bunkier

bunkry (nominative plural)
bunkra (genitive singular)
bunkrów (genitive plural)
bunkrowi (dative singular)
bunkrom (dative plural)
bunkry (accusative plural)
bunkrem (instrumental singular)
bunkrami (instrumental plural)
bunkrze (locative singular)
bunkrach (locative plural)
bunkrze (vocative singular)
bunkry (vocative plural)
bunkry (nominative plural)
bunkru (genitive singular)
bunkrów (genitive plural)
bunkrowi (dative singular)
bunkrom (dative plural)
bunkry (accusative plural)
bunkrem (instrumental singular)
bunkrami (instrumental plural)
bunkrze (locative singular)
bunkrach (locative plural)
bunkrze (vocative singular)
bunkry (vocative plural)

Samolot zrzucił bomby na bunkier wroga.


skit

(1.2) ros. скит → pustelnia < gr. Σκῆτις → nazwa pustyni w Egipcie, gdzie chętnie osiedlali się mnisi greccy

odosobniona budowla, pustelnia dla mnichów prawosławnych prowadzących życie surowsze niż w monastyrach


альков

franc. alcôve < arab. ال + قبة (al qubba)


абака

(1.1) łac. abacus < gr. ἄβαξ (ábaks) → tablica


абака

(1.1-3) łac. abacus < gr. ἄβαξ (ábaks)
(1.4-5) hiszp. abacá

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8798 (ukr)-Po ukraińsku (Andriana)-абака.wav


abako

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-abako.wav

La kapitelo estas nekompleta. La abako estas detruita.

Głowica kolumny jest niekompletna. Abakus został zniszczony.


dwór

duży dom mieszkalny, siedziba dawnego ziemiaństwa

Niepoprawna jest forma miejscownika „dworzu” („na dworzu”, „po dworzu”).


Schloss

zamek (zwykle pełniący funkcję reprezentacyjną), pałac

Zahlreiche Gärten umfassen das Schloss.


klinika

(1.1-2) łac. clinicus < gr. κλινικός < gr. κλίνη < gr. κλίνω → zbliżać się, pochylić się

kliniki (genitive singular)
klinice (dative singular)
klinikę (accusative singular)
kliniką (instrumental singular)
klinice (locative singular)
kliniko (vocative singular)
kliniki (nominative plural)
klinik (genitive plural)
klinikom (dative plural)
kliniki (accusative plural)
klinikami (instrumental plural)
klinikach (locative plural)
kliniki (vocative plural)

W wielu klinikach zainstalowano systemy przeciwpożarowe.


kaplica

st.czes. kaplicě < śr.łac. capella (świątynia, w której przechowywano kapę św. Marcina)

kaplicy (genitive singular)
kaplicy (dative singular)
kaplicę (accusative singular)
kaplicą (instrumental singular)
kaplicy (locative singular)
kaplico (vocative singular)
kaplice (nominative plural)
kaplic (genitive plural)
kaplicom (dative plural)
kaplice (accusative plural)
kaplicami (instrumental plural)
kaplicach (locative plural)
kaplice (vocative plural)

niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym

Idę się pomodlić do kaplicy.

zob. też kaplica (ujednoznacznienie) w Wikipedii

wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem

Idę do kościoła pomodlić się w kaplicy.


refektarz

refektarza (genitive singular)
refektarzowi (dative singular)
refektarzem (instrumental singular)
refektarzu (locative singular)
refektarzu (vocative singular)
refektarze (nominative plural)
refektarzy (genitive plural)
refektarzom (dative plural)
refektarze (accusative plural)
refektarzami (instrumental plural)
refektarzach (locative plural)
refektarze (vocative plural)

pomieszczenie klasztorne przeznaczone do spożywania posiłków

Po modlitwie wszyscy mnisi zbierali się w refektarzu.


fiala

(1.1-2) gr. φιάλη (phiálē) → płaska misa

fiali (genitive singular)
fiali (dative singular)
fialę (accusative singular)
fialą (instrumental singular)
fiali (locative singular)
fialo (vocative singular)
fiale (nominative plural)
fial (genitive plural)
fialom (dative plural)
fiale (accusative plural)
fialami (instrumental plural)
fialach (locative plural)
fiale (vocative plural)


kaboszon

kaboszony (nominative plural)
kaboszonu (genitive singular)
kaboszonów (genitive plural)
kaboszonowi (dative singular)
kaboszonom (dative plural)
kaboszony (accusative plural)
kaboszonem (instrumental singular)
kaboszonami (instrumental plural)
kaboszonie (locative singular)
kaboszonach (locative plural)
kaboszonie (vocative singular)
kaboszony (vocative plural)


podniebienie

pol. pod niebem → wysoko < pol. pod + niebo

ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ

podʹńebʹi ̯ė̃ńe

podniebienia (genitive singular)
podniebieniu (dative singular)
podniebieniem (instrumental singular)
podniebieniu (locative singular)
podniebienia (nominative plural)
podniebień (genitive plural)
podniebieniom (dative plural)
podniebienia (accusative plural)
podniebieniami (instrumental plural)
podniebieniach (locative plural)
podniebienia (vocative plural)

widoczna z wnętrza pomieszczenia powierzchnia sklepienia


ábaco

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-ábaco.wav


absidiole

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-absidiole.wav


oratorium

p.łac. oratorium < łac. oratorius < łac. orator < łac. orare

ˌɔraˈtɔrʲjũm

oratoria (nominative plural)
oratoriów (genitive plural)
oratoriom (dative plural)
oratoria (accusative plural)
oratoriami (instrumental plural)
oratoriach (locative plural)
oratoria (vocative plural)

część klasztoru przeznaczona na modlitwę

Nieszpory odmówimy jak zawsze w oratorium na drugim piętrze.


oratorium

oratoria (nominative plural)
oratoria (genitive singular)
oratorií (genitive plural)
oratoriu (dative singular)
oratoriím (dative plural)
oratoria (accusative plural)
oratoria (vocative plural)
oratoriu (locative singular)
oratoriích (locative plural)
oratoriem (instrumental singular)
oratorii (instrumental plural)


klášter

kláštery (nominative plural)
kláštera (genitive singular)
klášterů (genitive plural)
klášteru (dative singular)
klášterům (dative plural)
kláštery (accusative plural)
kláštere (vocative singular)
kláštery (vocative plural)
klášteře (locative singular)
klášterech (locative plural)
klášterem (instrumental singular)
kláštery (instrumental plural)


zvonice

zvonic (genitive plural)
zvonici (dative singular)
zvonicím (dative plural)
zvonici (accusative singular)
zvonici (locative singular)
zvonicích (locative plural)
zvonicí (instrumental singular)
zvonicemi (instrumental plural)


wieżowiec

vʲjɛˈʒɔvʲjɛt͡s

wieżowca (genitive singular)
wieżowcowi (dative singular)
wieżowcem (instrumental singular)
wieżowcu (locative singular)
wieżowcu (vocative singular)
wieżowce (nominative plural)
wieżowców (genitive plural)
wieżowcom (dative plural)
wieżowce (accusative plural)
wieżowcami (instrumental plural)
wieżowcach (locative plural)
wieżowce (vocative plural)

wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy

Podczas wycieczki do Japonii widziałem mnóstwo wieżowców.

Dwa tygodnie temu w wieżowcu zerwała się winda.


stodoła

przysłowie: gdy w styczniu mrozy i śniegi, będą stodoły po brzegi, gdy styczeń mrozów nie daje, prowadzi nieurodzaje

stodoły (genitive singular)
stodole (dative singular)
stodołę (accusative singular)
stodołą (instrumental singular)
stodole (locative singular)
stodoło (vocative singular)
stodoły (nominative plural)
stodół (genitive plural)
stodołom (dative plural)
stodoły (accusative plural)
stodołami (instrumental plural)
stodołach (locative plural)
stodoły (vocative plural)

budynek gospodarczy do przechowywania plonów w stanie suchym np. siano, zboże itp.


parapet

(1.1) franc. parapet → parapet, wcześniej o części fortyfikacji < wł. parapetto < wł. petto → pierś < łac. pectus

parapetu (genitive singular)
parapetowi (dative singular)
parapetem (instrumental singular)
parapecie (locative singular)
parapecie (vocative singular)
parapety (nominative plural)
parapetów (genitive plural)
parapetom (dative plural)
parapety (accusative plural)
parapetami (instrumental plural)
parapetach (locative plural)
parapety (vocative plural)

w fortyfikacjach: mur lub nasyp, biegnący szczytem wałów od strony zewnętrznej, osłaniający chodnik straży


parapet

przedpiersie, parapet, nadwałek (w fortyfikacjach: mur lub nasyp, biegnący szczytem wałów od strony zewnętrznej, osłaniający chodnik straży)


osiedle

prasł. *o(b)sedlьje < prasł. *ob + *sedlě → wokół + wsi

osiedla (genitive singular)
osiedlu (dative singular)
osiedlem (instrumental singular)
osiedlu (locative singular)
osiedla (nominative plural)
osiedli (genitive plural)
osiedlom (dative plural)
osiedla (accusative plural)
osiedlami (instrumental plural)
osiedlach (locative plural)
osiedla (vocative plural)

nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich

Mieszkam na moim osiedlu od 10 lat.


zanca

śr.łac. zanca ← prawdopodobnie ze staroperskiego zanga → noga


hala

hali (genitive singular)
hali (dative singular)
halę (accusative singular)
halą (instrumental singular)
hali (locative singular)
halo (vocative singular)
hale (nominative plural)
hali (genitive plural)
hal (genitive plural)
halom (dative plural)
hale (accusative plural)
halami (instrumental plural)
halach (locative plural)
hale (vocative plural)

bardzo duże pomieszczenie o rozległej powierzchni

kościół halowy, budowla z nawami o tej samej lub podobnej wysokości


chałupa

(1.1) źródłosłów dla białor. халупа, jid. כאַלופּע (chalupe)

gdyby chałupa miała uszy, toby powiedziała

chałupy (genitive singular)
chałupie (dative singular)
chałupę (accusative singular)
chałupą (instrumental singular)
chałupie (locative singular)
chałupo (vocative singular)
chałupy (nominative plural)
chałup (genitive plural)
chałupom (dative plural)
chałupy (accusative plural)
chałupami (instrumental plural)
chałupach (locative plural)
chałupy (vocative plural)

wiejski budynek mieszkalny, zwykle prymitywny

Należy zwrócić uwagę na wrażliwość estetyczną fundatorów krzyży i kapliczek […] Obiekty te harmonizowały z zabudową wsi, z urodą chałup, wzbogacały krajobraz

Jarosław Jackowski, Polska sztuka ludowa, 2002 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.


pylône

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-pylône.wav


metabolizm

metabolizmu (genitive singular)
metabolizmowi (dative singular)
metabolizmem (instrumental singular)
metabolizmie (locative singular)
metabolizmie (vocative singular)

styl architektoniczny powstały w drugiej połowie XX wieku w Japonii

zob. też metabolizm (ujednoznacznienie) w Wikipedii


abside

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-abside.wav


meandr

meandry (nominative plural)
meandru (genitive singular)
meandrů (genitive plural)
meandru (dative singular)
meandrům (dative plural)
meandry (accusative plural)
meandre (vocative singular)
meandře (vocative singular)
meandry (vocative plural)
meandru (locative singular)
meandrech (locative plural)
meandrem (instrumental singular)
meandry (instrumental plural)


katedrála

katedrály (nominative plural)
katedrály (genitive singular)
katedrál (genitive plural)
katedrále (dative singular)
katedrálám (dative plural)
katedrálu (accusative singular)
katedrály (accusative plural)
katedrálo (vocative singular)
katedrály (vocative plural)
katedrále (locative singular)
katedrálách (locative plural)
katedrálou (instrumental singular)
katedrálami (instrumental plural)


σαρκοφάγος

gr. σαρκοφάγος


oblouk

oblouky (nominative plural)
oblouku (genitive singular)
oblouků (genitive plural)
oblouku (dative singular)
obloukům (dative plural)
oblouky (accusative plural)
oblouku (vocative singular)
oblouky (vocative plural)
oblouku (locative singular)
obloucích (locative plural)
obloukem (instrumental singular)
oblouky (instrumental plural)


okap

okapu (genitive singular)
okapowi (dative singular)
okapem (instrumental singular)
okapie (locative singular)
okapie (vocative singular)
okapy (nominative plural)
okapów (genitive plural)
okapom (dative plural)
okapy (accusative plural)
okapami (instrumental plural)
okapach (locative plural)
okapy (vocative plural)

dolna krawędź dachu, która wystaje poza obrys budynku


kabel

zobacz też: Indeks:Estoński - Budynki i pomieszczenia

zobacz też: Indeks:Estoński - Fałszywi przyjaciele


zeď

zdi (nominative plural)
zdi (genitive singular)
zdí (genitive plural)
zdi (dative singular)
zdem (dative plural)
zdím (dative plural)
zdi (accusative plural)
zdi (vocative singular)
zdi (vocative plural)
zdi (locative singular)
zdech (locative plural)
zdích (locative plural)
zdí (instrumental singular)
zdmi (instrumental plural)


absido

absidoj (nominative plural)
absidon (accusative singular)
absidojn (accusative plural)


abutmento

abutmentoj (nominative plural)
abutmenton (accusative singular)
abutmentojn (accusative plural)


podkroví

podkrovím (dative plural)
podkrovích (locative plural)
podkrovím (instrumental singular)
podkrovími (instrumental plural)


ábside

gr. ἀψίς, ἀψῖδος (apsís, apsídos) → klucz sklepienia


fenestro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-fenestro.wav

komenciĝis mizero, ĝi venas per pordo kaj fenestroj

pelu mizeron tra l' pordo, ĝi revenos tra l' fenestro

Sur la fenestro kuŝas krajono kaj plumo.


zócalo

łac. soccŭlus zdrobnienie od łac. soccus → trep, sabot


집

zobacz też: obiekty budowlane w języku koreańskim


sinagoga

łac. sinagōga < gr. συναγωγή < gr. συνάγειν → zbierać, gromadzić


sinagoga

p.łac. synagoga < gr. συναγωγή (sunagōgḗ)


hełm

hełmu (genitive singular)
hełmowi (dative singular)
hełmem (instrumental singular)
hełmie (locative singular)
hełmie (vocative singular)
hełmy (nominative plural)
hełmów (genitive plural)
hełmom (dative plural)
hełmy (accusative plural)
hełmami (instrumental plural)
hełmach (locative plural)
hełmy (vocative plural)

Ten barokowy hełm pochodzi z 1713 roku.


화장실

hwa.jang.sil (transliteration)
化粧室 (hanja)


camera da letto

zobacz też: Indeks:Włoski - Budynki i pomieszczenia


impost

imposty (nominative plural)
impostu (genitive singular)
impostów (genitive plural)
impostowi (dative singular)
impostom (dative plural)
imposty (accusative plural)
impostem (instrumental singular)
impostami (instrumental plural)
impoście (locative singular)
impostach (locative plural)
impoście (vocative singular)
imposty (vocative plural)

kamienna płyta lub blok stanowiące podporę dla łuku, arkady lub żebra sklepienia


pergola

pergole (nominative plural)
pergoli (genitive singular)
pergoli (genitive plural)
pergol (genitive plural)
pergoli (dative singular)
pergolom (dative plural)
pergolę (accusative singular)
pergole (accusative plural)
pergolą (instrumental singular)
pergolami (instrumental plural)
pergoli (locative singular)
pergolach (locative plural)
pergolo (vocative singular)
pergole (vocative plural)

budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny


tenia

łac. taenĭa ← gr. ταινία (tenía) taśma, wstążka


ermita

łac. eremita < gr. ερημίτης < gr. ερημος


spichrz

spichrze (nominative plural)
spichrza (genitive singular)
spichrzy (genitive plural)
spichrzów (genitive plural)
spichrzowi (dative singular)
spichrzom (dative plural)
spichrze (accusative plural)
spichrzem (instrumental singular)
spichrzami (instrumental plural)
spichrzu (locative singular)
spichrzach (locative plural)
spichrzu (vocative singular)
spichrze (vocative plural)

budynek, w którym przechowuje się ziarna zbóż


pinakiel

pinakla (genitive singular)
pinaklu (genitive singular)
pinaklowi (dative singular)
pinaklem (instrumental singular)
pinaklu (locative singular)
pinaklu (vocative singular)
pinakle (nominative plural)
pinakli (genitive plural)
pinaklów (genitive plural)
pinaklom (dative plural)
pinakle (accusative plural)
pinaklami (instrumental plural)
pinaklach (locative plural)
pinakle (vocative plural)

mała wieżyczka umieszczona na filarze przypory, często dekorowana elementami roślinnymi (np. w zwieńczeniu – kwiatonem), figurami i innymi ozdobnikami

Zadaniem pinakli w budowlach jest dociążanie przypór, mające na celu zwiększenie kąta nachylenia wypadkowej sił rozporu idących ze sklepień i ciężaru.


wolno stojący

ˈvɔlnɔ stɔˈjɔ̃nt͡sɨ

wolno stojąca (nominative singular feminine)
wolno stojące (nominative singular neuter)
wolno stojące (nominative plural nonvirile)
wolno stojącego (genitive singular masculine animate inanimate)
wolno stojącej (genitive singular feminine)
wolno stojącego (genitive singular neuter)
wolno stojących (genitive plural masculine nonvirile)
wolno stojącemu (dative singular masculine animate inanimate)
wolno stojącej (dative singular feminine)
wolno stojącemu (dative singular neuter)
wolno stojącym (dative plural masculine nonvirile)
wolno stojącego (accusative singular masculine animate)
wolno stojącą (accusative singular feminine)
wolno stojące (accusative singular neuter)
wolno stojących (accusative plural masculine)
wolno stojące (accusative plural nonvirile)
wolno stojącym (instrumental singular masculine animate inanimate)
wolno stojącą (instrumental singular feminine)
wolno stojącym (instrumental singular neuter)
wolno stojącymi (instrumental plural masculine nonvirile)
wolno stojącym (locative singular masculine animate inanimate)
wolno stojącej (locative singular feminine)
wolno stojącym (locative singular neuter)
wolno stojących (locative plural masculine nonvirile)
wolno stojąca (vocative singular feminine)
wolno stojące (vocative singular neuter)
wolno stojące (vocative plural nonvirile)

o obiekcie budowlanym: nie stykający się z innymi budynkami

Toi toi to w języku potocznym wolno stojąca przenośna ubikacja.


барабан

Ru-барабан.ogg


cottage

There was a little cottage in the forest.


rysunek

rysunki (nominative plural)
rysunku (genitive singular)
rysunków (genitive plural)
rysunkowi (dative singular)
rysunkom (dative plural)
rysunki (accusative plural)
rysunkiem (instrumental singular)
rysunkami (instrumental plural)
rysunku (locative singular)
rysunkach (locative plural)
rysunku (vocative singular)
rysunki (vocative plural)
rysunku (genitive singular)
rysunkowi (dative singular)
rysunkiem (instrumental singular)
rysunku (locative singular)
rysunku (vocative singular)

dziedzina sztuk plastycznych przedstawiająca kształty i położenie w przestrzeni za pomocą linii kreślonej tuszem, kredką, ołówkiem itp.

Moja siostra za trzecim razem dostała się na wymarzony rysunek.


ансамбль

Uk-ансамбль.ogg


антаблемент

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8798 (ukr)-Po ukraińsku (Andriana)-антаблемент.wav


архітектоніка

Uk-архітектоніка.ogg


архітектонічний

przym. od ukr. архітекто́ніка


архітектура

Uk-архітектура.ogg


архітрав

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8798 (ukr)-Po ukraińsku (Andriana)-архітрав.wav


ailette

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-ailette.wav


allège

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Anonymât (Kvardek du)-allège.wav


аттик

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8798 (ukr)-Po ukraińsku (Andriana)-аттик.wav


wole oczy

ˈvɔlɛ ˈɔt͡ʃɨ


wole oko

małe okno w jednej z górnych kondygnacji budynku


brosza

broszy (genitive singular)
broszy (dative singular)
broszę (accusative singular)
broszą (instrumental singular)
broszy (locative singular)
broszo (vocative singular)
brosze (nominative plural)
brosz (genitive plural)
broszom (dative plural)
brosze (accusative plural)
broszami (instrumental plural)
broszach (locative plural)
brosze (vocative plural)

rzeźbiony element znajdujący się na przecięciu żeber sklepienia gotyckiego


астрагал

(1.1) łac. astragalus
(1.2) gr. ἀστράγαλος


perron

schody zewnętrzne prowadzące do takiego podestu


perron

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-perron.wav

schody zewnętrzne (przed drzwiami wejściowymi zakończone podestem)


dzwonnica

dzwonnice (nominative plural)
dzwonnicy (genitive singular)
dzwonnic (genitive plural)
dzwonnicy (dative singular)
dzwonnicom (dative plural)
dzwonnicę (accusative singular)
dzwonnice (accusative plural)
dzwonnicą (instrumental singular)
dzwonnicami (instrumental plural)
dzwonnicy (locative singular)
dzwonnicach (locative plural)
dzwonnico (vocative singular)
dzwonnice (vocative plural)

część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów

Konserwator zabytków postuluje jak najszybsze przeprowadzenie prac remontowych przy dzwonnicy.


twierdza

twierdzy (genitive singular)
twierdzy (dative singular)
twierdzę (accusative singular)
twierdzą (instrumental singular)
twierdzy (locative singular)
twierdzo (vocative singular)
twierdze (nominative plural)
twierdz (genitive plural)
twierdzom (dative plural)
twierdze (accusative plural)
twierdzami (instrumental plural)
twierdzach (locative plural)
twierdze (vocative plural)

rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość

Oblężenie twierdzy trwało wiele miesięcy.


foyer

foyery (nominative plural)
foyeru (genitive singular)
foyerů (genitive plural)
foyeru (dative singular)
foyerům (dative plural)
foyery (accusative plural)
foyere (vocative singular)
foyery (vocative plural)
foyeru (locative singular)
foyerech (locative plural)
foyerem (instrumental singular)
foyery (instrumental plural)


astragal

ornament architektoniczny złożony z naprzemiennie ułożonych pałeczek i krążków


Schiff

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jednostki pływające


wieszak

wieszaka (genitive singular)
wieszakowi (dative singular)
wieszakiem (instrumental singular)
wieszaku (locative singular)
wieszaku (vocative singular)
wieszaki (nominative plural)
wieszaków (genitive plural)
wieszakom (dative plural)
wieszaki (accusative plural)
wieszakami (instrumental plural)
wieszakach (locative plural)
wieszaki (vocative plural)

pionowy element drewnianej konstrukcji dachu


alcove

franc. alcôve < hiszp. alcoba < arab. قبة


foundation

faʊ̯nˈdeɪ̯ʃn̩


cartouche

franc. cartouche z wł. cartoccio, cartuccia z cornet, carta


console

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Anonymât (Kvardek du)-console.wav


Theater

Vor dem Theater steht ein Polizeiauto

OTZ online, „Herscht“ am Theater Rudolstadt, 27.11.2022, dostęp 21.06.2024


klasztor

prawdop. czes. klášter < śwn. klostár < łac. claustrum → zamknięcie

klasztoru (genitive singular)
klasztorowi (dative singular)
klasztorem (instrumental singular)
klasztorze (locative singular)
klasztorze (vocative singular)
klasztory (nominative plural)
klasztorów (genitive plural)
klasztorom (dative plural)
klasztory (accusative plural)
klasztorami (instrumental plural)
klasztorach (locative plural)
klasztory (vocative plural)

budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły

W mieście, którego nazwiska nie powiem było trzy karczmy, bram cztery ułomki, dziesięć klasztorów, i gdzieniegdzie domki

Pagoda jest elementem klasztoru, który najbardziej różni się od koreańskiego lub chińskiego wzorca


rondel

rondla (genitive singular)
rondlowi (dative singular)
rondlem (instrumental singular)
rondlu (locative singular)
rondlu (vocative singular)
rondle (nominative plural)
rondli (genitive plural)
rondlom (dative plural)
rondle (accusative plural)
rondlami (instrumental plural)
rondlach (locative plural)
rondle (vocative plural)
rondla (genitive singular)
rondela (genitive singular rare)
rondlowi (dative singular)
rondelowi (dative singular rare)
rondlem (instrumental singular)
rondelem (instrumental singular rare)
rondlu (locative singular)
rondelu (locative singular rare)
rondlu (vocative singular)
rondelu (vocative singular rare)
rondle (nominative plural)
rondele (nominative plural rare)
rondli (genitive plural)
rondeli (genitive plural rare)
rondlom (dative plural)
rondelom (dative plural rare)
rondle (accusative plural)
rondele (accusative plural rare)
rondlami (instrumental plural)
rondelami (instrumental plural rare)
rondlach (locative plural)
rondelach (locative plural rare)
rondle (vocative plural)
rondele (vocative plural rare)

neolityczne, ufortyfikowane założenie przestrzenne o okrągłym kształcie

zob. też rondel (ujednoznacznienie) w Wikipedii


plinth

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-plinth.wav


antechamber

ˈæntiˌt͡ʃeɪmbə

ˈæntiˌt͡ʃeɪmbɚ


gargoyle

zobacz też: Indeks:Angielski - Architektura


stalactite

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-stalactite.wav


partero

parteroj (nominative plural)
parteron (accusative singular)
parterojn (accusative plural)


bejn

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-bejn (wersja Józefa Gary).ogg


łupina

łupiny (nominative plural)
łupiny (genitive singular)
łupin (genitive plural)
łupinie (dative singular)
łupinom (dative plural)
łupinę (accusative singular)
łupiny (accusative plural)
łupiną (instrumental singular)
łupinami (instrumental plural)
łupinie (locative singular)
łupinach (locative plural)
łupino (vocative singular)
łupiny (vocative plural)


tera

tery (genitive singular)
terze (dative singular)
terę (accusative singular)
terą (instrumental singular)
terze (locative singular)
tero (vocative singular)
tery (nominative plural)
ter (genitive plural)
terom (dative plural)
tery (accusative plural)
terami (instrumental plural)
terach (locative plural)
tery (vocative plural)

Dachy ter zazwyczaj kryła dachówka.


maojer

swn. mura < swn. muri < łac. muri
por. niem. Mauer

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-maojer (wersja Józefa Gary).ogg


maswerk

maswerku (genitive singular)
maswerka (genitive singular)
maswerkowi (dative singular)
maswerkiem (instrumental singular)
maswerku (locative singular)
maswerku (vocative singular)
maswerki (nominative plural)
maswerków (genitive plural)
maswerkom (dative plural)
maswerki (accusative plural)
maswerkami (instrumental plural)
maswerkach (locative plural)
maswerki (vocative plural)

element dekoracyjny złożony z liści, łuków i kół, charakterystyczny dla gotyku

Była zachwycona pięknymi maswerkami w oknach katedry.


donżon

(1.1) franc. donjon, ze śr.łac. dominio (wieża pana/pani zamku) od łac. dominus (pan)

donżonu (genitive singular)
donżonowi (dative singular)
donżonem (instrumental singular)
donżonie (locative singular)
donżonie (vocative singular)
donżony (nominative plural)
donżonów (genitive plural)
donżonom (dative plural)
donżony (accusative plural)
donżonami (instrumental plural)
donżonach (locative plural)
donżony (vocative plural)

wieża lub baszta będąca częścią zamku, przeznaczona do obrony i zamieszkania

Jednym z najbardziej znanych donżonów jest wieża Joanny d'Arc w Rouen.


transept

(1.1) franc. transept < łac. septum → przegroda

transeptu (genitive singular)
transeptowi (dative singular)
transeptem (instrumental singular)
transepcie (locative singular)
transepcie (vocative singular)
transepty (nominative plural)
transeptów (genitive plural)
transeptom (dative plural)
transepty (accusative plural)
transeptami (instrumental plural)
transeptach (locative plural)
transepty (vocative plural)

nawa poprzeczna w kościele, oddzielająca prezbiterium od reszty budynku

Transept ułożony jest prostopadle do osi głównej kościoła.


transept

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-transept.wav


modernizm

mɔˈdɛrʲɲism̥

ogół kierunków awangardowych eksponujących rolę indywidualizmu w twórczości, nacechowany symbolizmem i estetyzmem

Postmodernizm to kierunek artystyczny, który stawia pod znakiem zapytania podstawowe zasady i idee modernizmu.


baonk

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-baonk (wersja Józefa Gary).ogg


ālkan

sztucznie od st.prus. Alkayne (nazwa miejscowa)

En šismu deīktan bēi wūran ālkan.


rotunda

rotundy (genitive singular)
rotundzie (dative singular)
rotundę (accusative singular)
rotundą (instrumental singular)
rotundzie (locative singular)
rotundo (vocative singular)
rotundy (nominative plural)
rotund (genitive plural)
rotundom (dative plural)
rotundy (accusative plural)
rotundami (instrumental plural)
rotundach (locative plural)
rotundy (vocative plural)
rotundy (genitive singular)
rotundzie (dative singular)
rotundę (accusative singular)
rotundą (instrumental singular)
rotundzie (locative singular)
rotundo (vocative singular)

(́1.4) zob. tekstura, szwabacha, fraktura

charakterystyczna dla barokowych i klasycystycznych pałaców okrągła sala reprezentacyjna


bagatela

(1.1) wł. bagattella albo franc. bagatelle

(1.3) nazwa od paryskiego pałacyku księcia d’Artois w Lasku Bulońskim z lat 1771-1781, modna w XVIII/XIX wieku

bagateli (genitive singular)
bagateli (dative singular)
bagatelę (accusative singular)
bagatelą (instrumental singular)
bagateli (locative singular)
bagatelo (vocative singular)
bagatele (nominative plural)
bagateli (genitive plural)
bagatelom (dative plural)
bagatele (accusative plural)
bagatelami (instrumental plural)
bagatelach (locative plural)
bagatele (vocative plural)

pawilon ogrodowy o funkcji wypoczynkowej i rozrywkowej, popularny w XVIII i XIX wieku; również cała posiadłość z ogrodem

Majętny teść zakupił im pod miastem gustowną bagatelę, gdzie odbywały się wesołe spotkania.


echo

echa (nominative plural)
echa (genitive singular)
ech (genitive plural)
echu (dative singular)
echom (dative plural)
echa (accusative plural)
echem (instrumental singular)
echami (instrumental plural)
echu (locative singular)
echach (locative plural)
echa (vocative plural)

budowla ogrodowa wzmacniająca dźwięk w celu uzyskania efektu jego powtórzenia

zob. też echo (ujednoznacznienie) w Wikipedii


triangular

(1) łac. triangulāris
(2) (3) hiszp. triángulo + -ar


Arbeitszimmer

ˈaʁbaɪ̯tsˌʦɪmɐ

ˈaʁbaɪ̯tsˌʦɪmɐ


Architektur

aʁçitɛkˈtuːɐ̯

aʁçitɛkˈtuːʀən


kuluary

pomieszczenia w budynkach publicznych znajdujące się w pobliżu sal posiedzeń lub występów, w których przeprowadzane są nieoficjalne rozmowy i spotkania

Żeby nie przedłużać, może dalszą dyskusję przenieśmy do kuluarów.


ratusz

ratusza (genitive singular)
ratuszowi (dative singular)
ratuszem (instrumental singular)
ratuszu (locative singular)
ratuszu (vocative singular)
ratusze (nominative plural)
ratuszy (genitive plural)
ratuszów (genitive plural)
ratuszom (dative plural)
ratusze (accusative plural)
ratuszami (instrumental plural)
ratuszach (locative plural)
ratusze (vocative plural)

budynek, w którym swoją siedzibę mają władze miasta


biurowiec

pol. biuro + -owiec lub pol. biurowy + -ec

biurowce (nominative plural)
biurowca (genitive singular)
biurowców (genitive plural)
biurowcowi (dative singular)
biurowcom (dative plural)
biurowce (accusative plural)
biurowcem (instrumental singular)
biurowcami (instrumental plural)
biurowcu (locative singular)
biurowcach (locative plural)
biurowcu (vocative singular)
biurowce (vocative plural)


cerkiew

cerkwie (nominative plural)
cerkwi (genitive singular)
cerkwi (genitive plural)
cerkwi (dative singular)
cerkwiom (dative plural)
cerkwie (accusative plural)
cerkwią (instrumental singular)
cerkwiami (instrumental plural)
cerkwi (locative singular)
cerkwiach (locative plural)
cerkwi (vocative singular)
cerkwie (vocative plural)

Za czasów Stalina w ZSRR masowo burzono cerkwie.


bazylika

łac. basilica < gr. βασιλικός < ἄρχων βασιλεύς → archont basileus, urzędnik rady miejskiej zastępujący króla

bazyliki (genitive singular)
bazylice (dative singular)
bazylikę (accusative singular)
bazyliką (instrumental singular)
bazylice (locative singular)
bazyliko (vocative singular)
bazyliki (nominative plural)
bazylik (genitive plural)
bazylikom (dative plural)
bazyliki (accusative plural)
bazylikami (instrumental plural)
bazylikach (locative plural)
bazyliki (vocative plural)

typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od bocznych i oknami umieszczonymi ponad ich zadaszeniem (w odróżnieniu od kościoła halowego)

Ta bazylika zachowuje interesujące pozostałości z czasów renesansu.


cenotaf

(1.1) łac. cenotaphium < gr. κενοτάφιον (kenotáphion), gr. κενός (kenós) → pusty, gr. τάφος (táphos) → grób

cenotafu (genitive singular)
cenotafowi (dative singular)
cenotafem (instrumental singular)
cenotafie (locative singular)
cenotafie (vocative singular)
cenotafy (nominative plural)
cenotafów (genitive plural)
cenotafom (dative plural)
cenotafy (accusative plural)
cenotafami (instrumental plural)
cenotafach (locative plural)
cenotafy (vocative plural)

symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci

W czasach nowożytnych spotyka się cenotafy świętych, postaci historycznych, np. św. Wojciecha w kształcie tumby w katedrze w Gnieźnie, ustawiony obok relikwiarza


edifice

(1.1) średnioang. < st.franc. < łac. aedificium → budowla < łac. aedifico → budować


nasyp

nasypy (nominative plural)
nasypu (genitive singular)
nasypów (genitive plural)
nasypowi (dative singular)
nasypom (dative plural)
nasypy (accusative plural)
nasypem (instrumental singular)
nasypami (instrumental plural)
nasypie (locative singular)
nasypach (locative plural)
nasypie (vocative singular)
nasypy (vocative plural)

wał usypany w celu podniesienia terenu w danym miejscu

Staw znajduje się za nasypem kolejowym.


mauzoleum

łac. mausoleum < gr. Μαυσωλεῖον < gr. Μαύσωλος

ˌmawzɔˈlɛʷũm

mauzolea (nominative plural)
mauzoleów (genitive plural)
mauzoleom (dative plural)
mauzolea (accusative plural)
mauzoleami (instrumental plural)
mauzoleach (locative plural)
mauzolea (vocative plural)

monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję

Atrakcją wycieczki była wizyta w mauzoleum Lenina.


arabeska

(1.6) pol. Arab, skojarzenie brzmieniowe z istniejącym już wyrazem arabeska

arabeski (nominative plural)
arabeski (genitive singular)
arabesek (genitive plural)
arabesce (dative singular)
arabeskom (dative plural)
arabeskę (accusative singular)
arabeski (accusative plural)
arabeską (instrumental singular)
arabeskami (instrumental plural)
arabesce (locative singular)
arabeskach (locative plural)
arabesko (vocative singular)
arabeski (vocative plural)

ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej

Ale i renesans Florencji czy Rzymu, albo złote, a rękami niewiernych haftowane arabeski Palerma i Monreale, to także miejsca, w których stosunkowo najłatwiej budzi się coś w rodzaju estetyczno-religijnej ekstazy

Zygmunt Nowakowski, Lajkonik na wygnaniu: felietonów sto i jeden, 1950-1962, s. 408, nakładem Komitetu Obchodu Jubileuszowego, 1963.


adobe

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-adobe.wav


adobe

(1.1) z arabskiego używanego w Hiszpanii aṭṭúb < arab. طوبة (ṭūba)


semi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-semi.wav


segment

segmentu (genitive singular)
segmentowi (dative singular)
segmentem (instrumental singular)
segmencie (locative singular)
segmencie (vocative singular)
segmenty (nominative plural)
segmentów (genitive plural)
segmentom (dative plural)
segmenty (accusative plural)
segmentami (instrumental plural)
segmentach (locative plural)
segmenty (vocative plural)

jeden z jednorodzinnych domów szeregowych

Jacyś ubecy parkowali przed ciocinym segmentem przez godzinę.


pałac

(1.2) od (1.1) określenie spopularyzowane w okresie PRL na wzór podobnych budynków użyteczności publicznej w ZSRR

pałac Radziwiłłów / Bidermanna / Potockich / …

pałacu (genitive singular)
pałacowi (dative singular)
pałacem (instrumental singular)
pałacu (locative singular)
pałacu (vocative singular)
pałace (nominative plural)
pałaców (genitive plural)
pałacom (dative plural)
pałace (accusative plural)
pałacami (instrumental plural)
pałacach (locative plural)
pałace (vocative plural)

okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka

W lepszych dzielnicach Kaliningradu jak grzyby po deszczu rosną wille, ba, pałace nowych Rosjan

Polityka, nr 07.03, Warszawa, 2004 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.

pałac + D. • pałac + przym. dzierżawczy • pałac w + Ms. • pałac + M.


kubizm

kubizmu (genitive singular)
kubizmowi (dative singular)
kubizmem (instrumental singular)
kubizmie (locative singular)
kubizmie (vocative singular)
kubizmy (potential rare nominative plural)
kubizmów (potential rare genitive plural)
kubizmom (potential rare dative plural)
kubizmy (potential rare accusative plural)
kubizmami (potential rare instrumental plural)
kubizmach (potential rare locative plural)
kubizmy (potential rare vocative plural)

czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.

Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.


Basilika

łac. basilica < gr. βασιλικός; od βασιλικὴ στοά → portyk królewski


Bernsteinzimmer

ˈbɛʁnʃtaɪ̯nˈt͡sɪmɐ


пирамида

Ru-пирамида.ogg

Ru-пирамида 2.ogg


Bungalow

zobacz też: Haus • Bungalow • Doppelhaus • Doppelhaushälfte • Einfamilienhaus • Hochhaus • Mehrfamilienhaus • Mietshaus • Reihenhaus • Villa • Wohnhaus


Burg

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Sebastian Wallroth-Burg (Spreewald).wav


keystone

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Usmaan (Middle river exports)-keystone.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-keystone.wav


portcullis

brona, krata zamykająca wejście do zamku


Doppelhaus

ˈdɔpl̩ˌhaʊ̯s

ˈdɔpl̩ˌhɔɪ̯zɐ


Erker

śwn. erker(e); śwn. ärkēr < sfranc. arquière < łac. arcus


Eselsrücken

ˈeːzəlsʀʏkən

ˈeːzəlsʀʏkən


trzon

trzonu (genitive singular)
trzonowi (dative singular)
trzonem (instrumental singular)
trzonie (locative singular)
trzonie (vocative singular)
trzony (nominative plural)
trzonów (genitive plural)
trzonom (dative plural)
trzony (accusative plural)
trzonami (instrumental plural)
trzonach (locative plural)
trzony (vocative plural)

układ ścian w budynku zapewniający jego stateczność ogólną

Wewnątrz trzonu budynku znajdują się szyby windowe i klatki schodowe oraz szachty instalacyjne.


odeon

zadaszona budowla z amfiteatrem, w starożytnej Grecji i Rzymie, w której odbywały się konkursy muzyczne i recytatorskie


Grat

por. Berggrat • Felsgrat • Gebirgsgrat • Krete


cornerstone

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-عُثمان (Middle river exports)-cornerstone.wav


pylon

pylonu (genitive singular)
pylonowi (dative singular)
pylonem (instrumental singular)
pylonie (locative singular)
pylonie (vocative singular)
pylony (nominative plural)
pylonów (genitive plural)
pylonom (dative plural)
pylony (accusative plural)
pylonami (instrumental plural)
pylonach (locative plural)
pylony (vocative plural)

wieża bramna na planie prostokąta i zwężająca się ku górze; wznoszona parami w starożytnym Egipcie


Hörsaal

sala wykładowa, audytorium, sala audytoryjna


Kathedrale

łac. cathedra < gr. καθέδρα (kathédra) → krzesło, siedzenie (na którym siedzi biskup)


piramide

łac. pyramis, -idis < gr. πυραμίς, -ίδος

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-piramide.wav


Minarett

(1.1) franc. minaret < tur. minare < arab.


برج

(1.1-4) < (1.5) < arab. ب ر ج < pragerm. *burgz z praindoeur. *bʰərgʰ-

(1.1) źródłosłów dla orm. պուրճ, gruz. ბურჯი, sor. برج, kurm. birc, malt. borġ, paszto برج (burj), pers. برج (borj), tadż. бурҷ, urd. برج (burj)

(1.5) źródłosłów dla ang. burj, franc. bordj, pol. bordż, burdż

برج آزادي

wieża Azadi • برج بيزا المائل Krzywa Wieża w Pizie • برج القاهرة Wieża Kairska

ISO: burǧ, burj; polska: burż, burdż (transliteration)

في عام 1964 تم تسجيل البرج على لائحة الآثار التاريخية لمدينة باريس.

W 1964 wieża została wpisana na listę zabytków Paryża.

hasło برج إيفل w arabskojęzycznej Wikipedii

Słowo „burdż” funkcjonuje również jako człon nazw miast i miejscowości arabskich, np.: برج حمود (Burdż Hammud), برج بوعريج (Burdż Bu Urajridż), برج الكيفان (Burdż al-Kifan)


برج الكنيسة

arab. برج + ال + كنيسة


iglica

(1.1-2) pol. igła (podobieństwo kształtu)


rozeta

franc. rosette → rozeta, kokarda; zdrobn. od rose → róża < łac. rosarium → różanka < łac. rosarius → różany < łac. rosa → róża

rozety (nominative plural)
rozety (genitive singular)
rozet (genitive plural)
rozecie (dative singular)
rozetom (dative plural)
rozetę (accusative singular)
rozety (accusative plural)
rozetą (instrumental singular)
rozetami (instrumental plural)
rozecie (locative singular)
rozetach (locative plural)
rozeto (vocative singular)
rozety (vocative plural)

ornament o układzie koncentrycznym, w kształcie stylizowanego rozwiniętego kwiatu, także centralna kompozycja ozdabiająca plafon lub sufit

Sufity większości pomieszczeń pałacu w Igołomi zdobią rozety, ułożone z liści akantu.

okrągłe okno w szczytach budowli lub nad portalami, charakterystyczne dla architektury gotyckiej

Trzy wielkie rozety zdobią katedrę w Chartres, z czego dwie wpisane są w łuk lancetowy.


akant

(1.1-2) łac. acanthus < gr. ἄκανθος < gr. ἄκανθα → cierń, oset, kręgosłup ryby

akanty (nominative plural)
akantu (genitive singular)
akantów (genitive plural)
akantowi (dative singular)
akantom (dative plural)
akanty (accusative plural)
akantem (instrumental singular)
akantami (instrumental plural)
akancie (locative singular)
akantach (locative plural)
akancie (vocative singular)
akanty (vocative plural)

motyw dekoracyjny w formie stylizowanych liści, gałązek i kwiatów akantu (1.1)

Motyw akantu stosowany jest w architekturze od starożytności.


Ochsenauge

ˈɔksn̩ˌʔaʊ̯ɡə

ˈɔksn̩ˌʔaʊ̯ɡn̩


banquette

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-banquette.wav

ława strzelecka, ławka strzelecka (część muru obronnego, podwyższenie osłonięte od zewnątrz przez przedpiersie i pozwalające strzelać w pozycji stojącej)


Scheune

por. Scheuer • Stadel • Schupfen • Schüür • Schuir • Schopf • Gade


brona

(1.1) od prasł. *borna → brona (1.1), a to od praindoeur. *bhornā

(1.1) por. bułg. брана, chorw. brana, czes. brány, dłuż. brona, głuż. bróna, mac. брана, serb. brana, słc. brány, słń. brana i st.rus. борона (od tego białor. барана, ros. борона oraz ukr. борона)

(1.1) od wspomnianego prasłowa pochodzi też zapożyczone gr. βάρνα

(1.2-3) od prasł. *borna → obrona, ochrona, osłona, potem również również przedmiot broniący, powstrzymujący, szczególnie brama, przegroda tama; to od czasownika prasł. *broniti

(1.2-3) por. bułg. брана, chorw. brana, czes. brána (od tego pol. brama), kasz. brona, mac. брана, serb. брана, słc. brána, słń. brana oraz st.rus. борона (od tego gw. ros. боронка i ukr. борона)

w języku prasłowiańskim istniało też oddzielne etymologicznie słowo *borna, niemające kontynuanta w języku polskim → błona okrywająca, membrana; od niego pochodzą czes. bránice (od tego słc. branica) i słń. brana; jego dalsza etymologia jest niepewna; miało ono również oboczną formę *br̥na, od której pochodzi tylko st.czes. brnka

brony (nominative plural)
brony (genitive singular)
bron (genitive plural)
bronie (dative singular)
bronom (dative plural)
bronę (accusative singular)
brony (accusative plural)
broną (instrumental singular)
bronami (instrumental plural)
bronie (locative singular)
bronach (locative plural)
brono (vocative singular)
brony (vocative plural)

żelazna krata spuszczana z góry w bramach zamkowych

Podniosły się żelazne brony we wrotach, opadł most zwodzony i garść zakonników stanowiąca załogę, wystąpiła na spotkanie

Józef Ignacy Kraszewski, Krzyżacy 1410, tom I, Warszawa 1882.


Sopraporte

ˈzoːpʀaˌpɔʁtə

ˈzoːpʀaˌpɔʁtən


Speisekammer

niem. Speise + Kammer
źródłosłów dla pol. szpajzykamera

ˈʃpaɪzəˈkamɐ

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Pomieszczenia


Triangulation

tʀiaŋgʊlaˈʦɨ̯oːn

tʀiaŋgʊlaˈʦɨ̯oːnən


mezzanine

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-mezzanine.wav


Wolkenkratzer

ˈvɔlkənˌkʀaʦɐ

ˈvɔlkənˌkʀaʦɐ


Zierleiste

'ʦiːɐ̯ˌlaɪ̯stə

'ʦiːɐ̯ˌlaɪ̯stən


fornix

wczesny typ rzymskiego łuku triumfalnego


embrasure

glif, glifowanie (ukośne poprowadzenie ościeży, tak że ich wewnętrzna część jest większa niż zewnętrzna)


porządek dorycki

pɔˈʒɔ̃ndɛɡ dɔˈrɨt͡sʲci

system konstrukcyjny i kompozycyjny budowli powstały w starożytnej Grecji, charakteryzujący się surowością i monumentalnością


porządek joński

pɔˈʒɔ̃ndɛc ˈjɔ̇̃j̃sʲci

požõndeḱ i ̯o̊̃ĩ ̯sʹḱi

system konstrukcyjny i kompozycyjny budowli powstały w starożytnej Grecji, charakteryzujący się lekkością i smukłością proporcji


porządek koryncki

pɔˈʒɔ̃ndɛk ːɔˈrɨ̃nt͡sʲci

system konstrukcyjny i kompozycyjny budowli powstały w starożytnej Grecji, będący odmianą porządku jońskiego


plafond

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-plafond.wav


oleum

gr. ἔλαιον; źródłosłów dla ang. linoleum, ang. oil, ang. petroleum, arag. olio, ast. oleu, chorw. ulje, czes. olej, eo oleo, fiń. öljy, franc. huile, galic. óleo, hiszp. óleo, niderl. olie, irl. ola, katal. oli, niem. Öl, pol. olej, port. óleo, sycyl. ogghiu, prow. òli, słc. olej, słń. olje, wenec. ojo, wenec. ogio, wł. olio


frontispiece

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-عُثمان (Middle river exports)-frontispiece.wav


kinoteatr

ˌcĩnɔˈtɛatr̥

kinoteatry (nominative plural)
kinoteatru (genitive singular)
kinoteatrów (genitive plural)
kinoteatrowi (dative singular)
kinoteatrom (dative plural)
kinoteatry (accusative plural)
kinoteatrem (instrumental singular)
kinoteatrami (instrumental plural)
kinoteatrze (locative singular)
kinoteatrach (locative plural)
kinoteatrze (vocative singular)
kinoteatry (vocative plural)


apsis

łac. apsis → łuk, sklepienie < gr. ἁψίς (hapsī́s) → łuk


torus

torus (kamienny, wypukły wałek obiegający bazę kolumny)


protesis

przybudówka, pomieszczenie przy prezbiterium cerkwi, zwykle po północnej (lewej) jego stronie, miejsce przygotowania darów ofiarnych


ciborium

p.łac. ciborium < gr. κιβώριον (kibṓrion)


ciborium

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-ciborium.wav


loggia

loggii (genitive singular)
loggii (dative singular)
loggię (accusative singular)
loggią (instrumental singular)
loggii (locative singular)
loggio (vocative singular)
loggie (nominative plural)
loggii (genitive plural)
loggij (genitive plural obsolete)
loggiom (dative plural)
loggie (accusative plural)
loggiami (instrumental plural)
loggiach (locative plural)
loggie (vocative plural)

otwarta zadaszona galeria lub balkon wzdłuż ściany budynku

Właściciele dworu zlecili wykonanie arkadowej loggii w elewacji wejściowej od strony wewnętrznego dziedzińca.


loggia

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-loggia.wav


قبة

(1.5) źródłosłów dla hiszp. alcoba (poprzez hiszpański arabski „alqúbba” jako القبة – al-qubba; źródłosłów dla pol. alkowa, franc. alcôve)

zobacz też: Indeks:Arabski - Architektura


nika

niky (nominative plural)
niky (genitive singular)
nik (genitive plural)
nice (dative singular)
nikám (dative plural)
niku (accusative singular)
niky (accusative plural)
niko (vocative singular)
niky (vocative plural)
nice (locative singular)
nikách (locative plural)
nikou (instrumental singular)
nikami (instrumental plural)


belweder

(1.1-3) wł. belvedere < wł. bello + vedere → piękny + widzieć

belwederu (genitive singular)
belwederowi (dative singular)
belwederem (instrumental singular)
belwederze (locative singular)
belwederze (vocative singular)
belwedery (nominative plural)
belwederów (genitive plural)
belwederom (dative plural)
belwedery (accusative plural)
belwederami (instrumental plural)
belwederach (locative plural)
belwedery (vocative plural)

widokowy budynek ogrodowy położony na wzniesieniu

pałac usytuowany jak belweder (1.1), zwykle z rozległym widokiem na ogród

nadbudówka lub dodatkowe piętro nad najwyższym poziomem budynku, często z tarasem


coussinet

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Anonymât (Kvardek du)-coussinet.wav


abaton

gr. ἄβατος (ábatos) → nietknięty ludzką stopą, nie do przebycia, niedostępny

w starożytnej Grecji sypialnia dla pacjentów oczekujących cudownego uzdrowienia podczas snu

święte miejsce, zazwyczaj okręg sakralny lub podziemne pomieszczenie przy świątyni greckiej, do którego dostęp mieli wyłącznie kapłani


blanki

(1.1) niem. dial. blanke, niem. Planke (dyl, gruba deska) z p.łac. planca (deska)

szereg prostokątnych, zębatych występów wieńczących mur obronny; ; zob. też Blanki w Encyklopedii staropolskiej


back-to-back

o budynkach: skierowane w przeciwne strony


przodek

przodka (genitive singular)
przodkowi (dative singular)
przodkiem (instrumental singular)
przodku (locative singular)
przodku (vocative singular)
przodki (nominative plural)
przodków (genitive plural)
przodkom (dative plural)
przodki (accusative plural)
przodkami (instrumental plural)
przodkach (locative plural)
przodki (vocative plural)

budynek postawiony od frontu, przy ulicy, na parceli w zwartej zabudowie miejskiej


δακτύλιος

gr. δακτύλιος


amphitheater

ˈæmfəˌθiːjətɚ


triglifo

forma równoważna rzadziej stosowana: tríglifo


tríglifo

forma równoważna częściej stosowana: triglifo


hogan

ang. hogan < nwh. hooghan → dom, mieszkanie

hoganu (genitive singular)
hoganowi (dative singular)
hoganem (instrumental singular)
hoganie (locative singular)
hoganie (vocative singular)
hogany (nominative plural)
hoganów (genitive plural)
hoganom (dative plural)
hogany (accusative plural)
hoganami (instrumental plural)
hoganach (locative plural)
hogany (vocative plural)

Mam zamieszkać w tym hoganie?


hypocaust

hypocaustum (starożytny system centralnego ogrzewania)


cavaliere

prow. cavalier < st.franc. chevalier < p.łac. caballarius < łac. caballus


ambit

ambitu (genitive singular)
ambitowi (dative singular)
ambitem (instrumental singular)
ambicie (locative singular)
ambicie (vocative singular)
ambity (nominative plural)
ambitów (genitive plural)
ambitom (dative plural)
ambity (accusative plural)
ambitami (instrumental plural)
ambitach (locative plural)
ambity (vocative plural)

przejście w kościele na przedłużeniu naw bocznych otaczające prezbiterium

Prezbiterium otoczone jest ambitem i wieńcem kaplic.


گوتىكا

: cyrylica: готика; łacinka: gotika (alternative)


λαβύρινθος

gr. λαβύρινθος


dorique

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-dorique.wav


distyle

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-distyle.wav


mascaron

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-mascaron.wav


métope

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-métope.wav


monoptère

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-monoptère.wav


mutule

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-mutule.wav


moulure

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-moulure.wav


macaron

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-macaron.wav


denticule

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-denticule.wav


archiwolta

archiwolty (genitive singular)
archiwolcie (dative singular)
archiwoltę (accusative singular)
archiwoltą (instrumental singular)
archiwolcie (locative singular)
archiwolto (vocative singular)
archiwolty (nominative plural)
archiwolt (genitive plural)
archiwoltom (dative plural)
archiwolty (accusative plural)
archiwoltami (instrumental plural)
archiwoltach (locative plural)
archiwolty (vocative plural)

zdobione ornamentami, profilowane lico łuku, arkady zamykającej portal lub każdy inny łukowo u góry zakończony otwór w ścianie budowli, najczęściej bogato zdobione

Archiwoltę stosowano w architekturze wszystkich okresów i kierunków.


bas-côté

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-bas-côté.wav


modillon

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-modillon.wav


kytice

kytic (genitive plural)
kytici (dative singular)
kyticím (dative plural)
kytici (accusative singular)
kytici (locative singular)
kyticích (locative plural)
kyticí (instrumental singular)
kyticemi (instrumental plural)


палаццо

Pełna lista wyrazów rosyjskich z podwójną spółgłoską w temacie.


świetlik

świetlika (genitive singular)
świetlikowi (dative singular)
świetlikiem (instrumental singular)
świetliku (locative singular)
świetliku (vocative singular)
świetliki (nominative plural)
świetlików (genitive plural)
świetlikom (dative plural)
świetliki (accusative plural)
świetlikami (instrumental plural)
świetlikach (locative plural)
świetliki (vocative plural)

element dachu budynku, który doświetla pomieszczenie


lucarne

st.franc. lucanne, luiserne < łac. lucerna

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Visiteuse JEP (Madehub)-lucarne.wav


kapliczka

kapliczki (genitive singular)
kapliczce (dative singular)
kapliczkę (accusative singular)
kapliczką (instrumental singular)
kapliczce (locative singular)
kapliczko (vocative singular)
kapliczki (nominative plural)
kapliczek (genitive plural)
kapliczkom (dative plural)
kapliczki (accusative plural)
kapliczkami (instrumental plural)
kapliczkach (locative plural)
kapliczki (vocative plural)

niewielka, kultowa budowla wotywna w formie słupa, domku, krzyża lub skrzynki

Do pnia dębu ktoś przybił drewnianą kapliczkę z figurką Chrystusa frasobliwego.


połać

połacie (nominative plural)
połaci (nominative plural)
połaci (genitive singular)
połaci (genitive plural)
połaci (dative singular)
połaciom (dative plural)
połacie (accusative plural)
połaci (accusative plural)
połacią (instrumental singular)
połaciami (instrumental plural)
połaci (locative singular)
połaciach (locative plural)
połaci (vocative singular)
połacie (vocative plural)
połaci (vocative plural)

część dachu stanowiąca jedną płaszczyznę


postern

st.franc. posterne < p.łac. posterula (jānua) → tylne (wejście) < łac. posterus → odleglejszy, leżący dalej, z tyłu, tylny

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-postern.wav

tylne drzwi, tylna furtka (zwłaszcza do prywatnego użytku)


seminarium

ˌsɛ̃mʲĩˈnarʲjũm

sẽmʹĩnarʹi ̯ũm

seminaria (nominative plural)
seminariów (genitive plural)
seminariom (dative plural)
seminaria (accusative plural)
seminariami (instrumental plural)
seminariach (locative plural)
seminaria (vocative plural)

Na budynku seminarium wciąż widnieją ślady po umocowaniu hitlerowskiej wrony w latach okupacji.


arche

st.franc. arche < łac. arca lub klaszycznie łac. arcus


قصبة

(1.1) źródłosłów dla ang. casbah, kasbah, qasbah, franc. casbah, hebr. קסבה, hiszp. alcazaba (< القصبة), katal. alcassaba (< القصبة), pol. kasba, port. alcáçova, ros. касба, казба, szw. kasbah, ukr. казба

قصبة الوداية

Kasba al-Udaja • قصبة المرية Alcazaba Almería

kasba, ufortyfikowany zespół obronny górujący nad miastem; cytadela, forteca


alcazaba

kasba, fortyfikacja w stylu północnoafrykańskim (od Maurów)


kolumbarium

(1.1) łac. columbarium → gołębnik < łac. columba → gołąb, gołębica

kolumbaria (nominative plural)
kolumbariów (genitive plural)
kolumbariom (dative plural)
kolumbaria (accusative plural)
kolumbariami (instrumental plural)
kolumbariach (locative plural)
kolumbaria (vocative plural)

rodzaj rzymskiego zbiorowego grobowca w formie budowli z niszami na urny z prochami

cmentarna ściana z miejscami na urny z prochami zmarłych


moucharabieh

rodzaj arabskiego okna ze zdobioną kratownicą


sahn

dziedziniec w architekturze muzułmańskiej


مدنة

: (1.1) lp madna; lm midan (transliteration)


siding

siding, oblicówka (metoda wykańczania elewacji za pomocą paneli)


rotondo

rotondoj (nominative plural)
rotondon (accusative singular)
rotondojn (accusative plural)


baldaquin

wł. baldacchino (tosk. tkanina z Bagdadu) < arab. بغداد


klenba

klenby (nominative plural)
klenby (genitive singular)
kleneb (genitive plural)
klenbě (dative singular)
klenbám (dative plural)
klenbu (accusative singular)
klenby (accusative plural)
klenbo (vocative singular)
klenby (vocative plural)
klenbě (locative singular)
klenbách (locative plural)
klenbou (instrumental singular)
klenbami (instrumental plural)


wozówka

wozówki (nominative plural)
wozówki (genitive singular)
wozówek (genitive plural)
wozówce (dative singular)
wozówkom (dative plural)
wozówkę (accusative singular)
wozówki (accusative plural)
wozówką (instrumental singular)
wozówkami (instrumental plural)
wozówce (locative singular)
wozówkach (locative plural)
wozówko (vocative singular)
wozówki (vocative plural)

wąska i długa powierzchnia cegły, ciosu, bloku

Wątki ceglane można rozróżnić po sposobie ułożenia główek i wozówek cegieł


wozówkowy

wozówkowa (nominative singular feminine)
wozówkowe (nominative singular neuter)
wozówkowi (nominative plural masculine)
wozówkowe (nominative plural nonvirile)
wozówkowego (genitive singular masculine animate inanimate)
wozówkowej (genitive singular feminine)
wozówkowego (genitive singular neuter)
wozówkowych (genitive plural masculine nonvirile)
wozówkowemu (dative singular masculine animate inanimate)
wozówkowej (dative singular feminine)
wozówkowemu (dative singular neuter)
wozówkowym (dative plural masculine nonvirile)
wozówkowego (accusative singular masculine animate)
wozówkową (accusative singular feminine)
wozówkowe (accusative singular neuter)
wozówkowych (accusative plural masculine)
wozówkowe (accusative plural nonvirile)
wozówkowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
wozówkową (instrumental singular feminine)
wozówkowym (instrumental singular neuter)
wozówkowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
wozówkowym (locative singular masculine animate inanimate)
wozówkowej (locative singular feminine)
wozówkowym (locative singular neuter)
wozówkowych (locative plural masculine nonvirile)
wozówkowa (vocative singular feminine)
wozówkowe (vocative singular neuter)
wozówkowi (vocative plural masculine)
wozówkowe (vocative plural nonvirile)

Wiązanie wozówkowe jest łatwe i szybkie do wykonania.


chrzcielnica

xʃʲt͡ɕɛlʲˈɲit͡sa

chrzcielnice (nominative plural)
chrzcielnicy (genitive singular)
chrzcielnic (genitive plural)
chrzcielnicy (dative singular)
chrzcielnicom (dative plural)
chrzcielnicę (accusative singular)
chrzcielnice (accusative plural)
chrzcielnicą (instrumental singular)
chrzcielnicami (instrumental plural)
chrzcielnicy (locative singular)
chrzcielnicach (locative plural)
chrzcielnico (vocative singular)
chrzcielnice (vocative plural)

część kościoła, gdzie dokonuje się chrztu


gentryfikacja

gentryfikacji (genitive singular)
gentryfikacji (dative singular)
gentryfikację (accusative singular)
gentryfikacją (instrumental singular)
gentryfikacji (locative singular)
gentryfikacjo (vocative singular)

Wiele dzielnic Warszawy doświadcza procesu gentryfikacji.


kolumnada

dekoracyjny rząd połączonych kolumn lub kilka takich rzędów


kimation

ornament ciągły ze stylizowanych liści, rzeźbiony lub malowany, występujący w dekoracji architektury, w reliefach, malarstwie i w rzemiośle artystycznym


cimacio

łac. cymatĭum < gr. < zdrobn. od gr. κῦμα → fala


κυμάτιο

gr. κυμάτιον


założenie

założenia (genitive singular)
założeniu (dative singular)
założeniem (instrumental singular)
założeniu (locative singular)
założenia (genitive singular)
założeniu (dative singular)
założeniem (instrumental singular)
założeniu (locative singular)
założenia (nominative plural)
założeń (genitive plural)
założeniom (dative plural)
założenia (accusative plural)
założeniami (instrumental plural)
założeniach (locative plural)
założenia (vocative plural)

kompozycja, układ różnych obiektów w planowaniu przestrzennym


fasada

fasady (genitive singular)
fasadzie (dative singular)
fasadę (accusative singular)
fasadą (instrumental singular)
fasadzie (locative singular)
fasado (vocative singular)
fasady (nominative plural)
fasad (genitive plural)
fasadom (dative plural)
fasady (accusative plural)
fasadami (instrumental plural)
fasadach (locative plural)
fasady (vocative plural)

Fasadę świątyni zdobił podwójny meander.


konsola

konsole (nominative plural)
konsoli (genitive singular)
konsoli (genitive plural)
konsol (genitive plural)
konsoli (dative singular)
konsolom (dative plural)
konsolę (accusative singular)
konsole (accusative plural)
konsolą (instrumental singular)
konsolami (instrumental plural)
konsoli (locative singular)
konsolach (locative plural)
konsolo (vocative singular)
konsole (vocative plural)

ozdobny wspornik podpierający balkon, rzeźbę, gzyms itp.


sklepienie

sklɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ

sklepienia (genitive singular)
sklepieniu (dative singular)
sklepieniem (instrumental singular)
sklepieniu (locative singular)
sklepienia (nominative plural)
sklepień (genitive plural)
sklepieniom (dative plural)
sklepienia (accusative plural)
sklepieniami (instrumental plural)
sklepieniach (locative plural)
sklepienia (vocative plural)
sklepienia (genitive singular)
sklepieniu (dative singular)
sklepieniem (instrumental singular)
sklepieniu (locative singular)

łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli

Jako pierwsi, na szeroką skalę, sklepienia w budownictwie zastosowali starożytni Rzymianie


kastelo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-kastelo.wav

de malgranda kandelo forbrulis granda kastelo

kasteloj (nominative plural)
kastelon (accusative singular)
kastelojn (accusative plural)


cokół

najniższa, nadziemna, nieco wysunięta do przodu część budowli, filara lub kolumny


szczytowy

szczytowa (nominative singular feminine)
szczytowe (nominative singular neuter)
szczytowi (nominative plural masculine)
szczytowe (nominative plural nonvirile)
szczytowego (genitive singular masculine animate inanimate)
szczytowej (genitive singular feminine)
szczytowego (genitive singular neuter)
szczytowych (genitive plural masculine nonvirile)
szczytowemu (dative singular masculine animate inanimate)
szczytowej (dative singular feminine)
szczytowemu (dative singular neuter)
szczytowym (dative plural masculine nonvirile)
szczytowego (accusative singular masculine animate)
szczytową (accusative singular feminine)
szczytowe (accusative singular neuter)
szczytowych (accusative plural masculine)
szczytowe (accusative plural nonvirile)
szczytowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
szczytową (instrumental singular feminine)
szczytowym (instrumental singular neuter)
szczytowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
szczytowym (locative singular masculine animate inanimate)
szczytowej (locative singular feminine)
szczytowym (locative singular neuter)
szczytowych (locative plural masculine nonvirile)
szczytowa (vocative singular feminine)
szczytowe (vocative singular neuter)
szczytowi (vocative plural masculine)
szczytowe (vocative plural nonvirile)
bardziej szczytowy (comparative)
bardziej szczytowy (nominative singular masculine animate inanimate)
bardziej szczytowa (nominative singular feminine)
bardziej szczytowe (nominative singular neuter)
bardziej szczytowi (nominative plural masculine)
bardziej szczytowe (nominative plural nonvirile)
bardziej szczytowego (genitive singular masculine animate inanimate)
bardziej szczytowej (genitive singular feminine)
bardziej szczytowego (genitive singular neuter)
bardziej szczytowych (genitive plural masculine nonvirile)
bardziej szczytowemu (dative singular masculine animate inanimate)
bardziej szczytowej (dative singular feminine)
bardziej szczytowemu (dative singular neuter)
bardziej szczytowym (dative plural masculine nonvirile)
bardziej szczytowego (accusative singular masculine animate)
bardziej szczytowy (accusative singular masculine inanimate)
bardziej szczytową (accusative singular feminine)
bardziej szczytowe (accusative singular neuter)
bardziej szczytowych (accusative plural masculine)
bardziej szczytowe (accusative plural nonvirile)
bardziej szczytowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
bardziej szczytową (instrumental singular feminine)
bardziej szczytowym (instrumental singular neuter)
bardziej szczytowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
bardziej szczytowym (locative singular masculine animate inanimate)
bardziej szczytowej (locative singular feminine)
bardziej szczytowym (locative singular neuter)
bardziej szczytowych (locative plural masculine nonvirile)
bardziej szczytowy (vocative singular masculine animate inanimate)
bardziej szczytowa (vocative singular feminine)
bardziej szczytowe (vocative singular neuter)
bardziej szczytowi (vocative plural masculine)
bardziej szczytowe (vocative plural nonvirile)
najbardziej szczytowy (superlative)
najbardziej szczytowy (nominative singular masculine animate inanimate)
najbardziej szczytowa (nominative singular feminine)
najbardziej szczytowe (nominative singular neuter)
najbardziej szczytowi (nominative plural masculine)
najbardziej szczytowe (nominative plural nonvirile)
najbardziej szczytowego (genitive singular masculine animate inanimate)
najbardziej szczytowej (genitive singular feminine)
najbardziej szczytowego (genitive singular neuter)
najbardziej szczytowych (genitive plural masculine nonvirile)
najbardziej szczytowemu (dative singular masculine animate inanimate)
najbardziej szczytowej (dative singular feminine)
najbardziej szczytowemu (dative singular neuter)
najbardziej szczytowym (dative plural masculine nonvirile)
najbardziej szczytowego (accusative singular masculine animate)
najbardziej szczytowy (accusative singular masculine inanimate)
najbardziej szczytową (accusative singular feminine)
najbardziej szczytowe (accusative singular neuter)
najbardziej szczytowych (accusative plural masculine)
najbardziej szczytowe (accusative plural nonvirile)
najbardziej szczytowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najbardziej szczytową (instrumental singular feminine)
najbardziej szczytowym (instrumental singular neuter)
najbardziej szczytowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najbardziej szczytowym (locative singular masculine animate inanimate)
najbardziej szczytowej (locative singular feminine)
najbardziej szczytowym (locative singular neuter)
najbardziej szczytowych (locative plural masculine nonvirile)
najbardziej szczytowy (vocative singular masculine animate inanimate)
najbardziej szczytowa (vocative singular feminine)
najbardziej szczytowe (vocative singular neuter)
najbardziej szczytowi (vocative plural masculine)
najbardziej szczytowe (vocative plural nonvirile)

o ścianie: ta która znajduje się przy szczycie dachu


raut

(1.1) ang. rout → tłum, motłoch, bezładny odwrót, awantura publiczna, raut < średniofranc. route → banda, klęska < łac. ruptus, ruptura

(1.2) niem. Raute → ruta, romb, raut < łac. ruta → ruta

rauty (nominative plural)
rautu (genitive singular)
rautów (genitive plural)
rautowi (dative singular)
rautom (dative plural)
rauty (accusative plural)
rautem (instrumental singular)
rautami (instrumental plural)
raucie (locative singular)
rautach (locative plural)
raucie (vocative singular)
rauty (vocative plural)
rauty (nominative plural)
rauta (genitive singular)
rautów (genitive plural)
rautowi (dative singular)
rautom (dative plural)
rauty (accusative plural)
rautem (instrumental singular)
rautami (instrumental plural)
raucie (locative singular)
rautach (locative plural)
raucie (vocative singular)
rauty (vocative plural)

ornament w kształcie oszlifowanego diamentu


maszkaron

ozdobny detal architektoniczny w kształcie głowy


mullion

pionowa szczeblina, pionowy szpros (pionowy słupek oddzielający części okna lub drzwi)


dak

staroniderl. *thak ← pragerm. *þaką ← praindoeur. *teg-

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-dak.wav


glinianka

glinianki (nominative plural)
glinianki (genitive singular)
glinianek (genitive plural)
gliniance (dative singular)
gliniankom (dative plural)
gliniankę (accusative singular)
glinianki (accusative plural)
glinianką (instrumental singular)
gliniankami (instrumental plural)
gliniance (locative singular)
gliniankach (locative plural)
glinianko (vocative singular)
glinianki (vocative plural)


синагога

zobacz też: Indeks:Kazachski - Budynki i pomieszczenia


синагога

Ru-синагога.ogg


Mausoleum

łac. mausoleum < gr. Μαυσωλεῖον < gr. Μαύσωλος


rynk

swn. ring < prazachgerm. *hring < pragerm. *hringaz.

por. ang. ring, duń. ring, niderl. ring, niem. Ring, śląski Ring, szw. ring

ryng (alternative)
rynḱ (alternative)
ryŋḱ (alternative)


gompa

gompy (genitive singular)
gompie (dative singular)
gompę (accusative singular)
gompą (instrumental singular)
gompie (locative singular)
gompo (vocative singular)
gompy (nominative plural)
gomp (genitive plural)
gompom (dative plural)
gompy (accusative plural)
gompami (instrumental plural)
gompach (locative plural)
gompy (vocative plural)

budynek klasztoru buddyzmu tybetańskiego i ośrodek modlitwy


Aussichtsturm

ˈaʊ̯szɪçtstʊʁm

ˈaʊ̯szɪçtstʏʁmə


wieżyczka

vʲjɛˈʒɨt͡ʃka

wieżyczki (nominative plural)
wieżyczki (genitive singular)
wieżyczek (genitive plural)
wieżyczce (dative singular)
wieżyczkom (dative plural)
wieżyczkę (accusative singular)
wieżyczki (accusative plural)
wieżyczką (instrumental singular)
wieżyczkami (instrumental plural)
wieżyczce (locative singular)
wieżyczkach (locative plural)
wieżyczko (vocative singular)
wieżyczki (vocative plural)


Bauernhaus

ˈbaʊ̯ɐnˌhaʊ̯s

ˈbaʊ̯ɐnˌhɔɪ̯zɐ


głowica

głowicy (genitive singular)
głowicy (dative singular)
głowicę (accusative singular)
głowicą (instrumental singular)
głowicy (locative singular)
głowico (vocative singular)
głowice (nominative plural)
głowic (genitive plural)
głowicom (dative plural)
głowice (accusative plural)
głowicami (instrumental plural)
głowicach (locative plural)
głowice (vocative plural)
głowicy (genitive singular)
głowicy (dative singular)
głowicę (accusative singular)
głowicą (instrumental singular)
głowicy (locative singular)
głowico (vocative singular)

zwieńczenie kolumny, filaru lub pilastra

Głowica kolumny jest niekompletna. Abakus został zniszczony.


trybuna

franc. tribune < wł. tribuna < śr.łac. tribuna

trybuny (genitive singular)
trybunie (dative singular)
trybunę (accusative singular)
trybuną (instrumental singular)
trybunie (locative singular)
trybuno (vocative singular)
trybuny (nominative plural)
trybun (genitive plural)
trybunom (dative plural)
trybuny (accusative plural)
trybunami (instrumental plural)
trybunach (locative plural)
trybuny (vocative plural)


kaseton

modułowe zagłębienie w konstrukcji stropu zazwyczaj zdobione


podcień

ˈpɔtʲt͡ɕɛ̇̃ɲ

półotwarta przestrzeń z kolumnadą z jednej strony, biegnąca wzdłuż lica budynku


kartusz

kartusza (genitive singular)
kartuszowi (dative singular)
kartuszem (instrumental singular)
kartuszu (locative singular)
kartuszu (vocative singular)
kartusze (nominative plural)
kartuszy (genitive plural)
kartuszom (dative plural)
kartusze (accusative plural)
kartuszami (instrumental plural)
kartuszach (locative plural)
kartusze (vocative plural)

ozdobne obramowanie herbu, monogramu lub emblematu; dekoracja w formie tarczy


prezbiterium

(1.2) łac. presbyterium < gr. πρεσβυτέριον → starszyzna, rada starszych < gr. πρέσβυς → starszy

prezbiteria (nominative plural)
prezbiteriów (genitive plural)
prezbiteriom (dative plural)
prezbiteria (accusative plural)
prezbiteriami (instrumental plural)
prezbiteriach (locative plural)
prezbiteria (vocative plural)

przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej


suspension bridge

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-suspension bridge.wav


knaga

wspornik w drewnianych budowlach szkieletowych


volbo

volboj (nominative plural)
volbon (accusative singular)
volbojn (accusative plural)


kuźnia

kuźni (genitive singular)
kuźni (dative singular)
kuźnię (accusative singular)
kuźnią (instrumental singular)
kuźni (locative singular)
kuźnio (vocative singular)
kuźnie (nominative plural)
kuźni (genitive plural)
kuźniom (dative plural)
kuźnie (accusative plural)
kuźniami (instrumental plural)
kuźniach (locative plural)
kuźnie (vocative plural)


merlon

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-merlon.wav


taras

(1.3-4) niem. Trass lub franc. terasse < p.łac. terracia

tarasu (genitive singular)
tarasowi (dative singular)
tarasem (instrumental singular)
tarasie (locative singular)
tarasie (vocative singular)
tarasy (nominative plural)
tarasów (genitive plural)
tarasom (dative plural)
tarasy (accusative plural)
tarasami (instrumental plural)
tarasach (locative plural)
tarasy (vocative plural)


intercolumniation

międzysłupie (odległość między kolumnami)


Mietshaus

ˈmiːʦˌhɔɪ̯zɐ

zobacz też: Haus • Bungalow • Doppelhaus • Doppelhaushälfte • Einfamilienhaus • Hochhaus • Mehrfamilienhaus • Mietshaus • Reihenhaus • Wohnhaus • Villa


cintre

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-cintre.wav


stylobate

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-stylobate.wav

zobacz też: Indeks:Francuski - Architektura


meandro

łac. Maeander < gr. Μαίανδρος (Maíandros)


ciborio

por. franc. ciborium, wł. ciborio, hiszp. ciborio

ciborioj (nominative plural)
ciborion (accusative singular)
ciboriojn (accusative plural)


plinta

mała, kwadratowa lub prostokątna płytka umieszczona pod bazą kolumny oraz na abakusie głowicy kolumny doryckiej


marabut

marabuta (genitive singular)
marabutowi (dative singular)
marabutem (instrumental singular)
marabucie (locative singular)
marabucie (vocative singular)
marabuty (nominative plural)
marabutów (genitive plural)
marabutom (dative plural)
marabuty (accusative plural)
marabutami (instrumental plural)
marabutach (locative plural)
marabuty (vocative plural)


balas

balasa (genitive singular)
balasowi (dative singular)
balasem (instrumental singular)
balasie (locative singular)
balasie (vocative singular)
balasy (nominative plural)
balasów (genitive plural)
balasom (dative plural)
balasy (accusative plural)
balasami (instrumental plural)
balasach (locative plural)
balasy (vocative plural)

pionowy element balustrady w formie słupka lub kolumienki


kasteel

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-kasteel.wav


ապարանք

Hy-ապարանք.ogg


balkón

balkóny (nominative plural)
balkónu (genitive singular)
balkónů (genitive plural)
balkónu (dative singular)
balkónům (dative plural)
balkóny (accusative plural)
balkóne (vocative singular)
balkóny (vocative plural)
balkóně (locative singular)
balkónu (locative singular)
balkónech (locative plural)
balkónem (instrumental singular)
balkóny (instrumental plural)


katedralo

katedraloj (nominative plural)
katedralon (accusative singular)
katedralojn (accusative plural)

La 18-an de majo 1724 en Uspenskij katedralo de moskva Kremlo ŝi estis kronita kiel imperiestrino de Rusia Imperio, tial rezulte de latenta batalo de kelkaj partioj en la rusia mondumo, ŝin oni surtronigis kaj ektitolis imperiestrino Katerina la 1-a.

maja 1724 w Soborze Zaśnięcia NMP na moskiewskin Kremlu została koronowana jako caryca Cesarstwa Rosyjskiego, dlatego w wyniku utajonych walk kilku stronnictw w rosyjskich wyższych sferach, wyniesiono ją na tron i zaczęto tytułować carycą Katarzyną Pierwszą.

Hasło „Katerina la 1-a (Rusio)” w: Esperanta Vikipedio.


Baustil

ˈbaʊ̯ˌstiːlə


frontespizio

p.łac. frontispicium < łac. frons, frontis + łac. specĕre


balkono

balkonoj (nominative plural)
balkonon (accusative singular)
balkonojn (accusative plural)


miedzuch

miedzucha (genitive singular)
miedzuchowi (dative singular)
miedzuchem (instrumental singular)
miedzuchu (locative singular)
miedzuchu (vocative singular)
miedzuchy (nominative plural)
miedzuchów (genitive plural)
miedzuchom (dative plural)
miedzuchy (accusative plural)
miedzuchami (instrumental plural)
miedzuchach (locative plural)
miedzuchy (vocative plural)

wąska uliczka lub przejście oddzielająca domy, kramy lub działki budowlane wewnątrz miasta


minareto

minaretoj (nominative plural)
minareton (accusative singular)
minaretojn (accusative plural)


wystawka

wystawki (genitive singular)
wystawce (dative singular)
wystawkę (accusative singular)
wystawką (instrumental singular)
wystawce (locative singular)
wystawko (vocative singular)
wystawki (nominative plural)
wystawek (genitive plural)
wystawkom (dative plural)
wystawki (accusative plural)
wystawkami (instrumental plural)
wystawkach (locative plural)
wystawki (vocative plural)


ამფითეატრი

ɑmpʰɪtʰɛɑtʼrɪ


Brüstung

balustrada, ogrodzenie (np. balkonu, dachu, mostu)


piano nobile

(1.1) wł. piano nobile → dosł. szlachetne piętro

kondygnacja z reprezentacyjnymi pomieszczeniami, zwykle na pierwszym piętrze okazałego budynku (pałac, willa)

Parzyste arkady, niosące tarasy piano nobile, wstawiono między salon a narożne pawilony w podobny sposób, jak we frontowej fasadzie Pałacu Sandomierskiego

Adam Miłobędzki Architektura polska XVII wieku, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1980, ISBN 83-01-01363-X, s. 376


latarnia umarłych

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-latarnia umarłych.wav

latarnie umarłych (nominative plural)
latarni umarłych (genitive singular)
latarni umarłych (genitive plural)
latarń umarłych (genitive plural)
latarni umarłych (dative singular)
latarniom umarłych (dative plural)
latarnię umarłych (accusative singular)
latarnie umarłych (accusative plural)
latarnią umarłych (instrumental singular)
latarniami umarłych (instrumental plural)
latarni umarłych (locative singular)
latarniach umarłych (locative plural)
latarnio umarłych (vocative singular)
latarnie umarłych (vocative plural)

kamienna budowla o znaczeniu mistycznym, w formie wieżyczki, stawiana dawniej przy cmentarzach i szpitalach


Eiffelturm

ˈaɪ̯fl̩ˌtʊʁm

Der Mount Everest ist so hoch wie 29,5 Eiffeltürme

Mount Everest jet tak wysoki jak 29,5 wież Eiffla.

Spektrum.de, Welche Fläche nimmt der Euro-Rettungsschirm ein?, 15.02.2012, dostęp 04.01.2023


Einfamilienhaus

ˈaɪ̯nfamilɪ̯ənˌhɔɪ̯zɐ

zobacz też: Haus • Bungalow • Doppelhaus • Doppelhaushälfte • Einfamilienhaus • Hochhaus • Mietshaus • Reihenhaus • Villa • Wohnhaus

zobacz też: Haus • Einfamilienhaus • Zweifamilienhaus • Mehrfamilienhaus


Einzimmerwohnung

aɪ̯nˈʦɪmɐˌvoːnʊŋ

aɪ̯nˈʦɪmɐˌvoːnʊŋən


dzwonek umarłych

dzwonka umarłych (genitive singular)
dzwonkowi umarłych (dative singular)
dzwonkiem umarłych (instrumental singular)
dzwonku umarłych (locative singular)
dzwonku umarłych (vocative singular)
dzwonki umarłych (nominative plural)
dzwonków umarłych (genitive plural)
dzwonkom umarłych (dative plural)
dzwonki umarłych (accusative plural)
dzwonkami umarłych (instrumental plural)
dzwonkach umarłych (locative plural)
dzwonki umarłych (vocative plural)

niewielka dzwonnica, którą dawniej obwieszczano śmierć

często w liczbie mnogiej „dzwonki umarłych”


entera

*lentera < łac. limitarĭa, n lm od limitāris


arko

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-arko.wav


ripo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ripo.wav

oni batas per vipo, por ke sentu la ripo

ripoj (nominative plural)
ripon (accusative singular)
ripojn (accusative plural)


tetrapylon

(1.1) gr. τετράπυλον < gr. τετρα- + πυλών → cztero- + brama

tetrapylonu (genitive singular)
tetrapylonowi (dative singular)
tetrapylonem (instrumental singular)
tetrapylonie (locative singular)
tetrapylonie (vocative singular)
tetrapylony (nominative plural)
tetrapylonów (genitive plural)
tetrapylonom (dative plural)
tetrapylony (accusative plural)
tetrapylonami (instrumental plural)
tetrapylonach (locative plural)
tetrapylony (vocative plural)

monumentalna brama o czterech wejściach, stawiana w starożytności na skrzyżowaniach dróg lub na forach

W miejscu przecięcia się obu ulic wznosi się tetrapylon, którego pozostałości zachowały się jeszcze do XIX wieku

Saeculum Christianum. Pismo historyczno-społeczne, Akademia Teologii Katolickiej, 1999


diastilo

gr. διάστυλος < gr. διά + στῦλος


Wasserspeier

Wasserspeier zieren viele alte Gebäude.


barok

wł. barocco → dziwny, napuszony, przesadny < prawdop. od port. barroco → nieregularna perła

baroku (genitive singular)
barokowi (dative singular)
barokiem (instrumental singular)
baroku (locative singular)
baroku (vocative singular)

główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku

Ogromną rolę w formacji duchowej i intelektualnej baroku odegrali jezuici.

zobacz też: prehistoria • starożytność • średniowiecze • renesans • barok • oświecenie (klasycyzm) • romantyzm • współczesność


Kapitol

Kapitolu (genitive singular)
Kapitolowi (dative singular)
Kapitolem (instrumental singular)
Kapitolu (locative singular)
Kapitolu (vocative singular)

Budynek Kapitolu mógł być jednym z celów ataku terrorystycznego 11 września 2001 roku


wykusz

wykusza (genitive singular)
wykuszu (genitive singular)
wykuszowi (dative singular)
wykuszem (instrumental singular)
wykuszu (locative singular)
wykuszu (vocative singular)
wykusze (nominative plural)
wykuszy (genitive plural)
wykuszów (genitive plural)
wykuszom (dative plural)
wykusze (accusative plural)
wykuszami (instrumental plural)
wykuszach (locative plural)
wykusze (vocative plural)

forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji


kolono

kolonoj (nominative plural)
kolonon (accusative singular)
kolonojn (accusative plural)

termin bywa stosowany jako synonim dla kolumno we wszystkich znaczeniach, jest to jednak użycie mało ścisłe i warto go unikać


criptoportico

łac. cryptoporticus < łac. crypto + porticus


επιστύλιο

koine ἐπιστύλιον → półka


Villa

zobacz też: Haus • Bungalow • Doppelhaus • Doppelhaushälfte • Einfamilienhaus • Hochhaus • Mehrfamilienhaus • Mietshaus • Reihenhaus • Villa • Wohnvilla • Wohnhaus


tympanon

gr. τύμπανον → bęben < gr. τύπτω → uderzać, tłuc, bić

tympanonu (genitive singular)
tympanonowi (dative singular)
tympanonem (instrumental singular)
tympanonie (locative singular)
tympanonie (vocative singular)
tympanony (nominative plural)
tympanonów (genitive plural)
tympanonom (dative plural)
tympanony (accusative plural)
tympanonami (instrumental plural)
tympanonach (locative plural)
tympanony (vocative plural)

gładkie lub wypełnione płaskorzeźbą pole wewnątrz frontonu

półkoliste lub ostrołukowe pole między nadprożem a łukiem portalu


tympanon

tympanony (nominative plural)
tympanonu (genitive singular)
tympanonů (genitive plural)
tympanonu (dative singular)
tympanonům (dative plural)
tympanony (accusative plural)
tympanone (vocative singular)
tympanony (vocative plural)
tympanonu (locative singular)
tympanonech (locative plural)
tympanonem (instrumental singular)
tympanony (instrumental plural)
tympana (nominative plural)
tympana (genitive singular)
tympan (genitive plural)
tympanu (dative singular)
tympanům (dative plural)
tympana (accusative plural)
tympana (vocative plural)
tympanu (locative singular)
tympanech (locative plural)
tympanem (instrumental singular)
tympany (instrumental plural)


тимпан

tympanon (pole między nadprożem a łukiem portalu)


wieża Eiffla

(1.1) od nazwiska konstruktora, francuskiego inżyniera Gustava Eiffela

wieży Eiffla (genitive singular)
wieży Eiffla (dative singular)
wieżę Eiffla (accusative singular)
wieżą Eiffla (instrumental singular)
wieży Eiffla (locative singular)
wieżo Eiffla (vocative singular)
wieże Eiffla (potential rare nominative plural)
wież Eiffla (potential rare genitive plural)
wieżom Eiffla (potential rare dative plural)
wieże Eiffla (potential rare accusative plural)
wieżami Eiffla (potential rare instrumental plural)
wieżach Eiffla (potential rare locative plural)
wieże Eiffla (potential rare vocative plural)

ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu

Wejście na wieżę Eiffla to nie lada wyzwanie.


trabo

traboj (nominative plural)
trabon (accusative singular)
trabojn (accusative plural)

Ni devas subteni muron per traboj.


церква

старий дідько в церкві святим ноги цілує

хворий дідько в церкві святим ноги цілує

дзвін до церкви скликає, а сам у ній не буває


sygnaturka

mała wieża kościelna, zazwyczaj z najmniejszym z dzwonów w środku


chicane

szykana (konstrukcja wymuszająca obrócenie się pieszego przed przejściem przez tory kolejowe)


teraso

terasoj (nominative plural)
terason (accusative singular)
terasojn (accusative plural)


mansardowy

mansardowa (nominative singular feminine)
mansardowe (nominative singular neuter)
mansardowi (nominative plural masculine)
mansardowe (nominative plural nonvirile)
mansardowego (genitive singular masculine animate inanimate)
mansardowej (genitive singular feminine)
mansardowego (genitive singular neuter)
mansardowych (genitive plural masculine nonvirile)
mansardowemu (dative singular masculine animate inanimate)
mansardowej (dative singular feminine)
mansardowemu (dative singular neuter)
mansardowym (dative plural masculine nonvirile)
mansardowego (accusative singular masculine animate)
mansardową (accusative singular feminine)
mansardowe (accusative singular neuter)
mansardowych (accusative plural masculine)
mansardowe (accusative plural nonvirile)
mansardowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
mansardową (instrumental singular feminine)
mansardowym (instrumental singular neuter)
mansardowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
mansardowym (locative singular masculine animate inanimate)
mansardowej (locative singular feminine)
mansardowym (locative singular neuter)
mansardowych (locative plural masculine nonvirile)
mansardowa (vocative singular feminine)
mansardowe (vocative singular neuter)
mansardowi (vocative plural masculine)
mansardowe (vocative plural nonvirile)

Budowla jest przykryta dachem mansardowym, czyli dwuspadowym, którego kąt został zwiększony na połowie długości, zwykle symetrycznie po obydwu stronach

Tomasz K. Żurawski, Drzewiej, to było pięknie..., „Lokalna”, 2002-01-11, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

Moje okna wychodziły na podwórze, ale mieszkanie znajomka patrzyło na ulicę już bardzo wysoko, bo było mansardowe, i żeby zobaczyć samą ulicę, trzeba było bardzo wychylić się, po prostu karkołomnie

Zygmunt Haupt, Baskijski diabeł: opowiadania i reportaże, 2007, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


etaĝo

etaĝoj (nominative plural)
etaĝon (accusative singular)
etaĝojn (accusative plural)

Sur la unua etaĝo loĝis internuloj, sur la dua estis du grandaj dormejoj (de knaboj kaj knabinoj).

Na pierwszym piętrze mieszkali bursiści, drugie piętro zajmowały dwie ogromne sypialnie (chłopców i dziewcząt).

Hasło „Domo de Orfoj” w: Esperanta Vikipedio.

Zależnie od tradycji narodowej jako pierwsze piętro bywa zaliczany również parter (analogicznie: pierwsza kondygnacja) lub też numerację rozpoczyna się dopiero od piętra nad parterem (analogicznie: piętro pierwsze itp.). W miarę możliwości warto wskazywać, którego systemu się używa, by uniknąć nieporozumień.


Tadź Mahal

mauzoleum w indyjskim mieście Agra, wzniesione przez Szahdżahana, władcę z dynastii Wielkich Mogołów, dla zmarłej żony Mumtaz Mahal

Wielka kopuła Tadź Mahal ma kształt cebuli.


gotyk

gotyku (genitive singular)
gotykowi (dative singular)
gotykiem (instrumental singular)
gotyku (locative singular)
gotyku (vocative singular)
gotyki (nominative plural)
gotyków (genitive plural)
gotykom (dative plural)
gotyki (accusative plural)
gotykami (instrumental plural)
gotykach (locative plural)
gotyki (vocative plural)

styl w architekturze i sztuce średniowiecza

Powstanie gotyku związane jest z rozwijającą się pod koniec średniowiecza kulturą dworską, rycerską i mieszczańską.

zobacz też: Indeks:Polski - Sztuka • Indeks:Polski - Architektura


przewiązka

pʃɛˈvʲjɔ̃w̃ska

pševʹi ̯õũ̯ska

łącznik między budynkami poprowadzony ponad ulicą


tralka

tralki (genitive singular)
tralce (dative singular)
tralkę (accusative singular)
tralką (instrumental singular)
tralce (locative singular)
tralko (vocative singular)
tralki (nominative plural)
tralek (genitive plural)
tralkom (dative plural)
tralki (accusative plural)
tralkami (instrumental plural)
tralkach (locative plural)
tralki (vocative plural)

pionowy element balustrady, który podtrzymuje poręcz, w formie profilowanego słupka z kamienia lub drewna

W środek podstawy wmontowany uchwyt w kształcie kolumny, na niej tralka zakończona liśćmi, pierścieniem, skrzydłami łabędzi i dwoma głowami wężów.

Sztuka francuska w zbiorach polskich, 1230-1830. Katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Poznaniu, Poznań 1973


epitafium

epitafia (nominative plural)
epitafiów (genitive plural)
epitafiom (dative plural)
epitafia (accusative plural)
epitafiami (instrumental plural)
epitafiach (locative plural)
epitafia (vocative plural)

tablica poświęcona zmarłemu wmurowana w ścianę kościoła

W kościele warto zobaczyć płaskorzeźbione, barokowe epitafia umieszczone na północnej ścianie nawy.


tüm

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-tüm (wersja Józefa Gary).ogg


belkowanie

najwyższy, poziomy, trójdzielny człon starożytnych budowli spoczywający na kolumnach lub ścianach

W skład klasycznego belkowania wchodzi architraw, fryz i gzyms.

zespół belek tworzących konstrukcję budowli

Odłożył derkę, raz jeszcze przeciągnął dłonią po belkowaniu dachu

Artur Baniewicz, Smoczy pazur, 2003, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


brutalizm

(1.1) franc. brutalisme < franc. brut → surowy

brutalizmu (genitive singular)
brutalizmowi (dative singular)
brutalizmem (instrumental singular)
brutalizmie (locative singular)
brutalizmie (vocative singular)
brutalizmy (potential rare nominative plural)
brutalizmów (potential rare genitive plural)
brutalizmom (potential rare dative plural)
brutalizmy (potential rare accusative plural)
brutalizmami (potential rare instrumental plural)
brutalizmach (potential rare locative plural)
brutalizmy (potential rare vocative plural)
brutalizmu (genitive singular)
brutalizmowi (dative singular)
brutalizmem (instrumental singular)
brutalizmie (locative singular)
brutalizmie (vocative singular)
brutalizmy (nominative plural)
brutalizmów (genitive plural)
brutalizmom (dative plural)
brutalizmy (accusative plural)
brutalizmami (instrumental plural)
brutalizmach (locative plural)
brutalizmy (vocative plural)

jeden z nurtów architektury późnego modernizmu


ŝutro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Juliano P. Junho (Jjunho)-ŝutro.wav

ŝutroj (nominative plural)
ŝutron (accusative singular)
ŝutrojn (accusative plural)


kopule

kopulí (genitive plural)
kopuli (dative singular)
kopulím (dative plural)
kopuli (accusative singular)
kopuli (locative singular)
kopulích (locative plural)
kopulí (instrumental singular)
kopulemi (instrumental plural)


arkýř

arkýře (nominative plural)
arkýře (genitive singular)
arkýřů (genitive plural)
arkýři (dative singular)
arkýřům (dative plural)
arkýře (accusative plural)
arkýři (vocative singular)
arkýře (vocative plural)
arkýři (locative singular)
arkýřích (locative plural)
arkýřem (instrumental singular)
arkýři (instrumental plural)


atika

atiky (nominative plural)
atiky (genitive singular)
atik (genitive plural)
atice (dative singular)
atikám (dative plural)
atiku (accusative singular)
atiky (accusative plural)
atiko (vocative singular)
atiky (vocative plural)
atice (locative singular)
atikách (locative plural)
atikou (instrumental singular)
atikami (instrumental plural)


výklenek

výklenky (nominative plural)
výklenku (genitive singular)
výklenků (genitive plural)
výklenku (dative singular)
výklenkům (dative plural)
výklenky (accusative plural)
výklenku (vocative singular)
výklenky (vocative plural)
výklenku (locative singular)
výklencích (locative plural)
výklenkem (instrumental singular)
výklenky (instrumental plural)


krokev

krokve (nominative plural)
krokve (genitive singular)
krokví (genitive plural)
krokvi (dative singular)
krokvím (dative plural)
krokve (accusative plural)
krokvi (vocative singular)
krokve (vocative plural)
krokvi (locative singular)
krokvích (locative plural)
krokví (instrumental singular)
krokvemi (instrumental plural)


vikýř

vikýře (nominative plural)
vikýře (genitive singular)
vikýřů (genitive plural)
vikýři (dative singular)
vikýřům (dative plural)
vikýře (accusative plural)
vikýři (vocative singular)
vikýře (vocative plural)
vikýři (locative singular)
vikýřích (locative plural)
vikýřem (instrumental singular)
vikýři (instrumental plural)


ikonostas

ikonostasy (nominative plural)
ikonostasu (genitive singular)
ikonostasů (genitive plural)
ikonostasu (dative singular)
ikonostasům (dative plural)
ikonostasy (accusative plural)
ikonostase (vocative singular)
ikonostasy (vocative plural)
ikonostasu (locative singular)
ikonostasech (locative plural)
ikonostasem (instrumental singular)
ikonostasy (instrumental plural)


класіцызм

pisownia wg klasycznej ortografii: клясыцызм


klasikismo

klasikismoj (nominative plural)
klasikismon (accusative singular)
klasikismojn (accusative plural)


kojec

kojca (genitive singular)
kojcowi (dative singular)
kojcem (instrumental singular)
kojcu (locative singular)
kojcu (vocative singular)
kojce (nominative plural)
kojców (genitive plural)
kojcom (dative plural)
kojce (accusative plural)
kojcami (instrumental plural)
kojcach (locative plural)
kojce (vocative plural)

umocnienie fortyfikacyjne do prowadzenia ostrzału wzdłuż fosy

W pobliżu bramy stoi także budowla z czerwonej cegły – to jedyny zachowany kojec, który służył do obrony fosy

Dawid Lasociński, Tomasz Duda, Małgorzata Duda, Polska. 2007-2008, wyd. Siedmiogród, ISBN 8360496552, s. 353.


Glockenturm

ˈɡlɔkn̩ˌtʊʁm

ˈɡlɔkn̩ˌtʏʁmə


ŝindo

ŝindoj (nominative plural)
ŝindon (accusative singular)
ŝindojn (accusative plural)


sonorilturo

sonorilturoj (nominative plural)
sonorilturon (accusative singular)
sonorilturojn (accusative plural)


transetto

transept, nawa poprzeczna, nawa krzyżowa


Kremlo

Kremloj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
Kremlon (no-plural accusative singular)
Kremlojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

La 18-an de majo 1724 en Uspenskij katedralo de moskva Kremlo ŝi estis kronita kiel imperiestrino de Rusia Imperio, tial rezulte de latenta batalo de kelkaj partioj en la rusia mondumo, ŝin oni surtronigis kaj ektitolis imperiestrino Katerina la 1-a.


Gästezimmer

ˈɡɛstəˌt͡sɪmɐ


iconostasi

gr. εἰκών, -όνος + gr. στάσις


Kreml

Kremla (genitive singular)
Kremlowi (dative singular)
Kremlem (instrumental singular)
Kremlu (locative singular)
Kremlu (vocative singular)


Kreuzgang

ˈkʀɔɪ̯ʦˌɡɛŋə


kapelo

zobacz też: Indeks:Esperanto - Budynki i pomieszczenia


bucranio

p.łac. bucranium < gr. βουκράνιον < gr. βοῦς + κρανίον


podio

łac. podium < gr. πόδιον < gr. πούς, ποδός


zigurato

ziguratoj (nominative plural)
ziguraton (accusative singular)
ziguratojn (accusative plural)


Landungsbrücke

ˈlandʊŋsˌbʀʏkə


dentil

ząbek (część ząbkowania – ornamentu w architekturze starogreckiej)


peristilio

łac. peristylium < gr. περιστύλιον < gr. περι- + στῦλος


fasáda

fasády (nominative plural)
fasády (genitive singular)
fasád (genitive plural)
fasádě (dative singular)
fasádám (dative plural)
fasádu (accusative singular)
fasády (accusative plural)
fasádo (vocative singular)
fasády (vocative plural)
fasádě (locative singular)
fasádích (locative plural)
fasádou (instrumental singular)
fasádami (instrumental plural)


baumaster

wilam. bau + master
por. niem. Baumeister

boümȧster (alternative)
baojmaster (alternative)
baumaester (alternative)


lukarna

lukarny (genitive singular)
lukarnie (dative singular)
lukarnę (accusative singular)
lukarną (instrumental singular)
lukarnie (locative singular)
lukarno (vocative singular)
lukarny (nominative plural)
lukarn (genitive plural)
lukarnom (dative plural)
lukarny (accusative plural)
lukarnami (instrumental plural)
lukarnach (locative plural)
lukarny (vocative plural)

pionowe okienko na dachu, które doświetla poddasze

Ściany zdobi wapienny kamień, a lukarny ozdobione są herbami: Jana Pawła II, zakonu paulinów i znakiem maryjnym


cyborium

p.łac. cyborium, p.łac. ciborium < gr. κιβώριον (kibṓrion)

cyboria (nominative plural)
cyboriów (genitive plural)
cyboriom (dative plural)
cyboria (accusative plural)
cyboriami (instrumental plural)
cyboriach (locative plural)
cyboria (vocative plural)

obudowa ołtarza w kształcie baldachimu opartego na czterech kolumnach

W jednym z medalionów zdobiących cyborium nad ołtarzem na Lateranie umieszczono obraz Chrystusa karmiącego owce ziarnem.


baziliko

bazilikoj (nominative plural)
bazilikon (accusative singular)
bazilikojn (accusative plural)

bazylika (hala targowa i sądowa w starożytnym Rzymie)


fasado

fasadoj (nominative plural)
fasadon (accusative singular)
fasadojn (accusative plural)


dôme

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-dôme.wav


Wohnhaus

ˈvoːnˌhɔɪ̯zɐ

zobacz też: Haus • Bungalow • Doppelhaus • Doppelhaushälfte • Einfamilienhaus • Hochhaus • Mehrfamilienhaus • Mietshaus • Reihenhaus • Villa • Wohnhaus


artykulacja

artykulacji (genitive singular)
artykulacji (dative singular)
artykulację (accusative singular)
artykulacją (instrumental singular)
artykulacji (locative singular)
artykulacjo (vocative singular)
artykulacje (nominative plural)
artykulacji (genitive plural)
artykulacyj (genitive plural obsolete)
artykulacjom (dative plural)
artykulacje (accusative plural)
artykulacjami (instrumental plural)
artykulacjach (locative plural)
artykulacje (vocative plural)

rozbicie płaszczyzny na poszczególne części za pomocą motywów architektonicznych


dominanta

główny, wysuwający się na pierwszy plan, element architektoniczny


galéria

galeria - przejście łączące dwie części budynku

galeria - długa sala reprezentacyjna w pałacach


Hausflur

ˈhaʊ̯sˌfluːɐ̯

ˈhaʊ̯sˌfluːʀə


viadukt

viadukty (nominative plural)
viaduktu (genitive singular)
viaduktů (genitive plural)
viaduktu (dative singular)
viaduktům (dative plural)
viadukty (accusative plural)
viadukte (vocative singular)
viadukty (vocative plural)
viaduktě (locative singular)
viaduktu (locative singular)
viaduktech (locative plural)
viaduktem (instrumental singular)
viadukty (instrumental plural)


podezdívka

podezdívky (nominative plural)
podezdívky (genitive singular)
podezdívek (genitive plural)
podezdívce (dative singular)
podezdívkám (dative plural)
podezdívku (accusative singular)
podezdívky (accusative plural)
podezdívko (vocative singular)
podezdívky (vocative plural)
podezdívce (locative singular)
podezdívky (locative plural)
podezdívkou (instrumental singular)
podezdívkami (instrumental plural)


Mehrfamilienhaus

ˈmeːɐ̯familɪ̯ənhɔɪ̯zɐ


Opernhaus

ˈoːpɐnˌhaʊ̯s

ˈoːpɐnˌhɔɪ̯zɐ