-Jamani

Duitsland; een federaal land in Midden-Europa, in het noorden grenzend Denemarken, in het oosten aan Polen en Tsjechië, in het zuiden aan Oostenrijk en Zwitserland en in het westen aan Frankrijk, het Luxemburg, België en Nederland.


nasi

dit hier is ... verwijzend naar een woord van klasse 7

Nasi isikolo sam.


lam

vorm van -m, verwijzend naar een eerste persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 5


aso

vorm van -so, verwijzend naar een woord van klasse 7 in bezit van een woord van klasse 6


yako

vorm van -ko, verwijzend naar een woord van klasse 15 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -ko, verwijzend naar een woord van klasse 15 in bezit van een woord van klasse 4


-rhawuti

Leenwoord uit Afrikaans (Nederlands) goud < Proto-Indo-Europees *ghlo-


-hashe

Isoldati elikhwelayo ehasheni.


-so

Het meervoud van iliso is onregelmatig: amehlo


-so

hem, haar, het; voorwerpsvorm na voorzetsels verwijzend naar een klasse 7 woord

Andinaso eso.


-so

zijn, ervan; verwijzend naar een klasse 7 woord.

Naso isikolo sam neetitshala zaso.


-andla

Amandla ngawethu!


la

Klasse 6 omvat meervouden, maar ook ontelbare collectieven zoals water.


-ntu

Ukunyhashwa kwamalungelo oluntu.


lo

Ngutitshalakazi lo.

Ngumnenga lo


IsiXhosa

Xhosa; taal die in Zuid-Afrika wordt gesproken


nazo

dat daar zijn ... verwijzend naar een woord van klasse 8

Nazo izikolo zethu.


naso

dat daar is ... verwijzend naar een woord van klasse 7

Naso isikolo sam.


naso

Ezinye iinkomo apha emhlambini ziye zikwazi nje ngendalo ukumelana naso esi sifo.

Sommige runderen in de kudde lijken bij deze ziekte weerstand ertegen te hebben.

met copulatief of ukuba, na- + -so: iets van klasse 7 hebben

Andinaso.


nam

na- + mna: vorm van na- voor de eerste persoon enkelvoud: en/ook ik, met mij

Ndiyavuya nam.


eRhawutini

Locatief van irhawuti (goud), letterlijk 'de goudstad'.


-lo

zijn, ervan; verwijzend naar een klasse 5 woord.

Nakwiinkomo zakho, nakwiinyamakazi ezisezweni lakho; lonke ungeniselo lwalo loba kukudla.

zijn, ervan; verwijzend naar een klasse 11 woord.


-funa

Ndiyafuna ukudlala


-ncinci

Ngumtwana omncinci


-ncinci

Ndiyathetha isiXhosa kancinci qha.


-khulu

Ungumntu omkhulu.


-khulu

Enkosi kakhulu!


-nkwenkwezi

ster; een hemellichaam, een gasbol die licht uitzendt door kernfusie.

Siyakunqandwa ziinkwenkwezi.

We zullen slechts door de sterren tegengehouden worden.


-mvula

regen ; neerslag van tot druppels gecondenseerde waterdamp.


am

vorm van -m, verwijzend naar een eerste persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 6


-langa

Ilanga litshona ezintabeni.


-nja

Ixesha lixhatshwe yinja.

De tijd is door de hond opgelikt -> Het is tijd, het is al laat.


-thi

leidt vaak een uitdrukking in met een ideofoon


-Xhosa

Xhosa is de naam van de legendarische stichter van de stam van de amaXhosa. De naam is mogelijk Khoikhoi in oorsprong.

- Xhosa taal die in Zuid-Afrika wordt gesproken

een Xhosa, iemand die Xhosa als moedertaal heeft

mensen die Xhosa als moedertaal spreken, de Xhosa's, het Xhosa-volk


-de

umntu omde

umthi omde


-ko

ervan; verwijzend naar een klasse 15 woord.


-bo

ervan; verwijzend naar een klasse 14 woord.

hun, ervan; verwijzend naar een klasse 2 woord.


-wo

zijn, ervan; verwijzend naar een 3 woord

hun, ervan; verwijzend naar een 6 woord.


-yo

zijn, ervan; verwijzend naar een 9 woord.

hun, ervan; verwijzend naar een 4 woord.


-zo

ervan, hun ; verwijzend naar een klasse 10 woord.

Ndihamba nazo!

Lett.: Ik loop ermee (mijn zorgen) ~ Ach, het gaat wel.

ervan, hun ; verwijzend naar een klasse 8 woord.


-khe

hulpwerkwoord gevolgd door een aanvoegende wijs met de betekenis ooit

Ukhe uziqaphele iinkwenkwezana?


-khe

zijn, haar, ervan; verwijzend naar een 1 woord.


-zwe

Ukungenisa elizweni.

Akukho namnye oya kuhluthwa ubuhlanga bakhe okanye ahluthwe ilungelo lokutshintsha ubuzwe bakhe.

Niemand heeft het recht imeands nationaliteit af te nemen of iemand het recht te ontnemen van nationaliteit te veranderen.


-kwerekwere

brabbelaar, iemand die koeterwaals spreekt, een scheldwoord voor Afrikanen uit andere landen

: scheldwoord voor allochtonen, vreemd volk


-chazi-magama

Isichazi-magama esaziswayo namhlanje, ngenjongo yokulungelelanisa umgangatho welwimi lwesiXhosa, siyakudlala indima enkulu ekuqinisekiseni ukukhuselwa kwesidima sabantu abaNtsundu.

Het woordenboek dat vandaag voorgesteld wordt met de bedoeling bij te dragen tot de standardisatie van het Xhosa zal een grote bijdrage leveren tot het eerherstel van de oorspronkelijke bevolking.


yam

vorm van -m, verwijzend naar een eerste persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -m, verwijzend naar een eerste persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 4


zam

vorm van -m, verwijzend naar een eerste persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 8

vorm van -m, verwijzend naar een eerste persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 10


nina

Anizi nina?


kwam

vorm van -m, verwijzend naar een eerste persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 15


-cephe

Icephe elikhulu lejem.


sabo

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 14 in bezit van een woord van klasse 7

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 2 in bezit van een woord van klasse 7


molo

Van Afrikaans: môre, uit Nederlands: morgen

Molo, unjani wena?


a- -i

vormt de ontkennende vorm van de tegenwoordige tijd van het werkwoord

Ndiyacinga - andicingi


ndi-

onderwerpsvoorvoegsel van de eerste persoon enkelvoud van het werkwoord: ik.

Ndiyakuthanda.


andicingi

Afgeleid van -cinga met het voorvoegsel ndi- en een ontkenning met het omvoegsel a- -i.


u-

onderwerpsvoorvoegsel voor de tweede persoon enkelvoud: jij

Ùyambona.


u-

1 onderwerpsvoorvoegsel voor de derde persoon enkelvoud klasse 1: hij, zij, het

Úyambona.

3 onderwerpsvoorvoegsel voor de derde persoon enkelvoud klasse 3: het, die


-Lwesine

/ɔːlɔ̯eˈsiːnɛ/


-balulekile

Kubalulekile ukuba ungawuqali umsebenzi wakho ngomzuzu wokugqibela.

Het is belangrijk dat je niet op het allerlaatste moment met je werk begint.


-phumla

IKrismesi lixesha lokuphumla


ubuzwe

nominatief ontelbaar van -zwe: nationaliteit


-camtho

Het woord wordt vooral gebruikt voor de taal van de Tsotsi's van Johannesburg.


-Krismesi

IKrismesi lixesha lokuphumla.


salo

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 5 in bezit van een woord van klasse 7

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 11 in bezit van een woord van klasse 7


wam

vorm van -m, verwijzend naar een eerste persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -m, verwijzend naar een eerste persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 3


lako

vorm van -ko, verwijzend naar een woord van klasse 15 in bezit van een woord van klasse 5


balo

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 5 in bezit van een woord van klasse 14

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 5 in bezit van een woord van klasse 2

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 11 in bezit van een woord van klasse 14

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 11 in bezit van een woord van klasse 2


ulwandle

[uːˈlɔ̯aːndɮɛ]


-dala

Inja endala.


unwele

[uːˈnɔ̯ɛːlɛ]

[uːˈnɔ̯ɛːlɛ]


ako

vorm van -ko, verwijzend naar een woord van klasse 15 in bezit van een woord van klasse 6


baso

vorm van -so, verwijzend naar een woord van klasse 7 in bezit van een woord van klasse 14

vorm van -so, verwijzend naar een woord van klasse 7 in bezit van een woord van klasse 2


nazi

dit hier zijn ... verwijzend naar een woord van klasse 8

Nazi izikolo zethu.


lawo

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 3 in bezit van een woord van klasse 5

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 6 in bezit van een woord van klasse 5


nanga

dit hier is ... verwijzend naar een collectivum van klasse 6

Nanga amanzi.

dit hier zijn ... verwijzend naar een meervoud in klasse 6

Nanga amadoda.


egadini

Unamava okusebenza egadini?


ezigadini

Ndineminyaka emine ndisebenza ezigadini


-sixela

Siya sixele apho.


-ndlu

Hambani ke ngoko, siye sixele endlweni yokumkani.

Laten we daarom gaan en het in het huis van de koning gaan vertellen.


-kumkani

Waza uAdoniya unyana kaHagiti waziphakamisa, wathi, Ndiya kuba ngukumkani.

Intussen was Adonia, de zoon van Haggit zo vermetel om te denken: ik zal koning worden.

benjenjalo bona ngokwabo ukubathuthela ookumkani bonke bamaHeti, nookumkani bama-Aram.

en alzo voerden ze die uit door hun hand voor alle koningen der Hethieten, en voor de koningen van Syrië.


-kumkanikazi

Kwavela indoda engumTiyopiya, ithenwa, isikhulu sikaKandase, ukumkanikazi wamaTiyopiya, ebiphethe bonke ubutyebi bakhe, eyayize kunqula uThixo eYerusalem.

En er was een man uit Ethiopië, een dienaar, een minister van Candace, de koningin der Ethiopiërs, die al haar schatten beheerde en die naar Jeruzalem gekomen was om God te aanbidden.


mna

Andizi mna!


-ndi-

voorwerpsinvoegsel van de eerste persoon enkelvoud van het werkwoord: mij, me

Uyandithanda:

onderwerpsinvoegsel van de eerste persoon enkelvoud van het werkwoord in ontkennende vorm: ik (niet)

Andikuthandi.


wena

Akuzi wena?


-ku-

voorwerpsinvoegsel van de tweede persoon enkelvoud van het werkwoord: jou, je

Andikuthandi.

onderwerpsinvoegsel van de tweede persoon enkelvoud van het werkwoord in ontkennende vorm: jij (niet)

Akundithandi?

voorwerpsinvoegsel derde persoon voor een klasse 15 woord: het

onderwerpsinvoegsel derde persoon voor een klasse 15 woord: het in een ontkennende zin


-ntlanzi

Ookrebe ke ziintlanzi ezinkulu.


-sisi

algemene aanspreektitel voor een vrouw of meisje


-fazi

Ndiyazicaphukela ezinto zilandelayo ebafazini:
Umfazi ongakwazi kupheka

Ik erger me over de volgende dingen wat vrouwen betreft:
Een vrouw die niet koken kan.


mfazi

Akukho mfazi

Lo mfazi

Mfazi, baphi na?


sisi

Molo, sisi!


-andle

Wathi uThixo okomileyo ngumhlaba, wathi intlanganisela yamanzi ziilwandle.

En God noemde de droge grond aarde en de verzameling van de wateren noemde hij zee.


-qhamo

Nantso ingobozi ineziqhamo zasehlotyeni.


laso

vorm van -so, verwijzend naar een woord van klasse 7 in bezit van een woord van klasse 5


-futha

Hippobromus pauciflorus een struik uit de Sapindaceae waarvan de bladeren en twijgen een stinkende olie bevatten, Afr. basterperdepis


-venkile

UMama uya ezivenkileni.


-wayini

Iivenkile ezithengisa iiwayini ezithile.


-thunzi

Masihlale emthunzini.


-phepha

Olu viwo lunamaphepha asi-7.


ngxi

Ukuma ngxi.


nkqi

Uyafunda nkqi.


gqa

Ukhe uziqaphele iinkwenkwezana ezithe gqa-gqa neziqaqambe kakhulu?

Heb je ooit goed gekeken naar de sterretjes die als stippeltjes overal schitteren.


ukuthi shici

Samengestelde uitdrukking van ukuthi en de ideofoon shici.


-fanekisozwi

Isifanekisozwi ligama elibonisa nelichaza indlela into eyenzeki ngayo

Een ideofoon is een woord dat iets uitdrukt en de manier waarop iets gebruikt wordt verduidelijkt.


ukuthi

leidt vaak een uitdrukking in met een ideofoon

Ukuthi shici.


-qhwarha

Hayi, liqhwarha eli.


-se-

UMaria usengumfundi

UMaria akasengomfundi.


-xeko

Isixeko saseKapa.


esixekweni

Bahamba esixekweni.


ceke

Iindawo ezininzi eMzantsi Afrika zibethwa yimimoya eyomileyo eshushu ehlotyeni ziphinde zibethwe yimimoya ebanda ceke ebusika.

Veel streken in Zuid-Afrika worden getroffen door droge hete winden in de zomer terwijl ze 's winters door ijskoude winden getroffen worden.


-sapho

Nkosi Sikelel' iAfrika
Maluphakanyisw' uphondo lwayo
Yizwa nemithandazo yethu
Nkosi sikelela
Thina lusapho lwayo

Here, zegen Afrika
moge zijn hoorn opgeheven worden
en moge ons gebed gehoord worden
Heer zegen ons
Wij de kinderen ervan.


-shushu

Kushushu ehlotyeni.


-banda

Kuyabanda apha!


-hle

Nantsi iintombi ezintle


obalulekile

Umsenbenzi obalulekile.


omkhulu

Umntu omkhulu

Umthi omkhulu


elikhulu

Ilitye elikhulu


okukhulu

Ukulwa okukhulu


abakhulu

Abathengisi abakhulu


olukhulu

Uhlanga olukhulu


obukhulu

Ubukhosi obukhulu


esikhulu

Isitya esikhulu


-futshane

Ziindlela ezimfutshane ezi.


enkhulu

Inkosi enkhulu


emikhulu

Imithi emikhulu


ezinkhulu

Iinyaniso ezinkhulu


ezikhulu

Izitya ezikhulu


amakhulu

Amanzi amakhulu


-si

Amasi abekwe elangeni.

lett. De zure melk is in de zon gezet -- Natuurlijk, hoe kon het ook anders..


-onka

Ndisika isonka ngemela


emanzini

Onke amadada atsibela emanzini.


asingomanzi

Kambe ke asingomanzi odwa, koko ngamanzi negazi.

Natuurlijk niet door het water alleen, maar door het water en het bloed.


-robothi

Uza kufika kwenye irobothi

Dan zul je nog een stoplicht tegenkomen.


kwirobothi

Kwirobothi yokuqala jika ngasekhohlo.


ezifestileni

kobakho lizwi leemvumi ezifestileni,

er klinken stemmen van zangers in de ramen


-za

Yiza Moya oyiNgcwele.

Uza kuhamba.


yinja

Ixesha lixhatshwe yinja.

De tijd is door de hond opgelikt -> Het is tijd, het is al laat.


nja

Le nja igcalagcala.


naziya

dat daarginds zijn ... verwijzend naar een woord van klasse 8

Naziya izikolo zethu.


na-

Amanzi nesonka.

Andinamanzi.


nasiya

dat daarginds is ... verwijzend naar een woord van klasse 7

Nasiya isikolo sam.


nango

dat daar is ... verwijzend naar een woord van klasse 3

Nango umthi.

dat daar is ... verwijzend naar een collectivum van klasse 6

Nango amanzi.

dat daar zijn ... verwijzend naar een meervoud in klasse 6

Nango amadoda.


nantsi

dit hier zijn ... verwijzend naar een woord van klasse 4

Nantsi imithi kamaqo.

dit hier is ... verwijzend naar een woord van klasse 9

Nantsi indoda.


nathi

na- + thina: vorm van na- voor de tweede persoon meervoud: en/ook wij, met ons

Hamba nathi.


nawe

na- + wena: vorm van na- voor de tweede persoon enkelvoud: en/ook jij, met jou

Uyavuya nawe?


nanku

dit hier ben/bent ... verwijzend naar de eerste of tweede persoon enkelvoud

Nanku ndilapha.

Nanku umhlobo wam.

dit hier is ... verwijzend naar een woord van klasse 15

Nanku ukutya kwam.


nalo

dat daar is ... verwijzend naar een woord van klasse 5

Nalo ihashe lam.

dat daar is ... verwijzend naar een woord van klasse 11

Nalo usana lwam.


nalo

met copulatief of ukuba, na- + -lo: iets van klasse 5 hebben

Andinalo.

met copulatief of ukuba, na- + -lo: iets van klasse 11 hebben

Andinalo.


nabo

dat daar zijn ... verwijzend naar een woord van klasse 6

Nabo abantwana bakho.

dat daar is ... verwijzend naar een woord van klasse 14

Nabo utywala babo.


nabo

Wenza uxolo nabo uYoshuwa.

met copulatief of ukuba, na- + -bo: iets van klasse 2 hebben

Abazali? Andinabo.

met copulatief of ukuba, na- + -bo: iets van klasse 14 hebben

Andinabo.


nani

na- + nina: vorm van na- voor de tweede persoon meervoud: en/ook jullie, met jullie

Niyavuya nani?


naye

na- + yena: vorm van na- voor de derde persoon enkelvoud klasse 1: en/ook hij/zij, met hem/haar

Ndiyahambe naye.


nangu

dit hier is ... verwijzend naar een woord van klasse 3

Nangu umthi.


nangaya

dat daarginds is ... verwijzend naar een collectivum van klasse 6

Nangay amanzi.

dat daarginds zijn ... verwijzend naar een meervoud in klasse 6

Nanga amadoda.


-el-

applicatief achtervoegsel dat een onovergankelijk werkwoord overgankelijk maakt en een meewerkend voorwerp aanhecht

Ukusebenza - ukusebenzela

applicatief achtervoegsel dat een overgankelijk werkwoord ditransitief maakt

Ukufunda incwadi - ukufundela incwadi abantwana

Een boek lezen - kinderen een boek voorlezen.


bayafuna

derde persoon 2e klasse meervoud tegenwoordige tijd van ukufuna


alifuni

derde persoon 5e klasse enkelvoud tegenwoordige tijd ontkennend van ukufuna


liyafuna

derde persoon 5e klasse enkelvoud tegenwoordige tijd van ukufuna


ndiyafuna

eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van ukufuna


akafuni

derde persoon 1e klasse enkelvoud tegenwoordige tijd ontkennend van ukufuna


ayifuni

derde persoon 9e klasse enkelvoud tegenwoordige tijd ontkennend van ukufuna


alufuni

derde persoon 11e klasse enkelvoud tegenwoordige tijd ontkennend van ukufuna


kuyafuna

derde persoon 15e klasse tegenwoordige tijd van ukufuna

onpersoonlijke vorm tegenwoordige tijd van ukufuna


buyafuna

derde persoon 14e klasse enkelvoud tegenwoordige tijd van ukufuna


niyafuna

tweede persoon meervoud tegenwoordige tijd van ukufuna


siyafuna

eerste persoon meervoud tegenwoordige tijd van ukufuna

derde persoon 7e klasse enkelvoud tegenwoordige tijd van ukufuna


-hlalo

Umhlalo etywaleni uzisa ingxaki.

Isihlalo sinikwe ixhego elidiniweyo.

De zetel werd aan de vermoeide oude man gegeven.

Uhlalo daxa luyadinisa.

Deze manier van zitten is erg vermoeiend.


asifuni

tweede persoon meervoud tegenwoordige tijd ontkennend van ukufuna

derde persoon 7e klasse enkelvoud tegenwoordige tijd ontkennend van ukufuna


iyafuna

derde persoon 9e klasse enkelvoud tegenwoordige tijd van ukufuna

derde persoon 4e klasse meervoud tegenwoordige tijd van ukufuna


uyafuna

tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van ukufuna

derde persoon 1e klasse enkelvoud tegenwoordige tijd van ukufuna

derde persoon 3e klasse enkelvoud tegenwoordige tijd van ukufuna


abafuni

derde persoon 2e klasse meervoud tegenwoordige tijd ontkennend van ukufuna


luyafuna

derde persoon 11e klasse enkelvoud tegenwoordige tijd van ukufuna


akufuni

derde persoon 15e klasse enkelvoud tegenwoordige tijd ontkennend van ukufuna

onpersoonlijke vorm tegenwoordige tijd ontkennend van ukufuna


nalu

dit hier is ... verwijzend naar een woord van klasse 11

Nalu usana lwakhe.


naba

dit hier zijn ... verwijzend naar een woord van klasse 2

Naba abahlobo bethu.


nabu

dit hier is ... verwijzend naar een woord van klasse 14

Nabi utywala.


nanzi

dit hier zijn ... verwijzend naar een woord van klasse 10

Nanzi ii-ertyisi zakho.


asingomhlalo

negatieve predicaatsvorm enkelvoud van -hlalo


ngabemi

De stam is oorspronkelijk -imi, afgeleid van -(i)ma, waardoor het voorvoegsel ngaba- in ngabe- veranderd is.


abufuni

derde persoon 14e klasse enkelvoud tegenwoordige tijd ontkennend van ukufuna


-ntlalo

manier van leven; levenswijze, levensstijl


asingomhlali

negatieve predicaatsvorm enkelvoud van -hlali


-hlali

Ubuhlali budala ubuhlobo.


nali

dit hier is ... verwijzend naar een woord van klasse 5

Nali ihashe lam.


-mi

Ndingummi woMzantsi-Afrika.

Ik ben een staatsburger van Zuid-Afrika.

Thina ke, singabemi basemazulwini.

Jullie echter zijn burgers van het hemelrijk.


asingobahlali

negatieve predicaatsvorm meervoud van -hlali


bemi

De stam is oorspronkelijk -imi, afgeleid van -(i)ma, waardoor het voorvoegsel ba- in be- veranderd is.


abemi

De stam is oorspronkelijk -imi, afgeleid van -(i)ma, waardoor het voorvoegsel aba- in abe- veranderd is.


-mo

Imo yabadlali.


mmi

Akukho mmi uya kubandezelwa ilungelo lakhe lobumi.

Geen enkele burger zal van zijn recht op staatsburgerschap beroofd worden.


yima

Yima ngxi!


-lungelo

Wonke ummi unelungelo lokuba nepaspoti.

Iedere burger heeft recht een paspoort te hebben.


asingomadoda

negatieve predicaatsvorm meervoud van -doda


ndoda

Le ndoda indala kakhulu.


madoda

Axhentsa la madoda.


-nyaka

Lo nyaka sikuwo.


-nqwazi

Umnqwazi wakhe wafulelwe ngoboya.


eli

Liqwarha eli


esi

Sisifo sephepha esi


obu

Bubugorha obu


olu

Lusana lwakhe olu


ezi

Zizqhamo ezi

Ziimfene ezi


oku

Kukutya okumnandi oku


-nomadudwane

Athi, ukuba uthe wacela iqanda, amnike unomadudwane

Of indien hij vraagt om een ei, een schorpioen geeft?


-muncwana

klaverzuring, Oxalis corniculata of Oxalis smithiana


alo

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 5 in bezit van een woord van klasse 6

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 11 in bezit van een woord van klasse 6


asingomakwenkwe

negatieve predicaatsvorm meervoud van -kwenkwe


nkwenkwe

Le nkwenkwe


ekuqaleni

Ekuqaleni uThixo wadala izulu nomhlaba.

In den beginne schiep God de hemel en de aarde.


labo

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 14 in bezit van een woord van klasse 5

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 2 in bezit van een woord van klasse 5


-mdaka

Ligumbi elimdaka.


-lusizi

Ngumfazi olusizi.

Umfazi ulusizi.


-bhobho

Yimibhobho emincinci.


akhe

vorm van -khe, verwijzend naar een woord van klasse 1 in bezit van een woord van klasse 6


lakhe

vorm van -khe, verwijzend naar een woord van klasse 1 in bezit van een woord van klasse 5


sakhe

vorm van -khe, verwijzend naar een woord van klasse 1 in bezit van een woord van klasse 7


lwakhe

vorm van -khe, verwijzend naar een woord van klasse 1 in bezit van een woord van klasse 11

Nalu usana lwakhe.


kwakhe

vorm van -khe, verwijzend naar een woord van klasse 1 in bezit van een woord van klasse 15


sako

vorm van -ko, verwijzend naar een woord van klasse 15 in bezit van een woord van klasse 7


lwako

vorm van -ko, verwijzend naar een woord van klasse 15 in bezit van een woord van klasse 11


saso

vorm van -so, verwijzend naar een woord van klasse 7 in bezit van een woord van klasse 7


wakhe

vorm van -khe, verwijzend naar een woord van klasse 1 in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -khe, verwijzend naar een woord van klasse 1 in bezit van een woord van klasse 3


lwaso

vorm van -so, verwijzend naar een woord van klasse 7 in bezit van een woord van klasse 11


kwaso

vorm van -so, verwijzend naar een woord van klasse 7 in bezit van een woord van klasse 15


zakhe

vorm van -khe, verwijzend naar een woord van klasse 1 in bezit van een woord van klasse 8

vorm van -khe, verwijzend naar een woord van klasse 1 in bezit van een woord van klasse 10


lwawo

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 3 in bezit van een woord van klasse 11

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 6 in bezit van een woord van klasse 11


bako

vorm van -ko, verwijzend naar een woord van klasse 15 in bezit van een woord van klasse 14

vorm van -ko, verwijzend naar een woord van klasse 15 in bezit van een woord van klasse 2


kwawo

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 3 in bezit van een woord van klasse 15

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 6 in bezit van een woord van klasse 15


awo

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 3 in bezit van een woord van klasse 6

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 6 in bezit van een woord van klasse 6


sawo

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 3 in bezit van een woord van klasse 7

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 6 in bezit van een woord van klasse 7


lalo

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 5 in bezit van een woord van klasse 5

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 11 in bezit van een woord van klasse 5


yakhe

vorm van -khe, verwijzend naar een woord van klasse 1 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -khe, verwijzend naar een woord van klasse 1 in bezit van een woord van klasse 4


zako

vorm van -ko, verwijzend naar een woord van klasse 15 in bezit van een woord van klasse 8

vorm van -ko, verwijzend naar een woord van klasse 15 in bezit van een woord van klasse 10


wako

vorm van -ko, verwijzend naar een woord van klasse 15 in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -ko, verwijzend naar een woord van klasse 15 in bezit van een woord van klasse 3


layo

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 9 in bezit van een woord van klasse 5

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 4 in bezit van een woord van klasse 5


kwalo

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 5 in bezit van een woord van klasse 15

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 11 in bezit van een woord van klasse 15


lwalo

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 5 in bezit van een woord van klasse 11

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 11 in bezit van een woord van klasse 11


zaso

vorm van -so, verwijzend naar een woord van klasse 7 in bezit van een woord van klasse 8

vorm van -so, verwijzend naar een woord van klasse 7 in bezit van een woord van klasse 10


yaso

vorm van -so, verwijzend naar een woord van klasse 7 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -so, verwijzend naar een woord van klasse 7 in bezit van een woord van klasse 4


lwabo

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 14 in bezit van een woord van klasse 11

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 2 in bezit van een woord van klasse 11


lethu

vorm van -thu, verwijzend naar een eerste persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 5


bakhe

vorm van -khe, verwijzend naar een woord van klasse 1 in bezit van een woord van klasse 14

vorm van -khe, verwijzend naar een woord van klasse 1 in bezit van een woord van klasse 2


sam

vorm van -m, verwijzend naar een eerste persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 7


lwam

vorm van -m, verwijzend naar een eerste persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 11


kwabo

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 14 in bezit van een woord van klasse 15

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 2 in bezit van een woord van klasse 15


sethu

vorm van -thu, verwijzend naar een eerste persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 7


sayo

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 9 in bezit van een woord van klasse 7

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 4 in bezit van een woord van klasse 7


ethu

vorm van -thu, verwijzend naar een eerste persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 6


lwethu

vorm van -thu, verwijzend naar een eerste persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 11


sakho

vorm van -kho, verwijzend naar een tweede persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 7


kwethu

vorm van -thu, verwijzend naar een eerste persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 15


bethu

vorm van -thu, verwijzend naar een eerste persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 14

vorm van -thu, verwijzend naar een eerste persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 2


yethu

vorm van -thu, verwijzend naar een eerste persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -thu, verwijzend naar een eerste persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 4


kwakho

vorm van -kho, verwijzend naar een tweede persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 15


lenu

vorm van -nu, verwijzend naar een tweede persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 5


lwakho

vorm van -kho, verwijzend naar een tweede persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 11


lakho

vorm van -kho, verwijzend naar een tweede persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 5


azo

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 8 in bezit van een woord van klasse 6

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 10 in bezit van een woord van klasse 6


senu

vorm van -nu, verwijzend naar een tweede persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 7


kwayo

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 9 in bezit van een woord van klasse 15

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 4 in bezit van een woord van klasse 15


lwayo

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 9 in bezit van een woord van klasse 11

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 4 in bezit van een woord van klasse 11


zawo

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 3 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 3 in bezit van een woord van klasse 10

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 6 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 6 in bezit van een woord van klasse 10


zethu

vorm van -thu, verwijzend naar een eerste persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 8

vorm van -thu, verwijzend naar een eerste persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 10


yakho

vorm van -kho, verwijzend naar een tweede persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -kho, verwijzend naar een tweede persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 4


sazo

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 8 in bezit van een woord van klasse 7

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 10 in bezit van een woord van klasse 7


kwazo

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 8 in bezit van een woord van klasse 15

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 10 in bezit van een woord van klasse 15


wawo

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 3 in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 3 in bezit van een woord van klasse 3

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 6 in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 6 in bezit van een woord van klasse 3


yalo

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 5 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 5 in bezit van een woord van klasse 4

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 11 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 11 in bezit van een woord van klasse 4


ayo

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 9 in bezit van een woord van klasse 6

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 4 in bezit van een woord van klasse 6


yawo

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 3 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 3 in bezit van een woord van klasse 4

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 6 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 6 in bezit van een woord van klasse 4


bawo

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 3 in bezit van een woord van klasse 14

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 3 in bezit van een woord van klasse 2

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 6 in bezit van een woord van klasse 14

vorm van -wo, verwijzend naar een woord van klasse 6 in bezit van een woord van klasse 2


kwenu

vorm van -nu, verwijzend naar een tweede persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 15


akho

vorm van -kho, verwijzend naar een tweede persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 6


wethu

vorm van -thu, verwijzend naar een eerste persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -thu, verwijzend naar een eerste persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 3


kwako

vorm van -ko, verwijzend naar een woord van klasse 15 in bezit van een woord van klasse 15


lwenu

vorm van -nu, verwijzend naar een tweede persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 11


mba

Cimela mba!


enu

vorm van -nu, verwijzend naar een tweede persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 6


-ntsholongwane

Ndisukuma ngokuba ndininazise ukuba ndiphila nentsholongwana [sic!] kagawulayo.

Ik sta hier voor jullie om te vertellen dat ik met het HIV-virus leef.


lazo

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 8 in bezit van een woord van klasse 5

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 10 in bezit van een woord van klasse 5


-nempilo

Abantwana banempilo.


zalo

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 5 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 5 in bezit van een woord van klasse 10

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 11 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 11 in bezit van een woord van klasse 10


bakho

vorm van -kho, verwijzend naar een tweede persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 14

vorm van -kho, verwijzend naar een tweede persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 2


zakho

vorm van -kho, verwijzend naar een tweede persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 8

vorm van -kho, verwijzend naar een tweede persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 10


babo

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 14 in bezit van een woord van klasse 2

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 14 in bezit van een woord van klasse 14

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 2 in bezit van een woord van klasse 2

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 2 in bezit van een woord van klasse 14


wakho

vorm van -kho, verwijzend naar een tweede persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -kho, verwijzend naar een tweede persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 3


lwazo

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 8 in bezit van een woord van klasse 11

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 10 in bezit van een woord van klasse 11


zabo

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 14 in bezit van een woord van klasse 8

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 14 in bezit van een woord van klasse 10

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 2 in bezit van een woord van klasse 8

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 2 in bezit van een woord van klasse 10


yabo

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 14 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 14 in bezit van een woord van klasse 4

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 2 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 2 in bezit van een woord van klasse 4


benu

vorm van -nu, verwijzend naar een tweede persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 14

vorm van -nu, verwijzend naar een tweede persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 2


wenu

vorm van -nu, verwijzend naar een tweede persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -nu, verwijzend naar een tweede persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 3


zenu

vorm van -nu, verwijzend naar een tweede persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 8

vorm van -nu, verwijzend naar een tweede persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 10


wazo

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 8 in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 8 in bezit van een woord van klasse 3

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 10 in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 10 in bezit van een woord van klasse 3


wayo

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 9 in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 9 in bezit van een woord van klasse 3

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 4 in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 4 in bezit van een woord van klasse 3


wabo

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 14 in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 14 in bezit van een woord van klasse 3

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 2 in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 2 in bezit van een woord van klasse 3


zayo

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 9 in bezit van een woord van klasse 8

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 9 in bezit van een woord van klasse 10

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 4 in bezit van een woord van klasse 8

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 4 in bezit van een woord van klasse 10


bazo

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 8 in bezit van een woord van klasse 14

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 8 in bezit van een woord van klasse 2

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 10 in bezit van een woord van klasse 11

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 10 in bezit van een woord van klasse 2


yazo

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 8 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 8 in bezit van een woord van klasse 4

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 10 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 10 in bezit van een woord van klasse 4


-mpilo

Usempilweni

Je bent gezond. (lett. je (bent) in gezondheid)


bayo

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 9 in bezit van een woord van klasse 2

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 9 in bezit van een woord van klasse 14

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 4 in bezit van een woord van klasse 2

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 4 in bezit van een woord van klasse 14


zazo

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 8 in bezit van een woord van klasse 8

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 8 in bezit van een woord van klasse 10

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 10 in bezit van een woord van klasse 8

vorm van -zo, verwijzend naar een woord van klasse 10 in bezit van een woord van klasse 10


yayo

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 9 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 9 in bezit van een woord van klasse 4

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 4 in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -yo, verwijzend naar een woord van klasse 4 in bezit van een woord van klasse 4


yenu

vorm van -nu, verwijzend naar een tweede persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 9

vorm van -nu, verwijzend naar een tweede persoon meervoud in bezit van een woord van klasse 4


waso

vorm van -so, verwijzend naar een woord van klasse 7 in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -so, verwijzend naar een woord van klasse 7 in bezit van een woord van klasse 3


walo

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 5 in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 5 in bezit van een woord van klasse 3

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 11 in bezit van een woord van klasse 1

vorm van -lo, verwijzend naar een woord van klasse 11 in bezit van een woord van klasse 3


abo

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 14 in bezit van een woord van klasse 6

vorm van -bo, verwijzend naar een woord van klasse 2 in bezit van een woord van klasse 6


ngaphandle

Nditya ngaphandle kwemela.


igqirha

"Suka ufuna ntoni ecweni uligqirha uzakubona izinto ezingakufuniyo?"

Ga weg, wat wil je in een kerk, je bent een toverdokter, wil je er dingen zien die je niet aangaan?"


-gqirha

zich sterk maken voor de strijd door het innemen van traditionele medicatie


bam

vorm van -m, verwijzend naar een eerste persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 14

vorm van -m, verwijzend naar een eerste persoon enkelvoud in bezit van een woord van klasse 2


-mxinwa

Ngenani ngesango elimxinwa.


isiHolani

Nederlands, Germaanse taal die veel wordt gesproken in Nederland en Vlaanderen


https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/xh-Ibhunga lezokhuseleko leZizwe eziManyeneyo.ogg