prorok

prasł. *prorokъ < prasł. *prorekti → przepowiedzieć

przysłowia: chmury w lutym ku północy to są ciepła prorocy

nikt nie jest prorokiem we własnym kraju

proroka (genitive singular)
prorokowi (dative singular)
proroka (accusative singular)
prorokiem (instrumental singular)
proroku (locative singular)
proroku (vocative singular)
prorocy (nominative plural)
proroków (genitive plural)
prorokom (dative plural)
proroków (accusative plural)
prorokami (instrumental plural)
prorokach (locative plural)
prorocy (vocative plural)
proroki (depreciative nominative vocative plural)

charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie

Prorok Izajasz ostrzegał lud przed niebezpieczeństwem asyryjskim

Zenon Kosidowski, Opowieści bibilijne, 1996 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.


prorok

proroci (nominative plural)
proroka (genitive singular)
proroků (genitive plural)
prorokovi (dative singular)
proroku (dative singular)
prorokům (dative plural)
proroka (accusative singular)
proroky (accusative plural)
proroku (vocative singular)
proroci (vocative plural)
prorokovi (locative singular)
proroku (locative singular)
prorocích (locative plural)
prorokem (instrumental singular)
proroky (instrumental plural)


palma

palmy (genitive singular)
palmie (dative singular)
palmę (accusative singular)
palmą (instrumental singular)
palmie (locative singular)
palmo (vocative singular)
palmy (nominative plural)
palm (genitive plural)
palmom (dative plural)
palmy (accusative plural)
palmami (instrumental plural)
palmach (locative plural)
palmy (vocative plural)

zwykle zdobiona gałązka lub ich pęk poświęcana w Niedzielę Palmową

Na stołach stały (…) laleczki gipsowe i cukrowe, przedstawiające pasterki z pasterzami, cyganów prowadzących niedźwiedzie, i świętych, trzymających w ręku pozłacane palmy.

zob. też palma w Wikipedii
zob. też palma w Wikicytatach


Protestanvera

Протестанвера (alternative)


religia

(1.1) łac. religio < relegere 'ponownie wybierać, przestrzegać' lub religare 'ponownie związywać', lub reeligere 'ponownie obierać'

religii (genitive singular)
religii (dative singular)
religię (accusative singular)
religią (instrumental singular)
religii (locative singular)
religio (vocative singular)
religie (nominative plural)
religii (genitive plural)
religij (genitive plural obsolete)
religiom (dative plural)
religie (accusative plural)
religiami (instrumental plural)
religiach (locative plural)
religie (vocative plural)

system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej

Religia jest arcydziełem sztuki tresowania zwierząt, bo szkoli ludzi, jak mają myśleć.


apostasy

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-عُثمان (Middle river exports)-apostasy.wav


apostate

(1.1) łac. apostata < gr. ἀποστασία → odejście, bunt (przeciw Bogu)


icon

Take a photo of this Russian icon.


Angelus

łac. Angelus < łac. angelus < gr. ἄγγελος (ángelos)


Boh

Boh je všemocný.

Od Boha nepochádza nič zlé.

Wyraz Boh jako jeden z ostatnich w języku słowackim ma nadal oddzielną formę dla wołacza.

Słowo Boh jest częścią wielu wyrazów złożonych w języku słowackim, np. chvalabohu, vďakabohu, prepánaboha, panebože itp. W większości przypadków pisane jest wtedy łącznie.


Cham

Chamowie (potential rare nominative plural)
Chama (genitive singular)
Chamów (potential rare genitive plural)
Chamowi (dative singular)
Chamom (potential rare dative plural)
Chama (accusative singular)
Chamów (potential rare accusative plural)
Chamem (instrumental singular)
Chamami (potential rare instrumental plural)
Chamie (locative singular)
Chamach (potential rare locative plural)
Chamie (vocative singular)
Chamowie (potential rare vocative plural)
Chamy (potential rare depreciative nominative vocative plural)

Synami Noego, którzy wyszli z arki, byli Sem, Cham i Jafet.


Franciscan

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-Franciscan.wav


Idol

Das Idol sieht freundlich aus.


Koran

(1.1) arab. القرآن < arab. قرآن → recytowanie < arab. قراءة → czytanie, recytowanie < arab. قرأ → deklamować, recytować < syryjski ܩܪܝܢܐ

Koranu (genitive singular)
Koranowi (dative singular)
Koranem (instrumental singular)
Koranie (locative singular)
Koranie (vocative singular)
Korany (nominative plural)
Koranów (genitive plural)
Koranom (dative plural)
Korany (accusative plural)
Koranami (instrumental plural)
Koranach (locative plural)
Korany (vocative plural)

Ali codziennie studiuje Koran.


Krzyżak

(1.1) pol. krzyż + -ak; od czarnego krzyża na płaszczach Krzyżaków

Krzyżaka (genitive singular)
Krzyżakowi (dative singular)
Krzyżaka (accusative singular)
Krzyżakiem (instrumental singular)
Krzyżaku (locative singular)
Krzyżaku (vocative singular)
Krzyżacy (nominative plural)
Krzyżaków (genitive plural)
Krzyżakom (dative plural)
Krzyżaków (accusative plural)
Krzyżakami (instrumental plural)
Krzyżakach (locative plural)
Krzyżacy (vocative plural)

rycerz Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakonu krzyżackiego)

I nienawiść buchała z Krzyżaka przy tym opowiadaniu jak płomień, albowiem miał i osobiste do niej powody.


Muslim

(…) historically Muslims ate so little meat they were almost vegetarian

historycznie muzułmanie jedli tak mało mięsa, iż byli prawie wegetarianami.

guardian.co.uk: Eating less meat is more Islamic


Muslim

Słowo Muslim jest obecnie najbardziej rozpowszechnionym, neutralnym określeniem muzułmanina w Niemczech. Forma pokrewna Moslem staje się coraz rzadsza, a inne, dawniejsze określenia Muselmann, Muselman i Mohammedaner obecnie w ogóle nie są używane jako przestarzale, a ich ewentualne użycie nabrało znaczenia pejoratywnego.

por. Islamist • Islamit • Mohammedaner • Moslem • Muselman • Muselmann • Muslim • Sarazene


Łk

Ewangelia według świętego Łukasza, Ewangelia Łukasza


Бог

як у Бога за печкай / як у Бога за пазухай

калі трывога, тады да Бога / як трывога, тады да Бога

узяць Бога за бараду / ухапіць Бога за бараду / схапіць Бога за бараду


Бог

por. scs. богъ, ukr. бог, bułg. бог, słń. bog, czes. bůh, pol. bóg, głuż. bóh, dłuż. bog

Существует ли Бог? Этот вопрос задают многие люди.

Czy Bóg istnieje? To pytanie zadaje sobie wielu ludzi.


Бог

світить Місяць, та не гріє, тільки в Бога дурно хліб їсть

Бог дає такий хрест, який ти годен нести

кого Бог хоче скарати, тому розум відбирає

Боже, Україну збережи!


ba

jedna z odmian duszy w wierzeniach starożytnych Egipcjan


ksiądz

st.pol. kniądz < prasł. *kъnędzь → władca < swn. kuning < pragerm. *kuningaz

por. białor. князь, bułg. княз, chorw. knez, czes. kněz, dłuż. kněz, mac. кнез, ros. князь, scs. кънѧзь, słc. kňaz, słń. knez i ukr. князь

por. ang. king, niderl. koning, isl. konungur, isl. kóngur, niem. König, szw. konung i szw. kung

obecne formy M., D., B. i W. liczby mnogiej pochodzą od niegdysiejszego rzeczownika zbiorowego księża

(1.1) znaczenie pod wpływem st.czes. kněz

(1.1) źródłosłów dla białor. ксёндз, ros. ксёндз

będzie z niego ksiądz jak z diabła kościelny

kto ma księdza w rodzie, tego bieda nie ubodzie

niemiła księdzu ofiara, chodź cielę do domu

żyd żyda, ksiądz księdza o sto mil zwietrzy

dla chleba, nie dla nieba chce być księdzem

choćby był ksiądz w lesie, to mu każdy niesie

licha fara, gdzie ksiądz sam dzwonić musi

gdzie ksiądz swata, tam diabeł ślub daje

tak
księdza (genitive singular)
księdzu (dative singular)
księdza (accusative singular)
księdzem (instrumental singular)
księdzu (locative singular)
księże (vocative singular)
księża (nominative plural)
księży (genitive plural)
księżom (dative plural)
księży (accusative plural)
księżmi (instrumental plural)
księżach (locative plural)
księża (vocative plural)

chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję

Po mszy ksiądz często rozmawiał z parafianami.

por. kapłan • pop • pastor • rabin • mułła


puszka

puszki (nominative plural)
puszki (genitive singular)
puszek (genitive plural)
puszce (dative singular)
puszkom (dative plural)
puszkę (accusative singular)
puszki (accusative plural)
puszką (instrumental singular)
puszkami (instrumental plural)
puszce (locative singular)
puszkach (locative plural)
puszko (vocative singular)
puszki (vocative plural)


karman

karmana (genitive singular)
karmanowi (dative singular)
karmana (accusative singular)
karmanem (instrumental singular)
karmanie (locative singular)
karmanie (vocative singular)
karmany (nominative plural)
karmanów (genitive plural)
karmanom (dative plural)
karmany (accusative plural)
karmanami (instrumental plural)
karmanach (locative plural)
karmany (vocative plural)
karmanu (genitive singular)
karmanowi (dative singular)
karmanem (instrumental singular)
karmanie (locative singular)
karmanie (vocative singular)
karmany (nominative plural)
karmanów (genitive plural)
karmanom (dative plural)
karmany (accusative plural)
karmanami (instrumental plural)
karmanach (locative plural)
karmany (vocative plural)

w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia

Swojemu karmanowi przypisała nawet sprawę rozwodu.


lar

lara (genitive singular)
larowi (dative singular)
lara (accusative singular)
larem (instrumental singular)
larze (locative singular)
larze (vocative singular)
lary (nominative plural)
larów (genitive plural)
larom (dative plural)
lary (accusative plural)
larami (instrumental plural)
larach (locative plural)
lary (vocative plural)
lara (genitive singular)
larowi (dative singular)
lara (accusative singular)
larem (instrumental singular)
larze (locative singular)
larze (vocative singular)
larowie (nominative plural)
larów (genitive plural)
larom (dative plural)
larów (accusative plural)
larami (instrumental plural)
larach (locative plural)
larowie (vocative plural)

dusza zmarłego uważana w starożytnym Rzymie za bóstwo opiekuńcze ogniska domowego, miejsca, kraju


kněz

od prasł. *kъnędzь, od swn. kuning, od pragerm. *kuningaz

kněží (nominative plural)
kněze (genitive singular)
kněží (genitive plural)
knězi (dative singular)
knězovi (dative singular)
kněžím (dative plural)
kněze (accusative singular)
kněze (accusative plural)
knězi (vocative singular)
kněží (vocative plural)
knězi (locative singular)
knězovi (locative singular)
kněžích (locative plural)
knězem (instrumental singular)
kněžími (instrumental plural)


كلمة

(1.1) źródłosłów dla malt. kelma
arab. ك ل م

w islamie: kalimah, kalima, muzułmańskie wyznanie wiary

zobacz też: Indeks:Arabski - Najpopularniejsze słowa


Noël

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-Noël.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Laszlo Cárdenas (Culex)-Noël.wav

Je vais voir ma famille à Noël.

Zamierzam zobaczyć się z moją rodziną w Boże Narodzenie.


pasterka

pasterki (genitive singular)
pasterce (dative singular)
pasterkę (accusative singular)
pasterką (instrumental singular)
pasterce (locative singular)
pasterko (vocative singular)
pasterki (nominative plural)
pasterek (genitive plural)
pasterkom (dative plural)
pasterki (accusative plural)
pasterkami (instrumental plural)
pasterkach (locative plural)
pasterki (vocative plural)

Byłeś w tym roku na pasterce?


jul

Od st.nord. jól → święto przesilenia zimowego w pranordyckich i pragermańskich rytach (por. far. jól, isl. jól, ang. Yule); prawdopodobnie od pragerm. *jehwlą → święto (por. fiń. juhla → święto), które może pochodzić od praindoeur. *yekə → gra, żart.

W tradycji chrześcijańskiej nabrało znaczenia (12-dniowego) okresu lub dnia Bożego Narodzenia, por. st.ang. geol, średnioang. yol, ang. Yule, far. jól, isl. jól, fiń. joulu, duń. jul, nbk. jul, nn. jul.

Vi dricker glögg till jul.

zobacz też: advent • första advent • lucia / luciadagen • midvinter • vintersolstånd • midvinterblot • starbrak • jul • dan före dopparedan • dopparedagen / dopparedan / doppardagen / doppardan • julafton • juldagen • annandag jul • mellandagarna • nyår • nyårsafton • nyårsdagen • trettondagsafton • trettondedag jul / trettondag jul / trettondedagen / trettondagen • tjugondedag jul / tjugondag jul / tjugondedag Knut / tjugondag Knut / tjugondedagen / tjugondagen • julgransplundring (okres Bożego Narodzenia)


namša

Pśepšosymy něnto njeźelu zeger dwěju wótpołdnja do Bórkow na serbsku namšu.

Zapraszamy teraz w niedzielę o godzinie drugiej po południu do Burga na łużycką mszę.


stacja

stacji (genitive singular)
stacji (dative singular)
stację (accusative singular)
stacją (instrumental singular)
stacji (locative singular)
stacjo (vocative singular)
stacje (nominative plural)
stacji (genitive plural)
stacyj (genitive plural obsolete)
stacjom (dative plural)
stacje (accusative plural)
stacjami (instrumental plural)
stacjach (locative plural)
stacje (vocative plural)

każdy z czternastu tradycyjnych wizerunków drogi krzyżowej Chrystusa umieszczanych w miejscu kultu


temple

A temple is a building dedicated to religious ceremonies.

Świątynia to budynek przeznaczony do odprawiania ceremonii religijnych.


diabeł

(1.1) st.pol. dyjabeł < st.czes. diábel < łac. diabolus < gr. διάβολος (diabolos) → oszczerca

co po diable w kościele, kiedy pacierza nie umie

diabeł się w ornat ubrał i ogonem na mszę dzwoni

do Pana Boga się módl, a diabła nie obrażaj

gdy dasz diabłu palec, to za całą rękę chwyta

gdy się człowiek spieszy, to się diabeł cieszy

gdy się diabeł zestarzeje, chce zostać mnichem

jako nieboja pies kąsa, tak nieopatrznego diabeł sidli

modli się pod figurą, a diabła ma za skórą

Pan Bóg stworzył jedzenie, a diabeł wymyślił kucharzy

potrzebny jak diabeł w częstochowskiej górze

w kobiecym sercu społem mieszka diabeł z aniołem

w małżeństwie jak się pokłócą, będzie tam albo psie złe, albo diabeł kotny

zamknij diabłu drzwi, to on oknem wejdzie

Żyd okpi Niemca, diabeł Żyda, Rusin diabła, a Rusina niewiasta

diabła (genitive singular)
diabłu (dative singular)
diabła (accusative singular)
diabłem (instrumental singular)
diable (locative singular)
diable (vocative singular)
diabły (nominative plural)
diabli (nominative plural)
diabłów (genitive plural)
diabłom (dative plural)
diabły (accusative plural)
diabłów (accusative plural)
diabłami (instrumental plural)
diabłach (locative plural)
diabły (vocative plural)
diabli (vocative plural)

Wiedźma zdecydowanie wyparła się znajomości z diabłem.

Nie zmieni się za wiele, a zwłaszcza w niedzielę, gdy nic się nie dzieje, a diabeł z nudów śpi

zob. też diabeł (ujednoznacznienie) w Wikipedii


Різдво

Сердечно вітаємо вас з Новим Роком та Різдвом Христовим!

Serdecznie pozdrawiamy was na Nowy Rok i Boże Narodzenie!

zobacz też: З Різдвом Христовим


святвечір

ukr. свят + вечір

На святвечір готують дванадцять пісних страв.

Na Wigilię przygotowuje się dwanaście postnych potraw.

może być pisany od małej lub od dużej litery; zob. też Різдво


pecado

Es injusto que los hijos paguen por los pecados de sus padres.

To niesprawiedliwe, aby dzieci pokutowały za grzechy swoich rodziców.


diablo

diablo ŝercon ne komprenas, vokite li venas

Dio donis kaj benis, sed diablo forprenis

en infero loĝante, kun diabloj ne disputu

kie diablo ne povas, tien virinon li ŝovas


creer

Creo en Dios.


sacrificio

El sacrificio humano era una práctica común en algunas religiones.

Ludzka ofiara była powszechną praktyką w niektórych religiach.


sacrificio

toskańska lub literacka pisownia: sacrifizio; przestarzała lub regionalna pisownia: sagrificio, sagrifizio


Anioł Pański

ˈãɲɔw ˈpãj̃sʲci

ãńou̯ pãĩ ̯sʹḱi

Anioły Pańskie (nominative plural)
Anioła Pańskiego (genitive singular)
Aniołów Pańskich (genitive plural)
Aniołowi Pańskiemu (dative singular)
Aniołom Pańskim (dative plural)
Anioły Pańskie (accusative plural)
Aniołem Pańskim (instrumental singular)
Aniołami Pańskimi (instrumental plural)
Aniele Pańskim (locative singular)
Aniołach Pańskich (locative plural)
Aniele Pański (vocative singular)
Anioły Pańskie (vocative plural)

modlitwa maryjna przypominająca o Zwiastowaniu Najświętszej Maryi Pannie

Po Aniele Pańskim papież pozdrowił wszystkich zebranych.


celebrar

celebrować, odprawiać (nabożeństwo, mszę)

Este cura ha celebrado hoy dos misas.


بابا

ISO: (transliteration)
ISO: ba`ba`a (transliteration)


ateist

Vores nye bisp sagde angiveligt, at alle ateister, blasfemikere og satanister skulle korsfæstes.

Podobno nasz nowy biskup powiedział, że wszyscy ateiści, bluźniercy i sataniści powinni zostać ukrzyżowani.


niebo

od prasł. *nebo (w liczbie mnogiej *nebesa), od praindoeur. *nébhos → chmura, obłok

por. białor. неба, bułg. небе, chorw. nebo, czes. nebe, dłuż. njebjo, głuż. njebjo, ros. небо, scs. нєбо, słc. nebo, słń. nebo i ukr. не́бо

por. gr. νέφος, łac. nebula i sanskr. नभस्

nieba (genitive singular)
niebu (dative singular)
niebem (instrumental singular)
niebie (locative singular)
niebiosa (nominative plural)
niebiosy / nieba (nominative plural rare)
niebios (genitive plural)
niebiosów / nieb (genitive plural rare)
niebiosom (dative plural)
niebom (dative plural rare)
niebiosa (accusative plural)
niebiosy / nieba (accusative plural rare)
niebiosami (instrumental plural)
niebami (instrumental plural rare)
niebiosach (locative plural)
niebiesiech (locative plural dated)
niebach (locative plural rare)
niebiosa (vocative plural)
niebiosy / nieba (vocative plural rare)

mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie

Katolicy wierzą, że po śmierci duszę czeka niebo, piekło lub czyściec.

Formy liczby mnogiej zaczynające się na „niebios-” są używane do nadania wypowiedzi bardziej podniosłego charakteru. Formy liczby mnogiej tworzone w sposób standardowy nie są praktycznie używane.

Słownik poprawnej polszczyzny pod redakcją W. Doroszewskiego uznaje formę „niebiosy” za błędną, jednak jest ona notowana przez inne słowniki.


chrześcijaństwo

utworzone od pol. chrześcijanin < st.czes. křesťan < śwn. christjāni < łac. christianus → wyznawca Chrystusa, od łac. Christus → Chrystus

kršćanstvo

кршћанство / قرشڃانستوۉ

христиандык

حرىستىياندىق

agama Kristian

اݢام كريستيان

Kristnikstvo

Кристникство

христианлык

خرىستىئانلىق

hristiançylyk

христианчылык

xristian dini

христиан дини / خرىستىئەن دىنى

ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃stfɔ

χšeśćii ̯ä̃ĩ ̯stfo

chrześcijaństwa (genitive singular)
chrześcijaństwu (dative singular)
chrześcijaństwem (instrumental singular)
chrześcijaństwie (locative singular)
chrześcijaństwa (potential rare nominative plural)
chrześcijaństw (potential rare genitive plural)
chrześcijaństwom (potential rare dative plural)
chrześcijaństwa (potential rare accusative plural)
chrześcijaństwami (potential rare instrumental plural)
chrześcijaństwach (potential rare locative plural)
chrześcijaństwa (potential rare vocative plural)

religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci

Procentowo najwięcej wyznawców chrześcijaństwa mieszka w Europie i Ameryce Południowej.

zobacz też: islam • buddyzm • hinduizm • katolicyzm • protestantyzm • prawosławie


apoteoza

gr. ἀποθέωσις (apothéōsis) → ubóstwienie; por. łac. apotheosis, franc. apothéose, niem. Apotheose

apoteozy (genitive singular)
apoteozie (dative singular)
apoteozę (accusative singular)
apoteozą (instrumental singular)
apoteozie (locative singular)
apoteozo (vocative singular)
apoteozy (nominative plural)
apoteoz (genitive plural)
apoteozom (dative plural)
apoteozy (accusative plural)
apoteozami (instrumental plural)
apoteozach (locative plural)
apoteozy (vocative plural)

urzędowa deifikacja człowieka lub zwierzęcia


abakus

abak (nominative singular)
abaky (nominative plural)
abaku (genitive singular)
abaků (genitive plural)
abaku (dative singular)
abakům (dative plural)
abak (accusative singular)
abaky (accusative plural)
abaku (vocative singular)
abaky (vocative plural)
abaku (locative singular)
abacích (locative plural)
abakem (instrumental singular)
abacích (instrumental plural)


priest

The Shinto priest burnt incense for his ancestors.

Kapłan shinto zapalił kadzidło dla swoich przodków.


ייִד

YIVO: yid; polska: jid (transliteration)

איך בין אַ ייִד.

שווער צו זײַן אַ ייִד, אַ ייִדענע נאָך שווערער.

Ciężko być Żydem, a Żydówką jeszcze ciężej.

אַז אַ ייִד האָט אַ הונט, איז אָדער דער הונט נישט קיין הונט, אָדער דער ייִד נישט קיין ייִד.

żart. Jak Żyd ma psa, to albo ten pies to nie jest żaden pies, albo ten Żyd to nie jest żaden Żyd.


EC

Congregatio Eremitarum Camaldulensium Montis Coronae → Kongregacja Kamedulska Monte Corona ( kameduli)


kristendom

I 966 modtog Polen kristendommen fra Tjekkiet.

W roku 966 Polska przyjęła chrześcijaństwo od Czech.

Når en præst inviterer en dyreclairvoyant ind i kirken, er det med til at udhule kirke og kristendom indefra.

Gdy ksiądz zaprasza jasnowidza zwierzęcego do kościoła, to przyczynia się to do osłabiania Kościoła i chrześcijaństwa od środka.

C. Skovgaard-Holm: Sag om dyreclairvoyance undergraver kirkens troværdighed (da). Kristendom.dk, 2017-07-05. [dostęp 2019-11-18].


gmina

gminy (genitive singular)
gminie (dative singular)
gminę (accusative singular)
gminą (instrumental singular)
gminie (locative singular)
gmino (vocative singular)
gminy (nominative plural)
gmin (genitive plural)
gminom (dative plural)
gminy (accusative plural)
gminami (instrumental plural)
gminach (locative plural)
gminy (vocative plural)

Po powstaniach Machabeuszów i Bar Kochby udawały się na obczyznę nowe fale uchodźców, które zasilały wydatnie dawniejsze emigracyjne gminy żydowskie

Zenon Kosidowski, Opowieści biblijne, 1963 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.


fara

fary (nominative plural)
fary (genitive singular)
far (genitive plural)
faře (dative singular)
farám (dative plural)
faru (accusative singular)
fary (accusative plural)
faro (vocative singular)
fary (vocative plural)
faře (locative singular)
farách (locative plural)
farou (instrumental singular)
farami (instrumental plural)


absolwować

absolwuję (singular first-person present)
absolwujesz (singular second-person present)
absolwuje (singular third-person present)
absolwujemy (plural first-person present)
absolwujecie (plural second-person present)
absolwują (plural third-person present)
absolwowałem (singular first-person past masculine)
absolwowałeś (singular second-person past masculine)
absolwował (singular third-person past masculine)
absolwowaliśmy (plural first-person past masculine)
absolwowaliście (plural second-person past masculine)
absolwowali (plural third-person past masculine)
absolwowałam (singular first-person past feminine)
absolwowałaś (singular second-person past feminine)
absolwowała (singular third-person past feminine)
absolwowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
absolwowałyście (plural second-person past feminine neuter)
absolwowały (plural third-person past feminine neuter)
absolwowałom (singular first-person past neuter potential rare)
absolwowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
absolwowało (singular third-person past neuter)
niech absolwuję (singular first-person imperative)
absolwuj (singular second-person imperative)
niech absolwuje (singular third-person imperative)
absolwujmy (plural first-person imperative)
absolwujcie (plural second-person imperative)
niech absolwują (plural third-person imperative)
będę absolwował (singular first-person future masculine)
będę absolwować (singular first-person future masculine)
będziesz absolwował (singular second-person future masculine)
będziesz absolwować (singular second-person future masculine)
będzie absolwował (singular third-person future masculine)
będzie absolwować (singular third-person future masculine)
będziemy absolwowali (plural first-person future masculine)
będziemy absolwować (plural first-person future masculine)
będziecie absolwowali (plural second-person future masculine)
będziecie absolwować (plural second-person future masculine)
będą absolwowali (plural third-person future masculine)
będą absolwować (plural third-person future masculine)
będę absolwowała (singular first-person future feminine)
będę absolwować (singular first-person future feminine)
będziesz absolwowała (singular second-person future feminine)
będziesz absolwować (singular second-person future feminine)
będzie absolwowała (singular third-person future feminine)
będzie absolwować (singular third-person future feminine)
będziemy absolwowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy absolwować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie absolwowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie absolwować (plural second-person future feminine neuter)
będą absolwowały (plural third-person future feminine neuter)
będą absolwować (plural third-person future feminine neuter)
będę absolwowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę absolwować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz absolwowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz absolwować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie absolwowało (singular third-person future neuter)
będzie absolwować (singular third-person future neuter)
absolwowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
absolwowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
absolwował był (singular third-person pluperfect masculine)
absolwowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
absolwowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
absolwowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
absolwowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
absolwowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
absolwowała była (singular third-person pluperfect feminine)
absolwowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
absolwowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
absolwowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
absolwowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
absolwowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
absolwowało było (singular third-person pluperfect neuter)
absolwowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
absolwowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym absolwował (singular first-person conditional masculine)
absolwowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś absolwował (singular second-person conditional masculine)
absolwowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby absolwował (singular third-person conditional masculine)
absolwowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy absolwowali (plural first-person conditional masculine)
absolwowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście absolwowali (plural second-person conditional masculine)
absolwowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby absolwowali (plural third-person conditional masculine)
absolwowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym absolwowała (singular first-person conditional feminine)
absolwowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś absolwowała (singular second-person conditional feminine)
absolwowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby absolwowała (singular third-person conditional feminine)
absolwowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy absolwowały (plural first-person conditional feminine neuter)
absolwowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście absolwowały (plural second-person conditional feminine neuter)
absolwowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby absolwowały (plural third-person conditional feminine neuter)
absolwowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym absolwowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
absolwowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś absolwowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
absolwowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby absolwowało (singular third-person conditional neuter)
absolwujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
nieabsolwujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
absolwująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
nieabsolwująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
absolwujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
nieabsolwujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
absolwujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
nieabsolwujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
absolwowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
nieabsolwowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
absolwowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
nieabsolwowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
absolwowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
nieabsolwowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
absolwowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
nieabsolwowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
absolwowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
nieabsolwowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
absolwując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie absolwując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
absolwowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
nieabsolwowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)

Zostałem absolwowany przez księdza.


absolucja

łac. absolutio → uniewinnienie, uwolnienie od czegoś

źródłosłów dla ros. абсолюция

rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów

Konający otrzymał absolucję.


adwent

przysłowia: gdy w adwencie szadź na drzewach się pokazuje, to rok urodzajny nam zwiastuje

jak co zamorzysz w adwencie, tego nie dobędziesz po święcie

kto się zaleca w adwenta, ten będzie miał żonę na święta

kto ziemię w adwent pruje, ta mu trzy lata choruje

święta Katarzyna adwent zaczyna, święty Jędrzej jeszcze mędrzej

święta Katarzyna adwent zawięzuje, a święty Andrzej poprawuje

święta Katarzyna zawięzuje adwent łyczkiem, a święty Marcin rzemyczkiem

święta Katarzyna adwent zawiązuje, sama hula, pije, a nam zakazuje

święta Katarzyna adwent zawiązała: dziewczyna nieszczęśliwa, że się nie wydała

adwentu (genitive singular)
adwentowi (dative singular)
adwentem (instrumental singular)
adwencie (locative singular)
adwencie (vocative singular)
adwenty (nominative plural)
adwentów (genitive plural)
adwentom (dative plural)
adwenty (accusative plural)
adwentami (instrumental plural)
adwentach (locative plural)
adwenty (vocative plural)

w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; zob. też adwent w Encyklopedii staropolskiej

Adwent początkowo miał charakter głównie pokutny

Hasło „adwent” w: Encyklopedia PWN Online, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Obecnie adwent obejmuje cztery niedziele przed Bożym Narodzeniem.

Minęła jesień, minął zwykłą koleją rzeczy adwent, nastąpił karnawał

Eliza Orzeszkowa, Wesoła teorya i smutna praktyka

Symbolami adwentu są: wieniec adwentowy, kalendarz adwentowy, lampion roratny i roratka.

W liturgii katolickiej fiolet symbolizuje skruchę, post, powagę i dlatego jest barwą adwentu.

Z pierwszą niedzielą adwentu zaczyna się rok kościelny.

W adwencie chodzimy przed świtem na roraty.

Nazwy okresów kalendarzowych (liturgicznych) piszemy w zasadzie małą literą. Możliwe jest też użycie wielkiej litery ze względów uczuciowo-religijnych.

por. czterdziestnica; zobacz też: Indeks:Polski - Indeks terminów religijnych


adwentysta

adwentysty (genitive singular)
adwentyście (dative singular)
adwentystę (accusative singular)
adwentystą (instrumental singular)
adwentyście (locative singular)
adwentysto (vocative singular)
adwentyści (nominative plural)
adwentystów (genitive plural)
adwentystom (dative plural)
adwentystów (accusative plural)
adwentystami (instrumental plural)
adwentystach (locative plural)
adwentyści (vocative plural)

członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

Jan jest pobożnym adwentystą.


ängel

Du är en ängel!


biegun

bieguni (nominative plural)
bieguna (genitive singular)
biegunów (genitive plural)
biegunowi (dative singular)
biegunom (dative plural)
bieguna (accusative singular)
biegunów (accusative plural)
biegunem (instrumental singular)
biegunami (instrumental plural)
biegunie (locative singular)
biegunach (locative plural)
biegunie (vocative singular)
bieguni (vocative plural)
bieguny (depreciative nominative vocative plural)

wyznawca jednego z odłamów staroobrzędowców


ambona

wł. ambone < łac. ambo < gr. ἄμβων → wypukłość

ambony (genitive singular)
ambonie (dative singular)
ambonę (accusative singular)
amboną (instrumental singular)
ambonie (locative singular)
ambono (vocative singular)
ambony (nominative plural)
ambon (genitive plural)
ambonom (dative plural)
ambony (accusative plural)
ambonami (instrumental plural)
ambonach (locative plural)
ambony (vocative plural)

miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; kościelna mównica; ; zob. też ambona w Encyklopedii staropolskiej

Ambony są często bogato zdobione.


earth

st.ang. eorþe → ziemia, gleba, kraj, dystrykt, świat doczesny < pragerm. *ertho < praindoeur. *er-

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-earth.wav

ziemia (świat doczesny w odróżnieniu od zaświatów lub nieba)

In the beginning God created the heaven and the earth.

Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię.

Rzeczowniki pospolite zapisujemy małą literą. Jako nazwa planety zapisywana jest wielką literą: Earth


άγγελος

Οι βοσκοί πήγαν στη Βηθλεέμ και βρήκαν τον Ιησού σ' ένα στάβλο, όπως τους είχε πει ο άγγελος.

Pasterze poszli do Betlejem i znaleźli Jezusa w stajni, tak jak im to oznajmił był anioł.


inwokacja

inwokacji (genitive singular)
inwokacji (dative singular)
inwokację (accusative singular)
inwokacją (instrumental singular)
inwokacji (locative singular)
inwokacjo (vocative singular)
inwokacje (nominative plural)
inwokacji (genitive plural)
inwokacyj (genitive plural obsolete)
inwokacjom (dative plural)
inwokacje (accusative plural)
inwokacjami (instrumental plural)
inwokacjach (locative plural)
inwokacje (vocative plural)


תּנך

YIVO: tnkh; polska: tnch (transliteration)


神

chiń. 示 + 电 → stawiać na ołtarzu + piorun

かみ → bóg, bóstwo, bogini, każda rzecz, zjawisko lub osoba, godna najwyższego szacunku lub budząca strach

天照(あまてらす)は日本(にほん)の神(かみ)です。


Bondye

Nan konmansman, Bondye kreye syèl la ak latè a.


папа

zobacz też: Indeks:Rosyjski - Fałszywi przyjaciele


pilgrim

Pilgrimmen piskede sig selv for at straffe kødet for synderne.

Pielgrzym biczował się, by ukarać swe ciało za grzechy.

Pilgrimmene døde af tørst i ørknen.

Pielgrzymi zmarli z pragnienia na pustyni.


Adam

(1.1) łac. Adamus < gr. Ἀδάμ (Adam) < hebr. אדם (adam) < hebr. אדמה → ziemia

Adam cóż by poradził, gdyby Bóg w raju Ewy nie posadził

na Adama pięknie, jutrzenka jasna, będzie stodoła ciasna

począwszy od Adama, każdy człowiek kłamie

Adam i Ewa pokazują, jaki styczeń i luty po nich następują

słota w dzień Adama i Ewy, zabezpiecz od zimna cholewy

w dzień Adama i Ewy daruj bliźnim gniewy

Adamu (genitive singular)
Adamowi (dative singular)
Adamem (instrumental singular)
Adamie (locative singular)
Adamie (vocative singular)
Adamy (nominative plural)
Adamów (genitive plural)
Adamom (dative plural)
Adamy (accusative plural)
Adamami (instrumental plural)
Adamach (locative plural)
Adamy (vocative plural)

miasto biblijne leżące nieopodal Sartan, utożsamiane z miejscowością Tall ad-Damija w Jordanii

zob. też Adam (ujednoznacznienie) w Wikipedii


Baranek Boży

(1.1) łac. Agnus Dei → dosł. Baranek Boga, tłumaczenie według tradycyjnego brzmienia

baˈrãnɛɡ ˈbɔʒɨ

Baranka Bożego (genitive singular)
Barankowi Bożemu (dative singular)
Baranka Bożego (accusative singular)
Barankiem Bożym (instrumental singular)
Baranku Bożym (locative singular)
Baranku Boży (vocative singular)

symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw

Oto Baranek Boży, który gładzi grzechy świata.


קדיש

YIVO: kdish; polska: kdisz (transliteration)


anĝelo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-anĝelo.wav

esti anĝelo inter homoj, sed satano en la domo

inter fremdaj ŝi estas edzino-anĝelo, kun la edzo ŝi estas demono kruela

kalumniante konstante, oni eĉ anĝelon nigrigas

anĝeloj (nominative plural)
anĝelon (accusative singular)
anĝelojn (accusative plural)


рамазан

Американският президент Джордж Буш поздрави мюсюлманите по случай започването на рамазана.

Amerykański prezydent pozdrowił muzułmanów z okazji rozpoczęcia ramadanu.


gluttony

jeden z siedmiu grzechów głównych: nieumiarkowanie w jedzeniu i piciu


τράπεζα

gr. τράπεζα od τρα (<τέτταρες) + πέζα (=πους) → cztery nogi


kirke

gr. κυριακός

Som barn syntes hun, at det var frygteligt kedeligt at gå i kirke.

Jako dziecko uważała, że chodzenie do kościoła jest okropnie nudne.

Kościół (religijna instytucja społeczna)

Kirken beskyldte det nye parti for »grotesk antiklerikalisme«.

Kościół oskarżył nową partię o „groteskowy antyklerykalizm”.

I Polen kender vi kun til kirken fra én side, den foran alteret – men hvad er der på den anden side?

W Polsce Kościół znamy tylko z jednej strony, tej przed ołtarzem – ale co jest po drugiej stronie?

N.I.Larsen: Den katolske kirkes magt over Polen er brudt (da). Information.dk, 2018-10-29. [dostęp 2020-11-01].


Beichte

Ich bin am Montag zur Beichte gegangen.

Poszłam/Poszedłem w poniedziałek do spowiedzi.


ангел

чоловік не ангел, щоб не согрішить, але й не чорт, щоб не покаятися

У християнстві вважається, що кожна людина має свого ангела хоронителя.

W chrześcijaństwie uważa się, że każdy człowiek ma swojego anioła stróża.


חנוכה

chanukah, ḥānukkâ; polska: chanuka (transliteration)

בחנוכה אנחנו אוכלים ספגניות ולביבות ומדליקים נרות בחנכיה.

W Chanukę jemy pączki i placki oraz zapalamy świeczki w chanukii.


artykuł

artykułu (genitive singular)
artykułowi (dative singular)
artykułem (instrumental singular)
artykule (locative singular)
artykule (vocative singular)
artykuły (nominative plural)
artykułów (genitive plural)
artykułom (dative plural)
artykuły (accusative plural)
artykułami (instrumental plural)
artykułach (locative plural)
artykuły (vocative plural)

Zmartwychwstanie Chrystusa jest podstawowym artykułem wiary chrześcijańskiej.


בימה

YIVO: bimh; polska: bimh (transliteration)

און יאָסעלע האָט אָנגעטאָן אַ טלית און איז אַרויף אויף דער בימה, וואַרפֿנדיק אַ קוק אויף דעם גאַנצן עולם און צוגרייטנדיק זיך צום דאַווענען.

A Josele założył tałes i wszedł na bimę, rzucając spojrzenie na całą społeczność i przygotowując się do modlitwy.


העל

(1-2) śwn. hel, por. niem. hell
(3.1) śwn. helle, por. niem. Hölle

YIVO: hel; polska: hel (transliteration)


engel

En engel har lovet at beskytte mig mod det onde.

Men det skete, at den fattige døde, og at han blev henbåren af englene i Abrahams skød; men den rige døde også og blev begravet.

Umarł żebrak, i aniołowie zanieśli go na łono Abrahama; umarł także bogacz i został pogrzebany.


engel

źródłosłów dla średnioang. aungel > ang. angel


skytsengel

duń. skyts + engel < tłum. łac. angelus tutelaris

Min skytsengel vil beskytte mig mod det onde.


himmel

På børnehjemmet får børnene at vide, at deres mor er i himlen, og at de aldrig skal se hende mere.

W domu dziecka dzieci dowiadują się, że ich mama jest w niebie i że już nigdy jej nie zobaczą.


Natale

(przysłowie) verde Natale, bianca Pasqua

zielone Boże Narodzenie, biała Wielkanoc

Il Natale è la festa in cui si celebra la nascita di Gesù Cristo.

Boże Narodzenie jest świętem, podczas którego celebrujemy narodziny Jezusa Chrystusa.


יאָרצײַט

jid. יאָר + צײַט

ˈjɔʀˌt͡saɛ̯t

YIVO: yortsayt; polska: jorcajt (transliteration)

Nie mylić z צײַט פֿון יאָר (cajt fun jor).


Kirche

(1.1) swn. chiricha < gr. κυριακός (kiriakós) → pański, należący do Pana

die Kirche ums Dorf tragen • die Kirche ums Dorf fahren • mit der Kirche ums Dorf laufen • mit der Kirche ums Dorf fahren


god

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-god.wav


god

(1.1-3.3) prazachgerm. *gōd < pragerm. *gōdaz < praindoeur. *gʰedʰ-

(3.4) prazachgerm. *god < pragerm. *gudą


дявол

В евангелията дяволът се явява като изкусител.

W ewangeliach diabeł pojawia się w charakterze kusiciela.


Сатана

Популярен образ на Сатаната е като рогато чудовище, подобно на козел, което държи тризъбец.

Popularnym wyobrażeniem Szatana jest rogaty stwór, podobny do kozła, z trójzębem w ręce.


תּפֿילין

YIVO: tfilin; polska: tfilin (transliteration)
YIVO: tfiln; polska: tfiln (transcription)


God

Good God! You scared me!


джамия

В центъра на София има една голяма джамия.


תּפֿילה

YIVO: tfilh; polska: tfilh (transliteration)


shrine

Jasna Góra is one of the shrines in Poland.

Jasna Góra jest jednym z miejsc kultu w Polsce.


גלח

YIVO: glkh; polska: glch (transliteration)


kapucyn

kapucyna (genitive singular)
kapucynowi (dative singular)
kapucyna (accusative singular)
kapucynem (instrumental singular)
kapucynie (locative singular)
kapucynie (vocative singular)
kapucyni (nominative plural)
kapucynów (genitive plural)
kapucynom (dative plural)
kapucynów (accusative plural)
kapucynami (instrumental plural)
kapucynach (locative plural)
kapucyni (vocative plural)

Strojem zakonnym kapucynów jest kasztanowy habit z kapturem przepasany sznurem.


הישארות הנפש

hebr. הישארות + נפש


kolęda

gw. (Śląsk Cieszyński i Górny Śląsk) kolynda

kolędy (genitive singular)
kolędzie (dative singular)
kolędę (accusative singular)
kolędą (instrumental singular)
kolędzie (locative singular)
kolędo (vocative singular)
kolędy (nominative plural)
kolęd (genitive plural)
kolędom (dative plural)
kolędy (accusative plural)
kolędami (instrumental plural)
kolędach (locative plural)
kolędy (vocative plural)

pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia

W wieczór wigilijny będziemy śpiewali kolędy.

wizyta duszpasterska w domach wiernych w okresie po Bożym Narodzeniu

Jutro po południu będzie chodził ksiądz po kolędzie na naszej ulicy.


Christmas

This year we spent Christmas with our family.

W tym roku spędziliśmy Boże Narodzenie z rodziną.

Many people all over the world give presents at Christmas.

Wielu ludzi na całym świecie daje prezenty w Boże Narodzenie.


Weihnachten

Dieses Jahr feierten wir Weihnachten in der Schweiz.

W tym roku obchodziliśmy Boże Narodzenie w Szwajcarii.


Karwoche

zobacz też: Indeks:Niemiecki - Kalendarz i czas


kirkja

ˈt͡ʃʰɪr̥t͡ʃa


budda

pali Buddha → przebudzony, oświecony, spokrewnione z sanskr. बुद्ध (buddha)

buddy (genitive singular)
buddzie (dative singular)
buddę (accusative singular)
buddą (instrumental singular)
buddzie (locative singular)
buddo (vocative singular)
buddowie (nominative plural)
buddów (genitive plural)
buddom (dative plural)
buddów (accusative plural)
buddami (instrumental plural)
buddach (locative plural)
buddowie (vocative plural)

Budda przebudził się ze snu niewiedzy i zobaczył, jakimi rzeczy naprawdę są.

Słowo pisane małą literą, gdy mowa ogólnie o buddach, lub dużą literą, gdy mowa o konkretnym buddzie, np. „Budda Maitreja”. Samo słowo „Budda”, pisane dużą literą, oznacza Buddę Siakjamuniego (Siddharthę Gautamę), założyciela buddyzmu. Niekiedy stosowana jest pisownia buddha.


súra

súry (nominative plural)
súry (genitive singular)
súr (genitive plural)
súře (dative singular)
súrám (dative plural)
súru (accusative singular)
súry (accusative plural)
súro (vocative singular)
súry (vocative plural)
súře (locative singular)
súrách (locative plural)
súrou (instrumental singular)
súrami (instrumental plural)


Χριστούγεννα

(1.1) n.gr. Χριστός + γέννα

καλά Χριστούγεννα!, ευτυχισμένα Χριστούγεννα!

Τα Χριστούγεννα είναι η μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανοσύνης.

Boże Narodzenie jest największym świętem chrześcijaństwa.


patron

patrona (genitive singular)
patronowi (dative singular)
patrona (accusative singular)
patronem (instrumental singular)
patronie (locative singular)
patronie (vocative singular)
patronowie (nominative plural)
patroni (nominative plural)
patronów (genitive plural)
patronom (dative plural)
patronów (accusative plural)
patronami (instrumental plural)
patronach (locative plural)
patronowie (vocative plural)
patroni (vocative plural)

święty opiekun kraju, miasta, profesji, osób

Kto będzie patronem Rybnika?


vigil

nabożeństwo wieczorne (w wigilię święta kościelnego)


wigilia

(1.1,4,5) p.łac. vigilia → ‘czuwanie nocne przed dniem świątecznym’ < łac. vigilia → czuwanie, straż, warta < łac. vigil → stróż lub czes. vigilie, st.czes. vigilia < śwn. vigilje < łac. vigilia → czuwanie

przysłowia: od Łucji do wigilii patrz na dni, o przyszłym roku powiedzą ci

pogoda na wigilię Narodzenia, do Nowego Roku się nie zmienia

wiatr od południa w wigilię Świętego Marcina, pewnie będzie lekka zima

wigilie (nominative plural)
wigilii (genitive singular)
wigilii (genitive plural)
wigilij (genitive plural obsolete)
wigilii (dative singular)
wigiliom (dative plural)
wigilię (accusative singular)
wigilie (accusative plural)
wigilią (instrumental singular)
wigiliami (instrumental plural)
wigilii (locative singular)
wigiliach (locative plural)
wigilio (vocative singular)
wigilie (vocative plural)
tak
wigilie (nominative plural)
wigilii (genitive plural)
wigilij (genitive plural obsolete)
wigiliom (dative plural)
wigilie (accusative plural)
wigiliami (instrumental plural)
wigiliach (locative plural)
wigilie (vocative plural)
tak

w kalendarzu chrześcijańskim dzień poprzedzający ważniejsze święto, zwłaszcza Boże Narodzenie, często połączony z postem i uroczystym oczekiwaniem

por. Wigilia; zobacz też: Indeks:Polski - Indeks terminów religijnych


חסידות

YIVO: khsidus; polska: chsidus (transliteration)
YIVO: khsides; polska: chsides (transcription)


żyd

ogsłow., prasł. *židъ < starowłoski giudio < łac. Iūdaeus < gr. Ἰουδαῖος < hebr. יְהוּדִי (jehudi)

żyda (genitive singular)
żydowi (dative singular)
żyda (accusative singular)
żydem (instrumental singular)
żydzie (locative singular)
żydzie (vocative singular)
żydzi (nominative plural)
żydów (genitive plural)
żydom (dative plural)
żydów (accusative plural)
żydami (instrumental plural)
żydach (locative plural)
żydzi (vocative plural)

Rabin musi być pobożnym żydem.

Pisze się od dużej litery „Żyd”, jeśli chodzi o członka narodu (tak jak Polak, Niemiec, Japończyk), natomiast małą literą żyd, jeśli chodzi o wyznawcę judaizmu (tak jak katolik, buddysta, protestant).


נס

אונדזער רבי קען טאָן נסים.

קיין נסים זײַנען ניט פֿאַראַן.


kind

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-kind.wav


oppstandelse

Jesu Kristi død og oppstandelse

śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa


církev

církve (nominative plural)
církve (genitive singular)
církví (genitive plural)
církvi (dative singular)
církvím (dative plural)
církve (accusative plural)
církvi (vocative singular)
církve (vocative plural)
církvi (locative singular)
církvích (locative plural)
církví (instrumental singular)
církvemi (instrumental plural)

chrześcijańska wspólnota wiernych, kościół

V České republice existuje a působí římskokatolická a řeckokatolická církev.

W Republice Czeskiej istnieje i działa kościół rzymskokatolicki i greckokatolicki.


get

(1) st.nord. geta
(2.1) ang. git
(2.2) hebr. גט

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-get.wav

zobacz też: Czasowniki nieregularne w języku angielskim


Środa Popielcowa

Środy Popielcowej (genitive singular)
Środzie Popielcowej (dative singular)
Środę Popielcową (accusative singular)
Środą Popielcową (instrumental singular)
Środzie Popielcowej (locative singular)
Środo Popielcowa (vocative singular)

w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem

W Środę Popielcową posypujemy głowy popiołem.


católico

łac. catholĭcus < gr. καθολικός (katholikós) → powszechny

Cada año, entre marzo y abril, la comunidad católica celebra la Semana Santa.

Każdego roku, między marcem a kwietniem, społeczność katolicka celebruje Wielki Tydzień.


Jezus

(1.1-2) łac. Iesus < gr. Ἰησοῦς (iēsoũs) < hebr. ישו (jeszua), hebr. ישוע (jehoszua) → Jahwe zbawia

pan Jezus • brat / kuzyn / wujek / dziadek Jezus • mężczyzna imieniem (o imieniu) Jezus • mieć na imię / nosić imię / używać imienia Jezus • dać na imię / nadać imię / ochrzcić imieniem Jezus • otrzymać / dostać / przybrać imię Jezus • dzień imienin / imieniny Jezusa

Jezusowie (potential rare nominative plural)
Jezusa (genitive singular)
Jezusów (potential rare genitive plural)
Jezusowi (dative singular)
Jezusom (potential rare dative plural)
Jezusa (accusative singular)
Jezusów (potential rare accusative plural)
Jezusem (instrumental singular)
Jezusami (potential rare instrumental plural)
Jezusie (locative singular)
Jezusach (potential rare locative plural)
Jezusie (vocative singular)
Jezu (vocative singular)
Jezusowie (potential rare vocative plural)
Jezusy (potential rare depreciative nominative vocative plural)
Jezusa (genitive singular)
Jezusowi (dative singular)
Jezusa (accusative singular)
Jezusem (instrumental singular)
Jezusie (locative singular)
Jezusie (vocative singular)
Jezusowie (nominative plural)
Jezusów (genitive plural)
Jezusom (dative plural)
Jezusów (accusative plural)
Jezusami (instrumental plural)
Jezusach (locative plural)
Jezusowie (vocative plural)

Jezus natomiast udał się na Górę Oliwną, ale o brzasku zjawił się znów w świątyni

O żadnym z proroków Koran nie pisze z taką czcią, jak o Jezusie

Mehdi Hasan, Isa i jego uczniowie, Tygodnik Forum nr 51/52/2010.


Jezus

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-Jezus (wersja Józefa Gary).ogg


πρόθεση

gr. πρόθεσις


hinduista

hinduisty (genitive singular)
hinduiście (dative singular)
hinduistę (accusative singular)
hinduistą (instrumental singular)
hinduiście (locative singular)
hinduisto (vocative singular)
hinduiści (nominative plural)
hinduistów (genitive plural)
hinduistom (dative plural)
hinduistów (accusative plural)
hinduistami (instrumental plural)
hinduistach (locative plural)
hinduiści (vocative plural)

Buddyści i hinduiści wierzą w reinkarnację.


anamneza

modlitwa, część liturgii eucharystycznej,


opat

czes. opat < bwr. Apat < starogerm. abbat < łac. abbas < gr. ἀββᾶς < aram. ܐܒܐ (abba)

(przysłowie) u opata gody, a u mnicha głody

opaci (nominative plural)
opata (genitive singular)
opatów (genitive plural)
opatowi (dative singular)
opatom (dative plural)
opata (accusative singular)
opatów (accusative plural)
opatem (instrumental singular)
opatami (instrumental plural)
opacie (locative singular)
opatach (locative plural)
opacie (vocative singular)
opaci (vocative plural)

Znowu czyta powieść, ten rozdział, kiedy, podczas gwiaździstej nocy, p. Rambaud naprawiał zepsutą lalkę małej Joasi, Helena tonęła we łzach bezprzedmiotowego żalu, a Opat Jouve radził, ażeby wyszła za mąż.


opat

opati (nominative plural)
opatové (nominative plural)
opata (genitive singular)
opatů (genitive plural)
opatovi (dative singular)
opatu (dative singular)
opatům (dative plural)
opata (accusative singular)
opaty (accusative plural)
opate (vocative singular)
opati (vocative plural)
opatové (vocative plural)
opatovi (locative singular)
opatu (locative singular)
opatech (locative plural)
opatem (instrumental singular)
opaty (instrumental plural)


opactwo

pol. opat + -wo < czes. opat < bwr. Apat < starogerm. abbat < łac. abbas < gr. ἀββᾶς < aram. אבא (abba)

opactwa (nominative plural)
opactwa (genitive singular)
opactw (genitive plural)
opactwu (dative singular)
opactwom (dative plural)
opactwa (accusative plural)
opactwem (instrumental singular)
opactwami (instrumental plural)
opactwie (locative singular)
opactwach (locative plural)
opactwa (vocative plural)

Na wycieczce szkolnej zwiedziliśmy opactwo w Wąchocku.


muzułmanin

muzułmanina (genitive singular)
muzułmaninowi (dative singular)
muzułmanina (accusative singular)
muzułmaninem (instrumental singular)
muzułmaninie (locative singular)
muzułmaninie (vocative singular)
muzułmanie (nominative plural)
muzułmanów (genitive plural)
muzułmanom (dative plural)
muzułmanów (accusative plural)
muzułmanami (instrumental plural)
muzułmanach (locative plural)
muzułmanie (vocative plural)

Według praw islamu, jeśli ojcem jest muzułmanin, dziecko też jest muzułmaninem.

Francuscy muzułmanie przodują w kwestii pochlebnych opinii o chrześcijanach – 91% z nich pozytywnie wyraziło się na temat wyznawców religii chrześcijańskich

arabia.pl: Czy Francja radzi sobie lepiej w kwestii integracji niż jej krytycy?


rozgrzeszenie

ˌrɔzɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ

rozgrzeszenia (genitive singular)
rozgrzeszeniu (dative singular)
rozgrzeszeniem (instrumental singular)
rozgrzeszeniu (locative singular)
rozgrzeszenia (nominative plural)
rozgrzeszeń (genitive plural)
rozgrzeszeniom (dative plural)
rozgrzeszenia (accusative plural)
rozgrzeszeniami (instrumental plural)
rozgrzeszeniach (locative plural)
rozgrzeszenia (vocative plural)

oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów


otchłań

otchłani (genitive singular)
otchłani (dative singular)
otchłanią (instrumental singular)
otchłani (locative singular)
otchłani (vocative singular)
otchłanie (nominative plural)
otchłani (genitive plural)
otchłaniom (dative plural)
otchłanie (accusative plural)
otchłaniami (instrumental plural)
otchłaniach (locative plural)
otchłanie (vocative plural)

tymczasowy stan osób bezgrzesznych umarłych przed Zbawieniem albo bez chrztu

Ale Ty, Jezu, w swojej łasce możesz mi przebaczyć i tylko wtedy nie będę musiał iść w otchłań, tam gdzie już się znajdują zbuntowani aniołowie

Albert N. Martin „Co to znaczy być chrześcijaninem?”, Logos Media, Toruń 2013, ISBN 978-83-63837-30-3

zob. też otchłań (ujednoznacznienie) w Wikipedii

w tekstach nacechowanych religijnie spotyka się pisownię od dużej litery


dekret

łac. decretum → decyzja, dekret < łac. decernere → decydować, postanawiać

dekretu (genitive singular)
dekretowi (dative singular)
dekretem (instrumental singular)
dekrecie (locative singular)
dekrecie (vocative singular)
dekrety (nominative plural)
dekretów (genitive plural)
dekretom (dative plural)
dekrety (accusative plural)
dekretami (instrumental plural)
dekretach (locative plural)
dekrety (vocative plural)

dokument wydawany przez zwierzchnika diecezji rzymskokatolickiej, decydujący o przydzieleniu duchownego do parafii


nonne

Nonnen har boet på klosteret i mange år.

Zakonnica już od wielu lat mieszka w tym klasztorze.


nonne

Da hun var atten år, kjente hun kallet til å bli nonne.

Kiedy miała osiemnaście lat, poczuła powołanie, by zostać zakonnicą.


biret

biretu (genitive singular)
biretowi (dative singular)
biretem (instrumental singular)
birecie (locative singular)
birecie (vocative singular)
birety (nominative plural)
biretów (genitive plural)
biretom (dative plural)
birety (accusative plural)
biretami (instrumental plural)
biretach (locative plural)
birety (vocative plural)

Biret jest obecnie częścią oficjalnego stroju członków senatu wyższej uczelni, duchownych i sędziów.


sjæl

Jeg elsker dig af hele min sjæl.


bazilika

baziliky (nominative plural)
baziliky (genitive singular)
bazilik (genitive plural)
bazilice (dative singular)
bazilikám (dative plural)
baziliku (accusative singular)
baziliky (accusative plural)
baziliko (vocative singular)
baziliky (vocative plural)
bazilice (locative singular)
bazilikách (locative plural)
bazilikou (instrumental singular)
bazilikami (instrumental plural)


misjonær

Jan jobber som misjonær i Afrika.


order

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-order.wav


פּורים

פּורים־גרעט

słodycze (ciastka) i napoje na święto Purim

wesoła sztuka teatralna wystawiana w święto Purim

פּורים־שפּילער = פּורים־שפּילניק

aktor grający w przedstawieniu purymowym

YIVO: purim; polska: purim (transliteration)

zobacz też: Indeks:Jidysz - Kalendarz i czas


koloratka

koloratki (genitive singular)
koloratce (dative singular)
koloratkę (accusative singular)
koloratką (instrumental singular)
koloratce (locative singular)
koloratko (vocative singular)
koloratki (nominative plural)
koloratek (genitive plural)
koloratkom (dative plural)
koloratki (accusative plural)
koloratkami (instrumental plural)
koloratkach (locative plural)
koloratki (vocative plural)

biały, sztywny kołnierzyk noszony przez duchownych chrześcijańskich

W sklepie dla duchowieństwa kupiłam Ryśkowi koloratkę i popielatą koszulę.


kostel

kostely (nominative plural)
kostela (genitive singular)
kostelů (genitive plural)
kostelu (dative singular)
kostelům (dative plural)
kostely (accusative plural)
kostele (vocative singular)
kostely (vocative plural)
kostele (locative singular)
kostelech (locative plural)
kostelích (locative plural)
kostelem (instrumental singular)
kostely (instrumental plural)


kamma

(1) sanskr. कर्म (karma) • źródłosłów dla birm. ကံ


lokucja

łac. locūtiō < łac. loquor (→ mówię) + -tiō

lokucji (genitive singular)
lokucji (dative singular)
lokucję (accusative singular)
lokucją (instrumental singular)
lokucji (locative singular)
lokucjo (vocative singular)
lokucje (nominative plural)
lokucji (genitive plural)
lokucyj (genitive plural obsolete)
lokucjom (dative plural)
lokucje (accusative plural)
lokucjami (instrumental plural)
lokucjach (locative plural)
lokucje (vocative plural)

rzekome pouczenie od Boga w formie wyraźnego słyszenia wewnętrznego


menora

menory (genitive singular)
menorze (dative singular)
menorę (accusative singular)
menorą (instrumental singular)
menorze (locative singular)
menoro (vocative singular)
menory (nominative plural)
menor (genitive plural)
menorom (dative plural)
menory (accusative plural)
menorami (instrumental plural)
menorach (locative plural)
menory (vocative plural)

żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny

W herbie Izraela widnieje biała menora na niebieskim tle.

Wikary pokazał dzieciom menorę przywiezioną z Jerozolimy.

Jedna z najstarszych menor w Europie znajduje się w Kołobrzegu.


menora

menory (nominative plural)
menory (genitive singular)
menor (genitive plural)
menoře (dative singular)
menorám (dative plural)
menoru (accusative singular)
menory (accusative plural)
menoro (vocative singular)
menory (vocative plural)
menoře (locative singular)
menorách (locative plural)
menorou (instrumental singular)
menorami (instrumental plural)


מנורה

menora, świecznik siedmioramienny (t. jako współczesne żydowskie godło narodowe i religijne)

lampa / lampka chanukowa, świecznik chanukowy (ośmioramienny)


apostazja

łac. apostasia < gr. ἀπόστασις (apostasis) → odejście, bunt (przeciw Bogu) < aphistanai → buntować się

apostazji (genitive singular)
apostazji (dative singular)
apostazję (accusative singular)
apostazją (instrumental singular)
apostazji (locative singular)
apostazjo (vocative singular)
apostazje (nominative plural)
apostazji (genitive plural)
apostazjom (dative plural)
apostazje (accusative plural)
apostazjami (instrumental plural)
apostazjach (locative plural)
apostazje (vocative plural)

Współcześnie apostazja rozumiana jest jako świadome, dobrowolne i publiczne odejście od wiary.


Herr

Pan (Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie)

Beten wir um die Macht, die von unserem Herrn ausgeht.

Módlmy się za moc, która wypływa z naszego Pana.


sutanna

st.pol. sutana < franc. soutane < wł. sottana < łac. subtana < łac. subtus → pod, poniżej

sutanny (genitive singular)
sutannie (dative singular)
sutannę (accusative singular)
sutanną (instrumental singular)
sutannie (locative singular)
sutanno (vocative singular)
sutanny (nominative plural)
sutann (genitive plural)
sutannom (dative plural)
sutanny (accusative plural)
sutannami (instrumental plural)
sutannach (locative plural)
sutanny (vocative plural)

długa szata noszona przez duchownych wyznań chrześcijańskich

Ulicą szedł ksiądz w sutannie.


niebiosa

niebios (genitive plural)
niebiosom (dative plural)
niebiosami (instrumental plural)
niebiosach (locative plural)
niebiesiech (locative plural rare)

Ojcze nasz! któryś jest w niebiesiech! Święć się Imie Twoje

Modlitwa Pańska (Książka do nabożeństwa, 1883)


молитва

Ru-молитва.ogg


молитва

Uk-молитва.ogg

Почуй же, о Господи, молитву мою, і вислухай голос благання мого.

Usłyszże, o Panie, modlitwę moją, i wysłuchaj głosu mojego błagania.


arcybiskup

czes. arcibiskup < p.łac. archiepiscopus; pol. arcy- + biskup

arcybiskupa (genitive singular)
arcybiskupowi (dative singular)
arcybiskupa (accusative singular)
arcybiskupem (instrumental singular)
arcybiskupie (locative singular)
arcybiskupie (vocative singular)
arcybiskupi (nominative plural)
arcybiskupów (genitive plural)
arcybiskupom (dative plural)
arcybiskupów (accusative plural)
arcybiskupami (instrumental plural)
arcybiskupach (locative plural)
arcybiskupi (vocative plural)

tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”)

Arcybiskup ma prawo przewodniczyć synodom podległych sobie biskupów.


arca

arca de la Alianza / arca del Testamento


kacerz

(1.1) niem. Ketzer → heretyk < st.czes. kacieř → heretyk, śwn. katzer (dialekt wschodni) → heretyk < wywodzone od nazwy sekty katarów (działającej w XI–XIII w. we Francji i Włoszech); franc. cathares, łac. Cathari, wł. Gazari → katarzy < gr. καθαροί (katharoí) → czyści

kacerza (genitive singular)
kacerzowi (dative singular)
kacerza (accusative singular)
kacerzem (instrumental singular)
kacerzu (locative singular)
kacerzu (vocative singular)
kacerze (nominative plural)
kacerzy (genitive plural)
kacerzów (genitive plural)
kacerzom (dative plural)
kacerzy (accusative plural)
kacerzów (accusative plural)
kacerzami (instrumental plural)
kacerzach (locative plural)
kacerze (vocative plural)

/ odstępca od religii rzymskokatolickiej (w szczególności protestant); w okresie reformacji synonim heretyka, bezbożnika

To, co ludzie w danej chwili rozumieją pod pojęciem "człowieka", jest zawsze tylko przejściową, mieszczańską konwencją. "Człowiek" tej konwencji jest (…) kompromisem (…) próbą okpienia zarówno złej pramatki natury, jak niewygodnego praojca ducha (…) Dlatego mieszczuch pali dzisiaj na stosie tego jako kacerza, tamtego wiesza jako zbrodniarza, a pojutrze stawia im pomniki

Hermann Hesse: Wilk stepowy, przeł. Gabriela Mycielska

Polska już o wiele dawniej prześcignęła w tolerancyi wiary najbardziej cywilizowane państwa (…) wydał w Polsce Kazimierz Wielki już r. 1356 statut tolerancyi i z Polski uczynił schronisko dla wszystkich, którzy w ówczesnym cywilizowanym świecie skazani byli na prześladowanie i śmierć. W czasach, w których nawet Melanchton przemawiał za karą śmierci na kacerzy, była Polska jedynem wolnem schronieniem dla socynjan i ewangielików

Zygmunt Gloger: Tolerancja religijna w Polsce (fragment Encyklopedii staropolskiej)


przeorysza

przeoryszy (genitive singular)
przeoryszy (dative singular)
przeoryszę (accusative singular)
przeoryszą (instrumental singular)
przeoryszy (locative singular)
przeoryszo (vocative singular)
przeorysze (nominative plural)
przeorysz (genitive plural)
przeoryszom (dative plural)
przeorysze (accusative plural)
przeoryszami (instrumental plural)
przeoryszach (locative plural)
przeorysze (vocative plural)

Zakonnice trochę się boją surowej przeoryszy.

Przeorysza uwielbia opowiadać o życiu klasztoru.


ביסקופּ

YIVO: biskup; polska: biskup (transliteration)


טרייף

hebr. טרפה (trefa) → nieczyste mięso / zwierzę

אַז מען וויל גוט בודק זײַן, איז אַלץ טרייף

YIVO: treyf; polska: trejf (transliteration)


גאולה

YIVO: gulh; polska: gulh (transliteration)


זמירות

YIVO: zmirus; polska: zmirus (transliteration)


חומש

YIVO: khumsh; polska: chumsz (transliteration)


חסיד

YIVO: khsid; polska: chsid (transliteration)


טלית

און יאָסעלע האָט אָנגעטאָן אַ טלית און איז אַרויף אויף דער בימה, וואַרפֿנדיק אַ קוק אויף דעם גאַנצן עולם און צוגרייטנדיק זיך צום דאַווענען.

A Josele założył tałes i wszedł na bimę, rzucając spojrzenie na całą społeczność i przygotowując się do modlitwy.


ישועה

YIVO: ishueh; polska: iszueh (transliteration)


כּשר

כּשר מאַכן

przygotowywać (mięso) zgodnie z zasadami koszerności

כּשר מאַכן

o rabinie oceniającym wnętrzności ubitego zwierzęcia: uznawać za koszerne

YIVO: kshr; polska: kszr (transliteration)
: YIVO: kosher; polska: koszer (transcription)


נסימדיק

YIVO: nsimdik; polska: nsimdik (transliteration)
YIVO: nisimdik; polska: nisimdik (transcription)


פּסח

YIVO: pskh; polska: psch (transliteration)
YIVO: peysekh; polska: pejsech (transcription)

איך ווינטש אײַך אַ ליכטיקן פּסח!

נאַטירלעך, האָט דער אַפּטייקער געזאָגט, אַז עס וועט אים זייער פֿרייען, וואָס זײַן זונס חבֿר וועט בײַ זיי האַלטן פּסח.

Naturalnie, aptekarz powiedział, że bardzo go ucieszy, iż przyjaciel jego syna będzie u nich obchodził Pesach.


רבֿ

אין וואַרשע איז ער געווען גאַנץ פֿרעמד צווישן זײַנע חבֿרים: זײַן טאַטע איז געווען אַ רבֿ, בעת אַנדערע פֿאָטערס האָבן געהאַט ראַיעלע פּרנסות.

W Warszawie był całkiem obcy wśród swoich towarzyszy: jego tata był rabinem, podczas gdy inni ojcowie mieli porządne źródła dochodów.

ערשט נישט לאַנג קומט מיר אָן אַ בריוו פֿון אַ ישיבֿה פֿון ירושלים. אַ שיינער בריוו, מיט אַ מגן־דוד, מיט אַ שטעמפּל און מיט חתימות פֿון רבנים.

Właśnie niedawno przychodzi do mnie list z jesziwy w Jerozolimie. Piękny list, z gwiazdą Dawida, z pieczęcią i z podpisami rabinów.

por. רב • רבי • ראַבינער


תּורה

YIVO: turh; polska: turh (transliteration)


בית־מדרש

hebr. בית־מדרש

YIVO: bis-mdrsh; polska: bis-mdrsz (transliteration)


påsk

Den kristna kyrkan firar påsken till minne av Jesu död och uppståndelse.

Kościół chrześcijański obchodzi Wielkanoc na pamiątkę śmierci i zmartwychwstania Jezusa.

zobacz też: fastlagen • fastlagssöndagen / köttsöndagen • blåmåndagen / fläskmåndagen / korvmåndagen • fettisdagen / vita tisdagen • fastan / fastetiden / påskfastan • askonsdagen • midfastosöndagen • stilla veckan / passionsveckan / dymmelveckan • palmsöndagen • blåmåndagen • vita tisdagen • dymmelonsdagen • skärtorsdagen • långfredagen • påsk • påskafton • påsknatten • påskdagen • annandag påsk • påskveckan (okres wielkanocny)


sutra

sutry (nominative plural)
sutry (genitive singular)
sutr (genitive plural)
sutrze (dative singular)
sutrom (dative plural)
sutrę (accusative singular)
sutry (accusative plural)
sutrą (instrumental singular)
sutrami (instrumental plural)
sutrze (locative singular)
sutrach (locative plural)
sutro (vocative singular)
sutry (vocative plural)

w buddyzmie: pismo kanoniczne, z naukami Buddy lub późniejszymi komentarzami

Niech ta sutra przynosi pożytek wszystkim czującym istotom dopóki każdy nie osiągnie oświecenia.

Sutra Buddy Długiego Życia, buddyjski tekst religijny

w hinduizmie: rodzaj kompozycji tekstu bazującej na aforyzmach

Z minimalną liczbą sylab, jednoznaczna, trafna, zwarta, wyczerpująca, bez metrum i bez błędów: kto zna sutrę, wie, że jest właśnie taka.


kłobuk

prasł. *klobukъ; prawdopodobnie źródło dla pol. Kłobuck

kłobuka (genitive singular)
kłobukowi (dative singular)
kłobukiem (instrumental singular)
kłobuku (locative singular)
kłobuku (vocative singular)
kłobuki (nominative plural)
kłobuków (genitive plural)
kłobukom (dative plural)
kłobuki (accusative plural)
kłobukami (instrumental plural)
kłobukach (locative plural)
kłobuki (vocative plural)

nakrycie głowy duchownych prawosławnych i greckokatolickich, wysokie z welonem


хрест

Бог дає такий хрест, який ти годен нести


łacinnik

łacinnicy (nominative plural)
łacinnika (genitive singular)
łacinników (genitive plural)
łacinnikowi (dative singular)
łacinnikom (dative plural)
łacinnika (accusative singular)
łacinników (accusative plural)
łacinnikiem (instrumental singular)
łacinnikami (instrumental plural)
łacinniku (locative singular)
łacinnikach (locative plural)
łacinniku (vocative singular)
łacinnicy (vocative plural)

wyznawca katolicyzmu obrządku łacińskiego


mosque

Every Friday Muslims come to the mosque for prayers.

Muzułmanie w każdy piątek przychodzą na modlitwę do meczetu.


heaven

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-heaven.wav

If you were mine, I would be in heaven!


pandeism

pænˈdeɪˈĭzˈəm

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-pandeism.wav


baja

(1.1) niem. Baie z st.franc. baie, hiszp. baya (obecnie hiszp. bayeta to „gruba flanela”); możliwe pochodzenie od koloru (por. franc. bai, wł. baio, hiszp. bayo)

islamska przysięga wierności składana kalifowi przez muzułmanów


cross

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-cross.wav

don't cross the bridge till you come to it

Churches are usually marked with crosses.


lekcja

lekcji (genitive singular)
lekcji (dative singular)
lekcję (accusative singular)
lekcją (instrumental singular)
lekcji (locative singular)
lekcjo (vocative singular)
lekcje (nominative plural)
lekcji (genitive plural)
lekcyj (genitive plural obsolete)
lekcjom (dative plural)
lekcje (accusative plural)
lekcjami (instrumental plural)
lekcjach (locative plural)
lekcje (vocative plural)

fragment Biblii przeznaczony do czytania na mszy


meso

Posttagmeze en la baziliko meson celebris la ĉefepiskopo Karel Otčenašek.

Po południu w bazylice mszę odprawił arcybiskup Karel Otčenašek.


Beichtgeheimnis

ˈbaɪ̯çtɡəˌhaɪ̯mnɪs


róża

(1.1) łac. rosa
(1.3) < (1.1) podobieństwo koloru
(1.9) < (1.1) podobieństwo formy

róży (genitive singular)
róży (dative singular)
różę (accusative singular)
różą (instrumental singular)
róży (locative singular)
różo (vocative singular)
róże (nominative plural)
róż (genitive plural)
różom (dative plural)
róże (accusative plural)
różami (instrumental plural)
różach (locative plural)
róże (vocative plural)

Nasza róża spotyka się co piątek, o osiemnastej u pani Jadzi.

zob. też róża (ujednoznacznienie) w Wikipedii


pandeizm

(1.1) połączenie „panteizmu” i „deizmu”; gr. πάν (pán) i łac. deus

pandeizmu (genitive singular)
pandeizmowi (dative singular)
pandeizmem (instrumental singular)
pandeizmie (locative singular)
pandeizmie (vocative singular)

poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem


dusza

duszy (genitive singular)
duszy (dative singular)
duszę (accusative singular)
duszą (instrumental singular)
duszy (locative singular)
duszo (vocative singular)
dusze (nominative plural)
dusz (genitive plural)
duszom (dative plural)
dusze (accusative plural)
duszami (instrumental plural)
duszach (locative plural)
dusze (vocative plural)

niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci

Chrześcijanie wierzą, że dusza jest nieśmiertelna.

Płomień świecy symbolizuje duszę osoby zmarłej.


Καινή Διαθήκη

(1.1) zob. καινός + διαθήκη

Η Καινή Διαθήκη αποτελείται από τα τέσσερα ευαγγέλια, τις Πράξεις των Αποστόλων και την Αποκάλυψη του Αγ. Ιωάννη.

Nowy Testament składa się z czterech ewangelii, Dziejów Apostolskich i Apokalipsy św. Jana.


św.

św. św. (nominative plural)
śś. (nominative plural)
św. św. (genitive plural)
śś. (genitive plural)
św. św. (dative plural)
śś. (dative plural)
św. św. (accusative plural)
śś. (accusative plural)
św. św. (instrumental plural)
śś. (instrumental plural)
św. św. (locative plural)
śś. (locative plural)
św. św. (vocative plural)
śś. (vocative plural)

W Opatowie znajduje się kolegiata pod wezwaniem św. Marcina z Tours.

W procesji niesiono relikwie licznych świętych, m.in. św. Stanisława, św. Wojciecha, św. Jadwigi, św. Brata Alberta i św. siostry Faustyny

Rzeczpospolita, nr 15.05, Warszawa, 2000 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.

W Kościele katolickim na 2 października przypada wspomnienie św. św. Aniołów Stróżów.


páfi

Jóhannes Páll II var páfi kaþólsku kirkjunnar frá 16. október 1978.

Jan Paweł II był papieżem Kościoła katolickiego od 16. października 1978 roku.


פּויפּס

YIVO: poyps; polska: pojps (transliteration)


raj

od prasł. *rajь, z jakiegoś języka irańskiego

por. bułg. рай, chorw. raj, czes. ráj, mac. рај, ros. рай, słc. raj i ukr. рай

Adam cóż by poradził, gdyby Bóg w raju Ewy nie posadził

rada by dusza do raju, ale grzechy nie puszczają

raju (genitive singular)
rajowi (dative singular)
rajem (instrumental singular)
raju (locative singular)
raju (vocative singular)
raje (nominative plural)
rajów (genitive plural)
rajom (dative plural)
raje (accusative plural)
rajami (instrumental plural)
rajach (locative plural)
raje (vocative plural)

miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci

Adam i Ewa, pierwsi ludzie, zostali wygnani z raju.


psalm

łac. psalmus < gr. ψαλμός (psalmós) < gr. ψάλλω (psállō) → wprawiać w ruch struny (instrumentu)

psalmu (genitive singular)
psalmowi (dative singular)
psalmem (instrumental singular)
psalmie (locative singular)
psalmie (vocative singular)
psalmy (nominative plural)
psalmów (genitive plural)
psalmom (dative plural)
psalmy (accusative plural)
psalmami (instrumental plural)
psalmach (locative plural)
psalmy (vocative plural)

Wiele psalmów Dawida to modlitwy dziękczynne.


psalm

Many of David’s Psalms are prayers of thanks.

Wiele psalmów Dawida to modlitwy dziękczynne.


Saum

zobacz też: Schahāda • Salāt • Zakāt • Saum • Hadsch


שיל

dialektalny odpowiednik jid. שול (szul) < śwn. schuole, por. niem. Schule

YIVO: shil; polska: szil (transliteration)


mótmælandi

(1.1) isl. mót + mæla (spotkanie + mówić)


Χριστός

gr. Χριστός < gr. χριστός → ten, który został namaszczony

Κατά την χριστιανική πίστη, ο Χριστός είναι ο μοναδικός γιος του Θεού.

Według wiary chrześcijańskiej, Chrystus jest jedynym synem Boga.


excommunicate

In 1054 pope and patriarch of Constantinople excommunicated each other.

W 1054 papież i patriarcha Konstantynopola ekskomunikowali się wzajemnie.


rosenkrans

Jeg vil bede min rosenkrans og for evigt undertrykke mine følelser for dig.

Będę odmawiać różaniec i na zawsze powstrzymam moje uczucia do ciebie.


stacio

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-stacio.wav


grota

wł. grotta < łac. crypta < gr. κρυπτός < gr. κρύπτω → chować, ukrywać

groty (genitive singular)
grocie (dative singular)
grotę (accusative singular)
grotą (instrumental singular)
grocie (locative singular)
groto (vocative singular)
groty (nominative plural)
grot (genitive plural)
grotom (dative plural)
groty (accusative plural)
grotami (instrumental plural)
grotach (locative plural)
groty (vocative plural)

rodzaj kapliczki lub budowli z figurą umieszczoną w kamiennej niszy

Nabożeństwa w grocie lourdzkiej odbywają się w miesiącach letnich.


wafer

Sharing a holy wafer is an old Polish tradition.

Dzielenie się opłatkiem jest starą, polską tradycją.


bp

bpa (genitive singular)
bpowi (dative singular)
bpa (accusative singular)
bpem (instrumental singular)
bpowi (locative singular)
bpie (vocative singular)
bpi (nominative plural)
bp bp (nominative plural)
bpów (genitive plural)
bpom (dative plural)
bpów (accusative plural)
bpami (instrumental plural)
bpach (locative plural)
bpi (vocative plural)

Ks. bp Edmund Nowicki wyznaczył do tej pracy ks. Andrzeja Rurarza

Eparchię łucką przekazano pod zarząd tymczasowy bpa brzeskiego Jozafata Bułhaka

nie mylić z: bp. (błogosławionej pamięci)


abp

abpi (nominative plural)
abp abp (nominative plural)
abpa (genitive singular)
abpów (genitive plural)
abpowi (dative singular)
abpom (dative plural)
abpa (accusative singular)
abpów (accusative plural)
abpem (instrumental singular)
abpami (instrumental plural)
abpie (locative singular)
abpach (locative plural)
abpie (vocative singular)
abpi (vocative plural)

7 czerwca 1952 r. przyjął święcenia kapłańskie z rąk abpa Walentego Dymka

hasło Aleksander Bystry w polskiej Wikipedii

skrót od arcybiskup pisany jest bez kropki; kropka na końcu oznacza odmianę skrótu: abp. = abpa = arcybiskupa; por. bp


Bóg

w polszczyźnie od XIII wieku; ogólnosłowiańskie (por. czes. bůh, ros. бог) < prasł. *bogъ → „bóg” < praindoeur. *bʰag → „przydzielać”

nazwa wspólna dla grup językowych słowiańskiej i irańskiej od VII/VIII w.; por. sanskr. भग (bhaga) → „dawca”, „pan”, przydzielający, przydomek niektórych bóstw, np. Sawitara; zob. Bhaga

wspólna etymologia ze słowami bodaj (=st.pol. Bóg daj), Bogdan, Bohdan, Bogusław, Bogumił, Boguchwał, Boguwola, Boże Narodzenie

Boga (genitive singular)
Bogu (dative singular)
Boga (accusative singular)
Bogiem (instrumental singular)
Bogu (locative singular)
Boże (vocative singular)

Oddajcie więc Cezarowi to, co należy do Cezara, a Bogu to, co należy do Boga

wielką literą, gdy chodzi o konkretnego boga – podobnie piszemy inne słowa określające go, np. „Ojciec”, „Stworzyciel” oraz zaimek zastępujący słowo „Bóg”; w wypadku ogólnego określenia dozwolone jest pisanie od małej litery: „bóg”


évêque

Les évêques sont les successeurs des apôtres.


archevêque

Les archevêques gardent leur titre toute leur vie.

Arcybiskupi zachowują swój tytuł przez całe życie.


święty

prasł. *svętъ → mocny, silny, jaśniejący

przysłowie święta Katarzyna klucz zgubiła, święty Jędrzej znalazł, zamknął skrzypki zaraz

na święty Antoni pierwsza się jagódka zapłoni

święta (nominative singular feminine)
święte (nominative singular neuter)
święci (nominative plural masculine)
święte (nominative plural nonvirile)
świętego (genitive singular masculine animate inanimate)
świętej (genitive singular feminine)
świętego (genitive singular neuter)
świętych (genitive plural masculine nonvirile)
świętemu (dative singular masculine animate inanimate)
świętej (dative singular feminine)
świętemu (dative singular neuter)
świętym (dative plural masculine nonvirile)
świętego (accusative singular masculine animate)
świętą (accusative singular feminine)
święte (accusative singular neuter)
świętych (accusative plural masculine)
święte (accusative plural nonvirile)
świętym (instrumental singular masculine animate inanimate)
świętą (instrumental singular feminine)
świętym (instrumental singular neuter)
świętymi (instrumental plural masculine nonvirile)
świętym (locative singular masculine animate inanimate)
świętej (locative singular feminine)
świętym (locative singular neuter)
świętych (locative plural masculine nonvirile)
święta (vocative singular feminine)
święte (vocative singular neuter)
święci (vocative plural masculine)
święte (vocative plural nonvirile)
świętszy (comparative)
świętszy (nominative singular masculine animate inanimate)
świętsza (nominative singular feminine)
świętsze (nominative singular neuter)
świętsi (nominative plural masculine)
świętsze (nominative plural nonvirile)
świętszego (genitive singular masculine animate inanimate)
świętszej (genitive singular feminine)
świętszego (genitive singular neuter)
świętszych (genitive plural masculine nonvirile)
świętszemu (dative singular masculine animate inanimate)
świętszej (dative singular feminine)
świętszemu (dative singular neuter)
świętszym (dative plural masculine nonvirile)
świętszego (accusative singular masculine animate)
świętszy (accusative singular masculine inanimate)
świętszą (accusative singular feminine)
świętsze (accusative singular neuter)
świętszych (accusative plural masculine)
świętsze (accusative plural nonvirile)
świętszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
świętszą (instrumental singular feminine)
świętszym (instrumental singular neuter)
świętszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
świętszym (locative singular masculine animate inanimate)
świętszej (locative singular feminine)
świętszym (locative singular neuter)
świętszych (locative plural masculine nonvirile)
świętszy (vocative singular masculine animate inanimate)
świętsza (vocative singular feminine)
świętsze (vocative singular neuter)
świętsi (vocative plural masculine)
świętsze (vocative plural nonvirile)
najświętszy (superlative)
najświętszy (nominative singular masculine animate inanimate)
najświętsza (nominative singular feminine)
najświętsze (nominative singular neuter)
najświętsi (nominative plural masculine)
najświętsze (nominative plural nonvirile)
najświętszego (genitive singular masculine animate inanimate)
najświętszej (genitive singular feminine)
najświętszego (genitive singular neuter)
najświętszych (genitive plural masculine nonvirile)
najświętszemu (dative singular masculine animate inanimate)
najświętszej (dative singular feminine)
najświętszemu (dative singular neuter)
najświętszym (dative plural masculine nonvirile)
najświętszego (accusative singular masculine animate)
najświętszy (accusative singular masculine inanimate)
najświętszą (accusative singular feminine)
najświętsze (accusative singular neuter)
najświętszych (accusative plural masculine)
najświętsze (accusative plural nonvirile)
najświętszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najświętszą (instrumental singular feminine)
najświętszym (instrumental singular neuter)
najświętszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najświętszym (locative singular masculine animate inanimate)
najświętszej (locative singular feminine)
najświętszym (locative singular neuter)
najświętszych (locative plural masculine nonvirile)
najświętszy (vocative singular masculine animate inanimate)
najświętsza (vocative singular feminine)
najświętsze (vocative singular neuter)
najświętsi (vocative plural masculine)
najświętsze (vocative plural nonvirile)

o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu

Święta Cecylia jest patronką muzyki kościelnej.

W kościele wiszą święte obrazy.


Częstochowa

od imienia właściciela st.pol. Częstoch + -owa

ˌt͡ʃɛ̃w̃stɔˈxɔva

być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się w Częstochowie • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do Częstochowy • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się z Częstochowy • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką Częstochowy • mieszkaniec / mieszkanka Częstochowy • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba w Częstochowie • pochodzić z Częstochowy • przeprowadzać się / przeprowadzić się do Częstochowy

Częstochowy (genitive singular)
Częstochowie (dative singular)
Częstochowę (accusative singular)
Częstochową (instrumental singular)
Częstochowie (locative singular)
Częstochowo (vocative singular)
Częstochowy (potential rare nominative plural)
Częstochów (potential rare genitive plural)
Częstochowom (potential rare dative plural)
Częstochowy (potential rare accusative plural)
Częstochowami (potential rare instrumental plural)
Częstochowach (potential rare locative plural)
Częstochowy (potential rare vocative plural)

sanktuarium zlokalizowane w Częstochowie (1.1)

Każdego roku w sierpniu pielgrzymuję do Częstochowy.


Anioł Stróż

ˈãɲɔw ˈstruʃ

Aniołowie Stróże (nominative plural)
Anioły Stróże mzw (nominative plural)
Anioła Stróża (genitive singular)
Aniołów Stróżów (genitive plural)
Aniołowi Stróżowi (dative singular)
Aniołom Stróżom (dative plural)
Anioła Stróża (accusative singular)
Aniołów Stróżów (accusative plural)
Aniołów Stróży (accusative plural rare)
Anioły Stróże mzw (accusative plural)
Aniołem Stróżem (instrumental singular)
Aniołami Stróżami (instrumental plural)
Aniele Stróżu (locative singular)
Aniołach Stróżach (locative plural)
Aniele Stróżu (vocative singular)
Aniołowie Stróże (vocative plural)
Anioły Stróże mzw (vocative plural)
Anioły Stróże (depreciative nominative vocative plural)

według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin

Czy wiecie, że kiedy klękacie, by się pomodlić, Anioł Stróż klęka i modli się razem z Wami i za Was?

„Anioł Stróż” – miesięcznik dla dzieci, luty 2013. loretanki.pl.

Ze wszystkich zmagań z szatanem zawsze wychodziła zwycięsko, znajdując obronę u swego Anioła Stróża

Ojciec Pio nazywał swego Anioła Stróża bratem bliźniakiem

Mój Aniele Stróżu, bądź zawsze przy mnie i opiekuj się mną

W Kościele katolickim na 2 października przypada wspomnienie św. św. Aniołów Stróżów.

Ci, którym Bóg zleca opiekę nad ludźmi, są nazywani Aniołami Stróżami

Anioł Stróż + D. (kogo) • Anioł Stróż + czyj

W znaczeniu religijnym oba wyrazy piszemy wielką literą.

zobacz też: Indeks:Polski - Indeks terminów religijnych


deizm

pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie


Kardinal

Die Kardinäle wählen den Papst.


ziggurat

zigguratu (genitive singular)
zigguratowi (dative singular)
zigguratem (instrumental singular)
zigguracie (locative singular)
zigguracie (vocative singular)
zigguraty (nominative plural)
zigguratów (genitive plural)
zigguratom (dative plural)
zigguraty (accusative plural)
zigguratami (instrumental plural)
zigguratach (locative plural)
zigguraty (vocative plural)

starożytna bliskowschodnia budowla sakralna,

Ziggurat ma formę tarasowej wiezy.


paruzja

paruzji (genitive singular)
paruzji (dative singular)
paruzję (accusative singular)
paruzją (instrumental singular)
paruzji (locative singular)
paruzjo (vocative singular)
paruzje (nominative plural)
paruzji (genitive plural)
paruzyj (genitive plural obsolete)
paruzjom (dative plural)
paruzje (accusative plural)
paruzjami (instrumental plural)
paruzjach (locative plural)
paruzje (vocative plural)

w chrześcijaństwie: ponowne przyjście Chrystusa na świat,


monoteizm

ˌmɔ̃nɔˈtɛʲism̥

monoteizmu (genitive singular)
monoteizmowi (dative singular)
monoteizmem (instrumental singular)
monoteizmie (locative singular)
monoteizmie (vocative singular)

Judaizm, chrześcijaństwo i islam charakteryzuje monoteizm.


eingyðistrú

(1.1) einn → jeden + goð m → bóg + trú ż → wiara, religia

Gyðingdómur er eitt elsta dæmið í sögunni um eingyðistrú.

Judaizm jest najstarszym przykładem religii monoteistycznej w historii.


sakralizacja

(1.1) łac. sacrum → rzecz święta
(1.2) łac. os sacrum → kość krzyżowa

sakralizacji (genitive singular)
sakralizacji (dative singular)
sakralizację (accusative singular)
sakralizacją (instrumental singular)
sakralizacji (locative singular)
sakralizacjo (vocative singular)
sakralizacje (nominative plural)
sakralizacji (genitive plural)
sakralizacyj (genitive plural obsolete)
sakralizacjom (dative plural)
sakralizacje (accusative plural)
sakralizacjami (instrumental plural)
sakralizacjach (locative plural)
sakralizacje (vocative plural)

nadanie religijnego charakteru osobom, przedmiotom lub zjawiskom sfery świeckiej; określenie stosowane w religioznawstwie zwłaszcza wobec instytucji społecznych

sakralizacja + D.
zob. też sakralizacja w Wikipedii


ekspiacja

ekspiacji (genitive singular)
ekspiacji (dative singular)
ekspiację (accusative singular)
ekspiacją (instrumental singular)
ekspiacji (locative singular)
ekspiacjo (vocative singular)

pokuta za popełnione grzechy, odkupienie ich przed Bogiem i przed ludźmi

Uczniowie mówili na lekcji o ekspiacji bohaterów literackich: Jacka Soplicy i Andrzeja Kmicica.


articolo

(1.1-7) łac. articulus < zdrobn. od łac. artus, -us


wieczna lampka

czerwone światełko w kościele wskazujące miejsce przechowywania Najświętszego Sakramentu

Wieczna lampka jest znakiem obecności Eucharystii w tabernakulum.


njebjo

Twója wóla se stań ako na njebju, tak teke na zemi.

Bądź wola Twoja jako w niebie tak i na ziemi.


Allerheiligen

alɐˈhaɪ̯lɪɡn̩

An Allerheiligen war ich auf dem Friedhof.

We Wszystkich Świętych byłam/byłem na cmentarzu.

In manchen Bundesländern ist am morgigen Allerheiligen ein Feiertag.

W niektórych krajach związkowych jutrzejsze Wszystkich Świętych jest świętem wolnym od pracy.


katolicyzm

łac. catholĭcus < gr. καθολικός (katholikós) → powszechny

katolicyzmu (genitive singular)
katolicyzmowi (dative singular)
katolicyzmem (instrumental singular)
katolicyzmie (locative singular)
katolicyzmie (vocative singular)
katolicyzmy (potential rare nominative plural)
katolicyzmów (potential rare genitive plural)
katolicyzmom (potential rare dative plural)
katolicyzmy (potential rare accusative plural)
katolicyzmami (potential rare instrumental plural)
katolicyzmach (potential rare locative plural)
katolicyzmy (potential rare vocative plural)

trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych

Procentowo najwięcej wyznawców katolicyzmu mieszka w Europie i Ameryce Południowej.

Katolicyzm to największy odłam chrześcijaństwa.

główny podział katolicyzmu: Kościół katolicki • starokatolicyzm


Kościół katolicki

Kościoła katolickiego (genitive singular)
Kościołowi katolickiemu (dative singular)
Kościołem katolickim (instrumental singular)
Kościele katolickim (locative singular)
Kościele katolicki (vocative singular)
Kościoły katolickie (nominative plural)
Kościołów katolickich (genitive plural)
Kościołom katolickim (dative plural)
Kościoły katolickie (accusative plural)
Kościołami katolickimi (instrumental plural)
Kościołach katolickich (locative plural)
Kościoły katolickie (vocative plural)

trynitarne wyznanie chrześcijańskie, tradycji katolickiej mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych, na którego czele stoi papież

Na czele Kościoła katolickiego stoi papież.

pisownia „Kościół Katolicki” jest niepoprawna


tradycja

tradycji (genitive singular)
tradycji (dative singular)
tradycję (accusative singular)
tradycją (instrumental singular)
tradycji (locative singular)
tradycjo (vocative singular)
tradycje (nominative plural)
tradycji (genitive plural)
tradycjom (dative plural)
tradycje (accusative plural)
tradycjami (instrumental plural)
tradycjach (locative plural)
tradycje (vocative plural)
tradycji (genitive singular)
tradycji (dative singular)
tradycję (accusative singular)
tradycją (instrumental singular)
tradycji (locative singular)
tradycjo (vocative singular)

pisma teologów pierwszych wieków chrześcijaństwa oraz postanowienia papieży lub patriarchów i soborów, uznane za drugie obok Biblii źródło objawienia

Dawna forma dopełniacza liczby mnogiej: tradycyj.


sumienie

st.pol. sąmnienie < czes. svědomí < kalka z łac. conscientia

kto ma sumienie w duszy, ten cudzego nie ruszy

sumienia (genitive singular)
sumieniu (dative singular)
sumieniem (instrumental singular)
sumieniu (locative singular)
sumienia (nominative plural)
sumień (genitive plural)
sumieniom (dative plural)
sumienia (accusative plural)
sumieniami (instrumental plural)
sumieniach (locative plural)
sumienia (vocative plural)

wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło

Ci, których dręczy głód, mogą liczyć tylko na tych, których z tego powodu dręczy sumienie

Christian Skrzyposzek, Wolna Trybuna, 1985, Narodowy Korpus Języka Polskiego.

Pod hasłem „precz z absolutyzmem” domagano się wolności zgromadzeń, sumienia i wyznania


cielo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1321 (spa)-Anonymât (Kvardek du)-cielo.wav


cielo

(przysłowie) se il cielo rovinasse, si piglierebbero molti uccelli


wieczność

ˈvʲjɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ

Bóg widzi, czas ucieka, śmierć goni, wieczność czeka

wieczności (genitive singular)
wieczności (dative singular)
wiecznością (instrumental singular)
wieczności (locative singular)
wieczności (vocative singular)


kapa

w Kościele katolickim: rodzaj ozdobnej szaty liturgicznej; peleryna z kapturem, zapinana pod szyją


хрысціянін

Хрысціяне арганізалі некалькі крыжовых паходаў, каб вызваліць Іерусалім ад мусульманаў.

Chrześcijanie zorganizowali kilka krucjat, aby wyzwolić Jerozolimę od muzułmanów.

pisownia wg klasycznej ortografii: хрысьціянін


Dievs

Iesākumā bija Vārds, un Vārds bija pie Dieva, un Vārds bija Dievs.

Na początku było Słowo, i Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo.


godny

godna (nominative singular feminine)
godne (nominative singular neuter)
godni (nominative plural masculine)
godne (nominative plural nonvirile)
godnego (genitive singular masculine animate inanimate)
godnej (genitive singular feminine)
godnego (genitive singular neuter)
godnych (genitive plural masculine nonvirile)
godnemu (dative singular masculine animate inanimate)
godnej (dative singular feminine)
godnemu (dative singular neuter)
godnym (dative plural masculine nonvirile)
godnego (accusative singular masculine animate)
godną (accusative singular feminine)
godne (accusative singular neuter)
godnych (accusative plural masculine)
godne (accusative plural nonvirile)
godnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
godną (instrumental singular feminine)
godnym (instrumental singular neuter)
godnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
godnym (locative singular masculine animate inanimate)
godnej (locative singular feminine)
godnym (locative singular neuter)
godnych (locative plural masculine nonvirile)
godna (vocative singular feminine)
godne (vocative singular neuter)
godni (vocative plural masculine)
godne (vocative plural nonvirile)
godniejszy (comparative)
godniejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
godniejsza (nominative singular feminine)
godniejsze (nominative singular neuter)
godniejsi (nominative plural masculine)
godniejsze (nominative plural nonvirile)
godniejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
godniejszej (genitive singular feminine)
godniejszego (genitive singular neuter)
godniejszych (genitive plural masculine nonvirile)
godniejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
godniejszej (dative singular feminine)
godniejszemu (dative singular neuter)
godniejszym (dative plural masculine nonvirile)
godniejszego (accusative singular masculine animate)
godniejszy (accusative singular masculine inanimate)
godniejszą (accusative singular feminine)
godniejsze (accusative singular neuter)
godniejszych (accusative plural masculine)
godniejsze (accusative plural nonvirile)
godniejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
godniejszą (instrumental singular feminine)
godniejszym (instrumental singular neuter)
godniejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
godniejszym (locative singular masculine animate inanimate)
godniejszej (locative singular feminine)
godniejszym (locative singular neuter)
godniejszych (locative plural masculine nonvirile)
godniejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
godniejsza (vocative singular feminine)
godniejsze (vocative singular neuter)
godniejsi (vocative plural masculine)
godniejsze (vocative plural nonvirile)
najgodniejszy (superlative)
najgodniejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
najgodniejsza (nominative singular feminine)
najgodniejsze (nominative singular neuter)
najgodniejsi (nominative plural masculine)
najgodniejsze (nominative plural nonvirile)
najgodniejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
najgodniejszej (genitive singular feminine)
najgodniejszego (genitive singular neuter)
najgodniejszych (genitive plural masculine nonvirile)
najgodniejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
najgodniejszej (dative singular feminine)
najgodniejszemu (dative singular neuter)
najgodniejszym (dative plural masculine nonvirile)
najgodniejszego (accusative singular masculine animate)
najgodniejszy (accusative singular masculine inanimate)
najgodniejszą (accusative singular feminine)
najgodniejsze (accusative singular neuter)
najgodniejszych (accusative plural masculine)
najgodniejsze (accusative plural nonvirile)
najgodniejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najgodniejszą (instrumental singular feminine)
najgodniejszym (instrumental singular neuter)
najgodniejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najgodniejszym (locative singular masculine animate inanimate)
najgodniejszej (locative singular feminine)
najgodniejszym (locative singular neuter)
najgodniejszych (locative plural masculine nonvirile)
najgodniejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
najgodniejsza (vocative singular feminine)
najgodniejsze (vocative singular neuter)
najgodniejsi (vocative plural masculine)
najgodniejsze (vocative plural nonvirile)


reguła

reguły (genitive singular)
regule (dative singular)
regułę (accusative singular)
regułą (instrumental singular)
regule (locative singular)
reguło (vocative singular)
reguły (nominative plural)
reguł (genitive plural)
regułom (dative plural)
reguły (accusative plural)
regułami (instrumental plural)
regułach (locative plural)
reguły (vocative plural)

zbiór zasad obowiązujących w danym zakonie

W pierwszej fazie swojego istnienia zakon krzyżacki jako zakon szpitalny w Jerozolimie kierował się regułą joannitów.

Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu, Statuty zakonu krzyżackiego http://www.bu.umk.pl/statuty-zakonu


Epiphany

The Epiphany is celebrated on January 6.

Święto Trzech Króli jest obchodzone 6 stycznia.


abbed

Klosterets abbed vælges for to år ad gangen.

Opat klasztoru wybierany jest na okres dwuletni.


abbed

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/NB - Pronunciation of Norwegian Bokmål «abbed».ogg


abbedi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/NB - Pronunciation of Norwegian Bokmål «abbedi».ogg


abbedisse

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/NB - Pronunciation of Norwegian Bokmål «abbedisse».ogg


kloster

Nonnen har boet på klosteret i mange år.

Zakonnica już od wielu lat mieszka w tym klasztorze.


Annunciation

The Annunciation is celebrated on March 25.