ojciec

od pol. ociec, od prasł. *otьcь, od praindoeur. *atta

por. bułg. отец, chorw. otac, czes. otec, głuż. wótc, kasz. òjc, mac. отец, ros. отец, karpatorusiń. отець, scs. отьць, słc. otec, słń. oče i ukr. оте́ць

przysłowia: jak ojciec umrze, dziecko półsierota, ale jak matka, to cała sierota

jaki ogień, taki dym, jaki ociec, taki syn

jaki stawek, taki młyn, jaki ojciec, taki syn

jakie drzewo, taki klin, jaki ojciec, taki syn

jeden ojciec dziesięć synów wychowa, a dziesięć synów jednego ojca żywić nie mogą

kto matce nie wycierpi, ten ojcu oczy wyłupi

kto nie słucha ojca, matki, niech słucha psiej skóry

kto ojca i matki słuchać nie chce, ten katu musi przyjść w ręce

kto za młodu ojca, matki nie słucha, ten na starość byczej skóry posłucha

kto nie słucha ojca, matki, będą bić go własne dziatki

ojca i matki tylko za grosz nie dostanie

za pieniądze wszystkiego dostanie, prócz ojca i matki

ojca (genitive singular)
ojcu (dative singular)
ojca (accusative singular)
ojcem (instrumental singular)
ojcu (locative singular)
ojcze (vocative singular)
ojcowie (nominative plural)
ojców (genitive plural)
ojcom (dative plural)
ojców (accusative plural)
ojcami (instrumental plural)
ojcach (locative plural)
ojcowie (vocative plural)

forma tytularna zakonników, rzadziej księży

Ojciec przełożony odprawił mszę.


Schutzengel

Ich habe letzte Nacht meinen Schutzengel zu dir geschickt.

Ostatniej nocy wysłałem do ciebie mojego anioła stróża.


brat

wyraz ogólnosłowiański, prasł. *bratrъ / *bratъ, por. czes. bratr, słc. brat, dłuż. bratš, głuż. bratr, ros. брат, ukr. брат, białor. брат, serb. брат, chorw. brat, słń. brat, mac. брат, scs. братръ (t. scs. братъ); w szerszym kontekście wyraz indoeuropejski, por. ang. brother, niem. Bruder, isl. bróðir, duń. bror, norw. bror, szw. bror, łac. frater, franc. frère, wł. fratello, rum. frate, bret. breur, irl. brāthir, łot. brālis, litew. brolis, gr. φράτηρ; wszystkie te wyrazy pochodzą z indoeuropejskiej formy *bʰréh₂tēr

tak
brata (genitive singular)
bratu (dative singular)
brata (accusative singular)
bratem (instrumental singular)
bracie (locative singular)
bracie (vocative singular)
bracia (nominative plural)
braci (genitive plural)
braciom (dative plural)
braci (accusative plural)
braćmi (instrumental plural)
braciach (locative plural)
bracia (vocative plural)
braty (depreciative nominative vocative plural)

Nie wiedział, kim jest tajemniczy mnich, ten dziwny brat Jan.


vesper

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-vesper.wav


te

(1.1) Nie należy mylić z zaimkiem to; formy te dziecko, te okno, te zwierzę są niepoprawne.

(2.2) transkrypcja sinologiczna Wade'a i Gilesa z chiń. 德 → cnota

taoistyczna wewnętrzna natura przedmiotu, istota tej rzeczy, jej przeznaczenie, zdatność


tro

Et sekulært samfund er ikke et ateistisk samfund, men et samfund, hvor alle har lov til at tro eller ikke tro på lige det, de har lyst til.

Społeczeństwo świeckie nie jest społeczeństwem ateistycznym, ale społeczeństwem, w którym każdy może wierzyć lub nie wierzyć w to, co chce.

Thilde Thordahl Andersen: Tre nyvalgte folketingsmedlemmer om politik og tro (da). Kristeligt Dagblad, 2019-06-14. [dostęp 2021-03-03].


aer

(1.3) scs. аєръ (aerŭ) < n.gr. αήρ, ze zmianą akcentu pod wpływem (1.1)

woal służący do przykrywania naczyń liturgicznych


altar

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Adélaïde Calais WMFr-altar.wav


bon

bony (nominative plural)
bonu (genitive singular)
bonów (genitive plural)
bonowi (dative singular)
bonom (dative plural)
bony (accusative plural)
bonem (instrumental singular)
bonami (instrumental plural)
bonie (locative singular)
bonach (locative plural)
bonie (vocative singular)
bony (vocative plural)


en

ena (genitive singular)
enowi (dative singular)
ena (accusative singular)
enem (instrumental singular)
enie (locative singular)
enie (vocative singular)
enowie (nominative plural)
enów (genitive plural)
enom (dative plural)
enów (accusative plural)
enami (instrumental plural)
enach (locative plural)
enowie (vocative plural)

sumeryjski najwyższy kapłan uznawany za namiestnika boga

Kapłan en zjada ryby i pory, ale rzeżucha już mu szkodzi.


fajr

fadżr (pierwsza w ciągu modlitwa muzułmańska, odmawiana o świcie)


fast

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-fast.wav

Every Friday I practice a fast.


deveni

w teologii wschodniego chrześcijaństwa relacja Ducha Świętego do Boga Ojca


idol

(2.1) franc. idole < p.łac. idōlum < gr. εἴδωλον (eídōlon) → widmo, obraz

idola (genitive singular)
idolowi (dative singular)
idolem (instrumental singular)
idolu (locative singular)
idolu (vocative singular)
idole (nominative plural)
idoli (genitive plural)
idolów (genitive plural rare)
idolom (dative plural)
idole (accusative plural)
idolami (instrumental plural)
idolach (locative plural)
idole (vocative plural)

Ten idol pochodzi z epoki brązu.


idol

idol – przedmiot, któremu oddaje się cześć


katar

(1.2) franc. catarrhe < łac. catarrhus < gr. κατάρροος

(2.1) franc. cathares, łac. Cathari, wł. Gazari < gr. καθαροί (katharoí) → czyści (por. kacerz)

katara (genitive singular)
katarowi (dative singular)
katara (accusative singular)
katarem (instrumental singular)
katarze (locative singular)
katarze (vocative singular)
katarzy (nominative plural)
katarowie (nominative plural)
katarów (genitive plural)
katarom (dative plural)
katarów (accusative plural)
katarami (instrumental plural)
katarach (locative plural)
katarzy (vocative plural)
katarowie (vocative plural)

członek ruchu religijnego zwanego kataryzmem

Katarzy wierzyli w dualizm świata, dzieląc go na materialny, stworzony przez złego Boga lub szatana, i duchowy, stworzony przez dobrego Boga.

zob. też katar (ujednoznacznienie) w Wikipedii


katar

Morfem nie został oficjalnie zatwierdzony.


kristano

kristanoj (nominative plural)
kristanon (accusative singular)
kristanojn (accusative plural)


mana

w wierzeniach ludów Oceanii: bezosobowa, nadprzyrodzona siła przenikająca wszystko


mana

(1.1) tur. mahana
(1.2) ang. mana
(1.3) łac. manna


post

(1.1) ogólnosłowiański *postъ < swn. fasta

polski most, niemiecki post, włoskie nabożeństwo, to wszystko błazeństwo

posty (nominative plural)
postu (genitive singular)
postów (genitive plural)
postowi (dative singular)
postom (dative plural)
posty (accusative plural)
postem (instrumental singular)
postami (instrumental plural)
poście (locative singular)
postach (locative plural)
poście (vocative singular)
posty (vocative plural)

dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek

Trapiłem siebie postem, / a spotkały mnie za to zniewagi

Księga Psalmów 69,11, Biblia Tysiąclecia Online, Poznań 2003 (tłum. Augustyn Jankowski, Lech Stachowiak).

Podczas ramadanu muzułmanów obowiązuje post.


sabat

(1.1) łac. sabbatum < gr. σάββατον < hebr. שבת

sabatu (genitive singular)
sabatowi (dative singular)
sabatem (instrumental singular)
sabacie (locative singular)
sabacie (vocative singular)
sabaty (nominative plural)
sabatów (genitive plural)
sabatom (dative plural)
sabaty (accusative plural)
sabatami (instrumental plural)
sabatach (locative plural)
sabaty (vocative plural)

Jahwe odwraca wzrok od waszych sabatów, nie podobają mu się wasze święta nowiu.


sabat

sabaty (nominative plural)
sabatu (genitive singular)
sabatů (genitive plural)
sabatu (dative singular)
sabatům (dative plural)
sabaty (accusative plural)
sabate (vocative singular)
sabaty (vocative plural)
sabatu (locative singular)
sabatech (locative plural)
sabatem (instrumental singular)
sabaty (instrumental plural)


spirit

Father, into your hands I commend my spirit.

Ojcze, w twoje ręce powierzam ducha mojego.


Ĉieliro

Ĉieliroj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
Ĉieliron (no-plural accusative singular)
Ĉielirojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)

Wniebowstąpienie, wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa


matka

(1.1) zdrobn. od st.pol. mać
(1.2-6) od (1.1)
(1.7) zdrobn. od pol. mata

przysłowia: droga to chatka, gdzie mieszka matka

jak ojciec umrze, dziecko półsierota, ale jak matka, to cała sierota

jaki bugiel, tako dziurka – jako matka, tako córka

jaki chleb, taka skórka, jaka matka, taka córka

jedna matka dziesięć synów wychowa, a jednej matki dziesięć synów żywić nie mogą

lepsza u matki polewka niż u obcych marcepany

matki (genitive singular)
matce (dative singular)
matkę (accusative singular)
matką (instrumental singular)
matce (locative singular)
matko (vocative singular)
matki (nominative plural)
matek (genitive plural)
matkom (dative plural)
matki (accusative plural)
matkami (instrumental plural)
matkach (locative plural)
matki (vocative plural)

Na wiosnę matka generalna kazała wymalować altanę w klasztornym ogrodzie.


matka

por. abatiša; zobacz też: Indeks:Słowacki - Indeks terminów religijnych


pasja

pasji (genitive singular)
pasji (dative singular)
pasję (accusative singular)
pasją (instrumental singular)
pasji (locative singular)
pasjo (vocative singular)
pasje (nominative plural)
pasji (genitive plural)
pasyj (genitive plural obsolete)
pasjom (dative plural)
pasje (accusative plural)
pasjami (instrumental plural)
pasjach (locative plural)
pasje (vocative plural)

utwór artystyczny lub przedstawienie religijne opisujący mękę Jezusa Chrystusa

To (była) najpiękniejsza pasja, jaką widziałem!


bałwan

(2.3-4) wyraz ogólnosłowiański, przejęty z języków turkijskich (por. kirg. балбан (balban) → siłacz), a tam zapożyczony z języków irańskich (por. pers. پهلوان (pahlevān) → bojownik, bohater)

kto zdaje się na łaskę bałwanów, utonąć musi

bałwana (genitive singular)
bałwanowi (dative singular)
bałwana (accusative singular)
bałwanem (instrumental singular)
bałwanie (locative singular)
bałwanie (vocative singular)
bałwany (nominative plural)
bałwanów (genitive plural)
bałwanom (dative plural)
bałwany (accusative plural)
bałwanami (instrumental plural)
bałwanach (locative plural)
bałwany (vocative plural)

Lecz się zmieszali z poganami i nauczyli się ich uczynków; poczęli czcić ich bałwany


krzyż

płn. prasł. *kŕižь < łac. crux → krzyż < praindoeur. *(s)ker- → obracać, zginać

Słowo krzyżmo mimo podobnego brzmienia i użycia w religii ma inną etymologię.

(1.4-6) nawiązanie do śmierci Jezusa Chrystusa na krzyżu (1.7)

diabła się nie boi, kto przy krzyżu stoi

krzyża (genitive singular)
krzyżowi (dative singular)
krzyżem (instrumental singular)
krzyżu (locative singular)
krzyżu (vocative singular)
krzyże (nominative plural)
krzyży (genitive plural)
krzyżów (genitive plural)
krzyżom (dative plural)
krzyże (accusative plural)
krzyżami (instrumental plural)
krzyżach (locative plural)
krzyże (vocative plural)

Turcy nakazali usunięcie wszystkich krzyży i symboli chrześcijańskich.

zob. też krzyż w Wikicytatach
por. krucyfiks

gest czyniony w chrześcijaństwie na początku i na końcu modlitwy

Po wejściu do świątyni zrobił krzyż i uklęknął w ławce pod amboną.


osoba

por. białor. асоба, czes. osoba, chorw. osoba, dłuż. wósoba, głuż. wosoba, ros. особа, słc. osoba, słń. oseba i ukr. осо́ба

w chrześcijańskiej doktrynie Trójcy Świętej: Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty


kapłan

czes. kaplan < śwn. kaplān, śwn. kappellān < wł. cappellano < wł. cappella → kaplica

kapłana (genitive singular)
kapłanowi (dative singular)
kapłana (accusative singular)
kapłanem (instrumental singular)
kapłanie (locative singular)
kapłanie (vocative singular)
kapłani (nominative plural)
kapłanów (genitive plural)
kapłanom (dative plural)
kapłanów (accusative plural)
kapłanami (instrumental plural)
kapłanach (locative plural)
kapłani (vocative plural)

mężczyzna pełniący funkcje kultowe, zwłaszcza w religiach politeistycznych

W swojej celi długie godziny spędzał na modlitwach, dał sobie ogolić włosy, przywdział strój kapłański i cztery razy na dobę uczęszczał do chóru najmłodszych kapłanów.

w chrześcijaństwie duchowny po przyjęciu święceń mający prawo do odprawiania mszy i udzielania sakramentów świętych

Jeśli kapłan – prócz tytułu kościelnego posiada też naukowy – przesuwamy go na koniec zdania (np. "Szanowny Księże Profesorze").

Kapłan w imieniu wiernych składał dzięki Bogu za okazaną łaskę.


MI

Ordo Clericorum Regularium Ministrantium Infirmis → Zakon Kleryków Regularnych Posługujących Chorym ( kamilianie)


MS

Serię katechez wygłosił ks. Ludwik Nowak MS z Warszawy.


MS

missionarium saletiniensis → misjonarze saletyni


OH

Ordo Hospitalarius Sancti Joannis de Deo → Zakon Szpitalny świętego Jana Bożego ( bonifratrzy)


Mt

Ewangelia według świętego Mateusza, Ewangelia Mateusza, Mateusz

Pójdźcie za Mną, a uczynię was rybakami ludzi


Mk

Ewangelia według świętego Marka, Ewangelia Marka

Będziesz miłował bliźniego swego jak siebie samego


gloria

przysłowie: tutti i salmi finiscono in gloria


dominus

zob. Dominus: Pan (Bóg lub Jezus Chrystus)

Quo vadis, Domine?


dóm

dómy (nominative plural)
dómu (genitive singular)
dómů (genitive plural)
dómu (dative singular)
dómům (dative plural)
dómy (accusative plural)
dóme (vocative singular)
dómy (vocative plural)
dómě, (locative singular)
dómu (locative singular)
dómech (locative plural)
dómem (instrumental singular)
dómy (instrumental plural)


sabato

łac. sabbătum < gr. σάββατον < hebr. שבת → (dzień) odpoczynku


sin

As a Christian, I think this is a sin against God.

Jako chrześcijanin uważam, że to jest grzech przeciwko Bogu.


nieczystość

ɲɛˈt͡ʃɨstɔɕt͡ɕ

nieczystości (genitive singular)
nieczystości (dative singular)
nieczystością (instrumental singular)
nieczystości (locative singular)
nieczystości (vocative singular)

niezachowywanie zaleceń lub przykazań swojej religii odnośnie życia seksualnego

Patrycja od liceum grzeszyła nieczystością.


haruspex

(1.1) z starołac./etrusk. haru - "wnętrzności"; łac. specere

haruspik, wróżbita wróżący z wnętrzności zwierząt


anioł

(1.1) czes. anděl < łac. angelus < gr. ἄγγελος (angelos) → poseł; wysłannik; zwiastun

gw. (Górny Śląsk) angelus, aniół, anniół

anioła (genitive singular)
aniołowi (dative singular)
anioła (accusative singular)
aniołem (instrumental singular)
aniele (locative singular)
aniele (vocative singular)
aniołowie (nominative plural)
anioły / anieli (nominative plural)
aniołów (genitive plural)
aniołom (dative plural)
aniołów (accusative plural)
aniołami (instrumental plural)
aniołach (locative plural)
aniołowie (vocative plural)
anioły / anieli (vocative plural)

istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem

Pani Felicja twierdzi, że widziała anioła.

zob. też anioł (ujednoznacznienie) w Wikipedii

zobacz też: Indeks:Polski - Indeks terminów religijnych


poświęcenie

ˌpɔɕfʲjɛ̃nˈt͡sɛ̃ɲɛ

pośfʹi ̯ẽncẽńe

poświęcenia (genitive singular)
poświęceniu (dative singular)
poświęceniem (instrumental singular)
poświęceniu (locative singular)
poświęcenia (nominative plural)
poświęceń (genitive plural)
poświęceniom (dative plural)
poświęcenia (accusative plural)
poświęceniami (instrumental plural)
poświęceniach (locative plural)
poświęcenia (vocative plural)
poświęcenia (genitive singular)
poświęceniu (dative singular)
poświęceniem (instrumental singular)
poświęceniu (locative singular)

dokonanie obrzędu święcenia poprzez pokropienie czegoś wodą święconą i wypowiedzenie odpowiednich formuł religijnych


mother

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-mother.wav


Sąd Ostateczny

ˈsɔ̃nt ˌɔstaˈtɛt͡ʃnɨ

Sądu Ostatecznego (genitive singular)
Sądowi Ostatecznemu (dative singular)
Sądem Ostatecznym (instrumental singular)
Sądzie Ostatecznym (locative singular)
Sądzie Ostateczny (vocative singular)

w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie: moment, w którym Bóg dokona ostatecznego sądu nad ludźmi i określi, którzy z nich zostaną zbawieni, a którzy potępieni

Sporo nagrzeszyłem i boję się Sądu Ostatecznego.

można zapisywać także małymi literami: sąd ostateczny


Armagedon

(1.1) gr. Ἁρμαγεδών (Harmagedṓn) z hebr. הר מגידו (har megiddo) = góra Megiddo, gdzie odbędzie się ta bitwa (Ap 16:13-16)

ˌarmaˈɡɛdɔ̃n

Armagedonu (genitive singular)
Armagedonowi (dative singular)
Armagedonem (instrumental singular)
Armagedonie (locative singular)
Armagedonie (vocative singular)
Armagedony (nominative plural)
Armagedonów (genitive plural)
Armagedonom (dative plural)
Armagedony (accusative plural)
Armagedonami (instrumental plural)
Armagedonach (locative plural)
Armagedony (vocative plural)

miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami


mit

mitu (genitive singular)
mitowi (dative singular)
mitem (instrumental singular)
micie (locative singular)
micie (vocative singular)
mity (nominative plural)
mitów (genitive plural)
mitom (dative plural)
mity (accusative plural)
mitami (instrumental plural)
mitach (locative plural)
mity (vocative plural)

Z upodobaniem czytam mity rzymskie i greckie.


advento

adventoj (nominative plural)
adventon (accusative singular)
adventojn (accusative plural)


angelus

Angelus Domini nuntiavit Mariæ, et concepit de Spiritu Sancto.

Anioł Pański zwiastował Maryi, i poczęła z Ducha Świętego.


anglicanismo

zobacz też: anglicanismo • calvinismo • catolicismo • cristianismo • luteranismo • protestantismo


animator

animatora (genitive singular)
animatorowi (dative singular)
animatora (accusative singular)
animatorem (instrumental singular)
animatorze (locative singular)
animatorze (vocative singular)
animatorzy (nominative plural)
animatorów (genitive plural)
animatorom (dative plural)
animatorów (accusative plural)
animatorami (instrumental plural)
animatorach (locative plural)
animatorzy (vocative plural)

w chrześcijaństwie leader mniejszej grupy wiernych, np. w którymś z ruchów czy duszpasterstw

Na spotkaniu animatorów poruszono sprawę ewangelizacji ulicznej.


animismo

animismoj (nominative plural)
animismon (accusative singular)
animismojn (accusative plural)


animista

animisty (genitive singular)
animiście (dative singular)
animistę (accusative singular)
animistą (instrumental singular)
animiście (locative singular)
animisto (vocative singular)
animiści (nominative plural)
animistów (genitive plural)
animistom (dative plural)
animistów (accusative plural)
animistami (instrumental plural)
animistach (locative plural)
animiści (vocative plural)

osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom


animo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-animo.wav

animo al paradizo deziras, sed pekoj retiras

lia animo forkuris en la pinton de la piedo

animoj (nominative plural)
animon (accusative singular)
animojn (accusative plural)

La korpo estas morta, la animo estas senmorta.

Ciało jest śmiertelne, dusza jest nieśmiertelna.

Ekzercaro § 31 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.


apostata

gr. ἀποστάτης


aspersion

pokropienie (np. wodą święconą przy chrzcie)


aureola

aureoly (nominative plural)
aureoly (genitive singular)
aureol (genitive plural)
aureole (dative singular)
aureolám (dative plural)
aureolu (accusative singular)
aureoly (accusative plural)
aureolo (vocative singular)
aureoly (vocative plural)
aureole (locative singular)
aureolách (locative plural)
aureolou (instrumental singular)
aureolami (instrumental plural)


aurora

łac. aurōra < łac. aura → blask, rozblask


Buddha

Hvor man i Indien havde Buddha til at lede den vegetariske bevægelse frem, havde grækerne filosoffer.

Podczas, gdy w Indiach ruch wegetariański prowadził Budda, Grecy mieli filozofów.

Mette Skov Hansen: Indere og gamle grækere opfandt vegetarismen (da). Kristeligt Dagblad, 2017-09-17. [dostęp 2023-12-09].


Buddha

Buddha ble opplyst da han mediterte under et tre.

Budda oświecił się medytując pod drzewem.


Jesus

łac. Iesus < gr. Ἰησοῦς (iēsoũs) < hebr. ישו (jeszua), hebr. ישוע (jehoszua) → Jahwe zbawia


Jesus

Jesus blev korsfæstet.

Pinsen er den højtid, hvor kristne mindes, at helligånden kom til Jesu disciple, og gjorde dem i stand til at forstå og tale alle sprog.

Pięćdziesiątnica to święto, podczas którego chrześcijanie wspominają, jak Duch Święty zstąpił na uczniów Jezusa i sprawił, że mówili wszystkimi językami i rozumieli je.

Hvad er Pinse? (da). Nationalmuseet i København, 2023-05-30. [dostęp 2023-05-30].


Jesus

łac. Iesus < gr. Ἰησοῦς (iēsoũs) < hebr. ישו (jeszua), hebr. ישוע (jehoszua) → Jahwe


Jesus

Jesus hadde tolv disipler.

Det har blitt tradisjon i nesten hele verden å feire Jesu fødsel på den dagen.

Prawie na całym świecie stało się tradycją, by tego dnia świętować narodziny Chrystusa.


Mahomet

arab. محمد (muħámmad) < arab. حمد (hamd)

Dynastia Haszymidów to arystokratyczny ród arabski z plemienia Kurajszytów, obejmujący potomków dziadka Mahometa.

zob. też Mahomet (ujednoznacznienie) w Wikipedii


Messia

łac. Messias < gr. Μεσσίας < hebr. משיח → pomazaniec


Pascha

łac. Pascha < gr. Πάσχα < hebr. פסח, aram. פסחא

Paschy (genitive singular)
Passze (dative singular)
Paschę (accusative singular)
Paschą (instrumental singular)
Passze (locative singular)
Pascho (vocative singular)
Paschy (genitive singular)
Passze (dative singular)
Paschę (accusative singular)
Paschą (instrumental singular)
Passze (locative singular)
Pascho (vocative singular)
Paschy (nominative plural)
Pasch (genitive plural)
Paschom (dative plural)
Paschy (accusative plural)
Paschami (instrumental plural)
Paschach (locative plural)
Paschy (vocative plural)

żydowskie święto obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej; w Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8 dni

Rodzice Jego chodzili co roku do Jerozolimy na Święto Paschy.

Wielkanoc we wschodnich Kościołach chrześcijańskich

Wielkanoc określana jest mianem Paschy.


baptismal

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-baptismal.wav


baptismo

baptismoj (nominative plural)
baptismon (accusative singular)
baptismojn (accusative plural)


baptista

baptisté (nominative plural)
baptisti (nominative plural)
baptisty (genitive singular)
baptistů (genitive plural)
baptistovi (dative singular)
baptistům (dative plural)
baptistu (accusative singular)
baptisty (accusative plural)
baptisto (vocative singular)
baptisté (vocative plural)
baptisti (vocative plural)
baptistovi (locative singular)
baptistech (locative plural)
baptistou (instrumental singular)
baptisty (instrumental plural)


beatitude

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-عُثمان (Middle river exports)-beatitude.wav


biblista

biblisty (genitive singular)
bibliście (dative singular)
biblistę (accusative singular)
biblistą (instrumental singular)
bibliście (locative singular)
biblisto (vocative singular)
bibliści (nominative plural)
biblistów (genitive plural)
biblistom (dative plural)
biblistów (accusative plural)
biblistami (instrumental plural)
biblistach (locative plural)
bibliści (vocative plural)

znawca Biblii, badacz zajmujący się Biblią

Jeden z biblistów twierdzi, że jest to tekst Aggeuszowy.


biblista

biblisté (nominative plural)
biblisti (nominative plural)
biblisty (genitive singular)
biblistů (genitive plural)
biblistovi (dative singular)
biblistům (dative plural)
biblistu (accusative singular)
biblisty (accusative plural)
biblisto (vocative singular)
biblisté (vocative plural)
biblistovi (locative singular)
biblistech (locative plural)
biblistou (instrumental singular)
biblisty (instrumental plural)


buddhista

buddhisté (nominative plural)
buddhisti (nominative plural)
buddhisty (genitive singular)
buddhistů (genitive plural)
buddhistovi (dative singular)
buddhistům (dative plural)
buddhistu (accusative singular)
buddhisty (accusative plural)
buddhistu (vocative singular)
buddhisté (vocative plural)
buddhistovi (locative singular)
buddhistech (locative plural)
buddhistou (instrumental singular)
buddhisty (instrumental plural)


bursa

niem. Börse z łac. bursa (worek, sakiewka, kasa) z p.łac. (skóra wołowa) od gr. βύρσα (býrsa) (wyprawiona skóra, bukłak)

skrzyneczka lub torebka na korporał lub wiatyk


cabala

cabala del lotto

przewidywanie liczb wygrywających w "lotto"


catechismo

p.łac. catechismus < gr. κατηχισμός < gr. κατηχέω


celestina

(1.2) od imienia Celestina, postaci z utworu Celestyna autorstwa hiszpańskiego pisarza Fernando de Rojas


cenobita

łac. coenobita < łac. coenobium < gr. κοινόβιον < gr. κοινός + βίος → wspólny + życie

ˌt͡sɛ̃nɔˈbʲita

cenobity (genitive singular)
cenobicie (dative singular)
cenobitę (accusative singular)
cenobitą (instrumental singular)
cenobicie (locative singular)
cenobito (vocative singular)
cenobici (nominative plural)
cenobitów (genitive plural)
cenobitom (dative plural)
cenobitów (accusative plural)
cenobitami (instrumental plural)
cenobitach (locative plural)
cenobici (vocative plural)

zakonnik prowadzący życie wspólnotowe, mieszkaniec cenobium

Pierwsi cenobici mieszkali wspólnie na egipskich pustyniach.


charisma

łac. charisma < gr. χάρισμα < gr. χαρίζομαι < gr. χάρις < gr. χαίρω


cherub

(1.1-2) łac. cherub < gr. χερούβ < hebr. כרוב (kerūb), lm hebr. כרבים (kerūbim)

cheruba (genitive singular)
cherubowi (dative singular)
cheruba (accusative singular)
cherubem (instrumental singular)
cherubie (locative singular)
cherubie (vocative singular)
cheruby (nominative plural)
cherubowie / cherubi (nominative plural)
cherubów (genitive plural)
cherubom (dative plural)
cherubów (accusative plural)
cherubami (instrumental plural)
cherubach (locative plural)
cheruby (vocative plural)
cherubowie / cherubi (vocative plural)


cherub

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-cherub.wav


cherubin

łac. cherub < gr. χερούβ < hebr. כרוב (kerūb), lm hebr. כרבים (kerūbim)

cherubina (genitive singular)
cherubinowi (dative singular)
cherubina (accusative singular)
cherubinem (instrumental singular)
cherubinie (locative singular)
cherubinie (vocative singular)
cherubiny (nominative plural)
cherubinowie (nominative plural)
cherubinów (genitive plural)
cherubinom (dative plural)
cherubiny (accusative plural)
cherubinami (instrumental plural)
cherubinach (locative plural)
cherubiny (vocative plural)
cherubinowie (vocative plural)

w tradycji judeochrześcijańskiej potężne anioły, często w bezpośredniej bliskości Boga

Wejścia do ogrodu Eden strzegą cherubinowie.

w religiach starożytnych na wpół ludzka, na wpół zwierzęca istota strzegąca miejsc kultu

Głównego wejścia na teren świątyni strzegą dwa kamienne cherubiny.


clausura

łac. clausus + -sura; źródłosłów dla alb. këshyre, ang. clausure, ang. closure, ang. cloture, hiszp. clausura, pol. klauzura, wł. chiusura, wł. clausura


confession

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-confession.wav


confessor

średnioang. confessor, średnioang. confessour


confessor

łac. confessus + -or < łac. confiteor → wyznawać

źródłosłów dla ang. confessor, franc. confesseur, hiszp. confesor, katal. confessor, port. confessor, wł. confessore


confirmation

kɑnfɚˈmeɪʃən

kɒnfəˈmeɪʃən

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Samuel Muldoon (Muldoonsamuel55)-confirmation.wav


congregation

ˌkɒŋɡrɪˈɡeɪʃən

ˌkɑːŋɡrəˈɡeɪʃən


converso

rzad. converso + a + wyznanie, ideologia; zwykle używa się imiesłowu biernego czasownika „convertir”: convertido + a

zwykle o muzułmaninie lub żydzie zmieniający swoje wyznanie na chrześcijańskie


cotta

(1.1) franc. cotte
(1.2-4) wł. cotto < cuocere


deismo

deismoj (no-plural potential rare nominative plural virtual)
deismon (no-plural accusative singular)
deismojn (no-plural potential rare accusative plural virtual)


deista

deisté (nominative plural)
deisti (nominative plural)
deisty (genitive singular)
deistů (genitive plural)
deistovi (dative singular)
deistům (dative plural)
deistu (accusative singular)
deisty (accusative plural)
deisto (vocative singular)
deisté (vocative plural)
deistovi (locative singular)
deistech (locative plural)
deistou (instrumental singular)
deisty (instrumental plural)


demonolatria

demonolatrie (nominative plural)
demonolatrii (genitive singular)
demonolatrii (genitive plural)
demonolatrii (dative singular)
demonolatriom (dative plural)
demonolatrię (accusative singular)
demonolatrie (accusative plural)
demonolatrią (instrumental singular)
demonolatriami (instrumental plural)
demonolatrii (locative singular)
demonolatriach (locative plural)
demonolatrio (vocative singular)
demonolatrie (vocative plural)

Owego Żyda skazano za demonolatrię, do czego on też się przyznał

Zagadnienie „czarnej legendy” inkwizycji


denomination

dɪˌnɒmɪˈneɪʃən


dogma

dogmata (nominative plural)
dogmatu (genitive singular)
dogmat (genitive plural)
dogmatu (dative singular)
dogmatům (dative plural)
dogmata (accusative plural)
dogmata (vocative plural)
dogmatu (locative singular)
dogmatech (locative plural)
dogmatem (instrumental singular)
dogmaty (instrumental plural)


episcopal

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-عُثمان (Middle river exports)-episcopal.wav


eremita

eremity (genitive singular)
eremicie (dative singular)
eremitę (accusative singular)
eremitą (instrumental singular)
eremicie (locative singular)
eremito (vocative singular)
eremici (nominative plural)
eremitów (genitive plural)
eremitom (dative plural)
eremitów (accusative plural)
eremitami (instrumental plural)
eremitach (locative plural)
eremici (vocative plural)

Na wyspie żył od trzydziestu lat eremita, który oddał się pokucie i modlitwie.


eschatologia

(1.1) gr. έσχατος + λόγος → ostateczny + przemowa, słowo

eschatologii (genitive singular)
eschatologii (dative singular)
eschatologię (accusative singular)
eschatologią (instrumental singular)
eschatologii (locative singular)
eschatologio (vocative singular)
eschatologie (nominative plural)
eschatologii (genitive plural)
eschatologiom (dative plural)
eschatologie (accusative plural)
eschatologiami (instrumental plural)
eschatologiach (locative plural)
eschatologie (vocative plural)

dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.


eucharistia

(1.1) łac. eucharistia < gr. εὐχαριστία < gr. εὐχάριστος < gr. εὖ + χάρις


eucharistia

(1.1) gr. εὐχαριστία < gr. εὐχάριστος < gr. εὖ + χάρις


evangelisation

ewangelizacja, alternatywna pisownia słowa evangelization


exaltation

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Usmaan (Middle river exports)-exaltation.wav


exorcista

exorcisté (nominative plural)
exorcisti (nominative plural)
exorcisty (genitive singular)
exorcistů (genitive plural)
exorcistovi (dative singular)
exorcistům (dative plural)
exorcistu (accusative singular)
exorcisty (accusative plural)
exorcisto (vocative singular)
exorcisté (vocative plural)
exorcistovi (locative singular)
exorcistech (locative plural)
exorcistou (instrumental singular)
exorcisty (instrumental plural)


festa

Il Natale è la festa in cui si celebra la nascita di Gesù Cristo.

Boże Narodzenie jest świętem, podczas którego celebruje się narodziny Jezusa Chrystusa.


adwokat Boga

(1.1) tłum. łac. advocatus Dei, kalka językowa

adwokaci Boga (nominative plural)
adwokata Boga (genitive singular)
adwokatów Boga (genitive plural)
adwokatowi Boga (dative singular)
adwokatom Boga (dative plural)
adwokata Boga (accusative singular)
adwokatów Boga (accusative plural)
adwokatem Boga (instrumental singular)
adwokatami Boga (instrumental plural)
adwokacie Boga (locative singular)
adwokatach Boga (locative plural)
adwokacie Boga (vocative singular)
adwokaci Boga (vocative plural)

w Kościele katolickim: duchowny, który podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego ma za zadanie przedstawić cechy świadczące o tym, że dana osoba powinna być błogosławionym lub kanonizowanym


gradual

ˈɡræ.dʒə.wəl


heretic

(1.1) średnioang. heretik < st.franc. heretique < p.łac. haereticus < gr. αἱρετικός (hairetikos) → zdolny do wyboru; wichrzycielski


bóg

boga (genitive singular)
bogu (dative singular)
bogowi (dative singular)
boga (accusative singular)
bogiem (instrumental singular)
bogu (locative singular)
boże (vocative singular)
bogowie (nominative plural)
bogów (genitive plural)
bogom (dative plural)
bogów (accusative plural)
bogami (instrumental plural)
bogach (locative plural)
bogowie (vocative plural)
bogi (depreciative nominative vocative plural)

według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.)

W mitologii greckiej bogowie mieli po kilka żon.

wielką literą, gdy chodzi o boga wg wierzeń monoteistycznych


bóg

odziedziczone z prasł. *bȍgъ
por. słowiń. bóg


Wielki Piątek

Wielkie Piątki (potential rare nominative plural)
Wielkiego Piątku (genitive singular)
Wielkich Piątków (potential rare genitive plural)
Wielkiemu Piątkowi (dative singular)
Wielkim Piątkom (potential rare dative plural)
Wielkie Piątki (potential rare accusative plural)
Wielkim Piątkiem (instrumental singular)
Wielkimi Piątkami (potential rare instrumental plural)
Wielkim Piątku (locative singular)
Wielkich Piątkach (potential rare locative plural)
Wielki Piątku (vocative singular)
Wielkie Piątki (potential rare vocative plural)

piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa

Wielki Piątek jest dniem męki i śmierci Jezusa Chrystusa. Jest to jedyny dzień w roku, w którym nie ma Mszy św.

W niektórych krajach Wielki Piątek jest dniem wolnym od pracy.


chrzest

st.pol. krzest < czes. křest → chrzest, co jest albo znaczeniowym przekształceniem prasł. *krьstъ → krzyż, krucyfiks, albo też derywatem od czasownika prasł. *krьstiti → robić znak krzyża, znaczyć krzyżem, chrzcić, opartego na tymże prasł. *krьstъ → krzyż; ostatecznym źródłem jest imię Chrystusa (por. swn. Christ / swn. Krist)

chrztu (genitive singular)
chrztowi (dative singular)
chrztem (instrumental singular)
chrzcie (locative singular)
chrzcie (vocative singular)
chrzty (nominative plural)
chrztów (genitive plural)
chrztom (dative plural)
chrzty (accusative plural)
chrztami (instrumental plural)
chrztach (locative plural)
chrzty (vocative plural)

obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie

Podczas chrztu nadaje się chrzczonemu imię.


kościół

(1.1) pierwotnie *kost'oł < czes. kostel < pragerm. kástel < łac. castellum → warownia

(1.1) źródłosłów dla białor. касцёл, ros. костёл

był w kościele, ale na swoich chrzcinach

nie zaśpi gruszek w popiele, kto rano bywa w kościele

dobrego i karczma nie zepsuje, a złego i kościół nie naprawi

dobrego więzienie nie zepsuje – złego kościół nie naprawi

kościół zdobi ołtarz, a człowieka miłosierdzie

kościół, panna i karczma zawsze są wolne

gdzie Pan Bóg kościół buduje, tam diabeł kaplicę stawia

kto kościołowi służy, ten lampą buty smaruje

kościoła (genitive singular)
kościołowi (dative singular)
kościołem (instrumental singular)
kościele (locative singular)
kościele (vocative singular)
kościoły (nominative plural)
kościołów (genitive plural)
kościołom (dative plural)
kościoły (accusative plural)
kościołami (instrumental plural)
kościołach (locative plural)
kościoły (vocative plural)
kościoła (genitive singular)
kościołowi (dative singular)
kościołem (instrumental singular)
kościele (locative singular)
kościele (vocative singular)

Podczas wycieczki zwiedzaliśmy piękny gotycki kościół, w którym ciągle odprawia się msze.


Jud

List svatého apoštola Judy → List św. Judy

zobacz też: Gn • Ex • Lv • Nm • Dt • Joz • Sd • Rt • 1 Sam • 2 Sam • 1 Král • 2 Král • 1 Kron • 2 Kron • Ezd • Neh • Tob • Jdt • Est • 1 Mak • 2 Mak • Job • Ž • Př • Kaz • Pís • Mdr • Sir • Iz • Jer • Pláč • Bar • Ez • Dan • Oz • Jl • Am • Abd • Jon • Mich • Nah • Hab • Sof • Ag • Zach • Mal • Mt • Mk • Lk • Jan • Sk • Řím • 1 Kor • 2 Kor • Gal • Ef • Flp • Kol • 1 Sol • 2 Sol • 1 Tim • 2 Tim • Tit • Flm • Žid • Jak • 1 Petr • 2 Petr • 1 Jan • 2 Jan • 3 Jan • Jud • Zj


Syr

ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑ sɨˈraxa


Pnp

ˈpʲjɛ̇ɕɲ̊ ˌnat‿pʲjɛ̇ɕˈɲãmʲi

pʹi ̯ėśń̦ nat‿pʹi ̯ėśńãmʹi

Pieśń nad Pieśniami / Pieśń nad pieśniami

Niech mnie ucałuje pocałunkami swych ust! […].

przykład z Wulgaty, tłumaczenie wg Biblii Tysiąclecia


Prz

ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈpʃɨswuf


Ps

Prawo Pana doskonałe – krzepi ducha (…).

Księga Psalmów, rozdział (tu: psalm) 19., werset 8., tłumaczenie z Biblii Tysiąclecia, cyt. za: Biblia Tysiąclecia


Ezd

ˈcɕɛ̃ŋɡa ɛzˈdraʃa

zobacz też: Rdz • Wyj / Wj • Kpł • Lb • Pwt • Joz • Sdz • Rt / Rut • Sm • Krl • Krn • Ezd • Ne • Tb • Jdt • Est • Mch • Hi / Job • Ps • Prz • Koh • Pnp • Mdr • Syr • Iz • Jr • Lm • Ba • Ez • Dn • Oz • Jl • Am • Ab • Jon • Mi • Na • Ha • So • Ag • Za • Ml • Mt / Mat. • Mk • Łk / Łuk. • J • Dz • Rz • Kor • Ga • Ef • Flp • Kol • Tes • Tm • Tt / Tyt • Flm • Hbr • Jk • P • J • Jud • Ap / Obj


poganin

czes. pohan < łac. paganus → mieszkaniec wsi, także góral, pasterz < łac. pāgus → gmina pasterska

poganina (genitive singular)
poganinowi (dative singular)
poganina (accusative singular)
poganinem (instrumental singular)
poganinie (locative singular)
poganinie (vocative singular)
poganie (nominative plural)
pogan (genitive plural)
poganom (dative plural)
pogan (accusative plural)
poganami (instrumental plural)
poganach (locative plural)
poganie (vocative plural)

osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)

Kraina ta była zamieszkiwana przez słowiańskich pogan.

W pierwszych wiekach istnienia Kościoła (…) chrześcijanie korzystali z tych samych zasad, co poganie, aby zawrzeć małżeństwo

Ks. Aleksander Sobczak, Sakrament małżeństwa — krótki rys historyczny.


Izrael

łac. Israel < gr. Ἰσραήλ < hebr. ישראל (Yisrael) → on walczył z Bogiem, Bóg walczy (w obronie)

Izraela (genitive singular)
Izraelowi (dative singular)
Izraela (accusative singular)
Izraelem (instrumental singular)
Izraelu (locative singular)
Izraelu (vocative singular)
Izraele (potential rare nominative plural)
Izraelów (potential rare genitive plural)
Izraelom (potential rare dative plural)
Izraele (potential rare accusative plural)
Izraelami (potential rare instrumental plural)
Izraelach (potential rare locative plural)
Izraele (potential rare vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Kraje i narodowości

Według biblijnego opisu Jahwe zmienił imię patriarsze Jakubowi na Izrael, stąd wszyscy jego potomkowie to Izraelici, a naród jako całość to Izrael (Rdz 32,29).


potop

prasł. *potopъ < prasł. *potopiti → utopić, zalać

potopu (genitive singular)
potopowi (dative singular)
potopem (instrumental singular)
potopie (locative singular)
potopie (vocative singular)
potopy (nominative plural)
potopów (genitive plural)
potopom (dative plural)
potopy (accusative plural)
potopami (instrumental plural)
potopach (locative plural)
potopy (vocative plural)

wielka powódź opisana w Starym Testamencie (Rdz 6–8), jako kara zesłana przez Boga

Noe miał sześćset lat, gdy nastał potop na ziemi

Księga Rodzaju 7,6, Biblia Tysiąclecia Online, Poznań 2003 (tłum. Czesław Jakubiec)

Na co zsyłać było potop? Wojna mogła wygubić ludy

Opowieść o potopie (tłum. Ignacy Radliński, wyd. 1895)


idolatria

(1.1) franc. idolâtrie < łac. idolatrīa < gr. εἰδωλολατρία < gr. εἴδωλον + λατρεία → podobizna, zjawa + służba bogu

idolatrii (genitive singular)
idolatrii (dative singular)
idolatrię (accusative singular)
idolatrią (instrumental singular)
idolatrii (locative singular)
idolatrio (vocative singular)

Dawniej na tych terenach panowała idolatria.


idolatria

łac. idolatrīa < gr. εἰδωλολατρία < gr. εἴδωλον + λατρεία


incarnation

ˌɪnkɑːˈneɪʃən


islam

arab. إسلام (islām) → poddanie się (domyślnie woli Boga)

islamu (genitive singular)
islamowi (dative singular)
islamem (instrumental singular)
islamie (locative singular)
islamie (vocative singular)

religia monoteistyczna założona przez Mahometa

Według praw islamu, jeśli ojcem jest muzułmanin, dziecko też jest muzułmaninem.


islam

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-islam.wav


islam

arab. إسلام (’islām) → poddanie się woli Boga


chrześcijanin

od staroczeskiego křesťan < śwn. christ(j)āni < łac. christianus → 'wyznawca Chrystusa', od łac. Christus → 'Chrystus'

ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃ɲĩn

χšeśćii ̯ä̃ńĩn

chrześcijanina (genitive singular)
chrześcijaninowi (dative singular)
chrześcijanina (accusative singular)
chrześcijaninem (instrumental singular)
chrześcijaninie (locative singular)
chrześcijaninie (vocative singular)
chrześcijanie (nominative plural)
chrześcijan (genitive plural)
chrześcijanom (dative plural)
chrześcijan (accusative plural)
chrześcijanami (instrumental plural)
chrześcijanach (locative plural)
chrześcijanie (vocative plural)

Każdy chrześcijanin powinien choć raz w życiu przeczytać Biblię.


justificar

(o Bogu) uświęcać, obdarzać łaską, usprawiedliwiać


boh

odziedziczone ze st.słc. boh, z prasł. *bȍgъ


boh

źródłosłów dla słc. boh
odziedziczone z prasł. *bȍgъ
por. st.czes. bóh


uczeń

gw. (Górny Śląsk) szkolok, szkolorz, żoczek

ucznia (genitive singular)
uczniowi (dative singular)
ucznia (accusative singular)
uczniem (instrumental singular)
uczniu (locative singular)
uczniu (vocative singular)
uczniowie (nominative plural)
uczniów (genitive plural)
uczni (genitive plural rare)
uczniom (dative plural)
uczniów (accusative plural)
uczni (accusative plural rare)
uczniami (instrumental plural)
uczniach (locative plural)
uczniowie (vocative plural)

ten, który pobiera naukę u mistrza duchowego

To powiedziawszy Jezus wyszedł z uczniami swymi za potok Cedron

Ewangelia wg św. Jana 18,1, Biblia Tysiąclecia Online, Poznań 2003 (tłum. Jan Drozd).


liturgia

łac. liturgia < gr. λειτουργία (leitourgíā) → usługa, funkcja publiczna

liturgii (genitive singular)
liturgii (dative singular)
liturgię (accusative singular)
liturgią (instrumental singular)
liturgii (locative singular)
liturgio (vocative singular)
liturgie (nominative plural)
liturgii (genitive plural)
liturgiom (dative plural)
liturgie (accusative plural)
liturgiami (instrumental plural)
liturgiach (locative plural)
liturgie (vocative plural)

w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym

W wielkopiątkowej liturgii wzięło udział kilkaset osób.


liturgia

gr. λειτουργία → usługa, funkcja publiczna


liturgia

łac. liturgia < gr. λειτουργία → usługa, funkcja publiczna


pater

patra (genitive singular)
patrowi (dative singular)
patra (accusative singular)
patrem (instrumental singular)
patrze (locative singular)
patrze (vocative singular)
patrowie (nominative plural)
patrów (genitive plural)
patrom (dative plural)
patrów (accusative plural)
patrami (instrumental plural)
patrach (locative plural)
patrowie (vocative plural)

ojciec, zakonnik mający święcenia kapłańskie

Powiadomcie patrów o przyjeździe prowincjała.


frater

fratra (genitive singular)
fratrowi (dative singular)
fratra (accusative singular)
fratrem (instrumental singular)
fratrze (locative singular)
fraterze (vocative singular)
fratrowie (nominative plural)
fratrzy (nominative plural)
fratrów (genitive plural)
fratrom (dative plural)
fratrów (accusative plural)
fratrami (instrumental plural)
fratrach (locative plural)
fartrowie (vocative plural)
fratrzy (vocative plural)

brat, zakonnik nie mający święceń kapłańskich

Powiem fratrowi coś w zaufaniu.


minaret

minaretu (genitive singular)
minaretowi (dative singular)
minaretem (instrumental singular)
minarecie (locative singular)
minarecie (vocative singular)
minarety (nominative plural)
minaretów (genitive plural)
minaretom (dative plural)
minarety (accusative plural)
minaretami (instrumental plural)
minaretach (locative plural)
minarety (vocative plural)

wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę


minaret

(1.1) franc. minaret < tur. minare < arab. منارة


minaret

minarety (nominative plural)
minaretu (genitive singular)
minaretů (genitive plural)
minaretu (dative singular)
minaretům (dative plural)
minarety (accusative plural)
minarete (vocative singular)
minarety (vocative plural)
minaretě (locative singular)
minaretu (locative singular)
minaretech (locative plural)
minaretem (instrumental singular)
minarety (instrumental plural)


metropolitan

mɛtɹəˈpɒlɪtən


mitra

mitry (genitive singular)
mitrze (dative singular)
mitrę (accusative singular)
mitrą (instrumental singular)
mitrze (locative singular)
mitro (vocative singular)
mitry (nominative plural)
mitr (genitive plural)
mitrom (dative plural)
mitry (accusative plural)
mitrami (instrumental plural)
mitrach (locative plural)
mitry (vocative plural)

liturgiczne nakrycie głowy hierarchy kościelnego


monasterio

łac. monasterĭum < gr. μοναστήριον (monastḗrion)


muslim

muslimové (nominative plural)
muslima (genitive singular)
muslimů (genitive plural)
muslimovi (dative singular)
muslimu (dative singular)
muslimům (dative plural)
muslima (accusative singular)
muslimy (accusative plural)
muslime (vocative singular)
muslimové (vocative plural)
muslimovi (locative singular)
muslimu (locative singular)
muslimech (locative plural)
muslimem (instrumental singular)
muslimy (instrumental plural)


muslim

Muslimer beder fem gange om dagen.

Muzułmanie modlą się pięć razy dziennie.

Må man sige God Jul til muslimer? […] Må man give julegaver og invitere muslimer til julefrokoster?

Czy można życzyć muzułmanom „Wesołych Świąt Bożego Narodzenia”? […] Czy wolno dawać muzułmanom prezenty świąteczne i zapraszać ich na przyjęcia bożonarodzeniowe?

Naveed Baig: Må man ønske muslimer god jul? (da). Religion.dk, 2007-12-24. [dostęp 2023-11-16].


om

(1.1) niem. Ohm, od nazwiska niemieckiego fizyka Georga Ohma

święta zgłoska, sylaba i podstawowa mantra religii hindu


pagoda

(1.1) port. pagode, być może z sanskr. भगवत (bhagavatī) → święta, boska

pagody (genitive singular)
pagodzie (dative singular)
pagodę (accusative singular)
pagodą (instrumental singular)
pagodzie (locative singular)
pagodo (vocative singular)
pagody (nominative plural)
pagód (genitive plural)
pagodom (dative plural)
pagody (accusative plural)
pagodami (instrumental plural)
pagodach (locative plural)
pagody (vocative plural)

świątynia buddyjska o architekturze pagody (1.1)


pagoda

pagody (nominative plural)
pagody (genitive singular)
pagod (genitive plural)
pagodě (dative singular)
pagodám (dative plural)
pagodu (accusative singular)
pagody (accusative plural)
pagodo (vocative singular)
pagody (vocative plural)
pagodě (locative singular)
pagodách (locative plural)
pagodou (instrumental singular)
pagodami (instrumental plural)


papabile

papabili (nominative plural)
papabili (genitive plural)
papabili (dative plural)
papabili (accusative plural)
papabili (instrumental plural)
papabili (locative plural)
papabili (vocative plural)

nieoficjalne określenie osób uważanych przez watykanistów za ewentualnych kandydatów na stanowisko papieża


pastor

pastora (genitive singular)
pastorowi (dative singular)
pastora (accusative singular)
pastorem (instrumental singular)
pastorze (locative singular)
pastorze (vocative singular)
pastorzy (nominative plural)
pastorów (genitive plural)
pastorom (dative plural)
pastorów (accusative plural)
pastorami (instrumental plural)
pastorach (locative plural)
pastorzy (vocative plural)


pastor

The family asked the pastor to deliver a eulogy.

Rodzina poprosiła pastora o wygłoszenie mowy na cześć zmarłego.


pastor

pastorové (nominative plural)
pastoři (nominative plural)
pastora (genitive singular)
pastorů (genitive plural)
pastorovi (dative singular)
pastoru (dative singular)
pastorům (dative plural)
pastora (accusative singular)
pastory (accusative plural)
pastore (vocative singular)
pastorové (vocative plural)
pastoři (vocative plural)
pastorovi (locative singular)
pastoru (locative singular)
pastorech (locative plural)
pastorem (instrumental singular)
pastory (instrumental plural)


patriarcha

łac. patriarcha < gr. πατριάρχης → praojciec < gr. πατριά + ἀρχός → rodowód, klan, rodzina, ojczyzna + władca, wódz, przywódca < gr. πατήρ → ojciec

patriarchowie (nominative plural)
patriarchy (genitive singular)
patriarchów (genitive plural)
patriarsze (dative singular)
patriarchom (dative plural)
patriarchę (accusative singular)
patriarchów (accusative plural)
patriarchą (instrumental singular)
patriarchami (instrumental plural)
patriarsze (locative singular)
patriarchach (locative plural)
patriarcho (vocative singular)
patriarchowie (vocative plural)

godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich

tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie

godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim

Łaciński patriarcha Jerozolimy trzykrotnie gościł w Polsce.


patriarcha

gr. πατριάρχης


patriarcha

patriarcha – godność najwyższego dostojnika w Kościołach wschodnich


hora

(1.1) por. słc. hora, czes. hora < prasł. *gora < praindoeur. *gʷerH-

(1.2) rum. horă < n.gr. χορός (chorós) → taniec

(1.3) łac. hora → godzina < gr. ὥρα (hṓra) < praindoeur. *yeh₁-


oheň

odziedziczone z prasł. *ògňь, z prabałtosł. *úngnis, z praindoeur. *h₁n̥gʷnís

ogień jako znak obecności Boga, zwłaszcza jako pomocniczy i oświetlający


primate

(1.1) st.franc. primat < łac.
(1.2) franc. primate; 1876


prior

Klosterets prior vælges for to år ad gangen.

Przeor klasztoru wybierany jest na okres dwuletni.


probabilistic

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-probabilistic.wav


Bóh

Bóh je sam čłowjek so stał.


dekalog

dekalogi (nominative plural)
dekalogu (genitive singular)
dekalogów (genitive plural)
dekalogowi (dative singular)
dekalogom (dative plural)
dekalogi (accusative plural)
dekalogiem (instrumental singular)
dekalogami (instrumental plural)
dekalogu (locative singular)
dekalogach (locative plural)
dekalogu (vocative singular)
dekalogi (vocative plural)

Dekalog (w judaizmie i chrześcijaństwie: kodeks praw moralno-religijnych przekazany Żydom przez Mojżesza na Synaju)


dekalog

dekalogy (nominative plural)
dekalogu (genitive singular)
dekalogů (genitive plural)
dekalogu (dative singular)
dekalogům (dative plural)
dekalogy (accusative plural)
dekalogu (vocative singular)
dekalogy (vocative plural)
dekalogu (locative singular)
dekalozích (locative plural)
dekalogem (instrumental singular)
dekalogy (instrumental plural)


dekalog

(1.1) gr. δέκα (deka) + gr. λόγος (logos) - „dziesięć słów”; por. Wyj 20; Pwt 5

Overtrædelse af dekalogens femte bud er strafbar i de fleste lande.

Złamanie piątego przykazania Dekalogu jest karalne w większości krajów.


prophetia

gr. προφητεία

Hoc praeceptum commendo tibi, fili Timothee, secundum praecedentes in te prophetias, ut milites in illis bonam militiam

Ten właśnie nakaz poruczam ci, Tymoteuszu, dziecko moje, po myśli proroctw, które uprzednio wskazywały na ciebie: byś wsparty nimi toczył dobrą walkę.

1 List do Tymoteusza 1, 18 (tekst łac.) (pol.)


ołtarz

(1.1) st.pol. ałtarz < czes. oltář < łac. altāre < łac. altus → wysoki

ołtarza (genitive singular)
ołtarzowi (dative singular)
ołtarzem (instrumental singular)
ołtarzu (locative singular)
ołtarzu (vocative singular)
ołtarze (nominative plural)
ołtarzy (genitive plural)
ołtarzów (genitive plural rare)
ołtarzom (dative plural)
ołtarze (accusative plural)
ołtarzami (instrumental plural)
ołtarzach (locative plural)
ołtarze (vocative plural)

stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu

Kapłan w natchnieniu podszedł do ołtarza.

Wybrano trzystu spośród pojmanych (…) i złożono ich w dniu id marcowych jako krwawe ofiary na ołtarzu wzniesionym ku czci boskiego Juliusza.

Swetoniusz: Żywoty Cezarów. Żywot Augusta, 15,2


purgatorio

(2.1-2) śr.łac. purgatorium < łac. purgatorius


reincarnation

ˌriːɪnkɑːˈneɪʃən


religion

The law forbids discrimination on the grounds of race or religion.

Prawo zabrania dyskryminacji z powodu rasy, czy religii.


religion

Nogle religioner har en enkelt gud (monoteisme), mens andre har flere guder (polyteisme).

Niektóre religie mają jednego boga (monoteizm), podczas gdy inne mają wielu bogów (politeizm).


religion

La religion est l'opium du peuple.


religion

Kristendommen er den største religionen i verden.

Chrześcijaństwo jest największą religią na świecie.


religion

Ända in i vår tid var Sveriges befolkning mycket enhetlig både vad beträffar etniskt ursprung, språk, religion och kultur.

Aż do naszych czasów ludność Szwecji była bardzo jednolita zarówno jeśli chodzi o pochodzenie etniczne, jak i język, religię i kulturę.


religion

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-religion (wersja Józefa Gary).ogg


rito

chiesa cattolica di rito bizantino

Kościół katolicki obrządku bizantyjskiego


rosario

zebranie osób odmawiających różaniec, kółko różańcowe


salve

tryb rozkazujący od czasownika łac. salvēre → mieć zdrowie


брат

Брат Игнатий рисува много хубави икони


брат

хоч ми собі брати, але наші кишені не сестри

брати - що коти: погризуться і помиряться


kurializm

kurializmu (genitive singular)
kurializmowi (dative singular)
kurializmem (instrumental singular)
kurializmie (locative singular)
kurializmie (vocative singular)

doktryna w Kościele katolickim, mówiąca o wyższości papieża nad soborem


koncyliaryzm

koncyliaryzmu (genitive singular)
koncyliaryzmowi (dative singular)
koncyliaryzmem (instrumental singular)
koncyliaryzmie (locative singular)
koncyliaryzmie (vocative singular)

doktryna w Kościele katolickim, zakładająca wyższość soboru nad papieżem

Koncyliaryzm był popularny w środowiskach teologicznych w XIV w., podczas trwania schizmy zachodniej.


infero

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-infero.wav

en infero loĝante, kun diabloj ne disputu

plena estas la infero de promesitaj aferoj


schisma

schismata (nominative plural)
schismatu (genitive singular)
schismat (genitive plural)
schismatu (dative singular)
schismatům (dative plural)
schismata (accusative plural)
schismata (vocative plural)
schismatu (locative singular)
schismatech (locative plural)
schismatem (instrumental singular)
schismaty (instrumental plural)


spirito

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-spirito.wav

pli valoras kontenta spirito, ol granda profito

spiritoj (nominative plural)
spiriton (accusative singular)
spiritojn (accusative plural)


stigma

gr. στίγμα < gr. στίζω → kłuć; źródłosłów dla ang. stigma,ang. stigmat, ang. stigme, franc. stigmate, hiszp. estigma, katal. estigma, pol. stygmat, port. estigma, wł. stigma


sura

(1.1) arab. سورة (sūrah)
(1.2-3) łac. sura


templo

zobacz też: Indeks:Hiszpański - Budynki i pomieszczenia


tiara

(1.1-3) łac. thiara < gr. τιήρης < pers. تیار < st.pers. *tiyārā

tiary (genitive singular)
tiarze (dative singular)
tiarę (accusative singular)
tiarą (instrumental singular)
tiarze (locative singular)
tiaro (vocative singular)
tiary (nominative plural)
tiar (genitive plural)
tiarom (dative plural)
tiary (accusative plural)
tiarami (instrumental plural)
tiarach (locative plural)
tiary (vocative plural)

Widziałam jedną z papieskich tiar w Waszyngtonie.


tiara

łac. thiara < gr. τιήρης < pers. تیار < st.pers. *tiyārā


vela

(1.1-7) hiszp. velar
(1.8-10) łac. vela, lm od velum


trefny

jid. טרייפֿן

trefna (nominative singular feminine)
trefne (nominative singular neuter)
trefni (nominative plural masculine)
trefne (nominative plural nonvirile)
trefnego (genitive singular masculine animate inanimate)
trefnej (genitive singular feminine)
trefnego (genitive singular neuter)
trefnych (genitive plural masculine nonvirile)
trefnemu (dative singular masculine animate inanimate)
trefnej (dative singular feminine)
trefnemu (dative singular neuter)
trefnym (dative plural masculine nonvirile)
trefnego (accusative singular masculine animate)
trefną (accusative singular feminine)
trefne (accusative singular neuter)
trefnych (accusative plural masculine)
trefne (accusative plural nonvirile)
trefnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
trefną (instrumental singular feminine)
trefnym (instrumental singular neuter)
trefnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
trefnym (locative singular masculine animate inanimate)
trefnej (locative singular feminine)
trefnym (locative singular neuter)
trefnych (locative plural masculine nonvirile)
trefna (vocative singular feminine)
trefne (vocative singular neuter)
trefni (vocative plural masculine)
trefne (vocative plural nonvirile)
bardziej trefny (comparative)
bardziej trefny (nominative singular masculine animate inanimate)
bardziej trefna (nominative singular feminine)
bardziej trefne (nominative singular neuter)
bardziej trefni (nominative plural masculine)
bardziej trefne (nominative plural nonvirile)
bardziej trefnego (genitive singular masculine animate inanimate)
bardziej trefnej (genitive singular feminine)
bardziej trefnego (genitive singular neuter)
bardziej trefnych (genitive plural masculine nonvirile)
bardziej trefnemu (dative singular masculine animate inanimate)
bardziej trefnej (dative singular feminine)
bardziej trefnemu (dative singular neuter)
bardziej trefnym (dative plural masculine nonvirile)
bardziej trefnego (accusative singular masculine animate)
bardziej trefny (accusative singular masculine inanimate)
bardziej trefną (accusative singular feminine)
bardziej trefne (accusative singular neuter)
bardziej trefnych (accusative plural masculine)
bardziej trefne (accusative plural nonvirile)
bardziej trefnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
bardziej trefną (instrumental singular feminine)
bardziej trefnym (instrumental singular neuter)
bardziej trefnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
bardziej trefnym (locative singular masculine animate inanimate)
bardziej trefnej (locative singular feminine)
bardziej trefnym (locative singular neuter)
bardziej trefnych (locative plural masculine nonvirile)
bardziej trefny (vocative singular masculine animate inanimate)
bardziej trefna (vocative singular feminine)
bardziej trefne (vocative singular neuter)
bardziej trefni (vocative plural masculine)
bardziej trefne (vocative plural nonvirile)
najbardziej trefny (superlative)
najbardziej trefny (nominative singular masculine animate inanimate)
najbardziej trefna (nominative singular feminine)
najbardziej trefne (nominative singular neuter)
najbardziej trefni (nominative plural masculine)
najbardziej trefne (nominative plural nonvirile)
najbardziej trefnego (genitive singular masculine animate inanimate)
najbardziej trefnej (genitive singular feminine)
najbardziej trefnego (genitive singular neuter)
najbardziej trefnych (genitive plural masculine nonvirile)
najbardziej trefnemu (dative singular masculine animate inanimate)
najbardziej trefnej (dative singular feminine)
najbardziej trefnemu (dative singular neuter)
najbardziej trefnym (dative plural masculine nonvirile)
najbardziej trefnego (accusative singular masculine animate)
najbardziej trefny (accusative singular masculine inanimate)
najbardziej trefną (accusative singular feminine)
najbardziej trefne (accusative singular neuter)
najbardziej trefnych (accusative plural masculine)
najbardziej trefne (accusative plural nonvirile)
najbardziej trefnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najbardziej trefną (instrumental singular feminine)
najbardziej trefnym (instrumental singular neuter)
najbardziej trefnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najbardziej trefnym (locative singular masculine animate inanimate)
najbardziej trefnej (locative singular feminine)
najbardziej trefnym (locative singular neuter)
najbardziej trefnych (locative plural masculine nonvirile)
najbardziej trefny (vocative singular masculine animate inanimate)
najbardziej trefna (vocative singular feminine)
najbardziej trefne (vocative singular neuter)
najbardziej trefni (vocative plural masculine)
najbardziej trefne (vocative plural nonvirile)

Nie tylko wieprzowina jest trefna.


Boże Narodzenie

ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈd͡zɛ̃ɲɛ

przysłowia: Boże Narodzenie po wodzie, Wielkanoc po lodzie

jak na Boże Narodzenie taje, rzadkie będą urodzaje

zielone Boże Narodzenie, a Wielkanoc biała, w polu pociecha mała

gdy w Boże Narodzenie pola są zielone, na Wielkanoc będą śniegiem przyprószone

święta Barbara po wodzie, Boże Narodzenie po lodzie

święta Barbara po lodzie, Boże Narodzenie po wodzie

na Boże Narodzenie weseli się wszystko stworzenie

w Boże Narodzenie słonko świeci, tak i tydzień zleci

gdy w Boże Narodzenie pola są zielone, na Wielkanoc będą śniegiem przywalone

jaka pogoda w dzień Bożego Narodzenia, taka też będzie od Ignacego

w Boże Narodzenie bardzo biało, wiosną śniegu jest niemało

w Boże Narodzenie dnia przybywa na kurze stąpienie (sic!)

gdy na świętą Barbarę gęś chodzi po lodzie, to Boże Narodzenie będzie po wodzie

gdy w świętą Barbarę gęś chodzi po lodzie, to Boże Narodzenie będzie po wodzie

gdy w świętą Barbarę gęś po stawie chodzi, w Boże Narodzenie pływać po nim się godzi

jasna wilia Bożego Narodzenia, zwiastuje dobry rok następny

na Katarzynę gęś po wodzie, Boże Narodzenie po lodzie

Boże Narodzenia (nominative plural)
Bożego Narodzenia (genitive singular)
Bożych Narodzeń (genitive plural)
Bożemu Narodzeniu (dative singular)
Bożym Narodzeniom (dative plural)
Boże Narodzenia (accusative plural)
Bożym Narodzeniem (instrumental singular)
Bożymi Narodzeniami (instrumental plural)
Bożym Narodzeniu (locative singular)
Bożych Narodzeniach (locative plural)
Boże Narodzenia (vocative plural)

w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa

Boże Narodzenie to najpiękniejsze święta w roku!


see

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-see.wav


Way of the Cross

The Way of the Cross represents certain scenes in the Passion of Christ.

Droga krzyżowa przedstawia pewne sceny z Męki Pańskiej.


hell

road to hell is paved with good intentions

piekło, miejsce gdzie idą stracone dusze (często jako Hell)

Bad people go to hell.


天

chiń. 大 + 一 → człowiek + jeden (tu symbolizujące sklepienie niebieskie)

天助自助者。

Niebiosa i Bóg są historycznie i filozoficzne równoznaczne w języku chińskim i odnoszą się do nadrzyrodzonej siły, która decyduje o losie świata oraz porządku naturalnym; to Niebiosa błogosławią (bądź nie) rządy Cesarza, sprawiają, że ktoś ma talent, a także przynoszą rozmaite katastrofy; w europejskim kręgu kulturowym wiele rzeczy przypisywanych w Chinach mocy sprawczej Niebios określa się jako naturalne, tj. wywołane przez naturę, bez ingerencji siły wyższej

zobacz też: inne terminy w języku chińskim związane z czasem


nauka

nauki (genitive singular)
nauce (dative singular)
naukę (accusative singular)
nauką (instrumental singular)
nauce (locative singular)
nauko (vocative singular)
nauki (nominative plural)
nauk (genitive plural)
naukom (dative plural)
nauki (accusative plural)
naukami (instrumental plural)
naukach (locative plural)
nauki (vocative plural)

Zaraz po nauce rekolekcyjnej po dzieci przyjedzie autobus szkolny.

częstym błędem jest wymowa „nałka” lub akcentowanie na trzecią sylabę od końca


modlić się

ˈmɔdlʲit͡ɕ‿ɕɛ

w czyjejś intencji (= modlić się do Boga

najgorszy jest diabeł wtedy, kiedy się modli

modlę się (singular first-person present)
modlisz się (singular second-person present)
modli się (singular third-person present)
modlimy się (plural first-person present)
modlicie się (plural second-person present)
modlą się (plural third-person present)
modliłem się (singular first-person past masculine)
modliłeś się (singular second-person past masculine)
modlił się (singular third-person past masculine)
modliliśmy się (plural first-person past masculine)
modliliście się (plural second-person past masculine)
modlili się (plural third-person past masculine)
modliłam się (singular first-person past feminine)
modliłaś się (singular second-person past feminine)
modliła się (singular third-person past feminine)
modliłyśmy się (plural first-person past feminine neuter)
modliłyście się (plural second-person past feminine neuter)
modliły się (plural third-person past feminine neuter)
modliłom się (singular first-person past neuter potential rare)
modliłoś się (singular second-person past neuter potential rare)
modliło się (singular third-person past neuter)
niech się modlę (singular first-person imperative)
módl się (singular second-person imperative)
niech się modli (singular third-person imperative)
módlmy się (plural first-person imperative)
módlcie się (plural second-person imperative)
niech się modlą (plural third-person imperative)
będę się modlił (singular first-person future masculine)
będę się modlić (singular first-person future masculine)
będziesz się modlił (singular second-person future masculine)
będziesz się modlić (singular second-person future masculine)
będzie się modlił (singular third-person future masculine)
będzie się modlić (singular third-person future masculine)
będziemy się modlili (plural first-person future masculine)
będziemy się modlić (plural first-person future masculine)
będziecie się modlili (plural second-person future masculine)
będziecie się modlić (plural second-person future masculine)
będą się modlili (plural third-person future masculine)
będą się modlić (plural third-person future masculine)
będę się modliła (singular first-person future feminine)
będę się modlić (singular first-person future feminine)
będziesz się modliła (singular second-person future feminine)
będziesz się modlić (singular second-person future feminine)
będzie się modliła (singular third-person future feminine)
będzie się modlić (singular third-person future feminine)
będziemy się modliły (plural first-person future feminine neuter)
będziemy się modlić (plural first-person future feminine neuter)
będziecie się modliły (plural second-person future feminine neuter)
będziecie się modlić (plural second-person future feminine neuter)
będą się modliły (plural third-person future feminine neuter)
będą się modlić (plural third-person future feminine neuter)
będę się modliło (singular first-person future neuter potential rare)
będę się modlić (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz się modliło (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz się modlić (singular second-person future neuter potential rare)
będzie się modliło (singular third-person future neuter)
będzie się modlić (singular third-person future neuter)
modliłem się był (singular first-person pluperfect masculine)
modliłeś się był (singular second-person pluperfect masculine)
modlił się był (singular third-person pluperfect masculine)
modliliśmy się byli (plural first-person pluperfect masculine)
modliliście się byli (plural second-person pluperfect masculine)
modlili się byli (plural third-person pluperfect masculine)
modliłam się była (singular first-person pluperfect feminine)
modliłaś się była (singular second-person pluperfect feminine)
modliła się była (singular third-person pluperfect feminine)
modliłyśmy się były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
modliłyście się były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
modliły się były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
modliłom się było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
modliłoś się było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
modliło się było (singular third-person pluperfect neuter)
modlono się (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
modliłbym się (singular first-person conditional masculine)
byłbym się modlił (singular first-person conditional masculine)
modliłbyś się (singular second-person conditional masculine)
byłbyś się modlił (singular second-person conditional masculine)
modliłby się (singular third-person conditional masculine)
byłby się modlił (singular third-person conditional masculine)
modlilibyśmy się (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy się modlili (plural first-person conditional masculine)
modlilibyście się (plural second-person conditional masculine)
bylibyście się modlili (plural second-person conditional masculine)
modliliby się (plural third-person conditional masculine)
byliby się modlili (plural third-person conditional masculine)
modliłabym się (singular first-person conditional feminine)
byłabym się modliła (singular first-person conditional feminine)
modliłabyś się (singular second-person conditional feminine)
byłabyś się modliła (singular second-person conditional feminine)
modliłaby się (singular third-person conditional feminine)
byłaby się modliła (singular third-person conditional feminine)
modliłybyśmy się (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy się modliły (plural first-person conditional feminine neuter)
modliłybyście się (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście się modliły (plural second-person conditional feminine neuter)
modliłyby się (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby się modliły (plural third-person conditional feminine neuter)
modliłobym się (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym się modliło (singular first-person conditional neuter potential rare)
modliłobyś się (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś się modliło (singular second-person conditional neuter potential rare)
modliłoby się (singular third-person conditional neuter)
byłoby się modliło (singular third-person conditional neuter)
modlący się (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niemodlący się (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
modląca się (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niemodląca się (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
modlące się (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niemodlące się (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
modlące się (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niemodlące się (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
modląc się (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie modląc się (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
modlenie się (singular plural first-person second-person third-person gerund)
niemodlenie się (singular plural first-person second-person third-person gerund)

mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś

Zatrwożony lud modlił się do bóstw, aby grzmiący wulkan nie wybuchł.

modlić się o + B. do + D. • modlić się za + B. • modlić się za + N.


Good Friday

Good Friday commemorates the crucifixion of Jesus.

Wielki Piątek upamiętnia ukrzyżowanie Jezusa.


Maundy Thursday

Maundy Thursday commemorates Jesus’ last supper with his disciples.

Wielki Czwartek upamiętnia ostatnią wieczerzę Jezusa z jego uczniami.


Palm Sunday

Palm Sunday is the beginning of the Christian Holy Week leading to Easter.

Niedziela Palmowa to początek chrześcijańskiego Wielkiego Tygodnia, prowadzącego do Wielkanocy.


Ash Wednesday

Ash Wednesday is the first day of Lent.

Środa Popielcowa to pierwszy dzień Wielkiego Postu.


Wielkanoc

pol. wielki + noc (wielka noc + zmiana sposobu akcentowania) < czes.

ບົນສະຫລອງການຂຶ້ນຈາກຫລົມຂອງພະເຍຊູ

bon salong kan khunchak lom khong phanyesu

Jesus Daaztsą́ą́dę́ę́ʼ Náádiidzáhígíí Bééhániih

วันระลึกถึงการคืนชีพของพระเยซู

Wạn ralụk t̄hụng kār khụ̄nchīph k̄hxng phra yesū

jeżeli ciepło w dzień świętego Piotra, to zima do Wielkiejnocy potrwa

kiedy w Gromniczną gęś chodzi po wodzie, to będzie na Wielkanoc chodzić po lodzie

Wielkiejnocy (genitive singular)
Wielkanocy (genitive singular)
Wielkiejnocy (dative singular)
Wielkanocy (dative singular)
Wielkąnoc (accusative singular)
Wielkąnocą (instrumental singular)
Wielkanocą (instrumental singular)
Wielkiejnocy (locative singular)
Wielkanocy (locative singular)
Wielkanocy (vocative singular)

w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa

W kościołach zachodnich Wielkanoc zawsze przypada w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca.

wyraz jest zrostem, którego człon „wielka” występuje w dwóch formach: nieodmiennej („Wielkiejnocy”) i odmiennej („Wielkanocy”); zobacz też: Wesołych Świąt


opstandelse

Påsken er festen for Kristi opstandelse.

Wielkanoc jest świętem zmartwychwstania Chrystusa.


Pasqua

łac. Pascha < gr. Πάσχα < hebr. פסח, aram. פסחא

(przysłowie) verde Natale, bianca Pasqua

zielone Boże Narodzenie, biała Wielkanoc

A Pasqua c'è la tradizione di colorare e decorare le uova.

Na Wielkanoc jest tradycja malowania i dekorowania jajek.


katolik

łac. catholicus < gr. καθολικός (katholikós) → powszechny

źródłosłów dla ros. католик

katolika (genitive singular)
katolikowi (dative singular)
katolika (accusative singular)
katolikiem (instrumental singular)
katoliku (locative singular)
katoliku (vocative singular)
katolicy (nominative plural)
katolików (genitive plural)
katolikom (dative plural)
katolików (accusative plural)
katolikami (instrumental plural)
katolikach (locative plural)
katolicy (vocative plural)

Katolicy chodzą do kościoła w każdą niedzielę.


gud

fraza wykrzyknikowa det ska gudarna veta


oro

Dominus vobiscum. — Et cum spiritu tuo. — Oremus.

Pan z wami. — I z duchem twoim. — Módlmy się.

Omnis homo pro anima mortui papae oravit.

Każdy człowiek modlił się za duszę zmarłego papieża.


papież

(1.1) czes. papež < swn. bâbes < franc. papes < śr.łac. pāpa < gr. πάππας (papas) lub gr. πάππα (papa) → ojciec

pojechać do Rzymu i nie zobaczyć papieża

papieża (genitive singular)
papieżowi (dative singular)
papieża (accusative singular)
papieżem (instrumental singular)
papieżu (locative singular)
papieżu (vocative singular)
papieże (nominative plural)
papieży (genitive plural)
papieżów (genitive plural)
papieżom (dative plural)
papieży (accusative plural)
papieżów (accusative plural)
papieżami (instrumental plural)
papieżach (locative plural)
papieże (vocative plural)

biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan

Niedzielnym rankiem papież pobłogosławił z okna pielgrzymów na placu św. Piotra.

zob. też papież (ujednoznacznienie) w Wikipedii

koptyjski patriarcha Aleksandrii, głowa Kościoła koptyjskiego


kamerling

kamerlinga (genitive singular)
kamerlingowi (dative singular)
kamerlinga (accusative singular)
kamerlingiem (instrumental singular)
kamerlingu (locative singular)
kamerlingu (vocative singular)
kamerlingowie (nominative plural)
kamerlingów (genitive plural)
kamerlingom (dative plural)
kamerlingów (accusative plural)
kamerlingami (instrumental plural)
kamerlingach (locative plural)
kamerlingowie (vocative plural)

w Kościele katolickim: kardynał, który od śmierci papieża do czasu wybrania nowego zarządza Kościołem i państwem Watykan

Po śmierci papieża kamerling niszczy pierścień Rybaka.


kardynał

(2.1) od (1.1) przez podobieństwo upierzenia do koloru sutanny

gdy papież umrze, kardynałowie nie płaczą

kardynałowie (nominative plural)
kardynała (genitive singular)
kardynałów (genitive plural)
kardynałowi (dative singular)
kardynałom (dative plural)
kardynała (accusative singular)
kardynałów (accusative plural)
kardynałem (instrumental singular)
kardynałami (instrumental plural)
kardynale (locative singular)
kardynałach (locative plural)
kardynale (vocative singular)
kardynałowie (vocative plural)
kardynały (depreciative nominative vocative plural)

najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim

Po śmierci papieża kardynałowie zebrali się na konklawe.

zwyczajowo do kardynała należy zwracać się przez „Wasza Eminencjo”

zobacz też: Indeks:Polski - Indeks terminów religijnych


monoteisme

Nogle religioner har en enkelt gud (monoteisme), mens andre har flere guder (polyteisme).


ecclesia

źródłosłów dla ang. ecclesia, arum. kishë, ast. ilesia, ast. eglesia, bask. eliza, espernato eklezio, franc. église, franko-prowansalski égllése, friu. glesie, hiszp. iglesia, ia ecclesia, katal. església, korsykański chiesa, ladino dlieja, lomb. geesa, port. igreja, sardyński chegia, sardyński cheja, sardyński creia, sardyński cresia, st.franc. eglise, st.franc. esglise, st.franc. iglise, sycyl. cresia, sycyl. chiesa, wal. eglwys, wenec. cexa, wenec. céxa, wenec. ciesa, wł. chiesa


niebieski

(1.1-2, 2.1-3) pol. niebo + -ski
(3.1) od koloru umundurowania policji

ńebʹi ̯esʹḱi

nie zgadnie pan Niewieski, co zrobi Pan Niebieski

ziemski pan strzyże, a niebieski strzeże

niebieska (nominative singular feminine)
niebieskie (nominative singular neuter)
niebiescy (nominative plural masculine)
niebieskie (nominative plural nonvirile)
niebieskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
niebieskiej (genitive singular feminine)
niebieskiego (genitive singular neuter)
niebieskich (genitive plural masculine nonvirile)
niebieskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
niebieskiej (dative singular feminine)
niebieskiemu (dative singular neuter)
niebieskim (dative plural masculine nonvirile)
niebieskiego (accusative singular masculine animate)
niebieską (accusative singular feminine)
niebieskie (accusative singular neuter)
niebieskich (accusative plural masculine)
niebieskie (accusative plural nonvirile)
niebieskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
niebieską (instrumental singular feminine)
niebieskim (instrumental singular neuter)
niebieskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
niebieskim (locative singular masculine animate inanimate)
niebieskiej (locative singular feminine)
niebieskim (locative singular neuter)
niebieskich (locative plural masculine nonvirile)
niebieska (vocative singular feminine)
niebieskie (vocative singular neuter)
niebiescy (vocative plural masculine)
niebieskie (vocative plural nonvirile)

dotyczący nieba jako wyobrażanego miejsca pobytu Boga, bogów, aniołów, świętych itp.

Nawróćcie się, bo bliskie jest królestwo niebieskie!


islamo

islamoj (nominative plural)
islamon (accusative singular)
islamojn (accusative plural)


biskup

biskupové (nominative plural)
biskupa (genitive singular)
biskupů (genitive plural)
biskupům (dative plural)
biskupa (accusative singular)
biskupy (accusative plural)
biskupe (vocative singular)
biskupové (vocative plural)
biskupech (locative plural)
biskupem (instrumental singular)
biskupy (instrumental plural)


ekskomunika

ˌɛkskɔ̃ˈmũɲika

ekskomuniki (genitive singular)
ekskomunice (dative singular)
ekskomunikę (accusative singular)
ekskomuniką (instrumental singular)
ekskomunice (locative singular)
ekskomuniko (vocative singular)
ekskomuniki (nominative plural)
ekskomunik (genitive plural)
ekskomunikom (dative plural)
ekskomuniki (accusative plural)
ekskomunikami (instrumental plural)
ekskomunikach (locative plural)
ekskomuniki (vocative plural)

wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim

Przeprowadzenie aborcji Kościół karze ekskomuniką ipso facto.


ekskomunikować

ˌɛkskɔ̃mũɲiˈkɔvat͡ɕ

ekskomunikuję (singular first-person present)
ekskomunikujesz (singular second-person present)
ekskomunikuje (singular third-person present)
ekskomunikujemy (plural first-person present)
ekskomunikujecie (plural second-person present)
ekskomunikują (plural third-person present)
ekskomunikowałem (singular first-person past masculine)
ekskomunikowałeś (singular second-person past masculine)
ekskomunikował (singular third-person past masculine)
ekskomunikowaliśmy (plural first-person past masculine)
ekskomunikowaliście (plural second-person past masculine)
ekskomunikowali (plural third-person past masculine)
ekskomunikowałam (singular first-person past feminine)
ekskomunikowałaś (singular second-person past feminine)
ekskomunikowała (singular third-person past feminine)
ekskomunikowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
ekskomunikowałyście (plural second-person past feminine neuter)
ekskomunikowały (plural third-person past feminine neuter)
ekskomunikowałom (singular first-person past neuter potential rare)
ekskomunikowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
ekskomunikowało (singular third-person past neuter)
niech ekskomunikuję (singular first-person imperative)
ekskomunikuj (singular second-person imperative)
niech ekskomunikuje (singular third-person imperative)
ekskomunikujmy (plural first-person imperative)
ekskomunikujcie (plural second-person imperative)
niech ekskomunikują (plural third-person imperative)
będę ekskomunikował (singular first-person future masculine)
będę ekskomunikować (singular first-person future masculine)
będziesz ekskomunikował (singular second-person future masculine)
będziesz ekskomunikować (singular second-person future masculine)
będzie ekskomunikował (singular third-person future masculine)
będzie ekskomunikować (singular third-person future masculine)
będziemy ekskomunikowali (plural first-person future masculine)
będziemy ekskomunikować (plural first-person future masculine)
będziecie ekskomunikowali (plural second-person future masculine)
będziecie ekskomunikować (plural second-person future masculine)
będą ekskomunikowali (plural third-person future masculine)
będą ekskomunikować (plural third-person future masculine)
będę ekskomunikowała (singular first-person future feminine)
będę ekskomunikować (singular first-person future feminine)
będziesz ekskomunikowała (singular second-person future feminine)
będziesz ekskomunikować (singular second-person future feminine)
będzie ekskomunikowała (singular third-person future feminine)
będzie ekskomunikować (singular third-person future feminine)
będziemy ekskomunikowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy ekskomunikować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie ekskomunikowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie ekskomunikować (plural second-person future feminine neuter)
będą ekskomunikowały (plural third-person future feminine neuter)
będą ekskomunikować (plural third-person future feminine neuter)
będę ekskomunikowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę ekskomunikować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz ekskomunikowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz ekskomunikować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie ekskomunikowało (singular third-person future neuter)
będzie ekskomunikować (singular third-person future neuter)
ekskomunikowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
ekskomunikowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
ekskomunikował był (singular third-person pluperfect masculine)
ekskomunikowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
ekskomunikowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
ekskomunikowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
ekskomunikowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
ekskomunikowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
ekskomunikowała była (singular third-person pluperfect feminine)
ekskomunikowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
ekskomunikowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
ekskomunikowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
ekskomunikowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
ekskomunikowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
ekskomunikowało było (singular third-person pluperfect neuter)
ekskomunikowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
ekskomunikowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym ekskomunikował (singular first-person conditional masculine)
ekskomunikowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś ekskomunikował (singular second-person conditional masculine)
ekskomunikowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby ekskomunikował (singular third-person conditional masculine)
ekskomunikowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy ekskomunikowali (plural first-person conditional masculine)
ekskomunikowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście ekskomunikowali (plural second-person conditional masculine)
ekskomunikowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby ekskomunikowali (plural third-person conditional masculine)
ekskomunikowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym ekskomunikowała (singular first-person conditional feminine)
ekskomunikowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś ekskomunikowała (singular second-person conditional feminine)
ekskomunikowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby ekskomunikowała (singular third-person conditional feminine)
ekskomunikowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy ekskomunikowały (plural first-person conditional feminine neuter)
ekskomunikowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście ekskomunikowały (plural second-person conditional feminine neuter)
ekskomunikowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby ekskomunikowały (plural third-person conditional feminine neuter)
ekskomunikowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym ekskomunikowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
ekskomunikowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś ekskomunikowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
ekskomunikowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby ekskomunikowało (singular third-person conditional neuter)
ekskomunikujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
nieekskomunikujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
ekskomunikująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
nieekskomunikująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
ekskomunikujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
nieekskomunikujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
ekskomunikujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
nieekskomunikujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
ekskomunikowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
nieekskomunikowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
ekskomunikowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
nieekskomunikowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
ekskomunikowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
nieekskomunikowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
ekskomunikowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
nieekskomunikowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
ekskomunikowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
nieekskomunikowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
ekskomunikując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie ekskomunikując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
ekskomunikowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
nieekskomunikowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)

nałożyć na kogoś ekskomunikę, wyłączyć ze wspólnoty Kościoła

Kapłan diecezji Sacramento w USA został ekskomunikowany za to, że jako zawieszony ksiądz odprawiał Mszę św. i publicznie szerzył swe antypapieskie nauczanie

Papież ekskomunikował buntowniczego króla i zwolnił jego poddanych ze złożonej mu przysięgi.

ekskomunikować + B., nie ekskomunikować + D.


beatyfikacja

(1.1) p.łac. beatificatio → uszczęśliwienie, wyróżnienie < łac. beatificare < łac. beatus

beatyfikacji (genitive singular)
beatyfikacji (dative singular)
beatyfikację (accusative singular)
beatyfikacją (instrumental singular)
beatyfikacji (locative singular)
beatyfikacjo (vocative singular)
beatyfikacje (nominative plural)
beatyfikacji (genitive plural)
beatyfikacyj (genitive plural)
beatyfikacjom (dative plural)
beatyfikacje (accusative plural)
beatyfikacjami (instrumental plural)
beatyfikacjach (locative plural)
beatyfikacje (vocative plural)

oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult

Beatyfikację poprzedza proces beatyfikacyjny, w którym ustala się, czy dana osoba zasługuje na wyniesienie na ołtarze.


brother

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-brother.wav


bishop

Last Sunday bishop visited our parish.

W ostatnią niedzielę biskup odwiedził naszą parafię.


bierzmowanie

ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ

bierzmowania (genitive singular)
bierzmowaniu (dative singular)
bierzmowaniem (instrumental singular)
bierzmowaniu (locative singular)

w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej

Droga młodzieży, sakrament bierzmowania ma utwierdzić w was wiarę, a także powiększyć dary Ducha Świętego!


kanonizacja

p.łac. canonizatio, utworzone od p.łac. canonizare < gr. κανονίζω → zamykać w kanon

kanonizacji (genitive singular)
kanonizacji (dative singular)
kanonizację (accusative singular)
kanonizacją (instrumental singular)
kanonizacji (locative singular)
kanonizacjo (vocative singular)
kanonizacje (nominative plural)
kanonizacji (genitive plural)
kanonizacyj (genitive plural obsolete)
kanonizacjom (dative plural)
kanonizacje (accusative plural)
kanonizacjami (instrumental plural)
kanonizacjach (locative plural)
kanonizacje (vocative plural)

oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej

Wczoraj papież dokonał kolejnej kanonizacji.


Vater

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q188 (deu)-Nattes à chat-Vater.wav


padre

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-padre.wav


czyściec

(1.1) czes. čistec < kalka z łac. purgatorium

ˈt͡ʃɨɕt͡ɕɛt͡s

czyśćca (genitive singular)
czyśćcowi (dative singular)
czyśćcem (instrumental singular)
czyśćcu (locative singular)
czyśćcu (vocative singular)

w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba

Nasza babcia modli się za wszystkie dusze cierpiące w czyśćcu.


pop

(1.1-2) czes. pop < pragerm. pfaffo < goc. papa < gr. πάπας

lepiej być dobrym chłopem niż złym popem

popi (nominative plural)
popa (genitive singular)
popów (genitive plural)
popowi (dative singular)
popu (dative singular)
popom (dative plural)
popa (accusative singular)
popów (accusative plural)
popem (instrumental singular)
popami (instrumental plural)
popie (locative singular)
popach (locative plural)
popie (vocative singular)
popi (vocative plural)
popy (depreciative nominative vocative plural)

kapłan Cerkwi prawosławnej lub greckokatolickiej

Jest on popem w miejscowej cerkwi.


pop

popi (nominative plural)
popové (nominative plural)
popa (genitive singular)
popů (genitive plural)
popovi (dative singular)
popu (dative singular)
popům (dative plural)
popa (accusative singular)
popy (accusative plural)
pope (vocative singular)
popi (vocative plural)
popové (vocative plural)
popovi (locative singular)
popu (locative singular)
popech (locative plural)
popem (instrumental singular)
popy (instrumental plural)


Maria

gr. Μαρία < hebr. מרים

Den 8. december fejrer katolikker Marias uplettede undfangelse – at Maria har fået det privilegium at være født uden arvesynd.

8 grudnia katolicy obchodzą niepokalane poczęcie Maryi – to, że Maryja otrzymała przywilej narodzin bez grzechu pierworodnego.

Kirsten Kjærulff: Hvad er Marias uplettede undfangelse? (da). Religion.dk, 2005-03-19. [dostęp 2024-09-01].


Maria

gr. Μαρία, gr. Μαριάμ < aram. מרים (maryām); źródłosłów dla alb. Maria, ang. Maire, ang. Moira, ang. Maura, bask. Maria, bask. Miren, bret. Mari, czes. Marie, duń. Maria, duń. Marie, est. Maarja, est. Mari, franc. Maria, galic. Maria, grenl. Maaria, gruz. მარია, hiszp. Maria, irl. Muire, katal. Maria, korsykański Maria, litew. Marija, łot. Marija, niem. Maria, niem. Marie, pol. Maria, pol. Maryja, port. Maria, prow. Maria, rum. Maria, sardyński Maria, węg. Mária, wł. Maria

Iesus cum Maria sint nobis in via.

Niechaj nam Jezus i Maryja towarzyszą (są) w drodze.


parish

A Catholic typically belongs to the parish closest to where he lives.

Katolik zazwyczaj należy do parafii najbliższej do jego miejsca zamieszkania.


archbishop

ang. arch- + bishop; średnioang. erchebischop, średnioang. archebischop < st.ang. arcebiscop < p.łac. archiepiscopus < gr. ἀρχιεπίσκοπος

ɑː(ɹ)tʃ.bɪʃ.əp


abbess

średnioang. abbesse < st.franc. abeesse < p.łac. abbatissa


bus

śwn. buoze < swn. buoza < prazachgerm. *bōtu

zobacz też: Indeks: Wilamowski - Religie


agape

łac. agape < gr. ἀγάπη → miłość, przyjaźń

agape, wspólny posiłek pierwszych chrześcijan


agape

gr. ἀγάπη (agápē) → miłość

źródłosłów dla hiszp. ágape, pol. agape, port. ágape


pokój

pokoju (genitive singular)
pokojowi (dative singular)
pokojem (instrumental singular)
pokoju (locative singular)
pokoju (vocative singular)
pokoju (genitive singular)
pokojowi (dative singular)
pokojem (instrumental singular)
pokoju (locative singular)
pokoju (vocative singular)
pokoje (nominative plural)
pokojów (genitive plural)
pokoi (genitive plural)
pokojom (dative plural)
pokoje (accusative plural)
pokojami (instrumental plural)
pokojach (locative plural)
pokoje (vocative plural)


чудо

Този човек прави чудеса.


небо

сокіл у небі літає, та здобич на землі шукає

niebo (miejsce, gdzie jest Bóg, bogowie)


бог

odziedziczone ze rus. богъ, ze st.rus. богъ, z prasł. *bȍgъ


бог

В древногръцката митология Посейдон е бог на моретата.

W (starożytnej) greckiej mitologii Posejdon był bogiem mórz.


бог

odziedziczone ze st.rus. богъ, z prasł. *bȍgъ

Słowo ma nietypową wymowę [box]. Tłumaczy się to silnym wpływem języka staro-cerkiewno-słowiańskiego.

Słowo zachowało formę wołacza: боже! [ˈboʐɛ]


бог

odziedziczone z rus. богъ, ze st.rus. богъ, z prasł. *bȍgъ

Зевс — верховний бог греків, цар і батько богів та людей.

Zeus to naczelny bóg Greków, władca bogów i ludzi.

За древньоінді́йською міфоло́гією, нови́й рік настає́ в той день, коли́ бог Бра́хма — вседержи́тель сві́ту — створи́в все́світ.

Według staroindyjskiej mitologii, nowy rok zaczyna się w dniu, w którym bóg Brahma — wszechwładca świata — stworzył wszechświat.

„В Індії відзначають Новий рік” w: Корреспондент.net.


pèlerin

Le sanctuaire accueille chaque année des milliers de pèlerins.

Sanktuarium przyjmuje każdego roku tysiące pielgrzymów.


pèlerinage

Jérusalem est un lieu de pèlerinage fréquent pour les chrétiens.

Jerozolima jest miejscem częstych pielgrzymek chrześcijan.


Biblia

(1.1) łac. Biblia < gr. βιβλία → księgi < gr. βυβλίον → księga

መጽሐፍ ቅዱስ

Mäṣḥăf Ḳədus

Biblii (genitive singular)
Biblii (dative singular)
Biblię (accusative singular)
Biblią (instrumental singular)
Biblii (locative singular)
Biblio (vocative singular)
Biblie (nominative plural)
Biblii (genitive plural)
Bibliom (dative plural)
Biblie (accusative plural)
Bibliami (instrumental plural)
Bibliach (locative plural)
Biblie (vocative plural)

zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga

Wersja katolicka Biblii posiada łącznie 1261 rozdziałów


Biblia

Según la Biblia el primer hombre se llamaba Adán.

Według Biblii pierwszy człowiek nazywał się Adam.


Biblia

gr. βιβλία → księgi < gr. βυβλίον → księga


hod

hody (nominative plural)
hodu (genitive singular)
hodů (genitive plural)
hodu (dative singular)
hodům (dative plural)
hody (accusative plural)
hode (vocative singular)
hody (vocative plural)
hodě (locative singular)
hodu (locative singular)
hodech (locative plural)
hodem (instrumental singular)
hody (instrumental plural)


judaizm

religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów

Judaizm ortodoksyjny opiera się na pełnym stosowaniu Talmudu w życiu codziennym.


kult

kultu (genitive singular)
kultowi (dative singular)
kultem (instrumental singular)
kulcie (locative singular)
kulcie (vocative singular)
kulty (nominative plural)
kultów (genitive plural)
kultom (dative plural)
kulty (accusative plural)
kultami (instrumental plural)
kultach (locative plural)
kulty (vocative plural)

zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie

Ofiara jest nieodłącznym składnikiem kultu.


kult

kult (cześć oddawana bogom, przyrodzie itd.)


korab

korabu (genitive singular)
korabia (genitive singular dated)
korabowi (dative singular)
korabem (instrumental singular)
korabie (locative singular)
korabiu (locative singular dated)
korabie (vocative singular)
koraby (nominative plural)
korabów (genitive plural)
korabom (dative plural)
koraby (accusative plural)
korabami (instrumental plural)
korabach (locative plural)
koraby (vocative plural)
korabioch (vocative plural dated)

I postanowię przymierze Moje z tobą; i wnijdziesz do korabia ty i synowie twoi, żona twoja i żony synów twoich z tobą

Jan Maria Michał Kowalski, Pismo Święte Starego Testamentu czyli Zakon Mojżeszowy i Prorocy (Biblia Kowalskiego, 1923, Płock, s. 29).


minister

minister (duchowny protestancki, zwłaszcza kalwiński)


minister

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-minister (wersja Józefa Gary).ogg

Zapożyczenie franc. minister < łac. minister


Mohamed

Mohameda (genitive singular)
Mohamedowi (dative singular)
Mohameda (accusative singular)
Mohamedem (instrumental singular)
Mohamedzie (locative singular)
Mohamedzie (vocative singular)
Mohamedowie (nominative plural)
Mohamedów (genitive plural)
Mohamedom (dative plural)
Mohamedów (accusative plural)
Mohamedami (instrumental plural)
Mohamedach (locative plural)
Mohamedowie (vocative plural)


Mohamed

keď nejde Mohamed k hore, ide hora k Mohamedovi

keď nejde Mohamed k hore, musí ísť hora k Mohamedovi


wejście

wejścia (genitive singular)
wejściu (dative singular)
wejściem (instrumental singular)
wejściu (locative singular)
wejścia (nominative plural)
wejść (genitive plural)
wejściom (dative plural)
wejścia (accusative plural)
wejściami (instrumental plural)
wejściach (locative plural)
wejścia (vocative plural)

czynność rozpoczynająca Mszę Świętą; przejście kapłana z zakrystii do ołtarza