за

В края на седмицата ще замина за София.

Това ми е нужно за работа.

Трябва да напиша тази статия за понеделник.

Muszę napisać ten artykuł na poniedziałek.


за

Хочу уехать за город с друзьями и мужем.

Chcę wyjechać za miasto z przyjaciółmi i mężem.

На железнодорожный вокзал приехал за пять минут до отхода поезда.

Na dworzec kolejowy przyjechał na pięć minut przed odjazdem pociągu.

За последние четыре года я узнала о себе много нового.

W ciągu ostatnich czterech lat dowiedziałam się o sobie wiele nowego.

(o przystępowaniu do zajęcia lub zajmowaniu miejsca przy przedmiocie, przy którym się coś robi) do (czegoś)

po (czymś), ponad (coś), powyżej (czegoś)

Мне за сорок и не могу похудеть.

Jestem po czterdziestce i nie mogę schudnąć.

Всю неделю стоял мороз за двадцать.

Przez cały tydzień było ponad dwadzieścia stopni mrozu.

Шесть лет мы боремся за спасение сквера между нашими домами.

Sześć lat walczymy o uratowanie skweru pomiędzy naszymi domami.

Отец заступился за сына.

Я за то, чтобы люди имели своё мнение и могли открыто его высказывать.

Jestem za tym, żeby ludzie mieli swoje zdanie i mogli je otwarcie wypowiadać.

За весной наступает лето.

Время прошло за разговорами.

z powodu (czegoś), ze względu na (coś), wobec (czegoś), z (czegoś)


за

…opisujący pozycję omawianego elementu, dalszą w stosunku do wyrażenia za przyimkiem: za

…opisujący czynność odbywającą się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem: za

…opisujący poparcie, np. w głosowaniu: za


за

Значна частина території Норвегії лежить за Полярним колом.

Znaczna część terytorium Norwegii leży za kołem polarnym.

Він виїхав за місто.

…opisujący poparcie, np. w głosowaniu: za, na

На президентських виборах я голосував за Ющенка.

Na wyborach prezydenckich głosowałem na Juszczenkę.

…opisujący czas trwania czynności: w ciągu, przez

За 20 (двадцять) хвилин град понищив посіви.

W ciągu 20 (dwudziestu) minut grad zniszczył zasiewy.

Мій чоловік молодший за мене на 6 років.

Mój mąż (jest) młodszy ode mnie o 6 lat.

Містечко знаходиться за 9 (дев'ять) км від Києва.

Miasteczko znajduje się o 9 (dziewięć) km od Kijowa.

Скільки гривень Ви отримуєте за годину роботи?

Ile hrywien dostaje Pan za godzinę pracy?

Туристи вишикувалися в чергу за квитками на виставу.

Turyści ustawili się w kolejkę po bilety na przedstawienie.

…opisujący moment w czasie, późniejszy niż wyrażenie za przyimkiem: za, po

За годину будемо на місці.

…opisujący moment w czasie, równoległy do wyrażenia za przyimkiem: podczas, przy

Розмова за обідом не клеїлася.

…opisujący przedmiot walki, sporu, oskarżenia itp.: o

Боротьба за свободу слова – це боротьба за вищий рівень культури.

Walka o wolność słowa - to walka o wyższy poziom kultury.


pendant

w porównaniu do durant, pendant występuje częściej w języku mówionym

Les hiboux sont actifs pendant la nuit.


אויף

jeśli po przyimku אויף występuje rodzajnik דעם, można użyć, w mowie i piśmie, formy אויפֿן


אונטער

jeśli po przyimku אונטער występuje rodzajnik דעם, można użyć, w mowie i piśmie, formy אונטערן


אין

jeśli po przyimku אין występuje rodzajnik דעם, można użyć, w mowie i piśmie, formy אינעם


איבער

jeśli po przyimku איבער występuje rodzajnik דעם, można użyć, w mowie i piśmie, formy איבערן

zobacz też: אייבער


בײַ

jeśli po przyimku בײַ występuje rodzajnik דעם, można użyć, w mowie i piśmie, formy בײַם


освен

В етническия състав на населението на Венецуела освен венецуелци има и колумбийци, индианци и други.

W składzie etnicznym Wenezueli oprócz Wenezuelczyków występują także Kolumbijczycy, Indianie i inni.


чрез

Чрез каталога читателят има възможност да намери в библиотеката нужна книга.

Poprzez katalog czytelnik ma możliwość znaleźć w bibliotece potrzebną książkę.


מיט

jeśli po przyimku מיט występuje rodzajnik דעם, można użyć, w mowie i piśmie, formy מיטן

za pomocą, odpowiada polskiej formie narzędnika


gratia

Ars gratia Artis


behind

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-behind.wav

There is a nice garden behind the house


mellom

por. blant

Musa gjemte seg mellom senga og veggen.

Mysz schowała się między łóżkiem a ścianą.

Det er ingen forskjell mellom de to ordene.

Między tymi wyrazami nie ma żadnej różnicy.


около

Островите Галапагос се намират около 1000 км западно от Еквадор.

Wyspy Galapagos znajdują się około 1000 km na zachód od Ekwadoru.


בעת

בעת דער מלחמה

בעת אַ רעגן

בעתן געשפּרעך


iki

Nuo Vilniaus iki Kauno 100 kilometrų.


før

man skal ikke sælge skindet før bjørnen er skudt

Du går ikke, før du har betalt.

Vampyrer og spøgelser angriber sjældent før midnat. Til gengæld efter midnat…

Wampiry i duchy rzadko atakują przed północą. Za to po północy…


før

por. foran

Vi bør flytte herfra før jul.

Przed świętami powinniśmy się stąd wyprowadzić.


etter

Etter påske begynner skolen igjen.

Han var trett etter den lange reisen.


קיין

(1.1) śwn. kein, por. niem. kein
(2.1) śwn. gein, por. niem. gen, gegen

Jeśli nazwa geograficzna ma postać liczby mnogiej lub zawiera rodzajnik określony rodzaju żeńskiego די, nie używa się קיין, lecz אין.

do, w kierunku, ku (używany z nazwami miejscowości, krajów i kontynentów)

איך פֿאָר קיין וואַרשע.


für

Ich habe etwas für dich.

Sie kämpften für den Kaiser.

Ich habe vier Stunden für die Prüfung gelernt.

Für alle Fälle.


naar

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-naar.wav


uten

Han tror på en verden uten grenser.


עד

(1.1) hebr. עד (ʽed)
(2.1) hebr. עד (ʽad)


foran

Denne idiot har tømt trillebøren foran min dør!

Ten idiota opróżnił taczkę przed moimi drzwiami!

I Polen kender vi kun til kirken fra én side, den foran alteret – men hvad er der på den anden side?

W Polsce Kościół znamy tylko z jednej strony, tej przed ołtarzem – ale co jest po drugiej stronie?

N.I.Larsen: Den katolske kirkes magt over Polen er brudt (da). Information.dk, 2018-10-29. [dostęp 2020-11-01].


foran

por. før

Om kveldene sitter han foran tv-en og ser på amerikanske filmer.

Wieczorami siedzi przed telewizorem i ogląda amerykańskie filmy.


under

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-under.wav

A dog is sleeping under the table.

The adjustment to living under those conditions was pretty hard.

Przystosowanie się do życia w tych warunkach było raczej ciężkie.

The car is under repair.

This program has been released under a free license.

You can't enter if you're under 18.

Nie możesz wejść jeśli masz mniej niż 18 lat.


under

Hunden sidder under bordet.

Det er en bog for børn under fem år.

To jest książka dla dzieci poniżej piątego roku życia.

Omkring 6000 bunkre blev bygget i Danmark under besættelsen.

Podczas okupacji zostało w Danii zbudowanych około 6000 bunkrów.


under

Hunden sitter under bordet.

Dette er et dataspill for barn under fem år.

To gra komputerowa dla dzieci poniżej piątego roku życia.

Trolig får vi aldri vite hvor mange sivile som ble drept under krigen i Irak.

Prawdopodobnie nigdy się nie dowiemy, ilu cywilów zginęło podczas wojny w Iraku.


under

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-under (wersja Józefa Gary).ogg


ohne

Ich bin gestern in die Schule ohne meine Schultasche gegangen.

Wczoraj poszłam/poszedłem do szkoły bez mojej torby.

ohne zu → nie + imiesłów współczesny lub uprzedni

Sie ging aus dem Haus, ohne mich zu fragen.


alle

używa się przed słowami ż lm zaczynającymi się na spółgłoskę i samogłoskę


nach

Deutschland geflogen.

Przyimek nach w znaczeniu jechać/lecieć (itp.) do używany jest tylko wtedy, gdy cel jest miastem/państwem etc. i posiada nazwę własną. W innym przypadku do wyrażone jest najczęściej przyimkiem in w połączeniu z Akk..

Die Zahl der Touristen wächst - nach der Eröffnung der Brücke über den Öresund noch einmal mehr.

Liczba turystów rośnie - po otwarciu mostu nad Sund jeszcze szybciej.

Hamburger Abendblatt online, Island und Färöer Inseln, 18.05.2002

Der Tyco-Aufsichtsrat war nach Informationen des TV-Senders CNBC völlig überrumpelt und schockiert von der Schwere der Vorwürfe.

Rada nadzorcza Tyco była według informacji podanych przez kanał CNBC całkowicie zaskoczona i zaszokowana wagą zarzutów.

Manager Magazin online, Ende à la Enron, 05.06.2002


pora

dawniej stosowana w znaczeniach przyimków para i por odnoszących się do celu i kierunku [pora"&hl=pl&pg=PA2#v=onepage&q="preposición pora"&f=false|https://books.google.pl/books?id=8jzv6gMuBSoC&lpg=PA8&ots=uooajmENnw&dq=%22preposici%C3%B3n%20pora%22&hl=pl&pg=PA2#v=onepage&q=%22preposici%C3%B3n%20pora%22&f=false]


above

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-above.wav

Raise your arm above your head.


זינט

זינט דעמאָלט און ביזן הײַנטיקן טאָג פֿירן די ייִדן און סלאַוון אַן אינטענסיוון קולטורעלן דיאַלאָג.

Od tego czasu po dzień dzisiejszy Żydzi i Słowianie prowadzą intensywny dialog kulturowy.


durch

Wir mussten durch die ganze Stadt gehen, um das Rathaus zu besichtigen.

Musieliśmy przejść przez całe miasto, by zwiedzić ratusz.

Sechs durch zwei ist drei.

Durch Drücken der Taste „Löschen“ kann die unerwünschte Datei gelöscht werden.

Poprzez naciśnięcie przycisku „Usuń” można usunąć niechciany plik.


około

… wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu

Wrócił około północy.

Mężczyzna lat około trzydziestu.

Kąpał się zwykle około czterdziestu minut.

… określający miejsce dookoła przedmiotu


outside

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-outside.wav

He left the letter outside the door.


without

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-without.wav

you can't make an omelette without breaking eggs

I will not go without him.

The plane vanished without a trace.


nei

używa się przed słowami m lm zaczynającymi się na spółgłoskę, z wyjątkiem: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s przed spółgłoską


zu

Heute gehe ich nicht zur Schule, weil ich krank bin.

Dziś nie idę do szkoły, ponieważ jestem chory/a.

Zu Weihnachten schmückt man den Tannenbaum.

Ich bin jetzt zu Hause.

Dieses Auto ist zu teuer.


hjá

Alltaf sit ég hjá honum.

Ég bý hjá ömmu minni.


að

Að kvöldi föstudagsins 14. febrúar frumsýndi Íslenski dansflokkurinn tvo nútímaballetta í Borgarleikhúsinu.

W piątkowy wieczór 14 (= czternastego). lutego w miejskim teatrze odbył się premierowy pokaz dwóch baletów nowoczesnych w wykonaniu islandzkiej grupy tanecznej.


dal

używa się przed słowami m lp zaczynającymi się na spółgłoskę, z wyjątkiem: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s przed spółgłoską


við

(1.1) st.nord. við był to zaimek osobowy dla pierwszej os. liczby podwójnej (por. goc. 𐍅𐌹𐍄 (wit), st.ang. wit, litew. vèdu). Zaimkiem dla pierwszej os. liczby mnogiej było vér, którego funkcję przejęło við.

(2) við jest skróconą formą przyimka viðr oznaczającego „przeciw, przeciwko”, który jako taki nie istnieje we współczesnym języku islandzkim, ale przetrwał „zamrożony” w kilku rzeczownikach złożonych (np. viðureign, viðurstyggð, viðurvist); por. st.ang. wið, które także jest skróconą formą; swn. widar (niem. wider, wieder)

forma dopełniacza okkar pełni także rolę zaimka dzierżawczego; zobacz też: zaimki w języku islandzkim może mieć przeróżne znaczenia w kombinacji z czasownikami - wiele czasowników łączy się z tym przyimkiem, tym samym zmieniając swoje znaczenie (np. bæta við e-ð → dodawać, gera við e-ð → naprawiać, komast við → być wzruszonym do łez)

Talaðu við mig!

Hún ólst upp við Vesturstræti.

Orrustan við Maraþon var sigur Grikkja yfir Persum.

Bitwa pod Maratonem była zwycięstwem Greków nad Persami.

Hótelið stendur við ströndina.

Hann er við nám við Háskólann á Íslandi.

On studiuje na Uniwersytecie Islandzkim.

Þau vinna við að þýða textann yfir á ensku.

Pracują nad przetłumaczeniem tekstu na język angielski.

Bjarni þurfir að taka lyf við kvefi.

Bjarni musi brać tabletki na przeziębienie.


með

Ég dansa með eiginmanni mínum.

tworzący polskie konstrukcje narzędnikowe

Við ætlum að fara með flugi til Akureyrar.

Mamy zamiar lecieć samolotem do Akureyri.

Húsið var með fallegan garð.

Ertu með netfang?


σε

Ο πατέρας μου δουλεύει σ' εργοστάσιο

Άκου, ρε, σε σένα μιλάω

Μένω στους γονείς μου

Πάμε στη θάλασσα


siden

Jeg har været syg siden jul.

Søren blev gift for tre år siden.


í

Sólgleraugu eru í töskunni minni.

Okulary przeciwsłoneczne są w mojej torebce.

Fyrsti viðkomustaðurinn okkar í ferðinni var Warsaw í Póllandi.

Naszym pierwszym przystankiem w podróży była Warszawa w Polsce.

Í vikunni förum við til München.

"Í upphafi var Orðið, Orðið var hjá Guði, og Orðið var Guð."

Na początku było słowo, a słowo było u Boga, i Bogiem było słowo."

Hvers vegna gnístir fólk tönnum í svefni?

Ég vil líka fara í skóla.


צו

jeśli po przyimku צו występuje rodzajnik דעם, można użyć, w mowie i piśmie, formy צום


samkvæmt

Samkvæmt heimildum er það elst gröf í kirkjugarðinum.

Według źródeł to jest najstarszy grób na tym cmentarzu.


frá

Förstöðumaður okkar er frá Póllandi.

Samkvæmt fréttum frá Þýskalandi er hann glæpamaður.

Według wiadomości z Niemiec jest on przestępcą.

Hann vinnir frá morgni til kvölds.


eftir

Það var alveg klikkað gaman að sjá þig eftir svona langa fjarveru!

Super, że mogłem zobaczyć cię po tak długiej nieobecności!

Eftir skóla förum við á ströndina.

Hann drakk dag eftir dag.

Við ætlum að koma eftir mánuð.

… o autorstwie → przez (wydawnictwo, autora)

Ég les bók eftir íslenskan höfund.

Myndir eftir mig.

Ég gekk eftir götunni.

Við förum eftir vegi í Reykjavík.

Eftir lögum þess ríkis er það bannað.

Według prawa tego państwa jest to zabronione.

Það fer auðvitað eftir ýmsu en almennt er reiknað með um 150 grömmum af soðnu eða steiktu kjöti á mann.

To oczywiście zależy, ale zazwyczaj przygotowuje się to ze 150 (= stu pięćdziesięcioma) gramami gotowanego lub smażonego mięsa na osobę.


efter

Han kontaktede politiet kort efter det makabre fund.

Skontaktował się z policją wkrótce po (tym) makabrycznym odkryciu.

Længslen efter Gud er indskrevet i menneskets hjerte.

Tęsknota za Bogiem wpisana jest w serce człowieka.

Efter hvad jeg har hørt, skrider arbejdet frem efter planen.

Według tego, co słyszałam, praca idzie do przodu według planu.


again

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-again.wav


apie

Balladė apie dvi seserys

Buvo apie šimtas žmonių.


entlang

Podobnie tłumaczy się przyimek längs, tamten jednak odnosi się do położenia obiektów wzdłuż określonej linii, ten natomiast do ruchu wzdłuż niej.

Jeżeli przyimek entlang poprzedza rzeczownik, to łączy się z reguły z Dat. (rzadko z Gen.). Natomiast jeżeli występuje po rzeczowniku, to łączy się z reguły z Akk. (w Szwajcarii również z Dat.).

Überall entlang dem Fluss sind kleine Siedlungen entstanden.

Wszędzie wzdłuż rzeki powstały małe osiedla.

Spiegel online, Faustrecht am Fluss, 17.03.2008

Furchtbar langsam schlendern sie die Straße entlang.

Straszliwie wolno wleką się wzdłuż ulicy.

Spiegel online, Terror aus dem Leierkasten, 22.07.2010


hos

Et besøg hos en spåkone koster sikkert omkring to tusind kroner.

Jedna wizyta u wróżki kosztuje pewnie około dwóch tysięcy koron.

Er blærebetændelse mere smertefuld hos kvinder eller hos mænd?

Czy zapalenie pęcherza moczowego jest bardziej bolesne u kobiet czy u mężczyzn?


hos

Jeg var hos legen i dag, og han sa jeg har influensa.

Byłem dzisiaj u lekarza i dowiedziałem się, że mam grypę.


hos

Vi ska äta middag hos honom.


внаслідок

Uk-внаслідок.ogg

Внаслідок сильного вітру на будинок впало дерево.

Wskutek silnego wiatru na budynek spadło drzewo.

Джере́ла в полі́ції Єги́пту повідомля́ють, що поже́жа ви́никла в одному́ з 11-ти́ ваго́нів по́їзда вна́слідок ви́буху резервуа́ра з па́ливом, що використо́вувався для приготува́ння ї́жі у ваго́ні-рестора́ні.

Źródła w egipskiej policji informują, że pożar wybuchł w jednym z jedenastu wagonów pociągu wskutek wybuchu zbiornika z paliwem, wykorzystywanego do przygotowania jedzenia w wagonie restauracyjnym.

„100 осіб загинули внаслідок пожежі в поїзді” w: Корреспондент.net.


серед

Се́ред са́мого осере́дка, над рі́чкою в береговині́ була́ да́вня де́ржа́ва ді́да.

W samym środku, nad rzeką na brzegu, znajdowała się dawna posiadłość dziadka.

Hasło „держава” w: Словник UA - портал української мови та культури.


ifølge

Ifølge min ordbog er jiddisch et tysk sprog blandet med hebraisk og polsk.

Według mojego słownika jidysz to język niemiecki wymieszany z hebrajskim i polskim.


sy

Jo je mały połaźniczek, / Prziszieł żech tu po trójniczek. / Trójniczek mi dejcie, / Sy mnie sie nie śmiyjcie


после

После работы мы пойдём в кино.


uf

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-uf (wersja Józefa Gary).ogg

przedrostek wielu czasowników rozdzielnie złożonych


anlässlich

Der berühmte Regisseur hielt eine Rede anlässlich der Premiere seines neuen Films.

Sławny reżyser wygłosił przemowę z okazji premiery swojego nowego filmu.


angesichts

angesichts Krieg

angesichts Kriegen.

Die Generation der Erwachsenen fühlt sich angesichts der neuen Technologien unbehaglich

Pokolenie dorosłych czuje się niepewnie wobec nowych technologii.


below

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-below.wav

Cut my hair just below the ears, please.


ausser

Ta forma pisowni używana jest tylko w Szwajcarii i Liechtensteinie.


anhand

por. an Hand

Anhand der Computertomografie ließ sich die Gewebeveränderung als Tumor klassieren.

Na podstawie tomografii komputerowej zakwalifikowano zmiany w tkance jako guz.


blant

Haren gjemte seg blant trærne.


abseits

Heutzutage ist es fast unmöglich, einen Urlaub abseits des Massentourismus zu machen.

W dzisiejszych czasach urlop z dala od masowej turystyki jest prawie niemożliwy.


imod

Stemte du for eller imod euro?


aufgrund

aufgrund Erfolgs vs aufgrund Erfolg

aufgrund Erfolge vs aufgrund Erfolgen.

Pisownią alternatywną dla aufgrund jest auf Grund. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia aufgrund.

Diese Schreibweise ist aufgrund technischer Einschränkungen nicht möglich

Z przyczyn technicznych ta pisownia jest niedopuszczalna.

Wikipedia.de Benzo(a)pyren, dostęp 28.02.2024


anstelle

por. anstatt

Wie wäre es mit etwas Wohlwollen anstelle von Unterstellungen und Misstrauen?

A gdyby tak wykazać trochę życzliwości zamiast ciągłych pomówień i nieufności?


anstatt

Anstatt deines Geldes gib mir deine Liebe.

Zamiast twoich pieniędzy daj mi twoją miłość.

Anstatt Geld gib mir Liebe.

Anstatt Geschenken gib mir Liebe.


diesseits

Viele nachbarschaftliche Beziehungen zwischen Staaten diesseits und jenseits des Vorhangs verschwanden im Laufe der Jahrzehnte.

Wiele sąsiedzkich powiązań po tej i po tamtej stronie Kurtyny zanikło w ciągu dekady. (z niemieckiej Wikipedii


beiderseits

Die Region erstreckt sich beiderseits des Ober- und Mittellaufs der Oder.

Region obejmuje tereny po obu stronach górnego i środkowego biegu Odry.


statt

Przyimek statt z reguły łączy się z dopełniaczem (Genitiv). Należy zwrócić uwagę, że jeżeli po przyimku statt rzeczownik rodzaju męskiego lub nijakiego w lp występuje sam, to traci on końcówkę fleksyjną tego przypadku -(e)s.

Rzeczownik w połączeniu z przyimkiem statt występuje w dopełniaczu (Genitiv), jeżeli jest poprzedzony rodzajnikiem, zaimkiem lub przymiotnikiem (czyli jeżeli Genitiv jest rozpoznawalny). Poza tym, jeżeli rzeczownik jest w lp, to nie przyjmuje żadnej końcówki, a w lm występuje w celowniku (Dativ).

Sie nahm die Birne statt des Apfels.

Sie nahm kalte Milch statt warmen Wassers.

Ona) wzięła zimne mleko zamiast ciepłej wody.

Sie nahm Milch statt Wasser.

Sie nahm Zeitungen statt Büchern.


binnen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-binnen.wav

Ik ben binnen een maand tien kilo afgevallen.

W ciągu miesiąca zrzuciłem dziesięć kilogramów.

Het is binnen warmer dan buiten.

Het schip voerde de haven binnen.

Kom binnen!


binnen

Binnen weniger Augenblicke wurde die Wäsche ganz nass.

W mgnieniu oka (=w ciągu kilku sekund) całe pranie było mokre.


einschließlich

ˈaɪ̯nʃliːslɪç

Przyimek einschließlich z reguły łączy się z dopełniaczem (Genitiv). Należy zwrócić uwagę, że jeżeli po przyimku einschließlich rzeczownik rodzaju męskiego lub nijakiego w lp występuje sam, to traci on końcówkę fleksyjną tego przypadka -(e)s, np. einschließlich des hohen Portos, ale einschließlich Porto.

Wprawdzie przyimek einschließlich zaliczany jest do łączących się z reguły z dopełniaczem (Genitiv), a nie z celownikiem (Dativ), ale w mowie potocznej forma z celownikiem (Dativ) jest dopuszczalna, np. Ich verkaufe alles, einschließlich den Büchern.

Später wurde der östliche Teil einschließlich der Stadt Swinemünde ein Teil Polens.

Później wschodnią część wraz z miastem Świnoujście włączono do terytorium Polski.


außer

pisownia szwajcarska: ausser

Die griechischen Vornamen werden, wie alle griechischen Eigennamen, dekliniert und (außer in der Anrede) mit dem bestimmten Artikel gebraucht.

Greckie imiona, jak wszystkie greckie nazwy własne, ulegają deklinacj i (prócz wołacza) są używane z rodzajnikiem określonym.

Hier seid ihr außer Gefahr.

Tutaj jesteście bezpieczni (=poza niebezpieczeństwem).

Ich bin außer Hause.


entgegen

Seinem Befehl entgegen werde ich es nie machen!

Nigdy nie zrobię tego wbrew jego rozkazowi!


down

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-down.wav

I hear the crystal raindrops fall on the window down the hall and it becomes the morning dew.

Słyszę spadające na szybę na dole w holu krystaliczne krople deszczu, co staje się poranną rosą.

I tripped while running down the hill.

Potknąłem się, gdy zbiegałem ze wzgórza.

Zubar played in Doyle down the Wolves left and his ball into the box evaded several players before falling for Mujangi Bia to finally drive in a second past Neil Sullivan.

podał do Doyle'a naprzód na lewą stronę połowy Wilków, on posłał piłkę na pole karne, ta minęła kilku graczy, aby w końcu, przechwycona przez Mujangi Bia, sekundę później wbić się w bramkę obok Neila Sullivana.


entsprechend

ɛntˈʃprɛçənt

Die Aufgaben wurden entsprechend der ausgeübten Beschäftigung zugeteilt.

Zadania były przydzielane adekwatnie do wykonywanego zawodu.


halber

Przyimek halber występuje zawsze po rzeczowniku, do którego się odnosi.

Die Vorlagen benutzen wir der Einfachheit halber.

Używamy szablonów ze względu na ułatwienie.


außerhalb

Meine Schule liegt außerhalb meiner Stadt.

Sie dürfen nur außerhalb der festegesetzten Arbeitszeit rauchen.

Mogą palić jedynie poza wyznaczonym czasem pracy.


gegenüber

ten przyimek zazwyczaj stoi po rzeczowniku

Unserem Haus gegenüber befindet sich ein Krankenhaus.

Naprzeciwko naszego domu znajduje się szpital.

Den Erwachsenen gegenüber sollst du immer höflich sein.

Wobec dorosłych musisz być zawsze uprzejmy.


hinter

Das Buch liegt hinter dem Regal.

Sie legte das Buch hinter das Regal.


infolge

Niederschlag ist das infolge des Überschreitens des Taupunktes auf den Boden fallende Wasser in Form von Regentropfen, Schneeflocken, Tau, Nebel, Raureif, Hagel oder Graupel.

Opad atmosferyczny to spadająca woda w formie kropel deszczu, płatków śniegu, rosy, mgły, szadzi, gradu lub krupy, powstałej wskutek osiągnięcia przez cząsteczki wody punktu rosy.


jenseits

Jenseits des Flusses gibt es das Weltende.

Po tamtej stronie rzeki jest koniec świata.


gegen

…służący do wyrażenia sprzeciwu → przeciw

Die Gesellschaft ist gegen die Einführung des neuen Gesundheitsgesetzes.

Społeczeństwo jest przeciw wprowadzeniu nowej ustawy o służbie zdrowia.

Amerikaner sind gegen den Irak-Krieg.

…służący do podawania niedokładnych danych liczbowych → około

Es kamen gegen dreißig Gäste.

Wir werden gegen 13 (= dreizehn) Uhr erwartet.

Jesteśmy oczekiwani około godziny trzynastej.

…służący do określania ruchu w przestrzeni aż do osiągnięcia pewnego punktu → na, w

Mein Mann fuhr vor drei Wochen gegen einen Baum. Seitdem liegt er im Krankenhaus.

Mój mąż wjechał trzy tygodnie temu w drzewo. Od tego czasu leży w szpitalu.

Er musste seine US-amerikanische Staatsbürgerschaft gegen eine mexikanische eintauschen.

Musiał wymienić swoje amerykańskie obywatelstwo na meksykańskie.


innerhalb

Innerhalb von unserer Stadt gibt es keinen einzigen Park.

W naszym mieście (=w obrębie naszego miasta) nie ma ani jednego parku.

Innerhalb von wenigen Jahren sollen zwei neue Flughafen erbaut werden.

W ciągu czterech lat powinny zostać zbudowane dwa nowe lotniska.


inmitten

Der Nordpol liegt inmitten des Nordpolarmeers.

Biegun Północny leży w centrum Morza Arktyczngo.


entre

Llámame entre las diez y las once.

Zadzwoń do mnie między dziesiątą a jedenastą.

Entre todos mis amigos, no tengo otro mejor que tú.

Wśród wszystkich moich przyjaciół, nie mam lepszego niż ty.

Pensaba yo entre mí que debía haber actuado de otra manera.

Myślałem/am w duchu, że powinienem był/powinnam była postąpić w inny sposób.

Entre los tres nos hemos comido un cordero asado entero.

W trzech zjedliśmy całego pieczonego baranka.


entre

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-entre.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-entre.wav


längs

Podobnie tłumaczy się przyimek entlang, tamten jednak odnosi się do ruchu wzdłuż określonej linii, natomiast ten opisuje położenie obiektów.

Neuhütten war ursprünglich ein Straßendorf und hatte sich auf einer Länge von ca 2 km längs einer Straße angesiedelt.

Neuhütten było początkowo małym osiedlem rozciągniętym wzdłuż dwukilometrowego odcinka ulicy.


gemäß

ɡəˈmɛːsəstn̩

Gemäß seinem Wunsch wurde auf der Feier kein Alkohol getrunken.

Zgodnie z jego życzeniem na imprezie nie było alkoholu.

Gemäß § 41 GmbHG sind die Geschäftsführer verpflichtet, für eine ordnungsgemäße Buchführung der Gesellschaft zu sorgen.

Zgodnie z § 41 GmbHG dyrektorzy firm są zobowiązani do prowadzenia ewidencji przedsiębiorstwa.


mangels

Das Projekt wurde mangels potenzieller Käufer aber vorzeitig eingestellt.

Projekt został jednak przedwcześnie zakończony z powodu braku potencjalnych nabywców.


nebst

Ja, ich lasse dir und dem Herrn Braun das Haus nebst Auto, lass mich aber endlich rausgehen!

Tak, zostawię tobie i panu Braunowi dom razem z samochodem, ale daj mi wreszcie wyjść!


nahe

Wir sind nahe der Wahrheit.


neben

Die beiden Räume liegen einer neben dem anderen.

Oba pomieszczenia znajdują się jeden obok drugiego.


bis

…służący do określania czasu → do; z innym przyimkiem → (aż) do

Wir bleiben bis Sonntag.

Der Schlussverkauf dauert bis zum Montag.

Wyprzedaż posezonowa trwa do poniedziałku (i się kończy).

…służący do określania punktu w przestrzeni → do; z innym przyimkiem → (aż) do

Die Route von Berlin bis Hamburg ist 300(= dreihundert) km lang.

Odległość między Berlinem a Hamburgiem (= z Berlina do Hamburga) wynosi 300 (= trzysta) km.

Das Gebäude wird bis zum Ersten Weltkrieg als Residenz genutzt, nach dem Krieg nutzt die königliche Familie ausschließlich das Schloss Tatoi als Hauptstadtsitz.

Budowla aż do pierwszej wojny światowej pełniła funkcję rezydencji, teraz rodzina królewska używa w tym celu tylko pałacu Tatoi. (z niemieckiej Wikipedii

…służący do podawania danych liczbowych → do

Die roten T-Shirts kosten 15 (= fünfzehn) bis 35 (= fünfunddreißig) Euro.

Czerwone podkoszulki kosztują od 15 (= piętnastu) do 35 (= trzydziestu pięciu) euro.


laut

Laut Umfrage essen die Jugendlichen weniger Fastfood, als man gedacht hat.

Według sondażu młodzież je mniej fastfoodów, niż zwykło się myśleć.


mittels

Przyimek mittels łączy się z dopełniaczem (Genitiv). Należy zwrócić uwagę, że jeżeli po przyimku mittels rzeczownik rodzaju męskiego lub nijakiego w lp występuje sam, to traci on końcówkę fleksyjną tego przypadka -(e)s, np. mittels des durchgeführten Ultraschalls, ale mittels Ultraschall.

Wprawdzie przyimek mittels zaliczany jest do łączących się z reguły z dopełniaczem (Genitiv), a nie z celownikiem (Dativ), ale w mowie potocznej forma z celownikiem (Dativ) jest dopuszczalna, np. mittels einem Flaschenzug.

Przyimek mittels w mowie potocznej jest spotykany rzadko.

Der Defekt kann bereits während der Schwangerschaft mittels Ultraschall diagnostiziert werden.

Wada może być zdiagnozowana już podczas ciąży przy użyciu ultradźwięków.


kraft

Przyimek ten łączy się z reguły z Gen.. Należy zwrócić uwagę, w pewnych sytuacjach rzeczownik towarzyszący w lp może stracić końcówkę fleksyjną Gen. -(e)s, a w lm może wystąpić w Dat..

Kommt es nicht zu einer Vereinbarung, wird die Mitbestimmung der Arbeitnehmer kraft Gesetz sichergestellt.

Jeśli nie dojdzie do porozumienia, współdecydowanie zatrudnionych zostanie zapewnione na mocy ustawy.

MgVG - Gesetz über die Mitbestimmung der Arbeitnehmer bei einer grenzüberschreitenden Verschmelzung, 21.12.2006, dostęp 26.02.2024


oberhalb

Monika ließ sich eine Tätowierung kurz oberhalb des Steißbeins machen.

Monika zrobiła sobie tatuaż tuż nad kością ogonową.


aus

dopiero w języku starowysokoniemieckim wyraz ûz zyskał status przyimka

Ich komme aus Polen und mein Freund kommt aus Frankreich.

Jestem z Polski, a mój przyjaciel z Francji.

Die Dokumente stammen aus dem 18. (= achtzehnten) Jahrhundert.

Te dokumenty pochodzą z 18. (= osiemnastego) wieku.

Er nahm den Schlüssel und ging aus dem Haus.

…służący do określania materiału, z jakiego wykonany jest przedmiot → z

Meine Uhr ist aus Gold und ist viel teurer als deine!

Mój zegarek jest ze złota i jest o wiele droższy niż twój!

Die meisten Tomatensäfte werden aus Konzentrat hergestellt.

Większość soków pomidorowych jest wytwarzana z koncentratu.

…służący do określania sposobu zachowania poprzez emocję, która jest jego przyczyną → z

Sie machte das aus Neid.


aus

por. śwn. ūz < swn. ūz (na zewnątrz) < pragerm. *ūt. por. niem. aus, niderl. uit, ang. out, duń. ud.


trotz

Sie gingen trotz des Regens spazieren.


between

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-between.wav

The ball is between the chair and the table

między, pomiędzy (w ograniczonej grupie)

I think it's love that's between us.

Between us all, we shall succeed.

You must choose between him and me.

He's between jobs right now.


seit

Seit Juli habe ich ihn nicht gesehen.

Ich besitze eine eigene Firma seit drei Jahren.


samt

Trods alt kom baronen – samt sine tjenere.

Mimo wszystko baron przybył – wraz ze swymi służącymi.

Oaser er tit hjem til slanger, skorpioner, firben samt andre dyr og insekter.

Oazy są często domem dla węży, skorpionów, jaszczurek, a także innych zwierząt i owadów.


samt

Doch der Freiherr kam - samt seinen Dienern.

Mimo wszystko baron przybył - wraz z swymi służącymi.


seitens

Seitens der Wirtschaft wird das Fernsehen zur Werbung benutzt.

Z punktu widzenia gospodarki telewizja służy do reklamy.


into

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-into.wav

My brother came into the kitchen.

He drank air into his lungs.

She looked into my eyes.

He mounted his courser and escaped on its back into the forest.

Dosiadł swojego rumaka i uciekł na jego grzbiecie w las.

His speech was in French but was simultaneously translated into eight languages.

Jego przemówienie było po francusku, ale zostało równolegle przetłumaczone na osiem języków.

The fruits of this plant split into two parts.

Owoce tej rośliny dzielą się na dwie części.


über

…służący do określania położenia/ruchu → nad, na

Das Bild hing über dem Regal.

Ich hängte das Bild über das Regal.

Das Pferd sprang über einen Bach.

Der Schweiß strömte ihm übers Gesicht.

Die Mutter macht sich Sorgen um ihre Kinder, weil sie unterwegs in die Schule über zwei Straßen gehen müssen.

Matka martwi się o dzieci, bo po drodze do szkoły muszą przechodzić przez dwie ulice.

…służący do określania czegoś, co jest powyżej granicy → ponad

Du weißt doch, dass es über ihre Kräfte geht, sich bei mir zu entschuldigen.

Wiesz przecież, że przeproszenie mnie jest ponad jej siły.

Der Verkauf unseres neuen Produktes wuchs um über 20 % (= zwanzig Prozent).

Sprzedaż naszego nowego produktu wzrosła o ponad 20 % (= dwadzieścia procent).

Ich sah sie über die neue Direktorin quatschen.

Widziałem ją, jak plotkowała o nowej dyrektorce.

Der Professor sprach vor allem über Politik und Diplomatie.

Profesor mówił przede wszystkim o polityce i dyplomacji.

Was denkst du über meinen rosa Mantel? Ist die Farbe nicht zu grell?

Co myślisz o moim różowym płaszczu? Czy kolor nie jest zbyt krzykliwy?

…służący do określania pośredniej stacji na trasie → przez

Wir fahren nach Paris über Berlin.


unter

Meine Tasche liegt unter dem Tisch.

…służący do określania kierunku ruchu → pod

Ich lege meine Tasche unter den Tisch.

Wie kann man der Gewalt unter Mitschülern begegnen?

Jak można przeciwdziałać przemocy wśród uczniów?


inside

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-inside.wav

He placed the letter inside the envelope.


unterhalb

późny śwn. underhalben, przedtem niderhalp

Knapp unterhalb des Talschlusses liegt die Lienzer Hütte.

Tuż poniżej wyjścia z doliny leży Lienzer Hütte.


during

He fell asleep during our show.

On zasnął podczas naszego przedstawienia.


along

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-along.wav

Drive for a thousand meters along the river.

They were walking along a narrow path.


near

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-near.wav

blisko czegoś (w przestrzeni lub w czasie)

I know a lovely place near the river, let’s picnic there.

Znam urocze miejsce blisko rzeki, urządźmy tam piknik.

Is there a bookshop near here?


around

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-around.wav

We built the fence around our house.

Those teenagers like to hang around the mall.

Te nastolatki lubią sterczeć na całym deptaku.

The pages from the notebook were scattered around the room.

Strony z notatnika były porozrzucane po całym pokoju.

I left my keys somewhere around here.

Zostawiłem swoje klucze gdzieś blisko tego miejsca.


toward

I looked toward the sun.

What do you feel toward me?

I'll see you toward the end of the week.


less

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-less.wav

It should then tax all of that as personal income, less the proportion of the car's annual mileage demonstrably clocked up on company business.

Powinien następnie opodatkować wszystko to jako osobisty dochód, pomniejszony o część kilometrażu samochodu niezaprzeczalnie zaliczoną do wydatków firmowych.


round

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-round.wav

twist somebody round one's little finger

The mortgage is like a millstone round my neck.

Kredyt hipoteczny jest jak kamień młyński u mojej szyi.

Round here it can be cloudy and sunny even on the same day.

W tej okolicy może być pochmurnie i słonecznie nawet tego samego dnia.


upon

Często po be, ale nie zawsze.

pomiędzy tym samym rzeczownikiem: za, po, i (wiele)

We ate heaps upon heaps of food

Jedliśmy stertę za stertą jedzenia. (=wiele stert jedzenia

Before we knew it, the forest was upon us, and the air grew colder and damper.

Nim się obejrzeliśmy, przed nami był las, a powietrze stawało się coraz zimniejsze i wilgotniejsze.

The princess climbed upon her steed, ready to elope.

Księżniczka wspięła się na swojego wierzchowca gotowa by uciec, aby pobrać się potajemnie.

There were weather vanes upon the roof of the old barn.

Wysoko na dachu starej stodoły znajdowały się wiatrowskazy.

Upon my death, the culprit gave herself up to the police.

Zaraz po mojej śmierci sprawczyni oddała się w ręce policji.

There is a glass upon the table.

He began to stride back and forth upon his expensive rug.

Zaczął przechadzać się tam i z powrotem po swoim kosztownym dywanie.


until

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-until.wav

Until the end of the world.

I can't get back until Monday.


unweit

Unser Dorf liegt unweit der Grenze zu Dänemark.

Nasza wieś leży niedaleko granicy z Danią.


among

In American English, a billion is a thousand million. This is now generally true in British English, but a British billion used to be a million million, and this still occasionally causes misunderstandings among British speakers.

W amerykańskim angielskim, billion to tysiąc milionów. Jest to ogólnie prawda w brytyjskim angielskim, ale brytyjski billion zwykł być milionem milionów i to ciągle czasami powoduje nieporozumienia wśród użytkowników brytyjskiego angielskiego.


since

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-since.wav

Używane z określeniem konkretnego momentu w czasie i gramatycznym czasem perfect. W przypadku okresu czasu (od dwóch godzin) stosowane jest słowo for (for two hours)

I have known him since last year.


'til

Til the end of the world.


για

jako przyimek łączy się zawsze z biernikiem

występuje również w funkcji spójnika zdań podrzędnych („żeby”, „ażeby”, „aby”) i razem z partykułą „να” oraz trybem zależnym wprowadza zdanie celowe (por. για να)

Τον θαυμάζω για την υπομονή που επέδειξε.

Podziwiam go za cierpliwość, którą okazał.

Φεύγω για την Κρήτη

Πάω για κρασί.

Τρέξε για γιατρό!

Πούλησα το σπίτι για εκατό χιλιάδες ευρώ.

Μην ανησυχείς για μένα.


out

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-out.wav

This table is made out of wood.


με

łączność → z

Ήρθε η άνοιξη με τα λουλούδια.

Τα 'βαλα με όλους.

przedmiot działania → wyraża się polskim narzędnikiem

Στενοχωρήθηκα πολύ με την αρρώστια της κόρης μου.

Bardzo się zmartwiłem/am chorobą mojej córki.

Μένουμε πόρτα με πόρτα.

Με το χάραμα ξεκίνησα.

Το πρωί οχτώ με δώδεκα θα 'μαι σπίτι.

sposób, środek, narzędzie → wyraża się polskim narzędnikiem; z

Το κατάφερα με χίλια βάσανα.

Έφαγα όλα με όρεξη.


hay

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-hay.wav


up

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-up.wav

The cat went up the tree.

Go up the street until you see the sign.


till

don't cross the bridge till you come to it

Till the end of the world.


till

Välkommen till Sverige!

Ge den till mig.

Vi kommer till Sverige.

Inlagd sill till förrätt.

Śledź w marynacie jako przekąska. (ewentualnie: Śledź w marynacie na przekąskę.

Sverige gränsar till Norge.


pour

J'ai oublié ce livre pour toi !

Je vais à l'hôtel pour une nuitée.

Je vais au cinéma pour voir un film.


į

į kairę

į Vengriją

nueiti į mokyklą


su

w połączeniu z rodzajnikami określonymi tworzy przyimki ściągnięte: sul, sullo, sulla, sui, sugli, sulle

Sul tavolo c'è una bottiglia di succo d'arancia.

Na stole jest butelka z sokiem pomarańczowym.

Le rondini volanno sul tetto della mia casa.

Sul giornale di oggi ho letto un articolo molto interessante.

W dzisiejszej gazecie przeczytałem bardzo interesujący artykuł.

Le finestre della mia stanza guardano sulla strada.

Lo studente scrive un trattato sull'arte.

È nato sullo scorcio del ventesimo secolo.

Urodził się u schyłku dwudziestego wieku.

Questa borsa pesa sui sei chili.


gennem

Rekrutterne cyklede gennem skoven.

Ved indåndingen følger NO med luften ned i lungerne, især når man ånder gennem næsen.

Podczas wdychania razem z powietrzem do płuc dostaje się NO, zwłaszcza gdy oddycha się przez nos.

Eddie Weitzberg: Træk vejret gennem næsen! (da). Skandinavisk Yoga og Meditationsskole. [dostęp 2021-04-27].

za pomocą, za pośrednictwem, przy użyciu

Totalitære regimer eller bevægelser oprettholder politisk magt gennem altomfattende propaganda som spredes gennem statskontrollerede massemedier […]

Reżimy lub ruchy totalitarne utrzymują władzę polityczną za pomocą wszechogarniającej propagandy rozpowszechnianej za pośrednictwem kontrolowanych przez państwo środków masowego przekazu […].

Wikipedias bidragsydere: Totalitarisme (da). Wikipedia, Den frie encyklopædi, 2021-04-03. [dostęp 2021-07-21].


di

…zmieniający rzeczownik na formę w dopełniaczu


di

w połączeniu z rodzajnikami określonymi tworzy przyimki ściągnięte: del, dello, della, dei, degli, delle

La macchina di Alessandro è nuova.

Siete di Roma?

Non uscire di casa.

Non passate di là.

Sono multati di cento euro.

Tu sei più forte di me.

Mi pare di conoscerlo.

Credo di non essere in grado di terminare il lavoro.

Sądzę, że nie jestem w stanie ukończyć tej pracy.

Sono contento di vederti.

Vi prego di dirmi la verità.

È degno di essere premiato.

… określający…
:: (2.2.1) … nazwę
:: (2.2.2) … grupę: z
:: (2.2.3) … temat: o
:: (2.2.4) … pochodzenie: z, ze
:: (2.2.5) … zawartość: z, w
:: (2.2.6) … przyczynę, powód: z, ze
:: (2.2.7) … winę: o
:: (2.2.8) … wiek
:: (2.2.9) … cel, przeznaczenie: za, od
:: (2.2.10) … kondycję fizyczną: na
:: (2.2.11) … tworzywo, materiał: z, ze
:: (2.2.12) … sposób, środek
:: (2.2.13) … sposób, styl
:: (2.2.14) … ruch z jakiegoś miejsca: z
:: (2.2.15) … ruch przez jakieś miejsce
:: (2.2.16) … karę: na
:: (2.2.17) … ciężar, wielkość
:: (2.2.18) … porównanie: od, ode
:: (2.2.19) … pozbawienie czegoś
:: (2.2.20) … wartość, cenę
:: (2.2.21) … czas

Siete di Roma?

Non uscire di casa.

Non passate di là.

Sono multati di cento euro.

Tu sei più forte di me.

Mi pare di conoscerlo.

Sono contento di vederti.

Vi prego di dirmi la verità.

È degno di essere premiato.

… używany do tworzenia wyrażeń…
:: (2.3.1) … przyimkowych
:: (2.3.2) … przysłówkowych

Siete di Roma?

Non uscire di casa.

Non passate di là.

Sono multati di cento euro.

Tu sei più forte di me.

Mi pare di conoscerlo.

Sono contento di vederti.

Vi prego di dirmi la verità.

È degno di essere premiato.


free

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-free.wav

This juice is free of sugar.


אָן

jeśli po przyimku אָן występuje rodzajnik דעם, można użyć, w mowie i piśmie, formy אָנעם

אַ בער אָן אַן עק, די מעשׂה איז אַוועק.

Niedźwiedź bez ogona, bajka jest skończona.


ביז

jeśli po przyimku ביז występuje rodzajnik דעם, można użyć, w mowie i piśmie, formy ביזן


דורך

jeśli po przyimku דורך występuje rodzajnik דעם, można użyć, w mowie i piśmie, formy דורכן


לויט

jeśli po przyimku לויט występuje rodzajnik דעם, można użyć, w mowie i piśmie, formy לויטן


sob

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-sob.wav


וועגן

(1.1-2) śwn. wegen, por. niem. wegen
(2-3) śwn. wegen, por. niem. wägen

ער האָט געשריבן אַ באַריכט וועגן אַרבעטלאָזיקייט.

וועגן וואָס קלערט איר?


צווישן

דער דאָזיקער שיינער געשיכטע פֿון דער רירנדיקער פֿרײַנדשאַפֿט צווישן די צוויי יונגע פֿרויען שענקען מיר אין אונדזער דערציילונג גאָר אַ באַזונדער קאַפּיטל.

Tej pięknej historii o wzruszającej przyjaźni między tymi dwiema młodymi paniami poświęcimy w naszej opowieści całkiem osobny rozdział.


פֿאַר

(1.1-3) śwn. vür, por. niem. für
(1.4-5) śwn. vor, por. niem. vor

jeśli po przyimku פֿאַר występuje rodzajnik דעם, można użyć, w mowie i piśmie, formy פֿאַרן


צוליב

jeśli po przyimku צוליב występuje rodzajnik דעם, można użyć, w mowie i piśmie, formy צוליבן

z powodu, ze względu na, dla, przez wzgląd na

און צוליב דעם וועקסטו מיך?


off

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-off.wav

She got off the bus.

Keep off my daughter!


קעגן

przeciw, przeciwko, (walka) z, (lekarstwo) na, (wiatr, prąd) pod

איך רעכן, פּאַפּאַ, אַז דו וועסט נישט האָבן גאָרנישט קעגן דעם, וואָס מײַן חבֿר שמעון וועט בלײַבן בײַ מיר איבער פּסח.

Tato, liczę, że nie będziesz miał nic przeciwko temu, iż mój przyjaciel Szymon zostanie u mnie w czasie Paschy.

(tuż) przed, (wieczór, koniec) pod, (noc) na

koło, około, mniej więcej, w przybliżeniu, z

wobec, względem, w stosunku do, w odniesieniu do

ער האַנדלט ניט גוט קעגן אונדז.

On się zachowuje nieładnie wobec / względem / w stosunku do nas.

קעגן איר איז ער אַ ריז.

na temat, w sprawie, co do, w związku z, à propos

קעגן וואָס זאָגסטו עס?

W związku z czym / À propos czego to mówisz?


מחמת

z powodu, ze względu na, wskutek, na skutek


впереди

Ru-впереди.ogg


beside

Who is parking beside your car?

She burst out onto the grassy sward beside the pebbled shore.

Wypadła na trawiastą murawę przy kamienistym brzegu.


fortnight

st.ang. fēowertīene + niht (> ang. fourteen + nights) → czternaście nocy

poprzedzone określeniem dnia: w ciągu dwóch tygodni od (tego dnia)

We'll be in Chermside next Tuesday fortnight.

Będziemy w Chermiside w ciągu dwóch tygodni od następnego wtorku.


indenfor

Ifølge statistikker sker de fleste ulykker om vinteren indenfor de første 15 minutters kørsel.

Według statystyk większość wypadków zimą zachodzi podczas pierwszych 15 minut jazdy.

Porady KT Autocenter, dostęp: 06.03.2010

Siden Freud udviklede den psykoterapeutiske metode, som han kaldte Psykoanalysen i slutningen af 1800-tallet, er der sket rigtig meget indenfor dette område.

Odkąd Freud pod koniec XIX wieku opracował metodę psychoterapeutyczną, którą nazwał psychoanalizą, bardzo wiele się wydarzyło w tej dziedzinie.

Psykoterapeutiske metoder (da). Psykologipraxis. [dostęp 2021-06-02].

Siden barokken har violinen været et af de vigtigste instrumenter indenfor klassisk musik

Od czasów baroku skrzypce są jednym z najważniejszych instrumentów w muzyce klasycznej.

Wikipedias bidragsydere: Violin (da). Wikipedia, Den frie encyklopædi, 2015-02-05. [dostęp 2015-06-10].


blandt

Barnet forsvandt blandt de mange mennesker i zooen.

Dziecko zniknęło między licznymi ludźmi w zoo.


för

Det här är för dig.


desde

No fumo desde ayer.


desde

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-desde.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-desde.wav


під

…wyrażający lokalizację przestrzenną: pod

…wskazujący podległość względem kogoś lub czegoś: pod

Щоб до́бре скла́сти і́спити, потрі́бно регуля́рно займа́тися, а не ті́льки під контро́лем батькі́в.

Żeby dobrze zdać egzaminy, trzeba uczyć się systematycznie, a nie tylko pod kontrolą rodziców.

Hasło „А НЕ ТІ́ЛЬКИ” w: Алла Лучик, Ольга Антонова, Іоанна Дубровська, Українсько-польський словник еквівалентів слова, Kijów 2011, ISBN 978-966-2410-27-3, s. 19.


про

Про кого говоришь?


про

…tworzący wyrażenia oznaczające treść, znaczenie, sens: o

Кожна дівчина мріє про кохання.


hasta

Voy a estar en casa hasta la Pascua.

Es una camioneta grande y puede transportar hasta dos toneladas de carga.

To jest duża furgonetka i może przewozić do dwóch ton ładunku.


від

…opisujący źródło, z jakiego rozpoczyna się ruch lub z jakiego coś pochodzi: od

Він продав маєток, який отримав від батька.

On sprzedał majątek, jaki otrzymał od ojca.

…opisujący początek jakiegoś zdarzenia czy stanu: od

Шкільний рік триває від вересня до червня.

Rok szkolny trwa od września do czerwca.

Мій брат старший від мене на сім років.

Mój brat (jest) starszy ode mnie o siedem lat.

Прийми таблетку від головного болю.


à

wychodzi z użycia

po – używane w handlu przy określaniu ilości

Pięć opakowań à trzy sztuki, czyli piętnaście sztuk.

po – używane w handlu przy określaniu ceny

Pięć opakowań à trzy złote, czyli piętnaście złotych.


à

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q150 (fra)-T. Le Berre-à.wav


à

2 à 5 aardappelen per persoon

drie postzegels à 45 cent


durante

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-durante.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-durante.wav


cross

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-cross.wav


utanför

Utanför Göteborgs konstmuseum vid Götaplatsen står Carl Milles berömda staty Poseidon.

Przed muzeum sztuki Göteborga przy Götaplatsen stoi słynna statua Posejdona Carla Millesa.


μεταξύ

Η απόσταση μεταξύ των δύο πόλεων είναι περίπου χίλια χιλιόμετρα.

Odległość między dwoma miastami wynosi około tysiąca kilometrów.

(wyróżnienie, porównanie) wśród, pośród, spomiędzy

Αυτός ο μαθητής διακρίνεται μεταξύ των συμμαθητών του.

Ten uczeń wyróżnia się pośród swych kolegów z klasy.


zufolge

Der Wettervorhersage zufolge wird es regnen.

Zufolge dieses Verfahrensfehlers ist das Urteil aufzuheben.

Na skutek tego błędu proceduralnego wyrok należy uchylić.


ponad

…tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia

Ponad polami unosiły się mgły.

…tworzący konstrukcję opisującą relację większości w stosunku do jakiejś wielkości

Wieloryb waży ponad dwie tony.

To jest ponad nasze siły.

Kochał ją ponad życie.


к

minuskuła piętnastej litery alfabetu ukraińskiego


według

skrót wg; po skrócie „wg” nie stawia się kropki; pisownia „wg.” jest niepoprawna, pisowni „w/g” zaleca się unikać

…oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem

Zawsze postępowała według wskazań własnej intuicji.

Kucharz doprawiał zupę zawsze według smaku.

Według mnie należało postąpić zupełnie inaczej.


poza

Chociaż przyimek „poza” łączy się z wyrazem oznaczającym miejsce, rządzi jednak narzędnikiem, a nie miejscownikiem.

oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś pomieszczeniu, na zewnątrz

Dziś zjem obiad poza domem.

Wszystkie dzieci odrobiły pracę domową, poza Markiem i Dorotą.


över

Det finns en bro över floden.

Vad är klockan? Den är fem över ett.


före

De vill ha något att dricka före maten.


aan

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-aan.wav


fyrir

Þetta er fyrir þig.

Upplýsingar fyrir viðskiptavini okkar sem þurfa á sérstakri aðstoð að halda.

Informacje dla naszych klientów, którzy potrzebują specjalnej pomocy.

Meistaraverkið seldist fyrir 50 (= fimmtíu) miljónir dala.

Arcydzieło zostało sprzedane za 50 (= pięćdziesiąt) milionów dolarów.

Hún verður örugglega komin heim fyrir hádegisverðinn.

Við kynntumst honum fyrir ári síðan.

fyrir aftan, fyrir framan, fyrir innan, fyrir sunnan, fyrir austan…

z tyłu, z przodu, w środku, na południu, na wschodzie…


across

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-across.wav

We must swim across the river.

The insurgents built a barricade across the street.

Powstańcy zbudowali barykadę w poprzek ulicy.


pomiędzy

pɔ̃ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ

Pomiędzy ustami a brzegiem pucharu wiele się zdarzyć może.


sedan

Tyskland är förenat sedan 1990.


zamiast

słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

Lud jadł ciastka zamiast chleba.


obok

Sąsiad to ktoś, kto ma działkę obok innej albo siedzi obok kogoś w teatrze, szkole itp.

wyraz wskazujący na wspólne występowanie oprócz, poza, prócz

Obok Wikisłownika pracuję też na Wikipedii.


wót

Wót nazymy 2003 až do lěśa 2004 jo Mato mimo źěła.

Od jesieni 2002 aż do roku 2004 Mato jest bez pracy.


pśeśiwo

Wón jo se angažěrował w opoziciji pśeśiwo komunistiskemu kněžarstwoju w Pólskej

Zaangażował się w opozycję przeciwko komunistycznemu rządowi w Polsce. (Wikipedia


yfir

por. goc. 𐌿𐍆𐌰𐍂 (ufar), st.ang. ofer, st.fryz. over, st.szw. ovar, swn. ubar

…służący do określania położenia nad, ponad

Það hangir svart ský yfir mér.

…służący do określania przyczyny ze względu na…, z uwagi na…

Ég gleðst yfir því að þurfa ekki að standa yfir pottunum.

Cieszę się, że nie muszę stać nad garami.

…służący do określania kierunku ruchu nad, przez

Og Jakob lagði af stað um nóttina og tók báðar konur sínar og báðar ambáttir sínar og ellefu sonu sína og fór yfir Jabbok á vaðinu. Og hann tók þau og fór með þau yfir ána. Og hann fór yfir um með allt, sem hann átti.

…służący do określania czasu w ciągu, podczas

Ég drekk mikið kaffi yfir daginn.

Hér að neðan er listi yfir íslenska heimspekinga í stafrófsröð.

Poniżej znajduje się spis islandzkich filozofów w porządku alfabetycznym.

Þetta ævintýri kostar yfir 400 milljónir krónur.

Ta przygoda kosztuje ponad 400 milionów koron.


pó

dla osób za

Pó wjacerji glědam telewiziju.

Du pó klěb.

Njejěź pó źěrach.

Pó mójom měnjenju jo to pśedroge.

Barliń jo jadno z nejwětšych městow pó wobydlarjach w EU.

Berlin jest jednym z największych miast w UE pod względem liczby mieszkańców. (Wikipedia

Periodowy system z gódnotami elektronegatiwity pó Paulingu.

Układ okresowy z wartościami elektroujemności według Paulinga.

Bridge se grajo pó styrjoch.

Porcije pó kilogramje.


абапал

Абапал дарогі раслі сосны.


mimo

Wyrażenie mimo tego jest niezalecane przez językoznawców. Uzasadnienie ma tylko połączenie mimo + ten…/to…, kiedy w D. zaimki te brzmią tego, np. Mimo tego wypadku, wciąż pozostawał w dobrym humorze.

wskazuje na zrobienie czegoś, choć warunki temu nie sprzyjają

Wyszli na spacer mimo ulewy.

Mimo swojej chęci, by się wzbogacić, nie udało mu się zebrać nawet małej sumy pieniędzy.

— Grasz dalej w karty? Przegrałeś już dużo pieniędzy. — Mimo wszystko, spróbuję jeszcze raz.

obok, koło (w wyrażeniach oznaczających ruch)


mimo

Wót nazymjego 1895 až do lěśa 1896 jo Mato Kósyk mimo źěła

Od jesieni 1895 do roku 1896 Mato Kósyk jest bez pracy

We wjelikich stronach Dolneje Łužyce jo mimo nimskeje rěcy teke dolnoserbska rěc doma: ako w pisnej tak teke w powědanej wobchadnej formje.

Na wielu terenach Dolnych Łużyc poza językiem niemieckim używany jest także język dolnołużycki, tak w formie pisanej, jak i w potocznej, mówionej


па

Па-мойму, ён павінен мець рацыю.

Гомель - другі па велічыні горад у Беларусі.

Homel to drugie pod względem wielkości miasto na Białorusi.


senza

Durante i viaggi ci piace vagabondare senza scopo.

W czasie podróży lubimy włóczyć się bez celu.

Solo chi ama senza speranza conosce il vero amore.

Tylko ten, kto kocha bez nadziei, zna prawdziwą miłość.


возле

Возле реки — дом.


з

…opisujący punkt, z jakiego rozpoczyna się ruch: z

Я вчора приїхав з Києва.

…opisujący źródło, z jakiego coś pochodzi: od

Ми отримали лист з Аргентини.

Батько з дітьми живуть в одній хаті.

Ojciec z dziećmi mieszkają w jednej chacie.

…opisujący przybliżoną wielkość: z, około

Може з тиждень я відпочивав цього літа.


χωρίς

Δεν μπορώ να ζω χωρίς εσένα.


rundt

Rundt huset er det et høyt gjerde.


poprzez

…dołączający obszar, przez który z trudem ktoś/coś przemieszcza się

Droga do tego pensjonatu wiedzie poprzez niebezpieczne tereny.

…dołączający osobę, instytucję lub rzecz, z której ktoś/coś korzysta; której ktoś używa; za pomocą czegoś, za pośrednictwem czegoś

Poprzez cierpliwość nauczysz się pokory.


дзеля

Дзеля нашага сяброўства.


перад

Перад імі стаіць важнае пытанне.


すぎ

もう12時過ぎです。


zewnątrz

użycie samego zewnątrz jest rzadkie i odczuwane jako archaizm, najczęściej używane są połączenia na / od / z zewnątrz

poza obrębem czegoś, poza obszarem jakiejś powierzchni terenu, obiektu lub środowiska

Zewnątrz fraku wystawały nitki.


wewnątrz

(2.1) od wymarłego przyimka wn i wymarłego rzeczownika ątr → wnętrze, wnętrzności

w środku jakiegoś wnętrza, w jakimś pomieszczeniu

Wewnątrz sali jest piętnaście osób.


dopo

Dopo le lunghe passeggiate tornavamo a casa tutti felici.

Po długich wędrówkach wracaliśmy do domu całkowicie szczęśliwi.

Dopo la pineta c'è il mare.

È arrivato al traguardo lasciando dopo di sé tutti i concorrenti.

Przybył na metę, pozostawiając za sobą wszystkich rywali.


celem

zawsze łączy się z rzeczownikiem odczasownikowym

Celem napisania pracy musiałem kupić papier.


zuo

Sō gēt sī dort her zuo einem vensterlīne / unde siht mich an reht als der sunnen schīne. / swanne ich sī danne gerne wolde schouwen / ach, sō gēt sī dort zuo andern vrouwen.


спереди

Ru-спереди.ogg


imot

Jeg har ingenting imot det.


sotto

È il buon giocatore sotto ogni aspetto.

Jest dobrym zawodnikem pod każdym aspektem.


前

chiń. 艸 + 月 + 刀 → roślina + księżyc + nóż

HSK: 1

你睡前抹一点，到了早上皱纹就没了。

Nakładasz trochę przed spaniem, a rano zmarszczki znikają.

nǐ shuì qián mǒ yīdiǎn, dàole zǎoshang zhòuwén jiù mòle

房子前有一棵树。

五年前，你家里报你失踪。

Pięć lat temu twoja rodzina zgłosiła twoje zaginięcie.


wegen

Przyimek wegen łączy się z dopełniaczem (Genitiv). Należy zwrócić uwagę, że jeżeli po przyimku wegen rzeczownik rodzaju męskiego lub nijakiego w lp występuje sam, to traci on końcówkę fleksyjną tego przypadka -(e)s, np. wegen des geplanten Umbaus, ale wegen Umbau.

Wprawdzie przyimek wegen zaliczany jest do łączących się z reguły z dopełniaczem (Genitiv), a nie z celownikiem (Dativ), ale w mowie potocznej forma z celownikiem (Dativ) jest dopuszczalna, np. Mach dir keine Sorgen wegen mir.

Das Verfahren wurde wegen Verjährung eingestellt.

Dochodzenie umorzono z powodu przedawnienia.


nö

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-nö (wersja Józefa Gary).ogg


wokół

Pszczoły latały wokół kwiatów.


zza

Wychylił głowę zza płotu.

Zza chmur było widać słońce.


onto

Hook the sinker onto this loop.

be onto somebody → wiedzieć, że ktoś zrobił coś złego

be onto somebody → wypytywać kogoś, namawiać kogoś


oprócz

oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś zbiorze, poza, z wyłączeniem, nie licząc

Ktoś z nas dwóch musiał zdradzić, bo tajne hasło oprócz ciebie znałem tylko ja.


为

przyimek wskazujący przedmiot, osobę, sprawę itd., którym ktoś służy


katika

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7838 (swa)-Ismail Ibn Ahmed-katika.wav

Polandi ni nchi katika Ulaya ya Mashariki.

Polska jest krajem w Europie Wschodniej.


notwithstanding

ˌnɒtwɪθˈstændɪŋ

ˌnɑtwɪθˈstændɪŋ


přećiwo

Předsyda Domowiny protestuje w mjenje Domowiny a Serbow ze zjawnym listom přećiwo njewoprawnjenym twjerdźenjam ministerki Eva-Maria Stange.

Przewodniczący Domowiny protestuje w imieniu Domowiny i Serbołużyczan z listem otwartym przeciwko nieuprawnionym twierdzeniom minister Ewy-Marii Stange.


wó

W eksilu jo zachopił źěło na romanje „Demony” – politiski roman wó tšašnej mócy anarchizma a nihilizma.

Na emigracji zaczął pracę nad powieścią „Demony” – polityczną powieścią o strasznej mocy anarchizmu i nihilizmu.

Hasło Fjodor Dostojewskij w dolnołużyckiej Wikipedii

o (przy niektórych czasownikach, np. staraś se)

54 wótpósłańcow pólskego parlamenta su se ze zjawnym listom wobroćili na sakskego statnego ministra za kulturu Steffena Flatha, w kótarymž jogo napominaju, až dej se staraś wó to, až se serbska srjejźna šula w Pančicach w Kamjeńskem wokrejsu njezacynijo.

posłów polskiego parlamentu zwróciło się z listem otwartym do saksońskiego ministra kultury Steffena Flatha, w którym napominają go, że powinien starać się o to, by szkoła średnia w Pancicach w powiecie Kamieniec nie została zamknięta.

http://www.pro-sula-cisinskeho.de/html/reaktionen_reakcije.html za programem Rundfunk Berlin-Brandenburg


pla

Popojce jo dolnołužyska wjas pla Chóśebuza.


zo

por. z


según

Según la ley, puedes hacerlo.

Actuaré según me aconseje el médico.

Postąpię zależnie od tego, co poradzi mi lekarz.


tranne

La mostra è aperta dal 4.04.2008 al 5.05.2009 tutti i giorni tranne il lunedì.

Wystawa jest czynna od 4.04.2008 do 5.05.2009 codziennie oprócz poniedziałków.


μετά

z biernikiem oznacza następstwo w czasie lub przestrzeni oraz relację przyczyna - skutek po, za

Μετά το μάθημα πήγαμε στο σινεμά.

Οι μαθητές μπήκαν στην τάξη ο ένας μετά τον άλλο.

Uczniowie weszli do klasy jeden za drugim.

z dopełniaczem oznacza towarzyszenie lub sposób (razem) z; używany zazwyczaj w utartych wyrażeniach

Θα το κάνω μετά χαράς.


pelo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-pelo.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-pelo.wav


აი

აი შესანიშნავი მაგალითი.


versus

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-I learned some phrases-versus.wav

kontra, przeciw (rozdziela np. strony rozprawy sądowej)


najebać

Najebać wjele ruskich požčonkow, osetišćina je relatiwnje puristiska rěč porno druhim mjeńšinowym rěčam Ruskeje.

Mimo wielu rosyjskich zapożyczeń język osetyjski jest względnie purystycznym językiem wobec innych języków mniejszości w Rosji. (Wikipedia


porno

(1.1) od poruno, porunje; górnołużyckie przejście równo→runo

Ćežka woda ma porno normalnej wodźe snadnje wotchilne fyzikaliske kajkosće.

Ciężka woda ma własności fizyczne lekko odbiegające od normalnej wody. (Wikipedia

Widźimy, zo wužiwa faktisce nimale kóždy nošer serbšćiny we wšědnym žiwjenju přewažnje němčinu jako komunikaciski srědk, serbšćina hraje porno tomu rólu přidatneho, fakultatiwneho a na wosebite situacije wobmjezowaneho srědka dorozumjenja.

Widzmy, że praktycznie niemal każdy użytkownik języka górnołużyckiego używa w codziennym życiu przeważnie niemieckiego jako środka komunikacji, górnołużycki gra wobec niego rolę dodatkowego, fakultatywnego i ograniczonego do szczególnych sytuacji środka porozumienia. http://www.domowina.sorben.com/dokumenty/hosp03.pdf

K tomu přińdźe spadowanje wuznama ćišćanych medijow porno elektroniskim

Do tego doszedł spadek znaczenia drukowanych mediów wobec elektronicznych. http://www.domowina.sorben.com/dokumenty/hosp03.pdf


نحو

zobacz też: Indeks:Arabski - Najpopularniejsze słowa


ō

zobacz też: rō


della

używa się przed słowami ż lp zaczynającymi się na spółgłoskę; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę ulega elizji przybierając formę dell'


delle

używa się przed słowami ż lm zaczynającymi się na spółgłoskę i samogłoskę


sul

używa się przed słowami m lp zaczynającymi się na spółgłoskę, z wyjątkiem: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s przed spółgłoską


boss

…służący do określania czasu → do; z innym przyimkiem → (aż) do

…służący do określania punktu w przestrzeni → do; z innym przyimkiem → (aż) do

…służący do podawania danych liczbowych → do


wot

Njemóžeš woła našeho dźěda wot kruwy našich susodow rozeznawać?

Nie potrafisz odróżnić wołu naszego dziadka od krowy sąsiadów?


多

chiń. 夕 → wieczór (podwojony), chociaż we wcześniejszych zapisach podwajano 肉 → dwa kawałki mięsa to dużo

多 jest też popularne w transliteracjach nazw własnych, zwłaszcza w geografii, gdzie czytane jest jako do, na przykład 厄瓜多尔 = Ekwador (e-gua-duo-er)

HSK: 2

我在这里工作已经十多年了。

wǒ zài zhèlǐ gōngzuò yǐjīng shí duō nián le

2015年才过去几个月，但已有38000多人试图供北非渡过地中海来到欧洲。

Minęło zaledwie kilka miesięcy 2015 roku, a już ponad 38 000 osób próbowało dostać się z Afryki Północnej przez Morze Śródziemne do Europy.

èr líng yī wǔ nián cái guòqù jǐ gè yuè dàn yǐ yǒu sānwàn bāqiān duō rén shìtú gōng běifēi dùguò dìzhōnghǎi lái dào ōuzhōu


wśród

lepsza niedola wśród bliskich niż sława u obcych

w danym otoczeniu, między określonymi elementami (w czasie lub przestrzeni)

Wśród nocnej ciszy głos się rozchodzi: • Wstańcie, pasterze – Bóg się wam rodzi!

Wśród wszystkich liczb pierwszych, tylko 2 jest liczbą parzystą.


degli

używa się przed słowami m lm zaczynającymi się na samogłoskę oraz na: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s z następującą spółgłoską; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę i może ulec elizji przybierając formę degl'


circa

Hasdrubal omissa munitione castrorum postquam pugnandum vidit, in prima acie ante signa elephantos conlocat: circa eos laevo in cornu adversus Claudium Gallos opponit, haud tantum iis fidens quantum ab hoste timeri eos credebat: ipse dextrum cornu adversus M. Livium sibi atque Hispanis — et ibi maxime in vetere milite spem habebat — sumpsit…

Hazdrubal, widząc, że musi walczyć, przerwał umacnianie obozowiska i ustawił słonie w pierwszym szeregu przed sztandarami: obok nich umieścił po lewej na skrzydle Klaudiusza naprzeciw Gallów, nie tak bardzo w nie wierząc, co licząc, że wrogowie się ich boją. Ów prawe skrzydło, naprzeciw M. Liwiusza, wyznaczył sobie i Hiszpanom — i tu ponad wszystko miał nadzieję w starych żołnierzach.

Titus Livius (Tytus Liwiusz): Ab Urbe Condita, liber XXVII, 48 (Dzieje Rzymu od założenia miasta, księga XXVII, 48)


circa

odnośnie, co do, co się tyczy, jeśli chodzi o…


pódla

Nimce bydle pódla Serbow w Chóśebuzu wót tśinastego stolěśa.

Niemcy mieszkają obok Serbołużyczan w Chociebużu od trzynastego wieku.


podle

Podle tej wiedźmy winnaś używać lubczyka, by zdobyć jego serce.

według, podług, obok, koło, około, blisko (wyraża bliskość czasu i miejsca)

Położył się podle mnie wzdychając ciężko.


towards

They went towards the town.


ערבֿ

(dzień) przed, w przeddzień / wigilię, w dzień poprzedzający

ערבֿ נײַיאָר

w przeddzień Nowego Roku, w / na sylwestra


lada

(2.1) st.pol. leda < prasł. *leda < prasł. *le (→ tylko) + prasł. *da (→ niech)

…służący do tworzenia związków wyrazowych w funkcji przysłówków czasu: za

Uważaj, bo lada chwila może wrócić kierownik i nas opieprzy.


nade

Niebo gwiaździste nade mną i prawo moralne we mnie.

Cytat niemieckiego filozofa, Immanuela Kanta.

Krzyżu święty, nade wszystko, / drzewo przenajszlachetniejsze!

Krzyżu święty nade wszystko, kościelna pieśń pasyjna, która jest tłumaczeniem fragmentu łacińskiego hymnu Pange, lingua gloriosi proelum certaminis (Sław, języku, bój chwalebny).


dei

używa się przed słowami m lm zaczynającymi się na spółgłoskę, z wyjątkiem: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s przed spółgłoską

Luigi ha combattuto per i diritti dei bambini.


besides

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-besides.wav

I don't want to go anywhere besides India.


v

Tisíce Němců z bývalé NDR, kteří nemají práci, hledají zaměstnání v Polsku.

Tysiące Niemców z byłej NRD, którzy nie mają pracy, szukają zatrudnienia w Polsce. (z Internetu

minuskuła trzydziestej litery alfabetu litewskiego


v

minuskuła dwudziestej drugiej litery alfabetu zuluskiego


från

Hjärtliga hälsningar från Stockholm!


dentro

w, w środku; w sobie, w duchu; do, do środka

L'ho pensato dentro di me.

Dentro due giorni devi finire quel lavoro.

W ciągu dwóch dni musisz skończyć tę pracę.


utan

Jag gillar inte kaffe utan socker.


odnośnie

zobacz uwagi w haśle „odnośnie do”


utom

Gdy przyimek utom łączy się z zaimkiem osobowym w roli obiektu, wtedy zaimek ten jest w przypadku ackusativ - jak zwykle dla przyimków. Np.: Jag känner alla utom henne. → Znam wszystkich oprócz niej. Gdy natomiast zaimek osobowy jest w roli podmiotu, wtedy jest - wyjątkowo - w przypadku nominativ. Np.: Alla utom jag känner henne. → Wszyscy oprócz mnie znają ją. Można wtedy uważać, że w takim użyciu utom funkcjonuje jako spójnik.


alla

używa się przed słowami ż lp zaczynającymi się na spółgłoskę; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę ulega elizji przybierając formę all'


ك

ISO: k; polska: k (romanization)
ISO: ka- (romanization)
ISO: -ka; (romanization)
ISO: -ki; (romanization)


bago

Nagdadasal sila bago kumain.


åt

Sjukhuset ligger åt söder.


ustami

za pośrednictwem kogoś, np. rzecznika lub adwokata

Związkowcy ustami rzecznika zażądali podwyżki.


até

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-até.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-até.wav

Eu ficarei até julho.

Até hoje?

O meu terreno vai até a cerca.

O Flamengo foi até Fortaleza e venceu.

Eu não posso dizer que estou feliz até que eles estejam de volta.

Nie mogę powiedzieć, że jestem szczęśliwy, dopóki oni nie wrócą.


während

Przyimek während z reguły łączy się z dopełniaczem (Genitiv). Należy zwrócić uwagę, że jeżeli po przyimku während rzeczownik rodzaju męskiego lub nijakiego w lp występuje sam, to traci on końcówkę fleksyjną tego przypadku -(e)s, np. Mann stirbt während Flug (rzadko również während Fluges), ale während des Fluges.

Rzeczownik w połączeniu z przyimkiem während występuje w dopełniaczu (Genitiv), jeżeli jest poprzedzony rodzajnikiem, zaimkiem lub przymiotnikiem (czyli jeżeli Genitiv jest rozpoznawalny). Poza tym, jeżeli rzeczownik jest w lp, to nie przyjmuje żadnej końcówki, a w lm występuje w celowniku (Dativ).

Während des Unterrichts dürfen die Schüler nicht reden.

Podczas lekcji uczniom nie wolno rozmawiać.


wraz

błędnie utożsamiane z wciąż

w niektórych słownikach traktowane jako przysłówek

zobacz też: Porada „zaproszenia” w: Poradnia językowa PWN. (uwagi o użyciu w oficjalnych zaproszeniach)

(…) księżna wraz z orszakiem wyruszyła z gościnnego Tyńca do Krakowa

Ta sytuacja uległa zasadniczej zmianie wraz z powstaniem NSZZ „Solidarność”, a następnie po wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego

razem, łącznie (z innymi zjawiskami, przedmiotami, faktami)

Za ową ścianą z książek umieściłam swoją sypialnię wraz z biurkiem i szpargałami

Eliza Orzeszkowa, Listy Orzeszkowej do Jana Karłowicza


myt

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-myt (wersja Józefa Gary).ogg


excepto

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-excepto.wav


znad

Na koniec, po godzinie pisania podniósł twarz znad bibuły, spojrzał na szyby zalane deszczem i końcem długiego, kościstego palca powiódł po brzegu zaczerwienionej powieki.

E. Orzeszkowa: Zygmunt Ławicz i jego koledzy

Rymuję po polsku, bo nie jestem z Waszyngtonu, Londynu, Rzymu czy znad Balatonu

Kuzynostwo przyjechali do nas aż znad morza.


given

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Usmaan (Middle river exports)-given.wav

Given the current situation, I don't think that's possible.

Biorąc pod uwagę bieżącą sytuację, nie sądzę, żeby to było możliwe.


zdaniem

Zdaniem autorki teoria ta wyjaśnia, dlaczego tradycyjna psychoterapia jest tak nieskuteczna w przypadku leczenia anoreksji

Przyczyny anoreksji – ewolucja, antyproana.blox.pl, strona zarchiwizowana w serwisie archive.org


oaktat

szw. o- + akta + -at → nie- + respektować + …tworzy perfektparticip (rodz. n.)

por. oavsett


depuis

Depuis quand ?

La Pologne est une république parlementaire depuis 1989.

Polska jest republiką parlamentarną od 1989.

J'habite ce bâtiment depuis longtemps.


ад

Жанчына ад злосці толькі заціснула вусны.

Невялікі атрад партызанаў чакаў загадаў ад генерала.

Niewielki oddział partyzantów czekał na rozkaz od generała.


vermöge

Vermöge seiner Erfahrung hat er einen guten Posten bekommen.

Dzięki swojemu doświadczeniu dostał dobrą posadę.


zeit

So etwas habe ich ja zeit meines Lebens noch nicht gesehen!

Jak długo żyję, czegoś takiego jeszcze nie widziałem!


wider

śwn. wider << swn. widar
por. goc. 𐍅𐌹𐌸𐍂𐌰 (wiþra), st.nord. viðr

Ich mache das wider seinen Willen.


anfangs

Użycie anfangs jako przyimka jest gramatycznie niepoprawne.

Anfangs des Jahres hatte ich noch keine Schulden.

Na początku roku nie miałam jeszcze długów.


beyond

According to Plato, Atlantis was a great island (larger than Libya and Asia combined) in the Atlantic Ocean, but its control extended beyond the 'Pillars of Heracles' into the Mediterranean as far as Egypt and Tyrrhenia (Italy).

Według Platona Atlantyda była ogromną wyspą (większą niż Libia i Azja razem wzięte) na Oceanie Atlantyckim, lecz jej panowanie rozciągało się poza Słupy Herkulesa na obszar śródziemnomorski aż po Egipt i Etrurię (w Italii).


throughout

We have made changes throughout the company.

I travelled throughout the world

I've been working throughout the day.


within

She injected him with something which killed him within few hours.

Wstrzyknęła mu coś, co zabiło go w ciągu kilku godzin.

He lives within five miles of where he was born.

Mieszka w odległości pięciu mil od miejsca, w którym się urodził.

w zasięgu, w granicach, w zakresie, w ramach

Within the DNA molecule, cytosine bases located on one strand form chemical bonds with guanine bases on the opposite strand.

Wewnątrz cząsteczki DNA zasady cytozynowe, znajdujące się na jednej nici, tworzą wiązania chemiczne z zasadami guaninowymi na przeciwległej nici.

Hasło „Cytosine” w: Talking Glossary of Genetic Terms, National Human Genome Research Institute.


except

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-except.wav

All prime numbers except 2 are odd.

Wszystkie liczby pierwsze oprócz 2 są nieparzyste.

But I soon discovered how much more we had to learn from her than she from us, a truth now accepted by all members of our family except, perhaps, our cat

Lecz szybko odkryłam o ile więcej my mieliśmy nauczyć się od niej niż ona od nas; to fakt akceptowany przez wszystkich członków naszej rodziny, pewnie z wyjątkiem naszego kota.

Nancy Gibbs essay. TIME, vol. 176, no. 7. August 16, 2010; s. 48.


spod

Jacuś wyszedł spod stołu i się zaśmiał.

Józef pochodzi spod Warszawy.


znade

Wczoraj widziałam, jak ktoś znade mnie wyrzucał kawałki chleba na trawnik


beze

Idź beze mnie, ja zostaję tutaj.


pode

występuje tylko w wyrażeniach „pode mnie”, „pode mną”

zobacz też: beze • nade • ode • pode • przeze • we • ze

Pode mną mieszkała jakaś rodzina, bo słyszałam, jak dzieci biegają

Remigiusz Grzela, Bądź moim Bogiem (?), 2007, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


despite

Despite her fear, she spoke in an even voice.

The discovery of certain antibiotics in feather meal strongly suggests the continued use of these drugs, despite the ban put in place in 2005 by the FDA.

Odkrycie pewnych antybiotyków w żywności drobiowej, silnie sugeruje dalsze użycie tych leków, pomimo zakazu wprowadzonego w życie w 2005 roku przez amerykańską Agencję Żywności i Leków.

CLF Researchers Find Evidence of Banned Antibiotics in Poultry Products


wi

Are tha doin' owt wi this?


anti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-anti.wav


uanset

Alle bør have samme rettigheder uanset køn.

Wszyscy powinni mieć równe prawa, niezależnie od płci.


oavsett

por. oaktat

bez względu na, niezależnie od, abstrahując od

Alla borde ha samma rättigheter oavsett kön.


poniżej

niżej w stosunku do jakiegoś punktu odniesienia

Usta znajdują się poniżej nosa.

Czy kurs dolara spadnie kiedykolwiek poniżej dwóch złotych?


avant

Il est arrivé avant moi.

Arrêtez-vous avant ce restaurant.

Nie dojeżdżajcie do samej restauracji, zatrzymajcie się wcześniej.


kaip

Augti kaip grybai po lietaus


beneath

There were no furnishings, no sign that people had lived here but for some ashes beneath the smokehole in the roof. "What a dismal place to live," he said

Nie było żadnych mebli, żadnego znaku, że ludzie tu mieszkali, poza popiołami poniżej otworu na dym w dachu. — Cóż za posępne miejsce do życia — powiedział


skutkiem

w wyniku, konsekwencji czegoś, z jakiegoś powodu

Rzadko ćwiczył grę na pianinie, skutkiem czego nie był w stanie zagrać na dobrą ocenę na egzaminie.


forth

używane głównie we phrasal verbs

nie mylić z: fourth → czwarty


unto

The King hath spoken unto the subjects of the Crown.


au-delà

vérité en deçà des Pyrénées, erreur au-delà

także pisownia: au delà


salvo

Mis hijos trabajan en Argentina, salvo Roberto, que vive en Polonia.

Moi synowie pracują w Argentynie, oprócz Roberta, który mieszka w Polsce.


salvo

La galleria è aperta tutti i giorni salvo il lunedì.

Galeria jest otwarta we wszystkie dni oprócz poniedziałków.


ynwik

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-ynwik (wersja Józefa Gary).ogg


里

裡 (Traditional Chinese)
裏 (Traditional Chinese)

里 spotyka się też w transliteracjach nazw własnych, np. 斯里兰卡 (sīlǐlánkǎ) → Sri Lanka lub 马里布 (mǎlǐbù) → Malibu

HSK: 1

他们在森林里迷路了。


wzdłuż

…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu

Wzdłuż torów rosła wysoka trawa.

Posuwali się powoli wzdłuż urwiska twarzą do ściany skalnej.

Wzdłuż lasu ma powstać droga, łącząca oba miasta.


nöch

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-nöch (wersja Józefa Gary).ogg


unlike

w przeciwieństwie do kogoś/czegoś, w odróżnieniu od kogoś/czegoś

Unlike the majority of people, I hate horrors.

W przeciwieństwie do większości ludzi nienawidzę horrorów.

niepodobny do (kogoś/czegoś), inny/różniący się/odmienny od (kogoś/czegoś)

Although they're twins, they are quite unlike each other

Mimo że są bliźniakami, są do siebie zupełnie niepodobni.

niepodobny do (kogoś/czegoś), nietypowy dla (kogoś/czegoś), nie w czyimś stylu

It's unlike Adam to make a bed in the morning.

To niepodobne do Adama, by słał swoje łóżko rano.


wskutek

nie należy używać formy „na wskutek” (połączenia form „wskutek” i „na skutek”), uznawanej za błąd językowy

Wskutek czołowego zderzenia samochodu ciężarowego z autem osobowym na trasie drogi krajowej nr 7 koło Olsztynka zginęły trzy osoby. Wśród ofiar śmiertelnych znalazł się kierowca samochodu osobowego i dwóch jego pasażerów.


wedle

ostrożnie i wedle miary szafuj słowa i talary

żyć wedle swego widzimisię potrafi każdy

…wyrażający zgodność z czymś, stosowność do czegoś

Wedle planu udaliśmy się wieczorem do opery.

Wedle profesora powinnaś iść go przeprosić.

Leżał tak sobie wedle płota.


přes

Kabelka stojí přes tisíc korun.


从

HSK: 1

od, z (określa punkt początku ruchu lub początek omawianego wydarzenia)

你从纺织品店后门出去右转。

Wychodzisz tylnymi drzwiami ze sklepu tekstylnego i skręcasz w prawo.

nǐ cóng fǎngzhīpǐn diàn hòumén chūqù yòu zhuǎn

请你从头说起。

去年从三月到五月，他在印度学了跳舞。

Od marca do maja zeszłego roku uczył się w Indiach tańca.

qùnián cóng sān yuè dào wǔ yuè, tā zài yìndù xuéle tiàowǔ


到

HSK: 1

do (określa punkt zakończenia ruchu lub koniec omawianego wydarzenia)

上周，我们到动物园去了。

去年从三月到五月，他在印度学了跳舞。

qùnián cóng sān yuè dào wǔ yuè tā zài yìndù xuéle tiàowǔ


后

HSK: 1

她总是晚饭后出来散步。

Ona zawsze po kolacji wychodzi na spacer.


对

他们对我很好。(tāmen duì wǒ hěn hǎo) → (


当

chiń. ⺌ + 彐 → mały (jako komponent znaków) + głowa świni

當 (Traditional Chinese)
噹 (Traditional Chinese)

HSK: 2

当换衣服时角色会暂时不能移动。

Podczas zmiany ubrania postać chwilowo nie będzie mogła się poruszać.

dāng huàn yīfú shí juésè huì zhànshí bùnéng yídòng

他们会来当道德支撑力量。

tāmen huì lái dāng dàodé zhīchēng lìliàng


改

HSK: 2

不久，火车就不再烧煤而改烧汽油了。

Wkrótce pociągi spalały benzynę zamiast węgla.

bùjiǔ huǒchē jiù bù zài shāo méi ér gǎi shāo qìyóule

…spalanie węgla zastąpiły spalaniem benzyny


给

chiń. 纟 + 合 → jedwab (uproszczony) + razem

HSK: 1

…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa adresata wykonywanej czynności: do, dla

我不好意思马上打电话给他。

我给你叫什么菜？

老板要给我们加工资。


象

(taki) jak, niczym (często tłumaczony także jako czasownik: być podobnym do kogoś lub czegoś)

它象圣诞树一样发光。


进

HSK: 1

w, we, do (w kierunku od mówiącego do wewnątrz)


边

HSK: 2

我宁愿去高速公路边捡垃圾。

wǒ nìngyuàn qù gāosù gōnglù biān jiǎn lèsè

podczas (odnosi się do dwóch równoległych czynności)

我喜欢边听音乐边做作业。

Lubię słuchać muzyki podczas odrabiania lekcji.

wǒ xǐhuān biān tīng yīnyuè biān zuò zuoyè


重

chiń. 人 + 東 → człowiek + zachód (dosł. człowiek dźwigający ciężar)

HSK: 1

我爸爸病得很重。


间

chiń. 门 + 日 → drzwi (uproszczone) + słońce

HSK: 1

小鸟们在树枝间唱歌。

各专门机构间需要更多协调。

Wymagana jest większa koordynacja między wyspecjalizowanymi agencjami.

gè zhuānmén jīgòu jiān xūyào gèng duō xiétiáo


following

Following the meeting, we all had a chat.

Bezpośrednio po spotkaniu ucięliśmy pogawędkę.


underneath

zobacz też: Aneks:Język angielski - Przyimki


amid

The prime minister’s special adviser Dominic Cummings walks along Downing Street amid speculation of an election.

Specjalny doradca premiera Dominic Cummings podąża ulicą Downing Street w atmosferze spekulacji o rozpisaniu wyborów.

Z opisu do fotografii ilustrującej materiał dziennikarski na portalu TheGuardian.com. TheGuardian.com. [dostęp 2019-09-02].


jusque

warianty: jusqu', jusques


sans

La vie est difficile sans toi.

Il est sans argent.


d'

Cette femme est mère d'un enfant.

Elle vient d'une famille pauvre.


niby

czasem luty się zlituje, że człek niby wiosnę czuje; ale czasem tak się zżyma, że człek prawie nie wytrzyma

suchy marzec, mokry maj, będzie żyto niby gaj

przyimek wyrażający relację podobieństwa

On jest chudy niby szczapa.


binnan

Zestawienie przedrostka be- oraz wyrazu innan.

binnan þǣre cyrcan

Ælfric's Life of King Oswald na Wikiźródłach

binnan six dagum

The Old English Version of The Heptateuch, Aelfric’s Treatise on the Old and New Testament and his Preface to Genesis, edited by S.J. Crawford, Early English Text Series, Original Series 160, pp. 15–75 (London: Oxford University Press, 1922)


æt

Z pragerm. *at, wywodzącego się z praindoeur. ad-. W obrębie grupy germańskiej por. goc. at, st.nord. at, st.fryz. et, swn. az, w dalszej perspektywie także łac. ad. Współczesna forma: at.

Ealle þa telgan þe him of hlīdaþ, þū æt sǣstrēamas sealte gebrǣddest

Wszystkie te gałęzie, które z niego wyrastają, aż do morza rozciągniesz.


prócz

Niestety w sklepie nie mają nic do zaoferowania z owoców prócz jabłek.


contre

Pour ou contre ?

Je ne suis pas contre la légalisation du dopage

Nie jestem przeciwko legalizacji dopingu (wydolnościowego).


regarding

odnośnie do, w odniesieniu do, dotyczący

I have a question regarding your job.


في

كريمة هي بلدة في الولاية الشمالية في شمال السودان → Kerima

to miasto w Prowincji Północnej na północy Sudanu.

اريد ان اعيش في تركيا ولكني أخاف من الزلازل

Chcę żyć w Turcji, ale boję się trzęsień ziemi.


toi-même

zobacz też: moi-même • lui-même • elle-même • nous-mêmes • vous-mêmes • eux-mêmes • elles-mêmes

Fais-le toi-même.


maugre

inny zapis: mauger


lungo

Lungo la strada camminava un vecchio.

Abbiamo fatto amicizia lungo il viaggio.


перед

хвали день увечері, а життя перед смертю


amidst

Being amidst her friends again, she forgot herself.

Będąc znów wśród swoich przyjaciół, zupełnie się zapomniała.


طبق

zobacz też: Indeks:Arabski - Najpopularniejsze słowa


afore

before (w każdym sensie) → przed (w czasie), przed (w przestrzeni)


niczym

…przyłączający wyraz, który określa podstawę porównania

Na autostradzie samochody mkną niczym błyskawice.


voilà

…służący do wprowadzenia lub przedstawienia osoby lub rzeczy (oto, to, tam oto)

Voilà mes parents.

Voilà quarante heures qu'elle n'a rien bu.

To już czterdzieści godzin odkąd (ona) nic nie pije.


atop

He sat atop the mountain, waiting for the end of the world.

Siedział na szczycie góry, czekając na koniec świata.


hacia

Se fue hacia el pueblo vecino.

Siento desprecio hacia este tipo de personajes.

Llegaremos a Barcelona hacia el mediodía.


إلى

(1.1-2) .الشرق الأقصى هو مصطلح يستخدمه أهل الشرق الأوسط والعالم الغربي للإشارة إلى دول شرق آسيا

Daleki Wschód jest terminem używanym przez ludzi Bliskiego Wschodu i świata zachodniego na (= do, żeby) określenie krajów wschodniej Azji.

hasło شرق أقصى w arabskojęzycznej Wikipedii

.فر جزء من طوارق غدامس إلى قرية دبداب الجزائرية، الواقعة على بعد 20 كيلومترا من الحدود الليبية

Część Tuaregów uciekła z Ghadamis do algierskiej wioski Debdeb, usytuowanej ponad 20 kilometrów od libijskich granic.


من

ISO: min (romanization)
ISO: man (romanization)
ISO: min (romanization)


wid

An’ wid all d’ bringin’ up she had, how could she?

I z całym tym wychowaniem, które uzyskała, jak ona mogła?

Stephen Crane, Maggie: A Girl of the Streets, 1893


powyżej

znajdujący się wyżej czegoś, umieszczony nad czymś

Zadziwiający przypadek braku kompetencji miał miejsce w Hiszpanii, gdzie budowniczowie 47-piętrowego drapacza chmur zapomnieli zaprojektować windy działające powyżej dolnych 20 pięter.

Dieta z wystarczającą zawartością witaminy D i wapnia zmniejsza ryzyko złamań osteoporotycznych u osób w wieku powyżej 60 lat.


غير

ḡair (romanization)
ḡayyara (romanization)


agli

używa się przed słowami m lm zaczynającymi się na samogłoskę oraz na: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s z następującą spółgłoską; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę i może ulec elizji przybierając formę agl'


allo

Używa się przed słowami m lp zaczynającymi się na: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s z następującą spółgłoską; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę ulega elizji, przybierając formę all'.


nella

używa się przed słowami ż lp zaczynającymi się na spółgłoskę; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę ulega elizji przybierając formę nell'


cogli

alternatywna pisownia: con gli

używa się przed słowami m lm zaczynającymi się na samogłoskę oraz na: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s z następującą spółgłoską; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę i może ulec elizji przybierając formę cogl'


sulle

używa się przed słowami ż lm zaczynającymi się na spółgłoskę i samogłoskę


dello

używa się przed słowami m lp zaczynającymi się na: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s z następującą spółgłoską; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę ulega elizji przybierając formę dell'


sugli

używa się przed słowami m lm zaczynającymi się na samogłoskę oraz na: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s z następującą spółgłoską


dagli

używa się przed słowami m lm zaczynającymi się na samogłoskę oraz na: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s z następującą spółgłoską; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę i może ulec elizji przybierając formę dagl'


sulla

używa się przed słowami ż lp zaczynającymi się na spółgłoskę; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę ulega elizji przybierając formę sull'


negli

używa się przed słowami m lm zaczynającymi się na samogłoskę oraz na: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s z następującą spółgłoską; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę i może ulec elizji przybierając formę negl'


sullo

używa się przed słowami m lp zaczynającymi się na: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s z następującą spółgłoską; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę ulega elizji przybierając formę sull'


dallo

używa się przed słowami m lp zaczynającymi się na: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s z następującą spółgłoską; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę ulega elizji przybierając formę dall'


nello

używa się przed słowami m lp zaczynającymi się na: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s z następującą spółgłoską; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę ulega elizji przybierając formę nell'


dalla

używa się przed słowami ż lp zaczynającymi się na spółgłoskę; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę ulega elizji przybierając formę dall'


coi

alternatywna pisownia: con i

używa się przed słowami m lm zaczynającymi się na spółgłoskę, z wyjątkiem: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s przed spółgłoską


dietro

comportarsi dietro l'esempio di qualcuno

Ti aspetto dietro casa.

Dietro il giardino c'è la strada.

Camminavamo l'uno dietro l'altro.

Tutti gli ridono dietro.

Ho fatto un errore dietro l'altro.


com

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-com.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-com.wav


حول

zobacz też: Indeks:Arabski - Najpopularniejsze słowa


تخت

taht (romanization)
taht-e (romanization)

może występować z در


nordwestlich

nɔʁtˈvɛstlɪç


chez

Christmas chez the Forests is quite a heart-warming affair.

Boże Narodzenie u Forestów jest bardzo serdeczne.

Lisa Forest: Mind the gap: Empty house, empty nest, empty fridge, The Telegraph, 28 lutego 2008


naprzeciw

po drugiej stronie, po przeciwnej stronie

Siedziała naprzeciw mnie, na drugim końcu mahoniowego stołu, wyprostowana, błądząc spojrzeniem gdzieś poza murami.

Sławomir Mrożek, Opowiadania 1960-1965, 1965, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


λόγω

(1.1) C. od gr. λόγος → przyczyna, racja

Λόγω της δουλειάς μου ταξιδεύω πολύ συχνά.

Ze względu na moją pracę, podróżuję bardzo często.


spośród

przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wyróżnionej części jakiegoś zbioru

Zwycięża tylko jeden spośród wszystkich biegaczy.

przyimek informujący o ruchu z miejsca pomiędzy jakimiś obiektami

Żyrafa wysunęła głowę spośród drzew.


بين

ISO: bayna (romanization)
ISO: bayyana (romanization)
ISO: bayn (romanization)


względem

ˈvzɡlɛ̃ndɛ̃m

w stosunku, w relacji do czegoś lub kogoś

Pomieszczenia niezbędne do obsługi widowisk zaprojektowano w układzie koncentrycznym względem środka sceny.

Moje położenie jest stałe względem krzesła, na którym siedzę.

Rozwijaj pełną miłości dobroć względem wszystkich istot, bez rozróżniania.


menos

Todos han aprobado esta asignatura menos tú.

Wszyscy zaliczyli ten przedmiot oprócz ciebie.


menos

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-menos.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-menos.wav


selon

Selon l'opinion des météorologues, l'hiver sera chaud.

Zgodnie z opinią meteorologów, zima będzie ciepła.

L'ombre s'allongeait ou se rétrécissait, selon le mouvement du terrain.

Cień wydłużał się lub skracał, w zależności od ruchów terenu.

Selon que tu serai riche ou pauvre, elle t'épousera ou non.

Zależnie od tego, czy będziesz bogaty, czy biedny, ona za ciebie wyjdzie lub nie.


قرب

ISO: qáruba (romanization)
ISO: qurb (romanization)


kontra

(1.5) pol. kontrybucja
(1.6) pol. kontrmanifestacja
(2.1) łac. contra → przeciw

zob. też kontra w Wikipedii


συν

Αυτή η τιμή περιλαμβάνει την αξία των προϊόντων συν τα έξοδα αποστολής.

Ta cena obejmuje wartość artykułów wraz z kosztami wysyłki.


baada

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7838 (swa)-Ismail Ibn Ahmed-baada.wav


خدمت

może występować z در


ao

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-ao.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-ao.wav


ضد

może występować z بر


ohi

Sade on ohi


مثل

خانم مینا حتی وقتی شوهرش را در خیانت گرفت مثل یک بانو رفتار کرد.

Pani Mina nawet gdy przyłapała męża na zdradzie, zachowała się jak dama.


خلف

ISO: ẖálaf, khálaf (romanization)
ISO: ẖulf, khulf (romanization)
ISO: ẖálafa, khálafa (romanization)
ISO: ẖalf, khalf (romanization)


على

ISO: `ala: (romanization)
ISO: `ula (romanization)

nie mylić z: علي


вопреки

Ru-вопреки.ogg


несмотря

Ru-несмотря.ogg


из-за

por. благодаря

(o przedmiocie, przy którym się coś robiło) od (czego)

(przy oznaczaniu powodu, przyczyny) o (co)


dookoła

Dookoła rycerza pojawili się zbrojni chłopi.

służy do określenia głównego tematu rozmowy, myśli itp.

Wszystkie jej myśli krążyły dookoła poznanego wczoraj mężczyzny.


във

używa się przed słowami zaczynającymi się od в-, ф-

В Щатите избори традиционно се провеждат във вторник.

W USA wybory tradycyjnie przeprowadza się we wtorki.

Във Виетнам съществуват около 60 етнически малцинства.

W Wietnamie istnieje około 60 mniejszości etnicznych.


nieopodal

st.pol. po dali (z daleka, daleko) → podal → opodal (daleko, w znacznej odległości) vs. nieopodal (niedaleko, blisko) → nieco opodal (trochę daleko, dość blisko) → XX w.: opodal (blisko) = nieopodal

Spotkałem ją nieopodal warzywniaka na Kartuskiej.


به

jeśli dopełnieniem jest rzeczownik osobowy, a czasownik oznacza ruch, używa się prepozycji ezafetowych پیش lub نزد

w odpowiedzi na pytania: jak? w jaki sposób?


sprzed

służy do wyrażania, że dana osoba lub obiekt przestał być przed danym miejscem

Ostatnia taksówka właśnie odjechała sprzed hotelu.

służy do usytuowania w czasie pochodzenia czegoś wcześniejszego niż określone zdarzenie lub momentu zajścia zdarzenia wcześniejszego niż określone zdarzenie

Ten samochód pochodzi sprzed wojny.

służy do usytuowania w czasie pochodzenia czegoś starszego niż określony czas lub momentu zajścia zdarzenia wcześniej niż określony czas temu

Mówisz o zdarzeniach sprzed ponad dziesięciu lat.


pomimo

służy do zakomunikowania, że dana rzecz czy zdarzenie wbrew temu, czego można by się spodziewać, nie wpłynęła na coś innego, bo działo się inaczej

Pomimo deszczu wyszedłem na dwór.

Pomimo kryzysu na świecie Polska ciągle notuje wzrost gospodarczy.


امام

’imām (romanization)
’amāma (romanization)


bij

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-bij.wav


حتى

zobacz też: Indeks:Arabski - Najpopularniejsze słowa


عقب

ISO: `aqaba (romanization)
ISO: `aqib (romanization)


لهم

láhim (romanization)
láhum (romanization)


yn

y' (w konstrukcjach gramatycznych z przedimkami lub zaimkami)


tras

występuje przed bezokolicznikiem lub z przyimkiem de (zob. tras de)

La manifestación pacífica se convirtió en un baño de sangre tras la entrada del ejército.

Pokojowa demonstracja przerodziła się w rzeź po interwencji wojska.

El equipo ha ganado el partido tras un gran esfuerzo.

Drużyna wygrała mecz po wielkim wysiłku.

Corrí tras él, pero no pude alcanzarle.

Pobiegłem/am za nim, lecz nie mogłem/am go dogonić.

Oigo unos ruidos extraños tras la pared.


gwoli

st.pol. k woli → udźwięcznienie kw>gw
(1.1) od XVII w.
(1.2) od XV w.

przyimek wskazujący na cel czynności lub przyczynę jej wykonania

Nie sporządził protokołu gwoli zasady, lecz z czystej chęci zemsty.

Gwoli pani matki wyjdziem z paniczem na przechadzkę przy ruczaju.


contro

przeciw, przeciwko, wbrew (komuś, czemuś)


runder

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-runder (wersja Józefa Gary).ogg


hynder

swn. hintar < pragerm. *hinder. por. niem. hinter

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-hynder (wersja Józefa Gary).ogg

zobacz słowa zaczynające się od „hynder”

a hynder an a fjyr

w tył i naprzód; tam i nawrót; tam i sam


acima

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-acima.wav


fora

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-fora.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Juliano P. Junho (Jjunho)-fora.wav


навокал

Be-навокал.ogg


بلا

(1.1) arab. ب + لا
(1.1) źródłosłów dla sw. bila


падчас

Падчас падрыхтоўкі да вайны супраць Турцыі Стэфан нечакана памёр

Podczas przygotowań do wojny z Turcją Stefan niespodziewanie umarł.

hasło „Рэч Паспалітая” w białoruskojęzycznej Wikipedii


cy

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-cy (wersja Józefa Gary).ogg

Ku cy mir.


uny

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-uny (wersja Józefa Gary).ogg


eccetto

Non gli manca niente, eccetto la tranquillità.


ausschließlich

ˈaʊ̯sʃliːslɪç


cabe

(1.1-2) pochodzenia ekspresywnego
(2.1) hiszp. cabo


wbrew

Od wyrażenia przyimkowego w brew (brew w brew)

sprzecznie z czymś, na przekór komuś lub czemuś

Wbrew ojcu poszła do zakonu.

Wieloryby, wbrew swojej nazwie, są ssakami.

Wbrew powszechnej opinii feudałowie rzadko korzystali z prawa pierwszej nocy.


прежде

Пришла прежде всех.


u̇f

przedrostek wielu czasowników rozdzielnie złożonych


fu

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-fu (wersja Józefa Gary).ogg


hinsichtlich

W szwajcarskiej odmianie j. niemieckiego łączy się z celownikiem.


spoza

On jest spoza naszej szkoły.

zza… (informuje że obiekt przestał być przesłaniany)

Słońce wyłoniło się spoza chmur.


ชั่ว

z określeniem miejsca na całym, przez cały


kole

gw. (Śląsk Cieszyński i Górny Śląsk) około

gw. (Śląsk Cieszyński i Górny Śląsk) wokół


zonder

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-zonder.wav


άνευ

Πώς πίνεις τον καφέ σου; Με ζάχαρη ή άνευ;


tussen

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-tussen.wav


trás

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q5146 (por)-Nelson Ricardo 2500-trás.wav


uit

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-uit.wav


gần

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-gần.wav


małgra

mimo, na przekór, wbrew (przed celownikiem)


sinds

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-sinds.wav


благодаря

Ru-благодаря.ogg

por. из-за


dziela

Twego dziela Krzciciela, Bożycze,
 Usłysz głosy, napełń myśli człowiecze!


ekde

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ekde.wav

Ekde la 20-a jarcento sendiismo iĝis oficiala doktrino de iuj filozofiaj skoloj, ekzemple komunismaj, institucioj aŭ ŝtatoj, ekzemple Ĉinio…

Od XX wieku ateizm stał się oficjalną doktryną pewnych szkół filozoficznych, na przykład komunistycznej, instytucji i państw, na przykład Chin…


paś

Paś tu na daraw nikastar.


voor

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-voor.wav


malantaŭ

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-malantaŭ.wav

Grizo malantaŭ la fenestro ne instigas al promenoj.

Szarość za oknem nie zachęca do spacerów.

Atentu la rulpremilon! Ĝi estas malantaŭ vi!


против

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q8798 (ukr)-Po ukraińsku (Andriana)-против.wav


iha

Maria serbisu iha Aileu.

Xanana Gusmão moris iha loron 20 fulan Juñu tinan 1946.


vonseiten

Przyimek ten łączy się z reguły z Gen.. Należy zwrócić uwagę, w pewnych sytuacjach rzeczownik towarzyszący w lp może stracić końcówkę fleksyjną Gen. -(e)s, a w lm może wystąpić w Dat..

Pisownią alternatywną dla vonseiten jest von Seiten. Obie formy są prawidłowe, ale formą zalecaną jest pisownia vonseiten.

Es muss vonseiten der Behörde klargestellt werden.

To musi zostać wyjaśnione ze strony urzędu.


ejwer

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-ejwer (wersja Józefa Gary).ogg


uppåt

wzwyż czegoś (np. ściany), pod górę czegoś (np. wzniesienia), w górę czegoś (np. rzeki)


naowa

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-naowa (wersja Józefa Gary).ogg


nāva

zobacz też: dyrnawa


zajt

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-zajt (wersja Józefa Gary).ogg


پشت

poszt (romanization)
poszt-e (romanization)

خانم مینا پشت پرده پنهان شد تا شوهرش را در خیانت بگیرد.

Pani Mina schowała się za zasłoną, aby przyłapać męża na zdradzie.


از

w roli dopełniacza, w odpowiedzi na pytania: kogo? czego? czyj?


بر

مرگ بر آمریکا


میان

może występować z در


po-

pierwszy człon wyrazów złożonych określający późniejsze zaistnienie od tego, co jest nazywane drugim członem

posowiecki, poślubny, pośniadaniowy, poświąteczny


brez

Hočem eno kavo brez mleka.


fiyr

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-fiyr (wersja Józefa Gary).ogg


wantaim

Tasol bai mi mekim kontrak wantaim yu.


olsem

Tasol graun i no bin i stap olsem yumi save lukim nau.

Ziemia nie wyglądała wówczas tak, jak znamy ją teraz.


wegia

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-wegia (wersja Józefa Gary).ogg


anöh

zobacz słowa zaczynające się od „anöh”


cwysia

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-cwysia (wersja Józefa Gary).ogg


atkan

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/Wym-atkan (wersja Józefa Gary).ogg


біля

Бі́ля ха́ти зацвіла абрико́са.

Hasło „абрико́са” w: Зоряна Куньч, Універсальний словник української мови, Wydawnictwo «Навчальна книга — Богдан», Tarnopol 2007, ISBN 966-692-462-5, s. 9.


протягом

Uk-протягом.ogg

протягом віку всього трапляється чоловіку


всередині

Uk-всередині.ogg