ros. сою́з + сове́тский + социалисти́ческий + респу́блика → związek + radziecki + socjalistyczny + republika

sɐˈjus sɐˈvʲet͡skʲɪx sət͡sɨəlʲɪˈsʲtʲit͡ɕɪskʲɪx rʲɪˈspublʲɪk

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Ru-Союз Советских Социалистических Республик.ogg

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/transcoded/1/1d/Ru-Союз_Советских_Социалистических_Республик.ogg/Ru-Союз_Советских_Социалистических_Республик.ogg.mp3

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Ru-Союз Советских Социалистических Республик 2.ogg

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/transcoded/0/00/Ru-Союз_Советских_Социалистических_Республик_2.ogg/Ru-Союз_Советских_Социалистических_Республик_2.ogg.mp3

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

zobacz też: Indeks:Rosyjski - Kraje Europy • Россия

pl-Союз_Советских_Социалистических_Республик-ru-name-rXyx7RAd


Советский Союз

sɐˈvʲet͡skʲɪɪ̯ sɐˈjus

Ru-Советский Союз.ogg

Сою́з Сове́тских Социалисти́ческих Респу́блик

zobacz też: Россия • Indeks:Rosyjski - Kraje Europy


Бывшая Югославская Республика Македония

Byvšaâ Ûgoslavskaâ Respublika Makedoniâ (transliteration)

zobacz też: Indeks:Rosyjski - Kraje Europy • Югославия

pl-Бывшая_Югославская_Республика_Македония-ru-name-~K8hfxsU


Югославия

Югославия е бивша европейска държава, която се е намирала в западната част на Балканския полуостров.

Jugosławia to byłe europejskie państwo, które znajdowało się w zachodniej części Półwyspu Bałkańskiego.

zobacz też: Indeks:Bułgarski - Kraje Europy


Югославия

Ru-Югославия.ogg

Социалистическая Федеративная Республика Югославия

zobacz też: Indeks:Rosyjski - Kraje Europy • Босния и Герцеговина • Македония • Сербия и Черногория • Словения • Хорватия


stacja

stacji (genitive singular)
stacji (dative singular)
stację (accusative singular)
stacją (instrumental singular)
stacji (locative singular)
stacjo (vocative singular)
stacje (nominative plural)
stacji (genitive plural)
stacyj (genitive plural obsolete)
stacjom (dative plural)
stacje (accusative plural)
stacjami (instrumental plural)
stacjach (locative plural)
stacje (vocative plural)

książęca powinność utrzymania przejeżdżającego władcy i jego świty


Mołdawia

Mołdawii (genitive singular)
Mołdawii (dative singular)
Mołdawię (accusative singular)
Mołdawią (instrumental singular)
Mołdawii (locative singular)
Mołdawio (vocative singular)
Mołdawie (nominative plural)
Mołdawii (genitive plural)
Mołdawiom (dative plural)
Mołdawie (accusative plural)
Mołdawiami (instrumental plural)
Mołdawiach (locative plural)
Mołdawie (vocative plural)

region historyczny na pograniczu Republiki Mołdawii (1.1), Rumunii i Ukrainy

Mołdawia była przez kilkadziesiąt lat lennem Polski.


Чехословакия

Чехословакия е държава, която съществува до началото на 90-те години.

Czechosłowacja to państwo, które istniało do początków lat 90-tych.


Чехословакия

zobacz też: Czechy • Słowacja • Indeks:Rosyjski - Kraje Europy


koza

(1.1) prasł. *koza, najprawdopodobniej z jednego z języków turkijskich

(1.1) por. białor. каза, bułg. коза, chorw. koza, czes. koza, dłuż. koza, głuż. koza, kasz. kòza, mac. коза, ros. коза, scs. коза, słc. koza, słń. koza i ukr. коза́

kozy (genitive singular)
kozie (dative singular)
kozę (accusative singular)
kozą (instrumental singular)
kozie (locative singular)
kozo (vocative singular)
kozy (nominative plural)
kóz (genitive plural)
kozom (dative plural)
kozy (accusative plural)
kozami (instrumental plural)
kozach (locative plural)
kozy (vocative plural)

niewielkie kołowe działko oblężnicze używane w XV-XVI wieku


potro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Leire Uranga Celaya-potro.wav

a mało daje: charakteryzuje osobę nie dotrzymującą swych obietnich


skałka

skałki (genitive singular)
skałce (dative singular)
skałkę (accusative singular)
skałką (instrumental singular)
skałce (locative singular)
skałko (vocative singular)
skałki (nominative plural)
skałek (genitive plural)
skałkom (dative plural)
skałki (accusative plural)
skałkami (instrumental plural)
skałkach (locative plural)
skałki (vocative plural)

krzemień w dawnej broni palnej używany do krzesania ognia

zobacz też: pistolet skałkowy • zamek skałkowy


Корея

Корейская Народно-Демократическая Республика

В 1905 г. Япония установила протекторат над Кореей.

W 1905 roku Japonia ustanowiła protektorat nad Koreą.

Я ещё никогда не был в Корее.

zobacz też: Indeks:Rosyjski - Kraje Azji


Палестина

łac. Palaestina < gr. Παλαιστίνη < hebr. פלשת

Ru-Палестина.ogg


skryba

(1.1) łac. scriba < łac. scribere
(1.2) od (1.1)

skryby (genitive singular)
skrybie (dative singular)
skrybę (accusative singular)
skrybą (instrumental singular)
skrybie (locative singular)
skrybo (vocative singular)
skryby (nominative plural)
skrybowie (nominative plural)
skrybów (genitive plural)
skrybom (dative plural)
skrybów (accusative plural)
skrybami (instrumental plural)
skrybach (locative plural)
skryby (vocative plural)
skrybowie (vocative plural)

ten, który przepisywał księgi lub dokumenty

Praca skryby była bardzo żmudna.


kapo

kapowie (nominative plural)
kapa (genitive singular)
kapów (genitive plural)
kapowi (dative singular)
kapom (dative plural)
kapa (accusative singular)
kapów (accusative plural)
kapem (instrumental singular)
kapami (instrumental plural)
kapie (locative singular)
kapach (locative plural)
kapowie (vocative plural)

więzień pełniący funkcję dozorcy w nazistowskich obozach koncentracyjnych

W Sachsenhausen zostałem po raz pierwszy pobity przez kapo, który był Francuzem

Kazimierz Moczarski, Rozmowy z katem, 1977, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

Poganiani przez esesmanów z psami i gorliwie pomagających im kapów, głodni i wycieńczeni ustawali w marszu odbywającym się przy 20-stopniowym mrozie

Sylwia Plucińska, Żywa pamięć, „Dziennik Zachodni”, 2003-01-27, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


kapo

Stanęły w półkolu i patrzyły szyderczo. Pod tymi spojrzeniami o mało nie spalił się ze wstydu, ale kapo polewała go wodą tak skutecznie, że cały trząsł się z zimna

Mariusz Sieniewicz, Czwarte niebo, 2003, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


czepiec

ˈt͡ʃɛpʲjɛt͡s

czepca (genitive singular)
czepcowi (dative singular)
czepcem (instrumental singular)
czepcu (locative singular)
czepcu (vocative singular)
czepce (nominative plural)
czepców (genitive plural)
czepcom (dative plural)
czepce (accusative plural)
czepcami (instrumental plural)
czepcach (locative plural)
czepce (vocative plural)

W czasie oczepin ścinano warkocz i zakładano pannie młodej czepiec.


NRD

Berlin Zachodni był enklawą na obszarze NRD.


PZPR

ˌpɛ‿zɛt‿pɛ‿ˈːr

Pierwszy Sekretarz Komitetu Centralnego (KC) PZPR

Biuro Polityczne Komitetu Centralnego (KC) PZPR

Centralna Komisja Kontroli Partyjnej PZPR

PZPR-y (potential rare nominative plural)
PZPR-u (genitive singular)
PZPR-ów (potential rare genitive plural)
PZPR-owi (dative singular)
PZPR-om (potential rare dative plural)
PZPR-y (potential rare accusative plural)
PZPR-em (instrumental singular)
PZPR-ami (potential rare instrumental plural)
PZPR-ze (locative singular)
PZPR-ach (potential rare locative plural)
PZPR-ze (vocative singular)
PZPR-y (potential rare vocative plural)

Pierwszy sekretarz KC PZPR złożył gospodarską wizytę na Podlasiu.

Napis „Precz z komuną!” na gmachu PZPR byłby prawdziwym policzkiem dla każdego działacza partyjnego.


PZPR

ˌpɛ‿zɛt‿pɛ‿ˈːr


KPZR

ˌka‿pɛ‿zɛt‿ˈɛr

Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego

Te sprawy wybuchły po ucieczce Światły. Ale właśnie wtedy nastąpiła fala krytyki wewnątrz partii, powiał jakiś nowy prąd, Chruszczow wygłosił swój słynny referat na XX zjeździe KPZR


AWS

AWS-u (genitive singular)
AWS-owi (dative singular)
AWS-em (instrumental singular)
AWS-ie (locative singular)
AWS-ie (vocative singular)
AWS-y (nominative plural)
AWS-ów (genitive plural)
AWS-om (dative plural)
AWS-y (accusative plural)
AWS-ami (instrumental plural)
AWS-ach (locative plural)
AWS-y (vocative plural)

Dużą sensację wzbudziło przybycie Mariana Krzaklewskiego, który przemaszerował główną ulicą wraz z licznymi zwolennikami do stolika AWS-u , gdzie rozdawał autografy

Rafał Możdżeń, Magazyn Puls Studenta nr 04, 1997-11, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


Kolumbia

(1.1) nazwa państwa od Krzysztofa Kolumba

źródło / bieg / koryto / (prawy / lewy) dopływ / ramię / dorzecze / dolina / wody / nurt / płycizna / zakręt / zakole / brzeg / dno / odnoga / ujście / głębokość / szerokość Kolumbii • nad Kolumbią • Kolumbia wypływa / płynie / wije się / meandruje / kieruje się / niesie wody / przybiera / wylewa / zatapia / opada / nawadnia / odwadnia / wysycha / przepływa / opływa / dopływa / wpływa • na prawym / na lewym brzegu / u źródeł / u ujścia Kolumbii • pływać / płynąć Kolumbią

Kolumbii (genitive singular)
Kolumbii (dative singular)
Kolumbię (accusative singular)
Kolumbią (instrumental singular)
Kolumbii (locative singular)
Kolumbio (vocative singular)

W XVIII wieku Amerykanie poetycko nazywali swój kraj Kolumbią, od nazwiska podróżnika i odkrywcy Krzysztofa Kolumba.

zobacz też: Indeks:Polski - Kraje i narodowości • Indeks:Polski - Kraje Ameryki Południowej


bówka

zawadiaka, obibok i drobny złodziejaszek, postać z gdańskiego folkloru miejskiego i literatury


Kongresówka

ˌkɔ̃ŋɡrɛˈsufka

Królestwo Polskie (kongresowe), utworzone na kongresie wiedeńskim

Kongresówka miała częściową autonomię, ale w najważniejszych sprawach była zależna od cara.


aga

agi (genitive singular)
adze (dative singular)
agę (accusative singular)
agą (instrumental singular)
adze (locative singular)
ago (vocative singular)
agowie (nominative plural)
agów (genitive plural)
agom (dative plural)
agów (accusative plural)
agami (instrumental plural)
agach (locative plural)
agowie (vocative plural)
agi (depreciative nominative vocative plural)


oda

osm. اودە (oda) → pokój, izba < praturk. *otaɣ (lub praturk. *ōtaɣ), utworzone od czasownika praturk. *ota- (lub praturk. *ōta-) względnie praturk. *ot- (lub praturk. *ōt-) → ogrzewać się, rozpalać ogień; por. tur. otağ / otak → duży zdobiony namiot, a z drugiej strony tur. od → ogień i tur. odun → drwa


pika

piki (nominative plural)
piki (genitive singular)
pik (genitive plural)
pice (dative singular)
pikom (dative plural)
pikę (accusative singular)
piki (accusative plural)
piką (instrumental singular)
pikami (instrumental plural)
pice (locative singular)
pikach (locative plural)
piko (vocative singular)
piki (vocative plural)

broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii


BOR

BOR-u (genitive singular)
BOR-owi (dative singular)
BOR-em (instrumental singular)
BOR-ze (locative singular)
BOR-ze (vocative singular)

Funkcjonariusze BOR-u byli często nazywani BOR-owcami lub borowcami.


ZSL

ZSL-u (genitive singular)
ZSL-owi (dative singular)
ZSL-em (instrumental singular)
ZSL-u (locative singular)
ZSL-u (vocative singular)
ZSL-e (potential rare nominative plural)
ZSL-i (potential rare genitive plural)
ZSL-om (potential rare dative plural)
ZSL-e (potential rare accusative plural)
ZSL-ami (potential rare instrumental plural)
ZSL-ach (potential rare locative plural)
ZSL-e (potential rare vocative plural)

Rola ZSL częściowo zmieniła się po wydarzeniach w październiku 1956


sucre

od nazwiska boliwijskiego generała A. J. de Sucre


sucre

arab. سكر (súkkar) < pers. شکر < sanskr. शर्करा (śárkarā)


burg

swn. burg < prazachgerm. *burg < pragerm. *burgz


Косово и Метохия

zobacz też: Сербия • Indeks:Rosyjski - Kraje Europy


Германская Демократическая Республика

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7737 (rus)-Tatiana Kerbush-Германская Демократическая Республика.wav

Germanskaâ Demokratičeskaâ Respublika (transliteration)

zobacz też: Германия • Indeks:Rosyjski - Kraje Europy

pl-Германская_Демократическая_Республика-ru-name-yOrBkg-Z


ГДР

Германская Демократическая Республика → Niemiecka Republika Demokratyczna, NRD

Восточный Берлин это столица ГДР.


Федеративная Республика Германия

Federativnaâ Respublika Germaniâ (transliteration)

pl-Федеративная_Республика_Германия-ru-name-mjBOVpAN1


Западная Германия

ros. западный + Германия

zobacz też: Indeks: Rosyjski - Kraje Europy


ФРГ

Федерална република Германия → Republika Federalna Niemiec, RFN


ФРГ

Федеративная Республика Германия → Republika Federalna Niemiec, RFN


liceum

licea (nominative plural)
liceów (genitive plural)
liceom (dative plural)
licea (accusative plural)
liceami (instrumental plural)
liceach (locative plural)
licea (vocative plural)

dwie ostatnie klasy sześcioletniej szkoły średniej w latach 1932–1948 w Polsce

szkoła przygotowująca do studiów uniwersyteckich od czasów humanizmu do XIX w.

szkoła filozoficzna założona przez Arystotelesa

spotykany jest zapis małą jak i wielką literą, choć zasadniczo jest to nazwa własna


erygować

ˌɛrɨˈɡɔvat͡ɕ

eryguję (singular first-person present)
erygujesz (singular second-person present)
eryguje (singular third-person present)
erygujemy (plural first-person present)
erygujecie (plural second-person present)
erygują (plural third-person present)
erygowałem (singular first-person past masculine)
erygowałeś (singular second-person past masculine)
erygował (singular third-person past masculine)
erygowaliśmy (plural first-person past masculine)
erygowaliście (plural second-person past masculine)
erygowali (plural third-person past masculine)
erygowałam (singular first-person past feminine)
erygowałaś (singular second-person past feminine)
erygowała (singular third-person past feminine)
erygowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
erygowałyście (plural second-person past feminine neuter)
erygowały (plural third-person past feminine neuter)
erygowałom (singular first-person past neuter potential rare)
erygowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
erygowało (singular third-person past neuter)
niech eryguję (singular first-person imperative)
eryguj (singular second-person imperative)
niech eryguje (singular third-person imperative)
erygujmy (plural first-person imperative)
erygujcie (plural second-person imperative)
niech erygują (plural third-person imperative)
będę erygował (singular first-person future masculine)
będę erygować (singular first-person future masculine)
będziesz erygował (singular second-person future masculine)
będziesz erygować (singular second-person future masculine)
będzie erygował (singular third-person future masculine)
będzie erygować (singular third-person future masculine)
będziemy erygowali (plural first-person future masculine)
będziemy erygować (plural first-person future masculine)
będziecie erygowali (plural second-person future masculine)
będziecie erygować (plural second-person future masculine)
będą erygowali (plural third-person future masculine)
będą erygować (plural third-person future masculine)
będę erygowała (singular first-person future feminine)
będę erygować (singular first-person future feminine)
będziesz erygowała (singular second-person future feminine)
będziesz erygować (singular second-person future feminine)
będzie erygowała (singular third-person future feminine)
będzie erygować (singular third-person future feminine)
będziemy erygowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy erygować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie erygowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie erygować (plural second-person future feminine neuter)
będą erygowały (plural third-person future feminine neuter)
będą erygować (plural third-person future feminine neuter)
będę erygowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę erygować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz erygowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz erygować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie erygowało (singular third-person future neuter)
będzie erygować (singular third-person future neuter)
erygowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
erygowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
erygował był (singular third-person pluperfect masculine)
erygowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
erygowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
erygowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
erygowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
erygowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
erygowała była (singular third-person pluperfect feminine)
erygowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
erygowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
erygowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
erygowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
erygowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
erygowało było (singular third-person pluperfect neuter)
erygowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
erygowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym erygował (singular first-person conditional masculine)
erygowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś erygował (singular second-person conditional masculine)
erygowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby erygował (singular third-person conditional masculine)
erygowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy erygowali (plural first-person conditional masculine)
erygowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście erygowali (plural second-person conditional masculine)
erygowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby erygowali (plural third-person conditional masculine)
erygowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym erygowała (singular first-person conditional feminine)
erygowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś erygowała (singular second-person conditional feminine)
erygowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby erygowała (singular third-person conditional feminine)
erygowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy erygowały (plural first-person conditional feminine neuter)
erygowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście erygowały (plural second-person conditional feminine neuter)
erygowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby erygowały (plural third-person conditional feminine neuter)
erygowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym erygowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
erygowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś erygowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
erygowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby erygowało (singular third-person conditional neuter)
erygujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
nieerygujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
erygująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
nieerygująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
erygujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
nieerygujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
erygujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
nieerygujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
erygowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
nieerygowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
erygowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
nieerygowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
erygowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
nieerygowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
erygowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
nieerygowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
erygowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
nieerygowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
erygując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie erygując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
erygowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
nieerygowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)

W 1992 roku papież Jan Paweł II erygował diecezję gliwicką, a kościół parafialny pod wezwaniem św. Apostołów Piotra i Pawła podniósł do godności kościoła katedralnego.


UB

W czasach stalinowskich UB stało za wieloma porwaniami i torturami.


ПНР

По́льская Наро́дная Респу́блика → Polska Rzeczpospolita Ludowa, PRL


Auvergne

L'Auvergne est une région montagneuse.


Owernia

Owernii (genitive singular)
Owernii (dative singular)
Owernię (accusative singular)
Owernią (instrumental singular)
Owernii (locative singular)
Owernio (vocative singular)

W tym roku chciałbym zwiedzić Owernię.


Florencja

(1.1) łac. Florentia < łac. florens < łac. floreo < łac. flos → kwiat

być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się we Florencji • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do Florencji • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się z Florencji • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką Florencji • mieszkaniec / mieszkanka Florencji • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba we Florencji • pochodzić z Florencji • przeprowadzać się / przeprowadzić się do Florencji

pani Florencja • siostra / kuzynka / ciocia / babcia Florencja • kobieta imieniem (o imieniu) Florencja • święta / błogosławiona Florencja • mieć na imię / nosić imię / używać imienia Florencja • dać na imię / nadać imię / ochrzcić imieniem Florencja • otrzymać / dostać / przybrać imię Florencja • dzień imienin / imieniny Florencji • na Florencję (o dniu)

Florencji (genitive singular)
Florencji (dative singular)
Florencję (accusative singular)
Florencją (instrumental singular)
Florencji (locative singular)
Florencjo (vocative singular)
Florencje (nominative plural)
Florencji (genitive plural)
Florencyj (genitive plural obsolete)
Florencjom (dative plural)
Florencje (accusative plural)
Florencjami (instrumental plural)
Florencjach (locative plural)
Florencje (vocative plural)

dla Florencji we Włoszech:
:* mieszkańcy: florentczyk (florentczycy) albo florentyńczyk (florentyńczycy), florentynka
:* przymiotnik: florencki albo florentyński

zob. też Florencja (ujednoznacznienie) w Wikipedii


patera

patery (genitive singular)
paterze (dative singular)
paterę (accusative singular)
paterą (instrumental singular)
paterze (locative singular)
patero (vocative singular)
patery (nominative plural)
pater (genitive plural)
paterom (dative plural)
patery (accusative plural)
paterami (instrumental plural)
paterach (locative plural)
patery (vocative plural)

naczynie obrzędowe służące w starożytności do składania ofiar


Fuß

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Fuß.wav

auf eigenen Füßen stehen / sich auf eigene Füße stellen

einen Fuß in der Tür haben / den Fuß in die Tür setzen

mit dem linken Fuß zuerst aufgestanden sein / mit dem linken Fuß zuerst aufstehen

vor die Füße laufen / über die Füße laufen

Der Zaun war 100 Fuß lang.

W Szwajcarii i Liechtensteinie jest dopuszczalna również pisownia Fuss, ale w innych krajach niemieckojęzycznych taka forma nie jest prawidłowa.


kolokacja

kolokacji (genitive singular)
kolokacji (dative singular)
kolokację (accusative singular)
kolokacją (instrumental singular)
kolokacji (locative singular)
kolokacjo (vocative singular)
kolokacje (nominative plural)
kolokacji (genitive plural)
kolokacyj (genitive plural obsolete)
kolokacjom (dative plural)
kolokacje (accusative plural)
kolokacjami (instrumental plural)
kolokacjach (locative plural)
kolokacje (vocative plural)

wieś szlachecka podzielona na części należące do różnych właścicieli


СССР

Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік → Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, ZSRR


СССР

Съюз на съветските социалистически републики → Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, ZSRR


СССР

Сою́з Сове́тских Социалисти́ческих Респу́блик → Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, ZSRR


МНР

Монго́льская Наро́дная Респу́блика → Mongolska Republika Ludowa


СРР

Социалисти́ческая Респу́блика Румы́ния → Socjalistyczna Republika Rumunii, SRR


adwokacja

adwokacji (genitive singular)
adwokacji (dative singular)
adwokację (accusative singular)
adwokacją (instrumental singular)
adwokacji (locative singular)
adwokacjo (vocative singular)
adwokacje (nominative plural)
adwokacji (genitive plural)
adwokacyj (genitive plural obsolete)
adwokacjom (dative plural)
adwokacje (accusative plural)
adwokacjami (instrumental plural)
adwokacjach (locative plural)
adwokacje (vocative plural)


wójt

przysłowia: czy wójt jaki, czy starosta, drze nas jeden, drugi chłosta

lepiej być wójtem we wsi, niż ławnikiem w mieście

wójta (genitive singular)
wójtowi (dative singular)
wójta (accusative singular)
wójtem (instrumental singular)
wójcie (locative singular)
wójcie (vocative singular)
wójtowie (nominative plural)
wójtów (genitive plural)
wójtom (dative plural)
wójtów (accusative plural)
wójtami (instrumental plural)
wójtach (locative plural)
wójtowie (vocative plural)

w średniowieczu: urzędnik stojący na czele miasta lokowanego na prawie niemieckim


вестник

Ru-вестник.ogg


dragon

dragona (genitive singular)
dragonowi (dative singular)
dragona (accusative singular)
dragonem (instrumental singular)
dragonie (locative singular)
dragonie (vocative singular)
dragoni (nominative plural)
dragonów (genitive plural)
dragonom (dative plural)
dragonów (accusative plural)
dragonami (instrumental plural)
dragonach (locative plural)
dragoni (vocative plural)
dragony (depreciative nominative vocative plural)

żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny


ПОРП

По́льская Объединённая Рабо́чая Па́ртия → Polska Zjednoczona Partia Robotnicza, PZPR


Arkadia

Arkadii (genitive singular)
Arkadii (dative singular)
Arkadię (accusative singular)
Arkadią (instrumental singular)
Arkadii (locative singular)
Arkadio (vocative singular)
Arkadie (nominative plural)
Arkadii (genitive plural)
Arkadiom (dative plural)
Arkadie (accusative plural)
Arkadiami (instrumental plural)
Arkadiach (locative plural)
Arkadie (vocative plural)

kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim

W skład Peloponezu wchodzą mniejsze krainy: Achaja, Arkadia, Argolida, Elida, Mesenia i Lakonia.


טשעכאָסלאָוואַקײַ

ˌt͡ʃɛxɔslɔvaˈkaɛ̯


פֿאַרבאַנד סאָוועטישע סאָציאַליסטישע רעפּובליקן

faʀˈband sɔˈvɛtiʃɛ sɔʦjaˈlistiʃɛ rɛpʊbˈlikn

faʀˈband sɔˈvɛtɪʃə sɔt͡sjaˈlɪstɪʃə rəpʊbˈlɪkŋ̩

פֿאַרבאַנד פֿון סאָוועטישע סאָציאַליסטישע רעפּובליקן

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

pl-פֿאַרבאַנד_סאָוועטישע_סאָציאַליסטישע_רעפּובליקן-yi-name-rXyx7RAd


лев

(1.1) prasł. *lьvъ, dalsza etymologia niepewna


black

(1) od st.szw. blak → kłoda (narzędzie kary)

(2) od st.szw. blakker → lśniący; por. szw. blank → daw. biały i szw. blek → blady

(narzędzie kary) kłoda (belka z otworami na nogi lub ręce, służąca do unieruchamiania więźniów), dyby


Egypt

Egipt – starożytna cywilizacja nad Nilem


Oman

Omanu (genitive singular)
Omanowi (dative singular)
Omanem (instrumental singular)
Omanie (locative singular)
Omanie (vocative singular)
Omany (nominative plural)
Omanów (genitive plural)
Omanom (dative plural)
Omany (accusative plural)
Omanami (instrumental plural)
Omanach (locative plural)
Omany (vocative plural)

zob. też Oman (ujednoznacznienie) w Wikipedii


ישׂראל

YIVO: ysrl; polska: jsrl (transliteration)
YIVO: yisroel; polska: jisroel (transcription)


Αριστοτέλης

gr. Ἀριστοτέλης

Ο Αριστοτέλης γεννήθηκε το 384 π.Χ. στα Στάγειρα.

Arystoteles urodził się w roku 384 p.n.e. w Stagirze.


rycerz

rycerze (nominative plural)
rycerza (genitive singular)
rycerzy (genitive plural)
rycerzowi (dative singular)
rycerzom (dative plural)
rycerza (accusative singular)
rycerzy (accusative plural)
rycerzem (instrumental singular)
rycerzami (instrumental plural)
rycerzu (locative singular)
rycerzach (locative plural)
rycerzu (vocative singular)
rycerze (vocative plural)

członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec

Uważa się, że najsłynniejszym polskim rycerzem był Zawisza Czarny.

Zwykle terminu używa się do opisu średniowiecznego rycerstwa, rzadziej starożytnych rzymskich ekwitów.


Prusy

Prus (genitive plural)
Prusom (dative plural)
Prusami (instrumental plural)
Prusach (locative plural)

państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej

W 1701 roku zostało utworzone Królestwo Prus.

kraina historyczna położona na dzisiejszej Warmii, Mazurach i na terenie obwodu królewieckiego


Византия

В края на първото хилядолетие Византия е център на средиземноморския свят.

Pod koniec pierwszego tysiąclecia Bizancjum było centrum świata śródziemnomorskiego.


Azerbejdżan

ˌazɛrˈbɛjd͡ʒãn

Azerbejdżanu (genitive singular)
Azerbejdżanowi (dative singular)
Azerbejdżanem (instrumental singular)
Azerbejdżanie (locative singular)
Azerbejdżanie (vocative singular)
Azerbejdżany (nominative plural)
Azerbejdżanów (genitive plural)
Azerbejdżanom (dative plural)
Azerbejdżany (accusative plural)
Azerbejdżanami (instrumental plural)
Azerbejdżanach (locative plural)
Azerbejdżany (vocative plural)

obywatele: Azerbejdżanin (Azerbejdżanie), Azerbejdżanka


vill

najmniejsza jednostka administracyjna w średniowiecznej Anglii, w przybliżeniu odpowiednik parafii


work

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-work.wav

William the Conqueror fortified many castles, throwing up new ramparts, bastions, and all manner of works.

Wilhelm Zdobywca ufortyfikował wiele zamków, wzniósł nowe wały obronne, bastiony i wszelkiego rodzaju fortyfikacje.


were

(1.1-3) śrang were, śrang weren < st.ang. wǣre, st.ang. wǣron, st.ang. wǣren < pragerm. *wēzun, pragerm. *wēzīn < praindoeur. *h₂wes-

(2.1-2) śrang were, śrang wer < st.ang. wer → mężczyzna, mąż < zachodniogermańskie *wer < pragerm. *weraz < praindoeur. *wiHrós

wartość życia ludzkiego, grzywna za zabójstwo, główszczyzna, zagłówne

, 1799-1805.

Każdy człowiek miał określoną wartość, sumę zwaną jego were.


Верхняя Вольта

zobacz też: Indeks:Białoruski - Kraje Afryki


Верхняя Вольта

zobacz też: Indeks:Rosyjski - Kraje Afryki


Германска демократична република

Germanska demokratična republika (transliteration)

Гербът на Германската демократична република представлява чук и пергел, обкръжени с ръжени класове.

Herb Niemieckiej Republiki Demokratycznej zawierał młot i cyrkiel, otoczone kłosami żyta.

pl-Германска_демократична_република-bg-name-yOrBkg-Z


żółw

(1.1) w polszczyźnie zaświadczone od XV wieku, t. st.pol. żełw; prasł. *žely, *želъve < praindoeur. *gʰelū-, prawdopodobnie od praindoeur. *gʰel- → zielony, żółty, (por. np. żółw zielony); por. czes. želva, cs. жєлъва (želъva) / cs. жєлъвь (želъvь), gr. χέλυς (chélys) → żółw

żółwia (genitive singular)
żółwiowi (dative singular)
żółwia (accusative singular)
żółwiem (instrumental singular)
żółwiu (locative singular)
żółwiu (vocative singular)
żółwie (nominative plural)
żółwi (genitive plural)
żółwiom (dative plural)
żółwie (accusative plural)
żółwiami (instrumental plural)
żółwiach (locative plural)
żółwie (vocative plural)

szyk bojowy legionów rzymskich, polegający na utworzeniu przez legionistów zwartej formacji przypominającej osłoniętego skorupą żółwia (1.1)


kamień

kamienia nie ugryziesz, po ścianie nie wyleziesz, głupiego nie przegadasz

kto w ciebie kamieniem, ty w niego chlebem

kamienie (nominative plural)
kamienia (genitive singular)
kamieni (genitive plural)
kamieniowi (dative singular)
kamieniom (dative plural)
kamienie (accusative plural)
kamieniem (instrumental singular)
kamieniami (instrumental plural)
kamieniu (locative singular)
kamieniach (locative plural)
kamieniu (vocative singular)
kamienie (vocative plural)


черепаха

Ru-черепаха.ogg


Заир

Заир е старото название на Демократична република Конго.

Zair to stara nazwa Demokratycznej Republiki Konga.

zobacz też: Indeks:Bułgarski - Kraje Afryki


Заир

Киншаса это столица Заира.


хайдутин

hajduk (powstaniec walczący z okupantem, głównie Turkami)

Иван стана не просто хайдутин, а разбойник и убиец.

Iwan został nie zwykłym hajdukiem a rozbójnikiem i mordercą.


Bashkimi i Republikave Socialiste Sovjetike

Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı

Совет Сосиалист Республикалары Иттифагы

Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna

Савез Совјетских Социјалистичких Република

Unaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel

Съюз на съветските социалистически републики

Savez Socijalističkih Sovjetskih Republika

Svaz sovětských socialistických republik

Unionen af Socialistiske Sovjetrepublikker

Nõukogude Sotsialistlike Vabariikide Liit

Union des républiques socialistes soviétiques

საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი

Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas

Aontas na bPoblachtaí Sóivéideacha Sóisialacha

פֿאַרבאַנד פֿון סאָוועטישע סאָציאַליסטישע רעפּובליקן

farband fun sowetisze socjalistisze republikn

פֿאַרבאַנד סאָוועטישע סאָציאַליסטישע רעפּובליקן

farband sowetisze socjalistisze republikn

Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы

Советтик Социалисттик Республикалар Союзу

Unioun vun de Sowjetesche Sozialistesche Republiken

Padomju Sociālistisko Republiku Savienība

Сојуз на Советските Социјалистички Републики

Unjoni tar Repubbliki Soċjalisti Sovjetiċi

Unie van Socialistische Sovjet Republieken

Union der Sozialistischen Sowjetrepubliken

Unionen av Sovjetiske Sosialistrepublikker

Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών

Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն

União das Repúblicas Socialistas Soviéticas

Союз Советских Социалистических Республик

Uniunea Republicilor Sovietice Socialiste

Zväz Sovietskych Socialistických Republik

Zveza Sovjetskih Socialističnih Republik

Иттифоқи Республикаҳои Советии Сотсиалистӣ

Sowiet Sotsialistik Respublikalary Soýuzy

Союз Радянських Соціалістичних Республік

Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi

Gwladwriaeth a Chymdeithas yn yr Undeb Sofietaidd

Szovjet Szocialista Köztársaságok Szövetsége

Unione delle Repubbliche Socialiste Sovietiche

ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔt͡sʲjalʲiˈstɨt͡ʃnɨx rɛˈpublʲik raˈd͡ʑɛt͡sʲcix

zvʹi ̯õũ̯zek socʹi ̯alʹistyčnyχ republʹik raʒ́ecʹḱiχ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Pl-Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.ogg

nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję

Pierwszymi państwami, które wystąpiły ze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, były Estonia, Łotwa i Litwa.


Jugosławia

Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii

Jugosławii (genitive singular)
Jugosławii (dative singular)
Jugosławię (accusative singular)
Jugosławią (instrumental singular)
Jugosławii (locative singular)
Jugosławio (vocative singular)
Jugosławie (potential rare nominative plural)
Jugosławii / przest. Jugosławij (potential rare genitive plural)
Jugosławiom (potential rare dative plural)
Jugosławie (potential rare accusative plural)
Jugosławiami (potential rare instrumental plural)
Jugosławiach (potential rare locative plural)
Jugosławie (potential rare vocative plural)

nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim

Królestwo Jugosławii powstało w 1929 roku po przekształceniu z Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców.


Czechosłowacja

Çexoslovakiya

Чехословакија

Czechosłowacje (nominative plural)
Czechosłowacji (genitive singular)
Czechosłowacji (genitive plural)
Czechosłowacyj (genitive plural obsolete)
Czechosłowacji (dative singular)
Czechosłowacjom (dative plural)
Czechosłowację (accusative singular)
Czechosłowacje (accusative plural)
Czechosłowacją (instrumental singular)
Czechosłowacjami (instrumental plural)
Czechosłowacji (locative singular)
Czechosłowacjach (locative plural)
Czechosłowacjo (vocative singular)
Czechosłowacje (vocative plural)

państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej

W 1988 roku Polska graniczyła z NRD, Czechosłowacją i ZSRR.

W latach 1938–1939 i 1990–1992 używano także nazwy: Czecho-Słowacja. Łącznik miał podkreślać równorzędność obu republik i narodów wchodzących w skład wspólnego państwa; zob. też Czecho-Słowacja w Wikipedii


Niemiecka Republika Demokratyczna

Almaniya Demokratik Respublikası

Алманија Демократик Республикасы

Герма́нская Демократи́ческая Респу́блика

Niemieckiej Republiki Demokratycznej (genitive singular)
Niemieckiej Republice Demokratycznej (dative singular)
Niemiecką Republikę Demokratyczną (accusative singular)
Niemiecką Republiką Demokratyczną (instrumental singular)
Niemieckiej Republice Demokratycznej (locative singular)
Niemiecka Republiko Demokratyczna (vocative singular)

dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie

Z radzieckiej strefy okupacyjnej Niemiec utworzono w 1949 roku Niemiecką Republikę Demokratyczną.


Była Jugosłowiańska Republika Macedonii

Nazwa ta została przyjęta na skutek sprzeciwów Grecji, gdyż państwo macedońskie stanowi część regionu o nazwie Macedonia, którego duża część leży w północnej Grecji, a Grecja nie chce uznawać macedońskiej ludności zamieszkałej ten obszar za Macedończyków, gdyż uważa, że na jej terenie nie ma już Macedończyków słowiańskiego pochodzenia, a są jedynie zeslawizowani Grecy.

Bivša Jugoslovenska Republika Makedonija

Bivša Jugoslavenska Republika Makedonija

Tidligere Jugoslaviske Republik Makedonien

Ancienne République Yougoslave de Macédoine

Eardere Joegoslavyske Republyk fan Masedoanje

Bywša Južnosłowjanska Republika Makedonska

Antigua República Yugoslava de Macedonia

Fyrrum Júgóslavneska Lýðveldið Makedónía

Бұрынғы Югославияның Македония Республикасы

Buvusia Jugoslavijos Respublika Makedonija

Fréier Jugoslawesch Republik vun Mazedonien

Bijušās Dienvidslāvijas Republika Maķedonija

Поранешна Југословенска Република Македонија

Dik Li Qabel Kienet ir Repubblika Jugoslava tal Maċedonja

Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië

Ehemailige Jugoslawische Republik Mazedonien

Tidligere Jugoslaviske Republikk Makedonia

Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας

Նախկին Հարավսլավական Մակեդոնիայի Հանրապետություն

Бивша Југословенска Република Македонија

Prosxlju Jugslavju Republik Macedoniaf

Прошлйу Йугславйу Републик Мацедониаф

Bývalá Juhoslovanská Republika Macedónsko

Nekdanja Jugoslovanska Republika Makedonija

Före Detta Jugoslaviska Republiken Makedonien

Колишня Югославська Республіка Македонія

ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmat͡sɛˈdɔ̃ɲji

byu̯a i ̯ugosu̯ovʹi ̯ä̃ĩ ̯ska republʹika macedõńi ̯i

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Pl-Była Jugosłowiańska Republika Macedonii.ogg

Byłą Jugosłowiańską Republikę Macedonii (accusative singular)
Byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii (instrumental singular)
Była Jugosłowiańska Republiko Macedonii (vocative singular)

nazwa Republiki Macedonii używana do 12 lutego 2019 r. przez ONZ

Stolicą Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii było Skopje.


Konstantynopol

łac. Constantinopolis < gr. Κωνσταντινούπολη < gr. πόλη + Κωνσταντίνου → miasto Konstantyna; od imienia założyciela miasta, cesarza Konstantyna I Wielkiego (łac. Gaius Flavius Valerius Constantinus)

ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl

Konstantynopola (genitive singular)
Konstantynopolowi (dative singular)
Konstantynopolem (instrumental singular)
Konstantynopolu (locative singular)
Konstantynopolu (vocative singular)

Konstantynopol to dawna stolica cesarstwa bizantyjskiego.

Cesarz Konstantyn I Wielki przeniósł stolicę swego cesarstwa z Rzymu do Konstantynopola.

To Odoaker obalił ostatniego cesarza zachodniorzymskiego, a insygnia cesarskie wysłał do Konstantynopola.


Lyzeum

Odpowiednikiem szkoły typu polskiego liceum w języku niemiecki są szkoły umożliwiające zrobienie matury (np. należące do Sekundarstufe II, AHS-Oberstufe).


patron

patrona (genitive singular)
patronowi (dative singular)
patrona (accusative singular)
patronem (instrumental singular)
patronie (locative singular)
patronie (vocative singular)
patronowie (nominative plural)
patroni (nominative plural)
patronów (genitive plural)
patronom (dative plural)
patronów (accusative plural)
patronami (instrumental plural)
patronach (locative plural)
patronowie (vocative plural)
patroni (vocative plural)

w starożytnym Rzymie: patrycjusz sprawujący opiekę nad wyzwolonymi niewolnikami


tiende

I den mørke middelalder betalte bønderne tiende til kirken.

W ciemnym średniowieczu chłopi płacili dziesięcinę na kościół.


белый

белое духовенство

duchowieństwo świeckie (kler diecezjalny)

biały, człowiek walczący z bolszewikami podczas rewolucji w Rosji i wojnie domowej


wigilia

(1.1,4,5) p.łac. vigilia → ‘czuwanie nocne przed dniem świątecznym’ < łac. vigilia → czuwanie, straż, warta < łac. vigil → stróż lub czes. vigilie, st.czes. vigilia < śwn. vigilje < łac. vigilia → czuwanie

przysłowia: od Łucji do wigilii patrz na dni, o przyszłym roku powiedzą ci

pogoda na wigilię Narodzenia, do Nowego Roku się nie zmienia

wiatr od południa w wigilię Świętego Marcina, pewnie będzie lekka zima

wigilie (nominative plural)
wigilii (genitive singular)
wigilii (genitive plural)
wigilij (genitive plural obsolete)
wigilii (dative singular)
wigiliom (dative plural)
wigilię (accusative singular)
wigilie (accusative plural)
wigilią (instrumental singular)
wigiliami (instrumental plural)
wigilii (locative singular)
wigiliach (locative plural)
wigilio (vocative singular)
wigilie (vocative plural)
tak
wigilie (nominative plural)
wigilii (genitive plural)
wigilij (genitive plural obsolete)
wigiliom (dative plural)
wigilie (accusative plural)
wigiliami (instrumental plural)
wigiliach (locative plural)
wigilie (vocative plural)
tak

w starożytnym Rzymie: część nocy równa trzem godzinom

Rzymianie dzielili noc na cztery wigilie, tzw. straże.


Repubblica Federale Tedesca

Republika Federalna Niemiec, Niemcy Zachodnie

zobacz też: Indeks: Włoski - Kraje Europy


Német Szövetségi Köztársaság

zobacz też: Indeks:Węgierski - Kraje Europy


fyrri heimsstyrjöldin

isl. fyrri + heimsstyrjöld → pierwszy (ze wszystkich) + wojna światowa


seinni heimsstyrjöldin

(1.1) isl. seinn + heimsstyrjöld → późny + wojna światowa


город

Кана́дские учёные нашли́ зато́пленный дре́вний го́род.

Kanadyjscy uczeni odnaleźli zatopione starożytne miasto.


ting

w dawnej Skandynawii: zgromadzenie ludowe o charakterze ustawodawczym i sądowniczym


era

ery (genitive singular)
erze (dative singular)
erę (accusative singular)
erą (instrumental singular)
erze (locative singular)
ero (vocative singular)
ery (nominative plural)
er (genitive plural)
erom (dative plural)
ery (accusative plural)
erami (instrumental plural)
erach (locative plural)
ery (vocative plural)

okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu.

Era chrześcijańska zaczęła się w dniu narodzin Jezusa Chrystusa.


Kaukaz

Kaukazu (genitive singular)
Kaukazowi (dative singular)
Kaukazem (instrumental singular)
Kaukazie (locative singular)
Kaukazie (vocative singular)
Kaukazy (nominative plural)
Kaukazów (genitive plural)
Kaukazom (dative plural)
Kaukazy (accusative plural)
Kaukazami (instrumental plural)
Kaukazach (locative plural)
Kaukazy (vocative plural)


zjednoczenie

ˌzʲjɛdnɔˈt͡ʃɛ̃ɲɛ

zjednoczenie państwa po okresie rozbicia dzielnicowego

zjednoczenia (genitive singular)
zjednoczeniu (dative singular)
zjednoczeniem (instrumental singular)
zjednoczeniu (locative singular)
zjednoczenia (nominative plural)
zjednoczeń (genitive plural)
zjednoczeniom (dative plural)
zjednoczenia (accusative plural)
zjednoczeniami (instrumental plural)
zjednoczeniach (locative plural)
zjednoczenia (vocative plural)

powstanie jednolitego państwa z dwóch lub więcej dotychczas niepodległych państw

W latach po zjednoczeniu Niemiec wprowadził Realpolitik, która oznaczała liczne – często tajne – sojusze z sąsiednimi państwami.


мандарин

Ru-мандарин.ogg


мандарин

Uk-мандарин.ogg


konstytucja

konstytucji (genitive singular)
konstytucji (dative singular)
konstytucję (accusative singular)
konstytucją (instrumental singular)
konstytucji (locative singular)
konstytucjo (vocative singular)
konstytucje (nominative plural)
konstytucji (genitive plural)
konstytucyj (genitive plural obsolete)
konstytucjom (dative plural)
konstytucje (accusative plural)
konstytucjami (instrumental plural)
konstytucjach (locative plural)
konstytucje (vocative plural)


Gujana

Gujany (potential rare nominative plural)
Gujany (genitive singular)
Gujan (potential rare genitive plural)
Gujanie (dative singular)
Gujanom (potential rare dative plural)
Gujanę (accusative singular)
Gujany (potential rare accusative plural)
Gujaną (instrumental singular)
Gujanami (potential rare instrumental plural)
Gujanie (locative singular)
Gujanach (potential rare locative plural)
Gujano (vocative singular)
Gujany (potential rare vocative plural)

kraina historyczna położona w północnej Ameryce Południowej


SA

Sturmabteilungen, die Sturmabteilungen der NSDAP → Oddziały Szturmowe NSDAP


menażeria

ˌmɛ̃naˈʒɛrʲja

menażerii (genitive singular)
menażerii (dative singular)
menażerię (accusative singular)
menażerią (instrumental singular)
menażerii (locative singular)
menażerio (vocative singular)
menażerie (nominative plural)
menażerii (genitive plural)
menażeriom (dative plural)
menażerie (accusative plural)
menażeriami (instrumental plural)
menażeriach (locative plural)
menażerie (vocative plural)

niecodzienne gatunki zwierząt w klatkach obwożone w celach pokazowych

pomieszczenie lub zespół klatek, gdzie przetrzymywane są niecodzienne gatunki zwierząt


KGB

Komitet Bezpieczeństwa Państwowego (przy Radzie Ministrów ZSRR)

Literę „G” w tym skrótowcu należy wymawiać jako ‹gie› (‹ka-gie-be›), nie jako ‹ge› (‹ka-ge-be›).


Malwiny

Malwinów (genitive plural)
Malwinom (dative plural)
Malwinami (instrumental plural)
Malwinach (locative plural)

archipelag na południowym Atlantyku, dawne argentyńskie terytorium

Argentyna wysuwa roszczenia wobec Falklandów (które Argentyńczycy nazywają Malwinami), do Georgii Południowej i Sandwicha Południowego oraz do części Antarktydy.

inna nazwa tego archipelagu, nadana przez Brytyjczyków, to Falklandy; Falklandy/Malwiny pozostają terytorium spornym między Wielką Brytanią a Argentyną


keep

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-keep.wav

stołp, bergfried, bergfrit (wieża ostatecznej obrony)

zobacz też: Czasowniki nieregularne w języku angielskim


Berlin Zachodni

Berlina Zachodniego (genitive singular)
Berlinowi Zachodniemu (dative singular)
Berlinem Zachodnim (instrumental singular)
Berlinie Zachodnim (locative singular)
Berlinie Zachodni (vocative singular)

enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina

Berlińskie lotnisko Tempelhof znajdowało się do 1990 (= tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego) r. w granicach Berlina Zachodniego.


Αθήνα

spotyka się jeszcze w języku archaizującym wersję w liczbie mnogiej Αθήναι


Αθηναίος

gr. Ἀθηναῖος


polis

typ organizacji państwa w starożytnej Grecji, który obejmował ośrodek miejski wraz z przyległymi obszarami

Każda polis rządziła się własnymi prawami, posiadała własne władze ustawodawcze, wykonawcze i sądownicze, kultywowała odrębne tradycje, obyczaje i świat wierzeń religijnych

Marek Czapliński, Słownik encyklopedyczny. Historia, Wydawnictwo Europa, Wrocław 1998/99, ISBN 83-85336-95-8, s. 310.


szafot

niem. Schafott → rusztowanie, szafot < st.franc. chafaud → rusztowanie

szafotu (genitive singular)
szafotowi (dative singular)
szafotem (instrumental singular)
szafocie (locative singular)
szafocie (vocative singular)
szafoty (nominative plural)
szafotów (genitive plural)
szafotom (dative plural)
szafoty (accusative plural)
szafotami (instrumental plural)
szafotach (locative plural)
szafoty (vocative plural)

rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje

Ostatecznie zwycięża królowa i czterdziestego pierwszego ranka na publicznym placu zostaje rozstawiony szafot, a król rozkazuje stracić nie tylko swojego syna, lecz również wszystkich czterdziestu wezyrów

Godfrey Goodwin, Prywatny świat kobiet ottomańskich, Bellona, Warszawa 2008, ISBN 978-83-1111252-0, s. 231


dekret

łac. decretum → decyzja, dekret < łac. decernere → decydować, postanawiać

dekretu (genitive singular)
dekretowi (dative singular)
dekretem (instrumental singular)
dekrecie (locative singular)
dekrecie (vocative singular)
dekrety (nominative plural)
dekretów (genitive plural)
dekretom (dative plural)
dekrety (accusative plural)
dekretami (instrumental plural)
dekretach (locative plural)
dekrety (vocative plural)

w Polsce w XV-XVI w. – akt prawny wydany samodzielnie przez króla

wyrok sądu w czasach cesarstwa rzymskiego oraz w dawnym prawie polskim


century

ˈsɛn.tʃə.ɹiː

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-century.wav


ridder

Det lykkedes for en modig ridder at anbringe et spejl så tæt på basilisken, at den så sit eget spejlbillede.

Udało się pewnemu odważnemu rycerzowi donieść lustro tak blisko bazyliszka, że ten zobaczył własne odbicie.


ridder

Den tapre gutten ble slått til ridder av kongen selv.

Dzielny chłopak został pasowany na rycerza przez samego króla.


grzebień

grzebienia (genitive singular)
grzebieniowi (dative singular)
grzebieniem (instrumental singular)
grzebieniu (locative singular)
grzebieniu (vocative singular)
grzebienie (nominative plural)
grzebieni (genitive plural)
grzebieniom (dative plural)
grzebienie (accusative plural)
grzebieniami (instrumental plural)
grzebieniach (locative plural)
grzebienie (vocative plural)

górna, wystająca część hełmu lub szyszaka


феодальная раздробленность

rozbicie dzielnicowe, rozdrobnienie feudalne

Период в истории, когда Киевская Русь распалась на независимые княжества, называется феодальной раздробленностью.

Okres historyczny, kiedy Ruś Kijowska rozpadła się na niezależne księstwa nazywa się rozbiciem dzielnicowym.

pl-феодальная_раздробленность-ru-noun-KEbIWIsS


kotwica

kotwicy (genitive singular)
kotwicy (dative singular)
kotwicę (accusative singular)
kotwicą (instrumental singular)
kotwicy (locative singular)
kotwico (vocative singular)
kotwice (nominative plural)
kotwic (genitive plural)
kotwicom (dative plural)
kotwice (accusative plural)
kotwicami (instrumental plural)
kotwicach (locative plural)
kotwice (vocative plural)


pług

pługa (genitive singular)
pługowi (dative singular)
pługiem (instrumental singular)
pługu (locative singular)
pługu (vocative singular)
pługi (nominative plural)
pługów (genitive plural)
pługom (dative plural)
pługi (accusative plural)
pługami (instrumental plural)
pługach (locative plural)
pługi (vocative plural)


KOR

KOR-y (potential rare nominative plural)
KOR-u (genitive singular)
KOR-ów (potential rare genitive plural)
KOR-owi (dative singular)
KOR-om (potential rare dative plural)
KOR-y (potential rare accusative plural)
KOR-em (instrumental singular)
KOR-ami (potential rare instrumental plural)
KOR-ze (locative singular)
KOR-ach (potential rare locative plural)
KOR-ze (vocative singular)
KOR-y (potential rare vocative plural)

Działalność KOR-u obejmowała trzy zasadnicze płaszczyzny: pomoc finansową, pomoc prawną i lekarską oraz informowanie opinii publicznej o represjach

Przewodniczącym KOR-u był prezydent.


bardyzana

niem. Partisane < śr.łac. partesana < hiszp.

bardyzany (genitive singular)
bardyzanie (dative singular)
bardyzanę (accusative singular)
bardyzaną (instrumental singular)
bardyzanie (locative singular)
bardyzano (vocative singular)
bardyzany (nominative plural)
bardyzan (genitive plural)
bardyzanom (dative plural)
bardyzany (accusative plural)
bardyzanami (instrumental plural)
bardyzanach (locative plural)
bardyzany (vocative plural)


braniec

brańcy (nominative plural)
brańca (genitive singular)
brańców (genitive plural)
brańcowi (dative singular)
brańcom (dative plural)
brańca (accusative singular)
brańców (accusative plural)
brańcem (instrumental singular)
brańcami (instrumental plural)
brańcu (locative singular)
brańcach (locative plural)
brańcu (vocative singular)
brańcy (vocative plural)

osoba wzięta do niewoli w trakcie działań wojennych; jeniec


dzwon

prasł. *zvonъ → dźwięczenie, rozbrzmiewanie

przysłowie dlatego dzwon głośny, że wewnątrz próżny

dzwonu (genitive singular)
dzwonowi (dative singular)
dzwonem (instrumental singular)
dzwonie (locative singular)
dzwonie (vocative singular)
dzwony (nominative plural)
dzwonów (genitive plural)
dzwonom (dative plural)
dzwony (accusative plural)
dzwonami (instrumental plural)
dzwonach (locative plural)
dzwony (vocative plural)
dzwona (genitive singular)
dzwonowi (dative singular)
dzwonem (instrumental singular)
dzwonie (locative singular)
dzwonie (vocative singular)
dzwony (nominative plural)
dzwonów (genitive plural)
dzwonom (dative plural)
dzwony (accusative plural)
dzwonami (instrumental plural)
dzwonach (locative plural)
dzwony (vocative plural)

główna część hełmu chroniąca większą część głowy

zob. też dzwon w Wikipedii
zob. też dzwon w Wikicytatach


Stargard Szczeciński

być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się w Stargardzie Szczecińskim • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do Stargardu Szczecińskiego • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się ze Stargardu Szczecińskiego • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką Stargardu Szczecińskiego • mieszkaniec / mieszkanka Stargardu Szczecińskiego • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba w Stargardzie Szczecińskim • pochodzić ze Stargardu Szczecińskiego • przeprowadzać się / przeprowadzić się do Stargardu Szczecińskiego

Stargardu Szczecińskiego (genitive singular)
Stargardowi Szczecińskiemu (dative singular)
Stargardem Szczecińskim (instrumental singular)
Stargardzie Szczecińskim (locative singular)
Stargardzie Szczeciński (vocative singular)
Stargardy Szczecińskie (potential rare nominative plural)
Stargardów Szczecińskich (potential rare genitive plural)
Stargardom Szczecińskim (potential rare dative plural)
Stargardy Szczecińskie (potential rare accusative plural)
Stargardami Szczecińskimi (potential rare instrumental plural)
Stargardach Szczecińskich (potential rare locative plural)
Stargardy Szczecińskie (potential rare vocative plural)

Poznała go na imprezie w Stargardzie Szczecińskim.

W 2016 powrócono do wiekowej nazwy Stargard.


Flandria

Flandrii (genitive singular)
Flandrii (dative singular)
Flandrię (accusative singular)
Flandrią (instrumental singular)
Flandrii (locative singular)
Flandrio (vocative singular)

kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii


nomo

gr. νομός (nomós) < gr. νέμω (némō) → rozprowadzać, rozmieszczać


arbalesto

arbalestoj (nominative plural)
arbaleston (accusative singular)
arbalestojn (accusative plural)

Je la tarda mezepoko kavaliroj pafis per arbalestoj

W późnym średniowieczu rycerze strzelali z kusz.


ławka

ławki (genitive singular)
ławce (dative singular)
ławkę (accusative singular)
ławką (instrumental singular)
ławce (locative singular)
ławko (vocative singular)
ławki (nominative plural)
ławek (genitive plural)
ławkom (dative plural)
ławki (accusative plural)
ławkami (instrumental plural)
ławkach (locative plural)
ławki (vocative plural)

staropolska miara długości równa 4,466 cm


kwadrans

kwadransa (genitive singular)
kwadransowi (dative singular)
kwadransem (instrumental singular)
kwadransie (locative singular)
kwadransie (vocative singular)
kwadranse (nominative plural)
kwadransów (genitive plural)
kwadransom (dative plural)
kwadranse (accusative plural)
kwadransami (instrumental plural)
kwadransach (locative plural)
kwadranse (vocative plural)
kwadransa (genitive singular)
kwadransowi (dative singular)
kwadransa (accusative singular)
kwadransem (instrumental singular)
kwadransie (locative singular)
kwadransie (vocative singular)
kwadransy (nominative plural)
kwadransów (genitive plural)
kwadransom (dative plural)
kwadransy (accusative plural)
kwadransami (instrumental plural)
kwadransach (locative plural)
kwadransy (vocative plural)

drobna rzymska moneta rozmienna, także jednostka wagi; czwarta część asa

Pieniądz brązowy, wybijany na zlecenie senatu, stanowiły mosiężne sesterce i dupondiusy oraz miedziane asy i kwadransy

Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, t. 1., Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982, s. 279.


גאַליציע

YIVO: galitsye; polska: galicje (transliteration)

Galicja (ziemie na terenach obecnej Polski i Ukrainy)

ער איז אַ מחבר פֿון צוויי וויסנשאַפֿטלעכע ביכער אויף ענגליש וועגן די קאַראַיִמער אין קרים און גאַליציע.

Jest on autorem dwu książek naukowych po angielsku o karaimach na Krymie i w Galicji.


נאַר

YIVO: nar; polska: nar (transliteration)


ניעדאָיִמקעס

ros. недоимки

YIVO: nyedoimkes; polska: njedoimkes (transliteration)

zaległości (podatkowe), zaległe należności / płatności


Θερμοπύλες

gr. Θερμοπύλαι

Τιμή σ' εκείνους όπου στην ζωή των όρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες.

Chwała tym wszystkim, którzy sobie w życiu wyznaczą dla obrony Termopile.


Британская империя

Ru-Британская империя.ogg

Брита́нская импе́рия — э́то са́мая больша́я импе́рия в исто́рии челове́чества.

Imperium brytyjskie jest największym imperium w historii ludzkości.


type

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-type.wav


infant

infanci (nominative plural)
infanta (genitive singular)
infantów (genitive plural)
infantowi (dative singular)
infantom (dative plural)
infanta (accusative singular)
infantów (accusative plural)
infantem (instrumental singular)
infantami (instrumental plural)
infancie (locative singular)
infantach (locative plural)
infancie (vocative singular)
infanci (vocative plural)
infanty (depreciative nominative vocative plural)

tytuł przysługujący dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii


hasta

hasty (genitive singular)
haście (dative singular)
hastę (accusative singular)
hastą (instrumental singular)
haście (locative singular)
hasto (vocative singular)
hasty (nominative plural)
hast (genitive plural)
hastom (dative plural)
hasty (accusative plural)
hastami (instrumental plural)
hastach (locative plural)
hasty (vocative plural)

rodzaj długiej włóczni o szerokim grocie w kształcie liścia, używanej przez rzymskich legionistów


senior

seniorzy (nominative plural)
seniorowie (nominative plural rare)
seniora (genitive singular)
seniorów (genitive plural)
seniorowi (dative singular)
seniorom (dative plural)
seniora (accusative singular)
seniorów (accusative plural)
seniorem (instrumental singular)
seniorami (instrumental plural)
seniorze (locative singular)
seniorach (locative plural)
seniorze (vocative singular)
seniorzy (vocative plural)
seniorowie (vocative plural rare)
seniory (depreciative nominative vocative plural)

według prawa lennego: feudał w stosunku do swojego wasala

w okresie Polski dzielnicowej: najstarszy Piast, któremu podlegali książęta poszczególnych dzielnic

w średniowieczu, wedle zasady senioratu najstarszy przedstawiciel rodu i jednocześnie dziedzic tytułu


koga

średniowieczny żaglowiec handlowy o wysokich kasztelach, później używany też jako okręt wojenny


korbacz

(1.3) węg. korbács < tur. kırbaç → bat, knut

korbacze (nominative plural)
korbacza (genitive singular)
korbaczy (genitive plural)
korbaczowi (dative singular)
korbaczom (dative plural)
korbacze (accusative plural)
korbaczem (instrumental singular)
korbaczami (instrumental plural)
korbaczu (locative singular)
korbaczach (locative plural)
korbaczu (vocative singular)
korbacze (vocative plural)

średniowieczna broń obuchowa piechoty w postaci żelaznej kolczastej kuli na łańcuchu, mocowanej do drewnianej rękojeści

Żart pański stoi za gniew i w gniew się obraca. Ty go słówkiem, a on cię korbaczem namaca


Zakarpacie

Zakarpacia (genitive singular)
Zakarpaciu (dative singular)
Zakarpaciem (instrumental singular)
Zakarpaciu (locative singular)

region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie, na pograniczu z Polską, Słowacją, Węgrami i Rumunią

Podarowaliśmy ogiera niewielkiej stadnince na Zakarpaciu.


caballero

w średniowiecznej Hiszpanii: konny wojownik


caballero

łac. caballarĭus; źródłosłów dla pol. caballero


legat

w starożytnym Rzymie: pierwotnie wysłannik, później wysokiej rangi urzędnik lub dowódca legionu


Karakorum

stolica mongolskiego imperium w XIII wieku


klan

ang. clan < irl. clann → ród, rodzina, potomstwo

klanu (genitive singular)
klanowi (dative singular)
klanem (instrumental singular)
klanie (locative singular)
klanie (vocative singular)
klany (nominative plural)
klanów (genitive plural)
klanom (dative plural)
klany (accusative plural)
klanami (instrumental plural)
klanach (locative plural)
klany (vocative plural)

patriarchalny klan (1.1) z silnym przywódcą w dawnej Irlandii i Szkocji


Washington

od nazwiska pierwszego amerykańskiego prezydenta George'a Washingtona

nazwisko pierwszego prezydenta Stanów Zjednoczonych

By the end of the war one-tenth of Washington's army were blacks

Pod koniec wojny jedną dziesiątą armii Waszyngtona stanowili czarnoskórzy.


Washington

zobacz też: Alabama • Alaska • Arizona • Arkansas • Colorado • Connecticut • Delaware • Florida • Georgia • Hawaii • Idaho • Illinois • Indiana • Iowa • Kalifornien • Kansas • Kentucky • Louisiana • Maine • Maryland • Massachusetts • Michigan • Minnesota • Mississippi • Missouri • Montana • Nebraska • Nevada • New Hampshire • New Jersey • New Mexico • New York • North Carolina • North Dakota • Ohio • Oklahoma • Oregon • Pennsylvania • Rhode Island • South Carolina • South Dakota • Tennessee • Texas • Utah • Vermont • Virginia • Washington • West Virginia • Wisconsin • Wyoming


Zwingburg

ˈt͡svɪŋˌbʊʁk


Kaderleiter

ˈkaːdɐˌlaɪ̯tɐ


wig

wiga (genitive singular)
wigowi (dative singular)
wiga (accusative singular)
wigiem (instrumental singular)
wigu (locative singular)
wigu (vocative singular)
wigowie (nominative plural)
wigów (genitive plural)
wigom (dative plural)
wigów (accusative plural)
wigami (instrumental plural)
wigach (locative plural)
wigowie (vocative plural)
wigi (depreciative nominative vocative plural)

członek brytyjskiego stronnictwa politycznego istniejącego od końca XVII wieku do wieku XIX


Κωνσταντινούπολη

(1.1) koine Κωνσταντινούπολις

EL-Κωνσταντινούπολη.ogg

Η Κωνσταντινούπολη ήταν η πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Konstantynopol był stolicą Imperium Bizantyjskiego.


Κωνσταντινούπολη

(1.1) koine Κωνσταντινούπολις < koine Κωνσταντίνου + πόλις → miasto Konstantyna; od imienia założyciela miasta, cesarza Konstantyna I Wielkiego (łac. Gaius Flavius Valerius Constantinus)


Elsass-Lothringen

Elsass-Lotrhingen jest nazwą używaną w latach 1871-1918, gdy Alzacja i północno-wschodni region Lotaryngii należały do Rzeszy Niemieckiej.


Athen

Der Krieg endete schließlich 404 v. Chr. mit einer vollständigen Niederlage Athens.

Wojna zakończyła się ostatecznie w roku 404 przed Chr. całkowitą klęską Aten.


Före Detta Jugoslaviska Republiken Makedonien är Makedoniens officiella namn.

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii to oficjalna nazwa Macedonii.


Palestine

(1.1) łac. Palaestina < gr. Παλαιστίνη < hebr. פלשת

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-Palestine.wav


philippic

średniofranc. philippique < łac. philippicus < gr. φιλιππικός (philippikós)


Phoenicia

gr. Φοινίκη < gr. φοίνικι

inna pisownia Phoenice, Phœnice, Phœnicia


riddari

Í bardögum voru þeir fengnir til að færa riddaranum vopn, nýja brynju, eða eitthvert verkfæri sem honum þarfnaðist því þurftu þeir að geyma allt aukaefni riddara, þar á meðal auka hest, auka brynju, skildi, lensu – þá fyrst vandist skjaldsveinninn á þung vopn og brynjur.

Podczas walki giermkowie mieli za zadanie podawać rycerzowi broń, nową zbroję, lub tę część wyposażenia, która była mu w danej chwili niezbędna. To oni przechowywali cały dodatkowy ekwipunek, między innymi drugiego konia, zapasowe opancerzenie, tarczę, lancę – dlatego giermkowie od samego początku byli przyzwyczajani do noszenia ciężkiej broni i zbroi.


Schock

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Jednostki miar i mas


гроссмейстер

Pełna lista wyrazów rosyjskich z podwójną spółgłoską w temacie


lando

rodzaj pojazdu konnego czterokołowego z siedzeniami dla pasażerów umieszczonymi naprzeciw siebie


Dalmatia

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-Dalmatia.wav


despot

tytuł cesarzy bizantyjskich i ich krewnych


sokół

prasł. *sokolъ; ze względu na fakt, że ptaki te były wykorzystywane w polowaniach, można dopuścić związek z prasł. *sočiti → ścigać, tropić

por. białor. сокал, bułg. сокол, chorw. sokol, czes. sokol, ros. сокол, słc. sokol, ukr. со́кіл.

sokoła (genitive singular)
sokołowi (dative singular)
sokoła (accusative singular)
sokołem (instrumental singular)
sokole (locative singular)
sokole (vocative singular)
sokoły (nominative plural)
sokołów (genitive plural)
sokołom (dative plural)
sokoły (accusative plural)
sokołami (instrumental plural)
sokołach (locative plural)
sokoły (vocative plural)


sokół

sokoła (genitive singular)
sokołowi (dative singular)
sokoła (accusative singular)
sokołem (instrumental singular)
sokole (locative singular)
sokole (vocative singular)
sokoli (nominative plural)
sokołów (genitive plural)
sokołom (dative plural)
sokołów (accusative plural)
sokołami (instrumental plural)
sokołach (locative plural)
sokoli (vocative plural)
sokoły (depreciative nominative vocative plural)

członek Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”

Po południu na salę przychodzą sokoli z Wadowic.


krakus

pol. Kraków + -us, może końcówka na podobieństwo wyrazów łacińskich

krakusa (genitive singular)
krakusowi (dative singular)
krakusa (accusative singular)
krakusem (instrumental singular)
krakusie (locative singular)
krakusie (vocative singular)
krakusy (nominative plural)
krakusów (genitive plural)
krakusom (dative plural)
krakusów (accusative plural)
krakusami (instrumental plural)
krakusach (locative plural)
krakusy (vocative plural)
krakusi (depreciative nominative vocative plural)

żołnierz lekkiej kawalerii polskiej z okresu Księstwa Warszawskiego i powstania listopadowego

Co za śmiałość, co za siła, / Zazdrość widzieć tych wiarusów; / Gdybym chłopcem się rodziła, / Tobym poszła do Krakusów,

Krakusy, piosenka ludowa, Lutnia. Piosennik polski, zbiór 2, wyd. F. A. Brockhaus Lipsk 1865, s. 130

w okresie międzywojennym: uczestnik wojskowego przysposobienia konnego


czeladź

prasł. *čeljadь < prasł. *čelo + *-jadь < praindoeur. *kelo; etymologicznie powiązane z prasł. *čelověk

przysłowiowe: bez czeladzi nie dasz rady

kto czeladź wielką chowa i buduje, ten by najwięcej miał, wnet wyszafuje

gw. (Śląsk Cieszyński) czelijadź, hasa, chasa

czeladzie (potential rare nominative plural)
czeladzi (genitive singular)
czeladzi (potential rare genitive plural)
czeladzi (dative singular)
czeladziom (potential rare dative plural)
czeladzie (potential rare accusative plural)
czeladzią (instrumental singular)
czeladziami (potential rare instrumental plural)
czeladzi (locative singular)
czeladziach (potential rare locative plural)
czeladzi (vocative singular)
czeladzie (potential rare vocative plural)

zależna ludność chłopska zatrudniona w służbie feudała; później także najemna służba folwarczna w majątkach ziemskich

Pan ustanowił tego niewolnika nad członkami czeladzi swojej.

Dawny to był zwyczaj Billewiczów, że gdy gości nie było, to z czeladzią spędzali wieczory, śpiewając pieśni pobożne i przykładem swym prostactwo budując

dawna służba u magnatów i szlachty używana do posług domowych, jako straż zamkowa, grodowa itp., również towarzysząca w wyprawach wojennych


ריטער

YIVO: riter; polska: riter (transliteration)


getto

getta (genitive singular)
gettu (dative singular)
gettem (instrumental singular)
getcie (locative singular)
getta (nominative plural)
gett (genitive plural)
gettom (dative plural)
getta (accusative plural)
gettami (instrumental plural)
gettach (locative plural)
getta (vocative plural)

dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej

Pierwszym utworzonym przez nazistów przymusowym gettem w Polsce było powstałe 8 października 1939 roku getto w Piotrkowie Trybunalskim.

Słowo to może być wymawiane jako ‹getto› lub ‹geto›. Wymowa ‹gietto› i ‹gieto› jest uznawana przez Słownik poprawnej polszczyzny pod redakcją W. Doroszewskiego za potoczną, jednak Wielki słownik poprawnej polszczyzny pod redakcją A. Markowskiego ją potępia.

Forma miejscownika „getcie” powinna być wymawiana jako ‹gecie› lub ‹gećcie›.


эра

Хрысціянская эра пачалася са дня нараджэння Ісуса Хрыста.

Era chrześcijańska zaczęła się w dniu narodzin Jezusa Chrystusa.


bandos

niem. binden, niem. Bande < litew. bendras (spólnik), hin. bandhu (spółka, ród) ^([potrzebna transkrypcja na hindi]), gr. πεθερός (teść)

bandosi (nominative plural)
bandosa (genitive singular)
bandosów (genitive plural)
bandosowi (dative singular)
bandosom (dative plural)
bandosa (accusative singular)
bandosów (accusative plural)
bandosem (instrumental singular)
bandosami (instrumental plural)
bandosie (locative singular)
bandosach (locative plural)
bandosie (vocative singular)
bandosi (vocative plural)
bandosy (depreciative nominative vocative plural)

Weszło do karczmy kilku galicyjskich bandosów

Bolesław Prus, Placówka, Warszawa 1956, s. 80.

To jest jakaś nacja sama w sobie, odmienna od tej miejskiej, wiejskiej, osiadłej. To ci, co nie przynależą do żadnego pana ani do żadnej gminy, wałęsi różni, wagabundy, swawolni bandosi, bieguni różnego rodzaju

Olga Tokarczuk, Księgi Jakubowe, Kraków 2019, s. 525-526.


рыцар

Рыцары абложвалі горад два месяцы, а потым адступілі.

Rycerze oblegali miasto dwa miesiące, a potem wycofali się.


stadion

gr. στάδιον „stadion” („miejsce, gdzie ludzie stoją”)

miara długości używana w starożytnych krajach o różnych długościach (zazwyczaj 185 m)


БНР

Беларуская Народная Рэспубліка → Białoruska Republika Ludowa

БНР узнікла ў сакавіку тысяча дзевяцьсот васемнаццатага года

BRL powstała w tysiąc dziewięćset osiemnastym roku.


SSR

Slovenská socialistická republika → SRS, Słowacka Republika Socjalistyczna


Вялікае Княства Літоўскае

Vâlìkae Knâstva Lìtoŭskae (transliteration)

У чатырнаццатым стагоддзі Вялікае Княства Літоўскае было самай вялікай дзяржавай у Еўропе.

W czternastym wieku Wielkie Księstwo Litewskie było największym państwem w Europie.

pl-Вялікае_Княства_Літоўскае-be-name-sK5t-N2T


paruzja

paruzji (genitive singular)
paruzji (dative singular)
paruzję (accusative singular)
paruzją (instrumental singular)
paruzji (locative singular)
paruzjo (vocative singular)
paruzje (nominative plural)
paruzji (genitive plural)
paruzyj (genitive plural obsolete)
paruzjom (dative plural)
paruzje (accusative plural)
paruzjami (instrumental plural)
paruzjach (locative plural)
paruzje (vocative plural)

oficjalna wizyta władcy w świecie hellenistycznym w okresie III w. p.n.e. - II w. n.e.


faraon

(1.1) łac. pharao < gr. φαραώ < hebr. פרעה < st.egip. pr-ꜥꜣ (per-aa)

faraona (genitive singular)
faraonowi (dative singular)
faraona (accusative singular)
faraonem (instrumental singular)
faraonie (locative singular)
faraonie (vocative singular)
faraonowie (nominative plural)
faraoni (nominative plural rare)
faraonów (genitive plural)
faraonom (dative plural)
faraonów (accusative plural)
faraonami (instrumental plural)
faraonach (locative plural)
faraonowie (vocative plural)
faraoni (vocative plural rare)
faraony (depreciative nominative vocative plural)

Był pierwszym faraonem pochowanym w piramidzie.


фараон

gr. φαραώ < hebr. פרעה < st.egip. pr-ꜥꜣ (per-aa)


两

tael - dalekowschodnia jednostka walutowa, warta ok. 37,3 g. srebra

1元相当于0.72两，并且在那时硬币被这样用英语标记。

Jeden juan odpowiadał 0,72 taela, a monety w tamtych czasach oznaczano w ten sposób w języku angielskim.

yī yuán xiāngdāng yú líng diǎn qī'èr liǎng bìngqiě zài nàshí yìngbì bèi zhèyàng yòng yīngyǔ biāojì

, (4.1-2) HSK: 2
zobacz też: 斤 • 担 • 钱 • 分 • 厘


berlinka

berlinki (genitive singular)
berlince (dative singular)
berlinkę (accusative singular)
berlinką (instrumental singular)
berlince (locative singular)
berlinko (vocative singular)
berlinki (nominative plural)
berlinek (genitive plural)
berlinkom (dative plural)
berlinki (accusative plural)
berlinkami (instrumental plural)
berlinkach (locative plural)
berlinki (vocative plural)

podróżny resorowany pojazd konny z krytym, oszklonym nadwoziem i czterema lub dwoma miejscami siedzącymi


damascenka

(1.1,3) pol. damasceński + -ka < pol. Damaszek

damascenki (genitive singular)
damascence (dative singular)
damascenkę (accusative singular)
damascenką (instrumental singular)
damascence (locative singular)
damascenko (vocative singular)
damascenki (nominative plural)
damascenek (genitive plural)
damascenkom (dative plural)
damascenki (accusative plural)
damascenkami (instrumental plural)
damascenkach (locative plural)
damascenki (vocative plural)

Wskazał na szablę, którą miał z sobą: turecką, mocno zakrzywioną na końcu damascenkę

ceniona strzelba wschodnia z wytrzymałej stali dziwerowanej


Горна Волта

Старото име на Буркина Фасо е Горна Волта.

Stara nazwa Burkiny Faso to Górna Wolta.

zobacz też: Indeks:Bułgarski - Kraje Afryki


диван

(1.1) zapożyczone z języków europejskich z egipskiego arab.

por. ros. дива́н, bułg. дива́н, mac. дива́н, białor. дыва́н, pol. dywan, czes. divan, czes. díván, słc. diván, serb. дѝва̄н, chorw. divan, słń. dívan, port. divã, franc. divan, niem. Diwan, tur. divan

organ doradczy w tureckim sułtanacie, składający się z wysokich dygnitarzy

Константино́польський дива́н (…) відмо́вив у сприя́нні шве́дському королю́.

Rada sułtanatu Konstantynopola (…) odmówiła szwedzkiemu królowi poparcia.

Hasło „диван” w: Словник української мови, Український мовно-інформаційний фонд НАН України, 2015-2023.


Абисиния

Историческото име на Етиопия е Абисиния.


robota

roboty (nominative plural)
roboty (genitive singular)
robot (genitive plural)
robotě (dative singular)
robotám (dative plural)
robotu (accusative singular)
roboty (accusative plural)
roboto (vocative singular)
roboty (vocative plural)
robotě (locative singular)
robotách (locative plural)
robotě (instrumental singular)
robotami (instrumental plural)


Чэхаславакія

pisownia w taraszkiewicy: Чэхаславаччына

zobacz też: Indeks:Białoruski - Kraje Europy


Савецкі Саюз

białor. савецкі + саюз

Савецкі Саюз гэта дзяржава, якая існавала з 1922 па 1991 год.

Związek Radziecki to państwo, które istniało od 1922 do 1991 roku.


Bułgar

Bułgara (genitive singular)
Bułgarowi (dative singular)
Bułgara (accusative singular)
Bułgarem (instrumental singular)
Bułgarze (locative singular)
Bułgarze (vocative singular)
Bułgarzy (nominative plural)
Bułgarów (genitive plural)
Bułgarom (dative plural)
Bułgarów (accusative plural)
Bułgarami (instrumental plural)
Bułgarach (locative plural)
Bułgarzy (vocative plural)

członek plemienia pochodzenia huńskiego znad Morza Czarnego

Bo Stlawowie z Hunnami a Scyta z Bułgarem, • A z drugiej strony Med znów ze Scytą zmówiony…

Jerzy z Pizydii Wojna awarska za Marian Plezia Greckie i łacińskie źródła do najstarszych dziejów Słowian, Polskiego Towarzystwo Ludoznawcze, Dom Książki, 1952


Litwin

Litwina (genitive singular)
Litwinowi (dative singular)
Litwina (accusative singular)
Litwinem (instrumental singular)
Litwinie (locative singular)
Litwinie (vocative singular)
Litwini (nominative plural)
Litwinów (genitive plural)
Litwinom (dative plural)
Litwinów (accusative plural)
Litwinami (instrumental plural)
Litwinach (locative plural)
Litwini (vocative plural)

mieszkaniec dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego


Luksemburczyk

Luksemburczyka (genitive singular)
Luksemburczykowi (dative singular)
Luksemburczyka (accusative singular)
Luksemburczykiem (instrumental singular)
Luksemburczyku (locative singular)
Luksemburczyku (vocative singular)
Luksemburczycy (nominative plural)
Luksemburczyków (genitive plural)
Luksemburczykom (dative plural)
Luksemburczyków (accusative plural)
Luksemburczykami (instrumental plural)
Luksemburczykach (locative plural)
Luksemburczycy (vocative plural)

Antyturecka wyprawa Zygmunta Luksemburczyka w 1396 r. zakończyła się sromotną klęską.


Macedończyk

ˌmat͡sɛˈdɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk

Macedończyka (genitive singular)
Macedończykowi (dative singular)
Macedończyka (accusative singular)
Macedończykiem (instrumental singular)
Macedończyku (locative singular)
Macedończyku (vocative singular)
Macedończycy (nominative plural)
Macedończyków (genitive plural)
Macedończykom (dative plural)
Macedończyków (accusative plural)
Macedończykami (instrumental plural)
Macedończykach (locative plural)
Macedończycy (vocative plural)


ana

(1.1) łac. -ana
(1.2) ang. anorexia < gr. ἀν- + ὄρεξις
(1.3) hin. आना
(2.1-2) gr. ἀνά

anna (dawna moneta indyjska i pakistańska równa 1/16 rupii)


ana

(1.1) zob. alna
(1.2) z języka hindi
(2.1) gr. ἀνά (aná)

anna (dawna moneta niklowa indyjska i pakistańska równa 1/16 rupii)


Mali

być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się w Mali • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do Mali • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się z Mali • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką Mali • mieszkaniec / mieszkanka Mali • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba w Mali • pochodzić z Mali • przeprowadzać się / przeprowadzić się do Mali

zob. też Mali (ujednoznacznienie) w Wikipedii


Lidia

pani Lidia • siostra / kuzynka / ciocia / babcia Lidia • kobieta imieniem (o imieniu) Lidia • święta / błogosławiona Lidia • mieć na imię / nosić imię / używać imienia Lidia • dać na imię / nadać imię / ochrzcić imieniem Lidia • otrzymać / dostać / przybrać imię Lidia • dzień imienin / imieniny Lidii • na Lidię (o dniu)

Lidii (genitive singular)
Lidii (dative singular)
Lidię (accusative singular)
Lidią (instrumental singular)
Lidii (locative singular)
Lidio (vocative singular)
Lidie (nominative plural)
Lidii (genitive plural)
Lidiom (dative plural)
Lidie (accusative plural)
Lidiami (instrumental plural)
Lidiach (locative plural)
Lidie (vocative plural)
Lidii (genitive singular)
Lidii (dative singular)
Lidię (accusative singular)
Lidią (instrumental singular)
Lidii (locative singular)
Lidio (vocative singular)

starożytna kraina i państwo w zachodniej Azji Mniejszej

W którym wieku Rzymianie zajęli Lidię?


αντάρτης

(1.1) koine ἀντάρτης < gr. ἀνταίρω < gr. ἀντι- + αἴρω → podnosić przeciw

bojownik formacji ruchu oporu z okresu drugiej wojny światowej


radziecki

radziecka (nominative singular feminine)
radzieckie (nominative singular neuter)
radzieccy (nominative plural masculine)
radzieckie (nominative plural nonvirile)
radzieckiego (genitive singular masculine animate inanimate)
radzieckiej (genitive singular feminine)
radzieckiego (genitive singular neuter)
radzieckich (genitive plural masculine nonvirile)
radzieckiemu (dative singular masculine animate inanimate)
radzieckiej (dative singular feminine)
radzieckiemu (dative singular neuter)
radzieckim (dative plural masculine nonvirile)
radzieckiego (accusative singular masculine animate)
radziecką (accusative singular feminine)
radzieckie (accusative singular neuter)
radzieckich (accusative plural masculine)
radzieckie (accusative plural nonvirile)
radzieckim (instrumental singular masculine animate inanimate)
radziecką (instrumental singular feminine)
radzieckim (instrumental singular neuter)
radzieckimi (instrumental plural masculine nonvirile)
radzieckim (locative singular masculine animate inanimate)
radzieckiej (locative singular feminine)
radzieckim (locative singular neuter)
radzieckich (locative plural masculine nonvirile)
radziecka (vocative singular feminine)
radzieckie (vocative singular neuter)
radzieccy (vocative plural masculine)
radzieckie (vocative plural nonvirile)

odnoszący się do radnego, rajcy, rady, zwłaszcza rady miasta

Z ksiąg radzieckich można było odtworzyć całe życie mieszczańskie ostatnich kilku wieków

Hasło „Radzieckie księgi” w: Zygmunt Gloger, Encyklopedia staropolska, 1900–1903.

wyraz używany w opracowaniach historycznych dotyczących dawnych rad miejskich, niestosowany w odniesieniu do współczesnych radnych czy rad miast, gmin bądź powiatów


marka

marky (nominative plural)
marky (genitive singular)
marek (genitive plural)
marce (dative singular)
markám (dative plural)
marku (accusative singular)
marky (accusative plural)
marko (vocative singular)
marky (vocative plural)
marce (locative singular)
markách (locative plural)
markou (instrumental singular)
markami (instrumental plural)


katarski

katarska (nominative singular feminine)
katarskie (nominative singular neuter)
katarscy (nominative plural masculine)
katarskie (nominative plural nonvirile)
katarskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
katarskiej (genitive singular feminine)
katarskiego (genitive singular neuter)
katarskich (genitive plural masculine nonvirile)
katarskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
katarskiej (dative singular feminine)
katarskiemu (dative singular neuter)
katarskim (dative plural masculine nonvirile)
katarskiego (accusative singular masculine animate)
katarską (accusative singular feminine)
katarskie (accusative singular neuter)
katarskich (accusative plural masculine)
katarskie (accusative plural nonvirile)
katarskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
katarską (instrumental singular feminine)
katarskim (instrumental singular neuter)
katarskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
katarskim (locative singular masculine animate inanimate)
katarskiej (locative singular feminine)
katarskim (locative singular neuter)
katarskich (locative plural masculine nonvirile)
katarska (vocative singular feminine)
katarskie (vocative singular neuter)
katarscy (vocative plural masculine)
katarskie (vocative plural nonvirile)


Suazi

Gospodarka Suazi niemal całkowicie zależy od rolnictwa.

zobacz też: Indeks:Polski - Kraje Afryki


Führer

(1.1-5) śwn. vüerer < czas. śwn. vüeren + -er

w czasach nazizmu określenie Adolfa Hitlera


Aristotle

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-Aristotle.wav

Aristotle was a Greek philosopher.


Union of Soviet Socialist Republics

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (do 1991)


demiurg

(1.1) gr. δημιουργός

demiurgowie (nominative plural)
demiurga (genitive singular)
demiurgów (genitive plural)
demiurgowi (dative singular)
demiurgom (dative plural)
demiurga (accusative singular)
demiurgów (accusative plural)
demiurgiem (instrumental singular)
demiurgami (instrumental plural)
demiurgu (locative singular)
demiurgach (locative plural)
demiurgu (vocative singular)
demiurgowie (vocative plural)

w państwach doryckich starożytnej Grecji wysoki tytuł urzędniczy

w starożytnej Grecji urzędnik wysokiego szczebla


demiurg

(1.1) gr. δημιουργός

demiurg – rzemieślnik, artysta, człowiek wolnego zawodu


herold

heroldowie (nominative plural)
heroldzi (nominative plural)
herolda (genitive singular)
heroldów (genitive plural)
heroldowi (dative singular)
heroldom (dative plural)
herolda (accusative singular)
heroldów (accusative plural)
heroldem (instrumental singular)
heroldami (instrumental plural)
heroldzie (locative singular)
heroldach (locative plural)
heroldzie (vocative singular)
heroldowie (vocative plural)
heroldzi (vocative plural)

w średniowieczu mistrz ceremonii na dworze panującego władcy; także sędzia podczas rycerskich turniejów

w średniowieczu poseł ogłaszający zarządzenia w imieniu władcy


herold

heroldi (nominative plural)
heroldové (nominative plural)
herolda (genitive singular)
heroldů (genitive plural)
heroldovi (dative singular)
heroldu (dative singular)
heroldům (dative plural)
herolda (accusative singular)
heroldy (accusative plural)
herolde (vocative singular)
heroldi (vocative plural)
heroldové (vocative plural)
heroldovi (locative singular)
heroldu (locative singular)
heroldech (locative plural)
heroldem (instrumental singular)
heroldy (instrumental plural)


Wandal

Wandalowie (nominative plural)
Wandala (genitive singular)
Wandalów (genitive plural)
Wandalowi (dative singular)
Wandalom (dative plural)
Wandala (accusative singular)
Wandalów (accusative plural)
Wandalem (instrumental singular)
Wandalami (instrumental plural)
Wandalu (locative singular)
Wandalach (locative plural)
Wandalu (vocative singular)
Wandalowie (vocative plural)

przedstawiciel starożytnego ludu germańskiego


лък

Уча се да стрелям с лък.


ghetto

wenec. gheto → odlewnia; od nazwy dzielnicy w Wenecji, gdzie w średniowieczu istniał szereg odlewni


заптие

Една българка

Jeden żandarm, stary i gruby Turek, strzelił z bata i sklął ich.


кърсердар

dowódca wiejskiej / polowej policji (za czasów tureckich)


drużyna

drużyny (genitive singular)
drużynie (dative singular)
drużynę (accusative singular)
drużyną (instrumental singular)
drużynie (locative singular)
drużyno (vocative singular)
drużyny (nominative plural)
drużyn (genitive plural)
drużynom (dative plural)
drużyny (accusative plural)
drużynami (instrumental plural)
drużynach (locative plural)
drużyny (vocative plural)

formacja zbrojna średniowiecznych władców słowiańskich


bolończyk

bɔˈlɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk

bolończyka (genitive singular)
bolończykowi (dative singular)
bolończyka (accusative singular)
bolończykiem (instrumental singular)
bolończyku (locative singular)
bolończyku (vocative singular)
bolończycy (nominative plural)
bolończyków (genitive plural)
bolończykom (dative plural)
bolończyków (accusative plural)
bolończykami (instrumental plural)
bolończykach (locative plural)
bolończycy (vocative plural)

absolwent, student albo profesor uniwersytetu w Bolonii

Wystąpienie uczonych bolońskich było reakcją na palenie pism Wiklifa w Oksfordzie i Pradze. Bolończycy chociaż przyznawali, że niektóre poglądy Wiklifa są błędne, to jednak opowiadali się przeciwko paleniu jego pism

Paweł Kras, Husyci w piętnastowiecznej Polsce, s. 73, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 1998.

Wśród wybitnych „bolończyków” tych czasów spotykamy znakomitego polskiego prawnika XV w. – Jana Ostroroga

Aleksander Wojciech Mikołajczak, Łacina w kulturze polskiej, s. 140, Wydawnictwo Dolnośląskie, 1998.


aggiornamento

polityka Kościoła rzymskokatolickiego polegająca na unowocześnieniu i modernizacji doktryn oraz instytucji kościelnych, będąca jednym z dążeń II Soboru Watykańskiego


aggiornamento

əˌʤɔːnəˈmɛntəʊ


finta

(1.1-2) wł. finta
(1.3) przypuszczalnie z port. finta

podatek płacony w przypadku wyższej potrzeby


komtur

komturowie (nominative plural)
komtura (genitive singular)
komturów (genitive plural)
komturowi (dative singular)
komturom (dative plural)
komtura (accusative singular)
komturów (accusative plural)
komturem (instrumental singular)
komturami (instrumental plural)
komturze (locative singular)
komturach (locative plural)
komturze (vocative singular)
komturowie (vocative plural)

krzyżacki zwierzchnik komturii, okręgu administracyjnego i wojskowego


druga wojna światowa

drugiej wojny światowej (genitive singular)
drugiej wojnie światowej (dative singular)
drugą wojnę światową (accusative singular)
drugą wojną światową (instrumental singular)
drugiej wojnie światowej (locative singular)
druga wojno światowa (vocative singular)

Druga wojna światowa rozpoczęła się w 1939 roku.

inne warianty zapisu: Druga Wojna Światowa, II wojna światowa. Preferowany jest zapis małą literą. Zapis dużą literą jest dopuszczalny, gdy chce się podkreślić np. szacunek wobec tego wydarzenia.


Warsaw Uprising

The Warsaw Uprising started in 1944.

Powstanie warszawskie rozpoczęło się w 1944 roku.


powstanie warszawskie

powstania warszawskiego (genitive singular)
powstaniu warszawskiemu (dative singular)
powstaniem warszawskim (instrumental singular)
powstaniu warszawskim (locative singular)
powstania warszawskie (nominative plural)
powstań warszawskich (genitive plural)
powstaniom warszawskim (dative plural)
powstania warszawskie (accusative plural)
powstaniami warszawskimi (instrumental plural)
powstaniach warszawskich (locative plural)
powstania warszawskie (vocative plural)

działania zbrojne podjęte przez żołnierzy Armii Krajowej na terenie Warszawy i w jej okolicach od 1 sierpnia 1944 roku

Mój dziadek walczył w powstaniu warszawskim.

W ramach treningów i ćwiczeń dotyczących systemów alarmowania, celem jednoczesnego upamiętnienia 75. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, w dniu 1 sierpnia 2019 roku o godz. 17:00 w Choczu nadany zostanie pojedynczy akustyczny sygnał alarmowy

zob. też powstanie warszawskie (ujednoznacznienie) w Wikipedii

Dopuszczalna jest także pisownia dużymi literami (Powstanie Warszawskie), jeśli piszący chce uwypuklić swój szacunek dla uczestników powstania albo podkreślić rangę tego wydarzenia historycznego.


wolant

(1.4) franc. volante → powozik < franc. voler → latać, fruwać

czterokołowy pojazd na resorach, bez budy, używany w Polsce w XIX i w pierwszej połowie XX w.


самодержавие

ros. само- + держава

Ru-самодержавие.ogg


Santo Domingo

(1.1-3) hiszp. santo + Domingo → święty Dominik

ˈsãntɔ dɔ̃ˈmʲĩŋɡɔ

być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się w Santo Domingo • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do Santo Domingo • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się z Santo Domingo • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką Santo Domingo • mieszkaniec / mieszkanka Santo Domingo • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba w Santo Domingo • pochodzić z Santo Domingo • przeprowadzać się / przeprowadzić się do Santo Domingo


Akra

być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się w Akrze • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do Akry • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się z Akry • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką Akry • mieszkaniec / mieszkanka Akry • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba w Akrze • pochodzić z Akry • przeprowadzać się / przeprowadzić się do Akry

Akry (genitive singular)
Akrze (dative singular)
Akrę (accusative singular)
Akrą (instrumental singular)
Akrze (locative singular)
Akro (vocative singular)
Akry (nominative plural)
Akr (genitive plural)
Akrom (dative plural)
Akry (accusative plural)
Akrami (instrumental plural)
Akrach (locative plural)
Akry (vocative plural)

zob. też Akra (ujednoznacznienie) w Wikipedii

jerozolimska twierdza Seleucydów w II w. p.n.e. w Jerozolimie


Ateny

być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się w Atenach • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do Aten • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się z Aten • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką Aten • mieszkaniec / mieszkanka Aten • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba w Atenach • pochodzić z Aten • przeprowadzać się / przeprowadzić się do Aten

Aten (genitive plural)
Atenom (dative plural)
Atenami (instrumental plural)
Atenach (locative plural)


Hawana

być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się w Hawanie • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do Hawany • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się z Hawany • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką Hawany • mieszkaniec / mieszkanka Hawany • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba w Hawanie • pochodzić z Hawany • przeprowadzać się / przeprowadzić się do Hawany

Hawany (genitive singular)
Hawanie (dative singular)
Hawanę (accusative singular)
Hawaną (instrumental singular)
Hawanie (locative singular)
Hawano (vocative singular)
Hawany (potential rare nominative plural)
Hawan (potential rare genitive plural)
Hawanom (potential rare dative plural)
Hawany (potential rare accusative plural)
Hawanami (potential rare instrumental plural)
Hawanach (potential rare locative plural)
Hawany (potential rare vocative plural)

dawna prowincja na Kubie z ośrodkiem administracyjnym w Hawanie (1.1)


Związek Radziecki

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Związku Radzieckiego (genitive singular)
Związkowi Radzieckiemu (dative singular)
Związkiem Radzieckim (instrumental singular)
Związku Radzieckim (locative singular)
Związku Radziecki (vocative singular)

państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991

Związek Radziecki rozpadł się w 1991 roku.

mieszkańcy: obywatel radziecki (obywatele radzieccy), obywatelka radziecka


Sowjetunion

Union der Sozialistischen Sowjetrepubliken

jako jeden z nielicznych toponimów w języku niemieckim zawsze wymaga użycia rodzajnika.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Kraje Europy


partyzant

partyzanci (nominative plural)
partyzanta (genitive singular)
partyzantów (genitive plural)
partyzantowi (dative singular)
partyzantom (dative plural)
partyzanta (accusative singular)
partyzantów (accusative plural)
partyzantem (instrumental singular)
partyzantami (instrumental plural)
partyzancie (locative singular)
partyzantach (locative plural)
partyzancie (vocative singular)
partyzanci (vocative plural)

członek nieformalnej frakcji wewnątrz PZPR, której liderem był Mieczysław Moczar


дым

dym (gospodarstwo rolne, stanowiące podstawę do obliczania świadczeń podatkowych)


mount

The general said he had 2000 mounts.

Generał powiedział, że (on) ma 2000 (dwa tysiące) kawalerzystów.


Alan

pan Alan • brat / kuzyn / wujek / dziadek Alan • mężczyzna imieniem (o imieniu) Alan • mieć na imię / nosić imię / używać imienia Alan • dać na imię / nadać imię / ochrzcić imieniem Alan • otrzymać / dostać / przybrać imię Alan • dzień imienin / imieniny Alana

Alana (genitive singular)
Alanowi (dative singular)
Alana (accusative singular)
Alanem (instrumental singular)
Alanie (locative singular)
Alanie (vocative singular)
Alanowie (nominative plural)
Alanów (genitive plural)
Alanom (dative plural)
Alanów (accusative plural)
Alanami (instrumental plural)
Alanach (locative plural)
Alanowie (vocative plural)

członek plemienia Alanów (przodek Osetyńca)

W 463 roku z rozkazu Egidiusza Alanowie najechali na Italię. Zostali pobici w bitwie pod Bergamo i musieli się wycofać

Daniel Gazda, Pola Katalaunijskie, s. 140, Bellona, 2010.


obojczyk

obojczyka (genitive singular)
obojczykowi (dative singular)
obojczykiem (instrumental singular)
obojczyku (locative singular)
obojczyku (vocative singular)
obojczyki (nominative plural)
obojczyków (genitive plural)
obojczykom (dative plural)
obojczyki (accusative plural)
obojczykami (instrumental plural)
obojczykach (locative plural)
obojczyki (vocative plural)

część zbroi chroniąca szyję i barki, oraz niekiedy górną część piersi i kark


Juda

(1.1) (2.2-3) łac. Iudas < gr. Ἰούδας < hebr. יהודה (yehudah) < hebr. ידה → dziękować, czynić dziękczynienie

(2.1) prasł. *juditi → łudzić, oszukiwać

babskie lato czasem się opłaci, ale od Judy bywają grudy, ciepło się traci

Judy (genitive singular)
Judzie (dative singular)
Judę (accusative singular)
Judą (instrumental singular)
Judzie (locative singular)
Judo (vocative singular)

Betlejem leżało na terytorium Judy.

Wiele informacji o panujących w Judzie dostarcza Biblia.


Karolina

pani Karolina • siostra / kuzynka / ciocia / babcia Karolina • kobieta imieniem (o imieniu) Karolina • mieć na imię / nosić imię / używać imienia Karolina • dać na imię / nadać imię / ochrzcić imieniem Karolina • otrzymać / dostać / przybrać imię Karolina • dzień imienin / imieniny Karoliny

Karoliny (genitive singular)
Karolinie (dative singular)
Karolinę (accusative singular)
Karoliną (instrumental singular)
Karolinie (locative singular)
Karolino (vocative singular)
Karoliny (nominative plural)
Karolin (genitive plural)
Karolinom (dative plural)
Karoliny (accusative plural)
Karolinami (instrumental plural)
Karolinach (locative plural)
Karoliny (vocative plural)

kolonia brytyjska w Ameryce Północnej, dziś dwa stany: Karolina Północna i Południowa


Hannibal

pan Hannibal • brat / kuzyn / wujek / dziadek Hannibal • mężczyzna imieniem (o imieniu) Hannibal • mieć na imię / nosić imię / używać imienia Hannibal • dać na imię / nadać imię / ochrzcić imieniem Hannibal • otrzymać / dostać / przybrać imię Hannibal • dzień imienin / imieniny Hannibala

Hannibalowie (nominative plural)
Hannibale (nominative plural)
Hannibala (genitive singular)
Hannibalów (genitive plural)
Hannibalowi (dative singular)
Hannibalom (dative plural)
Hannibala (accusative singular)
Hannibalów (accusative plural)
Hannibalem (instrumental singular)
Hannibalami (instrumental plural)
Hannibalu (locative singular)
Hannibalach (locative plural)
Hannibalu (vocative singular)
Hannibalowie (vocative plural)
Hannibale (vocative plural)

Hannibal prowadzi słonie przez Alpy.


Napoleon

pan Napoleon • brat / kuzyn / wujek / dziadek Napoleon • mężczyzna imieniem (o imieniu) Napoleon • mieć na imię / nosić imię / używać imienia Napoleon • dać na imię / nadać imię / ochrzcić imieniem Napoleon • otrzymać / dostać / przybrać imię Napoleon • dzień imienin / imieniny Napoleona

Napoleona (genitive singular)
Napoleonowi (dative singular)
Napoleona (accusative singular)
Napoleonem (instrumental singular)
Napoleonie (locative singular)
Napoleonie (vocative singular)
Napoleonowie (nominative plural)
Napoleonów (genitive plural)
Napoleonom (dative plural)
Napoleonów (accusative plural)
Napoleonami (instrumental plural)
Napoleonach (locative plural)
Napoleonowie (vocative plural)
Napoleony (depreciative nominative vocative plural)
Napoleona (genitive singular)
Napoleonowi (dative singular)
Napoleona (accusative singular)
Napoleonem (instrumental singular)
Napoleonie (locative singular)
Napoleonie (vocative singular)

W Ramli zdenerwowany Napoleon zastrzelił muezina.