van

(Boliwia, Chile, Dominikana, Ekwador, Gwatemala, Kostaryka, Kuba, Meksyk, Nikaragua, Portoryko i Estados Unidos) van

słowo obce w języku hiszpańskim: w piśmie należy wyróżniać kursywą


brak

(1.1-2) śwn. brack, bracken → przebierać, wysortowywać

(2.1) śwn. Brauch → wykorzystanie; por. niem. brauchen

przysłowia: brak cierpliwości w nieszczęściu jest gorszy niż samo nieszczęście

braku (genitive singular)
brakowi (dative singular)
brakiem (instrumental singular)
braku (locative singular)
braku (vocative singular)
braku (genitive singular)
brakowi (dative singular)
brakiem (instrumental singular)
braku (locative singular)
braku (vocative singular)
braki (nominative plural)
braków (genitive plural)
brakom (dative plural)
braki (accusative plural)
brakami (instrumental plural)
brakach (locative plural)
braki (vocative plural)


dres

dresu (genitive singular)
dresowi (dative singular)
dresem (instrumental singular)
dresie (locative singular)
dresie (vocative singular)
dresy (nominative plural)
dresów (genitive plural)
dresom (dative plural)
dresy (accusative plural)
dresami (instrumental plural)
dresach (locative plural)
dresy (vocative plural)


ja

gw. (Warmia, Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie i Bydgoszcz) tak (odpowiedź twierdząca)


sia

A goście mało co by sia udławjili.


(1.1-5) odziedziczone z prasł. *na, z prabałtosł. *nō, z praindoeur. *nō, będącego wariantem praindoeur. *anō, praindoeur. *an → w górę, wzwyż

por. ros. на, czes. na, scs. на, litew. nuõ


glapa

gw. (Poznań, Łódź, Łomża i Kalisz) gawron, wrona


gościniec

ɡɔɕˈt͡ɕĩɲɛt͡s

gościńce (nominative plural)
gościńca (genitive singular)
gościńców (genitive plural)
gościńcowi (dative singular)
gościńcom (dative plural)
gościńce (accusative plural)
gościńcem (instrumental singular)
gościńcami (instrumental plural)
gościńcu (locative singular)
gościńcach (locative plural)
gościńcu (vocative singular)
gościńce (vocative plural)


katana

gw. (Turośń Kościelna) odmiana ziemniaków polskich

Mam dwadzieścia kilo katany i trzydzieści kilo cebuli.


posowa

Drugiego dnia wlazł na poddasze i zrobiwszy wprzód dziurę w posowie, chciał się przekonać, co się w izbie dziać będzie

Józef Lompa, Gęsi, w: Baśnie polskie, wybór i opracowanie Tomasz Jodełka-Burzecki, LSW, Warszawa 1985, s. 38.


bez

gw. (Bukowina, Górny Śląsk i Białystok) przez (o przestrzeni)

Żulik bez plac pognał za psiukiem.

zobacz też: Porada „Na zarnach sie mełło bez wojne” w: Poradnia językowa PWN.


mouse

(Panama i Estados Unidos) mysz komputerowa

słowo to należy wyróżniać pisząc je kursywą, gdyż jest to słowo obce w j. hiszpańskim


cygareta

Nie pal tyle cygaretów!


baba

prasł. *baba → babka; stary ogólnosłowiański wyraz onomatopeiczny, powstały przez dziecinne zwielokrotnienie sylaby; por. tata, mama, niania, ciocia.

nie miała baba kłopotu, kupiła sobie prosię

gdy chłop baby nie bije, to jej wątroba gnije

na jednym miejscu i grzybowi się sprzykrzy, to go baba w kosz bierze, a cóż dopiero człeku

na świętej Katarzyny szykuj babo pierzyny

gw. (Kociewie) baba, żaba, diabeł trzeci, to rodzóne dzieci

gw. (Kociewie) trzi babi, trzi gasie głowi, to kermaż gotowi

baby (genitive singular)
babie (dative singular)
babę (accusative singular)
babą (instrumental singular)
babie (locative singular)
babo (vocative singular)
baby (nominative plural)
bab (genitive plural)
babom (dative plural)
baby (accusative plural)
babami (instrumental plural)
babach (locative plural)
baby (vocative plural)

zob. też baba w Encyklopedii staropolskiej


mina

(północno-wschodnia Argentyna) plantacja mate rosnąca w lesie Misiones

odpowiednikiem polskiego wyrazu „mina” (wyraz twarzy) jest mueca, cara; zobacz też: Indeks:Hiszpański - Fałszywi przyjaciele


porro

(1.3) według DRAE - pochodzenie niepewne; według innych źródeł, słowo to pochodzi z języka inkaskiego: 1. Wyraz pochodzenia inkaskiego przyjęty w j. hiszpańskim do oznaczania tego rodzaju papierosów; 2. Hiszpańskojęzyczna Wikipedia podaje również informację o etymologii tego hasła, powołując się na opinię znanego językoznawcy Alonso Zamora Vicente, który mówi o pochodzeniu tego słowa z Altiplano andyjskiego. Na to źródło powołuje się również profesor i pisarz Javier Barreiro Bordonaba w swoim artykule na temat etymologii tego słowa.

(Antyle, Ameryka Centralna i Andy) rodzaj tańca ludowego


zakluczyć

zakluczę (singular first-person future)
zakluczysz (singular second-person future)
zakluczy (singular third-person future)
zakluczymy (plural first-person future)
zakluczycie (plural second-person future)
zakluczą (plural third-person future)
zakluczyłem (singular first-person past masculine)
zakluczyłeś (singular second-person past masculine)
zakluczył (singular third-person past masculine)
zakluczyliśmy (plural first-person past masculine)
zakluczyliście (plural second-person past masculine)
zakluczyli (plural third-person past masculine)
zakluczyłam (singular first-person past feminine)
zakluczyłaś (singular second-person past feminine)
zakluczyła (singular third-person past feminine)
zakluczyłyśmy (plural first-person past feminine neuter)
zakluczyłyście (plural second-person past feminine neuter)
zakluczyły (plural third-person past feminine neuter)
zakluczyłom (singular first-person past neuter potential rare)
zakluczyłoś (singular second-person past neuter potential rare)
zakluczyło (singular third-person past neuter)
niech zakluczę (singular first-person imperative)
zaklucz (singular second-person imperative)
niech zakluczy (singular third-person imperative)
zakluczmy (plural first-person imperative)
zakluczcie (plural second-person imperative)
niech zakluczą (plural third-person imperative)
zakluczony (singular first-person second-person third-person past participle masculine)
niezakluczony (singular first-person second-person third-person past participle masculine)
zakluczeni (plural first-person second-person third-person past participle masculine)
niezakluczeni (plural first-person second-person third-person past participle masculine)
zakluczona (singular first-person second-person third-person past participle feminine)
niezakluczona (singular first-person second-person third-person past participle feminine)
zakluczone (plural first-person second-person third-person past participle feminine neuter)
niezakluczone (plural first-person second-person third-person past participle feminine neuter)
zakluczone (singular first-person second-person third-person past participle neuter)
niezakluczone (singular first-person second-person third-person past participle neuter)
zakluczywszy (singular plural first-person second-person third-person anterior adverbial participle)
zakluczenie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
niezakluczenie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
zakluczyłem był (singular first-person pluperfect masculine)
zakluczyłeś był (singular second-person pluperfect masculine)
zakluczył był (singular third-person pluperfect masculine)
zakluczyliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
zakluczyliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
zakluczyli byli (plural third-person pluperfect masculine)
zakluczyłam była (singular first-person pluperfect feminine)
zakluczyłaś była (singular second-person pluperfect feminine)
zakluczyła była (singular third-person pluperfect feminine)
zakluczyłyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
zakluczyłyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
zakluczyły były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
zakluczyłom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
zakluczyłoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
zakluczyło było (singular third-person pluperfect neuter)
zakluczono (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
zakluczyłbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym zakluczył (singular first-person conditional masculine)
zakluczyłbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś zakluczył (singular second-person conditional masculine)
zakluczyłby (singular third-person conditional masculine)
byłby zakluczył (singular third-person conditional masculine)
zakluczylibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy zakluczyli (plural first-person conditional masculine)
zakluczylibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście zakluczyli (plural second-person conditional masculine)
zakluczyliby (plural third-person conditional masculine)
byliby zakluczyli (plural third-person conditional masculine)
zakluczyłabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym zakluczyła (singular first-person conditional feminine)
zakluczyłabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś zakluczyła (singular second-person conditional feminine)
zakluczyłaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby zakluczyła (singular third-person conditional feminine)
zakluczyłybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy zakluczyły (plural first-person conditional feminine neuter)
zakluczyłybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście zakluczyły (plural second-person conditional feminine neuter)
zakluczyłyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby zakluczyły (plural third-person conditional feminine neuter)
zakluczyłobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym zakluczyło (singular first-person conditional neuter potential rare)
zakluczyłobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś zakluczyło (singular second-person conditional neuter potential rare)
zakluczyłoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby zakluczyło (singular third-person conditional neuter)

obecnie gw. (Poznań i Pomorze), zamknąć na klucz

Michał zakluczył mieszkanie i udał się do miasta.


biglować

bigluję (singular first-person present)
biglujesz (singular second-person present)
bigluje (singular third-person present)
biglujemy (plural first-person present)
biglujecie (plural second-person present)
biglują (plural third-person present)
biglowałem (singular first-person past masculine)
biglowałeś (singular second-person past masculine)
biglował (singular third-person past masculine)
biglowaliśmy (plural first-person past masculine)
biglowaliście (plural second-person past masculine)
biglowali (plural third-person past masculine)
biglowałam (singular first-person past feminine)
biglowałaś (singular second-person past feminine)
biglowała (singular third-person past feminine)
biglowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
biglowałyście (plural second-person past feminine neuter)
biglowały (plural third-person past feminine neuter)
biglowałom (singular first-person past neuter potential rare)
biglowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
biglowało (singular third-person past neuter)
niech bigluję (singular first-person imperative)
bigluj (singular second-person imperative)
niech bigluje (singular third-person imperative)
biglujmy (plural first-person imperative)
biglujcie (plural second-person imperative)
niech biglują (plural third-person imperative)
będę biglował (singular first-person future masculine)
będę biglować (singular first-person future masculine)
będziesz biglował (singular second-person future masculine)
będziesz biglować (singular second-person future masculine)
będzie biglował (singular third-person future masculine)
będzie biglować (singular third-person future masculine)
będziemy biglowali (plural first-person future masculine)
będziemy biglować (plural first-person future masculine)
będziecie biglowali (plural second-person future masculine)
będziecie biglować (plural second-person future masculine)
będą biglowali (plural third-person future masculine)
będą biglować (plural third-person future masculine)
będę biglowała (singular first-person future feminine)
będę biglować (singular first-person future feminine)
będziesz biglowała (singular second-person future feminine)
będziesz biglować (singular second-person future feminine)
będzie biglowała (singular third-person future feminine)
będzie biglować (singular third-person future feminine)
będziemy biglowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy biglować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie biglowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie biglować (plural second-person future feminine neuter)
będą biglowały (plural third-person future feminine neuter)
będą biglować (plural third-person future feminine neuter)
będę biglowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę biglować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz biglowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz biglować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie biglowało (singular third-person future neuter)
będzie biglować (singular third-person future neuter)
biglowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
biglowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
biglował był (singular third-person pluperfect masculine)
biglowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
biglowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
biglowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
biglowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
biglowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
biglowała była (singular third-person pluperfect feminine)
biglowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
biglowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
biglowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
biglowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
biglowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
biglowało było (singular third-person pluperfect neuter)
biglowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
biglowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym biglował (singular first-person conditional masculine)
biglowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś biglował (singular second-person conditional masculine)
biglowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby biglował (singular third-person conditional masculine)
biglowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy biglowali (plural first-person conditional masculine)
biglowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście biglowali (plural second-person conditional masculine)
biglowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby biglowali (plural third-person conditional masculine)
biglowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym biglowała (singular first-person conditional feminine)
biglowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś biglowała (singular second-person conditional feminine)
biglowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby biglowała (singular third-person conditional feminine)
biglowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy biglowały (plural first-person conditional feminine neuter)
biglowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście biglowały (plural second-person conditional feminine neuter)
biglowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby biglowały (plural third-person conditional feminine neuter)
biglowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym biglowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
biglowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś biglowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
biglowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby biglowało (singular third-person conditional neuter)
biglujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niebiglujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
biglująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niebiglująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
biglujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niebiglujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
biglujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niebiglujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
biglowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
niebiglowany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
biglowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
niebiglowani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
biglowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
niebiglowana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
biglowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
niebiglowane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
biglowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
niebiglowane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
biglując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie biglując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
biglowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
niebiglowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)

gw. (Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie, Śląsk Opolski i ziemia lubliniecka) prasować

Nyśka, biglujesz mi ta westa?

Agnieszko, prasujesz mi tę kamizelkę czy nie?


klepka

mieć wszystkie klepki (na swoim miejscu)

klepki (genitive singular)
klepce (dative singular)
klepkę (accusative singular)
klepką (instrumental singular)
klepce (locative singular)
klepko (vocative singular)
klepki (nominative plural)
klepek (genitive plural)
klepkom (dative plural)
klepki (accusative plural)
klepkami (instrumental plural)
klepkach (locative plural)
klepki (vocative plural)


kaban

kabana (genitive singular)
kabanowi (dative singular)
kabana (accusative singular)
kabanem (instrumental singular)
kabanie (locative singular)
kabanie (vocative singular)
kabany (nominative plural)
kabanów (genitive plural)
kabanom (dative plural)
kabany (accusative plural)
kabanami (instrumental plural)
kabanach (locative plural)
kabany (vocative plural)

gw. (Lwów i Białystok) reg. (Poznań) wieprz, świnia

A kto mnie zabroni z pastowanym kabanem po lesie chodzić?

Andrzej Mularczyk, scenariusz filmu Nie ma mocnych.


bajstruk

bajstruki (nominative plural)
bajstruka (genitive singular)
bajstruków (genitive plural)
bajstrukowi (dative singular)
bajstrukom (dative plural)
bajstruka (accusative singular)
bajstruki (accusative plural)
bajstrukiem (instrumental singular)
bajstrukami (instrumental plural)
bajstruku (locative singular)
bajstrukach (locative plural)
bajstruku (vocative singular)
bajstruki (vocative plural)

gw. (Bukowina i Białystok) nieślubne dziecko


juszka

kogo stać na juszkę, tego i na pietruszkę


kabanina

kabaniny (genitive singular)
kabaninie (dative singular)
kabaninę (accusative singular)
kabaniną (instrumental singular)
kabaninie (locative singular)
kabanino (vocative singular)


powiestka

ros. повестка

gw. (Warszawa, Białystok i Wilno) wezwanie urzędowe


niewiasta

prasł. *nevěsta → kobieta wprowadzona do rodu jako żona jednego z członków

niewiasty (genitive singular)
niewieście (dative singular)
niewiastę (accusative singular)
niewiastą (instrumental singular)
niewieście (locative singular)
niewiasto (vocative singular)
niewiasty (nominative plural)
niewiast (genitive plural)
niewiastom (dative plural)
niewiasty (accusative plural)
niewiastami (instrumental plural)
niewiastach (locative plural)
niewiasty (vocative plural)

(dziś reg. (Śląsk Cieszyński i Zaolzie), gw. (Bukowina)) synowa


keta

gw. (Górny Śląsk) reg. (Kociewie) reg. (Cieszyn) łańcuch napędowy


mycka

mycki (genitive singular)
mycce (dative singular)
myckę (accusative singular)
mycką (instrumental singular)
mycce (locative singular)
mycko (vocative singular)
mycki (nominative plural)
mycek (genitive plural)
myckom (dative plural)
mycki (accusative plural)
myckami (instrumental plural)
myckach (locative plural)
mycki (vocative plural)

gw. (Kraków, Poznań, Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Ziemia częstochowska, Góralszczyzna i Kujawy) czapka

Tumek kupił se nowo mycka.


taboret

(1.2) skojarzenie fonetyczne wyrazów taboret i tablet

taboretu (genitive singular)
taboretowi (dative singular)
taboretem (instrumental singular)
taborecie (locative singular)
taborecie (vocative singular)
taborety (nominative plural)
taboretów (genitive plural)
taboretom (dative plural)
taborety (accusative plural)
taboretami (instrumental plural)
taboretach (locative plural)
taborety (vocative plural)


pika

piki (nominative plural)
piki (genitive singular)
pik (genitive plural)
pice (dative singular)
pikom (dative plural)
pikę (accusative singular)
piki (accusative plural)
piką (instrumental singular)
pikami (instrumental plural)
pice (locative singular)
pikach (locative plural)
piko (vocative singular)
piki (vocative plural)


modry

kolor modry • barwa modra • pigmentacja modra • mieć / przybierać / przybrać kolor modry (barwę modrą) • zmienić / zmieniać kolor na modry • odznaczać się kolorem modrym (barwą modrą) • pomalować / przemalowywać / przemalować / barwić / zabarwiać / zabarwić na (kolor) modry (na modro) • modra farba • modry lakier / barwnik / pigment / odcień • modre światło

modra (nominative singular feminine)
modre (nominative singular neuter)
modrzy (nominative plural masculine)
modre (nominative plural nonvirile)
modrego (genitive singular masculine animate inanimate)
modrej (genitive singular feminine)
modrego (genitive singular neuter)
modrych (genitive plural masculine nonvirile)
modremu (dative singular masculine animate inanimate)
modrej (dative singular feminine)
modremu (dative singular neuter)
modrym (dative plural masculine nonvirile)
modrego (accusative singular masculine animate)
modrą (accusative singular feminine)
modre (accusative singular neuter)
modrych (accusative plural masculine)
modre (accusative plural nonvirile)
modrym (instrumental singular masculine animate inanimate)
modrą (instrumental singular feminine)
modrym (instrumental singular neuter)
modrymi (instrumental plural masculine nonvirile)
modrym (locative singular masculine animate inanimate)
modrej (locative singular feminine)
modrym (locative singular neuter)
modrych (locative plural masculine nonvirile)
modra (vocative singular feminine)
modre (vocative singular neuter)
modrzy (vocative plural masculine)
modre (vocative plural nonvirile)
bardziej modry (comparative)
bardziej modry (nominative singular masculine animate inanimate)
bardziej modra (nominative singular feminine)
bardziej modre (nominative singular neuter)
bardziej modrzy (nominative plural masculine)
bardziej modre (nominative plural nonvirile)
bardziej modrego (genitive singular masculine animate inanimate)
bardziej modrej (genitive singular feminine)
bardziej modrego (genitive singular neuter)
bardziej modrych (genitive plural masculine nonvirile)
bardziej modremu (dative singular masculine animate inanimate)
bardziej modrej (dative singular feminine)
bardziej modremu (dative singular neuter)
bardziej modrym (dative plural masculine nonvirile)
bardziej modrego (accusative singular masculine animate)
bardziej modry (accusative singular masculine inanimate)
bardziej modrą (accusative singular feminine)
bardziej modre (accusative singular neuter)
bardziej modrych (accusative plural masculine)
bardziej modre (accusative plural nonvirile)
bardziej modrym (instrumental singular masculine animate inanimate)
bardziej modrą (instrumental singular feminine)
bardziej modrym (instrumental singular neuter)
bardziej modrymi (instrumental plural masculine nonvirile)
bardziej modrym (locative singular masculine animate inanimate)
bardziej modrej (locative singular feminine)
bardziej modrym (locative singular neuter)
bardziej modrych (locative plural masculine nonvirile)
bardziej modry (vocative singular masculine animate inanimate)
bardziej modra (vocative singular feminine)
bardziej modre (vocative singular neuter)
bardziej modrzy (vocative plural masculine)
bardziej modre (vocative plural nonvirile)
najbardziej modry (superlative)
najbardziej modry (nominative singular masculine animate inanimate)
najbardziej modra (nominative singular feminine)
najbardziej modre (nominative singular neuter)
najbardziej modrzy (nominative plural masculine)
najbardziej modre (nominative plural nonvirile)
najbardziej modrego (genitive singular masculine animate inanimate)
najbardziej modrej (genitive singular feminine)
najbardziej modrego (genitive singular neuter)
najbardziej modrych (genitive plural masculine nonvirile)
najbardziej modremu (dative singular masculine animate inanimate)
najbardziej modrej (dative singular feminine)
najbardziej modremu (dative singular neuter)
najbardziej modrym (dative plural masculine nonvirile)
najbardziej modrego (accusative singular masculine animate)
najbardziej modry (accusative singular masculine inanimate)
najbardziej modrą (accusative singular feminine)
najbardziej modre (accusative singular neuter)
najbardziej modrych (accusative plural masculine)
najbardziej modre (accusative plural nonvirile)
najbardziej modrym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najbardziej modrą (instrumental singular feminine)
najbardziej modrym (instrumental singular neuter)
najbardziej modrymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najbardziej modrym (locative singular masculine animate inanimate)
najbardziej modrej (locative singular feminine)
najbardziej modrym (locative singular neuter)
najbardziej modrych (locative plural masculine nonvirile)
najbardziej modry (vocative singular masculine animate inanimate)
najbardziej modra (vocative singular feminine)
najbardziej modre (vocative singular neuter)
najbardziej modrzy (vocative plural masculine)
najbardziej modre (vocative plural nonvirile)


żyniaczka

gw. (Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk i Kociewie) ślub, ożenek


przychodzić

pʃɨˈxɔd͡ʑit͡ɕ

mądrość przychodzi z laty, acz nie każdy mądry, kto brodaty (sic!)


foka

foki (genitive singular)
foce (dative singular)
fokę (accusative singular)
foką (instrumental singular)
foce (locative singular)
foko (vocative singular)
foki (nominative plural)
fok (genitive plural)
fokom (dative plural)
foki (accusative plural)
fokami (instrumental plural)
fokach (locative plural)
foki (vocative plural)


wygląd

wyglądu (genitive singular)
wyglądowi (dative singular)
wyglądem (instrumental singular)
wyglądzie (locative singular)
wyglądzie (vocative singular)

gw. (Podlasie) podłużny otwór znajdujący się na ścianie stodoły, spichlerza


pytać

prasł. *pъtati, *pytajǫ (lub może prasł. *pytati, *pytajǫ)

kiedy bieda w dom zawita, o człowieka nikt nie pyta

pytam (singular first-person present)
pytasz (singular second-person present)
pyta (singular third-person present)
pytamy (plural first-person present)
pytacie (plural second-person present)
pytają (plural third-person present)
pytałem (singular first-person past masculine)
pytałeś (singular second-person past masculine)
pytał (singular third-person past masculine)
pytaliśmy (plural first-person past masculine)
pytaliście (plural second-person past masculine)
pytali (plural third-person past masculine)
pytałam (singular first-person past feminine)
pytałaś (singular second-person past feminine)
pytała (singular third-person past feminine)
pytałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
pytałyście (plural second-person past feminine neuter)
pytały (plural third-person past feminine neuter)
pytałom (singular first-person past neuter potential rare)
pytałoś (singular second-person past neuter potential rare)
pytało (singular third-person past neuter)
niech pytam (singular first-person imperative)
pytaj (singular second-person imperative)
niech pyta (singular third-person imperative)
pytajmy (plural first-person imperative)
pytajcie (plural second-person imperative)
niech pytają (plural third-person imperative)
będę pytał (singular first-person future masculine)
będę pytać (singular first-person future masculine)
będziesz pytał (singular second-person future masculine)
będziesz pytać (singular second-person future masculine)
będzie pytał (singular third-person future masculine)
będzie pytać (singular third-person future masculine)
będziemy pytali (plural first-person future masculine)
będziemy pytać (plural first-person future masculine)
będziecie pytali (plural second-person future masculine)
będziecie pytać (plural second-person future masculine)
będą pytali (plural third-person future masculine)
będą pytać (plural third-person future masculine)
będę pytała (singular first-person future feminine)
będę pytać (singular first-person future feminine)
będziesz pytała (singular second-person future feminine)
będziesz pytać (singular second-person future feminine)
będzie pytała (singular third-person future feminine)
będzie pytać (singular third-person future feminine)
będziemy pytały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy pytać (plural first-person future feminine neuter)
będziecie pytały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie pytać (plural second-person future feminine neuter)
będą pytały (plural third-person future feminine neuter)
będą pytać (plural third-person future feminine neuter)
będę pytało (singular first-person future neuter potential rare)
będę pytać (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz pytało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz pytać (singular second-person future neuter potential rare)
będzie pytało (singular third-person future neuter)
będzie pytać (singular third-person future neuter)
pytałem był (singular first-person pluperfect masculine)
pytałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
pytał był (singular third-person pluperfect masculine)
pytaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
pytaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
pytali byli (plural third-person pluperfect masculine)
pytałam była (singular first-person pluperfect feminine)
pytałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
pytała była (singular third-person pluperfect feminine)
pytałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
pytałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
pytały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
pytałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
pytałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
pytało było (singular third-person pluperfect neuter)
pytano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
pytałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym pytał (singular first-person conditional masculine)
pytałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś pytał (singular second-person conditional masculine)
pytałby (singular third-person conditional masculine)
byłby pytał (singular third-person conditional masculine)
pytalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy pytali (plural first-person conditional masculine)
pytalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście pytali (plural second-person conditional masculine)
pytaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby pytali (plural third-person conditional masculine)
pytałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym pytała (singular first-person conditional feminine)
pytałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś pytała (singular second-person conditional feminine)
pytałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby pytała (singular third-person conditional feminine)
pytałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy pytały (plural first-person conditional feminine neuter)
pytałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście pytały (plural second-person conditional feminine neuter)
pytałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby pytały (plural third-person conditional feminine neuter)
pytałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym pytało (singular first-person conditional neuter potential rare)
pytałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś pytało (singular second-person conditional neuter potential rare)
pytałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby pytało (singular third-person conditional neuter)
pytający (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niepytający (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
pytająca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niepytająca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
pytające (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niepytające (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
pytające (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niepytające (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
pytany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
niepytany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
pytani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
niepytani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
pytana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
niepytana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
pytane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
niepytane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
pytane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
niepytane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
pytając (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie pytając (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
pytanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
niepytanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)

gw. (Bukowina, Podhale, Śląsk Cieszyński i Augustów) prosić


jagoda

prasł. *agoda
(1.5) por. słc. jahoda, ukr. я́года

jagody (genitive singular)
jagodzie (dative singular)
jagodę (accusative singular)
jagodą (instrumental singular)
jagodzie (locative singular)
jagodo (vocative singular)
jagody (nominative plural)
jagód (genitive plural)
jagodom (dative plural)
jagody (accusative plural)
jagodami (instrumental plural)
jagodach (locative plural)
jagody (vocative plural)

gw. (Dukiel) dzika czereśnia (drzewo i owoc)

zob. też jagoda w Wikipedii
zobacz też: Indeks:Polski - Owoce


knot

knoty (nominative plural)
knota (genitive singular)
knotów (genitive plural)
knotowi (dative singular)
knotom (dative plural)
knoty (accusative plural)
knotem (instrumental singular)
knotami (instrumental plural)
knocie (locative singular)
knotach (locative plural)
knocie (vocative singular)
knoty (vocative plural)


cedo

(Hiszpania północna) zaraz, natychmiast, od razu

dawniej używano tego wyrazu w powszechnym języku hiszpańskim


barda

(1.1) wł. barda < arab. بَرْدَعَةٌ (bardaʿah) → siodło z jukami / sakwami

(1.2-7, 2) pochodzenie nieznane, być może przedromańskie

brincarse la barda, saltarse la barda, volarse la barda

(Meksyk) powieść się (komuś), odnieść nieoczekiwany sukces

(Hiszpania zachodnia) góra lub pole pokryte dębami


suyo

(Wyspy Kanaryjskie, Ameryka i zachodnia Andaluzja) (forma akcentowana / mocna) wasz, swój


suyo

(Wyspy Kanaryjskie, Ameryka i zachodnia Andaluzja) wasz, swój


brama

(1.1-4) od czes. brána, a to od prasł. *borna

przejście zębowego n w wargowe m w wyniku upodobnienia do wargowego b

rodzimym odpowiednikiem jest pol. brona; zob. tamże

bramy (genitive singular)
bramie (dative singular)
bramę (accusative singular)
bramą (instrumental singular)
bramie (locative singular)
bramo (vocative singular)
bramy (nominative plural)
bram (genitive plural)
bramom (dative plural)
bramy (accusative plural)
bramami (instrumental plural)
bramach (locative plural)
bramy (vocative plural)

zobacz też: brama • drzwi • furta • furtka • wrota

zob. też brama (ujednoznacznienie) w Wikipedii


kresa

kresy (genitive singular)
kresie (dative singular)
kresę (accusative singular)
kresą (instrumental singular)
kresie (locative singular)
kreso (vocative singular)
kresy (nominative plural)
kres (genitive plural)
kresom (dative plural)
kresy (accusative plural)
kresami (instrumental plural)
kresach (locative plural)
kresy (vocative plural)

gw. (Augustów) kolej jednodniowa na posyłki w urzędzie wójta gminy; służba


sipa

Odgarnij sipą śnieg przed domem.


bumblować

bumbluję (singular first-person present)
bumblujesz (singular second-person present)
bumbluje (singular third-person present)
bumblujemy (plural first-person present)
bumblujecie (plural second-person present)
bumblują (plural third-person present)
bumblowałem (singular first-person past masculine)
bumblowałeś (singular second-person past masculine)
bumblował (singular third-person past masculine)
bumblowaliśmy (plural first-person past masculine)
bumblowaliście (plural second-person past masculine)
bumblowali (plural third-person past masculine)
bumblowałam (singular first-person past feminine)
bumblowałaś (singular second-person past feminine)
bumblowała (singular third-person past feminine)
bumblowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
bumblowałyście (plural second-person past feminine neuter)
bumblowały (plural third-person past feminine neuter)
bumblowałom (singular first-person past neuter potential rare)
bumblowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
bumblowało (singular third-person past neuter)
niech bumbluję (singular first-person imperative)
bumbluj (singular second-person imperative)
niech bumbluje (singular third-person imperative)
bumblujmy (plural first-person imperative)
bumblujcie (plural second-person imperative)
niech bumblują (plural third-person imperative)
będę bumblował (singular first-person future masculine)
będę bumblować (singular first-person future masculine)
będziesz bumblował (singular second-person future masculine)
będziesz bumblować (singular second-person future masculine)
będzie bumblował (singular third-person future masculine)
będzie bumblować (singular third-person future masculine)
będziemy bumblowali (plural first-person future masculine)
będziemy bumblować (plural first-person future masculine)
będziecie bumblowali (plural second-person future masculine)
będziecie bumblować (plural second-person future masculine)
będą bumblowali (plural third-person future masculine)
będą bumblować (plural third-person future masculine)
będę bumblowała (singular first-person future feminine)
będę bumblować (singular first-person future feminine)
będziesz bumblowała (singular second-person future feminine)
będziesz bumblować (singular second-person future feminine)
będzie bumblowała (singular third-person future feminine)
będzie bumblować (singular third-person future feminine)
będziemy bumblowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy bumblować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie bumblowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie bumblować (plural second-person future feminine neuter)
będą bumblowały (plural third-person future feminine neuter)
będą bumblować (plural third-person future feminine neuter)
będę bumblowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę bumblować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz bumblowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz bumblować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie bumblowało (singular third-person future neuter)
będzie bumblować (singular third-person future neuter)
bumblowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
bumblowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
bumblował był (singular third-person pluperfect masculine)
bumblowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
bumblowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
bumblowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
bumblowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
bumblowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
bumblowała była (singular third-person pluperfect feminine)
bumblowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
bumblowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
bumblowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
bumblowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
bumblowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
bumblowało było (singular third-person pluperfect neuter)
bumblowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
bumblowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym bumblował (singular first-person conditional masculine)
bumblowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś bumblował (singular second-person conditional masculine)
bumblowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby bumblował (singular third-person conditional masculine)
bumblowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy bumblowali (plural first-person conditional masculine)
bumblowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście bumblowali (plural second-person conditional masculine)
bumblowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby bumblowali (plural third-person conditional masculine)
bumblowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym bumblowała (singular first-person conditional feminine)
bumblowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś bumblowała (singular second-person conditional feminine)
bumblowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby bumblowała (singular third-person conditional feminine)
bumblowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy bumblowały (plural first-person conditional feminine neuter)
bumblowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście bumblowały (plural second-person conditional feminine neuter)
bumblowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby bumblowały (plural third-person conditional feminine neuter)
bumblowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym bumblowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
bumblowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś bumblowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
bumblowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby bumblowało (singular third-person conditional neuter)
bumblujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niebumblujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
bumblująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niebumblująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
bumblujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niebumblujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
bumblujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niebumblujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
bumblując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie bumblując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
bumblowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
niebumblowanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)


węborek

swn. ambar < łac. ampora (wariant łac. amphora), por. niem. Eimer


enterar

(Boliwia, Chile i północno-zachodnia Argentyna) zaokrąglać, uzupełniać, dopełniać, kompletować (przeważnie o sumie pieniędzy)


aro

(Boliwia, Chile i północna Argentyna) …używany do wstrzymania tańca i wskazania tanczerzom, aby wypili kufel (piwa) lub zaśpiewali, krzyżując ramiona


westfalka

westfalki (genitive singular)
westfalce (dative singular)
westfalkę (accusative singular)
westfalką (instrumental singular)
westfalce (locative singular)
westfalko (vocative singular)
westfalki (nominative plural)
westfalek (genitive plural)
westfalkom (dative plural)
westfalki (accusative plural)
westfalkami (instrumental plural)
westfalkach (locative plural)
westfalki (vocative plural)

gw. (Poznań i Chełmża) rodzaj metalowego pieca kuchennego

Na środku pomieszczenia stał kwadratowy stół, a przy nim dwa krzesła. Pod ścianą, na prawo, nędzny kredens, pomalowany na biało, z którego łuszczyła się farba. Przy przeciwległej ścianie westfalka pozbawiona fajerek, z czterema ziejącymi otworami

Ryszard Ćwirlej, Tylko umarli wiedzą, Wyd. Czwarta Strona, Poznań 2017, s. 145.


huba

(1.1,3) st.czes. húba → grzyb, gąbka (> czes. houba), etymologicznie tożsame z pol. gęba

huby (genitive singular)
hubie (dative singular)
hubę (accusative singular)
hubą (instrumental singular)
hubie (locative singular)
hubo (vocative singular)
huby (nominative plural)
hub (genitive plural)
hubom (dative plural)
huby (accusative plural)
hubami (instrumental plural)
hubach (locative plural)
huby (vocative plural)


chanca

(1.1-3) śr.łac. zanca < st.pers. zanga → noga

(Boliwia, Chile, Peru i północno-zachodnia Argentyna) kruszenie, rozcieranie


chrząstka

chrząstki (genitive singular)
chrząstce (dative singular)
chrząstkę (accusative singular)
chrząstką (instrumental singular)
chrząstce (locative singular)
chrząstko (vocative singular)
chrząstki (nominative plural)
chrząstek (genitive plural)
chrząstkom (dative plural)
chrząstki (accusative plural)
chrząstkami (instrumental plural)
chrząstkach (locative plural)
chrząstki (vocative plural)


tera

tery (genitive singular)
terze (dative singular)
terę (accusative singular)
terą (instrumental singular)
terze (locative singular)
tero (vocative singular)
tery (nominative plural)
ter (genitive plural)
terom (dative plural)
tery (accusative plural)
terami (instrumental plural)
terach (locative plural)
tery (vocative plural)


słychać

(1.3) skrzyżowanie znaczeń pol. słychać + czuć

reg. (Kresy i Lublin) daje się wyczuć węchem


rybak

(1.1) pol. ryba + -ak
(2.1) niem. reiben

rybaka (genitive singular)
rybakowi (dative singular)
rybakiem (instrumental singular)
rybaku (locative singular)
rybaku (vocative singular)
rybaki (nominative plural)
rybaków (genitive plural)
rybakom (dative plural)
rybaki (accusative plural)
rybakami (instrumental plural)
rybakach (locative plural)
rybaki (vocative plural)

gw. (okolice Krasnojarska) naleśnik z tartych ziemniaków


mijo

(1.1-2) łac. milĭum
(2.1-3) zrost: mi hijo → mój synu

(Chile, Kolumbia, Meksyk i Estados Unidos) przy zwracaniu się do męża lub narzeczonego z odcieniem afektywnym, uczuciowym: kochanie, kochany, złotko, skarbie, kotku, aniołku, najdroższy


zakrywać

zakrywam (singular first-person present)
zakrywasz (singular second-person present)
zakrywa (singular third-person present)
zakrywamy (plural first-person present)
zakrywacie (plural second-person present)
zakrywają (plural third-person present)
zakrywałem (singular first-person past masculine)
zakrywałeś (singular second-person past masculine)
zakrywał (singular third-person past masculine)
zakrywaliśmy (plural first-person past masculine)
zakrywaliście (plural second-person past masculine)
zakrywali (plural third-person past masculine)
zakrywałam (singular first-person past feminine)
zakrywałaś (singular second-person past feminine)
zakrywała (singular third-person past feminine)
zakrywałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
zakrywałyście (plural second-person past feminine neuter)
zakrywały (plural third-person past feminine neuter)
zakrywałom (singular first-person past neuter potential rare)
zakrywałoś (singular second-person past neuter potential rare)
zakrywało (singular third-person past neuter)
niech zakrywam (singular first-person imperative)
zakrywaj (singular second-person imperative)
niech zakrywa (singular third-person imperative)
zakrywajmy (plural first-person imperative)
zakrywajcie (plural second-person imperative)
niech zakrywają (plural third-person imperative)
będę zakrywał (singular first-person future masculine)
będę zakrywać (singular first-person future masculine)
będziesz zakrywał (singular second-person future masculine)
będziesz zakrywać (singular second-person future masculine)
będzie zakrywał (singular third-person future masculine)
będzie zakrywać (singular third-person future masculine)
będziemy zakrywali (plural first-person future masculine)
będziemy zakrywać (plural first-person future masculine)
będziecie zakrywali (plural second-person future masculine)
będziecie zakrywać (plural second-person future masculine)
będą zakrywali (plural third-person future masculine)
będą zakrywać (plural third-person future masculine)
będę zakrywała (singular first-person future feminine)
będę zakrywać (singular first-person future feminine)
będziesz zakrywała (singular second-person future feminine)
będziesz zakrywać (singular second-person future feminine)
będzie zakrywała (singular third-person future feminine)
będzie zakrywać (singular third-person future feminine)
będziemy zakrywały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy zakrywać (plural first-person future feminine neuter)
będziecie zakrywały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie zakrywać (plural second-person future feminine neuter)
będą zakrywały (plural third-person future feminine neuter)
będą zakrywać (plural third-person future feminine neuter)
będę zakrywało (singular first-person future neuter potential rare)
będę zakrywać (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz zakrywało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz zakrywać (singular second-person future neuter potential rare)
będzie zakrywało (singular third-person future neuter)
będzie zakrywać (singular third-person future neuter)
zakrywałem był (singular first-person pluperfect masculine)
zakrywałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
zakrywał był (singular third-person pluperfect masculine)
zakrywaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
zakrywaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
zakrywali byli (plural third-person pluperfect masculine)
zakrywałam była (singular first-person pluperfect feminine)
zakrywałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
zakrywała była (singular third-person pluperfect feminine)
zakrywałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
zakrywałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
zakrywały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
zakrywałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
zakrywałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
zakrywało było (singular third-person pluperfect neuter)
zakrywano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
zakrywałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym zakrywał (singular first-person conditional masculine)
zakrywałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś zakrywał (singular second-person conditional masculine)
zakrywałby (singular third-person conditional masculine)
byłby zakrywał (singular third-person conditional masculine)
zakrywalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy zakrywali (plural first-person conditional masculine)
zakrywalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście zakrywali (plural second-person conditional masculine)
zakrywaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby zakrywali (plural third-person conditional masculine)
zakrywałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym zakrywała (singular first-person conditional feminine)
zakrywałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś zakrywała (singular second-person conditional feminine)
zakrywałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby zakrywała (singular third-person conditional feminine)
zakrywałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy zakrywały (plural first-person conditional feminine neuter)
zakrywałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście zakrywały (plural second-person conditional feminine neuter)
zakrywałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby zakrywały (plural third-person conditional feminine neuter)
zakrywałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym zakrywało (singular first-person conditional neuter potential rare)
zakrywałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś zakrywało (singular second-person conditional neuter potential rare)
zakrywałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby zakrywało (singular third-person conditional neuter)
zakrywający (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niezakrywający (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
zakrywająca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niezakrywająca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
zakrywające (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niezakrywające (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
zakrywające (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niezakrywające (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
zakrywany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
niezakrywany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
zakrywani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
niezakrywani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
zakrywana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
niezakrywana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
zakrywane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
niezakrywane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
zakrywane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
niezakrywane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
zakrywając (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie zakrywając (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
zakrywanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
niezakrywanie (singular plural first-person second-person third-person gerund)


zbroja

nie zbroja czyni rycerza, lecz waleczność serca

nie każdy to jest rycerz, co pod zbroją albo pancerzem się kryje

zbroi (genitive singular)
zbroi (dative singular)
zbroję (accusative singular)
zbroją (instrumental singular)
zbroi (locative singular)
zbrojo (vocative singular)
zbroje (nominative plural)
zbroi (genitive plural)
zbrój (genitive plural)
zbrojom (dative plural)
zbroje (accusative plural)
zbrojami (instrumental plural)
zbrojach (locative plural)
zbroje (vocative plural)


kawiarka

kawiarki (nominative plural)
kawiarki (genitive singular)
kawiarek (genitive plural)
kawiarce (dative singular)
kawiarkom (dative plural)
kawiarkę (accusative singular)
kawiarki (accusative plural)
kawiarką (instrumental singular)
kawiarkami (instrumental plural)
kawiarce (locative singular)
kawiarkach (locative plural)
kawiarko (vocative singular)
kawiarki (vocative plural)

Kupiłem dwa chleby i kawiarkę.


dyl

st.pol. del < swn. dil, dille < swn. dilo < pragerm. *þiljǭ

por. ang. thill, niem. Diele, szw. tilja, wilam. dyjł

dyla (genitive singular)
dylowi (dative singular)
dylem (instrumental singular)
dylu (locative singular)
dylu (vocative singular)
dyle (nominative plural)
dyli (genitive plural)
dylów (genitive plural)
dylom (dative plural)
dyle (accusative plural)
dylami (instrumental plural)
dylach (locative plural)
dyle (vocative plural)


jubel

juble (nominative plural)
jubla (genitive singular)
jubli (genitive plural)
jublowi (dative singular)
jublom (dative plural)
juble (accusative plural)
jublem (instrumental singular)
jublami (instrumental plural)
jublu (locative singular)
jublach (locative plural)
jublu (vocative singular)
juble (vocative plural)


baczyć

baczę (singular first-person present)
baczysz (singular second-person present)
baczy (singular third-person present)
baczymy (plural first-person present)
baczycie (plural second-person present)
baczą (plural third-person present)
baczyłem (singular first-person past masculine)
baczyłeś (singular second-person past masculine)
baczył (singular third-person past masculine)
baczyliśmy (plural first-person past masculine)
baczyliście (plural second-person past masculine)
baczyli (plural third-person past masculine)
baczyłam (singular first-person past feminine)
baczyłaś (singular second-person past feminine)
baczyła (singular third-person past feminine)
baczyłyśmy (plural first-person past feminine neuter)
baczyłyście (plural second-person past feminine neuter)
baczyły (plural third-person past feminine neuter)
baczyłom (singular first-person past neuter potential rare)
baczyłoś (singular second-person past neuter potential rare)
baczyło (singular third-person past neuter)
niech baczę (singular first-person imperative)
bacz (singular second-person imperative)
niech baczy (singular third-person imperative)
baczmy (plural first-person imperative)
baczcie (plural second-person imperative)
niech baczą (plural third-person imperative)
będę baczył (singular first-person future masculine)
będę baczyć (singular first-person future masculine)
będziesz baczył (singular second-person future masculine)
będziesz baczyć (singular second-person future masculine)
będzie baczył (singular third-person future masculine)
będzie baczyć (singular third-person future masculine)
będziemy baczyli (plural first-person future masculine)
będziemy baczyć (plural first-person future masculine)
będziecie baczyli (plural second-person future masculine)
będziecie baczyć (plural second-person future masculine)
będą baczyli (plural third-person future masculine)
będą baczyć (plural third-person future masculine)
będę baczyła (singular first-person future feminine)
będę baczyć (singular first-person future feminine)
będziesz baczyła (singular second-person future feminine)
będziesz baczyć (singular second-person future feminine)
będzie baczyła (singular third-person future feminine)
będzie baczyć (singular third-person future feminine)
będziemy baczyły (plural first-person future feminine neuter)
będziemy baczyć (plural first-person future feminine neuter)
będziecie baczyły (plural second-person future feminine neuter)
będziecie baczyć (plural second-person future feminine neuter)
będą baczyły (plural third-person future feminine neuter)
będą baczyć (plural third-person future feminine neuter)
będę baczyło (singular first-person future neuter potential rare)
będę baczyć (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz baczyło (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz baczyć (singular second-person future neuter potential rare)
będzie baczyło (singular third-person future neuter)
będzie baczyć (singular third-person future neuter)
baczyłem był (singular first-person pluperfect masculine)
baczyłeś był (singular second-person pluperfect masculine)
baczył był (singular third-person pluperfect masculine)
baczyliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
baczyliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
baczyli byli (plural third-person pluperfect masculine)
baczyłam była (singular first-person pluperfect feminine)
baczyłaś była (singular second-person pluperfect feminine)
baczyła była (singular third-person pluperfect feminine)
baczyłyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
baczyłyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
baczyły były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
baczyłom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
baczyłoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
baczyło było (singular third-person pluperfect neuter)
baczono (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
baczyłbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym baczył (singular first-person conditional masculine)
baczyłbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś baczył (singular second-person conditional masculine)
baczyłby (singular third-person conditional masculine)
byłby baczył (singular third-person conditional masculine)
baczylibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy baczyli (plural first-person conditional masculine)
baczylibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście baczyli (plural second-person conditional masculine)
baczyliby (plural third-person conditional masculine)
byliby baczyli (plural third-person conditional masculine)
baczyłabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym baczyła (singular first-person conditional feminine)
baczyłabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś baczyła (singular second-person conditional feminine)
baczyłaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby baczyła (singular third-person conditional feminine)
baczyłybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy baczyły (plural first-person conditional feminine neuter)
baczyłybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście baczyły (plural second-person conditional feminine neuter)
baczyłyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby baczyły (plural third-person conditional feminine neuter)
baczyłobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym baczyło (singular first-person conditional neuter potential rare)
baczyłobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś baczyło (singular second-person conditional neuter potential rare)
baczyłoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby baczyło (singular third-person conditional neuter)
baczący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
niebaczący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
bacząca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
niebacząca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
baczące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
niebaczące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
baczące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
niebaczące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
bacząc (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie bacząc (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
baczenie (singular plural first-person second-person third-person gerund)
niebaczenie (singular plural first-person second-person third-person gerund)

gw. (Małopolska, Mazowsze, Wielkopolska i Pomorze) pamiętać


świętojanka

(1.1) pol. święty + -o- + Jan + -ka – od dnia św. Jana (24 czerwca)

(1.3) kalka strukturalna z niem. Johannisbeere

gw. (Kujawy) wczesny czerwonawy kartofel


mija

(Chile, Kolumbia, Meksyk i Estados Unidos) przy zwracaniu się do żony lub narzeczonej z odcieniem afektywnym, uczuciowym: kochanie, kochana, złotko, skarbie, słoneczko, kotku, aniołku


haru

gw. (lasowska) …używany, gdy ktoś dużo pracuje lub sprząta dom


stela

(1.1) łac. stela < gr. στήλη (stḗlē) → słup, kolumna

Cióng tu stela, bo ci kopnym do hader!


wałach

ukr., słc. valach < rum. valah < prasł. *volxъ < pragerm. *walhaz


półbrat

półbrata (genitive singular)
półbratu (dative singular)
półbrata (accusative singular)
półbratem (instrumental singular)
półbracie (locative singular)
półbracie (vocative singular)
półbracia (nominative plural)
półbraci (genitive plural)
półbraciom (dative plural)
półbraci (accusative plural)
półbraćmi (instrumental plural)
półbraciach (locative plural)
półbracia (vocative plural)
tak


półsiostra

półsiostry (genitive singular)
półsiostrze (dative singular)
półsiostrę (accusative singular)
półsiostrą (instrumental singular)
półsiostrze (locative singular)
półsiostro (vocative singular)
półsiostry (nominative plural)
półsióstr (genitive plural)
półsiostrom (dative plural)
półsiostry (accusative plural)
półsiostrami (instrumental plural)
półsiostrach (locative plural)
półsiostry (vocative plural)


jarka

gw. (Bukowina, Śląsk Cieszyński i Babia Góra) owca, która nie rodziła


kucza

także gw. (Poznań, Chełm Lubelski, Zamość, Jarocin, Krosno, Pułtusk, Izbica, Krasnystaw i Krynica) chata, szałas


bojka

bojki (genitive singular)
bojce (dative singular)
bojkę (accusative singular)
bojką (instrumental singular)
bojce (locative singular)
bojko (vocative singular)
bojki (nominative plural)
bojek (genitive plural)
bojkom (dative plural)
bojki (accusative plural)
bojkami (instrumental plural)
bojkach (locative plural)
bojki (vocative plural)

gw. (Sulwalszczyzna) naczynie, w którym ubija się masło


komornik

(1.1) pol. komora + -nik
(1.5) por. ukr. комірник
(1.6) pol. komorne + -ik

komornika (genitive singular)
komornikowi (dative singular)
komornika (accusative singular)
komornikiem (instrumental singular)
komorniku (locative singular)
komorniku (vocative singular)
komornicy (nominative plural)
komorników (genitive plural)
komornikom (dative plural)
komorników (accusative plural)
komornikami (instrumental plural)
komornikach (locative plural)
komornicy (vocative plural)

gw. (Czerniejewo) współlokator płacący czynsz


szpajza

gw. (Górny Śląsk i Pomorze) deser z jajek, cukru i żelatyny z dodatkiem kakao lub soku cytrynowego


bierka

bierki (genitive singular)
bierce (dative singular)
bierkę (accusative singular)
bierką (instrumental singular)
bierce (locative singular)
bierko (vocative singular)
bierki (nominative plural)
bierek (genitive plural)
bierkom (dative plural)
bierki (accusative plural)
bierkami (instrumental plural)
bierkach (locative plural)
bierki (vocative plural)

gw. (Żywiec) owca, która nie została zapłodniona


przybierać

przybierać się (singular plural first-person second-person third-person infinitive)
przybieram się (singular first-person present)
przybierasz się (singular second-person present)
przybiera się (singular third-person present)
przybieramy się (plural first-person present)
przybieracie się (plural second-person present)
przybierają się (plural third-person present)
przybierałem się (singular first-person past masculine)
przybierałeś się (singular second-person past masculine)
przybierał się (singular third-person past masculine)
przybieraliśmy się (plural first-person past masculine)
przybieraliście się (plural second-person past masculine)
przybierali się (plural third-person past masculine)
przybierałam się (singular first-person past feminine)
przybierałaś się (singular second-person past feminine)
przybierała się (singular third-person past feminine)
przybierałyśmy się (plural first-person past feminine neuter)
przybierałyście się (plural second-person past feminine neuter)
przybierały się (plural third-person past feminine neuter)
przybierałom się (singular first-person past neuter potential rare)
przybierałoś się (singular second-person past neuter potential rare)
przybierało się (singular third-person past neuter)
niech się przybieram (singular first-person imperative)
przybieraj się (singular second-person imperative)
niech się przybiera (singular third-person imperative)
przybierajmy się (plural first-person imperative)
przybierajcie się (plural second-person imperative)
niech się przybierają (plural third-person imperative)
będę się przybierał (singular first-person future masculine)
będę się przybierać (singular first-person future masculine)
będziesz się przybierał (singular second-person future masculine)
będziesz się przybierać (singular second-person future masculine)
będzie się przybierał (singular third-person future masculine)
będzie się przybierać (singular third-person future masculine)
będziemy się przybierali (plural first-person future masculine)
będziemy się przybierać (plural first-person future masculine)
będziecie się przybierali (plural second-person future masculine)
będziecie się przybierać (plural second-person future masculine)
będą się przybierali (plural third-person future masculine)
będą się przybierać (plural third-person future masculine)
będę się przybierała (singular first-person future feminine)
będę się przybierać (singular first-person future feminine)
będziesz się przybierała (singular second-person future feminine)
będziesz się przybierać (singular second-person future feminine)
będzie się przybierała (singular third-person future feminine)
będzie się przybierać (singular third-person future feminine)
będziemy się przybierały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy się przybierać (plural first-person future feminine neuter)
będziecie się przybierały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie się przybierać (plural second-person future feminine neuter)
będą się przybierały (plural third-person future feminine neuter)
będą się przybierać (plural third-person future feminine neuter)
będę się przybierało (singular first-person future neuter potential rare)
będę się przybierać (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz się przybierało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz się przybierać (singular second-person future neuter potential rare)
będzie się przybierało (singular third-person future neuter)
będzie się przybierać (singular third-person future neuter)
przybierałem się był (singular first-person pluperfect masculine)
przybierałeś się był (singular second-person pluperfect masculine)
przybierał się był (singular third-person pluperfect masculine)
przybieraliśmy się byli (plural first-person pluperfect masculine)
przybieraliście się byli (plural second-person pluperfect masculine)
przybierali się byli (plural third-person pluperfect masculine)
przybierałam się była (singular first-person pluperfect feminine)
przybierałaś się była (singular second-person pluperfect feminine)
przybierała się była (singular third-person pluperfect feminine)
przybierałyśmy się były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
przybierałyście się były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
przybierały się były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
przybierałom się było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
przybierałoś się było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
przybierało się było (singular third-person pluperfect neuter)
przybierano się (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
przybierałbym się (singular first-person conditional masculine)
byłbym się przybierał (singular first-person conditional masculine)
przybierałbyś się (singular second-person conditional masculine)
byłbyś się przybierał (singular second-person conditional masculine)
przybierałby się (singular third-person conditional masculine)
byłby się przybierał (singular third-person conditional masculine)
przybieralibyśmy się (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy się przybierali (plural first-person conditional masculine)
przybieralibyście się (plural second-person conditional masculine)
bylibyście się przybierali (plural second-person conditional masculine)
przybieraliby się (plural third-person conditional masculine)
byliby się przybierali (plural third-person conditional masculine)
przybierałabym się (singular first-person conditional feminine)
byłabym się przybierała (singular first-person conditional feminine)
przybierałabyś się (singular second-person conditional feminine)
byłabyś się przybierała (singular second-person conditional feminine)
przybierałaby się (singular third-person conditional feminine)
byłaby się przybierała (singular third-person conditional feminine)
przybierałybyśmy się (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy się przybierały (plural first-person conditional feminine neuter)
przybierałybyście się (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście się przybierały (plural second-person conditional feminine neuter)
przybierałyby się (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby się przybierały (plural third-person conditional feminine neuter)
przybierałobym się (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym się przybierało (singular first-person conditional neuter potential rare)
przybierałobyś się (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś się przybierało (singular second-person conditional neuter potential rare)
przybierałoby się (singular third-person conditional neuter)
byłoby się przybierało (singular third-person conditional neuter)
przybierający się (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
nieprzybierający się (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
przybierająca się (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
nieprzybierająca się (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
przybierające się (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
nieprzybierające się (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
przybierające się (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
nieprzybierające się (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
przybierany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
nieprzybierany (singular first-person second-person third-person passive participle masculine)
przybierani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
nieprzybierani (plural first-person second-person third-person passive participle masculine)
przybierana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
nieprzybierana (singular first-person second-person third-person passive participle feminine)
przybierane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
nieprzybierane (plural first-person second-person third-person passive participle feminine neuter)
przybierane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
nieprzybierane (singular first-person second-person third-person passive participle neuter)
przybierając się (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie przybierając się (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
przybieranie się (singular plural first-person second-person third-person gerund)
nieprzybieranie się (singular plural first-person second-person third-person gerund)


strażnica

strażnicy (genitive singular)
strażnicy (dative singular)
strażnicę (accusative singular)
strażnicą (instrumental singular)
strażnicy (locative singular)
strażnico (vocative singular)
strażnice (nominative plural)
strażnic (genitive plural)
strażnicom (dative plural)
strażnice (accusative plural)
strażnicami (instrumental plural)
strażnicach (locative plural)
strażnice (vocative plural)

reg. (Śląsk Cieszyński i Żywiecczyzna) remiza, budynek straży pożarnej

Strażnica OSP wreszcie zostanie dokończona. Wreszcie, bo budynek czeka na to ponad 30 lat!


gładysz

gładysza (genitive singular)
gładyszowi (dative singular)
gładyszem (instrumental singular)
gładyszu (locative singular)
gładyszu (vocative singular)
gładysze (nominative plural)
gładyszy (genitive plural)
gładyszom (dative plural)
gładysze (accusative plural)
gładyszami (instrumental plural)
gładyszach (locative plural)
gładysze (vocative plural)


wieczorek

wieczorka (genitive singular)
wieczorkowi (dative singular)
wieczorka (accusative singular)
wieczorkiem (instrumental singular)
wieczorku (locative singular)
wieczorku (vocative singular)
wieczorki (nominative plural)
wieczorków (genitive plural)
wieczorkom (dative plural)
wieczorki (accusative plural)
wieczorkami (instrumental plural)
wieczorkach (locative plural)
wieczorki (vocative plural)


dychać

gw. (Małopolska, Ziemia Sieradzka i Kujawy) kaszleć


perfum

Chcę wypróbować na sobie ten nowy perfum.

W języku ogólnopolskim uznawana za poprawną jest tylko liczba mnoga wyrazu perfumy.


rżany

także gw. (Poznań, Śląsk i Pomorze) żytni


poszlagować

— Oto frajla (panna) — mówi jeden z tych ulicznych rycerzy, — poszlagowała ludzi, a teraz myśli, że będziemy z nią kunirować…
 — Feca jedna! — dodaje drugi, szarpiąc odzież Kaśki

Gabriela Zapolska, Kaśka-Karjatyda, Instytut Literacki „Lektor”, Lublin 1922.


siarnik

A jak niedźwiedzia dużo bić, tak on koniec końców może się nauczyć i siarniki zapalać

Eugeniusz Małaczewski, Dzieje Baśki Murmańskiej. Historja o białej niedźwiedzicy, rozdz. IV, Gebethner i Wolff, Warszawa 1925.


klapsztula

klapsztuli (genitive singular)
klapsztuli (dative singular)
klapsztulę (accusative singular)
klapsztulą (instrumental singular)
klapsztuli (locative singular)
klapsztule (nominative plural)
klapsztuli (genitive plural)
klapsztulom (dative plural)
klapsztule (accusative plural)
klapsztulami (instrumental plural)
klapsztulach (locative plural)
klapsztule (vocative plural)

gw. (Poznań) gw. (Bydgoszcz) kanapka złożona z dwóch warstw pieczywa

Mój chłopak to straszna fleja – w plecaku znalazłem jakieś farfocle i zgniłą klapsztulę sprzed dwóch tygodni.


chochoł

prasł. *xoxolъ → czub, czubek ze sterczących włosów, piór; dalsza etymologia niejasna, być może z wcześniejszego prasł. *koxolъ (por. słc. kochol), być może z wcześniejszego prasł. *kosolъ < prasł. *kosa → długie włosy, pióra (por. pol. kosa) + prasł. *-olъ

por. czes. chochol, słc. chochol, dial. słc. chochel, głuż. khochoł, dłuż. chochoł, st.rus. хохолъ, ros. хохо́л, dial. ukr. хохо́л, białor. хахо́л, dial. bułg. хо́хал

(1.5) pożyczka semantyczna ang. straw man

chochoła (genitive singular)
chochołowi (dative singular)
chochoła (accusative singular)
chochołem (instrumental singular)
chochole (locative singular)
chochole (vocative singular)
chochoły (nominative plural)
chochołów (genitive plural)
chochołom (dative plural)
chochoły (accusative plural)
chochołami (instrumental plural)
chochołach (locative plural)
chochoły (vocative plural)
chochoła (genitive singular)
chochołowi (dative singular)
chochołem (instrumental singular)
chochole (locative singular)
chochole (vocative singular)
chochoły (nominative plural)
chochołów (genitive plural)
chochołom (dative plural)
chochoły (accusative plural)
chochołami (instrumental plural)
chochołach (locative plural)
chochoły (vocative plural)

gw. (Jacnia, Stary Sącz, Nienadówka i Łopienno) sterczący czub włosów; pęk

Kapusta często ma puste głowy albo wyrasta w chochoły

gw. (Chotel Czerwony, Jeżewo i Biłgoraj) wierzchołek

gw. (Bochnia, Kamienica i Gdów) okrycie słomiane używane przez pasterzy

W zeszłym stuleciu (były) deszcze stałe, pastuchy miały chochoły ze słomy na głowach zamiast parasola

gw. (Sandomierz i Kolbuszowa) otwór kopca z ziemniakami zakryty słomą

Ziemniaki, buraki … obkładają równą słomą naokoło wbitego drąga, zostawiając z góry „chochu”, tj. otwór z równej słomy

gw. (Pelpin, Łopienno, Kórnik i Koc) kołnierz

Sukmana miała czerwony chachoł

gw. (Słupia) górna część zawiązanego worka

Chochoł to się robi ze słomy i stawia się w polu, żeby ptaki się bały

gw. (Kramsk, Dylów, Cerekwica, Lubasz, Witowo, Budzisław, Kuj, Ostrowo i Dulsk) silny, porywisty wiatr, wichura, huragan

gw. (Lubasz, Ruda i Ostrowo) wir powietrzny


chochoł

chochoła (genitive singular)
chochołowi (dative singular)
chochoła (accusative singular)
chochołem (instrumental singular)
chochole (locative singular)
chochole (vocative singular)
chochoły (nominative plural)
chochołów (genitive plural)
chochołom (dative plural)
chochoły (accusative plural)
chochołami (instrumental plural)
chochołach (locative plural)
chochoły (vocative plural)

gw. (Piaski) przebieraniec owinięty w słomę straszący w zapusty

Dawniej owijali się niektórzy w słomę i tych zwano chochołami


Kupalnocka

prawdopodobnie zapożyczenie z białor. Купально́чка, Купално́чка (poświadczone od 1831 r.); synchronicznie pol. kupalny + nocka; poświadczone od 1836 r.

Kupalnocki (potential rare nominative plural)
Kupalnocki (genitive singular)
Kupalnocek (potential rare genitive plural)
Kupalnocce (dative singular)
Kupalnockom (potential rare dative plural)
Kupalnockę (accusative singular)
Kupalnocki (potential rare accusative plural)
Kupalnocką (instrumental singular)
Kupalnockami (potential rare instrumental plural)
Kupalnocce (locative singular)
Kupalnockach (potential rare locative plural)
Kupalnocko (vocative singular)
Kupalnocki (potential rare vocative plural)

reg. (Warmia, Mazury, Kurpie i Podlasie) Noc Świętojańska

[…] ale kto wie, czy nie jest po prostu opisem jakiegoś smutnego wypadku, który się gdzieś wydarzył, może przed kilku wiekami, przy obchodzie Kupalnocki

praca zbiorowa, Zygmunt Gloger - badacz przeszłości ziemi ojczystej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978, ISBN 9788301002114, s. 242.

Te sześć wierszy śpiewają także u Kurpiów w czasie Kupalnocki czyli Sobótki

Kornel Kozłowski, 80 Lud. Pieśni, Podania, Baśnie, Zwyczaje i Przesądy Ludu Z Mazowsza Czerskiego, Wraz z Tańcami i Melodyami, Warszawa 1869, s. 80.

Lud np. mazowiecki i podlaski, nad Narwią i Bugiem zamieszkały, obrzęd ten znał tylko pod mianem Kupalnocki

Zygmunt Gloger, Księga rzeczy polskich, Kraków 1896, s. 452.


mofle

(Honduras, Meksyk, Nikaragua, Portoryko, Salwador i Estados Unidos) rura wydechowa

(Honduras, Meksyk, Nikaragua, Salwador i Estados Unidos) tłumik (rury wydechowej)


ozornica

ozornicy (genitive singular)
ozornicy (dative singular)
ozornicę (accusative singular)
ozornicą (instrumental singular)
ozornicy (locative singular)
ozornico (vocative singular)
ozornice (nominative plural)
ozornic (genitive plural)
ozornicom (dative plural)
ozornice (accusative plural)
ozornicami (instrumental plural)
ozornicach (locative plural)
ozornice (vocative plural)

gw. (Tykocin) kobieta gadatliwa, wygadana


bunia

buni (genitive singular)
buni (dative singular)
bunię (accusative singular)
bunią (instrumental singular)
buni (locative singular)
bunio (vocative singular)
bunie (nominative plural)
buni (genitive plural)
buniom (dative plural)
bunie (accusative plural)
buniami (instrumental plural)
buniach (locative plural)
bunie (vocative plural)

gw. (Tykocin) rodzaj naczynia o baniastym kształcie, zatykanego korkiem, bez dzióbka, zrobionego z gliny lub kamionki


kiejś

gw. (kielecka i żywiecka) kiedyś, niegdyś


dziwo

Dziwo nie oszalała


chabazie

reg. (Lwów i Dolny Śląsk) kwiatki, zarośla