zamek

(1.1) kalka z niem. Schloss; pierwotnie słowo zamek miało tylko w języku polskim znaczenie mechanizm służący do zamykania; w języku niemieckim zaś także znaczenie budowla obronna.

zamku (genitive singular)
zamkowi (dative singular)
zamkiem (instrumental singular)
zamku (locative singular)
zamku (vocative singular)
zamki (nominative plural)
zamków (genitive plural)
zamkom (dative plural)
zamki (accusative plural)
zamkami (instrumental plural)
zamkach (locative plural)
zamki (vocative plural)
zamka (genitive singular)
zamku (genitive singular)
zamkowi (dative singular)
zamkiem (instrumental singular)
zamku (locative singular)
zamku (vocative singular)
zamki (nominative plural)
zamków (genitive plural)
zamkom (dative plural)
zamki (accusative plural)
zamkami (instrumental plural)
zamkach (locative plural)
zamki (vocative plural)

zob. też zamek (ujednoznacznienie) w Wikipedii

zobacz też: Indeks:Polski - Ubrania

w hokeju: zamknięcie przeciwnika w tercji, gdy drużyna atakująca rozgrywa krążek w tercji przeciwnika nie pozwalając mu wyjść poza niebieską linię


piesek

pieska (genitive singular)
pieskowi (dative singular)
pieskiem (instrumental singular)
piesku (locative singular)
piesku (vocative singular)
pieski (nominative plural)
piesków (genitive plural)
pieskom (dative plural)
pieski (accusative plural)
pieskami (instrumental plural)
pieskach (locative plural)
pieski (vocative plural)

por. szczeniak

prosty styl pływacki, przypominający sposób pływania psów i innych czworonogów


strzelec

suchy rybak mokry strzelec, będzie gówno na widelec

jak strzelec dupa, to nie pomogą lufy od Krupa

strzelca (genitive singular)
strzelcowi (dative singular)
strzelca (accusative singular)
strzelcem (instrumental singular)
strzelcu (locative singular)
strzelcu (vocative singular)
strzelcze (vocative singular)
strzelcy (nominative plural)
strzelców (genitive plural)
strzelcom (dative plural)
strzelców (accusative plural)
strzelcami (instrumental plural)
strzelcach (locative plural)
strzelcy (vocative plural)

zob. też strzelec w Wikipedii

zawodnik specjalizujący się w strzelaniu z ręcznej broni palnej


koń

(1.1) ogólnosłowiańskie prasł. *konjь < dalsza etymologia niepewna: prasł. *kobnjь lub prasł. *komnjь lub prasł. *komonjь • por. czes. kůň, ros. конь

szczęśliwy, jakby go kto na sto koni wsadził

na świętego Ludwika koń na grudzie utyka

tak
konia (genitive singular)
koniowi (dative singular)
konia (accusative singular)
koniem (instrumental singular)
koniu (locative singular)
koniu (vocative singular)
konie (nominative plural)
koni (genitive plural)
koniom (dative plural)
konie (accusative plural)
końmi (instrumental plural)
koniach (locative plural)
konie (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki

zob. też koń w Wikicytatach

Forma celownika liczby pojedynczej „koniu” jest niepoprawna.

W narzędniku liczby mnogiej występuje oboczność związana ze ścieraniem się dwóch tendencji w odmianie; zalecana jest forma tradycyjna „końmi” w stosunku do zwierząt (np. „orać pole końmi”), a forma „koniami” wobec osób („obaj jesteśmy starymi koniami”).

zob. też koń (ujednoznacznienie) w Wikipedii

przyrząd gimnastyczny w formie skrzyni na czterech nogach

Nigdy nie umiałem skakać przez konia.


dziecko

prasł. *dětь → dziecko, z pejoratywnym przyrostkiem prasł. -ьsko

dobre dziecko słowem ukarzesz, złemu i kij nie pomoże

gdzie cztery nianie, tam dziecko bez nosa

kto dziecko chwali, ten matkę po sercu głaszcze

kto ma pszczoły, ten ma miód, kto ma dzieci, ten ma smród

małe dzieci – mały kłopot, duże dzieci – duży kłopot

po dzieciach poznajemy, jak się starzejemy

szczęściu dzieci zawadza, kto im zbytecznie dogadza

dzieci lub dziecka (nominative plural obsolete)
dziecka (genitive singular)
dzieci lub dziecek (genitive plural obsolete)
dziecku (dative singular)
dzieciom lub dzieckom (dative plural obsolete)
dzieci lub dziecka (accusative plural obsolete)
dzieckiem (instrumental singular)
dziećmi lub dzieckami (instrumental plural obsolete)
dziecku (locative singular)
dzieciach lub dzieckach (locative plural obsolete)
dzieci lub dziecka (vocative plural obsolete)

zob. też dziecko (ujednoznacznienie) w Wikipedii

zob. też dziecko w Wikicytatach

w grze w palanta: ten, kto ma prawo podbić raz piłkę (dziecko młodsze) lub dwa razy (dziecko starsze)


delfin

(1.1-2) łac. delphinus, łac. delphin < gr. δελφίν (delfín), gr. δελφίς (delfís)

(2.1) franc. dauphin < łac. delphin, łac. delphinus

delfina (genitive singular)
delfinowi (dative singular)
delfina (accusative singular)
delfinem (instrumental singular)
delfinie (locative singular)
delfinie (vocative singular)
delfiny (nominative plural)
delfinów (genitive plural)
delfinom (dative plural)
delfiny (accusative plural)
delfinami (instrumental plural)
delfinach (locative plural)
delfiny (vocative plural)
delfina (genitive singular)
delfinowi (dative singular)
delfina (accusative singular)
delfinem (instrumental singular)
delfinie (locative singular)
delfinie (vocative singular)
delfiny (potential rare nominative plural)
delfinów (potential rare genitive plural)
delfinom (potential rare dative plural)
delfiny (potential rare accusative plural)
delfinami (potential rare instrumental plural)
delfinach (potential rare locative plural)
delfiny (potential rare vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki

zobacz też: kraul • motylek • styl motylkowy • delfin • styl grzbietowy • żabka • styl klasyczny

jeden z czterech podstawowych stylów pływackich

Pływanie delfinem jest bardzo męczące.


delfin

zobacz też: Indeks:Wilamowski - Zwierzęta


as

(1.1) od (1.4), w polszczyźnie z franc. as

asy (nominative plural)
asa (genitive singular)
asów (genitive plural)
asowi (dative singular)
asom (dative plural)
asa (accusative singular)
asy (accusative plural)
asem (instrumental singular)
asami (instrumental plural)
asie (locative singular)
asach (locative plural)
asie (vocative singular)
asy (vocative plural)

zob. też as w Wikipedii

w tenisie, badmintonie i siatkówce: serwis uderzony z najwyższą precyzją, plasowany poza zasięgiem przeciwnika, czyli taka piłka serwisowa, której przeciwnik nie może nawet dotknąć (rakietą lub ręką)

Marcin był piekielnie skoncentrowany. Na dzień dobry zaserwował asa, a po nim trzy serwisy wygrywające

Mariusz Rabenda, Przebudzenie bestii, relacja sportowa w serwisie Gazeta.pl Szczecin, 2010-11-28, dostęp 2010-12-18.

w golfie: trafienie piłką jednym uderzeniem kija z miejsca rozpoczęcia gry bezpośrednio do dołka

Zawodnik na szesnastym dołku, żelazem numer 8 o mało nie strzelił asa – ostatecznie, piłka zatrzymała się kilkanaście centymetrów od dołka.


atak

ataku (genitive singular)
atakowi (dative singular)
atakiem (instrumental singular)
ataku (locative singular)
ataku (vocative singular)
ataki (nominative plural)
ataków (genitive plural)
atakom (dative plural)
ataki (accusative plural)
atakami (instrumental plural)
atakach (locative plural)
ataki (vocative plural)

nagła akcja mająca na celu zdobycie przewagi nad rywalem

Drużyna przeprowadziła atak na bramkę przeciwnika zdobywając przy tym kolejny punkt.

grupa zawodników wyznaczona do ataku (1.6)

Trener wymienił połowę składu ataku.


bala

Holdek ciepnył bala z autu.


bat

zobacz też: Indeks:Angielski - Ssaki


bo

ćwierćpałka (określenie w sztukach walki pałki trzymanej w 1/4 długości)


bol

zobacz też: Indeks:Wilamowski - Słowniczek piłkarski • Indeks:Wilamowski - Sport


bronz

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-bronz (wersja Józefa Gary).ogg


dres

dresu (genitive singular)
dresowi (dative singular)
dresem (instrumental singular)
dresie (locative singular)
dresie (vocative singular)
dresy (nominative plural)
dresów (genitive plural)
dresom (dative plural)
dresy (accusative plural)
dresami (instrumental plural)
dresach (locative plural)
dresy (vocative plural)

wygodny strój treningowy (komplet góra i dół) noszony najczęściej przez sportowców

Zakładam dres i idę pobiegać.


edz

zobacz też: megedz


edz

zobacz też: megedz


ek

zobacz słowa kończące się na „ek”


form

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-form.wav

If you want to win, you must keep up your form

Jeśli chcesz wygrać, musisz utrzymywać formę.


gips

gipsu (genitive singular)
gipsowi (dative singular)
gipsem (instrumental singular)
gipsie (locative singular)
gipsie (vocative singular)
gipsy (nominative plural)
gipsów (genitive plural)
gipsom (dative plural)
gipsy (accusative plural)
gipsami (instrumental plural)
gipsach (locative plural)
gipsy (vocative plural)

drobny, suchy śnieg utrudniający jazdę na nartach

Po tym gipsie nie da się jeździć, wracamy do hotelu.


golf

golfa (genitive singular)
golfowi (dative singular)
golfa (accusative singular)
golfem (instrumental singular)
golfie (locative singular)
golfie (vocative singular)
golfy (nominative plural)
golfów (genitive plural)
golfom (dative plural)
golfy (accusative plural)
golfami (instrumental plural)
golfach (locative plural)
golfy (vocative plural)

dyscyplina sportu polegająca na bijaniu kijem do dołków małej piłki

W krajach anglosaskich golf jest jedną z najbardziej popularnych dyscyplin sportowych.

Golfa rozgrywa się na stole do ósemki.


golf

golfy (nominative plural)
golfu (genitive singular)
golfů (genitive plural)
golfu (dative singular)
golfům (dative plural)
golfy (accusative plural)
golfe (vocative singular)
golfy (vocative plural)
golfu (locative singular)
golfech (locative plural)
golfem (instrumental singular)
golfy (instrumental plural)


hak

haka (genitive singular)
hakowi (dative singular)
hakiem (instrumental singular)
haku (locative singular)
haku (vocative singular)
haki (nominative plural)
haków (genitive plural)
hakom (dative plural)
haki (accusative plural)
hakami (instrumental plural)
hakach (locative plural)
haki (vocative plural)

zagranie wykonane przez ruszenie ręką po łuku

Bokser uderzył hakiem.

Koszykarz rzucił hakiem, ale nie trafił.


in

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-in.wav

those who live in glass houses shouldn't throw stones

w krykiecie: stan batsmana, który aktualnie uderza

If the ball hits the non-striker then hits the stumps, the batsman is in.

Jeśli piłka uderzy w non-strikera, a następnie w słupek bramki krykietowej, to pałkarz nadal nie jest wyeliminowany.


kapitan

kapitana (genitive singular)
kapitanowi (dative singular)
kapitana (accusative singular)
kapitanem (instrumental singular)
kapitanie (locative singular)
kapitanie (vocative singular)
kapitanowie (nominative plural)
kapitanów (genitive plural)
kapitanom (dative plural)
kapitanów (accusative plural)
kapitanami (instrumental plural)
kapitanach (locative plural)
kapitanowie (vocative plural)

zobacz też: młodszy kapitan • starszy kapitan • młodszy brygadier • brygadier • starszy brygadier • nadbrygadier • generał brygadier

Jurek był kapitanem szkolnej drużyny koszykówki.


kart

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-kart.wav


konkurs

konkursu (genitive singular)
konkursowi (dative singular)
konkursem (instrumental singular)
konkursie (locative singular)
konkursie (vocative singular)
konkursy (nominative plural)
konkursów (genitive plural)
konkursom (dative plural)
konkursy (accusative plural)
konkursami (instrumental plural)
konkursach (locative plural)
konkursy (vocative plural)

przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony

Wygrałam tę płytę w konkursie na komiks.


kort

(1.1) ang. court
(1.2) ang. cord
(1.3) por. rum. cort

miejsce do gry w tenisa, badmintona, squasha itp.


lir

gra (w piłkę) (zwł. oceniając jakość gry)


mur

muru (genitive singular)
murowi (dative singular)
murem (instrumental singular)
murze (locative singular)
murze (vocative singular)
mury (nominative plural)
murów (genitive plural)
murom (dative plural)
mury (accusative plural)
murami (instrumental plural)
murach (locative plural)
mury (vocative plural)

w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni jeden obok drugiego tak, aby zasłonić drogę do bramki zawodnikowi wykonującemu rzut wolny

Zerwij kajdany, połam bat!
A mury runą, runą, runą,
i pogrzebią stary świat


par

(1) łac. per
(2) ang. par (równy) z łac. par (równy)

(golf) wyznaczona liczba uderzeń na doprowadzenie piłeczki do dołka


pas

(1.1) franc.
(1.5) z (1.1)
(2.1) franc. pas → krok < łac. passus
(2.3) franc. passe → mijam
(2.4) od (2.3)

zob. też pas (ujednoznacznienie) w Wikipedii

w szermierce: wysunięcie lewej nogi przed prawą


pen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-pen.wav


pera

zobacz też: Indeks:Włoski - Owoce


pik

zobacz też: pik • lans • spjut • värja • rapir • bajonett • florett • dolk • kniv (broń kłująca)

rodzaj pozycji w skokach do wody (z ciałem zgięym w pasie)


pilot

pilota (genitive singular)
pilotowi (dative singular)
pilota (accusative singular)
pilotem (instrumental singular)
pilocie (locative singular)
pilocie (vocative singular)
piloci (nominative plural)
pilotów (genitive plural)
pilotom (dative plural)
pilotów (accusative plural)
pilotami (instrumental plural)
pilotach (locative plural)
piloci (vocative plural)

zob. też pilot w Wikipedii

osoba podająca kierowcy na bieżąco: drogę (kierunek i kąt skrętu) oraz optymalną prędkość przejazdu przez dany odcinek trasy rajdu

Z powodu pomyłki pilota samochód wpadł na drzewo.


post

They posted a goal in the match.


pump

udawać rzut niewyrzucając obiektu z dłoni, ale prostując ramię


punkt

punkty (nominative plural)
punktu (genitive singular)
punktów (genitive plural)
punktowi (dative singular)
punktom (dative plural)
punkty (accusative plural)
punktem (instrumental singular)
punktami (instrumental plural)
punkcie (locative singular)
punktach (locative plural)
punkcie (vocative singular)
punkty (vocative plural)

Niepoprawna jest forma dopełniacza liczby pojedynczej „punkta”.

jednostka wyniku w grach sportowych opartych na współzawodnictwie

Zdobyła dla swojej drużyny aż 3 punkty!


punt

kopnięcie piłki wypuszczonej z rąk zanim dotknie ziemi


punt

kopnąć piłkę wypuszczoną z rąk zanim dotknie ziemi


rajd

rajdu (genitive singular)
rajdowi (dative singular)
rajdem (instrumental singular)
rajdzie (locative singular)
rajdzie (vocative singular)
rajdy (nominative plural)
rajdów (genitive plural)
rajdom (dative plural)
rajdy (accusative plural)
rajdami (instrumental plural)
rajdach (locative plural)
rajdy (vocative plural)

w piłce nożnej: wypad z piłką na połowę przeciwnika


ring

ringu (genitive singular)
ringowi (dative singular)
ringiem (instrumental singular)
ringu (locative singular)
ringu (vocative singular)
ringi (nominative plural)
ringów (genitive plural)
ringom (dative plural)
ringi (accusative plural)
ringami (instrumental plural)
ringach (locative plural)
ringi (vocative plural)

zob. też ring w Wikipedii

kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich

Na tym ringu toczył się dziś pasjonujący pojedynek pięściarski.


ring

(1.1-2, 2.1-2) germ. hring / prasł. krogu → okrąg

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-ring.wav


ring

ringy (nominative plural)
ringu (genitive singular)
ringů (genitive plural)
ringu (dative singular)
ringům (dative plural)
ringy (accusative plural)
ringu (vocative singular)
ringy (vocative plural)
ringu (locative singular)
rinzích (locative plural)
ringem (instrumental singular)
ringy (instrumental plural)


ring

słowo to uważane jest za anglicyzm i należy je wyróżniać w piśmie kursywą lub cudzysłowem; zaleca się stosować hiszpańskie słowo „cuadrilátero”


matka

(1.1) zdrobn. od st.pol. mać
(1.2-6) od (1.1)
(1.7) zdrobn. od pol. mata

przysłowia: droga to chatka, gdzie mieszka matka

jak ojciec umrze, dziecko półsierota, ale jak matka, to cała sierota

jaki bugiel, tako dziurka – jako matka, tako córka

jaki chleb, taka skórka, jaka matka, taka córka

jedna matka dziesięć synów wychowa, a jednej matki dziesięć synów żywić nie mogą

kto matce nie wycierpi, ten ojcu oczy wyłupi

kto nie słucha ojca, matki, niech słucha psiej skóry

kto ojca i matki słuchać nie chce, ten katu musi przyjść w ręce

kto za młodu ojca, matki nie słucha, ten na starość byczej skóry posłucha

ojca i matki tylko za grosz nie dostanie

za pieniądze wszystkiego dostanie, prócz ojca i matki

lepsza u matki polewka niż u obcych marcepany

matki (genitive singular)
matce (dative singular)
matkę (accusative singular)
matką (instrumental singular)
matce (locative singular)
matko (vocative singular)
matki (nominative plural)
matek (genitive plural)
matkom (dative plural)
matki (accusative plural)
matkami (instrumental plural)
matkach (locative plural)
matki (vocative plural)

zob. też matka w Wikicytatach

por. mama • mamusia • mamunia • mamuśka • mateńka • mateczka • matuchna • matczysko • matuś • matusia • rodzicielka • mać • macierz • matula • staruszka

por. królowa

osoba stojąca po zewnętrznej stronie boiska podczas gry w dwa ognie


break

komenda w boksie nakazująca przerwanie walki


break

w snookerze: liczba punktów zdobyta przy jednym podejściu do stołu


break

(1) średnioang. breken < st.ang. brecan, pochodne pragerm. brenchan → łamać i łac. frangere → łamać

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-break.wav

you can't make an omelette without breaking eggs


gruszka

wlazł na gruszkę, rwał pietruszkę, cebula leciała

gruszki (genitive singular)
gruszce (dative singular)
gruszkę (accusative singular)
gruszką (instrumental singular)
gruszce (locative singular)
gruszko (vocative singular)
gruszki (nominative plural)
gruszek (genitive plural)
gruszkom (dative plural)
gruszki (accusative plural)
gruszkami (instrumental plural)
gruszkach (locative plural)
gruszki (vocative plural)

zob. też gruszka w Wikipedii

zobacz też: Indeks:Polski - Owoce

strzelectwo metalowy zaczep mocowany przy karabinie


h

hit → uderzenie (w statystykach bejsbolowych)


MS

majstrovstvá sveta → MŚ, mistrzostwa świata


angielka

nie mylić z bagietką, ale jest dłuższa, cieńsza i ma lżejsze ciasto

zwykle w lm

Pelé strzelił gola angielką.


bana

nie mylić z: banna → ganić


mela

zobacz też: Indeks:Włoski - Owoce


kasta

(1.1) port. casta i hiszp. casta < łac. castus

kasty (genitive singular)
kaście (dative singular)
kastę (accusative singular)
kastą (instrumental singular)
kaście (locative singular)
kasto (vocative singular)
kasty (nominative plural)
kast (genitive plural)
kastom (dative plural)
kasty (accusative plural)
kastami (instrumental plural)
kastach (locative plural)
kasty (vocative plural)

z pojęciem warny związanym z podziałem tradycyjnego społeczeństwa indyjskiego, a wynikającym z religii wedyjskiej; zob. też kasta w Wikipedii


kij

(1.1-2) Wyraz ogólnosłowiański: rosyjski „кий” (kij) i „ки́я” (kija) n → „kij bilardowy”, dialektalne północnorosyjskie i syberyjskie → „drewniany młot, stępor”, ukraińskie „кий” (kyj), białoruskie „кій” (kij) → „kij, pałka”, cerkiewno-słowiańskie redakcji ruskiej „кыи” (kyi) → „młot, pałka”, bułgarskie „кияк” (kijak) → „pałka do gry na bębnie”, chorwackoserbskie „ки̏ја̑к” → „pałka”, słoweńskie „kîj”, czeskie i słowackie „kyj”, dolnołużyckie i górnołużyckie „kij”. Wyraz należący do zgodności bałto-słowiańskich: litewskie „kū́jis” → „młotek”, „kū́gis” → „młot”, „kū́ja” → „szczudło”, łotewskie „kũja” → „kij, pałka”, pruskie „kugis” ts. Według Aleksandra Brücknera od „kucia” czyli „bicia”, stąd dawne „kijować” → „bić”.

kije (nominative plural)
kija (genitive singular)
kijów (genitive plural)
kijowi (dative singular)
kijom (dative plural)
kije (accusative plural)
kijem (instrumental singular)
kijami (instrumental plural)
kiju (locative singular)
kijach (locative plural)
kiju (vocative singular)
kije (vocative plural)

zob. też kij w Wikipedii

zob. też kij w Wikicytatach

Zgodnie z regułami gry w golfa, w torbie golfowej można mieć maksymalnie czternaście kijów

Adam Mitukiewicz: Kije golfowe - informacje i ranking 2022 (pl). www.mitukiewicz.pl, 7 marca 2022. [dostęp 27 lipca 2022].


skład

składu (genitive singular)
składowi (dative singular)
składem (instrumental singular)
składzie (locative singular)
składzie (vocative singular)
składy (nominative plural)
składów (genitive plural)
składom (dative plural)
składy (accusative plural)
składami (instrumental plural)
składach (locative plural)
składy (vocative plural)

zob. też skład w Wikipedii

zobacz też: Indeks:Polski - Słowniczek piłkarski

zbiór wszystkich zawodników jednej drużyny podczas meczu

W jakim składzie gra dziś Legia?


skrzydło

(1.3) od (1.1), kalka językowa z ang. wing

skrzydła (genitive singular)
skrzydłu (dative singular)
skrzydłem (instrumental singular)
skrzydle (locative singular)
skrzydła (nominative plural)
skrzydeł (genitive plural)
skrzydłom (dative plural)
skrzydła (accusative plural)
skrzydłami (instrumental plural)
skrzydły (instrumental plural obsolete)
skrzydłach (locative plural)
skrzydła (vocative plural)

zob. też skrzydło w Wikipedii

prawa lub lewa część boiska, obszaru gry lub planszy

Piłka została przerzucona na prawe skrzydło, skąd następnie poszło dośrodkowanie.


wrotka

(1.2) od przeczytanego po polsku ang. słowa wrote - „napisał/napisała”, czas przeszły od write - „pisać”, słowo zwykle automatycznie wstawiane przez czytnik przed cytowanym fragmentem listu

wrotki (genitive singular)
wrotce (dative singular)
wrotkę (accusative singular)
wrotką (instrumental singular)
wrotce (locative singular)
wrotko (vocative singular)
wrotki (nominative plural)
wrotek (genitive plural)
wrotkom (dative plural)
wrotki (accusative plural)
wrotkami (instrumental plural)
wrotkach (locative plural)
wrotki (vocative plural)

podeszwa przyczepiana do buta, wyposażona w kółka, umożliwiająca jazdę

Zosia od rana jeździ na wrotkach.


driver

ˈdɹaɪ̯.və(ɹ)

designated driver

osoba na imprezie, odwożąca innych do domu, która w związku z tym nie pije

w golfie kij używany do bardzo dalekich uderzeń


tool

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-tool.wav

w siatkówce: nabić blok, nabić na blok (uderzyć piłką tak aby odbiła się od bloku na aut)


FCK

(1.1) ang. FC + skrót od: duń. København

FC København → kopenhaski klub piłkarski

FCK vandt igen!


FCK

F.C. Copenhagen → kopenhaski klub piłkarski

Der FCK hat wieder gegen Bayern München gewonnen.

1. FC Kaiserslautern → klub piłkarski Kaiserslautern


srebro

por. scs. сьрєбро, ros. серебро, czes. stříbro, goc. 𐍃𐌹𐌻𐌿𐌱𐍂 (silubr), niem. Silber, litew. sidabras

srebra (genitive singular)
srebru (dative singular)
srebrem (instrumental singular)
srebrze (locative singular)
srebra (genitive singular)
srebru (dative singular)
srebrem (instrumental singular)
srebrze (locative singular)
srebra (nominative plural)
sreber (genitive plural)
srebrom (dative plural)
srebra (accusative plural)
srebrami (instrumental plural)
srebrach (locative plural)
srebra (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Pierwiastki chemiczne

Polscy siatkarze zdobyli srebro!


tor

(1.8) od imienia włoskiego matematyka Torricelliego

toru (genitive singular)
torowi (dative singular)
torem (instrumental singular)
torze (locative singular)
torze (vocative singular)
toru (genitive singular)
torowi (dative singular)
torem (instrumental singular)
torze (locative singular)
torze (vocative singular)
tory (nominative plural)
torów (genitive plural)
torom (dative plural)
tory (accusative plural)
torami (instrumental plural)
torach (locative plural)
tory (vocative plural)

wydzielona część bieżni, basenu itp. przeznaczona dla jednego zawodnika

Pływacy najbardziej lubią pływać na środkowych torach.

konstrukcja, budowla przeznaczona do rozgrywania określonych zawodów; wydzielona część terenu używana do zawodów

Michael Schumacher nie ukończył wyścigu na torze w Monako.


złoto

gość jest najpierw jak złoto, potem jak srebro, w końcu ciąży jak żelazo

złota (genitive singular)
złotu (dative singular)
złotem (instrumental singular)
złocie (locative singular)
złota (genitive singular)
złotu (dative singular)
złotem (instrumental singular)
złocie (locative singular)
złota (nominative plural)
złot (genitive plural)
złotom (dative plural)
złota (accusative plural)
złotami (instrumental plural)
złotach (locative plural)
złota (vocative plural)

zob. też złoto w Wikicytatach

zobacz też: Indeks:Polski - Pierwiastki chemiczne • Indeks:Polski - Minerały

Polscy piłkarze nie zdobyli jeszcze złota.


żelazo

(1.7) od (1.1), kalka językowa z angielskiego „iron”

gw. (Górny Śląsk) zelazło, zielazło, zielazo, żelazło

żelaza (genitive singular)
żelazu (dative singular)
żelazem (instrumental singular)
żelazie (locative singular)
żelaza (genitive singular)
żelazu (dative singular)
żelazem (instrumental singular)
żelazie (locative singular)
żelaza (nominative plural)
żelaz (genitive plural)
żelazom (dative plural)
żelaza (accusative plural)
żelazami (instrumental plural)
żelazach (locative plural)
żelaza (vocative plural)

w kulturystyce i dyscyplinach siłowych: ciężar, ciężarek

Gdy rzucasz żelazem, zyskujesz mięśnie.

Żelaza służą do strzałów na mniejsze odległości.


guld

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Pierwiastki chemiczne


iron

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-iron.wav


kosz

(1.1) prasł. *košь → 'plecione naczynie lub urządzenie'

(1.10) z tureckiego „kosz” w narzeczu dżagatajskim: obóz, wojsko

przysłowie: na jednym miejscu i grzybowi się sprzykrzy, to go baba w kosz bierze, a cóż dopiero człeku

kosze (nominative plural)
kosza (genitive singular)
koszy (genitive plural)
koszów (genitive plural)
koszowi (dative singular)
koszom (dative plural)
kosze (accusative plural)
koszem (instrumental singular)
koszami (instrumental plural)
koszu (locative singular)
koszach (locative plural)
koszu (vocative singular)
kosze (vocative plural)

obręcz z siatką umieszczona na tablicy, do której koszykarze starają się wrzucić piłkę


miejsce

ˈmʲjɛ̇jst͡sɛ

mʹi ̯ėi ̯sce

przysłowia: dla dwóch kogutów za mało miejsca na jednym gnoju

na jednym miejscu i grzybowi się sprzykrzy, to go baba w kosz bierze, a cóż dopiero człeku

miejsca (genitive singular)
miejscu (dative singular)
miejscem (instrumental singular)
miejscu (locative singular)
miejsca (nominative plural)
miejsc (genitive plural)
miejscom (dative plural)
miejsca (accusative plural)
miejscami (instrumental plural)
miejscach (locative plural)
miejsca (vocative plural)

zwrot „mieć miejsce” (będący kalką najprawdopodobniej z języka francuskiego), choć powszechnie stosowany, nie jest aprobowany przez polskich normatywistów lub uważany za nadużywany.

Karol zajął pierwsze miejsce i zdobył złoty medal.


but

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-but (verbe boire).wav


kanadyjka

(1.1) pol. łódź kanadyjska < od nazwy Kanady, której mieszkańcy pływali takimi łodziami

kanadyjki (genitive singular)
kanadyjce (dative singular)
kanadyjkę (accusative singular)
kanadyjką (instrumental singular)
kanadyjce (locative singular)
kanadyjko (vocative singular)
kanadyjki (nominative plural)
kanadyjek (genitive plural)
kanadyjkom (dative plural)
kanadyjki (accusative plural)
kanadyjkami (instrumental plural)
kanadyjkach (locative plural)
kanadyjki (vocative plural)


piłkarz

piłkarza (genitive singular)
piłkarzowi (dative singular)
piłkarza (accusative singular)
piłkarzem (instrumental singular)
piłkarzu (locative singular)
piłkarzu (vocative singular)
piłkarze (nominative plural)
piłkarzy (genitive plural)
piłkarzom (dative plural)
piłkarzy (accusative plural)
piłkarzami (instrumental plural)
piłkarzach (locative plural)
piłkarze (vocative plural)

Już się przyzwyczailiśmy, że polscy piłkarze przegrywają mecz za meczem.

Wszystkie gazety piszą o wczorajszym sukcesie polskich piłkarzy ręcznych.


c

(1.1) od pierwszej litery łac. celeritas (=szybkość)

zobacz też: c • d • e • f • g • a • b • h

zobacz też: ceses • ces • c • cis • cisis

por. his • deses


mecz

meczu (genitive singular)
meczowi (dative singular)
meczem (instrumental singular)
meczu (locative singular)
meczu (vocative singular)
mecze (nominative plural)
meczów (genitive plural)
meczy (genitive plural colloquial)
meczom (dative plural)
mecze (accusative plural)
meczami (instrumental plural)
meczach (locative plural)
mecze (vocative plural)

część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy

W ostatnim meczu między drużynami Czarnych i Szybkich padł remis 1:1 (jeden do jednego).

Nasza drużyna przegrała mecz finałowy i zdobyła srebrny medal.

Pijany komentator przegapił bramkę dla Polski i do końca pierwszej połowy meczu podawał zły wynik.


match

(1) średn.ang. macche - „równy”, zob. make

I like to watch matches in my favourite pub.

Ja) lubię oglądać mecze w moim ulubionym pubie.


match

På eftermiddagen går jag och pappa på en match.


ręka

wyciągać kasztany z ognia czyimiś rękami

ręki (genitive singular)
ręce (dative singular)
rękę (accusative singular)
ręką (instrumental singular)
ręce (locative singular)
ręku (locative singular)
ręko (vocative singular)
ręce (nominative plural)
rąk (genitive plural)
rękom (dative plural)
ręce (accusative plural)
rękami (instrumental plural)
rękoma (instrumental plural)
rękach (locative plural)
ręku (locative plural obsolete rare)
ręce (vocative plural)

zob. też ręka w Wikicytatach

zobacz też: Indeks:Polski - Części ciała

oboczne formy N. lm „rękoma” i Ms. lm (dziś również lp) „ręku” są pozostałością po dawniej liczbie podwójnej, która określała przedmioty występujące w parach

M. liczby mnogiej „ręce” jest dawną formą liczby podwójnej. Forma regularna liczby mnogiej brzmiałaby „ręki”, jednak takie słowo nie jest używane.

w piłce nożnej: niedozwolone zagranie ręką (1.1)


na czas

sposób rozgrywania wyścigu, w którym istotny jest czas zawodników

Zawodnicy biegli na czas.


love

(1.1-3, 2.1-2) st.ang. lufu; por. germ. luba → miłość, łac. lubere, łac. libere

(2.3) franc. l' + œuf → jajko (ma kształt cyfry 0)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-love.wav

Mr. Agassi leads 30-0

Pan Agassi prowadzi 30-0 (trzydzieści do zera).


gra

gry (genitive singular)
grze (dative singular)
grę (accusative singular)
grą (instrumental singular)
grze (locative singular)
gro (vocative singular)
gry (nominative plural)
gier (genitive plural)
grom (dative plural)
gry (accusative plural)
grami (instrumental plural)
grach (locative plural)
gry (vocative plural)

W ostatnich dwóch grach nasza drużyna nie strzeliła bramki.


dysk

(1.1) łac. discus, z gr. δίσκος (diskos); reszta z (1.1) przez analogię do kształtu

dysku (genitive singular)
dyskowi (dative singular)
dyskiem (instrumental singular)
dysku (locative singular)
dysku (vocative singular)
dyski (nominative plural)
dysków (genitive plural)
dyskom (dative plural)
dyski (accusative plural)
dyskami (instrumental plural)
dyskach (locative plural)
dyski (vocative plural)

przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła

Zawodnik wzbudził podziw publiczności wrzucając dysk w trybuny.


bal

(1.1) franc. bal, franc. ballet, franc. ballade

(1.2-3) daw. pol. balek, pol. balk < dolnoniem. balk → belka; por. niem. Balken

(1.4) niem. Ballen → bela, niderl. baal, franc. balle, ang. bale

balu (genitive singular)
balowi (dative singular)
balem (instrumental singular)
balu (locative singular)
balu (vocative singular)
bale (nominative plural)
balów (genitive plural)
balom (dative plural)
bale (accusative plural)
balami (instrumental plural)
balach (locative plural)
bale (vocative plural)
bala (genitive singular)
balowi (dative singular)
balem (instrumental singular)
balu (locative singular)
balu (vocative singular)
bale (nominative plural)
bali (genitive plural)
balom (dative plural)
bale (accusative plural)
balami (instrumental plural)
balach (locative plural)
bale (vocative plural)
balu (genitive singular)
balowi (dative singular)
balem (instrumental singular)
balu (locative singular)
balu (vocative singular)
bale (nominative plural)
bali (genitive plural)
balom (dative plural)
bale (accusative plural)
balami (instrumental plural)
balach (locative plural)
bale (vocative plural)

inna pisownia: bala

Zeflik przywalił balem w eka.


fusbal

gw. (Śląsk Cieszyński i Górny Śląsk) piłka nożna

Grou'ech w fusbal cołk dźyń.


pana

pany (genitive singular)
panie (dative singular)
panę (accusative singular)
paną (instrumental singular)
panie (locative singular)
pano (vocative singular)
pany (nominative plural)
pan (genitive plural)
panom (dative plural)
pany (accusative plural)
panami (instrumental plural)
panach (locative plural)
pany (vocative plural)

gw. (Górny Śląsk), gw. (Poznań), także przebita opona


derby

(1.1) ang. derby, od nazwiska inicjatora wyścigów, Edwarda Derby'ego

(2.1) ang. derby < ang. Derby – miasto w Anglii

derbów (genitive plural)
derbom (dative plural)
derbami (instrumental plural)
derbach (locative plural)

zob. też derby (ujednoznacznienie) w Wikipedii

zobacz też: Indeks:Polski - Słowniczek piłkarski

zobacz też: Indeks:Polski - Obuwie

spotkanie dwóch drużyn z tego samego miasta w ramach jednego turnieju, w którym uczestniczą też drużyny z innych miast

jeden do zera).


derby

(1.1) od miasta Derby, gdzie kiedyś rozgrywano zawody między dwiema jego częściami

derby (spotkanie dwóch drużyn z jednego miasta)

I have got tickets for the London derby between Arsenal and Tottenham.

Mam bilety na londyńskie derby między Arsenalem a Tottenhamem.


derby

derby (mecz dwóch drużyn z tego samego miejsca)

Sæsonens første derby endte med et 3-0-nederlag.

Pierwsze derby sezonu zakończyły się porażką 3:0.


boks

boksy (nominative plural)
boksu (genitive singular)
boksów (genitive plural)
boksowi (dative singular)
boksom (dative plural)
boksy (accusative plural)
boksem (instrumental singular)
boksami (instrumental plural)
boksie (locative singular)
boksach (locative plural)
boksie (vocative singular)
boksy (vocative plural)
boksu (genitive singular)
boksowi (dative singular)
boksem (instrumental singular)
boksie (locative singular)
boksie (vocative singular)

zob. też boks w Wikicytatach

dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami

Niektórzy uważają, że boks jest zbyt niebezpieczny i należy go zakazać.

miejsce w sportach motorowych, gdzie zawodnik może stanąć i dokonać napraw pojazdu

W boksach mechanicy wymieniają zużyte opony i tankują samochód.


hokej

hokeja (genitive singular)
hokejowi (dative singular)
hokeja (accusative singular)
hokejem (instrumental singular)
hokeju (locative singular)
hokeju (vocative singular)
hokeje (nominative plural)
hokejów (genitive plural)
hokejom (dative plural)
hokeje (accusative plural)
hokejami (instrumental plural)
hokejach (locative plural)
hokeje (vocative plural)

każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika

Hokej jest najszybszą grą zespołową.


hokej

hokeje (nominative plural)
hokeje (genitive singular)
hokejů (genitive plural)
hokeji (dative singular)
hokejům (dative plural)
hokeje (accusative plural)
hokeji (vocative singular)
hokeje (vocative plural)
hokeji (locative singular)
hokejích (locative plural)
hokejem (instrumental singular)
hokeji (instrumental plural)


gość

przysłowia: gość nie w porę gorszy Tatarzyna

dziura w worze, gość w komorze, piasek w mące, woda w łące, kąkol w życie, złość w habicie — rzeczy niecne

bywaj, gościu, u mnie, kiedy żytko w gumnie

gościa (genitive singular)
gościowi (dative singular)
gościa (accusative singular)
gościem (instrumental singular)
gościu (locative singular)
gościu (vocative singular)
goście (nominative plural)
gości (genitive plural)
gościom (dative plural)
gości (accusative plural)
gośćmi (instrumental plural)
gościach (locative plural)
goście (vocative plural)
tak

Słowo jest wyjątkiem od ogólnej reguły, mówiącej, iż rzeczowniki zakończone na „-ość” są rodzaju żeńskiego.


alpinismo

zobacz też: Indeks: Hiszpański - Dyscypliny sportowe


alpinismo

zobacz też: Indeks: Włoski - Dyscypliny sportowe


ariete

embestir, cargar con un ariete (zob. arietar)

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Broń

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Słowniczek piłkarski


atlas

łac. Atlas < gr. Ἄτλας (tytan skazany na podtrzymywanie sklepienia niebieskiego); zob. też Atlas (mitologia) w Wikipedii

atlasy (nominative plural)
atlasu (genitive singular)
atlasów (genitive plural)
atlasowi (dative singular)
atlasom (dative plural)
atlasy (accusative plural)
atlasem (instrumental singular)
atlasami (instrumental plural)
atlasie (locative singular)
atlasach (locative plural)
atlasie (vocative singular)
atlasy (vocative plural)

nie mylić z: atłas

wielofunkcyjny przyrząd do ćwiczeń różnych partii mięśni używany w siłowni


aut

auty (nominative plural)
autu (genitive singular)
autów (genitive plural)
autowi (dative singular)
autom (dative plural)
auty (accusative plural)
autem (instrumental singular)
autami (instrumental plural)
aucie (locative singular)
autach (locative plural)
aucie (vocative singular)
auty (vocative plural)

sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem

Sędzia odgwizdał aut.


aut

auty (nominative plural)
autu (genitive singular)
autů (genitive plural)
autu (dative singular)
autům (dative plural)
auty (accusative plural)
aute (vocative singular)
auty (vocative plural)
autu (locative singular)
autech (locative plural)
autem (instrumental singular)
auty (instrumental plural)

Čárový rozhodčí odpískal aut.


badminton

(1.1) ang. < od nazwy rezydencji księcia Beaufort w Gloucestershire

badmintony (potential rare nominative plural)
badmintona (genitive singular)
badmintonów (potential rare genitive plural)
badmintonowi (dative singular)
badmintonom (potential rare dative plural)
badmintona (accusative singular)
badmintony (potential rare accusative plural)
badmintonem (instrumental singular)
badmintonami (potential rare instrumental plural)
badmintonie (locative singular)
badmintonach (potential rare locative plural)
badmintonie (potential rare vocative singular)
badmintony (potential rare vocative plural)

por. wolant

zobacz też: tenis stołowy

gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką


badminton

badmintony (nominative plural)
badmintonu (genitive singular)
badmintonů (genitive plural)
badmintonu (dative singular)
badmintonům (dative plural)
badmintony (accusative plural)
badmintone (vocative singular)
badmintony (vocative plural)
badmintonu (locative singular)
badmintonech (locative plural)
badmintonem (instrumental singular)
badmintony (instrumental plural)


barrage

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-barrage.wav


baseball

baseballe (nominative plural)
baseballu (genitive singular)
baseballi (genitive plural)
baseballowi (dative singular)
baseballom (dative plural)
baseballe (accusative plural)
baseballem (instrumental singular)
baseballami (instrumental plural)
baseballu (locative singular)
baseballach (locative plural)
baseballu (vocative singular)
baseballe (vocative plural)
baseballe (nominative plural)
baseballu (genitive singular)
baseballów (genitive plural)
baseballowi (dative singular)
baseballom (dative plural)
baseballe (accusative plural)
baseballem (instrumental singular)
baseballami (instrumental plural)
baseballu (locative singular)
baseballach (locative plural)
baseballu (vocative singular)
baseballe (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Dyscypliny sportowe

dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem

Jesteś świetny w baseballu, ale kiepski w golfa.


baseball

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Fabricio Cardenas (Culex)-baseball.wav

zobacz też: Indeks:Angielski - Dyscypliny sportowe


baseball

basebally (nominative plural)
baseballu (genitive singular)
baseballů (genitive plural)
baseballu (dative singular)
baseballům (dative plural)
basebally (accusative plural)
baseballe (vocative singular)
basebally (vocative plural)
baseballe (locative singular)
baseballu (locative singular)
baseballech (locative plural)
baseballem (instrumental singular)
basebally (instrumental plural)

zobacz też: Indeks:Czeski - Dyscypliny sportowe


baseball

zobacz też: Indeks:Duński - Dyscypliny sportowe


baseball

zobacz też: Indeks:Fiński - Dyscypliny sportowe


baseball

zobacz też: Indeks:Francuski - Dyscypliny sportowe


baseball

zobacz też: Indeks:Interlingua - Dyscypliny sportowe


baseball

zobacz też: Indeks:Słowacki - Dyscypliny sportowe


baseball

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Dyscypliny sportowe


baseball

zobacz też: Indeks:Węgierski - Dyscypliny sportowe


baseball

zobacz też: Indeks:Włoski - Dyscypliny sportowe


batteria

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-batteria.wav


bobsleigh

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-bobsleigh.wav


caddie

caddiego (genitive singular)
caddiech (genitive plural)
caddiemu (dative singular)
caddiem (dative plural)
caddiego (accusative singular)
caddiech (accusative plural)
caddiem (instrumental singular)
caddiemi (instrumental plural)
caddiem (locative singular)
caddiech (locative plural)

pomocnik i doradca golfisty noszący kije golfowe


centro

łac. centrum < gr. κέντρον (kéntron) → szpikulec (igła cyrkla zajmująca centralny punkt koła)

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Matematyka


convocar

El talentoso delantero no fue convocado a la selección nacional debido a una indisposición física.

Utalentowany napastnik nie został powołany do narodowej reprezentacji z powodu fizycznej niedyspozycji.


croquet

nie mylić z: cricket → krykiet


campo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-campo.wav


dan

jeden z dziesięciu stopni mistrzowskich we wschodnich systemach walki (dżudo, karate) oznaczających poziom wtajemniczenia i opanowania technik walki i dający prawo do noszenia czarnego pasa


doping

dopingu (genitive singular)
dopingowi (dative singular)
dopingiem (instrumental singular)
dopingu (locative singular)
dopingu (vocative singular)
dopingi (nominative plural)
dopingów (genitive plural)
dopingom (dative plural)
dopingi (accusative plural)
dopingami (instrumental plural)
dopingach (locative plural)
dopingi (vocative plural)

zachęcanie kogoś do walki przez okrzyki, śpiewy itp.

Doping kibiców był dla niemieckich piłkarzy zbyt słabą podnietą wobec przewagi drużyny z Mediolanu.

zwiększanie swoich możliwości fizycznych przez stosowanie substancji nielegalnych lub dozwolonych, ale w zbyt dużej ilości

Ten kolarz został zawieszony na okres sześciu miesięcy za doping wydolnościowy.


doping

dopingy (nominative plural)
dopingu (genitive singular)
dopingů (genitive plural)
dopingu (dative singular)
dopingům (dative plural)
dopingy (accusative plural)
dopingu (vocative singular)
dopingy (vocative plural)
dopingu (locative singular)
dopinzích (locative plural)
dopingem (instrumental singular)
dopingy (instrumental plural)

doping (stosowanie substancji farmakologicznych)


wodny

wodna (nominative singular feminine)
wodne (nominative singular neuter)
wodni (nominative plural masculine)
wodne (nominative plural nonvirile)
wodnego (genitive singular masculine animate inanimate)
wodnej (genitive singular feminine)
wodnego (genitive singular neuter)
wodnych (genitive plural masculine nonvirile)
wodnemu (dative singular masculine animate inanimate)
wodnej (dative singular feminine)
wodnemu (dative singular neuter)
wodnym (dative plural masculine nonvirile)
wodnego (accusative singular masculine animate)
wodną (accusative singular feminine)
wodne (accusative singular neuter)
wodnych (accusative plural masculine)
wodne (accusative plural nonvirile)
wodnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
wodną (instrumental singular feminine)
wodnym (instrumental singular neuter)
wodnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
wodnym (locative singular masculine animate inanimate)
wodnej (locative singular feminine)
wodnym (locative singular neuter)
wodnych (locative plural masculine nonvirile)
wodna (vocative singular feminine)
wodne (vocative singular neuter)
wodni (vocative plural masculine)
wodne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się


międzyczas

(1.1) kalka językowa z niem. Zwischenzeit

mʲjɛ̃nˈd͡zɨt͡ʃas

mʹi ̯ẽnʒyčas

międzyczasu (genitive singular)
międzyczasowi (dative singular)
międzyczasem (instrumental singular)
międzyczasie (locative singular)
międzyczasie (vocative singular)
międzyczasy (nominative plural)
międzyczasów (genitive plural)
międzyczasom (dative plural)
międzyczasy (accusative plural)
międzyczasami (instrumental plural)
międzyczasach (locative plural)
międzyczasy (vocative plural)

czas zawodnika na pewnym fragmencie wyścigu

Chociaż w połowie biegu miał najlepszy międzyczas, ostatecznie przybiegł drugi.


figura

modli się pod figurą, a diabła ma za skórą

figury (genitive singular)
figurze (dative singular)
figurę (accusative singular)
figurą (instrumental singular)
figurze (locative singular)
figuro (vocative singular)
figury (nominative plural)
figur (genitive plural)
figurom (dative plural)
figury (accusative plural)
figurami (instrumental plural)
figurach (locative plural)
figury (vocative plural)

sekwencja ruchów tworząca całość w sportach akrobatycznych i tańcach

Bernard powstał, pchnął nogą taburet do pianina i zaczął ze wściekłą brawurą grać trzecią figurę kadryla


final

W znaczeniu finału utworu muzycznego lub sztuki teatralnej używa się słowa finale.


football

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-football.wav

Frank has broken his leg, so he can't play football with us.

Frank złamał nogę, więc nie może grać z nami w piłkę nożną.


football

Which football team do you support?


kula

(1.3) od (1.2) gdyż kiedyś używano pocisków kulistych

kuli (genitive singular)
kuli (dative singular)
kulę (accusative singular)
kulą (instrumental singular)
kuli (locative singular)
kulo (vocative singular)
kule (nominative plural)
kuli (genitive plural)
kul (genitive plural)
kulom (dative plural)
kule (accusative plural)
kulami (instrumental plural)
kulach (locative plural)
kule (vocative plural)

sprzęt lekkoatletyczny używany w konkurencji pchnięcia kulą


giro

mettere in giro monete o banconote false

puścić w obieg fałszywe monety lub banknoty

zobacz też: Indeks:Włoski - Podstawowe rzeczowniki


golfo

golfoj (nominative plural)
golfon (accusative singular)
golfojn (accusative plural)


grosso

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-grosso.wav


gymnasta

gymnasté (nominative plural)
gymnasti (nominative plural)
gymnasty (genitive singular)
gymnastů (genitive plural)
gymnastovi (dative singular)
gymnastům (dative plural)
gymnastu (accusative singular)
gymnasty (accusative plural)
gymnasto (vocative singular)
gymnasté (vocative plural)
gymnastovi (locative singular)
gymnastech (locative plural)
gymnastou (instrumental singular)
gymnasty (instrumental plural)


handicap

od nazwy gry hazardowej < ang. hand + cap

fory, handicap (wyrównanie szans przez stworzenie słabszemu z zawodników lepszych warunków, np. w go, w wyścigach konnych, w golfie)


handicap

handicap (wyrównanie szans przez stworzenie słabszemu z zawodników lepszych warunków)


waga

wagi (genitive singular)
wadze (dative singular)
wagę (accusative singular)
wagą (instrumental singular)
wadze (locative singular)
wago (vocative singular)
wagi (nominative plural)
wag (genitive plural)
wagom (dative plural)
wagi (accusative plural)
wagami (instrumental plural)
wagach (locative plural)
wagi (vocative plural)
wagi (genitive singular)
wadze (dative singular)
wagę (accusative singular)
wagą (instrumental singular)
wadze (locative singular)
wago (vocative singular)

nie mylić z: masa

w boksie: kategoria zawodników o zbliżonej wadze (1.2)

W wieku 18 lat został mistrzem świata wagi ciężkiej.


Schmetterling

Schmetterlinge im Bauch haben, Schmetterlinge im Bauch fühlen


komentator

ˌkɔ̃mɛ̃nˈtatɔr

komentatora (genitive singular)
komentatorowi (dative singular)
komentatora (accusative singular)
komentatorem (instrumental singular)
komentatorze (locative singular)
komentatorze (vocative singular)
komentatorzy (nominative plural)
komentatorów (genitive plural)
komentatorom (dative plural)
komentatorów (accusative plural)
komentatorami (instrumental plural)
komentatorach (locative plural)
komentatorzy (vocative plural)

Pijany komentator przegapił bramkę dla Polski i do końca pierwszej połowy meczu podawał zły wynik.


футбол

Хлапцы любяць іграць у футбол.


футбол

zobacz też: Indeks:Bułgarski - Dyscypliny sportowe


baba

prasł. *baba → babka; stary ogólnosłowiański wyraz onomatopeiczny, powstały przez dziecinne zwielokrotnienie sylaby; por. tata, mama, niania, ciocia.

nie miała baba kłopotu, kupiła sobie prosię

gdy chłop baby nie bije, to jej wątroba gnije

na świętej Katarzyny szykuj babo pierzyny

gw. (Kociewie) baba, żaba, diabeł trzeci, to rodzóne dzieci

gw. (Kociewie) trzi babi, trzi gasie głowi, to kermaż gotowi

baby (genitive singular)
babie (dative singular)
babę (accusative singular)
babą (instrumental singular)
babie (locative singular)
babo (vocative singular)
baby (nominative plural)
bab (genitive plural)
babom (dative plural)
baby (accusative plural)
babami (instrumental plural)
babach (locative plural)
baby (vocative plural)

zob. też baba w Encyklopedii staropolskiej

zob. też baba w Wikipedii

w krokiecie kołek, od którego rozpoczynana jest gra


przeciwnik

pʃɛˈt͡ɕivʲɲik

przeciwnika (genitive singular)
przeciwnikowi (dative singular)
przeciwnika (accusative singular)
przeciwnikiem (instrumental singular)
przeciwniku (locative singular)
przeciwniku (vocative singular)
przeciwnicy (nominative plural)
przeciwników (genitive plural)
przeciwnikom (dative plural)
przeciwników (accusative plural)
przeciwnikami (instrumental plural)
przeciwnikach (locative plural)
przeciwnicy (vocative plural)

także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę

W tym meczu przeciwnicy strzelili nam pięć goli.


junior

juniora (genitive singular)
juniorowi (dative singular)
juniora (accusative singular)
juniorem (instrumental singular)
juniorze (locative singular)
juniorze (vocative singular)
juniorzy (nominative plural)
juniorów (genitive plural)
juniorom (dative plural)
juniorów (accusative plural)
juniorami (instrumental plural)
juniorach (locative plural)
juniorzy (vocative plural)

zawodnik, który nie ukończył określonego dla danej dyscypliny wieku, zwykle 19 lat


junior

zobacz też: freshman • sophomore • junior • senior


kayak

zachodniokanadyjski inuk. ᖃᔭᖅ (qajaq) → męska łódź < praeskimoski *qyaq

por. canoe


leader

leadera (genitive singular)
leaderowi (dative singular)
leadera (accusative singular)
leaderem (instrumental singular)
leaderze (locative singular)
leaderze (vocative singular)
leaderzy (nominative plural)
leaderów (genitive plural)
leaderom (dative plural)
leaderów (accusative plural)
leaderami (instrumental plural)
leaderach (locative plural)
leaderzy (vocative plural)

Stoch jest tegorocznym leaderem.


liga

(1.1) łac. liga → związek < łac. ligare → wiązać, łączyć

ligi (genitive singular)
lidze (dative singular)
ligę (accusative singular)
ligą (instrumental singular)
lidze (locative singular)
ligo (vocative singular)
ligi (nominative plural)
lig (genitive plural)
ligom (dative plural)
ligi (accusative plural)
ligami (instrumental plural)
ligach (locative plural)
ligi (vocative plural)

klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp.

Miejscowy zespół zagra po raz drugi w pierwszej lidze siatkówki.


liga

ligy (nominative plural)
ligy (genitive singular)
lig (genitive plural)
lize (dative singular)
ligám (dative plural)
ligu (accusative singular)
ligy (accusative plural)
ligo (vocative singular)
ligy (vocative plural)
lize (locative singular)
ligách (locative plural)
ligou (instrumental singular)
ligami (instrumental plural)


liga

El empate duró hasta el minuto final, cuando Rodríguez, de un tiro desde fuera del área, puso el sello a las aspiraciones de nuestro equipo de conquistar el campeonato de la liga.

Remis trwał aż do ostatniej minuty, kiedy to Rodriguez, strzałem spoza pola karnego przypieczętował aspiracje naszej drużyny do zdobycia mistrzostwa ligi.


lyra

fraza czasownikowa ha många strängar på sin lyra


marcar

Nuestro equipo no ha marcado ni un solo gol en diez partidos.

Nasza drużyna nie strzeliła ani jednego gola w dziesięciu meczach.


martello

Martello è un attrezzo utilizzato nell'atletica leggera.

Młot jest przyrządem używanym w lekkoatletyce (= lekkiej atletyce).


mundial

mundiale (nominative plural)
mundialu (genitive singular)
mundiali (genitive plural)
mundialów (genitive plural)
mundialowi (dative singular)
mundialom (dative plural)
mundiale (accusative plural)
mundialem (instrumental singular)
mundialami (instrumental plural)
mundialu (locative singular)
mundialach (locative plural)
mundialu (vocative singular)
mundiale (vocative plural)

mistrzostwa świata, przede wszystkim w piłce nożnej

Dla Polaków pamiętny był mundial w 1982 roku, kiedy zajęli trzecie miejsce.


pole

prasł. *polje → równa, pusta płaszczyzna; ziemia uprawna

źródłosłów dla pol. Esterpole, możliwy źródłosłów końcówki pol. -pol

pola (genitive singular)
polu (dative singular)
polem (instrumental singular)
polu (locative singular)
pola (nominative plural)
pól (genitive plural)
polom (dative plural)
pola (accusative plural)
polami (instrumental plural)
polach (locative plural)
pola (vocative plural)

używane na południu Polski


grabarz

grabarza (genitive singular)
grabarzowi (dative singular)
grabarza (accusative singular)
grabarzem (instrumental singular)
grabarzu (locative singular)
grabarzu (vocative singular)
grabarze (nominative plural)
grabarzy (genitive plural)
grabarzów (genitive plural)
grabarzom (dative plural)
grabarzy (accusative plural)
grabarzów (accusative plural)
grabarzami (instrumental plural)
grabarzach (locative plural)
grabarze (vocative plural)

zob. też grabarz (ujednoznacznienie) w Wikipedii

zobacz też: Indeks:Polski - Zawody


peloton

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-peloton.wav


penal

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Słowniczek piłkarski


polo

(1.1) ang. polo < może tyb.
(1.2) ang. polo

gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny


polo

zobacz też: Indeks:Francuski - Dziedziny sportowe

zobacz tez: Indeks:Francuski - Ubrania


cesta

rakieta do gry w pelotę odmiany cesta punta


żaba

baba, żaba, diabeł trzeci, to rodzone dzieci

baba, żaba, kaduk trzeci, to rodzone dzieci

gdy pszczoły lub żaby poruszają się przed Najświętszej Marii Zwiastowaniem, wiosna będzie mokra

idź z głupim po raki, on żaby łowić będzie

jak długo żaby przed Markiem rechoczą, tak długo deszczu po Marku nie zoczą

jeśli na Marka żaba się odzywa, to ciepła wiosna rychło przybywa

jeżeli żaby przed świętym Wojciechem rzekocą, to w maju będzie zimno i wtedy zamilkną

każdy ma swoją żabę, co przed nim ucieka i swojego zająca, którego się boi

koza wrzosu, bocian żaby, a żaba błota szuka

młodej żabie to i zimna kąpiel tak bardzo nie szkodzi

na jednej łące wół patrzy trawy, a bocian żaby

na święty Wincenty gdy mróz szczypie w pięty, jeszcze będzie zimno i na żaby, i na baby, a najwięcej na nas

sadzaj ty żabę na złocie, a ona i tak woli w błocie

we Środę po kołaczach gdy żaba zakuka, już nas zima mrozami pewnie nie oszuka

żaby (nominative plural)
żaby (genitive singular)
żab (genitive plural)
żabie (dative singular)
żabom (dative plural)
żabę (accusative singular)
żaby (accusative plural)
żabą (instrumental singular)
żabami (instrumental plural)
żabie (locative singular)
żabach (locative plural)
żabo (vocative singular)
żaby (vocative plural)
żaby (genitive singular)
żabie (dative singular)
żabę (accusative singular)
żabą (instrumental singular)
żabie (locative singular)
żabo (vocative singular)

zob. też żaba (ujednoznacznienie) w Wikipedii

zob. też żaba w Wikicytatach

zobacz też: Indeks:Polski - Płazy i gady

częściej jako zdrobnienie, zob. żabka

Każde zajęcia na basenie zaczynamy pięcioma okrążeniami żabą.


żabka

żabki (genitive singular)
żabce (dative singular)
żabkę (accusative singular)
żabką (instrumental singular)
żabce (locative singular)
żabko (vocative singular)
żabki (nominative plural)
żabek (genitive plural)
żabkom (dative plural)
żabki (accusative plural)
żabkami (instrumental plural)
żabkach (locative plural)
żabki (vocative plural)

zobacz też: kraul • motylek • styl motylkowy • delfin • styl grzbietowy • żabka • styl klasyczny

Sierżant ukarał żołnierzy rozkazem „sto żabek wykonać”.

styl pływacki, polegający na wykonywaniu równoczesnych ruchów ramionami i nogami, w taki sposób, jak czynią to żaby

Ona umie pływać żabką.


primavera

(przysłowie) una rondine non fa primavera

zobacz też: primavera • estate • autunno • inverno

zobacz też: Indeks:Włoski - Kalendarz i czas


prowadzić

Chociaż prowadził od samego startu, ostatecznie przybiegł drugi.


rower

(1.1) od nazwy ang. firmy Rover, producenta rowerów, którego nazwa pochodzi od ang. rover → wędrowiec, niespokojny duch < ang. rove → włóczyć się

roweru (genitive singular)
rowerowi (dative singular)
rowerem (instrumental singular)
rowerze (locative singular)
rowerze (vocative singular)
rowery (nominative plural)
rowerów (genitive plural)
rowerom (dative plural)
rowery (accusative plural)
rowerami (instrumental plural)
rowerach (locative plural)
rowery (vocative plural)

Jedyną poprawną formą dopełniacza liczby pojedynczej tego słowa jest „(tego) roweru”. Forma „rowera” jest błędna.

nieruchomy trenażer z pedałami wykonany na wzór roweru (1.1)


quadrato

(1-2) łac. quadratus < łac. quadrare
(3) łac. quadratum < łac. quadratus


record

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-record.wav

This year I am going to break the record!


remo

zobacz też: Hiszpański - Dyscypliny sportowe

El remo es un deporte olímpico.


resto

zobacz też: división • dividendo • divisor • cociente • resto

zobacz też: Hiszpański - Matematyka

por. saque → serw, serwis

odbicie piłki po serwie przeciwnika (np. w tenisie)


romanista

kobieta kibic lub piłkarka drużyny rzymskiej


nożyce

nożyc (genitive plural)
nożycom (dative plural)
nożycami (instrumental plural)
nożycach (locative plural)

ćwiczenie gimnastyczne polegające na wymachu nóg, leżąc na plecach


scherma

zobacz też: Indeks: Włoski - Dyscypliny sportowe


świeca

świecy (genitive singular)
świecy (dative singular)
świecę (accusative singular)
świecą (instrumental singular)
świecy (locative singular)
świeco (vocative singular)
świece (nominative plural)
świec (genitive plural)
świecom (dative plural)
świece (accusative plural)
świecami (instrumental plural)
świecach (locative plural)
świece (vocative plural)

ćwiczenie gimnastyczne polegające na uniesieniu w górę nóg z leżenia na plecach

Mówił do wszystkich, ale patrzył tylko na Wila, który zrobił już świecę i mostek, i w milczeniu ćwiczył przysiady

Andrzej Mandalian, Czerwona orkiestra, 2009, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


serve

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-serve.wav


solista

(1.1-4) wł. solista < wł. solo < łac. solus → sam

solisty (genitive singular)
soliście (dative singular)
solistę (accusative singular)
solistą (instrumental singular)
soliście (locative singular)
solisto (vocative singular)
soliści (nominative plural)
solistów (genitive plural)
solistom (dative plural)
solistów (accusative plural)
solistami (instrumental plural)
solistach (locative plural)
soliści (vocative plural)
solisty (depreciative nominative vocative plural)

zob. też solista w Wikipedii

por. koryfej

w łyżwiarstwie i wrotkarstwie figurowym, zawodnik, który startuje w konkurencji jazdy indywidualnej


spada

chi di spada ferisce, di spada perisce

kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie


sport

sportu (genitive singular)
sportowi (dative singular)
sportem (instrumental singular)
sporcie (locative singular)
sporcie (vocative singular)
sporty (nominative plural)
sportów (genitive plural)
sportom (dative plural)
sporty (accusative plural)
sportami (instrumental plural)
sportach (locative plural)
sporty (vocative plural)

forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa


sport

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-sport (wersja Józefa Gary).ogg


tennis

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-tennis.wav

I used to play tennis when I was young.


tennis

Tennis är en populär sport.


terreno

(1.1-3) łac. terrēnus < łac. terra
(2.2-8) łac. terrēnum < łac. terrēnus

sentirsi mancare il terreno sotto i piedi


trapezio

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8752 (eus)-Naiara Pinilla Lopez-trapezio.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8752 (eus)-Naroa Meatza Bernaola-trapezio.wav


vela

(1.1-7) hiszp. velar
(1.8-10) łac. vela, lm od velum


volante

łac. volans, volantis: imiesłów czynny od czasownika volar


volta

alternatywna pisownia: volt


ping-pong

ˈpʲĩŋk‿pɔ̃ŋk

ping-ponga (genitive singular)
ping-pongowi (dative singular)
ping-ponga (accusative singular)
ping-pongiem (instrumental singular)
ping-pongu (locative singular)
ping-pongu (vocative singular)
ping-pongi (potential rare nominative plural)
ping-pongów (potential rare genitive plural)
ping-pongom (potential rare dative plural)
ping-pongi (potential rare accusative plural)
ping-pongami (potential rare instrumental plural)
ping-pongach (potential rare locative plural)
ping-pongi (potential rare vocative plural)


ping-pong

ping-pongy (nominative plural)
ping-pongu (genitive singular)
ping-pongů (genitive plural)
ping-pongu (dative singular)
ping-pongům (dative plural)
ping-pongy (accusative plural)
ping-pongu (vocative singular)
ping-pongy (vocative plural)
ping-pongu (locative singular)
ping-ponzích (locative plural)
ping-pongem (instrumental singular)
ping-pongy (instrumental plural)


ósemka

ósemki (genitive singular)
ósemce (dative singular)
ósemkę (accusative singular)
ósemką (instrumental singular)
ósemce (locative singular)
ósemko (vocative singular)
ósemki (nominative plural)
ósemek (genitive plural)
ósemkom (dative plural)
ósemki (accusative plural)
ósemkami (instrumental plural)
ósemkach (locative plural)
ósemki (vocative plural)


zlato

zobacz też: Indeks:Słowacki - Pierwiastki chemiczne


korona

(1.15) neosemantyzm < kalka z ang. crown

korony (genitive singular)
koronie (dative singular)
koronę (accusative singular)
koroną (instrumental singular)
koronie (locative singular)
korono (vocative singular)
korony (nominative plural)
koron (genitive plural)
koronom (dative plural)
korony (accusative plural)
koronami (instrumental plural)
koronach (locative plural)
korony (vocative plural)
korony (genitive singular)
koronie (dative singular)
koronę (accusative singular)
koroną (instrumental singular)
koronie (locative singular)
korono (vocative singular)

zob. też korona w Wikipedii


place

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-place.wav

miejsce (np. na podium), osiągnięta pozycja

Adam Małysz won first place in ski jumping.

Adam Małysz zdobył pierwsze miejsce w skokach narciarskich.


塁

liczba kresek - 12

znaki podstawowe -


łuk

może st.czes. luk, st.rus. lukъ < prasł. *lǫkъ

łuku (genitive singular)
łukowi (dative singular)
łukiem (instrumental singular)
łuku (locative singular)
łuku (vocative singular)
łuki (nominative plural)
łuków (genitive plural)
łukom (dative plural)
łuki (accusative plural)
łukami (instrumental plural)
łukach (locative plural)
łuki (vocative plural)

por. kusza; ballista

wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce i nadanie tak strzale energii

Żołnierz napiął łuk i wystrzelił.


cavallo

przysłowia: a caval donato non si guarda in bocca

darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda

il male viene a cavallo e se ne va a piedi

choroba przybywa na koniu, a odchodzi piechotą

l'occhio del padrone ingrassa il cavallo

zobacz też: Indeks:Włoski - Zwierzęta


柔道

じゅうどう → judo


siłownia

siłowni (genitive singular)
siłowni (dative singular)
siłownię (accusative singular)
siłownią (instrumental singular)
siłowni (locative singular)
siłownio (vocative singular)
siłownie (nominative plural)
siłowni (genitive plural)
siłówń (potential rare genitive plural)
siłowń (potential rare genitive plural)
siłowniom (dative plural)
siłownie (accusative plural)
siłowniami (instrumental plural)
siłowniach (locative plural)
siłownie (vocative plural)

sala gimnastyczna z przyrządami do ćwiczenia mięśni

Zosia lubiła patrzyć przez okno siłowni na ćwiczących tam mężczyzn.


jedenastka

(1.2) ponieważ rzut karny jest wykonywany 11 (= jedenaście) metrów od bramki

(1.3) ponieważ w zespole jest 11 (= jedenastu) graczy

jedenastki (genitive singular)
jedenastce (dative singular)
jedenastkę (accusative singular)
jedenastką (instrumental singular)
jedenastce (locative singular)
jedenastko (vocative singular)
jedenastki (nominative plural)
jedenastek (genitive plural)
jedenastkom (dative plural)
jedenastki (accusative plural)
jedenastkami (instrumental plural)
jedenastkach (locative plural)
jedenastki (vocative plural)

w piłce nożnej: rzut karny (wykonywany z 11 metrów)

W meczu sędzia dał aż cztery żółte kartki i zarządził dwie jedenastki.

Na boisku są już obie jedenastki i zaraz rozpocznie się mecz.


piłka nożna

(1.1) ponieważ w tej grze nie wolno grać piłki ręką i najwygodniej ją kopać.

piłki nożnej (genitive singular)
piłce nożnej (dative singular)
piłkę nożną (accusative singular)
piłką nożną (instrumental singular)
piłce nożnej (locative singular)
piłko nożna (vocative singular)
piłki nożne (nominative plural)
piłki nożnej (genitive singular)
piłek nożnych (genitive plural)
piłce nożnej (dative singular)
piłkom nożnym (dative plural)
piłkę nożną (accusative singular)
piłki nożne (accusative plural)
piłką nożną (instrumental singular)
piłkami nożnymi (instrumental plural)
piłce nożnej (locative singular)
piłkach nożnych (locative plural)
piłko nożna (vocative singular)
piłki nożne (vocative plural)

sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika

Za tydzień rozpoczynają się Mistrzostwa Świata w piłce nożnej.

piłka używana do gry w piłkę nożną (1.1)

Tata kupił synowi piłkę nożną.


rzut karny

rzutu karnego (genitive singular)
rzutowi karnemu (dative singular)
rzutem karnym (instrumental singular)
rzucie karnym (locative singular)
rzucie karny (vocative singular)
rzuty karne (nominative plural)
rzutów karnych (genitive plural)
rzutom karnym (dative plural)
rzuty karne (accusative plural)
rzutami karnymi (instrumental plural)
rzutach karnych (locative plural)
rzuty karne (vocative plural)

w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu

Zawodnik strzelając z rzutu karnego nawet nie trafił w bramkę!


eight

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-eight.wav

zobacz też: one • two • three • four • five • six • seven • eight • nine • ten


six

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-six.wav


second

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-second.wav

słowo bywa pisane także skrótem: 2nd

zobacz też: minute • hour


Fahrrad

Ich fahre mit dem Fahrrad zur Schule.


Bogen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Michael Schoenitzer (MichaelSchoenitzer)-Bogen.wav

Rzeczownik Bogen ma dwie formy liczby mnogiej: z przegłosem i bez. Forma z przegłosem jest używana na południu niemieckiego obszaru językowego, natomiast bez przegłosu – w północnych Niemczech.

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Broń


ball

st.nord. bǫllr < pragerm. *balluz < praindoeur. *bhel- → pęcznieć

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-ball.wav

w baseballu: bol (narzut, który nie przechodzi przez strefę strajków i pałkarz zdecyduje nie machać)


horse

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-horse.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Mélody Xu YANG WMFr-horse.wav

you can lead a horse to water, but you can't make it drink

zobacz też: Indeks:Angielski - Ssaki


try

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-try.wav


juice

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-juice.wav

zobacz też: Indeks:Angielski - Napoje

He has to be on juice, bro.


asta

bandiera a mezz'asta

flaga opuszczona do połowy masztu (na znak żałoby)


azzurro

zobacz też: Indeks:Włoski - Kolory


kruh

koło - kolisty obszar gry, zawodów np. w rzucie dyskiem


blak

Blak er ólympíuíþrótt þar sem tvö sex-manna lið spila hvort gegn öðru en hátt net skilur vallarhelminga þeirra að.

Siatkówka to dyscyplina olimpijska, w której dwa sześcioosobowe zespoły grają przeciwko sobie przez wysoką siatkę oddzielającą od siebie dwie połowy boiska.


opozycja

łac. oppositio → opór < łac. oppono → przeciwstawiać, kłaść naprzeciw < łac. ob + pono → naprzeciw + kłaść

ˌɔpɔˈzɨt͡sʲja

opozycji (genitive singular)
opozycji (dative singular)
opozycję (accusative singular)
opozycją (instrumental singular)
opozycji (locative singular)
opozycjo (vocative singular)
opozycje (nominative plural)
opozycji (genitive plural)
opozycyj (genitive plural obsolete)
opozycjom (dative plural)
opozycje (accusative plural)
opozycjami (instrumental plural)
opozycjach (locative plural)
opozycje (vocative plural)

zob. też opozycja w Wikipedii

zob. też opozycja w Wikicytatach


secondo

zobacz też: Indeks:Włoski - Kalendarz i czas


undici

Ha vinto l'undici della Juventus.


тенис

zobacz też: Indeks:Bułgarski - Dyscypliny sportowe


лук

zobacz też: Indeks:Rosyjski - Jedzenie


бал

(1.1) franc. bal < franc. baller < łac. ballare < gr. βαλλίζω → tańczyć

(1.2-3) niem. Ball, franc. balle → piłka, kula


груша

zobacz też: Indeks:Rosyjski - Owoce

zobacz też: Indeks:Rosyjski - Jedzenie


кон

zobacz też: Indeks:Bułgarski - Zwierzęta


bomb

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-bomb (wersja Józefa Gary).ogg


bob

boby (nominative plural)
bobu (genitive singular)
bobů (genitive plural)
bobu (dative singular)
bobům (dative plural)
boby (accusative plural)
bobe (vocative singular)
boby (vocative plural)
bobu (locative singular)
bobech (locative plural)
bobem (instrumental singular)
boby (instrumental plural)


bob

zobacz też: Indeks:Włoski - Dyscypliny sportowe


asfalt

p.łac. asphaltum < gr. ἄσφαλτος (ásphaltos); por. ang. asphalt, franc. asphalte, niem. Asphalt

asfaltu (genitive singular)
asfaltowi (dative singular)
asfaltem (instrumental singular)
asfalcie (locative singular)
asfalcie (vocative singular)
asfalty (potential rare nominative plural)
asfaltów (potential rare genitive plural)
asfaltom (potential rare dative plural)
asfalty (potential rare accusative plural)
asfaltami (potential rare instrumental plural)
asfaltach (potential rare locative plural)
asfalty (potential rare vocative plural)


futbol

futbolu (genitive singular)
futbolowi (dative singular)
futbolem (instrumental singular)
futbolu (locative singular)
futbolu (vocative singular)

zobacz też: Indeks:Polski - Słowniczek piłkarski

Wielka gwiazda futbolu, Lionel Messi, jest nowym posiadaczem «Złotej Piłki» za 2009 rok.


futbol

Jest to forma stosowana w Meksyku i Ameryce Środkowej. W innych dialektach akcentuje się pierwszą sylabę: „fútbol”.

(Meksyk i Ameryka Centralna) futbol, piłka nożna


futbol

Marek lubijt futbol.


wing

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-wing.wav

skrzydło (np. grać na lewym/prawym skrzydle)


klik

kliky (nominative plural)
kliku (genitive singular)
kliků (genitive plural)
kliku (dative singular)
klikům (dative plural)
kliky (accusative plural)
kliku (vocative singular)
kliky (vocative plural)
kliku (locative singular)
klicích (locative plural)
klikem (instrumental singular)
kliky (instrumental plural)


obrona

obrony (genitive singular)
obronie (dative singular)
obronę (accusative singular)
obroną (instrumental singular)
obronie (locative singular)
obrono (vocative singular)
obrony (nominative plural)
obron (genitive plural)
obronom (dative plural)
obrony (accusative plural)
obronami (instrumental plural)
obronach (locative plural)
obrony (vocative plural)

część drużyny utrudniająca przeciwnikowi zdobywanie punktów

Trener stwierdził, że obrona zespołu wymaga wzmocnień nowymi piłkarzami, bo drużyna traci zbyt wiele goli.

działanie, które bezpośrednio zapobiega utracie bramki / punktu

Napastnik minął obrońców i strzelił mocno, ale bramkarz popisał się świetną obroną i wybił piłkę na róg.


pomoc

przysłowia: lepsza pomoc żadna, niż nieskładna

przyjdzie święty Józef z pomocą, porówna dzień z nocą

słaba jest sprawiedliwość bez pomocy oręża

pomocy (genitive singular)
pomocy (dative singular)
pomocą (instrumental singular)
pomocy (locative singular)
pomocy (vocative singular)
pomocy (genitive singular)
pomocy (dative singular)
pomocą (instrumental singular)
pomocy (locative singular)
pomocy (vocative singular)
pomoce (nominative plural)
pomocy (genitive plural)
pomocom (dative plural)
pomoce (accusative plural)
pomocami (instrumental plural)
pomocach (locative plural)
pomoce (vocative plural)

w piłce nożnej zawodnicy grający między napastnikami a obrońcami

Gram w linii pomocy.


rak

raka (genitive singular)
rakowi (dative singular)
raka (accusative singular)
rakiem (instrumental singular)
raku (locative singular)
raku (vocative singular)
raki (nominative plural)
raków (genitive plural)
rakom (dative plural)
raki (accusative plural)
rakami (instrumental plural)
rakach (locative plural)
raki (vocative plural)

zob. też rak w Wikipedii, zob. też raki w Wikipedii

zobacz też: Indeks:Polski - Zwierzęta • Indeks:Polski - Jedzenie

każdy z pary kolców alpinistycznych zakładanych na buty


skok

prasł. *skokъ → szybki, energiczny ruch w górę

skoku (genitive singular)
skokowi (dative singular)
skokiem (instrumental singular)
skoku (locative singular)
skoku (vocative singular)
skoki (nominative plural)
skoków (genitive plural)
skokom (dative plural)
skoki (accusative plural)
skokami (instrumental plural)
skokach (locative plural)
skoki (vocative plural)

zobacz też: skok w dal • skok wzwyż • skok o tyczce • trójskok

zwykle w liczbie mnogiej

dyscyplina lekkoatletyczna (każda z kilku)


duck

(1.1) średnioang. doke, średnioang. ducke, średnioang. dukke, średnioang. dokke, średnioang. duke

(2.1) średnioang. *dukken < st.ang. *ducan, st.ang. *duccan

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-duck.wav

zobacz też: Indeks:Angielski - Ptaki

zobacz też: mięso i wędliny po angielsku


foot

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Baptiste C. (BiblioCanet66)-foot.wav


tenis

tenisa (genitive singular)
tenisowi (dative singular)
tenisa (accusative singular)
tenisem (instrumental singular)
tenisie (locative singular)
tenisie (vocative singular)

gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika

Studentka matematyki, niezwykle piękna i niezwykle inteligentna, młodsza od niego o parę lat, znała kilka języków i świetnie grała w tenisa

Hanna Samson, Pułapka na motyla, 2000, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


tenis

tenisy (nominative plural)
tenisu (genitive singular)
tenisů (genitive plural)
tenisu (dative singular)
tenisům (dative plural)
tenisy (accusative plural)
tenise (vocative singular)
tenisy (vocative plural)
tenise (locative singular)
tenisu (locative singular)
tenisech (locative plural)
tenisem (instrumental singular)
tenisy (instrumental plural)


header

It was a great header!

He took a header into the water.


libero

w piłce nożnej: stoper grający najbliżej bramki, kierujący całą obroną

w siatkówce: zawodnik mogący brać udział jedynie w obronie, wyróżniający się spośród kolegów z zespołu innym kolorem koszulki


kubek

łac. cupa, być może za pośrednictwem niem.

kubki (nominative plural)
kubka (genitive singular)
kubków (genitive plural)
kubkowi (dative singular)
kubkom (dative plural)
kubki (accusative plural)
kubkiem (instrumental singular)
kubkami (instrumental plural)
kubku (locative singular)
kubkach (locative plural)
kubku (vocative singular)
kubki (vocative plural)

zob. też kubek (ujednoznacznienie) w Wikipedii

przyrząd służący do asekuracji podczas wspinaczki


take

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-take.wav

He quickly took the ball and started to run.

We took the visitors three to one.


A

(2.1-2) od nazwiska francuskiego fizyka André Ampère'a

lub


Ball

Gib mir den Ball zurück!


E

zobacz też: N • S • W • E

w brydżu oznaczenie jednego z czterech graczy, partnera gracza W


Golf

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Dyscypliny sportowe


N

(1.4) ang. north, niem. Nord, franc. nord

zobacz też: Indeks:Polski - Pierwiastki chemiczne

zobacz też: N • S • W • E

w brydżu: oznaczenie jednego z czterech graczy, partnera gracza S


Sport

W liczbie mnogiej rzeczownik Sport jest spotykany rzadko. Zwykle do wyrażenia liczby mnogiej stosuje się określenie Sportarten.

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Dyscypliny sportowe

zobacz też: Indeks: Niemiecki - Szkoła

Viel Sport fördert die Gesundheit.


W

(1.1) łac. wolframium
(1.2) ang. work
(1.4) ang. west

zobacz też: indeks pierwiastków chemicznych

zobacz też: N • S • W • E

w brydżu oznaczenie jednego z czterech graczy, partnera gracza E


receive

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-receive.wav

The player received the ball and started to run.


gull

zobacz też: Indeks:Norweski (bokmål) - Pierwiastki chemiczne

Han tok to gull i kule i fjor.

W zeszłym roku zdobył dwa złote medale w pchnięciu kulą.


brąz

brązu (genitive singular)
brązowi (dative singular)
brązem (instrumental singular)
brązie (locative singular)
brązie (vocative singular)
brązy (nominative plural)
brązów (genitive plural)
brązom (dative plural)
brązy (accusative plural)
brązami (instrumental plural)
brązach (locative plural)
brązy (vocative plural)

To już piąty brąz w jego karierze sportowej.


fajka

(1.3) nieznana, istnieją legendy o pojawieniu się w Zielone Świątki nad rynkiem godła fajkarzy, skąd miałaby się wziąć nazwa zabawy

fajki (nominative plural)
fajki (genitive singular)
fajek (genitive plural)
fajce (dative singular)
fajkom (dative plural)
fajkę (accusative singular)
fajki (accusative plural)
fajką (instrumental singular)
fajkami (instrumental plural)
fajce (locative singular)
fajkach (locative plural)
fajko (vocative singular)
fajki (vocative plural)

zob. też fajka (ujednoznacznienie) w Wikipedii

zob. też fajka w Wikicytatach

rurka używana do nurkowania, pozwalająca na oddychanie bez unoszenia głowy nad powierzchnię wody


fanga

fangi (genitive singular)
fandze (dative singular)
fangę (accusative singular)
fangą (instrumental singular)
fandze (locative singular)
fango (vocative singular)
fangi (nominative plural)
fang (genitive plural)
fangom (dative plural)
fangi (accusative plural)
fangami (instrumental plural)
fangach (locative plural)
fangi (vocative plural)

w grze w palanta: lot piłki wysokim łukiem


gała

gały (genitive singular)
gale (dative singular)
gałę (accusative singular)
gałą (instrumental singular)
gale (locative singular)
gało (vocative singular)
gały (nominative plural)
gał (genitive plural)
gałom (dative plural)
gały (accusative plural)
gałami (instrumental plural)
gałach (locative plural)
gały (vocative plural)


brzuszek

brzuszka (genitive singular)
brzuszkowi (dative singular)
brzuszkiem (instrumental singular)
brzuszku (locative singular)
brzuszku (vocative singular)
brzuszki (nominative plural)
brzuszków (genitive plural)
brzuszkom (dative plural)
brzuszki (accusative plural)
brzuszkami (instrumental plural)
brzuszkach (locative plural)
brzuszki (vocative plural)


pederasta

(1.2) franc. pédéraste < gr. παιδεραστής (paiderastḗs)

(1.3) pol. pdw < pol. pistolet + dowolny

pederasty (genitive singular)
pederaście (dative singular)
pederastę (accusative singular)
pederastą (instrumental singular)
pederaście (locative singular)
pederasto (vocative singular)
pederaści (nominative plural)
pederastów (genitive plural)
pederastom (dative plural)
pederastów (accusative plural)
pederastami (instrumental plural)
pederastach (locative plural)
pederaści (vocative plural)

strzelectwo strzelający z pistoletu dowolnego


akcja

akcji (genitive singular)
akcji (dative singular)
akcję (accusative singular)
akcją (instrumental singular)
akcji (locative singular)
akcjo (vocative singular)
akcje (nominative plural)
akcji (genitive plural)
akcyj (genitive plural obsolete)
akcjom (dative plural)
akcje (accusative plural)
akcjami (instrumental plural)
akcjach (locative plural)
akcje (vocative plural)

nie mylić z: akacja

Strzela! Gol! Co za akcja!


polonista

ˌpɔlɔ̃ˈɲista

polonisty (genitive singular)
poloniście (dative singular)
polonistę (accusative singular)
polonistą (instrumental singular)
poloniście (locative singular)
polonisto (vocative singular)
poloniści (nominative plural)
polonistów (genitive plural)
polonistom (dative plural)
polonistów (accusative plural)
polonistami (instrumental plural)
polonistach (locative plural)
poloniści (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Zawody

sportowiec lub kibic klubu sportowego „Polonia”

Poloniści wygrywają z legionistami.


prezydent

łac. praesidens → zasiadający przed innymi, z przodu

prezydenta (genitive singular)
prezydentowi (dative singular)
prezydenta (accusative singular)
prezydentem (instrumental singular)
prezydencie (locative singular)
prezydencie (vocative singular)
prezydenci (nominative plural)
prezydentów (genitive plural)
prezydentom (dative plural)
prezydentów (accusative plural)
prezydentami (instrumental plural)
prezydentach (locative plural)
prezydenci (vocative plural)

zobacz też: wójt • burmistrz

najczęściej jako niepoprawne tłumaczenie wyrazu president z innych języków


网球

我常打网球。Wǒ cháng dǎ wǎngqiú.


luge

zob. trineu


krawat

(1.1) franc. cravate od Croate (Chorwat), przed poł. XVII wyraz oznaczał tylko krawaty jeźdźców chorwackich

krawata (genitive singular)
krawatu (genitive singular rare)
krawatowi (dative singular)
krawatem (instrumental singular)
krawacie (locative singular)
krawacie (vocative singular)
krawaty (nominative plural)
krawatów (genitive plural)
krawatom (dative plural)
krawaty (accusative plural)
krawatami (instrumental plural)
krawatach (locative plural)
krawaty (vocative plural)

zob. też krawat w Wikicytatach

zobacz też: Indeks:Polski - Ubrania

węzeł stosowany we wspinaczce m.in. do łączenia karabinka i taśmy albo lonży do łącznika uprzęży


krawat

zobacz też: Indeks:Wilamowski - Ubrania

krawat, w zapasach: niedozwolony chwyt za szyję

krawat, węzeł stosowany we wspinaczce m.in. do łączenia karabinka i taśmy albo lonży do łącznika uprzęży


globo

lob, przerzucenie piłki nad przeciwnikiem

El tenista ha ganado el punto lanzando un globo sobre su contrincante.

Tenisista zdobył punkt przerzucając piłkę nad przeciwnikiem.


calle

Nuestro equipo de relevos va a correr por la calle número dos.

Nasza sztafeta będzie biegła po torze numer dwa.


cesto

(1.1-3) wł. cesta
(1.4-5) prawdopodobnie od łac. cisthus


martillo

p.łac. martellus < łac. martulus, marculus


potro

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Leire Uranga Celaya-potro.wav

a mało daje: charakteryzuje osobę nie dotrzymującą swych obietnich

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Ssaki


deskorolka

deskorolki (genitive singular)
deskorolce (dative singular)
deskorolkę (accusative singular)
deskorolką (instrumental singular)
deskorolce (locative singular)
deskorolko (vocative singular)
deskorolki (nominative plural)
deskorolek (genitive plural)
deskorolkom (dative plural)
deskorolki (accusative plural)
deskorolkami (instrumental plural)
deskorolkach (locative plural)
deskorolki (vocative plural)

deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu

Lubię jeździć na deskorolce.

Deskorolka przydatna jest jako środek transportu.


trumna

(1.1) st.pol. trona → skrzynia < śwn. truhe → skrzynia, paka, trumna

trumny (genitive singular)
trumnie (dative singular)
trumnę (accusative singular)
trumną (instrumental singular)
trumnie (locative singular)
trumno (vocative singular)
trumny (nominative plural)
trumien (genitive plural)
trumnom (dative plural)
trumny (accusative plural)
trumnami (instrumental plural)
trumnach (locative plural)
trumny (vocative plural)

Jedyną poprawną formą dopełniacza liczby mnogiej tego słowa jest „trumien”. Wariant „trumn” nie jest poprawny.


anotar

strzelić gola, zdobyć/trafić bramkę/punkt

En el último partido nuestro equipo ha anotado cinco triples.

W ostatnim meczu nasza drużyna trafiła pięć rzutów za trzy punkty.


cepillar

(w piłce nożnej) lekko główkować piłkę zmieniając jej trajektorię


światło

światła (genitive singular)
światłu (dative singular)
światłem (instrumental singular)
świetle (locative singular)
światła (nominative plural)
świateł (genitive plural)
światłom (dative plural)
światła (accusative plural)
światłami (instrumental plural)
światłach (locative plural)
światła (vocative plural)

tylna część bramki, równoległa do tylnej linii boiska

Jacek trafił w światło bramki.


Wisła

(1.1-2) rdzeń „veid” lub „veis” → wić się, kręcić

(1.1) źródłosłów dla pol. Wisłok i pol. Wisłoka

źródło / bieg / koryto / (prawy / lewy) dopływ / ramię / dorzecze / dolina / wody / nurt / płycizna / zakręt / zakole / brzeg / dno / odnoga / ujście / głębokość / szerokość Wisły • nad Wisłą • Wisła wypływa / płynie / wije się / meandruje / kieruje się / niesie wody / przybiera / wylewa / zatapia / opada / nawadnia / odwadnia / wysycha / przepływa / opływa / dopływa / wpływa • na prawym / na lewym brzegu / u źródeł / u ujścia Wisły • pływać / płynąć Wisłą

być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się w Wiśle • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do Wisły • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się z Wisły • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką Wisły • mieszkaniec / mieszkanka Wisły • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba w Wiśle • pochodzić z Wisły • przeprowadzać się / przeprowadzić się do Wisły

być na meczu własnego klubu z Wisłą albo iść na stadion

pani Wisła • siostra / kuzynka / ciocia / babcia Wisła • kobieta imieniem (o imieniu) Wisła • święta / błogosławiona Wisła • mieć na imię / nosić imię / używać imienia Wisła • dać na imię / nadać imię / ochrzcić imieniem Wisła • otrzymać / dostać / przybrać imię Wisła • dzień imienin / imieniny Wisły • na Wisłę (o dniu)

Wisły (genitive singular)
Wiśle (dative singular)
Wisłę (accusative singular)
Wisłą (instrumental singular)
Wiśle (locative singular)
Wisło (vocative singular)
Wisły (nominative plural)
Wiseł (genitive plural)
Wisłom (dative plural)
Wisły (accusative plural)
Wisłami (instrumental plural)
Wisłach (locative plural)
Wisły (vocative plural)

zob. też Wisła (ujednoznacznienie) w Wikipedii

Wisła wiele razy zdobyła mistrzostwo Polski.


run

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-run.wav


cap

(1.14) ang. captain
(1.16) ang. cappuccino

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-cap.wav

zobacz też: Indeks:Angielski - Ubrania


cap

zobacz też: Indeks:Angielski - Ubrania

i (3.4) stanowią antynomię semantyczną.


PZPR

ˌpɛ‿zɛt‿pɛ‿ˈːr

używany w latach: 1936–1956, por. ZPRP


стадион

ros. стадион

Беҙҙән тыш стадионға бер көйәрмән дә килмәне.

Oprócz nas na stadion nie przyszedł żaden kibic.


стадион

В столицата на Катар има 10 стадиони, защото шейхът е фен на спорта.

W stolicy Kataru jest 10 stadionów, ponieważ szejk jest fanem sportu.


стадион

Ru-стадион.ogg


drużynowy

ˌdruʒɨ̃ˈnɔvɨ

drużynowa (nominative singular feminine)
drużynowe (nominative singular neuter)
drużynowi (nominative plural masculine)
drużynowe (nominative plural nonvirile)
drużynowego (genitive singular masculine animate inanimate)
drużynowej (genitive singular feminine)
drużynowego (genitive singular neuter)
drużynowych (genitive plural masculine nonvirile)
drużynowemu (dative singular masculine animate inanimate)
drużynowej (dative singular feminine)
drużynowemu (dative singular neuter)
drużynowym (dative plural masculine nonvirile)
drużynowego (accusative singular masculine animate)
drużynową (accusative singular feminine)
drużynowe (accusative singular neuter)
drużynowych (accusative plural masculine)
drużynowe (accusative plural nonvirile)
drużynowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
drużynową (instrumental singular feminine)
drużynowym (instrumental singular neuter)
drużynowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
drużynowym (locative singular masculine animate inanimate)
drużynowej (locative singular feminine)
drużynowym (locative singular neuter)
drużynowych (locative plural masculine nonvirile)
drużynowa (vocative singular feminine)
drużynowe (vocative singular neuter)
drużynowi (vocative plural masculine)
drużynowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

taki, który jest rozgrywany przez drużynę


HS

(1.1) ang. High + School
(1.2) ang. Health + System
(1.3) ang. Hill + Size


PR

That is my new deadlift PR.

To jest mój nowy rekord osobisty w martwym ciągu.


KP

Toruński KP


PZPN

ˌpɛ‿zɛt‿pɛ‿ˈɛ̃n

PZPN-y (nominative plural)
PZPN-u (genitive singular)
PZPN-ów (genitive plural)
PZPN-owi (dative singular)
PZPN-om (dative plural)
PZPN-y (accusative plural)
PZPN-em (instrumental singular)
PZPN-ami (instrumental plural)
PZPN-ie (locative singular)
PZPN-ach (locative plural)
PZPN-ie (vocative singular)
PZPN-y (vocative plural)

PZPN jest często krytykowany za niezrozumiałe decyzje.

– PZPN jest ostatnim ortodoksyjnym bastionem komuny w Polsce

Tomasz Sygut, Byłem agentem SB, „Super Express”, 2006, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


FIFA

FIF-y (genitive singular)
FIF-ie (dative singular)
FIF-ę (accusative singular)
FIF-ą (instrumental singular)
FIF-ie (locative singular)
FIF-o (vocative singular)
FIF-y (potential rare nominative plural)
FIF (potential rare genitive plural)
FIF-om (potential rare dative plural)
FIF-y (potential rare accusative plural)
FIF-ami (potential rare instrumental plural)
FIF-ach (potential rare locative plural)
FIF-y (potential rare vocative plural)

Fédération Internationale de Football Association → Międzynarodowa Federacja Piłki Nożnej

PZPN jest czlonkiem FIFA od 1923 roku.


FIFA

Fédération Internationale de Football Association → FIFA, Międzynarodowa Federacja Piłki Nożnej


FIFA

Pisownią alternatywną dla FIFA jest FiFa. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia FIFA.


PZPS

ˌpɛ‿zɛt‿pɛ‿ˈːs

PZPS ma swoją siedzibę w Warszawie.


AZS

AZS-u (genitive singular)
AZS-owi (dative singular)
AZS-em (instrumental singular)
AZS-ie (locative singular)
AZS-ie (vocative singular)
AZS-y (nominative plural)
AZS-ów (genitive plural)
AZS-om (dative plural)
AZS-y (accusative plural)
AZS-ami (instrumental plural)
AZS-ach (locative plural)
AZS-y (vocative plural)

zob. też AZS w Wikipedii

AZS jest studenckim stowarzyszeniem sportowym.


AWF

AWF-y (nominative plural)
AWF-u (genitive singular)
AWF-ów (genitive plural)
AWF-owi (dative singular)
AWF-om (dative plural)
AWF-y (accusative plural)
AWF-em (instrumental singular)
AWF-ami (instrumental plural)
AWF-ie (locative singular)
AWF-ach (locative plural)
AWF-ie (vocative singular)
AWF-y (vocative plural)

AWF ma za zadanie kształcić nauczycieli wychowania fizycznego, trenerów, specjalistów w zakresie rehabilitacji ruchowej, rekreacji i turystyki.


PZG

PZG ma swoją siedzibę w Warszawie.


PZKosz

PZKosz został założony w 1957 roku.


banda

(1.1) niem. Bande z franc. bande z wł. banda („oddział wojska z własnym sztandarem”)

bandy (genitive singular)
bandzie (dative singular)
bandę (accusative singular)
bandą (instrumental singular)
bandzie (locative singular)
bando (vocative singular)
bandy (nominative plural)
band (genitive plural)
bandom (dative plural)
bandy (accusative plural)
bandami (instrumental plural)
bandach (locative plural)
bandy (vocative plural)

ochronne ogrodzenie okalające miejsce odbywania konkurencji sportowych

W ubiegłym tygodniu w lidze szwedzkiej Rosjanin doprowadził do karambolu, który gdyby nie dmuchana banda skończyłby się tragicznie.


bila

bile (nominative plural)
bili (genitive singular)
bili (genitive plural)
bil (genitive plural)
bili (dative singular)
bilom (dative plural)
bilę (accusative singular)
bile (accusative plural)
bilą (instrumental singular)
bilami (instrumental plural)
bili (locative singular)
bilach (locative plural)
bilo (vocative singular)
bile (vocative plural)

Po dobrym uderzeniu kija, odbita bila wpada prosto do łozy.


bomba

franc. bombe < wł. bomba < łac. bombus < gr. βόμβος (bómbos) → huk

bomby (genitive singular)
bombie (dative singular)
bombę (accusative singular)
bombą (instrumental singular)
bombie (locative singular)
bombo (vocative singular)
bomby (nominative plural)
bomb (genitive plural)
bombom (dative plural)
bomby (accusative plural)
bombami (instrumental plural)
bombach (locative plural)
bomby (vocative plural)

zob. też bomba (ujednoznacznienie) w Wikipedii: zob. też bomba kryptologiczna w Wikipedii

Bramkarz z najwyższym trudem odbił nad poprzeczkę bombę posłaną zza pola karnego przez napastnika gości.


bomba

zobacz też: Indeks:Włoski - Broń


mate

(1.1-2) franc. mat
(2.1) forma skrócona od jaque mate
(2.2-7) qu. mati


over

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-over.wav


over

w krykiecie: zestaw sześciu oficjalnych kul


igrzyska olimpijskie

iˈɡʒɨska ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲcɛ

przygotowywać się do igrzysk olimpijskich

związek wyrazów igrzyska paraolimpijskie

igrzysk olimpijskich (genitive plural)
igrzyskom olimpijskim (dative plural)
igrzyskami olimpijskimi (instrumental plural)
igrzyskach olimpijskich (locative plural)

jeżeli mówimy o konkretnych igrzyskach, to wówczas wyrażenie to jako część nazwy własnej zapisujemy wielkimi literami, np. „Igrzyska Olimpijskie w Atlancie”

skrótu IO, choć są w nim wielkie litery, można używać także bez odniesienia do konkretnych igrzysk olimpijskich

najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach

Pierwsze nowożytne igrzyska olimpijskie odbyły się w Atenach.


straff

zobacz też: słowniczek terminów piłkarskich w języku szwedzkim


mistrzostwa świata

mistrzostw świata (genitive plural)
mistrzostwom świata (dative plural)
mistrzostw świata (instrumental plural)
mistrzostwach świata (locative plural)

Wielkie litery stosujemy wtedy, gdy mamy na myśli konkretne zawody sportowe np. XVI Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej. W pozostałych wypadkach piszemy małymi literami.

rozgrywki służące wyłonieniu najlepszego zawodnika lub drużyny na świecie w danej dyscyplinie

Mistrzostwa świata odbywają się co 4 lata.


gryf

(1.1) łac. gryphus < gr. γρύφων < gr. γρύψ → coś haczykowatego

gryfy (nominative plural)
gryfu (genitive singular)
gryfów (genitive plural)
gryfowi (dative singular)
gryfom (dative plural)
gryfy (accusative plural)
gryfem (instrumental singular)
gryfami (instrumental plural)
gryfie (locative singular)
gryfach (locative plural)
gryfie (vocative singular)
gryfy (vocative plural)

metalowy pręt, który wraz z nakładanym nań obciążeniem służy do ćwiczeń fizycznych

Kupiłem sobie piękny, nowy gryf.


gwiazda

(1.1) prasł. *gvězda, por. scs. ѕвѣзда (dzvězda), czes. hvězda, ros. звезда (zwiezda); spokrewnione z wyrazami bałtyckimi: litew. žvaigždė, łot. zvaigzne; dalsza etymologia niepewna

jak w Wiliję gwiazdy świecą, kury dobrze jajka niesą

gwiazdy (genitive singular)
gwieździe (dative singular)
gwiazdę (accusative singular)
gwiazdą (instrumental singular)
gwieździe (locative singular)
gwiazdo (vocative singular)
gwiazdy (nominative plural)
gwiazd (genitive plural)
gwiazdom (dative plural)
gwiazdy (accusative plural)
gwiazdami (instrumental plural)
gwiazdach (locative plural)
gwiazdy (vocative plural)

zob. też gwiazda (ujednoznacznienie) w Wikipedii

zobacz też: Indeks:Polski - Astronomia

Jurek robi gwiazdę bez najmniejszych problemów.


csillag

zobacz też: Indeks:Węgierski - Astronomia


angolo

zobacz też: Indeks:Włoski - Matematyka


fotbal

fotbaly (nominative plural)
fotbalu (genitive singular)
fotbalů (genitive plural)
fotbalu (dative singular)
fotbalům (dative plural)
fotbaly (accusative plural)
fotbale (vocative singular)
fotbaly (vocative plural)
fotbale (locative singular)
fotbalu (locative singular)
fotbalech (locative plural)
fotbalem (instrumental singular)
fotbaly (instrumental plural)


box

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-box.wav

ochraniacz na jądra (np. przy grze w krykieta)


box

boks (pomieszczenie dla mechaników w wyścigach samochodowych)


box

(1.1-4) ang. box → pudło
(1.5) ang. box → boksować

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Dyscypliny sportowe