tautologia

gr. ταὐτό + λόγος (tautó + logos) → to samo + słowo, mowa

tautologii (genitive singular)
tautologii (dative singular)
tautologię (accusative singular)
tautologią (instrumental singular)
tautologii (locative singular)
tautologio (vocative singular)
tautologie (nominative plural)
tautologii (genitive plural)
tautologij (genitive plural obsolete)
tautologiom (dative plural)
tautologie (accusative plural)
tautologiami (instrumental plural)
tautologiach (locative plural)
tautologie (vocative plural)


tautologia

gr. ταὐτολογία < gr. ταὐτο- + -λογία < gr. ταὐτό + λόγος


język

(1.1-2) wyraz ogólnosłowiański, por. pol. język, czes. jazyk, słc. jazyk, głuż. jazyk, dłuż. jězyk, ros. язык, ukr. язик, białor. язык, bułg. език, serb. језик, chorw. jezik, mac. јазик, słń. jezik. Wszystkie te formy pochodzą z prasłowiańskiego *językъ, co z wcześniejszej formy ęzy z jotacją oraz sufiksem -kъ.

przysłowia Boga na języku, a diabła ma w sercu

języka (genitive singular)
językowi (dative singular)
językiem (instrumental singular)
języku (locative singular)
języku (vocative singular)
języki (nominative plural)
języków (genitive plural)
językom (dative plural)
języki (accusative plural)
językami (instrumental plural)
językach (locative plural)
języki (vocative plural)

zbiór symboli, przy użyciu których można tworzyć wyrażenia matematyczne (np. wzory, formuły logiczne) ściśle określonych reguł składniowych

Wyrażenia języka L to termy oraz formuły tego języka.


abduction

abdukcja, rozumowanie abdukcyjne (wyprowadzenie a jako wyjaśnienia dla b, gdy a pociąga za sobą b)


dilemma

łac. dilemma, -atis < gr. δίλημμα, -ατος < gr. δι- + λῆμμα


warunek wystarczający

warunku wystarczającego (genitive singular)
warunkowi wystarczającemu (dative singular)
warunkiem wystarczającym (instrumental singular)
warunku wystarczającym (locative singular)
warunku wystarczający (vocative singular)
warunki wystarczające (nominative plural)
warunków wystarczających (genitive plural)
warunkom wystarczającym (dative plural)
warunki wystarczające (accusative plural)
warunkami wystarczającymi (instrumental plural)
warunkach wystarczających (locative plural)
warunki wystarczające (vocative plural)

warunek, który, gdy zostanie spełniony, zapewnia prawdziwość zdania

Warunkiem wystarczającym by być wysoko, jest wejść na drzewo.


warunek konieczny

vaˈrũnɛk ːɔ̃ˈɲɛt͡ʃnɨ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-warunek konieczny.wav

warunku koniecznego (genitive singular)
warunkowi koniecznemu (dative singular)
warunkiem koniecznym (instrumental singular)
warunku koniecznym (locative singular)
warunku konieczny (vocative singular)
warunki konieczne (nominative plural)
warunków koniecznych (genitive plural)
warunkom koniecznym (dative plural)
warunki konieczne (accusative plural)
warunkami koniecznymi (instrumental plural)
warunkach koniecznych (locative plural)
warunki konieczne (vocative plural)

warunek, który, musi zostać spełniony, aby zdanie mogło być prawdziwe

Warunkiem koniecznym uruchomienia silnika jest dostarczenie mu paliwa.


paralogismo

p.łac. paralogismus < gr. παραλογισμός < gr. παρα- + λογισμός


子

所选项的内容和子关系被搜索。

Wyszukiwana jest zawartość i powiązania podrzędne wybranego elementu.

suǒ xuǎnxiàng de nèiróng hé zǐ guānxì bèi sōusuǒ

子 implikuje pochodny i podrzędny charakter - w logice decyzyjnej (drzewo) z "rodzica" przechodzi się na "dziecko"; funkcjonalnie, 子 w tłumaczeniach może stać się przedrostkiem sub- lub pod-, jak w kolokacjach


heurystyka

franc. heuristique < gr. εὑρίσκω (heurískō) → znajdować

heurystyki (genitive singular)
heurystyce (dative singular)
heurystykę (accusative singular)
heurystyką (instrumental singular)
heurystyce (locative singular)
heurystyko (vocative singular)
heurystyki (nominative plural)
heurystyk (genitive plural)
heurystykom (dative plural)
heurystyki (accusative plural)
heurystykami (instrumental plural)
heurystykach (locative plural)
heurystyki (vocative plural)

umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez


tożsamość

tɔʃˈsãmɔɕt͡ɕ

tożsamości (genitive singular)
tożsamości (dative singular)
tożsamością (instrumental singular)
tożsamości (locative singular)
tożsamości (vocative singular)
tożsamości (genitive singular)
tożsamości (dative singular)
tożsamością (instrumental singular)
tożsamości (locative singular)
tożsamości (vocative singular)
tożsamości (nominative plural)
tożsamości (genitive plural)
tożsamościom (dative plural)
tożsamości (accusative plural)
tożsamościami (instrumental plural)
tożsamościach (locative plural)
tożsamości (vocative plural)

relacja, jaką każda rzecz posiada wyłącznie z samą sobą


absurd

łac. absurdum łac. absurdus → niedorzeczny, niezrozumiały < łac. surdus

absurdu (genitive singular)
absurdowi (dative singular)
absurdem (instrumental singular)
absurdzie (locative singular)
absurdzie (vocative singular)
absurdy (nominative plural)
absurdów (genitive plural)
absurdom (dative plural)
absurdy (accusative plural)
absurdami (instrumental plural)
absurdach (locative plural)
absurdy (vocative plural)


bevis

En amerikansk fysiker har lagt fram et matematisk bevis for at verden ikke ble skapt på sju dager.

Pewien amerykański fizyk przedstawił dowód matematyczny na to, że świat nie został stworzony w ciągu siedmiu dni.


hinreichende Bedingung

Ein hoher Bildungsgrad ist dafür oft eine notwendige, aber keinesfalls hinreichende Bedingung.

Wysokie wykształcenie jest do tego często warunkiem koniecznym, ale w żadnym wypadku nie wystarczającym.


prawda

(1.1) prasł. *pravьda < prasł. *pravъ + *-ьda

nie mów prawdy w oczy, bo na cię kij skoczy

prawda jak oliwa zawsze na wierzch wypływa

prawda na światło wychodzi, fałsz precz w ciemność uchodzi

prawda jest gorzka, lecz wszem potrzebna

prawdy (genitive singular)
prawdzie (dative singular)
prawdę (accusative singular)
prawdą (instrumental singular)
prawdzie (locative singular)
prawdo (vocative singular)
prawdy (nominative plural)
prawd (genitive plural)
prawdom (dative plural)
prawdy (accusative plural)
prawdami (instrumental plural)
prawdach (locative plural)
prawdy (vocative plural)

jedna z dwóch wartości logicznych, obok fałszu

Fałsz lub prawda to prawda.

zob. też prawda (ujednoznacznienie) w Wikipedii


аксиома

Ru-аксиома.ogg


aksjomat

aksjomat Euklidesa = aksjomat równoległości

aksjomatu (genitive singular)
aksjomatowi (dative singular)
aksjomatem (instrumental singular)
aksjomacie (locative singular)
aksjomacie (vocative singular)
aksjomaty (nominative plural)
aksjomatów (genitive plural)
aksjomatom (dative plural)
aksjomaty (accusative plural)
aksjomatami (instrumental plural)
aksjomatach (locative plural)
aksjomaty (vocative plural)

element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej

Geometria euklidesowa formułowana jest jako zbiór aksjomatów (pewników). Każde inne jej twierdzenie musi z tych aksjomatów wynikać.


congiunzione

łac. coniunctio, -onis < łac. coniungĕre

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Crunchy Cloaky Crackdown-congiunzione.wav

zobacz też: congiunzione • semisestile • semiquadratura • sestile • quadratura • trigono • sesquiquadratura • quinconce • opposizione


sąd

sąd sądem, a sprawiedliwość musi być po naszej stronie

sąd bez miłosierdzia temu, kto miłosierdzia nie czyni

sądu (genitive singular)
sądowi (dative singular)
sądem (instrumental singular)
sądzie (locative singular)
sądzie (vocative singular)
sądy (nominative plural)
sądów (genitive plural)
sądom (dative plural)
sądy (accusative plural)
sądami (instrumental plural)
sądach (locative plural)
sądy (vocative plural)

znaczenie zdania, które stwierdza określony stan rzeczy lub samo to zdanie


wyrażenie

wyrażenia (nominative plural)
wyrażenia (genitive singular)
wyrażeń (genitive plural)
wyrażeniu (dative singular)
wyrażeniom (dative plural)
wyrażenia (accusative plural)
wyrażeniem (instrumental singular)
wyrażeniami (instrumental plural)
wyrażeniu (locative singular)
wyrażeniach (locative plural)
wyrażenia (vocative plural)

ciąg symboli matematycznych zgodny z regułami notacji matematycznej


apodyktyczny

gr. ἀποδεικτικός → wskazujący, świadczący

ˌapɔdɨkˈtɨt͡ʃnɨ

apodyktyczna (nominative singular feminine)
apodyktyczne (nominative singular neuter)
apodyktyczni (nominative plural masculine)
apodyktyczne (nominative plural nonvirile)
apodyktycznego (genitive singular masculine animate inanimate)
apodyktycznej (genitive singular feminine)
apodyktycznego (genitive singular neuter)
apodyktycznych (genitive plural masculine nonvirile)
apodyktycznemu (dative singular masculine animate inanimate)
apodyktycznej (dative singular feminine)
apodyktycznemu (dative singular neuter)
apodyktycznym (dative plural masculine nonvirile)
apodyktycznego (accusative singular masculine animate)
apodyktyczną (accusative singular feminine)
apodyktyczne (accusative singular neuter)
apodyktycznych (accusative plural masculine)
apodyktyczne (accusative plural nonvirile)
apodyktycznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
apodyktyczną (instrumental singular feminine)
apodyktycznym (instrumental singular neuter)
apodyktycznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
apodyktycznym (locative singular masculine animate inanimate)
apodyktycznej (locative singular feminine)
apodyktycznym (locative singular neuter)
apodyktycznych (locative plural masculine nonvirile)
apodyktyczna (vocative singular feminine)
apodyktyczne (vocative singular neuter)
apodyktyczni (vocative plural masculine)
apodyktyczne (vocative plural nonvirile)

oczywisty, konieczny, definitywny, wypływający z przesłanek


implikacja

implikacji (genitive singular)
implikacji (dative singular)
implikację (accusative singular)
implikacją (instrumental singular)
implikacji (locative singular)
implikacjo (vocative singular)
implikacje (nominative plural)
implikacji (genitive plural)
implikacyj (genitive plural obsolete)
implikacjom (dative plural)
implikacje (accusative plural)
implikacjami (instrumental plural)
implikacjach (locative plural)
implikacje (vocative plural)

stosunek wynikania zachodzący między dwoma zdaniami


assioma

p.łac. axioma, -ătis < gr. ἀξίωμα, -ατος < gr. ἄξιος


abdukcja

abdukcji (genitive singular)
abdukcji (dative singular)
abdukcję (accusative singular)
abdukcją (instrumental singular)
abdukcji (locative singular)
abdukcjo (vocative singular)
abdukcje (nominative plural)
abdukcji (genitive plural)
abdukcyj (genitive plural obsolete)
abdukcjom (dative plural)
abdukcje (accusative plural)
abdukcjami (instrumental plural)
abdukcjach (locative plural)
abdukcje (vocative plural)


błędne koło

ˈbwɛ̃ndnɛ ˈkɔwɔ

używa się niekiedy łacińskich wersji (zob. tłumaczenia poniżej)

błędnego koła (genitive singular)
błędnemu kołu (dative singular)
błędnym kołem (instrumental singular)
błędnym kole (locative singular)
błędne koła (nominative plural)
błędnych kół (genitive plural)
błędnym kołom (dative plural)
błędne koła (accusative plural)
błędnymi kołami (instrumental plural)
błędnych kołach (locative plural)
błędne koła (vocative plural)

błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku

zobacz też: Indeks: Polski - Związki frazeologiczne

błąd logiczny polegający na użyciu pojęcia definiowanego w jego własnej definicji


przeciwny

przeciwna (nominative singular feminine)
przeciwne (nominative singular neuter)
przeciwni (nominative plural masculine)
przeciwne (nominative plural nonvirile)
przeciwnego (genitive singular masculine animate inanimate)
przeciwnej (genitive singular feminine)
przeciwnego (genitive singular neuter)
przeciwnych (genitive plural masculine nonvirile)
przeciwnemu (dative singular masculine animate inanimate)
przeciwnej (dative singular feminine)
przeciwnemu (dative singular neuter)
przeciwnym (dative plural masculine nonvirile)
przeciwnego (accusative singular masculine animate)
przeciwną (accusative singular feminine)
przeciwne (accusative singular neuter)
przeciwnych (accusative plural masculine)
przeciwne (accusative plural nonvirile)
przeciwnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
przeciwną (instrumental singular feminine)
przeciwnym (instrumental singular neuter)
przeciwnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
przeciwnym (locative singular masculine animate inanimate)
przeciwnej (locative singular feminine)
przeciwnym (locative singular neuter)
przeciwnych (locative plural masculine nonvirile)
przeciwna (vocative singular feminine)
przeciwne (vocative singular neuter)
przeciwni (vocative plural masculine)
przeciwne (vocative plural nonvirile)

stwierdzający, że zaprzeczenie założenia danego twierdzenia pociąga za sobą zaprzeczenie jego tezy

Twierdzeniem przeciwnym do twierdzenia jeśli A, to B jest zdanie jeśli nieprawda, że A, to nieprawda, że B.


desygnat

desygnatu (genitive singular)
desygnatowi (dative singular)
desygnatem (instrumental singular)
desygnacie (locative singular)
desygnacie (vocative singular)
desygnaty (nominative plural)
desygnatów (genitive plural)
desygnatom (dative plural)
desygnaty (accusative plural)
desygnatami (instrumental plural)
desygnatach (locative plural)
desygnaty (vocative plural)

dowolny obiekt, do którego zastosowanie danej nazwy ma sens

Ten konkretny pies z obrazka jest desygnatem nazwy „pies”.


teoria

teorii (genitive singular)
teorii (dative singular)
teorię (accusative singular)
teorią (instrumental singular)
teorii (locative singular)
teorio (vocative singular)
teorie (nominative plural)
teorii (genitive plural)
teoryj (genitive plural obsolete)
teoriom (dative plural)
teorie (accusative plural)
teoriami (instrumental plural)
teoriach (locative plural)
teorie (vocative plural)

zbiór wzajemnie niesprzecznych zdań logicznych

Dział matematyki, który zajmuje się podzielnością liczb to teoria liczb.


отрицание

ətrʲɪˈʦanʲɪjə

Ru-отрицание.ogg


semantyka

semantyki (genitive singular)
semantyce (dative singular)
semantykę (accusative singular)
semantyką (instrumental singular)
semantyce (locative singular)
semantyko (vocative singular)
semantyki (nominative plural)
semantyk (genitive plural)
semantykom (dative plural)
semantyki (accusative plural)
semantykami (instrumental plural)
semantykach (locative plural)
semantyki (vocative plural)

dział semiotyki zajmujący się badaniem związków między wyrażeniami językowymi a rzeczywistością


AND

zobacz też: NOT • AND • NAND • OR • NOR • XOR • XNOR


syllogism

(1.1) gr. συλλογισμός


fałsz

jedna z dwóch wartości logicznych, obok prawdy

Fałsz lub prawda to prawda.


koniunkcja

kɔ̃ˈɲũŋkt͡sʲja

kõńũŋkcʹi ̯a

koniunkcji (genitive singular)
koniunkcji (dative singular)
koniunkcję (accusative singular)
koniunkcją (instrumental singular)
koniunkcji (locative singular)
koniunkcjo (vocative singular)
koniunkcje (nominative plural)
koniunkcji (genitive plural)
koniunkcyj (genitive plural obsolete)
koniunkcjom (dative plural)
koniunkcje (accusative plural)
koniunkcjami (instrumental plural)
koniunkcjach (locative plural)
koniunkcje (vocative plural)

iloczyn logiczny, symbol odpowiadający spójnikowi „i”

Negacja koniunkcji to alternatywa negacji.


negacja

zaprzeczenie w logice, symbol odpowiadający słowu „nie”

Czy znasz wzór na negację alternatywy?


абсурдный

Ru-абсурдный.ogg


pewnik

pewniki (nominative plural)
pewnika (genitive singular)
pewników (genitive plural)
pewnikowi (dative singular)
pewnikom (dative plural)
pewniki (accusative plural)
pewnikiem (instrumental singular)
pewnikami (instrumental plural)
pewniku (locative singular)
pewnikach (locative plural)
pewniku (vocative singular)
pewniki (vocative plural)


antinomy

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-antinomy.wav


假

如果参数为偶数返回《假》。

Zwraca (wartość) „fałsz”, jeśli zmienna jest parzysta.


真

如果参数为奇数返回《真》。

Zwraca (wartość) „prawda”, jeśli zmienna jest nieparzysta.


aksiōman

sztucznie od niem. Axiom, ostatecznie ze gr. ἀξῐ́ωμᾰ (axíōma)


πρόταση

gr. πρότασις


agregat

agregatu (genitive singular)
agregatowi (dative singular)
agregatem (instrumental singular)
agregacie (locative singular)
agregacie (vocative singular)
agregaty (nominative plural)
agregatów (genitive plural)
agregatom (dative plural)
agregaty (accusative plural)
agregatami (instrumental plural)
agregatach (locative plural)
agregaty (vocative plural)


tautological

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-tautological.wav


postulat

niem. Postulat < franc. postulat < łac. postulatum

postulatu (genitive singular)
postulatowi (dative singular)
postulatem (instrumental singular)
postulacie (locative singular)
postulacie (vocative singular)
postulaty (nominative plural)
postulatów (genitive plural)
postulatom (dative plural)
postulaty (accusative plural)
postulatami (instrumental plural)
postulatach (locative plural)
postulaty (vocative plural)

teza, która nie wymaga udowodnienia i stanowi podstawę w dalszym wnioskowaniu


przechodni

w znaczeniu (1.7) zapożyczenie semantyczne z łac. trānsitīvus

przechodnia (nominative singular feminine)
przechodnie (nominative singular neuter)
przechodnie (nominative plural nonvirile)
przechodniego (genitive singular masculine animate inanimate)
przechodniej (genitive singular feminine)
przechodniego (genitive singular neuter)
przechodnich (genitive plural masculine nonvirile)
przechodniemu (dative singular masculine animate inanimate)
przechodniej (dative singular feminine)
przechodniemu (dative singular neuter)
przechodnim (dative plural masculine nonvirile)
przechodniego (accusative singular masculine animate)
przechodnią (accusative singular feminine)
przechodnie (accusative singular neuter)
przechodnich (accusative plural masculine)
przechodnie (accusative plural nonvirile)
przechodnim (instrumental singular masculine animate inanimate)
przechodnią (instrumental singular feminine)
przechodnim (instrumental singular neuter)
przechodnimi (instrumental plural masculine nonvirile)
przechodnim (locative singular masculine animate inanimate)
przechodniej (locative singular feminine)
przechodnim (locative singular neuter)
przechodnich (locative plural masculine nonvirile)
przechodnia (vocative singular feminine)
przechodnie (vocative singular neuter)
przechodnie (vocative plural nonvirile)

o relacji: taki, że jeśli zachodzi dla pary (x,y) oraz pary (y,z), to zachodzi również dla pary (x,z)

Nie jest przechodni stosunek ojcostwa, bo jeśli Adam jest ojcem Bolesława, a Bolesław ojcem Czesława, to na pewno nieprawda, że Adam jest ojcem Czesława.


Induktion

ɪndʊkˈʦɪ̯oːn

ɪndʊkˈʦɪ̯oːnən


ტავტოლოგია

tʼɑvtʼɔlɔɡɪɑ


alternatywa

łac. alter → jeden z dwóch < łac. alternare

alternatywy (genitive singular)
alternatywie (dative singular)
alternatywę (accusative singular)
alternatywą (instrumental singular)
alternatywie (locative singular)
alternatywo (vocative singular)
alternatywy (nominative plural)
alternatyw (genitive plural)
alternatywom (dative plural)
alternatywy (accusative plural)
alternatywami (instrumental plural)
alternatywach (locative plural)
alternatywy (vocative plural)

suma logiczna; zdanie złożone współrzędnie, prawdziwe, gdy jedno ze zdań składowych jest prawdziwe

Przykładem alternatywy logicznej jest fraza: „Prawda lub fałsz to prawda”.


kwantyfikator ogólny

kwantyfikator mówiący, że dane twierdzenie (funkcja zdaniowa) jest prawdziwe przy dowolnej wartości zmiennej


kwantyfikator

kwantyfikatory (nominative plural)
kwantyfikatora (genitive singular)
kwantyfikatorów (genitive plural)
kwantyfikatorowi (dative singular)
kwantyfikatorom (dative plural)
kwantyfikatory (accusative plural)
kwantyfikatorem (instrumental singular)
kwantyfikatorami (instrumental plural)
kwantyfikatorze (locative singular)
kwantyfikatorach (locative plural)
kwantyfikatorze (vocative singular)
kwantyfikatory (vocative plural)

termin na oznaczenie zwrotów: dla każdego, istnieje takie i im pokrewnych


TIR

TIR-a (genitive singular)
TIR-owi (dative singular)
TIR-em (instrumental singular)
TIR-ze (locative singular)
TIR-ze (vocative singular)
TIR-y (nominative plural)
TIR-ów (genitive plural)
TIR-om (dative plural)
TIR-y (accusative plural)
TIR-ami (instrumental plural)
TIR-ach (locative plural)
TIR-y (vocative plural)

konwencja o międzynarodowym transporcie drogowym


assiomatico

gr. ἀξιωματικός


antitezo

antitezoj (nominative plural)
antitezon (accusative singular)
antitezojn (accusative plural)


індуктыўнасць

pisownia wg klasycznej ortografii: індуктыўнасьць


семантыка

pisownia wg klasycznej ortografii: сэмантыка


сэмантыка

semantyka (alternative)
sèmantyka (transliteration)

pisownia wg ortografii zreformowanej w latach 30-tych XX w.: семантыка


сэмантычны

semantyčny (alternative)
sèmantyčny (transliteration)

pisownia wg ortografii zreformowanej w latach 30-tych XX w.: семантычны


postulatu

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8752 (eus)-Naiara Pinilla Lopez-postulatu.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8752 (eus)-Yune Muñoz Liberal-postulatu.wav


силогізм

Uk-силогізм.ogg


teza

gr. θέσις (thésis) → umiejscowienie, przyjęcie

tezy (nominative plural)
tezy (genitive singular)
tez (genitive plural)
tezie (dative singular)
tezom (dative plural)
tezę (accusative singular)
tezy (accusative plural)
tezą (instrumental singular)
tezami (instrumental plural)
tezie (locative singular)
tezach (locative plural)
tezo (vocative singular)
tezy (vocative plural)

założenie lub twierdzenie, które wymaga dowodu


силогістика

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8798 (ukr)-Po ukraińsku (Andriana)-силогістика.wav


dylemat

dylematy (nominative plural)
dylematu (genitive singular)
dylematów (genitive plural)
dylematowi (dative singular)
dylematom (dative plural)
dylematy (accusative plural)
dylematem (instrumental singular)
dylematami (instrumental plural)
dylemacie (locative singular)
dylematach (locative plural)
dylemacie (vocative singular)
dylematy (vocative plural)

wnioskowanie, gdzie oprócz dwóch zdań warunkowych trzecią przesłanką jest zdanie alternatywne


paralogism

pəˈɹalədʒɪzəm


semiotyka

(1.1-4) łac. semiotica < gr. σημειωτικός < gr. σημεῖον → znak

semiotyki (genitive singular)
semiotyce (dative singular)
semiotykę (accusative singular)
semiotyką (instrumental singular)
semiotyce (locative singular)
semiotyko (vocative singular)
semiotyki (nominative plural)
semiotyk (genitive plural)
semiotykom (dative plural)
semiotyki (accusative plural)
semiotykami (instrumental plural)
semiotykach (locative plural)
semiotyki (vocative plural)


semiologia

(1.1-3) gr. σημεῖον + λόγος

semiologii (genitive singular)
semiologii (dative singular)
semiologię (accusative singular)
semiologią (instrumental singular)
semiologii (locative singular)
semiologio (vocative singular)
semiologie (potential rare nominative plural)
semiologii (potential rare genitive plural)
semiologiom (potential rare dative plural)
semiologie (potential rare accusative plural)
semiologiami (potential rare instrumental plural)
semiologiach (potential rare locative plural)
semiologie (potential rare vocative plural)


Hanojaj turoj

Hanojajn turojn (no-singulative accusative plural)


таўтолёгія

taŭtolohija (alternative)
taŭtoliohija (transliteration)


predykat

predykaty (nominative plural)
predykatu (genitive singular)
predykatów (genitive plural)
predykatowi (dative singular)
predykatom (dative plural)
predykaty (accusative plural)
predykatem (instrumental singular)
predykatami (instrumental plural)
predykacie (locative singular)
predykatach (locative plural)
predykacie (vocative singular)
predykaty (vocative plural)

wyrażenie, które opisuje jakąś właściwość lub relację

Żądałbym od takiego kryterium tego, by pozwoliło mi wyjaśnić, dlaczego stosując predykat: „jest neurastenikiem”, jestem w lepszej – pod pewnym względem sytuacji od kogoś, kto stosuje predykat: „posiada duszę nieśmiertelną”.

Helena Eilstein Teoria i doświadczenie, Instytut Filozofii i Socjologii (Polska Akademia Nauk), str. 30.


indukcja

indukcje (nominative plural)
indukcji (genitive singular)
indukcji (genitive plural)
indukcji (dative singular)
indukcjom (dative plural)
indukcję (accusative singular)
indukcje (accusative plural)
indukcją (instrumental singular)
indukcjami (instrumental plural)
indukcji (locative singular)
indukcjach (locative plural)
indukcjo (vocative singular)
indukcje (vocative plural)

wyciąganie wniosków ogólnych z poszczególnych przypadków składających się na te wnioski


a posteriori

o poznaniu, teorii: wywiedzione indukcyjnie z obserwacji faktów

Formą świata zewnętrznego, powstającą ze stosowania praw transcendentalnych zmysłowości do zjawisk, danych a posteriori, jest czas dla wszystkich, a przestrzeń dla przedmiotów zewnętrznych

Samuel Dickstein, Pojęcia i metody matematyki. Teorya Działań, Wydawnictwo Redakcyi „Prac matematyczno-fizycznych“, Warszawa 1891.


teoremat

teorematy (nominative plural)
teorematu (genitive singular)
teorematów (genitive plural)
teorematowi (dative singular)
teorematom (dative plural)
teorematy (accusative plural)
teorematem (instrumental singular)
teorematami (instrumental plural)
teoremacie (locative singular)
teorematach (locative plural)
teoremacie (vocative singular)
teorematy (vocative plural)

twierdzenie pochodne, który występuje w obrębie systemu dedukcyjnego i jest wyprowadzone za pomocą wnioskowania dedukcyjnego z aksjomatów tego systemu


definiens

definiensy (nominative plural)
definiensa (genitive singular)
definiensów (genitive plural)
definiensowi (dative singular)
definiensom (dative plural)
definiensy (accusative plural)
definiensem (instrumental singular)
definiensami (instrumental plural)
definiensie (locative singular)
definiensach (locative plural)
definiensie (vocative singular)
definiensy (vocative plural)


jednostkowy

jednostkowa (nominative singular feminine)
jednostkowe (nominative singular neuter)
jednostkowi (nominative plural masculine)
jednostkowe (nominative plural nonvirile)
jednostkowego (genitive singular masculine animate inanimate)
jednostkowej (genitive singular feminine)
jednostkowego (genitive singular neuter)
jednostkowych (genitive plural masculine nonvirile)
jednostkowemu (dative singular masculine animate inanimate)
jednostkowej (dative singular feminine)
jednostkowemu (dative singular neuter)
jednostkowym (dative plural masculine nonvirile)
jednostkowego (accusative singular masculine animate)
jednostkową (accusative singular feminine)
jednostkowe (accusative singular neuter)
jednostkowych (accusative plural masculine)
jednostkowe (accusative plural nonvirile)
jednostkowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
jednostkową (instrumental singular feminine)
jednostkowym (instrumental singular neuter)
jednostkowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
jednostkowym (locative singular masculine animate inanimate)
jednostkowej (locative singular feminine)
jednostkowym (locative singular neuter)
jednostkowych (locative plural masculine nonvirile)
jednostkowa (vocative singular feminine)
jednostkowe (vocative singular neuter)
jednostkowi (vocative plural masculine)
jednostkowe (vocative plural nonvirile)


семантычны

pisownia wg klasycznej ortografii: сэмантычны


dedukcja

dedukcji (genitive singular)
dedukcji (dative singular)
dedukcję (accusative singular)
dedukcją (instrumental singular)
dedukcji (locative singular)
dedukcjo (vocative singular)
dedukcje (nominative plural)
dedukcji (genitive plural)
dedukcyj (genitive plural obsolete)
dedukcjom (dative plural)
dedukcje (accusative plural)
dedukcjami (instrumental plural)
dedukcjach (locative plural)
dedukcje (vocative plural)

wnioskowanie od ogólnych tez do szczegółowych wniosków


antynomia

sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo że osobno zdają się być prawdziwe


abdukcyjny

abdukcyjna (nominative singular feminine)
abdukcyjne (nominative singular neuter)
abdukcyjni (nominative plural masculine)
abdukcyjne (nominative plural nonvirile)
abdukcyjnego (genitive singular masculine animate inanimate)
abdukcyjnej (genitive singular feminine)
abdukcyjnego (genitive singular neuter)
abdukcyjnych (genitive plural masculine nonvirile)
abdukcyjnemu (dative singular masculine animate inanimate)
abdukcyjnej (dative singular feminine)
abdukcyjnemu (dative singular neuter)
abdukcyjnym (dative plural masculine nonvirile)
abdukcyjnego (accusative singular masculine animate)
abdukcyjną (accusative singular feminine)
abdukcyjne (accusative singular neuter)
abdukcyjnych (accusative plural masculine)
abdukcyjne (accusative plural nonvirile)
abdukcyjnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
abdukcyjną (instrumental singular feminine)
abdukcyjnym (instrumental singular neuter)
abdukcyjnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
abdukcyjnym (locative singular masculine animate inanimate)
abdukcyjnej (locative singular feminine)
abdukcyjnym (locative singular neuter)
abdukcyjnych (locative plural masculine nonvirile)
abdukcyjna (vocative singular feminine)
abdukcyjne (vocative singular neuter)
abdukcyjni (vocative plural masculine)
abdukcyjne (vocative plural nonvirile)


argumentum ad ignorantiam

argument odnoszący się do niewiedzy; zakładający, że twierdzenie jest prawdziwe, ponieważ nie została jeszcze udowodniona jego nieprawdziwość i vice versa

Argumentowanie nieistnienia Boga brakiem dowodu na jego istnienie jest typowym przykładem argumentum ad ignorantiam

zobacz też: argumentum ad auditorem • argumentum ad baculum • argumentum ad consequentiam • argumentum ad feminam • argumentum ad hominem • argumentum ad ignorantiam • argumentum ad misericordiam • argumentum ad numerum • argumentum ad personam • argumentum ad populum • argumentum ad traditionem • argumentum ad vanitatem • argumentum ad verecundiam


argumentum ad auditorem

argument odnoszący się do słuchaczy; nieodpowiadający rzeczowo na zarzuty oponenta, lecz populistycznie odnoszący się do poglądów audytorium

Kiedy wyczerpały się argumenty rzeczowe, jeden z dyskutantów odpowiedział żałosnym argumentum ad auditorem: „Któż z Państwa chciałby przeczyć badaniom setek naukowców!?”


aksjomatyka

niem. Axiomatik < gr. αξιωματικός (axiomatikós) → odnoszący się do aksjomatu

układ aksjomatów, z którego można wyprowadzić wszystkie twierdzenia danej nauki lub teorii


aurrekari

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8752 (eus)-Eneko Arruabarrena Sanchez-aurrekari.wav


equipollent

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-equipollent.wav


abduce

dokonywać abdukcji (gdy a pociąga za sobą b, wyprowadzić a jako wyjaśnienie dla b)


abductive

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-abductive.wav


постулат

Ru-постулат.ogg


sylogizm

wnioskowanie z dwóch przesłanek, które łączy jedno wspólne pojęcie


chochoł

prasł. *xoxolъ → czub, czubek ze sterczących włosów, piór; dalsza etymologia niejasna, być może z wcześniejszego prasł. *koxolъ (por. słc. kochol), być może z wcześniejszego prasł. *kosolъ < prasł. *kosa → długie włosy, pióra (por. pol. kosa) + prasł. *-olъ

por. czes. chochol, słc. chochol, dial. słc. chochel, głuż. khochoł, dłuż. chochoł, st.rus. хохолъ, ros. хохо́л, dial. ukr. хохо́л, białor. хахо́л, dial. bułg. хо́хал

(1.5) pożyczka semantyczna ang. straw man

chochoła (genitive singular)
chochołowi (dative singular)
chochoła (accusative singular)
chochołem (instrumental singular)
chochole (locative singular)
chochole (vocative singular)
chochoły (nominative plural)
chochołów (genitive plural)
chochołom (dative plural)
chochoły (accusative plural)
chochołami (instrumental plural)
chochołach (locative plural)
chochoły (vocative plural)
chochoła (genitive singular)
chochołowi (dative singular)
chochołem (instrumental singular)
chochole (locative singular)
chochole (vocative singular)
chochoły (nominative plural)
chochołów (genitive plural)
chochołom (dative plural)
chochoły (accusative plural)
chochołami (instrumental plural)
chochołach (locative plural)
chochoły (vocative plural)

błąd logiczny polegający na obalaniu argumentu nieużytego w dyskusji:

Setki tysięcy zdementowanych i obśmianych chipów w szczepionkach było widać do czegoś potrzebnych. Usypuje się z nich monstrualnych rozmiarów chochoła, którego następnie trzeba obalić tylko po to, żeby zbudować go od nowa

Jan Maciejewski, Chochoł antyszczepionkowca, 2021-12-28, ISSN 0208-9130.


παραγωγή

koine παραγωγή


nugatio

zdanie / sąd pozbawiony sensu, tautologia


kwantyfikacja

kwantyfikacje (nominative plural)
kwantyfikacji (genitive singular)
kwantyfikacji (genitive plural)
kwantyfikacji (dative singular)
kwantyfikacjom (dative plural)
kwantyfikację (accusative singular)
kwantyfikacje (accusative plural)
kwantyfikacją (instrumental singular)
kwantyfikacjami (instrumental plural)
kwantyfikacji (locative singular)
kwantyfikacjach (locative plural)
kwantyfikacjo (vocative singular)
kwantyfikacje (vocative plural)


σημεῖον

gr. σῆμα + -ιον (sêma + -ion); źródłosłów dla n.gr. σημείο


apodíctico

łac. apodictĭcus < gr. ἀποδεικτικός (apodeiktikós)

El juicio "todo círculo tiene un centro" es apodíctico.

Sąd „każdy okrąg ma środek” jest apodyktyczny.


z książki Josepha Hellera o tym samym tytule w orginale (pol. Paragraf 22)

problem niedający się rozwiązać z powodu wykluczania wszystkich rozwiązań samą swoją treścią

It's a catch-22; when you give them money they start to be interested in you, but if you won't, they beg for help!

Z tej sytuacji nie ma wyjścia; gdy dasz im pieniądze, zaczną się tobą interesować, a gdy im nie dasz - będą błagać twojej pomocy!


atomizm

pogląd, że całą prawdę o rzeczywistości można wyrazić za pomocą elementarnych zdań (sądów), które opisują proste, jednostkowe fakty


amfibologia

łac. amphibologia < gr. ἀμφιβολογία < gr. ἀμφιβολία + -λογία

wypowiedź dwuznaczna z powodu niejednoznacznej składni