомат Калашникова

Karabinek AK został oficjalnie przyjęty do uzbrojenia wojsk ZSRR w 1949 roku.


OH

observation helicopter → śmigłowiec obserwacyjny


dygać

dygam (singular first-person present)
dygasz (singular second-person present)
dyga (singular third-person present)
dygamy (plural first-person present)
dygacie (plural second-person present)
dygają (plural third-person present)
dygałem (singular first-person past masculine)
dygałeś (singular second-person past masculine)
dygał (singular third-person past masculine)
dygaliśmy (plural first-person past masculine)
dygaliście (plural second-person past masculine)
dygali (plural third-person past masculine)
dygałam (singular first-person past feminine)
dygałaś (singular second-person past feminine)
dygała (singular third-person past feminine)
dygałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
dygałyście (plural second-person past feminine neuter)
dygały (plural third-person past feminine neuter)
dygałom (singular first-person past neuter potential rare)
dygałoś (singular second-person past neuter potential rare)
dygało (singular third-person past neuter)
niech dygam (singular first-person imperative)
dygaj (singular second-person imperative)
niech dyga (singular third-person imperative)
dygajmy (plural first-person imperative)
dygajcie (plural second-person imperative)
niech dygają (plural third-person imperative)
będę dygał (singular first-person future masculine)
będę dygać (singular first-person future masculine)
będziesz dygał (singular second-person future masculine)
będziesz dygać (singular second-person future masculine)
będzie dygał (singular third-person future masculine)
będzie dygać (singular third-person future masculine)
będziemy dygali (plural first-person future masculine)
będziemy dygać (plural first-person future masculine)
będziecie dygali (plural second-person future masculine)
będziecie dygać (plural second-person future masculine)
będą dygali (plural third-person future masculine)
będą dygać (plural third-person future masculine)
będę dygała (singular first-person future feminine)
będę dygać (singular first-person future feminine)
będziesz dygała (singular second-person future feminine)
będziesz dygać (singular second-person future feminine)
będzie dygała (singular third-person future feminine)
będzie dygać (singular third-person future feminine)
będziemy dygały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy dygać (plural first-person future feminine neuter)
będziecie dygały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie dygać (plural second-person future feminine neuter)
będą dygały (plural third-person future feminine neuter)
będą dygać (plural third-person future feminine neuter)
będę dygało (singular first-person future neuter potential rare)
będę dygać (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz dygało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz dygać (singular second-person future neuter potential rare)
będzie dygało (singular third-person future neuter)
będzie dygać (singular third-person future neuter)
dygałem był (singular first-person pluperfect masculine)
dygałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
dygał był (singular third-person pluperfect masculine)
dygaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
dygaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
dygali byli (plural third-person pluperfect masculine)
dygałam była (singular first-person pluperfect feminine)
dygałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
dygała była (singular third-person pluperfect feminine)
dygałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
dygałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
dygały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
dygałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
dygałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
dygało było (singular third-person pluperfect neuter)
dygano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
dygałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym dygał (singular first-person conditional masculine)
dygałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś dygał (singular second-person conditional masculine)
dygałby (singular third-person conditional masculine)
byłby dygał (singular third-person conditional masculine)
dygalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy dygali (plural first-person conditional masculine)
dygalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście dygali (plural second-person conditional masculine)
dygaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby dygali (plural third-person conditional masculine)
dygałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym dygała (singular first-person conditional feminine)
dygałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś dygała (singular second-person conditional feminine)
dygałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby dygała (singular third-person conditional feminine)
dygałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy dygały (plural first-person conditional feminine neuter)
dygałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście dygały (plural second-person conditional feminine neuter)
dygałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby dygały (plural third-person conditional feminine neuter)
dygałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym dygało (singular first-person conditional neuter potential rare)
dygałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś dygało (singular second-person conditional neuter potential rare)
dygałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby dygało (singular third-person conditional neuter)
dygający (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niedygający (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
dygająca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niedygająca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
dygające (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niedygające (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
dygające (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niedygające (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
dygając (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie dygając (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
dyganie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
niedyganie (singular plural first-person second-person third-person gerund)

robić pompki lub przysiady; ćwiczyć mięśnie


szuszwol

szuszwole (nominative plural)
szuszwola (genitive singular)
szuszwoli (genitive plural)
szuszwolowi (dative singular)
szuszwolom (dative plural)
szuszwola (accusative singular)
szuszwoli (accusative plural)
szuszwolem (instrumental singular)
szuszwolami (instrumental plural)
szuszwolu (locative singular)
szuszwolach (locative plural)
szuszwolu (vocative singular)
szuszwole (vocative plural)

tubylec z Iraku lub Afganistanu, często wrogi bojownik


skrzydło

(1.3) od (1.1), kalka językowa z ang. wing

skrzydła (genitive singular)
skrzydłu (dative singular)
skrzydłem (instrumental singular)
skrzydle (locative singular)
skrzydła (nominative plural)
skrzydeł (genitive plural)
skrzydłom (dative plural)
skrzydła (accusative plural)
skrzydłami (instrumental plural)
skrzydły (instrumental plural obsolete)
skrzydłach (locative plural)
skrzydła (vocative plural)

lotnicza jednostka wojskowa złożona z kilku dywizjonów

To skrzydło zostało wyposażone w najnowsze samoloty.

boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku

Kawaleria przeprowadziła udaną szarżę na prawe skrzydło nieprzyjaciela.


najemnik

najemnika (genitive singular)
najemnikowi (dative singular)
najemnika (accusative singular)
najemnikiem (instrumental singular)
najemniku (locative singular)
najemniku (vocative singular)
najemnicy (nominative plural)
najemników (genitive plural)
najemnikom (dative plural)
najemników (accusative plural)
najemnikami (instrumental plural)
najemnikach (locative plural)
najemnicy (vocative plural)

wynajęty za pieniądze, niezależny żołnierz

Zanim zwerbowało go KGB, pracował jako najemnik w Afryce.

por. psy wojny • żołnierze fortuny • dzikie gęsi


tank

(1.1) ros. та́нк → czołg < ang. tank → czołg

tanku (genitive singular)
tankowi (dative singular)
tankiem (instrumental singular)
tanku (locative singular)
tanku (vocative singular)
tanki (nominative plural)
tanków (genitive plural)
tankom (dative plural)
tanki (accusative plural)
tankami (instrumental plural)
tankach (locative plural)
tanki (vocative plural)
tanka (genitive singular)
tankowi (dative singular)
tankiem (instrumental singular)
tanku (locative singular)
tanku (vocative singular)
tanki (nominative plural)
tanków (genitive plural)
tankom (dative plural)
tanki (accusative plural)
tankami (instrumental plural)
tankach (locative plural)
tanki (vocative plural)

Przejeżdżali grubi Niemcy w grubym tanku. • (Uciekaj, uciekaj Ryfka!) • „Mama pod gruzami, tata w Majdanku…”


tank

(1.2) z (1.1), dla zmylenia wywiadu niemieckiego podczas I wojny światowej części czołgów były transportowane w skrzyniach z napisem tank (zbiornik)

Our tanks have made a breakthrough in the frontline.


tank

tanky (nominative plural)
tanku (genitive singular)
tanků (genitive plural)
tanku (dative singular)
tankům (dative plural)
tanky (accusative plural)
tanku (vocative singular)
tanky (vocative plural)
tanku (locative singular)
tancích (locative plural)
tankem (instrumental singular)
tanky (instrumental plural)


US

US-u (genitive singular)
US-owi (dative singular)
US-em (instrumental singular)
US-ie (locative singular)
US-ie (vocative singular)

ubiór skoczka (wojsk powietrznodesantowych)


beryl

(1.1) franc. béryl < łac. beryllus < gr. βήρυλλος

beryla (genitive singular)
berylowi (dative singular)
beryla (accusative singular)
berylem (instrumental singular)
berylu (locative singular)
berylu (vocative singular)
beryle (nominative plural)
beryli (genitive plural)
berylów (genitive plural)
berylom (dative plural)
beryle (accusative plural)
berylami (instrumental plural)
berylach (locative plural)
beryle (vocative plural)

karabinek automatyczny wyprodukowany przez Fabrykę Broni „Łucznik”

Dopóki atakujący byli daleko, nie było sensu ostrzeliwać z beryli kryjącej ich ciemności i rozbłysków ognia u wylotów luf

Artur Baniewicz, Afrykanka, 2005, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

Zamówienia 5 tys. beryli – karabinków o stosowanym w NATO kalibrze 5,56 mm – domagali się demonstrujący pod koniec czerwca w Warszawie związkowcy z „Łucznika”

Dziennik Polski, 1999-07-28, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


pluton

(1.1) łac. plutonium, z (Pluto) na wzór innych języków

plutonu (genitive singular)
plutonowi (dative singular)
plutonem (instrumental singular)
plutonie (locative singular)
plutonie (vocative singular)
plutonu (genitive singular)
plutonowi (dative singular)
plutonem (instrumental singular)
plutonie (locative singular)
plutonie (vocative singular)
plutony (nominative plural)
plutonów (genitive plural)
plutonom (dative plural)
plutony (accusative plural)
plutonami (instrumental plural)
plutonach (locative plural)
plutony (vocative plural)

pododdział złożony z kilkunastu żołnierzy (kilka drużyn lub pojazdów)

Pluton saperów dostał się pod silny ostrzał artyleryjski.


homo

adeo familiariter est hominibus omnia sibi ignoscere, nihil aliis remittere

alienum aes homini ingenuo acerba est servitus

aiunt homines plus in alieno negotio videre quam in suo

bona mors est homini, vitae quae exstinguit mala

conveniens homini est hominem servare voluptas

cuiusvis hominis est errare, nullius nisi insipientis in errore perseverare

de suis homines laudibus libenter praedicant

duae res homines ad maleficium impellunt: luxuria et avaritia

dum trahimus, dum inter homines sumus, colamus humanitatem

et unum hominem, et plures in infinitum, quod quis velit, heredes facere licet

gloria in excelsis Deo et in terra pax hominibus bonae voluntatis

gutta cavat lapidem non vi, sed saepe cadendo, sic homo doctus fit non vi, sed saepe studendo

homines potius oculis quam auribus credunt

homines soli animalium non sitientes, bibimus

homini mendaci, etiamsi vera dicit, nemo credit

hominis est errare, insipientis in errore perseverare

hominis est propria veri inquisitio atque investigatio

homo, qui homine calamitoso est misericors, meminit sui

homo solus rationis particeps est, cum cetera animantium genera expertia

homo sum, humani nihil a me alienum puto

homo sum, humani nihil alienum a me esse puto

homo totiens moritur, quotiens amittit suos

mendaci homini ne verum dicenti credere solemus

memento homo, quia pulvis es et in pulverem reverteris

mille viae ducunt hominem per saecula Romam

natura cupiditatem ingenuit homini veri videndi

occurrunt homines, nequeunt occurrere montes

omnes homines sibi sanitatem cupiunt, saepe autem omnia, quae valetudini contraria sunt, faciunt

otium sine litteris mors est et hominis vivi sepultura

poena constituitur in emendationem hominum

principes hominum, filii hominum, non est salus in illis

quaecumque vultis, ut faciant vobis homines et vos facite eis

quod ad ius naturale attinet, omnes homines aequales sunt

respiciens post te, hominem memento te; cave, ne cadas

talis hominibus fuit oratio, qualis vita

taciturnitas stulto homini pro sapientia est

ubicumque homo est, ibi beneficii locus est

ut hominis decus ingenium, sic ingenii ipsius lumen est eloquentia

ver, aestas, autumnus, hiems, redit annus in annum; omnia cum redeunt, homini sua non redit aetas


snajper

snajpera (genitive singular)
snajperowi (dative singular)
snajpera (accusative singular)
snajperem (instrumental singular)
snajperze (locative singular)
snajperze (vocative singular)
snajperzy (nominative plural)
snajperów (genitive plural)
snajperom (dative plural)
snajperów (accusative plural)
snajperami (instrumental plural)
snajperach (locative plural)
snajperzy (vocative plural)

strzelec wyborowy, żołnierz przeszkolony do zwalczania celów odległych i trudno dostępnych za pomocą pojedynczych strzałów ze specjalnego karabinu

Snajper zaczaił się na dachu budynku i zabił generała i jego zastępcę, po czym uciekł niezauważony.


marynarka

marynarki (genitive singular)
marynarce (dative singular)
marynarkę (accusative singular)
marynarką (instrumental singular)
marynarce (locative singular)
marynarko (vocative singular)
marynarki (nominative plural)
marynarek (genitive plural)
marynarkom (dative plural)
marynarki (accusative plural)
marynarkami (instrumental plural)
marynarkach (locative plural)
marynarki (vocative plural)

Mój ojciec służył w marynarce, był marynarzem na niszczycielu.


żołnierz

niem. Söldner
źródłosłów dla białor. жаўнер

członek sił zbrojnych państwa; ; zob. też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej

Kasi bardzo podoba się ten wysoki żołnierz.

Jako wilnianka z urodzenia podczas okupacji była łączniczką i żołnierzem AK

O nich warto pamiętać. Helena Pasierbska


det

detachment → oddział specjalny, wydzielenie oddziału


gaz

gazu (genitive singular)
gazowi (dative singular)
gazem (instrumental singular)
gazie (locative singular)
gazie (vocative singular)
gazy (nominative plural)
gazów (genitive plural)
gazom (dative plural)
gazy (accusative plural)
gazami (instrumental plural)
gazach (locative plural)
gazy (vocative plural)
gazy (nominative plural)
gazów (genitive plural)
gazom (dative plural)
gazy (accusative plural)
gazami (instrumental plural)
gazach (locative plural)
gazy (vocative plural)
tak

gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna

Żołnierze szybko założyli maski przeciwgazowe, gdy zauważyli chmurę gazu.


legio

legioj (nominative plural)
legion (accusative singular)
legiojn (accusative plural)

La legio de Julio Cezaro, transiris Rubikonon!

Legion Juliusza Cezara przekroczył Rubikon!


kozak

(1.1) pol. Kozak, ponieważ rekrutowani byli do tych oddziałów

(2.1) od 1.1, pierwotnie → taniec kozaków

(2.3) od 1.1, pierwotnie → but taki, jakie noszą kozacy

kozaka (genitive singular)
kozakowi (dative singular)
kozaka (accusative singular)
kozakiem (instrumental singular)
kozaku (locative singular)
kozaku (vocative singular)
kozacy (nominative plural)
kozaków (genitive plural)
kozakom (dative plural)
kozaków (accusative plural)
kozakami (instrumental plural)
kozakach (locative plural)
kozacy (vocative plural)

żołnierz lekkiej pomocniczej jazdy w armii carskiej, także w szlacheckiej Polsce oraz w Turcji i Prusach

Przed carem dumnie maszerował szwadron kozaków.


bombowiec

bɔ̃mˈbɔvʲjɛt͡s

bombowca (genitive singular)
bombowcowi (dative singular)
bombowca (accusative singular)
bombowcem (instrumental singular)
bombowcu (locative singular)
bombowcu (vocative singular)
bombowce (nominative plural)
bombowców (genitive plural)
bombowcom (dative plural)
bombowce (accusative plural)
bombowcami (instrumental plural)
bombowcach (locative plural)
bombowce (vocative plural)

samolot przystosowany do atakowania celów naziemnych i nawodnych przez zrzucanie na nie bomb

Nad miastem pojawił się klucz bombowców.


klucz

przysłowie święta Katarzyna klucz zgubiła, święty Jędrzej znalazł, zamknął skrzypki zaraz

klucze (nominative plural)
klucza (genitive singular)
kluczy (genitive plural)
kluczowi (dative singular)
kluczom (dative plural)
klucze (accusative plural)
kluczem (instrumental singular)
kluczami (instrumental plural)
kluczu (locative singular)
kluczach (locative plural)
kluczu (vocative singular)
klucze (vocative plural)

jednostka taktyczna lotnictwa złożona z trzech lub czterech samolotów

Podczas wojny mój dziadek był dowódcą klucza.


admiral

st.franc. amirail, st.franc. amiral < arab. أميرالبحار


admiral

arab. أميرالبحار

Admiral Nelson mistet livet i slaget ved Trafalgar.

Admirał Nelson stracił życie w bitwie pod Trafalgarem.


ala

starożytny oddział piechoty lub później jazdy Rzymu i Mezopotamii


ariete

embestir, cargar con un ariete (zob. arietar)


ariete

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-ariete.wav


arsenal

wenec. < arab. دار الصناعة (dar as-sina'ah)


ballista

łac. ballista < gr. βάλλω (bállō) → rzucać, ciskać, umieszczać < praindoeur. *gwele- → rzucać, sięgać


batteria

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-batteria.wav


bazooka

bazooki (nominative plural)
bazooki (genitive singular)
bazook (genitive plural)
bazooce (dative singular)
bazookom (dative plural)
bazookę (accusative singular)
bazooki (accusative plural)
bazooką (instrumental singular)
bazookami (instrumental plural)
bazooce (locative singular)
bazookach (locative plural)
bazooko (vocative singular)
bazooki (vocative plural)

amerykańska ręczna wyrzutnia niekierowanych przeciwpancernych pocisków rakietowych

Strzel w ten czołg z bazooki!


bombarda

bombarda (statek dwumasztowy uzbrojony w działa na dziobie)


caisson

jaszcz (wózek do transportu amunicji w artylerii)


camouflage

źródłosłów dla pol. kamuflaż, ang. camouflage, ia camouflage


cannon

The cannonball fasted in the cannon.


catapulta

łac. catapulta < gr. καταπέλτης (katapéltēs)


colla

(1.1) łac. collum → szyja
(1.2-4) łac. copŭla → więź
(1.7, 2.1, 3.1) qu.


colonnello

(1.1) źródłosłów dla franc. colonel, ang. colonel


corporal

ˈkɔːɹ.pɜ˞.əɫ


desertion

dɪˈzɛː(ɹ)ʒən

dɪˈzɛː(ɹ)ʃən


destructor

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-destructor.wav


divisional

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-divisional.wav


Legia Cudzoziemska

(1.1) gdyż w jednostce mogą służyć cudzoziemcy

Legii Cudzoziemskiej (genitive singular)
Legii Cudzoziemskiej (dative singular)
Legię Cudzoziemską (accusative singular)
Legią Cudzoziemską (instrumental singular)
Legii Cudzoziemskiej (locative singular)
Legio Cudzoziemska (vocative singular)
Legie Cudzoziemskie (potential rare nominative plural)
Legiom Cudzoziemskim (potential rare dative plural)
Legie Cudzoziemskie (potential rare accusative plural)
Legiami Cudzoziemskimi (potential rare instrumental plural)
Legiach Cudzoziemskich (potential rare locative plural)
Legie Cudzoziemskie (potential rare vocative plural)

francuska jednostka wojskowa składająca się głównie z cudzoziemców

Legia Cudzoziemska istnieje od 1831 roku.


kula

(1.3) od (1.2) gdyż kiedyś używano pocisków kulistych

kuli (genitive singular)
kuli (dative singular)
kulę (accusative singular)
kulą (instrumental singular)
kuli (locative singular)
kulo (vocative singular)
kule (nominative plural)
kuli (genitive plural)
kul (genitive plural)
kulom (dative plural)
kule (accusative plural)
kulami (instrumental plural)
kulach (locative plural)
kule (vocative plural)

Sierżant dostał kulą w nogę.


hetman

czes. hejtman < daw. niem. heuptman < śwn. houbetman < łac. caput (+ śwn. man)

lepsze wojsko jeleniów pode lwem hetmanem, niż wojsko lwów pod jeleniem

hetmana (genitive singular)
hetmanowi (dative singular)
hetmana (accusative singular)
hetmanem (instrumental singular)
hetmanie (locative singular)
hetmanie (vocative singular)
hetmani (nominative plural)
hetmanowie (nominative plural)
hetmanów (genitive plural)
hetmanom (dative plural)
hetmanów (accusative plural)
hetmanami (instrumental plural)
hetmanach (locative plural)
hetmani (vocative plural)
hetmanowie (vocative plural)

najwyższy dowódca stałych (zaciężnych) wojsk polsko-litewskich w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej od XV wieku do 1795 roku

Szlachcic skłonił się przed hetmanem.

obieralny przywódca Kozaków zaporoskich w XVI–XVII wieku


grosso

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-grosso.wav


horda

hordy (nominative plural)
hordy (genitive singular)
hord (genitive plural)
hordzie (dative singular)
hordom (dative plural)
hordę (accusative singular)
hordy (accusative plural)
hordą (instrumental singular)
hordami (instrumental plural)
hordzie (locative singular)
hordach (locative plural)
hordo (vocative singular)
hordy (vocative plural)

wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich

Za panowania Piastów hordy Mongołów zagroziły Wrocławowi

obóz wojskowy u koczowniczych ludów tureckich i mongolskich

Pochwyconych uprowadzili do hordy za Dniestrem.


horda

hordy (nominative plural)
hordy (genitive singular)
hord (genitive plural)
hordě (dative singular)
hordám (dative plural)
hordu (accusative singular)
hordy (accusative plural)
hordo (vocative singular)
hordy (vocative plural)
hordě (locative singular)
hordách (locative plural)
hordou (instrumental singular)
hordami (instrumental plural)

horda (wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich)


lont

lontu (genitive singular)
lontowi (dative singular)
lontem (instrumental singular)
loncie (locative singular)
loncie (vocative singular)
lonty (nominative plural)
lontów (genitive plural)
lontom (dative plural)
lonty (accusative plural)
lontami (instrumental plural)
lontach (locative plural)
lonty (vocative plural)

łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika

Bohater w ostatniej chwili zgasił lont.


PKW

Dywizja Kawalerii Pancernej wchodzi w skład PKW w Afganistanie.


wieża

wieży (genitive singular)
wieży (dative singular)
wieżę (accusative singular)
wieżą (instrumental singular)
wieży (locative singular)
wieżo (vocative singular)
wieże (nominative plural)
wież (genitive plural)
wieżom (dative plural)
wieże (accusative plural)
wieżami (instrumental plural)
wieżach (locative plural)
wieże (vocative plural)

wystający ponad korpus element wojskowych pojazdów, okrętów, umocnień z zamontowanym działem

zob. też wieża (ujednoznacznienie) w Wikipedii


szachownica

(1.3) < (1.2), gdyż kwiat tej rośliny jest dwukolorowy, podobny do wzoru (1.2)

ˌʃaxɔvʲˈɲit͡sa

szachownicy (genitive singular)
szachownicy (dative singular)
szachownicę (accusative singular)
szachownicą (instrumental singular)
szachownicy (locative singular)
szachownico (vocative singular)
szachownice (nominative plural)
szachownic (genitive plural)
szachownicom (dative plural)
szachownice (accusative plural)
szachownicami (instrumental plural)
szachownicach (locative plural)
szachownice (vocative plural)

znak lotnictwa wojskowego Rzeczypospolitej Polskiej

Często, nieprawidłowo, „szachownicą” nazywa się warcabnicę, czyli planszę do gry w warcaby.


niszczyciel

(1.1) pol. niszczyć + -el
(2.1) tłum. ang. destroyer

ɲiʃˈt͡ʃɨt͡ɕɛl

niszczyciela (genitive singular)
niszczycielowi (dative singular)
niszczyciela (accusative singular colloquial)
niszczycielem (instrumental singular)
niszczycielu (locative singular)
niszczycielu (vocative singular)
niszczyciele (nominative plural)
niszczycieli (genitive plural)
niszczycielom (dative plural)
niszczyciele (accusative plural)
niszczycielami (instrumental plural)
niszczycielach (locative plural)
niszczyciele (vocative plural)

szybki okręt przystosowany do zwalczania małych jednostek pływających

Niszczyciele z reguły były wyposażone w wyrzutnię torped.


mine

(1.1) od st.ang. min, od pragerm. *minaz

(2.1-4.2) od średniofranc., od łac. mina

Suddenly, he stepped on a mine.


mine

They mined all the surrounding terrain.


fala

na księżycu halo, to potańczysz bracie z falą

fale (nominative plural)
fali (genitive singular)
fali (genitive plural)
fal (genitive plural)
fali (dative singular)
falom (dative plural)
falę (accusative singular)
fale (accusative plural)
falą (instrumental singular)
falami (instrumental plural)
fali (locative singular)
falach (locative plural)
falo (vocative singular)
fale (vocative plural)
fali (genitive singular)
fali (dative singular)
falę (accusative singular)
falą (instrumental singular)
fali (locative singular)
falo (vocative singular)

zjawisko tworzenia się nielegalnej hierarchii wśród żołnierzy, gdzie żołnierze o krótszym stażu służby są podporządkowani i niejednokrotnie poniżani przez żołnierzy o dłuższym stażu służby

Jacek nie chciał iść do wojska, bo bał się fali.

zob. też fala (ujednoznacznienie) w Wikipedii


bagnet

(1.1) franc. baïonnette, od miasta Bayonne

bagnetu (genitive singular)
bagnetowi (dative singular)
bagnetem (instrumental singular)
bagnecie (locative singular)
bagnecie (vocative singular)
bagnety (nominative plural)
bagnetów (genitive plural)
bagnetom (dative plural)
bagnety (accusative plural)
bagnetami (instrumental plural)
bagnetach (locative plural)
bagnety (vocative plural)

rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz

Przed atakiem żołnierze założyli bagnety na karabiny.

Wyciągnąłem z niego bagnet, a ten wstał i mówi, o, ulżyło mi.


матрос

marynarz (stopień wojskowy, odpowiadający szeregowemu w siłach lądowych)


czołg

(1.1) pol. czołgać się; od sposobu poruszania się, ponieważ pierwsze czołgi jeździły bardzo wolno i nisko nad ziemią

chidí naaʼnaʼí beeʼeldǫǫh bikááʼ dah naaznilígíí

czołgu (genitive singular)
czołgowi (dative singular)
czołgiem (instrumental singular)
czołgu (locative singular)
czołgu (vocative singular)
czołgi (nominative plural)
czołgów (genitive plural)
czołgom (dative plural)
czołgi (accusative plural)
czołgami (instrumental plural)
czołgach (locative plural)
czołgi (vocative plural)

pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz

Współczesne działo, szczególnie działo bezodrzutowe, musi trafić w czołg od pierwszego strzału.

Przegląd Wojsk Lądowych, nr 4 (34), Warszawa, 1962 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.


piechota

piechoty (genitive singular)
piechocie (dative singular)
piechotę (accusative singular)
piechotą (instrumental singular)
piechocie (locative singular)
piechoto (vocative singular)

rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem

Piechota jest niezbędna do walk w mieście.


kawaleria

kawalerii (genitive singular)
kawalerii (dative singular)
kawalerię (accusative singular)
kawalerią (instrumental singular)
kawalerii (locative singular)
kawalerio (vocative singular)

Wódz czekał, aż piechota wroga znajdzie się w umówionym miejscu, po czym wydał kawalerii rozkaz do szarży.


przeciwnik

pʃɛˈt͡ɕivʲɲik

przeciwnika (genitive singular)
przeciwnikowi (dative singular)
przeciwnika (accusative singular)
przeciwnikiem (instrumental singular)
przeciwniku (locative singular)
przeciwniku (vocative singular)
przeciwnicy (nominative plural)
przeciwników (genitive plural)
przeciwnikom (dative plural)
przeciwników (accusative plural)
przeciwnikami (instrumental plural)
przeciwnikach (locative plural)
przeciwnicy (vocative plural)

także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę

W tym meczu przeciwnicy strzelili nam pięć goli.


zapora

zapory (genitive singular)
zaporze (dative singular)
zaporę (accusative singular)
zaporą (instrumental singular)
zaporze (locative singular)
zaporo (vocative singular)
zapory (nominative plural)
zapór (genitive plural)
zaporom (dative plural)
zapory (accusative plural)
zaporami (instrumental plural)
zaporach (locative plural)
zapory (vocative plural)

zespół środków służących do powstrzymania ruchu wojsk nieprzyjaciela


pancerz

pancerza (genitive singular)
pancerzowi (dative singular)
pancerzem (instrumental singular)
pancerzu (locative singular)
pancerzu (vocative singular)
pancerze (nominative plural)
pancerzy (genitive plural)
pancerzów (genitive plural rare)
pancerzom (dative plural)
pancerze (accusative plural)
pancerzami (instrumental plural)
pancerzach (locative plural)
pancerze (vocative plural)

metalowa powłoka wokół pojazdu, okrętu chroniąca jego załogę przed zagrożeniem; metalowa powłoka chroniąca dowolny przedmiot przed zniszczeniem mechanicznym

Ten czołg ma bardzo gruby pancerz.


pancerzownica

ˌpãnt͡sɛʒɔvʲˈɲit͡sa

pancerzownicy (genitive singular)
pancerzownicy (dative singular)
pancerzownicę (accusative singular)
pancerzownicą (instrumental singular)
pancerzownicy (locative singular)
pancerzownico (vocative singular)
pancerzownice (nominative plural)
pancerzownic (genitive plural)
pancerzownicom (dative plural)
pancerzownice (accusative plural)
pancerzownicami (instrumental plural)
pancerzownicach (locative plural)
pancerzownice (vocative plural)

W krzakach zaczaił się żołnierz z pancerzownicą.


pancernik

pancernika (genitive singular)
pancernikowi (dative singular)
pancernikiem (instrumental singular)
pancerniku (locative singular)
pancerniku (vocative singular)
pancerniki (nominative plural)
pancerników (genitive plural)
pancernikom (dative plural)
pancerniki (accusative plural)
pancernikami (instrumental plural)
pancernikach (locative plural)
pancerniki (vocative plural)

silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru

Po wojnie znaczenie pancerników spadło na rzecz lotniskowców.


mina

(1.1) franc. mine
(1.2) franc.
(1.6) źródłosłów dla pol. minka

miny (genitive singular)
minie (dative singular)
minę (accusative singular)
miną (instrumental singular)
minie (locative singular)
mino (vocative singular)
miny (nominative plural)
min (genitive plural)
minom (dative plural)
miny (accusative plural)
minami (instrumental plural)
minach (locative plural)
miny (vocative plural)

ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara

Sierżant zboczył z drogi i wszedł na minę.


mina

miny (nominative plural)
miny (genitive singular)
min (genitive plural)
mině (dative singular)
minám (dative plural)
minu (accusative singular)
miny (accusative plural)
mino (vocative singular)
miny (vocative plural)
mině (locative singular)
minách (locative plural)
minou (instrumental singular)
minami (instrumental plural)


mina

odpowiednikiem polskiego wyrazu „mina” (wyraz twarzy) jest mueca, cara; zobacz też: Indeks:Hiszpański - Fałszywi przyjaciele


mina

(2.1-3) franc. mine
(2.4) łac. mina < gr. μνᾶ


magazin

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-magazin (wersja Józefa Gary).ogg


słoń

prasł. *slonь / *slonъ < praturk. *arsïlan → lew (arsıl → brązowy + -lan → dziki drapieżnik)

por. arum. arslan, azer. aslan, krymtat. arslan, przest. mac. арслан, mong. ᠠᠷᠰᠯᠠᠨ, арслан, osm. آرسلان, tatar. arslan, tur. aslan, turkm. arslan, przest. węg. arszlán → lew

poruszać się jak słoń w składzie porcelany

słonia (genitive singular)
słoniowi (dative singular)
słonia (accusative singular)
słoniem (instrumental singular)
słoniu (locative singular)
słoniu (vocative singular)
słonie (nominative plural)
słoni (genitive plural)
słoniom (dative plural)
słonie (accusative plural)
słoniami (instrumental plural)
słoniach (locative plural)
słonie (vocative plural)

Dziś dowódca kazał nam ćwiczyć na poligonie w słoniach i pełnym oporządzeniu.

zob. też słoń w Wikipedii
zob. też słoń w Wikicytatach
zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki


wojna

wojny (genitive singular)
wojnie (dative singular)
wojnę (accusative singular)
wojną (instrumental singular)
wojnie (locative singular)
wojno (vocative singular)
wojny (nominative plural)
wojen (genitive plural)
wojnom (dative plural)
wojny (accusative plural)
wojnami (instrumental plural)
wojnach (locative plural)
wojny (vocative plural)
wojny (genitive singular)
wojnie (dative singular)
wojnę (accusative singular)
wojną (instrumental singular)
wojnie (locative singular)
wojno (vocative singular)
wojny (potential rare nominative plural)
wojen (potential rare genitive plural)
wojnom (potential rare dative plural)
wojny (potential rare accusative plural)
wojnami (potential rare instrumental plural)
wojnach (potential rare locative plural)
wojny (potential rare vocative plural)

zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali

W czasie ostatniej wojny ten kraj został doszczętnie zniszczony.

Współczesne wojny prowadzone są na wielu frontach jednocześnie.


parlamentario

parlamentarioj (nominative plural)
parlamentarion (accusative singular)
parlamentariojn (accusative plural)

nie mylić z: parlamentano → parlamentarzysta


private

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-private.wav

Sergeant: Smith? Private Smith: Yo!

Sierżant: Smith? Szeregowy Smith: Tak jest.


cekaem

cekaemu (genitive singular)
cekaemowi (dative singular)
cekaemem (instrumental singular)
cekaemie (locative singular)
cekaemie (vocative singular)
cekaemy (nominative plural)
cekaemów (genitive plural)
cekaemom (dative plural)
cekaemy (accusative plural)
cekaemami (instrumental plural)
cekaemach (locative plural)
cekaemy (vocative plural)

Obsługa cekaemu zajęła dogodne stanowisko do prowadzenia ostrzału.


drednot

Brytyjski pancernik HMS Drednought, zwodowany w 1906 roku, był pierwszym okrętem generacji, która później została nazwana od jego imienia.

drednota (genitive singular)
drednotowi (dative singular)
drednota (accusative singular)
drednotem (instrumental singular)
drednocie (locative singular)
drednocie (vocative singular)
drednoty (nominative plural)
drednotów (genitive plural)
drednotom (dative plural)
drednoty (accusative plural)
drednotami (instrumental plural)
drednotach (locative plural)
drednoty (vocative plural)

pancernik o silnej artylerii głównej dużego kalibru, będący przedstawicielem generacji okrętów budowanej na kilka lat przed i po I wojnie światowej

Drednoty powstawały na początku XX (dwudziestego) wieku.


quadrato

(1-2) łac. quadratus < łac. quadrare
(3) łac. quadratum < łac. quadratus


moździerz

moździerza (genitive singular)
moździerzowi (dative singular)
moździerzem (instrumental singular)
moździerzu (locative singular)
moździerzu (vocative singular)
moździerze (nominative plural)
moździerzy (genitive plural)
moździerzom (dative plural)
moździerze (accusative plural)
moździerzami (instrumental plural)
moździerzach (locative plural)
moździerze (vocative plural)

lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru

Gęsty ostrzał z moździerzy pomógł osłabić obronę przeciwnika.

zob. też moździerz (ujednoznacznienie) w Wikipedii


reserva

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Słowniczek piłkarski


salva

salvy (nominative plural)
salvy (genitive singular)
salv (genitive plural)
salvě (dative singular)
salvám (dative plural)
salvu (accusative singular)
salvy (accusative plural)
salvo (vocative singular)
salvy (vocative plural)
salvě (locative singular)
salvách (locative plural)
salvou (instrumental singular)
salvami (instrumental plural)


casus belli

powód wojny, oficjalny powód lub pretekst, dla którego wypowiada się wojnę

Casus belli dla Brytanii stanowiła decyzja Niemiec o pogwałceniu terytorium Belgii w nadziei, że ich wielka armia podbije Francję tak szybko, jak to zrobiła kilka dziesięcioleci wcześniej

Geoffrey Bennett „Jutlandia 1916. Bitwa morska”, tłum. Kazimierz Szarski, Bellona, Warszawa 2010, ISBN 9788311116931, s. 31


station

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-station.wav


terreno

(1.1-3) łac. terrēnus < łac. terra
(2.2-8) łac. terrēnum < łac. terrēnus

sentirsi mancare il terreno sotto i piedi


sværd

Den, som kan trække sværdet ud af stenen, bliver konge af England.

Ten, kto potrafi wyciągnąć miecz z tego kamienia, zostanie królem Anglii.


ono

zobacz też: ja • ty • on • ona • ono • my • wy • oni • one


校

しょうがっこう (shōgakkō) 小学校 - szkoła podstawowa

ちゅうがっこう (chūgakkō) 中学校 - szkoła średnia niższa ( środkowa)

こうこう (kōkō) 高校 - szkoła średnia ( wyższa)

こうとうがっこう (kōtōgakkō) 高等学校 - szkoła średnia ( wyższa)

こうとうせんもんがっこう (kōtōsenmongakkō) 高等専門学校 - technikum

ぐんじがっこう (gukajigakkō) 軍事学校 - szkoła wojskowa

しかんがっこう (shikangakkō) 士官学校 - akademia wojskowa

けいさつがっこう (keisatsugakkō) 警察学校 - akademia policyjna

こうりつがっこう (kōritsugakkō) 公立学校 - szkoła publiczna

しりつがっこう (shiritsugakkō) 私立学校 - szkoła prywatna

じょがっこう (jogakkō) 女学校 - szkoła dla dziewcząt

じょしこう (joshikō) 女子校 - szkoła dla dziewcząt

じどうしゃがっこう (jidōshagakkō) 自動車学校 - szkoła nauki jazdy


пуля

На ме́сте происше́ствия операти́вники нашли́ 30 пуль кали́бров 7,62 и 9 мм.

Na miejscu zdarzenia operacyjni znaleźli 30 kul o kalibrach 7,62 i 9 mm.


łucznik

(2.1-2) od nazwy dawnego producenta, Zakładów Metalowych „Łucznik” w Radomiu (współcześnie fabryka broni)

łucznika (genitive singular)
łucznikowi (dative singular)
łucznika (accusative singular)
łucznikiem (instrumental singular)
łuczniku (locative singular)
łuczniku (vocative singular)
łucznicy (nominative plural)
łuczników (genitive plural)
łucznikom (dative plural)
łuczników (accusative plural)
łucznikami (instrumental plural)
łucznikach (locative plural)
łucznicy (vocative plural)

żołnierz, myśliwy posługujący się łukiem

Na wyspie widać bitewne przygotowania. Nad brzegiem pojawiają się łucznicy i procarze. W dalszych szeregach miotacze oszczepów i ciężkozbrojni

Halina Rudnicka, Uczniowie Spartakusa, 1951 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.


łuk

może st.czes. luk, st.rus. lukъ < prasł. *lǫkъ

kiedy łuk zbytnio napniesz, to się zerwie

łuku (genitive singular)
łukowi (dative singular)
łukiem (instrumental singular)
łuku (locative singular)
łuku (vocative singular)
łuki (nominative plural)
łuków (genitive plural)
łukom (dative plural)
łuki (accusative plural)
łukami (instrumental plural)
łukach (locative plural)
łuki (vocative plural)

sprężysta broń miotająca strzały dzięki napięciu łączącej oba jej końce cięciwy, która nadaje pociskowi energię lotu

Żołnierz napiął łuk i wystrzelił.


brass

(2.2) ponieważ te instrumenty zwykle są z mosiądzu

The brass are not going to like this.


магазин

Ru-магазин.ogg


магазин

Uk-магазин.ogg


six

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-six.wav

zobacz też: Indeks:Angielski - Liczebniki


Bogen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Michael Schoenitzer (MichaelSchoenitzer)-Bogen.wav

Rzeczownik Bogen ma dwie formy liczby mnogiej: z przegłosem i bez. Forma z przegłosem jest używana na południu niemieckiego obszaru językowego, natomiast bez przegłosu – w północnych Niemczech.


bombe

franc. bombe < łac. bombus < gr. βόμβος (bómbos) → huk

Bomben viste sig at være en attrap.


bombe

I begyndelsen bombede de tyske bombere lufthavne og flyfabrikker.

Na początku niemieckie bombowce bombardowały lotniska i fabryki samolotów.


bombe

wł. bomba < łac. bombus < gr. βόμβος → huk

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Nessilia D. (Culex)-bombe.wav


bomber

German bombers attacked a British caravan of freight ships.

Niemieckie bombowce zaatakowały konwój brytyjskich frachtowców.


cane

(przysłowia) can che abbaia non morde

pies, co bardzo szczeka, nie bardzo kąsa

lepre e cane corrono ambedue, ma ognuno per motivi diversi


kocioł

kotła (genitive singular)
kotłowi (dative singular)
kotłem (instrumental singular)
kotle (locative singular)
kotle (vocative singular)
kotły (nominative plural)
kotłów (genitive plural)
kotłom (dative plural)
kotły (accusative plural)
kotłami (instrumental plural)
kotłach (locative plural)
kotły (vocative plural)


knight

średnioang. knight, średnioang. knyght, średnioang. kniht < st.ang. cniht → chłopak, sługa


Szwajcar

Szwajcara (genitive singular)
Szwajcarowi (dative singular)
Szwajcara (accusative singular)
Szwajcarem (instrumental singular)
Szwajcarze (locative singular)
Szwajcarze (vocative singular)
Szwajcarzy (nominative plural)
Szwajcarów (genitive plural)
Szwajcarom (dative plural)
Szwajcarów (accusative plural)
Szwajcarami (instrumental plural)
Szwajcarach (locative plural)
Szwajcarzy (vocative plural)
Szwajcary (depreciative nominative vocative plural)

Zakonnik zamienił parę słów ze Szwajcarem stojącym w Spiżowej Bramie.


pokój

pokoju (genitive singular)
pokojowi (dative singular)
pokojem (instrumental singular)
pokoju (locative singular)
pokoju (vocative singular)
pokoju (genitive singular)
pokojowi (dative singular)
pokojem (instrumental singular)
pokoju (locative singular)
pokoju (vocative singular)
pokoje (nominative plural)
pokojów (genitive plural)
pokoi (genitive plural)
pokojom (dative plural)
pokoje (accusative plural)
pokojami (instrumental plural)
pokojach (locative plural)
pokoje (vocative plural)

stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny

Między Polską a Czechami panuje pokój.


монитор

Ru-монитор.ogg


генерал

Невялікі атрад партызанаў чакаў загадаў ад генерала.

Niewielki oddział partyzantów czekał na rozkaz od generała.


генерал

Втора армия под командването на генерал Маринов успешно атакува крепостта в Белоградчик.

Druga armia pod dowództwem generała Marinowa z powodzeniem atakowała twierdzę w Bełogradcziku.


генерал

Ru-генерал.ogg


генерал

Uk-генерал.ogg


bomb

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-bomb (wersja Józefa Gary).ogg


bilet

biletu (genitive singular)
biletowi (dative singular)
biletem (instrumental singular)
bilecie (locative singular)
bilecie (vocative singular)
bilety (nominative plural)
biletów (genitive plural)
biletom (dative plural)
bilety (accusative plural)
biletami (instrumental plural)
biletach (locative plural)
bilety (vocative plural)

Z moich planów nici, właśnie dostałem bilet do woja.


general

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-general.wav

The general posted me at the main gate.


general

Polen og Tjekkiet kan blive mål for russiske missiler, advarer general i Moskva.

Polska i Czechy mogą zostać celami rosyjskich rakiet – ostrzega generał w Moskwie.

F. Ytzen: Russisk bandbulle mod Polen og Tjekkiet (da). Politiken, 2007-02-19. [dostęp 2021-02-04].


general

En el atentado, perdieron la vida varios soldados y un general.

W zamachu straciło życie kilku żołnierzy i jeden generał.


general

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-general.wav


wing

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-wing.wav


kopia

kopii (genitive singular)
kopii (dative singular)
kopię (accusative singular)
kopią (instrumental singular)
kopii (locative singular)
kopio (vocative singular)
kopie (nominative plural)
kopii (genitive plural)
kopij (genitive plural obsolete)
kopiom (dative plural)
kopie (accusative plural)
kopiami (instrumental plural)
kopiach (locative plural)
kopie (vocative plural)

rodzaj białej broni o długim drzewcu, do walki konno

zob. też kopia w Wikipedii
por. włócznia • lanca


kora

nepalska szabla o jednosiecznej, zakrzywionej głowni

zob. też kora (ujednoznacznienie) w Wikipedii


obrona

obrony (genitive singular)
obronie (dative singular)
obronę (accusative singular)
obroną (instrumental singular)
obronie (locative singular)
obrono (vocative singular)
obrony (nominative plural)
obron (genitive plural)
obronom (dative plural)
obrony (accusative plural)
obronami (instrumental plural)
obronach (locative plural)
obrony (vocative plural)

Pomimo przewagi liczebnej wrogich oddziałów obrona zamku się powiodła.


prikaz

prikazy (nominative plural)
prikazu (genitive singular)
prikazów (genitive plural)
prikazowi (dative singular)
prikazom (dative plural)
prikazy (accusative plural)
prikazem (instrumental singular)
prikazami (instrumental plural)
prikazie (locative singular)
prikazach (locative plural)
prikazie (vocative singular)
prikazy (vocative plural)

w XVI–XVII wieku: moskiewski oddział strzelców mniejszy od pułku


seria

łac. seriēs → szereg, łańcuch, rząd; następstwo, kolejność; franc. série

serii (genitive singular)
serii (dative singular)
serię (accusative singular)
serią (instrumental singular)
serii (locative singular)
serio (vocative singular)
serie (nominative plural)
serii (genitive plural)
seriom (dative plural)
serie (accusative plural)
seriami (instrumental plural)
seriach (locative plural)
serie (vocative plural)

szereg strzałów lub wybuchów szybko po sobie następujących

wyraz ten nie pochodzi od łacińskiego sēria, oznaczającego „beczkę”


dziadek

nie śmiej się, dziadku, z czyjegoś wypadku – dziadek się śmiał i to samo miał

gdyby babcia miała wąsy, toby była dziadkiem

dziadka (genitive singular)
dziadkowi (dative singular)
dziadka (accusative singular)
dziadkiem (instrumental singular)
dziadku (locative singular)
dziadku (vocative singular)
dziadkowie (nominative plural)
dziadków (genitive plural)
dziadkom (dative plural)
dziadków (accusative plural)
dziadkami (instrumental plural)
dziadkach (locative plural)
dziadkowie (vocative plural)
dziadki (depreciative nominative vocative plural)

zob. też dziadek w Wikipedii
zob. też dziadek w Wikicytatach


pisarz

pisarza (genitive singular)
pisarzowi (dative singular)
pisarza (accusative singular)
pisarzem (instrumental singular)
pisarzu (locative singular)
pisarzu (vocative singular)
pisarze (nominative plural)
pisarzy (genitive plural)
pisarzów (genitive plural rare)
pisarzom (dative plural)
pisarzy (accusative plural)
pisarzów (accusative plural rare)
pisarzami (instrumental plural)
pisarzach (locative plural)
pisarze (vocative plural)

podoficer funkcyjny do spraw administracyjnych, sekretarz dowódcy kompanii

zob. też pisarz (ujednoznacznienie) w Wikipedii


Heft

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Media
zobacz też: Indeks:Niemiecki - Broń


lotniskowiec

ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛt͡s

lotniskowiec zwalczania okrętów podwodnych

lotniskowiec atomowy (= z napędem atomowym)

lotniskowca (genitive singular)
lotniskowcowi (dative singular)
lotniskowcem (instrumental singular)
lotniskowcu (locative singular)
lotniskowcu (vocative singular)
lotniskowce (nominative plural)
lotniskowców (genitive plural)
lotniskowcom (dative plural)
lotniskowce (accusative plural)
lotniskowcami (instrumental plural)
lotniskowcach (locative plural)
lotniskowce (vocative plural)

okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy

Pokład lotniskowca jest ściśle rozplanowany i podzielony, znajduje się na nim od dwóch do czterech podnośników, używanych do wynoszenia samolotów z hangarów znajdujących się pod pokładem.


gwer

gwery (nominative plural)
gweru (genitive singular)
gwerów (genitive plural)
gwerowi (dative singular)
gwerom (dative plural)
gwery (accusative plural)
gwerem (instrumental singular)
gwerami (instrumental plural)
gwerze (locative singular)
gwerach (locative plural)
gwerze (vocative singular)
gwery (vocative plural)


putnia

putni (genitive singular)
putni (dative singular)
putnię (accusative singular)
putnią (instrumental singular)
putni (locative singular)
putnio (vocative singular)
putnie (nominative plural)
putni (genitive plural)
putniom (dative plural)
putnie (accusative plural)
putniami (instrumental plural)
putniach (locative plural)
putnie (vocative plural)

skórzane wiadro do pojenia koni kawaleryjskich


koza

(1.1) prasł. *koza, najprawdopodobniej z jednego z języków turkijskich

(1.1) por. białor. каза, bułg. коза, chorw. koza, czes. koza, dłuż. koza, głuż. koza, kasz. kòza, mac. коза, ros. коза, scs. коза, słc. koza, słń. koza i ukr. коза́

kozy (genitive singular)
kozie (dative singular)
kozę (accusative singular)
kozą (instrumental singular)
kozie (locative singular)
kozo (vocative singular)
kozy (nominative plural)
kóz (genitive plural)
kozom (dative plural)
kozy (accusative plural)
kozami (instrumental plural)
kozach (locative plural)
kozy (vocative plural)

niewielkie kołowe działko oblężnicze używane w XV-XVI wieku


frente

Su abuelo murió en el frente durante la guerra.

Jego dziadek zginął na froncie podczas wojny.


hammer

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-hammer.wav


rękaw

rękawa (genitive singular)
rękawowi (dative singular)
rękawem (instrumental singular)
rękawie (locative singular)
rękawie (vocative singular)
rękawy (nominative plural)
rękawów (genitive plural)
rękawom (dative plural)
rękawy (accusative plural)
rękawami (instrumental plural)
rękawach (locative plural)
rękawy (vocative plural)

cel do ćwiczeń strzelania artylerii przeciwlotniczej ciągniony na długiej linie za samolotem


skałka

skałki (genitive singular)
skałce (dative singular)
skałkę (accusative singular)
skałką (instrumental singular)
skałce (locative singular)
skałko (vocative singular)
skałki (nominative plural)
skałek (genitive plural)
skałkom (dative plural)
skałki (accusative plural)
skałkami (instrumental plural)
skałkach (locative plural)
skałki (vocative plural)

krzemień w dawnej broni palnej używany do krzesania ognia

zobacz też: pistolet skałkowy • zamek skałkowy


broń

prezentować broń

w wojsku dla oddania honorów stanąć w odpowiedniej postawie z bronią w rękach

broni (genitive singular)
broni (dative singular)
bronią (instrumental singular)
broni (locative singular)
broni (vocative singular)
bronie (nominative plural)
broni (genitive plural)
broniom (dative plural)
bronie (accusative plural)
broniami (instrumental plural)
broniach (locative plural)
bronie (vocative plural)
broni (genitive singular)
broni (dative singular)
bronią (instrumental singular)
broni (locative singular)
broni (vocative singular)

narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga

Ta broń ma dużą siłę rażenia.


cap

(1.14) ang. captain
(1.16) ang. cappuccino

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-cap.wav


miecz

kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie

rozum bez cnoty – miecz w ręku szalonego

miecza (genitive singular)
mieczowi (dative singular)
mieczem (instrumental singular)
mieczu (locative singular)
mieczu (vocative singular)
miecze (nominative plural)
mieczy (genitive plural)
mieczów (genitive plural)
mieczom (dative plural)
miecze (accusative plural)
mieczami (instrumental plural)
mieczach (locative plural)
miecze (vocative plural)

obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem

Rycerz wyciągnął miecz i przygotował się do obrony.

Wy sami drżyjcie przed mieczem, / bo gniew za grzechy zapłonie

Księga Hioba 19,29, Biblia Tysiąclecia Online, Poznań 2003 (tłum. Władysław Borowski).

zob. też miecz w Encyklopedii staropolskiej


AWS

AWS-u (genitive singular)
AWS-owi (dative singular)
AWS-em (instrumental singular)
AWS-ie (locative singular)
AWS-ie (vocative singular)
AWS-y (nominative plural)
AWS-ów (genitive plural)
AWS-om (dative plural)
AWS-y (accusative plural)
AWS-ami (instrumental plural)
AWS-ach (locative plural)
AWS-y (vocative plural)


AWS

autonomous weapons systems → system uzbrojenia autonomicznego, autonomiczny system bojowy


контингент

Новият български контингент тръгва за Ирак.

Nowy bułgarski kontyngent wyrusza do Iraku.


KP

Kitchen Patrol → patrol kuchenny (żołnierze oddelegowani do pomocy w kuchni)


aga

agi (genitive singular)
adze (dative singular)
agę (accusative singular)
agą (instrumental singular)
adze (locative singular)
ago (vocative singular)
agowie (nominative plural)
agów (genitive plural)
agom (dative plural)
agów (accusative plural)
agami (instrumental plural)
agach (locative plural)
agowie (vocative plural)
agi (depreciative nominative vocative plural)


banda

(1.1-3) prow. banda
(1.4-7) franc. bande
(1.8-11) śr.łac. bandum


bomba

franc. bombe < wł. bomba < łac. bombus < gr. βόμβος (bómbos) → huk

bomby (genitive singular)
bombie (dative singular)
bombę (accusative singular)
bombą (instrumental singular)
bombie (locative singular)
bombo (vocative singular)
bomby (nominative plural)
bomb (genitive plural)
bombom (dative plural)
bomby (accusative plural)
bombami (instrumental plural)
bombach (locative plural)
bomby (vocative plural)

ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem

Samolot zrzucił bomby na bunkier wroga.

terrorystyczny ładunek wybuchowy w publicznym miejscu

Terroryści podłożyli bombę na ruchliwym lotnisku, żeby wybuch zabił jak najwięcej osób.

urządzenie do automatycznego łamania szyfrogramów

Nasz oddział ma nową bombę i może odczytać więcej wiadomości od wroga.

zob. też bomba (ujednoznacznienie) w Wikipedii: zob. też bomba kryptologiczna w Wikipedii


bomba

bomby (nominative plural)
bomby (genitive singular)
bomb (genitive plural)
bombě (dative singular)
bombám (dative plural)
bombu (accusative singular)
bomby (accusative plural)
bombo (vocative singular)
bomby (vocative plural)
bombě (locative singular)
bombách (locative plural)
bombou (instrumental singular)
bombami (instrumental plural)

Vědci soudí, že na nynější mexický poloostrov Yucatán tehdy dopadl asteroid o průměru asi 15 kilometrů a že srážka uvolnila energii rovnající se miliardě atomových bomb, jako byla ta svržená na Hirošimu.

Naukowcy sądzą, że na obecny meksykański półwysep Jukatan spadła wtedy asteroida o średnicy około 15 kilometrów i że zderzenie wyzwoliło energię odpowiadającą miliardowi bomb atomowych, takich jak ta zrzucona na Hiroszimę.


bomba

(1.1-2) łac. bombus → brzęk, bzyk
(1.3-4) zob. bombarda


bomba

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-bomba.wav


pika

piki (nominative plural)
piki (genitive singular)
pik (genitive plural)
pice (dative singular)
pikom (dative plural)
pikę (accusative singular)
piki (accusative plural)
piką (instrumental singular)
pikami (instrumental plural)
pice (locative singular)
pikach (locative plural)
piko (vocative singular)
piki (vocative plural)

broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii


MON

MON-y (nominative plural)
MON-u (genitive singular)
MON-ów (genitive plural)
MON-owi (dative singular)
MON-om (dative plural)
MON-y (accusative plural)
MON-em (instrumental singular)
MON-ami (instrumental plural)
MON-ie (locative singular)
MON-ach (locative plural)
MON-ie (vocative singular)
MON-y (vocative plural)

MON jest obok MSWiA jednym z resortów siłowych.

Brytyjski MON ocenia, że Kreml próbuje zatuszować zakres ostatnich strat wojennych.

w nazwach konkretnych instytucji, rozwinięcie skrótowca zapisywane jest od dużych liter


NATO

North Atlantic Treaty Organisation → Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego

In 2004 seven new countries became members of NATO

W 2004 roku siedem nowych krajów zostało członkami NATO.


NATO

Nord-Atlantika Traktat-Organizaĵo → Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego


NATO

Skrót utworzony z pierwszych liter złożenia North Atlantic Treaty Organization.

Organisation des Nordatlantikvertrags → NATO, Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego


NATO

Organizzazione del Trattato Nord Atlantico → NATO, Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego


tygrys

tygrysa (genitive singular)
tygrysowi (dative singular)
tygrysa (accusative singular)
tygrysem (instrumental singular)
tygrysie (locative singular)
tygrysie (vocative singular)
tygrysy (nominative plural)
tygrysów (genitive plural)
tygrysom (dative plural)
tygrysy (accusative plural)
tygrysami (instrumental plural)
tygrysach (locative plural)
tygrysy (vocative plural)


tygrys

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-tygrys (wersja Józefa Gary).ogg


amunicja

ˌãmũˈɲit͡sʲja

amunicji (genitive singular)
amunicji (dative singular)
amunicję (accusative singular)
amunicją (instrumental singular)
amunicji (locative singular)
amunicjo (vocative singular)

ogół rakiet, nabojów artyleryjskich, min, bomb lotniczych, torped, bomb głębinowych, granatów ręcznych oraz naboi do broni strzeleckiej


Gewehr

śwn. gewer < swn. giwer
Słowo Gewehr jest w użyciu od IX wieku.


άστρο

Στο Στρατό Ξηράς, ο λοχαγός φέρει τρία άστρα.

W Wojskach Lądowych kapitan nosi trzy gwiazdki.


dragon

dragona (genitive singular)
dragonowi (dative singular)
dragona (accusative singular)
dragonem (instrumental singular)
dragonie (locative singular)
dragonie (vocative singular)
dragoni (nominative plural)
dragonów (genitive plural)
dragonom (dative plural)
dragonów (accusative plural)
dragonami (instrumental plural)
dragonach (locative plural)
dragoni (vocative plural)
dragony (depreciative nominative vocative plural)

żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny


friendly

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-friendly.wav


batteri

miejsce instalacji lub rozstawienia się baterii 1.4


borgerkrig

En borgerkrig er en krig, som foregår internt i et land.

Wojna domowa to wojna, która rozgrywa się wewnętrznie w danym kraju.

Anden slesvigske krig var en fortsættelse af den første konflikt, men ikke en borgerkrig.

II wojna o Szlezwik była kontynuacją pierwszego konfliktu, ale nie była wojną domową.

Uffe Østergaard: Krigen 1864 mellem dansk og tysk (da). [dostęp 2025-02-10].


żółw

(1.1) w polszczyźnie zaświadczone od XV wieku, t. st.pol. żełw; prasł. *žely, *želъve < praindoeur. *gʰelū-, prawdopodobnie od praindoeur. *gʰel- → zielony, żółty, (por. np. żółw zielony); por. czes. želva, cs. жєлъва (želъva) / cs. жєлъвь (želъvь), gr. χέλυς (chélys) → żółw

żółwia (genitive singular)
żółwiowi (dative singular)
żółwia (accusative singular)
żółwiem (instrumental singular)
żółwiu (locative singular)
żółwiu (vocative singular)
żółwie (nominative plural)
żółwi (genitive plural)
żółwiom (dative plural)
żółwie (accusative plural)
żółwiami (instrumental plural)
żółwiach (locative plural)
żółwie (vocative plural)

szyk bojowy legionów rzymskich, polegający na utworzeniu przez legionistów zwartej formacji przypominającej osłoniętego skorupą żółwia (1.1)


изтребител

МиГ-29 е изтребител от четвърто поколение.

jest samolotem myśliwskim czwartej generacji


vojna

vojny (nominative plural)
vojny (genitive singular)
vojen (genitive plural)
vojně (dative singular)
vojnám (dative plural)
vojnu (accusative singular)
vojny (accusative plural)
vojno (vocative singular)
vojny (vocative plural)
vojně (locative singular)
vojnách (locative plural)
vojnou (instrumental singular)
vojnami (instrumental plural)


vojna

FW 190 je bilo najuspešnejšo nemško letalo druge svetovne vojne.

FW 190 był najbardziej udanym niemieckim samolotem drugiej wojny światowej.


черепаха

Ru-черепаха.ogg


materac

(1.1) wł. materasso, niem. Matratze
(1.2) od (1.1)

materaca (genitive singular)
materacowi (dative singular)
materacem (instrumental singular)
materacu (locative singular)
materacu (vocative singular)
materace (nominative plural)
materaców (genitive plural)
materacy (genitive plural)
materacom (dative plural)
materace (accusative plural)
materacami (instrumental plural)
materacach (locative plural)
materace (vocative plural)

element konstrukcyjny fortyfikacji, który zabezpiecza stropy, ściany lub fundamenty przed działaniem pocisków i bomb lotniczych


bić

gdzie dwóch się bije, tam trzeci korzysta

jak chłop baby nie bije, to w niej wątroba gnije

kiedy mąż żony nie bije, to w niej wątroba gnije, a kiedy ją przechlasta, to w niej wątroba przyrasta

błogosławióna baba, co chłopa bije, a przeklynty chłop, co sie ji do (sic!)

orzech, sztokfisz, niewiasta jednym kształtem żyją, nic dobrego nie czynią, kiedy ich nie biją

bić się dobrze w wielkiej kupie, a jeść w małej

bij się choćby z diabłem, aby w dobrej sprawie

jak kto chce kogo bić, musi koniecznie i sam przy tym być

gdy ręka nie szermuje, szabla sama nie bije

biję (singular first-person present)
bijesz (singular second-person present)
bije (singular third-person present)
bijemy (plural first-person present)
bijecie (plural second-person present)
biją (plural third-person present)
biłem (singular first-person past masculine)
biłeś (singular second-person past masculine)
bił (singular third-person past masculine)
biliśmy (plural first-person past masculine)
biliście (plural second-person past masculine)
bili (plural third-person past masculine)
biłam (singular first-person past feminine)
biłaś (singular second-person past feminine)
biła (singular third-person past feminine)
biłyśmy (plural first-person past feminine neuter)
biłyście (plural second-person past feminine neuter)
biły (plural third-person past feminine neuter)
biłom (singular first-person past neuter potential rare)
biłoś (singular second-person past neuter potential rare)
biło (singular third-person past neuter)
niech biję (singular first-person imperative)
bij (singular second-person imperative)
niech bije (singular third-person imperative)
bijmy (plural first-person imperative)
bijcie (plural second-person imperative)
niech biją (plural third-person imperative)
będę bił (singular first-person future masculine)
będę bić (singular first-person future masculine)
będziesz bił (singular second-person future masculine)
będziesz bić (singular second-person future masculine)
będzie bił (singular third-person future masculine)
będzie bić (singular third-person future masculine)
będziemy bili (plural first-person future masculine)
będziemy bić (plural first-person future masculine)
będziecie bili (plural second-person future masculine)
będziecie bić (plural second-person future masculine)
będą bili (plural third-person future masculine)
będą bić (plural third-person future masculine)
będę biła (singular first-person future feminine)
będę bić (singular first-person future feminine)
będziesz biła (singular second-person future feminine)
będziesz bić (singular second-person future feminine)
będzie biła (singular third-person future feminine)
będzie bić (singular third-person future feminine)
będziemy biły (plural first-person future feminine neuter)
będziemy bić (plural first-person future feminine neuter)
będziecie biły (plural second-person future feminine neuter)
będziecie bić (plural second-person future feminine neuter)
będą biły (plural third-person future feminine neuter)
będą bić (plural third-person future feminine neuter)
będę biło (singular first-person future neuter potential rare)
będę bić (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz biło (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz bić (singular second-person future neuter potential rare)
będzie biło (singular third-person future neuter)
będzie bić (singular third-person future neuter)
biłem był (singular first-person pluperfect masculine)
biłeś był (singular second-person pluperfect masculine)
bił był (singular third-person pluperfect masculine)
biliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
biliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
bili byli (plural third-person pluperfect masculine)
biłam była (singular first-person pluperfect feminine)
biłaś była (singular second-person pluperfect feminine)
biła była (singular third-person pluperfect feminine)
biłyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
biłyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
biły były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
biłom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
biłoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
biło było (singular third-person pluperfect neuter)
bito (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
biłbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym bił (singular first-person conditional masculine)
biłbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś bił (singular second-person conditional masculine)
biłby (singular third-person conditional masculine)
byłby bił (singular third-person conditional masculine)
bilibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy bili (plural first-person conditional masculine)
bilibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście bili (plural second-person conditional masculine)
biliby (plural third-person conditional masculine)
byliby bili (plural third-person conditional masculine)
biłabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym biła (singular first-person conditional feminine)
biłabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś biła (singular second-person conditional feminine)
biłaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby biła (singular third-person conditional feminine)
biłybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy biły (plural first-person conditional feminine neuter)
biłybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście biły (plural second-person conditional feminine neuter)
biłyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby biły (plural third-person conditional feminine neuter)
biłobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym biło (singular first-person conditional neuter potential rare)
biłobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś biło (singular second-person conditional neuter potential rare)
biłoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby biło (singular third-person conditional neuter)
bijący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niebijący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
bijąca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niebijąca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
bijące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niebijące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
bijące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niebijące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
bity (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
niebity (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
bici (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
niebici (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
bita (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
niebita (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
bite (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
niebite (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
bite (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
niebite (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
bijąc (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie bijąc (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
bicie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
niebicie (singular plural first-person second-person third-person gerund)

strzelać z dział, armaty; o armatach: wystrzeliwać pociski


bażant

czes. bažant, śwn. fasant, śwn. fasan < p.łac. phasianus < gr. φασιανός ὄρνις (Phasianós órnis) (ptak fazjański), od rzeki gr. Φάσις (Phásis)

w PRL: odbywający obowiązkową służbę wojskową (z tytułem podchorążego) absolwent szkoły wyższej


Kommando

Der Schiedsrichter gibt das Kommando zum Starten.

Dieses Kommando hier wird die geheime Operation durchführen.

Ten tutaj oddział przeprowadzi tajną operację.


patron

patrona (genitive singular)
patronowi (dative singular)
patrona (accusative singular)
patronem (instrumental singular)
patronie (locative singular)
patronie (vocative singular)
patronowie (nominative plural)
patroni (nominative plural)
patronów (genitive plural)
patronom (dative plural)
patronów (accusative plural)
patronami (instrumental plural)
patronach (locative plural)
patronowie (vocative plural)
patroni (vocative plural)


patron

patronu (genitive singular)
patrona (genitive singular)
patronowi (dative singular)
patronem (instrumental singular)
patronie (locative singular)
patronie (vocative singular)
patrony (nominative plural)
patronów (genitive plural)
patronom (dative plural)
patrony (accusative plural)
patronami (instrumental plural)
patronach (locative plural)
patrony (vocative plural)


kasyno

kasyna (genitive singular)
kasynu (dative singular)
kasynem (instrumental singular)
kasynie (locative singular)
kasyna (nominative plural)
kasyn (genitive plural)
kasynom (dative plural)
kasyna (accusative plural)
kasynami (instrumental plural)
kasynach (locative plural)
kasyna (vocative plural)

lokal gastronomiczny w koszarach wojskowych lub na terenie garnizonu przeznaczony dla wojskowych i ich rodzin


storm

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-storm.wav


heimsstyrjöld

rzecz. heimur → świat + styrjöld → wojna


ruste

wyposażyć (w ramach przygotowań wojennych)


Käppi

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Nakrycia głowy


ściana

ściany (nominative plural)
ściany (genitive singular)
ścian (genitive plural)
ścianie (dative singular)
ścianom (dative plural)
ścianę (accusative singular)
ściany (accusative plural)
ścianą (instrumental singular)
ścianami (instrumental plural)
ścianie (locative singular)
ścianach (locative plural)
ściano (vocative singular)
ściany (vocative plural)

zob. też ściana (ujednoznacznienie) w Wikipedii


часть

возложить на кого-то организационную часть


tala

(1.4-5) prawdop. arab. Hiszp. ṭálaʿ < arab. طَالِعٌ (ṭāliʿ) → wznoszący się, wspinający się, podnoszący się

stanowisko obronne lub fortyfikacja składająca się ze ściętych pni drzew


SA

Sturmabteilungen, die Sturmabteilungen der NSDAP → Oddziały Szturmowe NSDAP


порядок

Ru-порядок.ogg


μοίρα

Εκπλήρωσα τη στρατιωτική θητεία μου στην πρώτη μοίρα αλεξιπτωτιστών.

Odbyłem służbę wojskową w pierwszym batalionie spadochroniarzy.


MP

military police → ŻW, żandarmeria wojskowa


MP

Maschinenpistole → PM, pistolet maszynowy

Militärpolizei → ŻW, żandarmeria wojskowa


pagon

pagonu (genitive singular)
pagonowi (dative singular)
pagonem (instrumental singular)
pagonie (locative singular)
pagonie (vocative singular)
pagony (nominative plural)
pagonów (genitive plural)
pagonom (dative plural)
pagony (accusative plural)
pagonami (instrumental plural)
pagonach (locative plural)
pagony (vocative plural)

pasek materiału naszyty na ramieniu munduru


grzebień

grzebienia (genitive singular)
grzebieniowi (dative singular)
grzebieniem (instrumental singular)
grzebieniu (locative singular)
grzebieniu (vocative singular)
grzebienie (nominative plural)
grzebieni (genitive plural)
grzebieniom (dative plural)
grzebienie (accusative plural)
grzebieniami (instrumental plural)
grzebieniach (locative plural)
grzebienie (vocative plural)

górna, wystająca część hełmu lub szyszaka


angrep

Roosevelt hadde kjent til japanernes planer om et angrep på Pearl Harbor.

wiedział o japońskich planach ataku na Pearl Harbor.


армия

Втора армия под командването на генерал Маринов успешно атакува крепостта в Белоградчик.


очередь

Ru-очередь.ogg

Испуганные люди услышали за собой пулемётную очередь.

Wystraszeni ludzie usłyszeli za sobą serię z karabinu maszynowego.


perymetr

perymetru (genitive singular)
perymetrowi (dative singular)
perymetrem (instrumental singular)
perymetrze (locative singular)
perymetrze (vocative singular)
perymetry (nominative plural)
perymetrów (genitive plural)
perymetrom (dative plural)
perymetry (accusative plural)
perymetrami (instrumental plural)
perymetrach (locative plural)
perymetry (vocative plural)

pole widzenia żołnierzy od punktu obserwacji do najdalej wysuniętego punktu na horyzoncie

Na południowym perymetrze, w przeciwległym krańcu lotniska, ustawiła się linia żołnierzy strzelających do dużej grupy nieprzyjaciół wychodzących z burzy na południowym zachodzie

Marko Kloos „Punkt uderzenia”, tłum. Piotr Kucharski, wyd. Fabryka Słów, Lublin – Warszawa 2019, ISBN 9788379644193


Überfall

Alle Marktfrauen diskutierten aufgeregt über den heutigen Banküberfall.

Wszystkie przekupki dyskutowały podniecone o dzisiejszym napadzie na bank.


derecha

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-derecha.wav


throw

those who live in glass houses shouldn't throw stones

zobacz też: Aneks:Język angielski - czasowniki nieregularne


blockbuster

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-blockbuster.wav


charge

Battery capacity is the maximum total electrical charge expressed in ampere-hours.

Pojemność baterii jest to maksymalny całkowity ładunek wyrażony w amperogodzinach.


round

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-round.wav

twist somebody round one's little finger


force

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-force.wav

siły (np. lądowe, powietrzne; po polsku zwykle w liczbie mnogiej, po angielsku w pojedynczej lub mnogiej)

Air forces have just launched the offensive!

Siły powietrzne właśnie rozpoczęły ofensywę!


άσκηση

Οι προγραμματισμένες στρατιωτικές ασκήσεις πραγματοποιούνται στο Αιγαίο.

Zaplanowane manewry wojskowe odbywają się na Morzu Egejskim.


pass out

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-pass out.wav


yo

Sergeant: Smith? Private Smith: Yo!

Sierżant: Smith? Szeregowy Smith: Tak jest.


KOR

KOR-y (potential rare nominative plural)
KOR-u (genitive singular)
KOR-ów (potential rare genitive plural)
KOR-owi (dative singular)
KOR-om (potential rare dative plural)
KOR-y (potential rare accusative plural)
KOR-em (instrumental singular)
KOR-ami (potential rare instrumental plural)
KOR-ze (locative singular)
KOR-ach (potential rare locative plural)
KOR-ze (vocative singular)
KOR-y (potential rare vocative plural)

Przewodniczącym KOR-u był prezydent.


posiłki

posiłków (genitive plural)
posiłkom (dative plural)
posiłkami (instrumental plural)
posiłkach (locative plural)

Posiłki przysłano za późno, armia dawno już została pokonana.


bardyzana

niem. Partisane < śr.łac. partesana < hiszp.

bardyzany (genitive singular)
bardyzanie (dative singular)
bardyzanę (accusative singular)
bardyzaną (instrumental singular)
bardyzanie (locative singular)
bardyzano (vocative singular)
bardyzany (nominative plural)
bardyzan (genitive plural)
bardyzanom (dative plural)
bardyzany (accusative plural)
bardyzanami (instrumental plural)
bardyzanach (locative plural)
bardyzany (vocative plural)


dzwon

prasł. *zvonъ → dźwięczenie, rozbrzmiewanie

przysłowie dlatego dzwon głośny, że wewnątrz próżny

dzwonu (genitive singular)
dzwonowi (dative singular)
dzwonem (instrumental singular)
dzwonie (locative singular)
dzwonie (vocative singular)
dzwony (nominative plural)
dzwonów (genitive plural)
dzwonom (dative plural)
dzwony (accusative plural)
dzwonami (instrumental plural)
dzwonach (locative plural)
dzwony (vocative plural)
dzwona (genitive singular)
dzwonowi (dative singular)
dzwonem (instrumental singular)
dzwonie (locative singular)
dzwonie (vocative singular)
dzwony (nominative plural)
dzwonów (genitive plural)
dzwonom (dative plural)
dzwony (accusative plural)
dzwonami (instrumental plural)
dzwonach (locative plural)
dzwony (vocative plural)

główna część hełmu chroniąca większą część głowy

zob. też dzwon w Wikipedii
zob. też dzwon w Wikicytatach


folga

rzemień ze sprzążką do kolby karabinka kawaleryjskiego; zob. też folga w Encyklopedii staropolskiej


armia

armii (genitive singular)
armii (dative singular)
armię (accusative singular)
armią (instrumental singular)
armii (locative singular)
armio (vocative singular)
armie (nominative plural)
armii (genitive plural)
armij (genitive plural obsolete)
armiom (dative plural)
armie (accusative plural)
armiami (instrumental plural)
armiach (locative plural)
armie (vocative plural)

określenie wojsk lądowych danego państwa, bez lotnictwa i marynarki wojennej (armia w tym znaczeniu może obejmować także lotnictwo wojsk lądowych)

jednostka organizacyjna wojska – związek operacyjny, składający się z kilku dywizji lub korpusów

Pododdziały armii zaatakowały miasto.


baza

franc. base < łac. basis < gr. βάσις (básis)

bazy (genitive singular)
bazie (dative singular)
bazę (accusative singular)
bazą (instrumental singular)
bazie (locative singular)
bazo (vocative singular)
bazy (nominative plural)
baz (genitive plural)
bazom (dative plural)
bazy (accusative plural)
bazami (instrumental plural)
bazach (locative plural)
bazy (vocative plural)

główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania

Polski oddział stacjonuje w bazie w Bagdadzie.


kapitano

kapitanoj (nominative plural)
kapitanon (accusative singular)
kapitanojn (accusative plural)

kapitan (najczęściej stopień pomiędzy porucznikiem, a majorem)

Ofte la soldatoj pli multe respektas iliajn kapitanojn aŭ aliajn kompaniestrojn, ol staboficirojn.

Często żołnierze bardziej poważają swoich kapitanów lub innych dowódców kompanii niż oficerów sztabowych.

komandor, kapitan (stopień pomiędzy admirałem, a porucznikiem marynarki)

Stopień zależny od użycia w danym kraju. Zazwyczaj polski stopień komandora odpowiada stopniowi kapitana (lub podobnym), a stopień komandora porucznika - komandorowi. Najczęściej spotyka się hierarchię: veselkapitano (odpowiednik pułkownika tj. komandora), fregatkapitano (odp. podpułkownika), korvetkapitano (odp. majora). Można również napotkać oznaczenie zbliżone do rosyjskiego tj. kapitano de 1-a / 2-a / 3-a rango.


arbalesto

arbalestoj (nominative plural)
arbaleston (accusative singular)
arbalestojn (accusative plural)

Je la tarda mezepoko kavaliroj pafis per arbalestoj

W późnym średniowieczu rycerze strzelali z kusz.


bitwa

powiedzenia: nie nuć triumfu przed bitwą

gdzie wielu dowódców, tam bitwa przegrana

bitwy (genitive singular)
bitwie (dative singular)
bitwę (accusative singular)
bitwą (instrumental singular)
bitwie (locative singular)
bitwo (vocative singular)
bitwy (nominative plural)
bitew (genitive plural)
bitw (genitive plural)
bitwom (dative plural)
bitwy (accusative plural)
bitwami (instrumental plural)
bitwach (locative plural)
bitwy (vocative plural)

bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron

[…] Mistrz Ulryk wzywa twój majestat Panie i księcia Witolda na bitwę śmiertelną […]

bitwa pod + nazwa pobliskiego obiektu geograficznego w N.


אָבאָראָנע

ros. оборона, ukr. оборона

YIVO: oborone; polska: oborone (transliteration)


אַדיוטאַנט

YIVO: adyutant; polska: adjutant (transliteration)


באַטאַליאָן

YIVO: batalyon; polska: bataljon (transliteration)


company

przysłowia: better be alone than in bad company


chien

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Nattes à chat-chien.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-chien.wav


aircraft carrier

An aircraft carrier is a warship which carries aeroplanes.

Lotniskowiec jest okrętem, który transportuje samoloty.


hasta

hasty (genitive singular)
haście (dative singular)
hastę (accusative singular)
hastą (instrumental singular)
haście (locative singular)
hasto (vocative singular)
hasty (nominative plural)
hast (genitive plural)
hastom (dative plural)
hasty (accusative plural)
hastami (instrumental plural)
hastach (locative plural)
hasty (vocative plural)

rodzaj długiej włóczni o szerokim grocie w kształcie liścia, używanej przez rzymskich legionistów