godzina W

litera W stanowi prawdopodobnie skrót wyrazu wybuch lub wystąpienie; w rozkazie komendanta Okręgu Warszawa Armii Krajowej płk. Antoniego Chruściela „Montera” pojawiły się słowa: „Nakazuję »W« dnia 1.08. godzina 17.00.”

godziny W (genitive singular)
godzinie W (dative singular)
godzinę W (accusative singular)
godziną W (instrumental singular)
godzinie W (locative singular)
godzino W (vocative singular)
godziny W (nominative plural)
godzin W (genitive plural)
godzinom W (dative plural)
godziny W (accusative plural)
godzinami W (instrumental plural)
godzinach W (locative plural)
godziny W (vocative plural)

17:00 dnia 1 sierpnia 1944 r., godzina wybuchu powstania warszawskiego

Do dowódców ma zresztą wiele zastrzeżeń, poczynając od wyboru momentu rozpoczęcia walki, czyli pamiętnej godziny W.


hulajgród

ukr. гуля́й-го́род

hulajgrodu (genitive singular)
hulajgrodowi (dative singular)
hulajgrodem (instrumental singular)
hulajgrodzie (locative singular)
hulajgrodzie (vocative singular)
hulajgrody (nominative plural)
hulajgrodów (genitive plural)
hulajgrodom (dative plural)
hulajgrody (accusative plural)
hulajgrodami (instrumental plural)
hulajgrodach (locative plural)
hulajgrody (vocative plural)

ruchoma drewniana machina oblężnicza używana do zdobywania fortyfikacji

W lesie, jakem mówił, formalnym leżeliśmy obozem, jakby na wyprawie przeciwko nieprzyjacielowi, tylko żeśmy się nie okopywali i hulajgrodów nie było…

Józef Ignacy Kraszewski, Ostatnie chwile Księcia Wojewody (Panie Kochanku), wyd. Michał Glücksberg, Warszawa 1884.


megaduks

(1.1) łac. megadux < gr. μεγαδούξ < gr. μέγας + δούξ → wielki + wódz

wysoki stopień wojskowy, jeden z najwyższych urzędów w Cesarstwie Bizantyjskim w późnym jego okresie


wolnizna

wolnizny (genitive singular)
wolniźnie (dative singular)
wolniznę (accusative singular)
wolnizną (instrumental singular)
wolniźnie (locative singular)
wolnizno (vocative singular)
wolnizny (nominative plural)
wolnizn (genitive plural)
wolniznom (dative plural)
wolnizny (accusative plural)
wolniznami (instrumental plural)
wolniznach (locative plural)
wolnizny (vocative plural)

zwolnienie mieszkańców wsi, osady lub kolonii z podatków lub pańszczyzny trwające przez pewien czas od dnia jej założenia

Po upływie wolnizny każdy kmieć został zobowiązany do płacenia z łanu czynszu w wysokości 12 groszy uiszczanych w dniu św. Marcina.

wieś, osada lub kolonia objęta wolnizną (1.1)


protiřímský

skierowany przeciwko Cesarstwu Rzymskiemu


dżizja

podatek pogłówny nakładany dawniej na innowierców w krajach muzułmańskich


kult jednostki

kultu jednostki (genitive singular)
kultowi jednostki (dative singular)
kultem jednostki (instrumental singular)
kulcie jednostki (locative singular)
kulcie jednostki (vocative singular)
kulty jednostki (nominative plural)
kultów jednostki (genitive plural)
kultom jednostki (dative plural)
kulty jednostki (accusative plural)
kultami jednostki (instrumental plural)
kultach jednostki (locative plural)
kulty jednostki (vocative plural)

skrytykowana w ustroju socjalistycznym i komunistycznym polityka błędów w przywództwie przez otaczanie swojej osoby oficjalnym uwielbieniem i całkowitym blokowaniem krytyki


Hatti

kraina historyczna z epoki brązu w Azji Mniejszej

hetycki lud zamieszkujący krainę Hatti (1.1)


vaskebræt

Kras kritik af cykelstier: "Det er ligesom at køre på et vaskebræt"

Ostra krytyka ścieżek rowerowych: „To jak jazda po tarce”.

Christopher Kock: Kras kritik … (da). kosmopol, 2022-04-25. [dostęp 2023-03-14].


przyzba

przyzby (genitive singular)
przyzbie (dative singular)
przyzbę (accusative singular)
przyzbą (instrumental singular)
przyzbie (locative singular)
przyzbo (vocative singular)
przyzby (nominative plural)
przyzb (genitive plural)
przyzbom (dative plural)
przyzby (accusative plural)
przyzbami (instrumental plural)
przyzbach (locative plural)
przyzby (vocative plural)

wał ziemny usypany dookoła podmurówki dawnej chaty wiejskiej, niekiedy kryty deskami


presokratyk

presokratyka (genitive singular)
presokratykowi (dative singular)
presokratyka (accusative singular)
presokratykiem (instrumental singular)
presokratyku (locative singular)
presokratyku (vocative singular)
presokratycy (nominative plural)
presokratyków (genitive plural)
presokratykom (dative plural)
presokratyków (accusative plural)
presokratykami (instrumental plural)
presokratykach (locative plural)
presokratycy (vocative plural)
presokratyki (depreciative nominative vocative plural)

filozof zaliczany do nurtu greckiej filozofii przedsokratejskiej, działający przed Sokratesem

Wszyscy presokratycy mówili o ruchu. U Empedoklesa jego źródłem był odwieczny antagonizm między jakimiś mglistymi siłami miłości i nienawiści.


buhurt

popis kawaleryjski, rodzaj parady oraz turnieju rycerskiego


cieplik

pol. ciepło + -ik, kalka z franc. calorique ukuta przez polskiego chemika Jędrzeja Śniadeckiego

cieplika (genitive singular)
cieplikowi (dative singular)
cieplikiem (instrumental singular)
ciepliku (locative singular)
ciepliku (vocative singular)
ciepliki (nominative plural)
cieplików (genitive plural)
cieplikom (dative plural)
ciepliki (accusative plural)
cieplikami (instrumental plural)
cieplikach (locative plural)
ciepliki (vocative plural)

domniemana nieważka i niewidzialna substancja uważana dawniej za przyczynę zjawisk związanych z ciepłem i spalaniem

Cieplik miał mieć taką zagadkową własność, że miał być niejako wchłaniany, tym bardziej do wnętrza ciała, im bardziej ciało miało wyższą temperaturę.


knecht

knechta (genitive singular)
knechtowi (dative singular)
knechta (accusative singular)
knechtem (instrumental singular)
knechcie (locative singular)
knechcie (vocative singular)
knechci (nominative plural)
knechtów (genitive plural)
knechtom (dative plural)
knechtów (accusative plural)
knechtami (instrumental plural)
knechtach (locative plural)
knechci (vocative plural)

żołnierz pieszy w dawnym wojsku niemieckim lub krzyżackim


court of law

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-court of law.wav

typ sądu rozstrzygającego wyłącznie na podstawie litery prawa, w odróżnieniu od court of equity, opierającego wyroki o zasady sumienia, uczciwości i sprawiedliwości


coomb

staroangielska miara objętości zboża równa 4 buszlom, czyli ok. 140 litrom


fire-eater

członek odłamu Demokratów optujących przed wojną secesyjną za utrzymaniem niewolnictwa i oddzieleniem południowych stanów


grapeshot

wersja kartacza złożona z wielu małych kul artyleryjskich w płóciennym worku.


thane

tan, lennik królewski (tytuł arystokratyczny w anglosaskiej Anglii, odpowiednik barona)


thagn

lennik królewski (tytuł arystokratyczny w anglosaskiej Anglii, odpowiednik barona)


herstory

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-herstory.wav


їїсторія

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8798 (ukr)-Po ukraińsku (Andriana)-їїсторія.wav


oprycznina

(1.1) ros. опричнина

opryczniny (genitive singular)
opryczninie (dative singular)
opryczninę (accusative singular)
opryczniną (instrumental singular)
opryczninie (locative singular)
oprycznino (vocative singular)
opryczniny (nominative plural)
oprycznin (genitive plural)
opryczninom (dative plural)
opryczniny (accusative plural)
opryczninami (instrumental plural)
opryczninach (locative plural)
opryczniny (vocative plural)

carski aparat terroru w XVI w. za panowania Iwana IV Groźnego


опричнина

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8798 (ukr)-Po ukraińsku (Andriana)-опричнина.wav


maccartyzm

ang. McCarthyism, od nazwiska amerykańskiego senatora Josepha McCarthy'ego

maccartyzmu (genitive singular)
maccartyzmowi (dative singular)
maccartyzmem (instrumental singular)
maccartyzmie (locative singular)
maccartyzmie (vocative singular)
maccartyzmy (potential rare nominative plural)
maccartyzmów (potential rare genitive plural)
maccartyzmom (potential rare dative plural)
maccartyzmy (potential rare accusative plural)
maccartyzmami (potential rare instrumental plural)
maccartyzmach (potential rare locative plural)
maccartyzmy (potential rare vocative plural)

skrajnie prawicowy kierunek polityki wewnętrznej Stanów Zjednoczonych w latach 50. XX wieku charakteryzujący się radykalnym zwalczaniem komunizmu i jego przedstawicieli w państwie

Zasadniczym zagadnieniem w ocenie maccartyzmu jest adekwatność środków, jakie podjęto w celu zapobieżenia wpływom komunistycznym.


teatr anatomiczny

(1.1) kalka językowa z łac. theatrum anatomicum

teatru anatomicznego (genitive singular)
teatrowi anatomicznemu (dative singular)
teatrem anatomicznym (instrumental singular)
teatrze anatomicznym (locative singular)
teatrze anatomiczny (vocative singular)
teatry anatomiczne (nominative plural)
teatrów anatomicznych (genitive plural)
teatrom anatomicznym (dative plural)
teatry anatomiczne (accusative plural)
teatrami anatomicznymi (instrumental plural)
teatrach anatomicznych (locative plural)
teatry anatomiczne (vocative plural)

amfiteatralna sala do pokazów sekcji zwłok przeprowadzanych dawniej w celu nauki anatomii


анатомічний театр

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8798 (ukr)-Po ukraińsku (Andriana)-анатомічний театр.wav


winkelriedyzm

pol. Winkelried + -yzm, od nazwiska legendarnego szwedzkiego bohatera Arnolda Winkelrieda, postać spopularyzowaną przez dramat Kordian Juliusza Słowackiego

winkelriedyzmu (genitive singular)
winkelriedyzmowi (dative singular)
winkelriedyzmem (instrumental singular)
winkelriedyzmie (locative singular)
winkelriedyzmie (vocative singular)
winkelriedyzmy (potential rare nominative plural)
winkelriedyzmów (potential rare genitive plural)
winkelriedyzmom (potential rare dative plural)
winkelriedyzmy (potential rare accusative plural)
winkelriedyzmami (potential rare instrumental plural)
winkelriedyzmach (potential rare locative plural)
winkelriedyzmy (potential rare vocative plural)

koncepcja historyczna zakładająca walkę narodu polskiego za wolność innych ludów Europy

, wyd. Videograf II, 2006..


разкулачвам

ros. раскулачивать


Amalekita

Amalekity (genitive singular)
Amalekicie (dative singular)
Amalekitę (accusative singular)
Amalekitą (instrumental singular)
Amalekicie (locative singular)
Amalekito (vocative singular)
Amalekici (nominative plural)
Amalekitów (genitive plural)
Amalekitom (dative plural)
Amalekitów (accusative plural)
Amalekitami (instrumental plural)
Amalekitach (locative plural)
Amalekici (vocative plural)

członek koczowniczego semickiego plemienia, które zamieszkiwało północną część półwyspu Synaj oraz Negeb, opisywanego w Starym Testamencie jako wrogie Żydom


moskiewszczyzna

moskiewszczyzny (genitive singular)
moskiewszczyźnie (dative singular)
moskiewszczyznę (accusative singular)
moskiewszczyzną (instrumental singular)
moskiewszczyźnie (locative singular)
moskiewszczyzno (vocative singular)
moskiewszczyzny (nominative plural)
moskiewszczyzn (genitive plural)
moskiewszczyznom (dative plural)
moskiewszczyzny (accusative plural)
moskiewszczyznami (instrumental plural)
moskiewszczyznach (locative plural)
moskiewszczyzny (vocative plural)

wszystko to, co w Polsce posiada rosyjską proweniencję, w opozycji do polskości


feoffee

He was pardoned, but his estates were forfeited, except those he held as executor or feoffee […]

Został ułaskawiony, ale jego majątki skonfiskowano, z wyjątkiem tych, w których posiadaniu był jako egzekutor lub lennik […]

Hasło „Redford, Henry” w: Dictionary of National Biography, 1885-1900, t. 47 (Puckle – Reidfurd), 1896.


λεγεώνα

od B. λεγεῶνα < koine λεγεών < łac. legionem


vísperas

(w starożytnym Rzymie, jedna z części dnia) zmierzch


Gujana Brytyjska

Gujany Brytyjskiej (genitive singular)
Gujanie Brytyjskiej (dative singular)
Gujanę Brytyjską (accusative singular)
Gujaną Brytyjską (instrumental singular)
Gujanie Brytyjskiej (locative singular)
Gujano Brytyjska (vocative singular)

dawna posiadłość brytyjska w Ameryce Południowej

Pisarz odbył podróż do Gujany Brytyjskiej na przełomie lat 1963–1964

zobacz też: Indeks:Polski - Kraje Ameryki Południowej


British Guiana

zobacz też: Indeks:Angielski - Kraje Ameryki Południowej


Guyana britannica

inna pisownia: Guaiana britannica, Guiana britannica

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Ameryki


Guaiana britannica

inna pisownia: Guiana britannica, Guyana britannica


Guiana britannica

inna pisownia: Guaiana britannica, Guyana britannica


fabianin

fabianina (genitive singular)
fabianinowi (dative singular)
fabianina (accusative singular)
fabianinem (instrumental singular)
fabianinie (locative singular)
fabianinie (vocative singular)
fabianie (nominative plural)
fabian (genitive plural)
fabianom (dative plural)
fabian (accusative plural)
fabianami (instrumental plural)
fabianach (locative plural)
fabianie (vocative plural)
fabiany (depreciative nominative vocative plural)


świecarz

świecarza (genitive singular)
świecarzowi (dative singular)
świecarza (accusative singular)
świecarzem (instrumental singular)
świecarzu (locative singular)
świecarzu (vocative singular)
świecarze (nominative plural)
świecarzy (genitive plural)
świecarzów (genitive plural rare)
świecarzom (dative plural)
świecarzy (accusative plural)
świecarzów (accusative plural rare)
świecarzami (instrumental plural)
świecarzach (locative plural)
świecarze (vocative plural)

górnik przyświecający kopaczom w kopalni


Urartu

starożytne państwo dawniej położone na Wyżynie Armeńskiej wokół jeziora Wan, założone około IX wieku p.n.e., podbite w VI wieku p.n.e. przez Medów

Najlepiej widać je z murów starożytnej twierdzy Vankale — ruin Tuszpy, stolicy dawnego mocarstwa Urartu.


Noc Kupały

zob. Kupalnocka; poświadczone od 1884 roku

Nocy Kupały (genitive singular)
Nocy Kupały (dative singular)
Nocą Kupały (instrumental singular)
Nocy Kupały (locative singular)
Nocy Kupały (vocative singular)
Noce Kupały (potential rare nominative plural)
Nocy Kupały (potential rare genitive plural)
Nocom Kupały (potential rare dative plural)
Noce Kupały (potential rare accusative plural)
Nocami Kupały (potential rare instrumental plural)
Nocach Kupały (potential rare locative plural)
Noce Kupały (potential rare vocative plural)

Noc Kupały w tych stronach Białejrusi pełna jest nadzwyczajnych zdarzeń; wedle mniemania gminu, całe przyrodzenie zdaje się weselić tej nocy

Jan Barszczewski, Szlachcic Zawalnia czyli Białoruś w fantastycznych opowiadaniach, Drukarnia Karola Kraja, 1844, s. 10.

Noc Kupały była pełna czarodziejskich zjawisk

Juliusz Niemirycz, Dzieje narodu polskiego. T. 2, Kraków 1888, s. 27.


Kupała

zapożyczenie z białor. Купа́ла i ukr. Купа́ла, ostatecznie ze st.rus. кѫпала

Kupały (genitive singular)
Kupale (dative singular)
Kupałę (accusative singular)
Kupałą (instrumental singular)
Kupale (locative singular)
Kupało (vocative singular)
Kupały (nominative plural)
Kupał (genitive plural)
Kupałom (dative plural)
Kupały (accusative plural)
Kupałami (instrumental plural)
Kupałach (locative plural)
Kupały (vocative plural)

Noc Kupały (Noc Świętojańska u Słowian wschodnich)


wolna elekcja

wolnej elekcji (genitive singular)
wolnej elekcji (dative singular)
wolną elekcję (accusative singular)
wolną elekcją (instrumental singular)
wolnej elekcji (locative singular)
wolna elekcjo (vocative singular)
wolne elekcje (nominative plural)
wolnych elekcji (genitive plural)
wolnych elekcyj (genitive plural obsolete)
wolnym elekcjom (dative plural)
wolne elekcje (accusative plural)
wolnymi elekcjami (instrumental plural)
wolnych elekcjach (locative plural)
wolne elekcje (vocative plural)

w Polsce od XVI wieku do roku 1791: wybór króla przez zgromadzenie szlachty, z pominięciem zasad dziedziczenia tronu

Kontraktowy stosunek króla i Rzeczypospolitej oparty na paktach konwentach miał zostać zniesiony wraz z wolną elekcją.


pakta konwenta

paktów konwentów (genitive plural)
paktom konwentom (dative plural)
paktami konwentami (instrumental plural)
paktach konwentach (locative plural)

Pacowie robili jeszcze pewne trudności przy układaniu paktów konwentów (np. przy uznaniu Marii d'Arquien za królową, a Jakuba Sobieskiego za królewicza), ale Radziwiłłowie i Sapiehowie poparli elekta.


pacta conventa

pactów conventów (genitive plural)
pactom conventom (dative plural)
pactami conventami (instrumental plural)
pactach conventach (locative plural)

w Polsce za czasów wolnej elekcji: umowa publicznoprawna zawierana przez króla z ogółem szlachty zawierająca jego zobowiązania wobec państwa

Konfederaci sandomierscy stanęli w obronie praw Augusta II Mocnego do tronu polskiego. Król w zamian potwierdził pacta conventa i zobowiązał się bronić całości kraju.


drachma (waluta Grecji przed wprowadzeniem euro)


Michelangelo

Michał Anioł (Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni)


nachname

dowód przyjęcia towaru do przesyłki przez kolej żelazną oraz zobowiązanie się dostarczenia jej i ściągnięcia należności od odbiorcy

, t. I, wyd. G. Gebethner i Spółka, Warszawa—Kraków 1899..


GATT

General Agreement on Tariffs and Trade → Układ Ogólny w sprawie Taryf Celnych i Handlu


nadworny

nadwornego (genitive singular)
nadwornemu (dative singular)
nadwornego (accusative singular)
nadwornym (instrumental singular)
nadwornym (locative singular)
nadworni (nominative plural)
nadwornych (genitive plural)
nadwornym (dative plural)
nadwornych (accusative plural)
nadwornymi (instrumental plural)
nadwornych (locative plural)
nadworni (vocative plural)


crenel

miedza (przestrzeń między zębami blanek, czyli merlonami)


lazzaretto

od nazwy weneckiej wyspy Santa Maria di Nazareth z kolonią trędowatych, nazywanej także Nazarethum, w której początkowe l zastąpiło n w wyniku skojarzenia z wł. lazzaro

lazaret (miejsce kwarantanny), leprozorium


Black and Tan

dosł. „czarno-brązowy”, od koloru strojów formacji

członek nieregularnych oddziałów Królewskiej Policji Irlandzkiej tworzonych w latach 1920–21 w ramach walki z IRA podczas irlandzkiej wojny o niepodległość

często używane w liczbie mnogiej jako określenie całości tych oddziałów Królewskiej Policji Irlandzkiej; zob. też Black and Tans w Wikipedii


Quaker gun

dosł. „działo kwakrów”, od pacyfistycznego światopoglądu kwakrów

kłoda drewna używana jako atrapa artylerii


grenadierka

grenadierki (genitive singular)
grenadierce (dative singular)
grenadierkę (accusative singular)
grenadierką (instrumental singular)
grenadierce (locative singular)
grenadierko (vocative singular)
grenadierki (nominative plural)
grenadierek (genitive plural)
grenadierkom (dative plural)
grenadierki (accusative plural)
grenadierkami (instrumental plural)
grenadierkach (locative plural)
grenadierki (vocative plural)
grenadierki (genitive singular)
grenadierce (dative singular)
grenadierkę (accusative singular)
grenadierką (instrumental singular)
grenadierce (locative singular)
grenadierko (vocative singular)

Cała gwardia zazdrościła im tego, jako też grenadierek: czak z czasów Pawła I

Stanisław Ignacy Witkiewicz, Nienasycenie w serwisie Wolne Lektury.

…grenadierka zleciała z głowy, tłukąc blachą o podmurówkę targowej studni


black-and-tan

black-and-tan bar

bar uczęszczany przez czarno- i białoskórych

przychylny równej reprezentacji osób czarno- i białoskórych w polityce Stanów Zjednoczonych

uczęszczany przez osoby czarno- i białoskóre


спудей

gr. σπουδαῖος


riding

każda z administracyjnych części Yorkshire


pensjonariusz

pensjonariusza (genitive singular)
pensjonariuszowi (dative singular)
pensjonariusza (accusative singular)
pensjonariuszem (instrumental singular)
pensjonariuszu (locative singular)
pensjonariuszu (vocative singular)
pensjonariusze (nominative plural)
pensjonariuszy (genitive plural)
pensjonariuszów (genitive plural)
pensjonariuszom (dative plural)
pensjonariuszy (accusative plural)
pensjonariuszów (accusative plural)
pensjonariuszami (instrumental plural)
pensjonariuszach (locative plural)
pensjonariusze (vocative plural)

urzędnik reprezentujący miasto lub prowincję w szesnastowiecznych Niderlandach


roczek

roczku (genitive singular)
roczkowi (dative singular)
roczkiem (instrumental singular)
roczku (locative singular)
roczku (vocative singular)
latka (nominative plural)
latek (genitive plural)
latkom (dative plural)
latka (accusative plural)
latkami (instrumental plural)
latkach (locative plural)
latka (vocative plural)
tak
roczku (genitive singular)
roczkowi (dative singular)
roczkiem (instrumental singular)
roczku (locative singular)
roczku (vocative singular)
roczki (nominative plural)
roczków (genitive plural)
roczkom (dative plural)
roczki (accusative plural)
roczkami (instrumental plural)
roczkach (locative plural)
roczki (vocative plural)

zwykle w lm posiedzenia sądu ziemskiego rozstrzygającego sprawy mniejszej rangi w dawnej Polsce


ordonans

akt prawotwórczy we Francji, którego wydawanie przysługiwało wyłącznie królowi


purowski

purowska (nominative singular feminine)
purowskie (nominative singular neuter)
purowscy (nominative plural masculine)
purowskie (nominative plural nonvirile)
purowskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
purowskiej (genitive singular feminine)
purowskiego (genitive singular neuter)
purowskich (genitive plural masculine nonvirile)
purowskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
purowskiej (dative singular feminine)
purowskiemu (dative singular neuter)
purowskim (dative plural masculine nonvirile)
purowskiego (accusative singular masculine animate)
purowską (accusative singular feminine)
purowskie (accusative singular neuter)
purowskich (accusative plural masculine)
purowskie (accusative plural nonvirile)
purowskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
purowską (instrumental singular feminine)
purowskim (instrumental singular neuter)
purowskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
purowskim (locative singular masculine animate inanimate)
purowskiej (locative singular feminine)
purowskim (locative singular neuter)
purowskich (locative plural masculine nonvirile)
purowska (vocative singular feminine)
purowskie (vocative singular neuter)
purowscy (vocative plural masculine)
purowskie (vocative plural nonvirile)

Siedziba purowskiego oddziału okręgowego znajdowała się w budynku ratusza.


MBP

W 1948 r. MBP otrzymało dziesięć razy więcej środków niż przeznaczono na odbudowę kraju

Hasło „Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego” w polskiej Wikipedii


радгосп

радянське господарство → sowchoz


piastun

wczesnopiastowski wysoki urzędnik dworski wychowujący synów królewskich lub książęcych


shunga

japońska sztuka erotyczna popularna zwłaszcza w XVII-XIX wieku


czteroklasista

czteroklasisty (genitive singular)
czteroklasiście (dative singular)
czteroklasistę (accusative singular)
czteroklasistą (instrumental singular)
czteroklasiście (locative singular)
czteroklasisto (vocative singular)
czteroklasiści (nominative plural)
czteroklasistów (genitive plural)
czteroklasistom (dative plural)
czteroklasistów (accusative plural)
czteroklasistami (instrumental plural)
czteroklasistach (locative plural)
czteroklasiści (vocative plural)
czteroklasisty (depreciative nominative vocative plural)

Nikt nie zabraniał czteroklasistom kontynuowania nauki.


Maccabeo

łac. Maccabaeus < gr. Μακκαβαῖος (Makkabaîos) < hebr. מכבי (makabí)


Hasmoneusz

łac. Asmonaeus < gr. Ἀσαμωναῖος (Asamōnaîos) < hebr. חשמונאי (ḥašmōnay)

Hasmoneusze (nominative plural)
Hasmoneuszy (genitive plural)
Hasmoneuszów (genitive plural)
Hasmoneuszom (dative plural)
Hasmoneuszy (accusative plural)
Hasmoneuszów (accusative plural)
Hasmoneuszami (instrumental plural)
Hasmoneuszach (locative plural)
Hasmoneusze (vocative plural)
tak

tylko w lm Hasmoneusze → dynastia panująca w Judei 147–37 p.n.e., żydowski ród kapłański

Matatiasz z rodu Hasmoneuszy stanął na czele powstania narodowowyzwoleńczego.


Hasmoneusz

Hasmoneusza (genitive singular)
Hasmoneuszowi (dative singular)
Hasmoneusza (accusative singular)
Hasmoneuszem (instrumental singular)
Hasmoneuszu (locative singular)
Hasmoneuszu (vocative singular)
Hasmoneusze (nominative plural)
Hasmoneuszy (genitive plural)
Hasmoneuszów (genitive plural)
Hasmoneuszom (dative plural)
Hasmoneuszy (accusative plural)
Hasmoneuszów (accusative plural)
Hasmoneuszami (instrumental plural)
Hasmoneuszach (locative plural)
Hasmoneusze (vocative plural)

przedstawiciel dynastii Hasmoneuszy (1.1)


Hasmonean

tylko w lm Hasmoneans → Hasmoneusze (ród panujący)


Asmonean

tylko w lm Asmoneans → Hasmoneusze (ród panujący)


bajdak

bajdaka (genitive singular)
bajdakowi (dative singular)
bajdakiem (instrumental singular)
bajdaku (locative singular)
bajdaku (vocative singular)
bajdaki (nominative plural)
bajdaków (genitive plural)
bajdakom (dative plural)
bajdaki (accusative plural)
bajdakami (instrumental plural)
bajdakach (locative plural)
bajdaki (vocative plural)

duża bezpokładowa, jednomasztowa łódź żaglowo-wiosłowa, używana dawniej na rzekach Ukrainy i Białorusi oraz do wypraw na Morzu Czarnym

Dam ci tedy parę czajek, bo bajdakami porohów nie przejedziesz

Henryk Sienkiewicz, Ogniem i mieczem, t. 1, rozdz. IX.


korsarstwo

korsarstwa (genitive singular)
korsarstwu (dative singular)
korsarstwem (instrumental singular)
korsarstwie (locative singular)
korsarstwa (nominative plural)
korsarstw (genitive plural)
korsarstwom (dative plural)
korsarstwa (accusative plural)
korsarstwami (instrumental plural)
korsarstwach (locative plural)
korsarstwa (vocative plural)

Algier stał się ośrodkiem korsarstwa i rabunku.


korsarka

korsarki (genitive singular)
korsarce (dative singular)
korsarkę (accusative singular)
korsarką (instrumental singular)
korsarce (locative singular)
korsarko (vocative singular)
korsarki (nominative plural)
korsarek (genitive plural)
korsarkom (dative plural)
korsarki (accusative plural)
korsarkami (instrumental plural)
korsarkach (locative plural)
korsarki (vocative plural)


zbójnictwo

zbójnictwa (genitive singular)
zbójnictwu (dative singular)
zbójnictwem (instrumental singular)
zbójnictwie (locative singular)
zbójnictwa (nominative plural)
zbójnictw (genitive plural)
zbójnictwom (dative plural)
zbójnictwa (accusative plural)
zbójnictwami (instrumental plural)
zbójnictwach (locative plural)
zbójnictwa (vocative plural)

Kiedyś zaniecham zbójnictwa, a wtedy chciałbym jeździć własnym powozem i zasiadać w parlamencie

Arthur Howden Smith, Złoto z Porto Bello (tłum. Józef Birkenmajer, wyd. 1926)


ZSAP

Związek Stowarzyszeń Architektów Polskich


Teodozja

gr. Θεοδοσία (Theodosía) < gr. θεός + δόσις → bóg + dar

pani Teodozja • siostra / kuzynka / ciocia / babcia Teodozja • kobieta imieniem (o imieniu) Teodozja • święta / błogosławiona Teodozja • mieć na imię / nosić imię / używać imienia Teodozja • dać na imię / nadać imię / ochrzcić imieniem Teodozja • otrzymać / dostać / przybrać imię Teodozja • dzień imienin / imieniny Teodozji • na Teodozję (o dniu)

być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się w Teodozji • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do Teodozji • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się z Teodozji • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką Teodozji • mieszkaniec / mieszkanka Teodozji • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba w Teodozji • pochodzić z Teodozji • przeprowadzać się / przeprowadzić się do Teodozji

Teodozji (genitive singular)
Teodozji (dative singular)
Teodozję (accusative singular)
Teodozją (instrumental singular)
Teodozji (locative singular)
Teodozjo (vocative singular)
Teodozje (nominative plural)
Teodozji (genitive plural)
Teodozyj (genitive plural obsolete)
Teodozjom (dative plural)
Teodozje (accusative plural)
Teodozjami (instrumental plural)
Teodozjach (locative plural)
Teodozje (vocative plural)

grecka polis w miejscu współczesnej Teodozji (1.2)


ChSWN

Chrześcijańska Służba Wyzwolenia Narodów


Kijowszczyzna

Polskie nazwy obszarów regionalnych z przyrostkiem -(szcz)yzna np. Lubelszczyzna, Suwalszczyzna, Rzeszowszczyzna, Sandomierszczyzna, Sądecczyzna są chronologicznie późniejsze niż tradycyjne nazwy przymiotnikowe typu Lubelskie, Suwalskie, Opolskie. Nazwy z formantem -(szcz)yzna częstsze na wschodzie i południu Polski, co może być związane z przejęciem wschodniego (ukraińskiego, ewentualnie białoruskiego) modelu nazewniczego.

Kijowszczyzny (genitive singular)
Kijowszczyźnie (dative singular)
Kijowszczyznę (accusative singular)
Kijowszczyzną (instrumental singular)
Kijowszczyźnie (locative singular)
Kijowszczyzno (vocative singular)

Bazę jego sukcesu materialnego stanowiły ogromne dobra ziemskie na Kijowszczyźnie z centrum w Białej Cerkwi i rezydencją w Aleksandrii

zobacz też: Białostocczyzna • Grodzieńszczyzna • Huculszczyzna • Kielecczyzna • Kurpiowszczyzna • Lubelszczyzna • Mińszczyzna • Mohylewszczyzna • Nowogródczyzna • Opolszczyzna • Raciborszczyzna • Rzeszowszczyzna • Sandomierszczyzna • Sądecczyzna • Smoleńszczyzna • Suwalszczyzna • Wileńszczyzna • Zamojszczyzna • Żywiecczyzna


robber baron

pan feudalny nakładający zbójeckie myto na podróżnych


GUKPPiW

Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk


SZSP

Socjalistyczny Związek Studentów Polskich


FSZMP

Federacja Socjalistycznych Związków Młodzieży Polskiej


SZMW

Socjalistyczny Związek Młodzieży Wojskowej


RTPD

Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci


kazimierzowski

kazimierzowska (nominative singular feminine)
kazimierzowskie (nominative singular neuter)
kazimierzowscy (nominative plural masculine)
kazimierzowskie (nominative plural nonvirile)
kazimierzowskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
kazimierzowskiej (genitive singular feminine)
kazimierzowskiego (genitive singular neuter)
kazimierzowskich (genitive plural masculine nonvirile)
kazimierzowskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
kazimierzowskiej (dative singular feminine)
kazimierzowskiemu (dative singular neuter)
kazimierzowskim (dative plural masculine nonvirile)
kazimierzowskiego (accusative singular masculine animate)
kazimierzowską (accusative singular feminine)
kazimierzowskie (accusative singular neuter)
kazimierzowskich (accusative plural masculine)
kazimierzowskie (accusative plural nonvirile)
kazimierzowskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
kazimierzowską (instrumental singular feminine)
kazimierzowskim (instrumental singular neuter)
kazimierzowskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
kazimierzowskim (locative singular masculine animate inanimate)
kazimierzowskiej (locative singular feminine)
kazimierzowskim (locative singular neuter)
kazimierzowskich (locative plural masculine nonvirile)
kazimierzowska (vocative singular feminine)
kazimierzowskie (vocative singular neuter)
kazimierzowscy (vocative plural masculine)
kazimierzowskie (vocative plural nonvirile)

związany z panowaniem Kazimierza Wielkiego

Kościół erygowany przypuszczalnie po 1325, a prawdopodobnie przed kazimierzowską lokacją miasta


цісар

cesarz (zwłaszcza w kontekście austriackim lub rzymskim)

zobacz też: кесар • кайзер • цесар • цезар • цар


гармаш

rzemieślnik wytwarzający i naprawiający armaty


cesarstwo bizantyjskie

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-cesarstwo bizantyjskie.wav

cesarstwa bizantyjskiego (genitive singular)
cesarstwu bizantyjskiemu (dative singular)
cesarstwem bizantyjskim (instrumental singular)
cesarstwie bizantyjskim (locative singular)

średniowieczne państwo ze stolicą w Konstantynopolu

W roku 904 cesarstwo bizantyjskie spotkała katastrofa.


cesarstwo bizantyńskie

cesarstwa bizantyńskiego (genitive singular)
cesarstwu bizantyńskiemu (dative singular)
cesarstwem bizantyńskim (instrumental singular)
cesarstwie bizantyńskim (locative singular)

W roku 904 cesarstwo bizantyńskie spotkała katastrofa.


Hausschwangere

samotna ciężarna, która w czasie ciąży i po porodzie przebywała (zamieszkiwała, pracowała i była pod obserwacją medyczną) w niektórych niemieckich placówkach medycznych


MChAT

MChAT-u (genitive singular)
MChAT-owi (dative singular)
MChAT-em (instrumental singular)
Mchacie (locative singular)
Mchacie (vocative singular)
MChAT-y (potential rare nominative plural)
MChAT-ów (potential rare genitive plural)
MChAT-om (potential rare dative plural)
MChAT-y (potential rare accusative plural)
MChAT-ami (potential rare instrumental plural)
MChAT-ach (potential rare locative plural)
MChAT-y (potential rare vocative plural)


ODESSA

Organisation der ehemaligen SS-Angehörigen → Organizacja Byłych Członków SS


OZN

OZN-u (genitive singular)
OZN-owi (dative singular)
OZN-em (instrumental singular)
OZN-ie (locative singular)
OZN-ie (vocative singular)
OZN-y (potential rare nominative plural)
OZN-ów (potential rare genitive plural)
OZN-om (potential rare dative plural)
OZN-y (potential rare accusative plural)
OZN-ami (potential rare instrumental plural)
OZN-ach (potential rare locative plural)
OZN-y (potential rare vocative plural)

Postulatem OZN-u było m.in. „wydatne zmniejszenie liczby Żydów w Polsce”


list kaperski

listu kaperskiego (genitive singular)
listowi kaperskiemu (dative singular)
listem kaperskim (instrumental singular)
liście kaperskim (locative singular)
liście kaperski (vocative singular)
listy kaperskie (nominative plural)
listów kaperskich (genitive plural)
listom kaperskim (dative plural)
listy kaperskie (accusative plural)
listami kaperskimi (instrumental plural)
listach kaperskich (locative plural)
listy kaperskie (vocative plural)

dokument wydawany przez rząd państwa uprawniający kapitanów statków do ścigania oraz konfiskowania wrogich okrętów oraz przewożonych przez nie ładunków

Według listu kaperskiego, wynagrodzenie Kidda wynosiło 50 funtów od każdego zniszczonego pirackiego statku, w rzeczywistości mógł zatrzymać 40 procent łupów, resztę za opiekę oddając spółce Bellomonta.


szaspot

franc. chassepot, od nazwiska wynalazcy tej broni.

szaspotu (genitive singular)
szaspotowi (dative singular)
szaspotem (instrumental singular)
szaspocie (locative singular)
szaspocie (vocative singular)
szaspoty (nominative plural)
szaspotów (genitive plural)
szaspotom (dative plural)
szaspoty (accusative plural)
szaspotami (instrumental plural)
szaspotach (locative plural)
szaspoty (vocative plural)

francuski karabin używany w drugiej połowie XIX wieku

Co chwila rozlegał się huk szaspotów suchy i dźwięczny


jahwizm

kult Jahwe, pierwsza religia monoteistyczna w starożytnym Izraelu i Judei


Pezetpeer

Pezetpeeru (genitive singular)
Pezetpeerowi (dative singular)
Pezetpeerem (instrumental singular)
Pezetpeerze (locative singular)
Pezetpeerze (vocative singular)
Pezetpeery (nominative plural)
Pezetpeerów (genitive plural)
Pezetpeerom (dative plural)
Pezetpeery (accusative plural)
Pezetpeerami (instrumental plural)
Pezetpeerach (locative plural)
Pezetpeery (vocative plural)

Należąc do Pezetpeeru, czerpała z tego korzyści.


KOR-owski

KOR-owska (nominative singular feminine)
KOR-owskie (nominative singular neuter)
KOR-owscy (nominative plural masculine)
KOR-owskie (nominative plural nonvirile)
KOR-owskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
KOR-owskiej (genitive singular feminine)
KOR-owskiego (genitive singular neuter)
KOR-owskich (genitive plural masculine nonvirile)
KOR-owskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
KOR-owskiej (dative singular feminine)
KOR-owskiemu (dative singular neuter)
KOR-owskim (dative plural masculine nonvirile)
KOR-owskiego (accusative singular masculine animate)
KOR-owską (accusative singular feminine)
KOR-owskie (accusative singular neuter)
KOR-owskich (accusative plural masculine)
KOR-owskie (accusative plural nonvirile)
KOR-owskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
KOR-owską (instrumental singular feminine)
KOR-owskim (instrumental singular neuter)
KOR-owskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
KOR-owskim (locative singular masculine animate inanimate)
KOR-owskiej (locative singular feminine)
KOR-owskim (locative singular neuter)
KOR-owskich (locative plural masculine nonvirile)
KOR-owska (vocative singular feminine)
KOR-owskie (vocative singular neuter)
KOR-owscy (vocative plural masculine)
KOR-owskie (vocative plural nonvirile)

związany z KOR-em (Komitetem Obrony Robotników), dotyczący KOR-u

Dysydentka kolportowała KOR-owską bibułę.


busido

kodeks honorowy samurajów w feudalnej Japonii

, tłum. Jan Furuhjelm, wyd. Trzaska, Evert i Michalski, Warszawa 1938..


Prvi svjetski rat

Inne warianty zapisu: 1. svjetski rat • I. svjetski rat

Pierwszy wyraz zgodnie z zasadami pisowni zapisuje się wielką literą


koniądz

początek XX w.; zniekształcenie st.pol. *kniądz, sztucznie utworzone przez Stefana Żeromskiego, po raz pierwszy użyte w Powieści o udałym Walgierzu

koniądza (genitive singular)
koniądzowi (dative singular)
koniądza (accusative singular)
koniądzem (instrumental singular)
koniądzu (locative singular)
koniądzu (vocative singular)
koniądze (nominative plural)
koniądzów (genitive plural)
koniądzom (dative plural)
koniądzów (accusative plural)
koniądzami (instrumental plural)
koniądzach (locative plural)
koniądze (vocative plural)

, wyd. Kuncewicz i Hofman, Warszawa 1921..


panewka

panewki (genitive singular)
panewce (dative singular)
panewkę (accusative singular)
panewką (instrumental singular)
panewce (locative singular)
panewko (vocative singular)
panewki (nominative plural)
panewek (genitive plural)
panewkom (dative plural)
panewki (accusative plural)
panewkami (instrumental plural)
panewkach (locative plural)
panewki (vocative plural)

zagłębienie na proch strzelniczy potrzebny do wystrzelenia pocisku z lufy dawnej broni palnej

Kiedy Rafał wyjrzał, wszyscy trzej z konia opatrywali rękę kolegi. Trwało to chwilę, bo oto zdjęli z pleców karabiny, podsypali prochu na panewki i mieli razem huknąć ponownie w wywalone okno.


drakkar

franc. drakkar < szw. drakar, lm od szw. drake (→ smok)

drakkara (genitive singular)
drakkarowi (dative singular)
drakkarem (instrumental singular)
drakkarze (locative singular)
drakkarze (vocative singular)
drakkary (nominative plural)
drakkarów (genitive plural)
drakkarom (dative plural)
drakkary (accusative plural)
drakkarami (instrumental plural)
drakkarach (locative plural)
drakkary (vocative plural)

bezpokładowy, drewniany statek wiosłowo-żaglowy budowany w VIII–XII w. w Skandynawii, zwykle zaopatrzony na dziobie w rzeźbę w formie głowy smoka

Normanowie starali się upodabniać bitwy morskie do lądowych, dlatego przywiązywali do siebie burty okrętów ustawiając drakkary w jedną bądź kilka linii, które ścierały się czołowo z nieprzyjacielem.


kiścień

kiścienia (genitive singular)
kiścieniowi (dative singular)
kiścieniem (instrumental singular)
kiścieniu (locative singular)
kiścieniu (vocative singular)
kiścienie (nominative plural)
kiścieni (genitive plural)
kiścieniom (dative plural)
kiścienie (accusative plural)
kiścieniami (instrumental plural)
kiścieniach (locative plural)
kiścienie (vocative plural)

średniowieczna broń obuchowa w postaci żelaznej kuli na łańcuchu mocowanej do drewnianej rękojeści


couter

nałokcica (część zbroi służąca do ochrony łokcia)


vambrace

zarękawie (część zbroi płytowej, chroniąca rękę od łokcia do dłoni)


piastowiec

piastowca (genitive singular)
piastowcowi (dative singular)
piastowca (accusative singular)
piastowcem (instrumental singular)
piastowcu (locative singular)
piastowcu (vocative singular)
piastowcy (nominative plural)
piastowców (genitive plural)
piastowcom (dative plural)
piastowców (accusative plural)
piastowcami (instrumental plural)
piastowcach (locative plural)
piastowcy (vocative plural)

członek lub sympatyk Polskiego Stronnictwa Ludowego „Piast”


womitorium

womitoria (nominative plural)
womitoriów (genitive plural)
womitoriom (dative plural)
womitoria (accusative plural)
womitoriami (instrumental plural)
womitoriach (locative plural)
womitoria (vocative plural)

w starożytnym Rzymie, przejście dla publiczności w murze cyrku


Fyrląd

Fyrlądu (genitive singular)
Fyrlądowi (dative singular)
Fyrlądem (instrumental singular)
Fyrlądzie (locative singular)
Fyrlądzie (vocative singular)
Fyrlądy (potential rare nominative plural)
Fyrlądów (potential rare genitive plural)
Fyrlądom (potential rare dative plural)
Fyrlądy (potential rare accusative plural)
Fyrlądami (potential rare instrumental plural)
Fyrlądach (potential rare locative plural)
Fyrlądy (potential rare vocative plural)

dawniej Korfantów w województwie opolskim


Nibiru

ciało niebieskie z babilońskich tekstów w języku arkadyjskim, identyfikowane najczęściej jako Gwiazda Polarna lub Jowisz


gruszka Bessemera

od nazwiska brytyjskiego inżyniera Henry'ego Bessemera

gruszki Bessemera (genitive singular)
gruszce Bessemera (dative singular)
gruszkę Bessemera (accusative singular)
gruszką Bessemera (instrumental singular)
gruszce Bessemera (locative singular)
gruszko Bessemera (vocative singular)
gruszki Bessemera (nominative plural)
gruszek Bessemera (genitive plural)
gruszkom Bessemera (dative plural)
gruszki Bessemera (accusative plural)
gruszkami Bessemera (instrumental plural)
gruszkach Bessemera (locative plural)
gruszki Bessemera (vocative plural)

duży zbiornik wyłożony cegłą krzemionkową, służący dawniej do otrzymywania stali poprzez utlenianie stopionej surówki hutniczej w celu usunięcia zanieczyszczeń

, „Mechanik” 21(4-5), Warszawa 1948..


kraboszka

sztuczne zapożyczenie ze st.czes. kraboška

kraboszki (genitive singular)
kraboszce (dative singular)
kraboszkę (accusative singular)
kraboszką (instrumental singular)
kraboszce (locative singular)
kraboszko (vocative singular)
kraboszki (nominative plural)
kraboszek (genitive plural)
kraboszkom (dative plural)
kraboszki (accusative plural)
kraboszkami (instrumental plural)
kraboszkach (locative plural)
kraboszki (vocative plural)

maska noszona przez słowiańskich pogan podczas świąt poświęconym zmarłym


milch cow

średnioang. melche cow, średnioang. mylche cowe

niemiecka transportowa łódź podwodna z drugiej wojny światowej zaopatrująca inne łodzie podwodne


aliant

alianta (genitive singular)
aliantowi (dative singular)
alianta (accusative singular)
aliantem (instrumental singular)
aliancie (locative singular)
aliancie (vocative singular)
alianci (nominative plural)
aliantów (genitive plural)
aliantom (dative plural)
aliantów (accusative plural)
aliantami (instrumental plural)
aliantach (locative plural)
alianci (vocative plural)
alianty (depreciative nominative vocative plural)

państwo opozycyjne w stosunku do Niemiec w I i II wojnie światowej


Gozo

niepodległe państwo istniejące przez kilkanaście lat pod koniec XVIII w. na wyspie Gozo (1.1)


ścieżka holownicza

ścieżki holowniczej (genitive singular)
ścieżce holowniczej (dative singular)
ścieżkę holowniczą (accusative singular)
ścieżką holowniczą (instrumental singular)
ścieżce holowniczej (locative singular)
ścieżko holownicza (vocative singular)
ścieżki holownicze (nominative plural)
ścieżek holowniczych (genitive plural)
ścieżkom holowniczym (dative plural)
ścieżki holownicze (accusative plural)
ścieżkami holowniczymi (instrumental plural)
ścieżkach holowniczych (locative plural)
ścieżki holownicze (vocative plural)

ścieżka biegnąca wzdłuż drogi wodnej, używana przez ludzi lub zwierzęta pociągowe ciągnące łodzi lub barki

, tłum. Maria Godlewska, wyd. Towarzystwo Wydawnicze „Rój”, Warszawa 1938..


firman

oficjalny dokument wystawiony przez sułtana w państwie muzułmańskim


muskedisto

muskedistoj (nominative plural)
muskediston (accusative singular)
muskedistojn (accusative plural)

zobacz też: Indeks:Esperanto - Żołnierze


τετραλογία

gr. τετραλογία


CENTO

Central Treaty Organization → Organizacja Paktu Centralnego


palimpsesto

łac. palimpsestus < gr. παλίμψηστος (palímpsēstos)


Imperium Rosyjskie

Imperium Rosyjskiego (genitive singular)
Imperium Rosyjskiemu (dative singular)
Imperium Rosyjskim (instrumental singular)
Imperium Rosyjskim (locative singular)

określenie państwa rosyjskiego w latach 1721–1917

W Imperium Rosyjskim panowało „samodzierżawie”, czyli monarchia absolutna


abrenuncjacja

łac. abrenuntio < łac. ab- + renuntio → zrzec się, oznajmić

abrenuncjaty (genitive singular)
abrenuncjacji (dative singular)
abrenuncjacją (accusative singular)
abrenuncjacją (instrumental singular)
abrenuncjacji (locative singular)
abrenuncjacjo (vocative singular)
abrenuncjacje (nominative plural)
abrenuncjacji (genitive plural)
abrenuncjacjom (dative plural)
abrenuncjacje (accusative plural)
abrenuncjacjami (instrumental plural)
abrenuncjacjach (locative plural)
abrenuncjacje (vocative plural)

zrzeczenie się prawa do majątku po rodzicach przez córkę po otrzymaniu od nich posagu

Pierwszy raz poświadczone w roku 1641-1653.


ekspektatywa

śr.łac. exspectativa, śr.łac. expectativa < łac. expectare → wypatrywać, oczekiwać

ekspektatywy (nominative plural)
ekspektatywy (genitive singular)
ekspektatyw (genitive plural)
ekspektatywie (dative singular)
ekspektatywom (dative plural)
ekspektatywę (accusative singular)
ekspektatywy (accusative plural)
ekspektatywą (instrumental singular)
ekspektatywami (instrumental plural)
ekspektatywie (locative singular)
ekspektatywach (locative plural)
ekspektatywo (vocative singular)
ekspektatywy (vocative plural)

pismo królewskie lub papieskie przyrzekające nadanie godności, stanowisk lub beneficjów w razie wakatu


komsomołka

komsomołki (genitive singular)
komsomołce (dative singular)
komsomołkę (accusative singular)
komsomołką (instrumental singular)
komsomołce (locative singular)
komsomołko (vocative singular)
komsomołki (nominative plural)
komsomołek (genitive plural)
komsomołkom (dative plural)
komsomołki (accusative plural)
komsomołkami (instrumental plural)
komsomołkach (locative plural)
komsomołki (vocative plural)

Babka szczyciła się być komsomołką z przekonania, szczerze kochającą partię.


taranować

taranuję (singular first-person present)
taranujesz (singular second-person present)
taranuje (singular third-person present)
taranujemy (plural first-person present)
taranujecie (plural second-person present)
taranują (plural third-person present)
taranowałem (singular first-person past masculine)
taranowałeś (singular second-person past masculine)
taranował (singular third-person past masculine)
taranowaliśmy (plural first-person past masculine)
taranowaliście (plural second-person past masculine)
taranowali (plural third-person past masculine)
taranowałam (singular first-person past feminine)
taranowałaś (singular second-person past feminine)
taranowała (singular third-person past feminine)
taranowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
taranowałyście (plural second-person past feminine neuter)
taranowały (plural third-person past feminine neuter)
taranowałom (singular first-person past neuter potential rare)
taranowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
taranowało (singular third-person past neuter)
niech taranuję (singular first-person imperative)
taranuj (singular second-person imperative)
niech taranuje (singular third-person imperative)
taranujmy (plural first-person imperative)
taranujcie (plural second-person imperative)
niech taranują (plural third-person imperative)
będę taranował (singular first-person future masculine)
będę taranować (singular first-person future masculine)
będziesz taranował (singular second-person future masculine)
będziesz taranować (singular second-person future masculine)
będzie taranował (singular third-person future masculine)
będzie taranować (singular third-person future masculine)
będziemy taranowali (plural first-person future masculine)
będziemy taranować (plural first-person future masculine)
będziecie taranowali (plural second-person future masculine)
będziecie taranować (plural second-person future masculine)
będą taranowali (plural third-person future masculine)
będą taranować (plural third-person future masculine)
będę taranowała (singular first-person future feminine)
będę taranować (singular first-person future feminine)
będziesz taranowała (singular second-person future feminine)
będziesz taranować (singular second-person future feminine)
będzie taranowała (singular third-person future feminine)
będzie taranować (singular third-person future feminine)
będziemy taranowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy taranować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie taranowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie taranować (plural second-person future feminine neuter)
będą taranowały (plural third-person future feminine neuter)
będą taranować (plural third-person future feminine neuter)
będę taranowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę taranować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz taranowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz taranować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie taranowało (singular third-person future neuter)
będzie taranować (singular third-person future neuter)
taranowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
taranowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
taranował był (singular third-person pluperfect masculine)
taranowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
taranowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
taranowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
taranowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
taranowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
taranowała była (singular third-person pluperfect feminine)
taranowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
taranowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
taranowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
taranowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
taranowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
taranowało było (singular third-person pluperfect neuter)
taranowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
taranowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym taranował (singular first-person conditional masculine)
taranowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś taranował (singular second-person conditional masculine)
taranowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby taranował (singular third-person conditional masculine)
taranowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy taranowali (plural first-person conditional masculine)
taranowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście taranowali (plural second-person conditional masculine)
taranowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby taranowali (plural third-person conditional masculine)
taranowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym taranowała (singular first-person conditional feminine)
taranowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś taranowała (singular second-person conditional feminine)
taranowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby taranowała (singular third-person conditional feminine)
taranowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy taranowały (plural first-person conditional feminine neuter)
taranowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście taranowały (plural second-person conditional feminine neuter)
taranowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby taranowały (plural third-person conditional feminine neuter)
taranowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym taranowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
taranowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś taranowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
taranowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby taranowało (singular third-person conditional neuter)
taranujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
nietaranujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
taranująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
nietaranująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
taranujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
nietaranujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
taranujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
nietaranujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
taranowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
nietaranowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
taranowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
nietaranowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
taranowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
nietaranowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
taranowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
nietaranowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
taranowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
nietaranowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
taranując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie taranując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
taranowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
nietaranowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)

rozbijać, niszczyć lub wyważać coś przy użyciu taranu

uderzyć własnym pojazdem, okrętem albo samolotem obiekt wroga w celu jego uszkodzenia albo zniszczenia

Duże straty czołgów T-34 wynikały również z kompromitujących decyzji dowództwa ruskich tankistów, np. aby, w razie braku amunicji czołgowej, taranować ciężki sprzęt niemiecki.


ultramontane

ultramontański (akcentujący władzę papieża)


besieger

członek armii oblegającej twierdzę lub miasto


Sol Invictus

(1.1) łac. Sol Invictus → Słońce Niezwyciężone

synretyczne bóstwo solarne czczone u schyłku Cesarstwa Rzymskiego, którego święto obchodzono 25 grudnia


Kition

Kitionu (genitive singular)
Kitionowi (dative singular)
Kitionem (instrumental singular)
Kitionie (locative singular)
Kitionie (vocative singular)
Kitiony (nominative plural)
Kitionów (genitive plural)
Kitionom (dative plural)
Kitiony (accusative plural)
Kitionami (instrumental plural)
Kitionach (locative plural)
Kitiony (vocative plural)


Rotwelsch

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Językoznawstwo


Prähistorie

ˈpʁɛːhɪsˌtoːʁiə


chorągwiany

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Foka – Paulina Anna Studniczka-chorągwiany.wav

chorągwiana (nominative singular feminine)
chorągwiane (nominative singular neuter)
chorągwiani (nominative plural masculine)
chorągwiane (nominative plural nonvirile)
chorągwianego (genitive singular masculine animate inanimate)
chorągwianej (genitive singular feminine)
chorągwianego (genitive singular neuter)
chorągwianych (genitive plural masculine nonvirile)
chorągwianemu (dative singular masculine animate inanimate)
chorągwianej (dative singular feminine)
chorągwianemu (dative singular neuter)
chorągwianym (dative plural masculine nonvirile)
chorągwianego (accusative singular masculine animate)
chorągwianą (accusative singular feminine)
chorągwiane (accusative singular neuter)
chorągwianych (accusative plural masculine)
chorągwiane (accusative plural nonvirile)
chorągwianym (instrumental singular masculine animate inanimate)
chorągwianą (instrumental singular feminine)
chorągwianym (instrumental singular neuter)
chorągwianymi (instrumental plural masculine nonvirile)
chorągwianym (locative singular masculine animate inanimate)
chorągwianej (locative singular feminine)
chorągwianym (locative singular neuter)
chorągwianych (locative plural masculine nonvirile)
chorągwiana (vocative singular feminine)
chorągwiane (vocative singular neuter)
chorągwiani (vocative plural masculine)
chorągwiane (vocative plural nonvirile)

związany z chorągwią (oddziałem żołnierzy w dawnej Polsce)

A cóżeśmy, autorament, zawinili, że koło chorągwiane waćpana zgubiło, a waćpan sam siebie znalazłeś między nami?

Władysław Łoziński, Skarb Watażki, wyd. Władysław Dyniewicz, Chicago, Illinois 1891.


chorągiewny

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Foka – Paulina Anna Studniczka-chorągiewny.wav

chorągiewna (nominative singular feminine)
chorągiewne (nominative singular neuter)
chorągiewni (nominative plural masculine)
chorągiewne (nominative plural nonvirile)
chorągiewnego (genitive singular masculine animate inanimate)
chorągiewnej (genitive singular feminine)
chorągiewnego (genitive singular neuter)
chorągiewnych (genitive plural masculine nonvirile)
chorągiewnemu (dative singular masculine animate inanimate)
chorągiewnej (dative singular feminine)
chorągiewnemu (dative singular neuter)
chorągiewnym (dative plural masculine nonvirile)
chorągiewnego (accusative singular masculine animate)
chorągiewną (accusative singular feminine)
chorągiewne (accusative singular neuter)
chorągiewnych (accusative plural masculine)
chorągiewne (accusative plural nonvirile)
chorągiewnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
chorągiewną (instrumental singular feminine)
chorągiewnym (instrumental singular neuter)
chorągiewnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
chorągiewnym (locative singular masculine animate inanimate)
chorągiewnej (locative singular feminine)
chorągiewnym (locative singular neuter)
chorągiewnych (locative plural masculine nonvirile)
chorągiewna (vocative singular feminine)
chorągiewne (vocative singular neuter)
chorągiewni (vocative plural masculine)
chorągiewne (vocative plural nonvirile)

Każdy z nich używał osobnej stannicy, czyli znaku chorągiewnego, wyobrażającego runę wiązaną, z dwóch run skandynawskich złożoną

Adam Boniecki, Artur Reiski, Herbarz polski, tom I, Gebethner i Wolff, Warszawa 1899.


Nowa Belgia

Nowej Belgii (genitive singular)
Nowej Belgii (dative singular)
Nową Belgię (accusative singular)
Nową Belgią (instrumental singular)
Nowej Belgii (locative singular)
Nowa Belgio (vocative singular)
Nowe Belgie (potential rare nominative plural)
Nowych Belgii / przest. Nowych Belgij (potential rare genitive plural)
Nowym Belgiom (potential rare dative plural)
Nowe Belgie (potential rare accusative plural)
Nowymi Belgiami (potential rare instrumental plural)
Nowych Belgiach (potential rare locative plural)
Nowe Belgie (potential rare vocative plural)

siedemnastowieczna kolonia holenderska założona w Ameryce Północnej

Ostatecznie Nową Belgię zajęli Brytyjczycy.


Nowe Niderlandy

Nowych Niderlandów (genitive plural)
Nowym Niderlandom (dative plural)
Nowymi Niderlandami (instrumental plural)
Nowych Niderlandach (locative plural)

Statek rozbił się u brzegów Nowych Niderlandów gdzieś dekadę temu.


histrion

histriona (genitive singular)
histrionowi (dative singular)
histriona (accusative singular)
histrionem (instrumental singular)
histrionie (locative singular)
histrionie (vocative singular)
histrioni (nominative plural)
histrionów (genitive plural)
histrionom (dative plural)
histrionów (accusative plural)
histrionami (instrumental plural)
histrionach (locative plural)
histrioni (vocative plural)

średniowieczny wędrowny aktor posługujący się pantomimą, gestem, tańcem, kostiumami itp.


kajmakan

tur. kaymakam < arab. مقام + قائم (qāʾim + maqām) → w miejsce + urząd

kajmakana (genitive singular)
kajmakanowi (dative singular)
kajmakana (accusative singular)
kajmakanem (instrumental singular)
kajmakanie (locative singular)
kajmakanie (vocative singular)
kajmakanowie (nominative plural)
kajmakani (nominative plural)
kajmakanów (genitive plural)
kajmakanom (dative plural)
kajmakanów (accusative plural)
kajmakanami (instrumental plural)
kajmakanach (locative plural)
kajmakanowie (vocative plural)
kajmakani (vocative plural)


rohatyna

rohatyny (genitive singular)
rohatynie (dative singular)
rohatynę (accusative singular)
rohatyną (instrumental singular)
rohatynie (locative singular)
rohatyno (vocative singular)
rohatyny (nominative plural)
rohatyn (genitive plural)
rohatynom (dative plural)
rohatyny (accusative plural)
rohatynami (instrumental plural)
rohatynach (locative plural)
rohatyny (vocative plural)

Wojtek dźgnął niedźwiedzia rohatyną w samo serce.


zaraniarski

charakterystyczny dla zaraniarza, odnoszący się do niego


KZM

W każdym razie w lutym 1935 r. wyszedł na wolność i zapewne jego prestiż w krakowskim KZM wzrósł, choć odsiadka — w śledztwie lub po wyroku — była „normalką” w życiu członka nielegalnej i antypaństwowej organizacji politycznej

Andrzej Paczkowski, Trzy twarze Józefa Światły (wyd. 2009)


KZMP

W 1929 r. KZMP liczył 4100 członków

Hasło „Komunistyczny Związek Młodzieży Polski” w polskiej Wikipedii


KZMZB

Komunistyczny Związek Młodzieży Zachodniej Białorusi


KPZB

Komunistyczna Partia Zachodniej Białorusi


mesmerismo

od nazwiska niemieckiego lekarza Mesmer + hiszp. -ismo


FMW

W październiku 1984, niezależnie od FMW w Warszawie, powstała Gdańska Federacja Młodzieży Walczącej


Pyrrus

Pyrrusa (genitive singular)
Pyrrusowi (dative singular)
Pyrrusa (accusative singular)
Pyrrusem (instrumental singular)
Pyrrusie (locative singular)
Pyrrusie (vocative singular)
Pyrrusowie (nominative plural)
Pyrrusi (nominative plural)
Pyrrusów (genitive plural)
Pyrrusom (dative plural)
Pyrrusów (accusative plural)
Pyrrusami (instrumental plural)
Pyrrusach (locative plural)
Pyrrusowie (vocative plural)
Pyrrusi (vocative plural)
Pyrrusy (depreciative nominative vocative plural)

Wobec niemożności zdobycia Rzymu, Pyrrus powrócił do Epiru, gdzie zaczął przygotowania do wojny z Macedonią


bazylisa

bazylisy (genitive singular)
bazylisie (dative singular)
bazylisę (accusative singular)
bazylisą (instrumental singular)
bazylisie (locative singular)
bazyliso (vocative singular)
bazylisy (nominative plural)
bazylis (genitive plural)
bazylisom (dative plural)
bazylisy (accusative plural)
bazylisami (instrumental plural)
bazylisach (locative plural)
bazylisy (vocative plural)

królowa w kontekście królestw greckich lub cesarzowa w kontekście Cesarstwa Bizantyjskiego


PWATT

Państwowa Wytwórnia Aparatów Telegraficznych i Telefonicznych

Utworzenie PWATT wiązało się również z dążeniem do uniezależnienia od zagranicznych producentów i dostawców


PZTiT

Państwowe Zakłady Telefoniczne i Telegraficzne

W którym dokładnie roku powstały PZTiT?


PZTiR

Państwowe Zakłady Tele- i Radiotechniczne

Niemcy wysadzili budynki PZTiR w 1944 roku.


PUBP

Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego

W styczniu 1949 r. funkcjonariusze PUBP w Łomży prowadzili dochodzenie i przesłuchania świadków w sprawie pogromu w Jedwabnem


WUBP

Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego

Dodatkowym utrudnieniem był rozkaz szefa WUBP, aby wszystkich aresztowanych członków podziemia natychmiast przekazywać do Białegostoku


WUdsBP

wojewódzki urząd do spraw bezpieczeństwa publicznego


KW MO

Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej

Na czele KW MO stał komendant wojewódzki.


goujat

mężczyzna służący żołnierzom pełniącym służbę


dipis

dipisa (genitive singular)
dipisowi (dative singular)
dipisa (accusative singular)
dipisem (instrumental singular)
dipisie (locative singular)
dipisie (vocative singular)
dipisi (nominative plural)
dipisów (genitive plural)
dipisom (dative plural)
dipisów (accusative plural)
dipisami (instrumental plural)
dipisach (locative plural)
dipisi (vocative plural)

osoba, która w wyniku działań wojennych znalazła się poza krajem zamieszkania, wymagająca pomocy, aby wrócić do ojczyzny


Dacja

Dacji (genitive singular)
Dacji (dative singular)
Dację (accusative singular)
Dacją (instrumental singular)
Dacji (locative singular)
Dacjo (vocative singular)
Dacje (potential rare nominative plural)
Dacji / przest. Dacyj (potential rare genitive plural)
Dacjom (potential rare dative plural)
Dacje (potential rare accusative plural)
Dacjami (potential rare instrumental plural)
Dacjach (potential rare locative plural)
Dacje (potential rare vocative plural)

kraina historyczna w Europie południowo-wschodniej

Historycy wiedzą, że Rzymianie nadali miano Dacji krajowi, leżącemu między Cisą, Dunajem, Dniestrem i Karpatami, a lud jej nazwali Trako-Gotami

Ferdynand Ossendowski, Huculszczyzna: Gorgany i Czarnohora (wyd. 1936)


lansjer

lansjera (genitive singular)
lansjerowi (dative singular)
lansjera (accusative singular)
lansjerem (instrumental singular)
lansjerze (locative singular)
lansjerze (vocative singular)
lansjerzy (nominative plural)
lansjerów (genitive plural)
lansjerom (dative plural)
lansjerów (accusative plural)
lansjerami (instrumental plural)
lansjerach (locative plural)
lansjerzy (vocative plural)
lansjery (depreciative nominative vocative plural)

żołnierz lekkiej kawalerii używający do walki lancę

Zgłodniały lansjer przystąpił do księdza i zagadnął go ostro, w twardym tonie, czy rozumie po francusku.


federalny zakład ubezpieczeń dla pracowników umysłowych (w Niemczech 1953-2005)


RTR

royal tank regiment → królewski regiment czołgów


Ἀβδηρίτης

gr. Ἄβδηρα + -ίτης (Ábdēra + -ī́tēs); źródłosłów dla łac. Abdera, n.gr. Άβδηρα


ἀκοντιστής

gr. ἀκοντίζω + -της (akontízō + -tēs); źródłosłów dla n.gr. ακοντιστής


ἄκων

ákṓn (transliteration)
ákōn (transliteration)


Revolución de Octubre

pisownia: ustęp 4.2.4.10.5 Acontecimientos históricos w Ortografía de la lengua española


Ηρόδοτος

gr. Ἡρόδοτος


Halikarnas

łac. Halicarnassus < gr. Ἁλικαρνασσός (Halikarnāssós)

Halikarnasu (genitive singular)
Halikarnasowi (dative singular)
Halikarnasem (instrumental singular)
Halikarnasie (locative singular)
Halikarnasie (vocative singular)
Halikarnasy (potential rare nominative plural)
Halikarnasów (potential rare genitive plural)
Halikarnasom (potential rare dative plural)
Halikarnasy (potential rare accusative plural)
Halikarnasami (potential rare instrumental plural)
Halikarnasach (potential rare locative plural)
Halikarnasy (potential rare vocative plural)

starożytne miasto w Karii nad Morzem Egejskim

Z Halikarnasu pochodzili historycy starożytni Herodot i Dionizjusz


Ῥωμανία

gr. Ῥωμανός + -ία (Rhōmānós + -íā); źródłosłów dla n.gr. Ρωμανία


chiliarcha

chiliarchy (genitive singular)
chiliarsze (dative singular)
chiliarchę (accusative singular)
chiliarchą (instrumental singular)
chiliarsze (locative singular)
chiliarcho (vocative singular)
chiliarchowie (nominative plural)
chiliarchów (genitive plural)
chiliarchom (dative plural)
chiliarchów (accusative plural)
chiliarchami (instrumental plural)
chiliarchach (locative plural)
chiliarchowie (vocative plural)
chiliarchy (depreciative nominative vocative plural)

w starożytnej Grecji: dowódca oddziału wojskowego liczącego ponad tysiąc osób

Hefajstion zmarł w październiku 324 r. przed Chr. Umierał jako chiliarcha imperium. Aleksander nigdy nie pogodził się ze śmiercią przyjaciela.


Andegawen

Andegawena (genitive singular)
Andegawenowi (dative singular)
Andegawena (accusative singular)
Andegawenem (instrumental singular)
Andegawenie (locative singular)
Andegawenie (vocative singular)
Andegaweni (nominative plural)
Andegawenów (genitive plural)
Andegawenom (dative plural)
Andegawenów (accusative plural)
Andegawenami (instrumental plural)
Andegawenach (locative plural)
Andegaweni (vocative plural)
Andegaweny (depreciative nominative vocative plural)

monarcha wywodzący się z dynastii andegaweńskiej

Ta linia Andegawenów wygasła na Karolu IV z Maine, tytularnym królu Neapolu w 1481


luddysta

(1.1) pol. luddyzm + -ysta < ang. Luddite, od nazwiska domniemanego przywódcy ruchu Neda Ludda

luddysty (genitive singular)
luddyście (dative singular)
luddystę (accusative singular)
luddystą (instrumental singular)
luddyście (locative singular)
luddysto (vocative singular)
luddyści (nominative plural)
luddystów (genitive plural)
luddystom (dative plural)
luddystów (accusative plural)
luddystami (instrumental plural)
luddystach (locative plural)
luddyści (vocative plural)

zwolennik luddyzmu, czyli niszczenia maszyn postrzeganych przez robotników jako źródło zagrożenia u progu rewolucji przemysłowej


mameluke

franc. mamelouk < arab. مملوك (mamlūk) → niewolnik < arab. ملك (malaka) → nabywać


klikon

klikoni (nominative plural)
klikona (genitive singular)
klikonów (genitive plural)
klikonowi (dative singular)
klikonom (dative plural)
klikona (accusative singular)
klikonów (accusative plural)
klikonem (instrumental singular)
klikonami (instrumental plural)
klikonie (locative singular)
klikonach (locative plural)
klikonie (vocative singular)
klikoni (vocative plural)

osoba, której zadaniem jest obwieszczanie głosem zarządzeń lub powtarzanie tłumowi słów panującego


driakiew

driakwi (genitive singular)
driakwi (dative singular)
driakwią (instrumental singular)
driakwi (locative singular)
driakwi (vocative singular)
driakwie (nominative plural)
driakwi (genitive plural)
driakwiom (dative plural)
driakwie (accusative plural)
driakwiami (instrumental plural)
driakwiach (locative plural)
driakwie (vocative plural)

stosowany w starożytności i średniowieczu lek sporządzany z wielu różnych składników, uważany za leczący wszelkie choroby

, Macierz Polska, Lwów 1937..


οινοχόος

gr. οἰνοχόος


Ogród Oliwny

Ogrodu Oliwnego (genitive singular)
Ogrodowi Oliwnemu (dative singular)
Ogrodem Oliwnym (instrumental singular)
Ogrodzie Oliwnym (locative singular)
Ogrodzie Oliwny (vocative singular)

miejsce kultu u stóp Góry Oliwnej w Jerozolimie, zabytkowy gaj z kilkusetletnimi oliwkami

Ogrodzie Oliwny widok w tobie dziwny, / Widzę Pana mego na twarz upadłego

Ogrodzie oliwny (red. Michał Marcin Mioduszewski, Śpiewnik kościelny, wyd. 1838)

Wszakże to w ogrodzie oliwnym przecierpiał godzinę swoją Chrystus?... Modlił się: »odwróć ode mnie kielich goryczy«...

Stefan Żeromski, Dzieje grzechu (wyd. 1928)


accabadora

w tradycyjnej społeczności Sardynii, kobieta zajmująca się eutanazją nieuleczalnie chorych i cierpiących w zamian za jałmużnę


elzewir

niderl.; od nazwiska założyciela drukarni Lodewijka Elzeviera

elzewiru (genitive singular)
elzewirowi (dative singular)
elzewirem (instrumental singular)
elzewirze (locative singular)
elzewirze (vocative singular)
elzewiry (nominative plural)
elzewirów (genitive plural)
elzewirom (dative plural)
elzewiry (accusative plural)
elzewirami (instrumental plural)
elzewirach (locative plural)
elzewiry (vocative plural)

małoformatowe wydawnictwo pochodzące z drukarni założonej przez Lodewijka Elzeviera


judeochrześcijaństwo

judeochrześcijaństwa (genitive singular)
judeochrześcijaństwu (dative singular)
judeochrześcijaństwem (instrumental singular)
judeochrześcijaństwie (locative singular)
judeochrześcijaństwa (potential rare nominative plural)
judeochrześcijaństw (potential rare genitive plural)
judeochrześcijaństwom (potential rare dative plural)
judeochrześcijaństwa (potential rare accusative plural)
judeochrześcijaństwami (potential rare instrumental plural)
judeochrześcijaństwach (potential rare locative plural)
judeochrześcijaństwa (potential rare vocative plural)

ogół pierwszych chrześcijan zachowujących jeszcze część przepisów judaizmu

W pierwszym stadium rozwoju chrześcijaństwa judeochrześcijaństwo było jedyną jego formą

Hasło „Judeochrześcijanie” w polskiej Wikipedii


beatnik

członek amerykańskiego ruchu literacko-kulturowego lat pięćdziesiątych XX wieku


Sauropode

zaʊ̯ʁoˈpoːdə


bechter

bechtra (genitive singular)
bechtru (genitive singular)
bechtrowi (dative singular)
bechtrem (instrumental singular)
bechtrze (locative singular)
bechtrze (vocative singular)
bechtry (nominative plural)
bechtrów (genitive plural)
bechtrom (dative plural)
bechtry (accusative plural)
bechtrami (instrumental plural)
berchtrach (locative plural)
bechtry (vocative plural)

rodzaj pancerza pochodzącego ze wschodu, wykonanego z prostokątnych żelaznych płytek połączonych ze sobą kolczugą


barbarzynka

barbarzynki (genitive singular)
barbarzynce (dative singular)
barbarzynkę (accusative singular)
barbarzynką (instrumental singular)
barbarzynce (locative singular)
barbarzynko (vocative singular)
barbarzynki (nominative plural)
barbarzynek (genitive plural)
barbarzynkom (dative plural)
barbarzynki (accusative plural)
barbarzynkami (instrumental plural)
barbarzynkach (locative plural)
barbarzynki (vocative plural)

kobieta, która nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej


Armutszeugnis

ˈaʁmuːt͡sˌt͡sɔɪ̯knɪs


protocywilizacja

protocywilizacji (genitive singular)
protocywilizacji (dative singular)
protocywilizację (accusative singular)
protocywilizacją (instrumental singular)
protocywilizacji (locative singular)
protocywilizacjo (vocative singular)
protocywilizacje (nominative plural)
protocywilizacji (genitive plural)
protocywilizacjom (dative plural)
protocywilizacje (accusative plural)
protocywilizacjami (instrumental plural)
protocywilizacjach (locative plural)
protocywilizacje (vocative plural)

Pierwsza połowa V tysiąclecia p.n.e. była okresem wielkiego wzrostu demograficznego w Europie południowo-wschodniej. Był to czas kształtowania się protocywilizacji eneolitycznych takich jak kultury Marica, Precucuteni i Boian, które stworzyły podstawy rozwoju kultur eneolitycznych z ceramiką malowaną.


stoicyzm

stoicyzmu (genitive singular)
stoicyzmowi (dative singular)
stoicyzmem (instrumental singular)
stoicyzmie (locative singular)
stoicyzmie (vocative singular)

starogrecka szkoła filozoficzna kładąca nacisk na wewnętrzną dyscyplinę moralną, wypełnianie obowiązków które na nas spadły oraz odcięciu się od emocji i zdarzeń zewnętrznych, w celu osiągnięcia szczęścia

Toteż - zauważa Hegel - stoicyzm "mógł wystąpić tylko w okresie powszechnego strachu i niewolnictwa, będącego zarazem okresem takiej kultury ogólnej (…), która kształtowanie i kulturę (…) podnosiła do poziomu myśli".


watażka

watażki (genitive singular)
watażce (dative singular)
watażkę (accusative singular)
watażką (instrumental singular)
watażce (locative singular)
watażko (vocative singular)
watażkowie (nominative plural)
watażków (genitive plural)
watażkom (dative plural)
watażków (accusative plural)
watażkami (instrumental plural)
watażkach (locative plural)
watażkowie (vocative plural)
watażki (depreciative nominative vocative plural)

w dawnej wschodniej Polsce: dowódca Kozaków

Samuel był romantycznym stepowym watażką, do szpiku honorowym, budzącym podziw swą odwagą i z kawalerską fantazją igrającym na każdym kroku z życiem.


hetmanat

hetmanatu (genitive singular)
hetmanatowi (dative singular)
hetmanatem (instrumental singular)
hetmanacie (locative singular)
hetmanacie (vocative singular)
hetmanaty (nominative plural)
hetmanatów (genitive plural)
hetmanatom (dative plural)
hetmanaty (accusative plural)
hetmanatami (instrumental plural)
hetmanatach (locative plural)
hetmanaty (vocative plural)

system autonomicznych rządów terytorialnych na Ukrainie

Hetman, stojący na czele hetmanatu, pochodził z wyboru.


widermach

widermachu (genitive singular)
widermachowi (dative singular)
widermachem (instrumental singular)
widermachu (locative singular)
widermachu (vocative singular)
widermachy (nominative plural)
widermachów (genitive plural)
widermachom (dative plural)
widermachy (accusative plural)
widermachami (instrumental plural)
widermachach (locative plural)
widermachy (vocative plural)

budynek w oficynie, w tylnej części posesji


Kulturgeschichte

kʊlˈtuːɐ̯ɡəˌʃɪçtə


Weltgeschichte

ˈvɛltɡəˌʃɪçtə


poszlachecki

poszlachecka (nominative singular feminine)
poszlacheckie (nominative singular neuter)
poszlacheccy (nominative plural masculine)
poszlacheckie (nominative plural nonvirile)
poszlacheckiego (genitive singular masculine animate inanimate)
poszlacheckiej (genitive singular feminine)
poszlacheckiego (genitive singular neuter)
poszlacheckich (genitive plural masculine nonvirile)
poszlacheckiemu (dative singular masculine animate inanimate)
poszlacheckiej (dative singular feminine)
poszlacheckiemu (dative singular neuter)
poszlacheckim (dative plural masculine nonvirile)
poszlacheckiego (accusative singular masculine animate)
poszlachecką (accusative singular feminine)
poszlacheckie (accusative singular neuter)
poszlacheckich (accusative plural masculine)
poszlacheckie (accusative plural nonvirile)
poszlacheckim (instrumental singular masculine animate inanimate)
poszlachecką (instrumental singular feminine)
poszlacheckim (instrumental singular neuter)
poszlacheckimi (instrumental plural masculine nonvirile)
poszlacheckim (locative singular masculine animate inanimate)
poszlacheckiej (locative singular feminine)
poszlacheckim (locative singular neuter)
poszlacheckich (locative plural masculine nonvirile)
poszlachecka (vocative singular feminine)
poszlacheckie (vocative singular neuter)
poszlacheccy (vocative plural masculine)
poszlacheckie (vocative plural nonvirile)

wcześniej będący własnością szlachty lub w jej władaniu


Madziarka

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Foka – Paulina Anna Studniczka-Madziarka.wav

Madziarki (genitive singular)
Madziarce (dative singular)
Madziarkę (accusative singular)
Madziarką (instrumental singular)
Madziarce (locative singular)
Madziarko (vocative singular)
Madziarki (nominative plural)
Madziarek (genitive plural)
Madziarkom (dative plural)
Madziarki (accusative plural)
Madziarkami (instrumental plural)
Madziarkach (locative plural)
Madziarki (vocative plural)

członkini plemion ugrofińskich, które założyły państwo na obszarze dzisiejszych Węgier w IX w.


obiata

obiaty (genitive singular)
obiacie (dative singular)
obiatę (accusative singular)
obiatą (instrumental singular)
obiacie (locative singular)
obiato (vocative singular)
obiaty (nominative plural)
obiat (genitive plural)
obiatom (dative plural)
obiaty (accusative plural)
obiatami (instrumental plural)
obiatach (locative plural)
obiaty (vocative plural)

(zwłaszcza w czasach pogańskiej słowiańszczyzny): ofiara ze zwierząt lub płodów ziemi składana bóstwom albo ku czci zmarłych

W starożytności powszechnie wierzono, że zmarły uczestniczy w stypie. Hetyci ustawiali przy zastawionym stole w trakcie pogrzebu króla krzesło, na którym sadzano jego szczątki. Przychodzenie na groby w czasie świąt, ucztowanie, składanie obiat było powszechnym zwyczajem


veteranus

łac. vetus < praindoeur. *wetes- < praindoeur. *wet- → rok

weteran (żołnierz, który odbył pełną służbę wojskową w starożytnym Rzymie)


Algarve

nadatlantycka kraina historyczna w południowej Portugalii


Algarve

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-Algarve.wav


grododzierżca

grododzierżcy (genitive singular)
grododzierżcy (dative singular)
grododzierżcę (accusative singular)
grododzierżcą (instrumental singular)
grododzierżcy (locative singular)
grododzierżco (vocative singular)
grododzierżcy (nominative plural)
grododzierżców (genitive plural)
grododzierżcom (dative plural)
grododzierżców (accusative plural)
grododzierżcami (instrumental plural)
grododzierżcach (locative plural)
grododzierżcy (vocative plural)
grododzierżce (depreciative nominative vocative plural)

urzędnik sprawujący władzę nad grodem, starosta grodu


progimnazjum

progimnazja (nominative plural)
progimnazjów (genitive plural)
progimnazjom (dative plural)
progimnazja (accusative plural)
progimnazjami (instrumental plural)
progimnazjach (locative plural)
progimnazja (vocative plural)

gimnazjum obejmujące jedynie zakres nauczania dla kilku niższych klas, działające w XIX i XX w. w Rosji oraz w międzywojennej Polsce

Szkołę pierwotnie utworzono jako czteroklasowe progimnazjum, a dopiero następnie udało się uzyskać pozwolenie na otwarcie 2 klas dalszych i przekształcić ją w sześcioklasową szkołę realną.


wycug

wycugu (genitive singular)
wycugowi (dative singular)
wycugiem (instrumental singular)
wycugu (locative singular)
wycugu (vocative singular)
wycugi (nominative plural)
wycugów (genitive plural)
wycugom (dative plural)
wycugi (accusative plural)
wycugami (instrumental plural)
wycugach (locative plural)
wycugi (vocative plural)

( ) dożywotnie zabezpieczenie chłopa i jego rodziny gdy nie jest już w stanie obrabiać gospodarstwa i pracować na roli

Nagminnie niegdyś stosowane na wsi tzw. pójście na wycug - daję ci dzisiaj moją gospodarkę, ale ty masz obowiązek zapewnić mi wikt, opierunek i pochówek - zanikło w latach 60. wraz z wprowadzeniem emerytur rolniczych.


wybraństwo

wybraństwa (genitive singular)
wybraństwu (dative singular)
wybraństwem (instrumental singular)
wybraństwie (locative singular)
wybraństwa (potential rare nominative plural)
wybraństw (potential rare genitive plural)
wybraństwom (potential rare dative plural)
wybraństwa (potential rare accusative plural)
wybraństwami (potential rare instrumental plural)
wybraństwach (potential rare locative plural)
wybraństwa (potential rare vocative plural)


orgiastyczny

gr. ὀργιαστικός (orgiastikós) + pol. -ny

ˌɔrʲɟjaˈstɨt͡ʃnɨ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Foka – Paulina Anna Studniczka-orgiastyczny.wav

związany z orgią (ekstatycznymi obrzędami ku czci bogów, w szczególności Dionizosa)

Wprowadził w Rzymie kult orgiastyczny bożka syryjskiego Elagabala, którego był kapłanem

Gabriela Zapolska, Zapolskiej Gabrieli Dzieła Wybrane, t. 3, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1957, s. 131.


konetabl

konetabla (genitive singular)
konetablowi (dative singular)
konetabla (accusative singular)
konetablem (instrumental singular)
konetablu (locative singular)
konetablu (vocative singular)
konetabla (genitive singular)
konetablowi (dative singular)
konetabla (accusative singular)
konetablem (instrumental singular)
konetablu (locative singular)
konetablu (vocative singular)
konetablowie (nominative plural)
konetablów (genitive plural)
konetablom (dative plural)
konetablów (accusative plural)
konetablami (instrumental plural)
konetablach (locative plural)
konetablowie (vocative plural)
konetable (depreciative nominative vocative plural)

w średniowiecznej i renesansowej Francji: tytuł naczelnego wodza królewskich wojsk

zob. też Konetablowie Francji w Wikipedii

Celem Henryka było Calais, główna angielska baza na kontynencie. Droga była jednak daleka, a do Henryka dochodziły wieści o marszu potężnej armii francuskiej pod wodzą konetabla Karola d’Albret


arianizm

od imienia aleksandryjskiego teologa, prezbitera i poety Ariusza

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Foka – Paulina Anna Studniczka-arianizm.wav

arianizmu (genitive singular)
arianizmowi (dative singular)
arianizmem (instrumental singular)
arianizmie (locative singular)
arianizmie (vocative singular)
arianizmy (potential rare nominative plural)
arianizmów (potential rare genitive plural)
arianizmom (potential rare dative plural)
arianizmy (potential rare accusative plural)
arianizmami (potential rare instrumental plural)
arianizmach (potential rare locative plural)
arianizmy (potential rare vocative plural)

wczesnochrześcijańska, antytrynitarna doktryna teologiczna negująca boskość Jezusa i głosząca jego stworzenie lub zrodzenie przez Boga Ojca

W Kościele wschodnim w IV w. wielkim problemem stał się arianizm.


Arabici

Euzebiusz z Cezarei w Historii Kościelnej wspomina o herezji obecnej wówczas (tj. w IV w. n.e.) na ziemiach Arabów, od których nazwę bierze ów pogląd

we wczesnym chrześcijaństwie: pogląd religijny o zasięgu lokalnym, według którego dusza umiera wraz z ciałem i czeka na Sąd Ostateczny, na którym zostanie wskrzeszona - także z ciałem

na chwilę obecną przyjęty odpowiednik tego wyrazu w języku polskim nie istnieje


cezaropapizm

cezaropapizmu (genitive singular)
cezaropapizmowi (dative singular)
cezaropapizmem (instrumental singular)
cezaropapizmie (locative singular)
cezaropapizmie (vocative singular)
cezaropapizmy (potential rare nominative plural)
cezaropapizmów (potential rare genitive plural)
cezaropapizmom (potential rare dative plural)
cezaropapizmy (potential rare accusative plural)
cezaropapizmami (potential rare instrumental plural)
cezaropapizmach (potential rare locative plural)
cezaropapizmy (potential rare vocative plural)

system polityczny, w którym monarcha sprawuje władzę zarówno kościelną jak i świecką

Rzeczywiście można mówić o cezaropapizmie w okresie po rewindykacji Justyniana, gdy Wieczne Miasto i jego biskup byli bezpośrednio zależni od cesarza.


przeddzieje

przeddziejów (genitive plural)
przeddziejom (dative plural)
przeddziejami (instrumental plural)
przeddziejach (locative plural)

okres historyczny sprzed wynalezienia pisma

Od lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku zamek w Sandomierzu przeszedł mnóstwo remontów i rewitalizacji. (…) Mieści się w nim siedziba Muzeum Okręgowego, w którym jest co oglądać! Są wystawy stałe dotyczące historii Sandomierza z przeddziejami włącznie


basilisco

łac. basiliscus < gr. βασιλίσκος (basilískos) → królik zdrobn. od król


placmajor

placmajora (genitive singular)
placmajorowi (dative singular)
placmajora (accusative singular)
placmajorem (instrumental singular)
placmajorze (locative singular)
placmajorze (vocative singular)
placmajorowie (nominative plural)
placmajorów (genitive plural)
placmajorom (dative plural)
placmajorów (accusative plural)
placmajorami (instrumental plural)
placmajorach (locative plural)
placmajorowie (vocative plural)
placmajory (depreciative nominative vocative plural)

pomocniczy oficer głównego komendanta fortecy lub miasta, kierujący sprawami biurowymi

zobacz też: plackomendant • placmajor • placadiutant


Tartaria

Tartarii (genitive singular)
Tartarii (dative singular)
Tartarię (accusative singular)
Tartarią (instrumental singular)
Tartarii (locative singular)
Tartario (vocative singular)
Tartarie (potential rare nominative plural)
Tartarii / przest. Tartaryj (potential rare genitive plural)
Tartariom (potential rare dative plural)
Tartarie (potential rare accusative plural)
Tartariami (potential rare instrumental plural)
Tartariach (potential rare locative plural)
Tartarie (potential rare vocative plural)

wielka azjatycka kraina lub imperium o niejasnej historii, oznaczane głównie na średniowiecznych i renesansowych mapach, które współcześnie stało się przedmiotem licznych nieoficjalnych lub spiskowych teorii

, t.1, Paryż, 1839

czasem uważa się, że dawniej nazwa Tartaria stanowiła hiperonim dla większości nieznanych bliżej europejskim kartografom państw azjatyckich


szkuta

szkuty (genitive singular)
szkucie (dative singular)
szkutę (accusative singular)
szkutą (instrumental singular)
szkucie (locative singular)
szkuto (vocative singular)
szkuty (nominative plural)
szkut (genitive plural)
szkutom (dative plural)
szkuty (accusative plural)
szkutami (instrumental plural)
szkutach (locative plural)
szkuty (vocative plural)

płaskodenny, bezpokładowy statek, z początku żaglowy, przystosowany do transportu śródlądowego ładunków masowych

Część towaru, na którą składały się głównie garbowane skóry i beczułki z nieznaną zawartością, była z przystani przenoszona na wozy, operację nadzorował brodaty kupiec. Na jedną ze szkut wprowadzano byka.


lagermarka

lagermarki (genitive singular)
lagermarce (dative singular)
lagermarkę (accusative singular)
lagermarką (instrumental singular)
lagermarce (locative singular)
lagermarko (vocative singular)
lagermarki (nominative plural)
lagermarek (genitive plural)
lagermarkom (dative plural)
lagermarki (accusative plural)
lagermarkami (instrumental plural)
lagermarkach (locative plural)
lagermarki (vocative plural)

waluta używana przez więźniów nazistowskich obozów jenieckich

, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1973..


talma

duża peleryna modna w XIX w., noszona przez mężczyzn i kobiety


tabularium

tabularia (nominative plural)
tabulariów (genitive plural)
tabulariom (dative plural)
tabularia (accusative plural)
tabulariami (instrumental plural)
tabulariach (locative plural)
tabularia (vocative plural)

w starożytnym Rzymie: archiwum (np. domowe, państwowe, wojskowe, świątynne, miejskie)


podgrodzie

podgrodzia (genitive singular)
podgrodziu (dative singular)
podgrodziem (instrumental singular)
podgrodziu (locative singular)
podgrodzia (nominative plural)
podgrodzi (genitive plural)
podgrodziom (dative plural)
podgrodzia (accusative plural)
podgrodziami (instrumental plural)
podgrodziach (locative plural)
podgrodzia (vocative plural)

średniowieczna osada zakładana nieopodal grodu

Miasto wyrosłe z podgrodzia, dopiero w XV i XVI w. otrzymało mury miejskie.


rhingyll

w Walii: funkcjonariusz porządkowy w sądzie


Hessian

(2.2) od nazwiska matematyka Otto Hessego


mangonel

st.franc. mangonel < łac. mangonellus < zdrobn. od łac. mangonum < śr.łac. *manganum → maszyna < gr. μάγγανον (mánganon)


placadiutant

placadiutanta (genitive singular)
placadiutantowi (dative singular)
placadiutanta (accusative singular)
placadiutantem (instrumental singular)
placadiutancie (locative singular)
placadiutancie (vocative singular)
placadiutanci (nominative plural)
placadiutantów (genitive plural)
placadiutantom (dative plural)
placadiutantów (accusative plural)
placadiutantami (instrumental plural)
placadiutantach (locative plural)
placadiutanci (vocative plural)
placadiutanty (depreciative nominative vocative plural)


dromond

, 1920, gutenberg.org.

Wenecki dromon był dla innych statków handlowych jak dromader dla innych wielbłądów.


podzamcze

podzamcza (genitive singular)
podzamczu (dative singular)
podzamczem (instrumental singular)
podzamczu (locative singular)
podzamcza (nominative plural)
podzamczy (genitive plural)
podzamczom (dative plural)
podzamcza (accusative plural)
podzamczami (instrumental plural)
podzamczach (locative plural)
podzamcza (vocative plural)

Na dawnym podzamczu rozsiadły się szpecące budy targowiska, a monumentalną fasadę frontu pałacu zdobią ohydne kontenery na odpady. I zamiast oddechu historii panuje wokół niesamowity odór rozkładających się odpadów z targowiska.


dwójnik

dwójnika (genitive singular)
dwójnikowi (dative singular)
dwójnikiem (instrumental singular)
dwójniku (locative singular)
dwójniku (vocative singular)
dwójniki (nominative plural)
dwójników (genitive plural)
dwójnikom (dative plural)
dwójniki (accusative plural)
dwójnikami (instrumental plural)
dwójnikach (locative plural)
dwójniki (vocative plural)
dwójniku (genitive singular)
dwójnikowi (dative singular)
dwójnikiem (instrumental singular)
dwójniku (locative singular)
dwójniku (vocative singular)
dwójniki (nominative plural)
dwójników (genitive plural)
dwójnikom (dative plural)
dwójniki (accusative plural)
dwójnikami (instrumental plural)
dwójnikach (locative plural)
dwójniki (vocative plural)

cienki arkusz metalu wytwarzany przez sklepywanie razem płatów złota i srebra

, „Spotkania z zabytkami” 7-8 (329-330) XXXVIII, Warszawa 2014, s. 52..


Kybele

frygijska bogini płodności i odradzania się natury


dynamitard

dynamitarda (genitive singular)
dynamitardowi (dative singular)
dynamitarda (accusative singular)
dynamitardem (instrumental singular)
dynamitardzie (locative singular)
dynamitardzie (vocative singular)
dynamitardzi (nominative plural)
dynamitardów (genitive plural)
dynamitardom (dative plural)
dynamitardów (accusative plural)
dynamitardami (instrumental plural)
dynamitardach (locative plural)
dynamitardzi (vocative plural)

rewolucjonista dokonujący zamachów bombowych za pomocą dynamitu

, „Kłosy”, 7 maja 1885..


dynamiciarz

dynamiciarza (genitive singular)
dynamiciarzowi (dative singular)
dynamiciarza (accusative singular)
dynamiciarzem (instrumental singular)
dynamiciarzu (locative singular)
dynamiciarzu (vocative singular)
dynamiciarze (nominative plural)
dynamiciarzy (genitive plural)
dynamiciarzom (dative plural)
dynamiciarzy (accusative plural)
dynamiciarzami (instrumental plural)
dynamiciarzach (locative plural)
dynamiciarze (vocative plural)

Jak najbardziej à propos gazety berlińskie donoszą dzisiaj, że aresztowani dynamiciarze przytrzymani zostali jedynie dzięki ostrzeżeniom nadesłanym z Berlina

Z dzienników Rosyjskich, „Słowo”, 24 marca 1887.


dynamitnik

dynamitnika (genitive singular)
dynamitnikowi (dative singular)
dynamitnika (accusative singular)
dynamitnikiem (instrumental singular)
dynamitniku (locative singular)
dynamitniku (vocative singular)
dynamitnicy (nominative plural)
dynamitników (genitive plural)
dynamitnikom (dative plural)
dynamitników (accusative plural)
dynamitnikami (instrumental plural)
dynamitnikach (locative plural)
dynamitnicy (vocative plural)

, „Kuryer Poznański”, 20 czerwca 1884..


Büdner

por. Büdner • Häusler • Kötter • Kossat • Kossate • Kossäte


προσωκρατικός

n.gr. προ- + σωκρατικός

presokratejski, presokratyczny, przedsokratejski, przedsokratyczny


σωκρατικός

gr. Σωκρατικός


Iczkeria

Iczkerii (genitive singular)
Iczkerii (dative singular)
Iczkerię (accusative singular)
Iczkerią (instrumental singular)
Iczkerii (locative singular)
Iczkerio (vocative singular)


synod trupi

ˈsɨ̃nɔt ˈːrupʲi

synod zwołany przez papieża Stefana VI w 897 roku w Rzymie w celu pośmiertnego osądzenia papieża Formozusa


fechtować

Nauczył się fechtować, aby wziąć udział w zawodach szermierczych.


atomistyka

teoria, która zakładała, że wszystko we wszechświecie składa się z małych, niepodzielnych jednostek zwanych atomami


дворянство

Ru-дворянство.ogg


leninizm

doktryna polityczna stworzona przez Włodzimierza Lenina


salwarsan

spolszczona i spopularyzowana nazwa handlowa arsfenaminy Salvarsan, leku opracowanego przez Paula Ehrlicha w 1910 roku jako pierwszy syntetyczny środek przeciwbakteryjny stosowany w leczeniu kiły. Nazwa pochodzi od łacińskiego salvare (uratować) oraz końcówki -arsan, nawiązującej do obecności arsenu w składzie leku.

organiczna pochodna arsenu; pierwszy syntetyczny środek chemioterapeutyczny stosowany w leczeniu kiły i innych chorób wywołanych przez krętki

W latach 40. XX wieku salwarsan został wyparty przez penicylinę.


Wiosna Ludów

ogół wystąpień rewolucyjnych i narodowych w różnych krajach Europy w latach 1848-1849


smerda

(1.1) pogardliwe dla oracza, chłopa od śmierdzieć, prześmiardł > smard → śmierdziuch

kmieć zależny od księcia, zobowiązany do posługi (także zbrojnej) dla niego

Minęło dni kilka, a około grodu nic słychać nie było. Rozsyłano stąd na zwiady smerdów i poprzebieraną czeladź do bliższych dworów i chat, nigdzie o żadnym ruchu wojennym nie wiedział nikt

Józef I. Kraszewski, Stara baśń, tom 2, rozdz. VII.


lancknecht

(1.1) niem. Landsknecht m
(2.1) franc. lansquenet

lancknechta (genitive singular)
lancknechtowi (dative singular)
lancknechta (accusative singular)
lancknechtem (instrumental singular)
lancknechcie (locative singular)
lancknechcie (vocative singular)
lancknechci (nominative plural)
lancknechtów (genitive plural)
lancknechtom (dative plural)
lancknechtów (accusative plural)
lancknechtami (instrumental plural)
lancknechtach (locative plural)
lancknechci (vocative plural)

żołnierz zaciężnej piechoty niemieckiej, utworzonej na wzór Szwajcarów pod koniec XV wieku

Południowoniemieccy lancknechci zyskali reputację dzięki pikom, lecz w miarę jak wzrosło znaczenie broni palnej, przyjęli także i tę broń. Zasięg terytorialny ich werbunku, zarówno społeczny, jak geograficzny, był znacznie szerszy niż Szwajcarów

Michael Howard, Wojna w dziejach Europy, Ossolineum, Wrocław 2007, s. 35.


PKWN

PKWN-u (genitive singular)
PKWN-owi (dative singular)
PKWN-em (instrumental singular)
PKWN-ie (locative singular)
PKWN-ie (vocative singular)

W Lublinie PKWN wydał w formie dekretu kodeks karny Wojska Polskiego, w którym karę śmierci przewidziano w 17 artykułach, m.in. dla każdego, "kto publicznie lży, znieważa albo wyszydza ustrój" […]


pismo klinowe

pisma klinowego (genitive singular)
pismu klinowemu (dative singular)
pismem klinowym (instrumental singular)
piśmie klinowym (locative singular)
pisma klinowe (nominative plural)
pism klinowych (genitive plural)
pismom klinowym (dative plural)
pisma klinowe (accusative plural)
pismami klinowymi (instrumental plural)
pismach klinowych (locative plural)
pisma klinowe (vocative plural)

starożytny system pisma składający się z kombinacji znaków odciskanych na glinianych tabliczkach za pomocą rylca, powstały ok. IV tysiąclecia p.n.e. w Mezopotamii

[…] tabliczki te, zawierające krótkie notatki gospodarcze i administracyjne, należą do najstarszych zabytków pisma klinowego.


eblaïte

eblaicki, związany ze starożytnym królestwem Ebla


skojec

skojca (genitive singular)
skojcowi (dative singular)
skojcem (instrumental singular)
skojcu (locative singular)
skojcu (vocative singular)
skojce (nominative plural)
skojców (genitive plural)
skojcom (dative plural)
skojce (accusative plural)
skojcami (instrumental plural)
skojcach (locative plural)
skojce (vocative plural)

średniowieczna niemiecka pieniężna jednostka obrachunkowa i wagowa stosowana na ziemiach polskich i w niektórych krajach Europy; 1/24 część grzywny

Grzywna polska dzieliła się na 4 wiardunki, wiardunek na 6 skojców, a skojec na 10 denarów. Były to jednostki wagi odpowiadające określonej liczbie monet

Henryk Cywiński, Dziesięć wieków pieniądza polskiego, Warszawa 1982, s. 14.


Spanish Main

hiszpańskie posiadłości kolonialne w regionie Karaibów

W pierwotnym znaczeniu (XVI w.) termin odnosił się wyłącznie do kolonii hiszpańskich położonych na kontynencie – nad wybrzeżem Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej (m.in. współczesna Wenezuela, Kolumbia, Meksyk); nie obejmował zaś terytoriów wyspiarskich (Antyle), por. mainland – kontynent, ląd stały. Od drugiej połowy XVII wieku upowszechnił się w znaczeniu Morza Karaibskiego, por. main (sea) – archaicznie: ocean, otwarte morze.


hounskull

hełm garnczkowy z nosalem; hełm typu psi pysk


audion

(1.1) ang. audion < łac. audio → słyszeć

audionu (genitive singular)
audionowi (dative singular)
audionem (instrumental singular)
audionie (locative singular)
audionie (vocative singular)
audiony (nominative plural)
audionów (genitive plural)
audionom (dative plural)
audiony (accusative plural)
audionami (instrumental plural)
audionach (locative plural)
audiony (vocative plural)

pierwsza konstrukcyjnie trioda (lampowa)


Aŭstrio-Hungario

Aŭstrio-Hungarioj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
Aŭstrio-Hungarion (no-plural accusative singular)
Aŭstrio-Hungariojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)


πελταστής

gr. πελταστής


Οθωμανική Αυτοκρατορία

pl-Οθωμανική_Αυτοκρατορία-el-name-Rg7md-yV


цэнтурыя

centuria (grupa stu obywateli oparta na cenzusie majątkowym)


wezyrat

wezyratu (genitive singular)
wezyratowi (dative singular)
wezyratem (instrumental singular)
wezyracie (locative singular)
wezyracie (vocative singular)
wezyraty (nominative plural)
wezyratów (genitive plural)
wezyratom (dative plural)
wezyratów (accusative plural)
wezyratami (instrumental plural)
wezyratach (locative plural)
wezyraty (vocative plural)

urząd lub godność wezyra; też: okres sprawowania władzy przez wezyra


neokonfucjanizm

kierunek w chińskiej filozofii powstały w okresie panowania dynastii Sung, nawiązujący do tradycyjnego konfucjanizmu


магистр

Ru-магистр.ogg