arsen

arseen, arsenicum; een scheikundig element en metalloïde met atoomnummer 33


bor

Afgeleid van het Duitse zelfstandige naamwoord Bor

boor, borium; een chemisch element en een zwart metalloïde


brom

broom, bromium; een scheikundig element, een halogeen en niet-metaal met het atoomnummer 35


cer

cerium; een scheikundig element en lanthanide met het atoomnummer 58


chlor

chloor; een niet-metaal en halogeen met atoomnummer 17


chrom

Afgeleid van het Franse zelfstandige naamwoord chrome

chroom, chromium; een overgangsmetaal met atoomnummer 24


fluor

fluor; een chemisch element met atoomnummer 9 en een geelgroen halogeen


neodym

neodymium; een scheikundig element, overgangsmetaal en lanthanide met atoomnummer 60


prazeodym

praseodymium; een scheikundig element met symbool Pr en atoomnummer 59. Het is een zilverwit lanthanide


radon

radon; met symbool Rn en atoomnummer 86. Een kleurloos edelgas.


selen

seleen, selenium; scheikundig element met symbool Se en atoomnummer 34. Het is een grijs niet-metaal.


tantal

tantaal, tantalium; scheikundig element met symbool Ta en atoomnummer 73. Het is een grijsblauw overgangsmetaal.


tellur

telluur; scheikundig element met symbool Te en atoomnummer 52. Het is een zilvergrijs metalloïde.


ununpentium

ununpentium, moscovium; een scheikundig element met het atoomnummer 115


uran

uraan, uranium; scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide

Uran je slabě radioaktivní.


wolfram

wolfraam; scheikundig element met symbool W en atoomnummer 74. Het is een grijswit overgangsmetaal.


zlato

goud; een edelmetaal met atoomnummer 79 dat wordt aangegeven met het symbool Au, het is een geel metalliek overgangsmetaal.

Není všecko zlato, co se třpytí.


mol

mol; hoeveelheid van een stof die net zo veel deeltjes bevat als er atomen zijn in 12 gram koolstof-12


beryllium

Afgeleid van het Latijnse woord beryllus met het achtervoegsel -ium

beryllium; een chemisch element en een donkergrijs aardalkalimetaal, met atoomnummer 4


aluminium

Tsjechen geven de voorkeur aan het gebruik van het woord hliník over aluminium in zowel gesproken als geschreven taal.

aluminium; een scheikundig element en hoofdgroepmetaal met atoomnummer 13


platina

platina; een scheikundig element met symbool Pt en atoomnummer 78. Het is een grijswit overgangsmetaal


aerosol

aerosol; een colloïdale suspensie van deeltjes vloeistof en/of vaste stof in een gasvormig medium


blok

Afgeleid van het Duitse Block, het Engelse block en het Franse bloc

blok; een serie van aangrenzende groepen

Prvky bloku d se nazývají přechodné kovy.

De elementen in het d-blok worden overgangsmetalen genoemd.


alko

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord alkoholický.


radium

radium; scheikundig element met symbool Ra en atoomnummer 88. Wit/zilverkleurig aardalkalimetaal.

Chemická značka radia je Ra.


bismut

bismut; een scheikundig element en hoofdgroepmetaal met het atoomnummer 83


curium

curium; een scheikundig element en actinide met atoomnummer 96


dubnium

dubnium; een scheikundig element en overgangsmetaal met atoomnummer 105


erbium

erbium; een scheikundig element en lanthanide met het atoomnummer 68

Erbium je element vzácné zeminy.


fermium

fermium; een scheikundig element en actinide met atoomnummer 100


gadolinium

gadolinium; een scheikundig element en lanthanide met het atoomnummer 64


germanium

germanium; een scheikundig element en metalloïde met atoomnummer 32


hassium

hassium; een scheikundig element en overgangsmetaal met atoomnummer 108


helium

helium; een chemisch element en een inert gas, met atoomnummer 2


lithium

Ontleend aan Latijn lithium
Afgeleid van het Griekse λίθος (lithos)

lithium; een chemisch element en een zilverwit alkalimetaal, met atoomnummer 3


meitnerium

meitnerium; een scheikundig element en overgangsmetaal met het atoomnummer 109


osmium

osmium; een overgangsmetaal met atoomnummer 76


palladium

palladium; scheikundig element met symbool Pd en atoomnummer 46. Het is een zilverwit overgangsmetaal


plutonium

plutonium; een scheikundig element met symbool Pu en atoomnummer 94. Het is een zilverwit actinide


polonium

polonium; een scheikundig element met symbool Po en atoomnummer 84. Het is een zilvergrijs hoofdgroepmetaal


promethium

promethium; een scheikundig element en zilverwit à grijs lanthanide met het symbool Pm en het atoomnummer 61


rhodium

rodium, rhodium; scheikundig element met symbool Rh en atoomnummer 45. Het is een zilverwit overgangsmetaal.

Rhodium je drahý kov stříbřitě bílé barvy.

Rhodium is een zeldzaam metaal met een zilverwitte kleur.


rubidium

rubidium; scheikundig element met symbool Rb en atoomnummer 37. Het is een zilverwit alkalimetaal.


ruthenium

ruthenium; scheikundig element met symbool Ru en atoomnummer 44. Het is een zilverwit overgangsmetaal.


rutherfordium

rutherfordium; scheikundig element met symbool Rf en atoomnummer 104. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal


samarium

samarium; scheikundig element met symbool Sm en atoomnummer 62. Het is een zilverwit lanthanide.


seaborgium

seaborgium; scheikundig element met symbool Sg en atoomnummer 106. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit overgangsmetaal


strontium

strontium; scheikundig element met symbool Sr en atoomnummer 38. Het is een zilverwit aardalkalimetaal.


terbium

terbium; scheikundig element met symbool Tb en atoomnummer 65. Het is een grijskleurig lanthanide.


thallium

thallium; scheikundig element met symbool Tl en atoomnummer 81. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal.


thorium

thorium; scheikundig element met symbool Th en atoomnummer 90. Het is een zilverwit actinide.


thulium

thulium; scheikundig element met symbool Tm en atoomnummer 69. Het is een zilverwit lanthanide.


uranium

In Tsjechië wordt de voorkeur gegeven aan het gebruik van het woord uran in plaats van uranium.

uraan, uranium; scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide.


vanadium

vanadium; scheikundig element met symbool V en atoomnummer 23. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal.


xenon

xenon; een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Xe en het atoomnummer 54.

Ze všech vzácných plynů se nejméně vyskytují xenon.

Van alle edelgassen komt xenon het minst voor.


ytterbium

ytterbium; scheikundig element met symbool Yb en atoomnummer 70. Het is een zilverwit lanthanide.

Ytterbium je element vzácné zeminy.


yttrium

yttrium; een element en zilverwit overgangsmetaal met het symbool Y en het atoomnummer 39.

Yttrium je element vzácné zeminy.


zirkonium

zirkonium, zirkoon; scheikundig element met symbool Zr en atoomnummer 40. Het is een goudkleurig overgangsmetaal.

zirkonium má atomovou relativní hmotnost 91,22.

zirkonium heeft een relatieve atoommassa van 91,22.


ion

ion; een atoom of een molecuul die elektrisch geladen is door een gebrek aan of overschot van één of meer elektronen


arsenik

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord arsen


baryum

barium; een scheikundig element en aardalkalimetaal met het atoomnummer 56

Baryum je velmi reaktivní.


titan

titaan, titanium; scheikundig element met symbool Ti en atoomnummer 22. Het is een grijs overgangsmetaal.

Zubní implantát je malý šroubek z čistého titanu.

De tandimplantaat is een kleine schroef uit puur titaan.


bod

Teplota v noci klesla pod bod mrazu.

De temperatuur is in de nacht onder het vriespunt gedaald.


aktinium

actinium; een scheikundig element en actinide met atoomnummer 89

Aktinium je silně radioaktivní prvek.

Actinium is een sterk radioactief element.


alkohol

Afgeleid van het Latijnse woord alcohol.

alcohol, alkanol; een stofklasse, gekenmerkt door de aanwezigheid van een -O-H-verbinding.


éter

ether; een organische verbinding met de functionele groep R-O-R'


filtr

filter; een poreus voorwerp waar water of gassen doorheen kunnen om gezuiverd te worden


zemní plyn

Samenstelling van het bijvoeglijke naamwoord zemní en het zelfstandige naamwoord plyn

CNG je stlačený zemní plyn.


biochemie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chemie met het voorvoegsel bio-

biochemie; de wetenschap die de chemische processen van het leven op moleculair niveau bestudeert, de studie van de diverse biomoleculen


ropa

Leenwoord uit het Pools, afgeleid van het Proto-Slavische *ropa

olie, aardolie; een fossiele energiebron, mengsel van vloeibare koolwaterstoffen

Největší ložiska ropy jsou v oblasti Perského zálivu.

De grootste oliereserves bevinden zich in de Perzische Golf.


ethanol

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord ethan met het achtervoegsel -ol

ethanol; een chemische verbinding met twee koolstofatomen en een alcoholgroep


alken

alkeen; onverzadigde koolwaterstofverbinding, verkregen uit ruwe olie door het kraken van alkanen met de algemene formule CₙH₂ₙ


alpaka

alpaca; een zilverkleurige metaallegering van koper, zink en nikkel


nonen

noneen; een alkeen met als brutoformule C₉H₁₈


selenium

seleen, selenium; scheikundig element met symbool Se en atoomnummer 34. Het is een grijs niet-metaal.


fluór

fluor; een chemisch element en een geelgroen halogeen


rhenium

Afgeleid van het Latijnse Rhenus met het achtervoegsel -ium

renium; scheikundig element met symbool Re en atoomnummer 75. Het is een grijswit overgangsmetaal.


formule

formule; beschrijving van de bouw van een molecuul in symbolische notatie


stereochemie

Afgeleid van het bijvoeglijke naamwoord chemie met het voorvoegsel stereo-

stereochemie; de tak van de scheikunde die zich bezighoudt met de driedimensionale aard van chemische verbindingen


roentgenium

röntgenium, roentgenium; scheikundig element met symbool Rg en atoomnummer 111. Het is een overgangsmetaal.


geochemie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chemie met het voorvoegsel geo-

geochemie; een aardkunde die gericht is op de verschillende chemische processen binnen de geologische veranderingsprocessen


anion

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord ion


kation

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord ion


elektrochemie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chemie met het voorvoegsel elektro-

elektrochemie; leer van de samenhang tussen chemische en elektrische verschijnselen


difenyl

difenyl, bifenyl; verbinding die een witte kristallijne stof vormt en voor verschillende industriële doeleinden wordt gebruikt met formule C₆H₅C₆H₅


chloroform

chloroform, trichloormethaan, methyltrichloride; zeer vluchtige vloeistof, gebruikt als verdovend middel


antioxidant

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord oxidant met het voorvoegsel anti-


glycerol

glycerine, glycerol; dikvloeibare, zoet smakende alcohol


bifenyl

bifenyl, difenyl; verbinding die een witte kristallijne stof vormt en voor verschillende industriële doeleinden wordt gebruikt met formule C₆H₅C₆H₅


histochemie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chemie met het voorvoegsel histo-

histochemie; weefselleer m.b.t. de chemische verbindingen in en tussen cellen


vinyl

polyvinylchloride; zeer veel toegepaste harde thermoplast bekend onder de naam pvc


diesel

diesel, dieselolie; aardolieproduct dat in aanwezigheid van voldoende zuurstof bij compressie vanzelf tot ontbranding overgaat en zo geen ontstekingsmechanisme nodig heeft


hélium

Afgeleid van het Latijnse zelfstandige naamwoord helium

helium; een chemisch element en inert gas


alkoholický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord alkohol met het achtervoegsel -ický.

alcoholisch; met betrekking tot alcohol.


ethyl

ethyl; koolwaterstofgroep C₂H₅ of -CH₂CH₃


atomový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord atom met het achtervoegsel -ový


atomický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord atom met het achtervoegsel -ický

atoom-, atomisch; met betrekking tot atomen.


agrochemie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chemie met het voorvoegsel agro-

agrochemie; leer en onderzoek van de chemische processen die zich afspelen in de bodem en bij de voeding der landbouwgewassen


metan

methaan; de eenvoudigste koolwaterstof met formule CH₄


kadmium

cadmium; een scheikundig element en overgangsmetaal met het atoomnummer 48


fotochemie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chemie met het voorvoegsel foto-

fotochemie; leer van de inwerking van het licht op chemische processen


radiochemie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chemie met het voorvoegsel radio-

radiochemie; scheikunde van de radioactieve isotopen


dekan

decaan; een verzadigde koolwaterstof met formule C₁₀H₂₂


analytika

Afgeleid van het Latijnse woord analytice.

analytische scheikunde, analytische chemie


analýza

Afgeleid van het Oudgriekse woord ἀνάλυσις.

analyse, analytische scheikunde, analytische chemie.


organický

Afgeleid van het Latijnse zelfstandig naamwoord organicus, samenvoeging van het zelfstandig naamwoord orgán met het achtervoegsel -cký


slabý

Afgeleid van het Proto-Slavische *slabъ.

slabší (comparative)
nejslabší (superlative)

slap; weinig (gevraagde) stof bevattend.


etanol

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord etan met het achtervoegsel -ol

ethanol; een chemische verbinding met twee koolstofatomen en een alcoholgroep


pipeta

pipet; een instrument waarmee heel precieze hoeveelheden vloeistof kunnen worden afgemeten door de vloeistof erin op te zuigen, meestal een in het midden verwijde en spits uitlopende glazen buis


aluminiový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord aluminium met het achtervoegsel -ový

Tsjechen geven de voorkeur aan het gebruik van het woord hliníkový over aluminiový in zowel gesproken als geschreven taal.

aluminium-; met betrekking tot aluminium


alumíniový

Afgleied van het zelfstandig naamwoord alumínium met het achtervoegsel -ový

Tsjechen geven de voorkeur aan het gebruik van het woord hliníkový over alumíniový in zowel gesproken als geschreven taal


anodický

anode-, anodisch; met betrekking tot de anode.


bazický

basisch, alkalisch; met betrekking tot basen.


alabastrový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord alabastr met het achtervoegsel -ový

alabaster-; met betrekking tot alabaster


argonový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord argon met het achtervoegsel -ový


benzinový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord benzin met het achtervoegsel -ový


benzínový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord benzín met het achtervoegsel -ový


bezolovnatý

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord olovnatý met het voorvoegsel bez-


amoniakový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord amoniak met het achtervoegsel -ový


cínový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord cín met het achtervoegsel -ový


benzenový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord benzen met het achtervoegsel -ový.


čpavkový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord čpavek met het achtervoegsel -ový.


aromatický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord aroma met het achtervoegsel -ický


ligandový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord ligand.


oxidovaný

Afgeleid van het werkwoord oxidovat met het achtervoegsel -ovaný.


lithný

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord lithium met het achtervoegsel -ný.


dotování

Afgeleid van het werkwoord dotovat met het achtervoegsel -ování


amalgám

Samenvoeging van het Arabische lidwoord al en het Griekse woord μάλαγμα

amalgaam; een legering van kwik en een ander metaal bijvoorbeeld zilver


trimer

Samenstelling met het voorvoegsel tri- en met het achtervoegsel -mer


oligomer

Samenstelling met het voorvoegsel oligo- en met het achtervoegsel -mer

oligomeer; een molecuul dat uit een beperkt aantal aan elkaar geregen gelijke delen bestaat


homonukleární

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord nukleární met het voorvoegsel homo-


heteronukleární

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord nukleární met het voorvoegsel hetero-


antracen

Samenstelling van met het voorvoegsel antra- en met het achtervoegsel -cen

antraceen; een polycyclische aromatische koolwaterstof, bestaande uit drie met elkaar verbonden benzeenringen in één lijn


redox

Afgeleid van de bijvoeglijke naamwoorden redukční en oxidační


redoxní

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord redox met het achtervoegsel -ní


deuterium

deuterium; een isotoop van waterstof met in de kern één neutron en één proton


deuterovaný

Afgeleid van het werkwoord deuterovat met het achtervoegsel -ovaný


nukleonový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord nukleon met het achtervoegsel -ový


hydroxylový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord hydroxyl met het achtervoegsel -ový

hydroxyl-; met betrekking tot een hydroxylgroep


polymerový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord polymer met het achtervoegsel -ový


chalkogenidový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord chalkogenid met het achtervoegsel -ový

chalcogenide-; met betrekking tot chalcogeniden


dopovatelný

Afgeleid van het werkwoord dopovat met het achtervoegsel -elný


polymorfní

Afgeleid het zelfstandig naamwoord polymorfie met het achtervoegsel -ní


proleptání

Afgeleid van het werkwoord proleptat met het achtervoegsel -ání

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord leptání met het voorvoegsel pro-


amalgamační

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord amalgamace met het achtervoegsel -ční

amalgamatie-; met betrekking tot amalgamatie


amoniakální

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord amoniak met het achtervoegsel -ální

ammoniakaal; met betrekking tot ammoniak


dopovaný

Afgeleid van het werkwoord dopovat met het achtervoegsel -ovaný


makrocyklický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord makrocyklus met het achtervoegsel -ický

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord cyklický met het voorvoegsel makro-


fosfátový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord fosfát met het achtervoegsel -ový


arylový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord aryl met het achtervoegsel -ový


nechirální

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord chirální met het voorvoegsel ne-


tritium

tritium; een isotoop van waterstof met in de kern één proton en twee neutronen


alkoholní

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord alkohol met het achtervoegsel -ní


destilovaný

Afgeleid van het werkwoord destilovat met het achtervoegsel -ovaný


diamantový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord diamant met het achtervoegsel -ový

diamanten, diamant-; met betrekking tot diamenten


methyl

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord methan met het achtervoegsel -yl

methyl; een functionele groep, afgeleid van methaan (CH₄) bestaande uit één koolstofatoom en drie waterstofatomen en dus met de formule CH₃


alkyl

alkyl; een functionele groep afgeleid van alkanen. Dergelijke groepen bevatten enkel koolstof- en waterstofatomen en zijn van de vorm CₙH₂ₙ₊₁


dusík

Afgeleid van het werkwoord dusit met het achtervoegsel -ík

stikstof; een scheikundig element en niet-metaal met atoomnummer 7


hliník

aluminium; een scheikundig element en hoofdgroepmetaal met atoomnummer 13


draselný

Afgeleid van zelfstandig naamwoord draslo met het achtervoegsel -ný

kalium-; met betrekking tot kaliumzouten


draslíkový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord draslík met het achtervoegsel -ový


dusnatý

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord dusno met het achtervoegsel -atý


adsorpční

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord adsorpce met het achtervoegsel -ční

adsorptie-; met betrekking tot adsorptie


elektrolytický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord elektrolyt met het achtervoegsel -ický


epoxidový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord epoxid met het achtervoegsel -ový


esterifikační

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord esterifikace met het achtervoegsel -ční

esterificatie-; met betrekking tot esterificatie


dipólový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord dipól met het achtervoegsel -ový


olovo

Olovo je velmi dobře tvárné.


antimonový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord antimon met het achtervoegsel -ový


amalgámový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord amalgám met het achtervoegsel -ový


arzenový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord arzen met het achtervoegsel -ový

arseen-; met betrekking tot arseen / arsenicum


arzénový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord arzén met het achtervoegsel -ový


cerový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord cer met het achtervoegsel -ový


baryový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord baryum met het achtervoegsel -ový


denaturovaný

Afgeleid van het werkwoord denaturovat met het achtervoegsel -ovaný


dusíkový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord dusík met het achtervoegsel -ový


fluorový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord fluor met het achtervoegsel -ový


fluórový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord fluór met het achtervoegsel -ový


galvanický

Vernoemd naar de Italiaanse natuurkundige Galvani


gravimetrický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord gravimetrie met het achtervoegsel -ický

gravimetrisch; met betrekking tot gravimetrie


acetátový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord acetát met het achtervoegsel -ový


heliový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord helium met het achtervoegsel -ový

/ɦɛːlɪjɔviː/


hliníkový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord hliník met het achtervoegsel -ový

/ɦl̩ɪɲiːkɔviː/

aluminium-; met betrekking tot aluminium


hydrolytický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord hydrolysa met het achtervoegsel -ický

hydrolytisch; met betrekking tot hydrolyse


herbicidní

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord herbicid met het achtervoegsel -ní

herbicidaal; met betrekking tot herbiciden


petrochemie

Samenstelling van het Latijnse petra oleum en het zelfstandige naamwoord chemie

petrochemie; scheikunde op basis van aardolieproducten


praseodym

praseodymium; een scheikundig element met symbool Pr en atoomnummer 59. Het is een zilverwit lanthanide


protaktinium

protactinium; een scheikundig element met symbool Pa en atoomnummer 91. Het is een metalliek zilverkleurig actinide


sodík

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord soda met het achtervoegsel -ík

natrium; scheikundig element met symbool Na en atoomnummer 11. Het is een zilverkleurig alkalimetaal.

Sodík je velmi reaktivní.


síra

zwavel; scheikundig element met symbool S en atoomnummer 16. Het is een geel niet-metaal.


skandium

scandium; scheikundig element met symbool Sc en atoomnummer 21. Het is een zilverwit overgangsmetaal.

Skandium je element vzácné zeminy.


stroncium

strontium; scheikundig element met symbool Sr en atoomnummer 38. Het is een zilverwit aardalkalimetaal.

V přírodě se volné stroncium nenalézá.

In de natuur komt ongebonden strontium niet voor.


stříbro

zilver; scheikundig element met symbool Ag en atoomnummer 47. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal.


rtuť

kwik, kwikzilver; een scheikundig element en zilverwit overgangsmetaal met symbool Hg en atoomnummer 80 dat o.a. wordt toegepast in thermometers en gasontladingslampen.

Rtuť je lidskému zdraví velmi škodlivá.

Kwik is voor de menselijke gezondheid zeer schadelijk.


rádium

radium; scheikundig element met symbool Ra en atoomnummer 88. Wit/zilverkleurig aardalkalimetaal.


-ový

bepaalt een zeswaardig chemisch element in een verbinding met een oxide

síra → (oxid) sírový

wolfram → (oxid) wolframový


technecium

technetium; scheikundig element met symbool Tc en atoomnummer 43. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal


uhlík

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord uhel met het achtervoegsel -ík

koolstof; een chemisch element en een kleurloos of zwart niet-metaal, met symbool C en atoomnummer 6


vodík

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord voda met het achtervoegsel -ík

waterstof; een chemisch element en een kleur- en smaakloos niet-metaal dat bij kamertemperatuur een zeer brandbaar gas is, met symbool H en atoomnummer 1.


vápník

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord vápno met het achtervoegsel -ík

calcium; scheikundig element met symbool Ca en atoomnummer 20. Het is een zilverwit aardalkalimetaal.


vanad

vanadium; scheikundig element met symbool V en atoomnummer 23. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal.

Vanad je ocelově šedý tvrdý kov s vysokou teplotou tání.

Vanadium is een staalgrijs hard metaal met een hoog smeltpunt.


zinek

zink; een scheikundig element met symbool Zn en atoomnummer 30. Het is een blauw/wit overgangsmetaal


cezium

cesium; scheikundig element met symbool Cs en atoomnummer 55. Het is een zilverwit alkalimetaal met een zachte goudglans.


arzen

arseen, arsenicum; een scheikundig element en metalloïde met atoomnummer 33


alumínium

aluminium; een scheikundig element en hoofdgroepmetaal met atoomnummer 13


vizmut

bismut; een scheikundig element en hoofdgroepmetaal met het atoomnummer 83


bór

boor, borium; een chemisch element en een zwart metalloïde, met symbool B en atoomnummer 5


bróm

broom, bromium; scheikundig element met symbool Br en atoomnummer 35. Het is een bruin halogeen.


chlór

chloor; scheikundig element met symbool Cl en atoomnummer 17. Het is een geelgroen halogeen ,dat bij kamertemperatuur gasvormig is.


chróm

chroom, chromium; scheikundig element met symbool Cr en atoomnummer 24. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal.


dysprozium

dysprosium; scheikundig element met symbool Dy en atoomnummer 66. Het is een zilvergrijs lanthanide.


kostík

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord kost met het achtervoegsel -ík

fosfor; met symbool P en atoomnummer 15. Het is een niet-metaal dat in verschillende kleuren kan voorkomen waarvan rood en wit het bekendst zijn.


absorpční

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord absorpce met het achtervoegsel -ční

absorptie-; met betrekking tot absorptie


galium

gallium; een scheikundig element met symbool Ga en atoomnummer 31. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal.


chemický

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chemie met het achtervoegsel -ický


chlorovodíkový

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chlorovodík met het achtervoegsel -ový

van waterstofchloride; met betrekking tot waterstofchloride


chromový

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chrom met het achtervoegsel -ový


chrómový

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord chróm met het achtervoegsel -ový


berylium

Afgeleid van het Latijnse beryllus met het achtervoegsel -ium

beryllium; een chemisch element en een donkergrijs aardalkalimetaal met atoomnummer 4


disacharid

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord sacharid met het voorvoegsel di-

disacharide; een suiker bestaande uit precies twee met elkaar verbonden monosachariden


buten

buteen; een alkeen met als brutoformule C₄H₈


fotomateriál

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord materiál met het voorvoegsel foto-


tulium

thulium; scheikundig element met symbool Tm en atoomnummer 69. Het is een zilverwit lanthanide.


xenonový

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord xenon met het achtervoegsel -ový


rádiový

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord rádio met het achtervoegsel -ový

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord rádium met het achtervoegsel -ový


protium

protium, waterstof-1; een stabiel isotoop van waterstof met één proton en geen neutron in de kern


nafta

olie, aardolie; een fossiele energiebron, mengsel van vloeibare koolwaterstoffen


oganesson

Afgeleid van de eigennaam Oganessian met het achtervoegsel -on

oganesson; een scheikundig element met het atoomnummer 118


nihonium

nihonium; een scheikundig element met het atoomnummer 113


moscovium

Afgeleid van het Russische Moskou-oblast

moscovium; een scheikundig element met het atoomnummer 115


kov

Naše firma se specializuje na obrábění kovů.

Ons bedrijf is gespecialiseerd in het bewerken van metalen.


chemický prvek

Samenstelling van het bijvoegelijke naamwoord chemický en het zelfstandige naamwoord prvek

Každý chemický prvek má svou mezinárodní značku.

Elk chemisch element heeft zijn eigen symbool.


chemický element

Samenstelling van het bijvoegelijke naamwoord chemický en het zelfstandige naamwoord element


-ný

bepaalt een eenwaardig chemisch element in een verbinding met een oxidant

dusík → (oxid) dusný

draslík → (kyanid) draselný


benzol

BTEX; een mengsel van aromatische koolwaterstoffen, met name benzeen, tolueen, ethylbenzeen en xyleen

benzeen, benzol; een van de bekendste vertegenwoordigers van de aromatische verbindingen


-ol

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord alkohol

-ol; laatste bestanddeel in internationale scheikundige termen, gebaseerd op het laatste woorddeel van alcohol en gebruikt om namen van stoffen te vormen die tot de alcohols in ruimere zin behoren

metan → metanol


vazba

Afgeleid van het werkwoord vázat met het achtervoegsel -ba

binding; het minimum in potentiële energie dat bestaat bij een bepaalde onderlinge afstand tussen twee of meer atomen waardoor deze in elkaars nabijheid gehouden worden

Vazebná energie je energie, která se uvolní při vzniku dané chemické vazby.

De bindingsenergie is de energie die vrijkomt bij het ontstaan van de gegeven chemische bond.


interakce

Afgeleid van het werkwoord interagovat met het achtervoegsel -kce

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord akce met het voorvoegsel inter-

interactie; onderlinge beïnvloeding, wisselwerking

Současné podání těchto dvou léků vytváří nebezpečnou interakci, která může pacienta ohrozit na životě.

Gelijktijdige inname van deze twee medicijnen creëert een gevaarlijke interactie die de patient zijn leven bedreigen.


částice

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord část met het achtervoegsel -ice

molecuul; een neutraal deeltje bestaande uit meer dan één door chemische bindingen bijeengehouden atomen


nanostruktura

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord struktura met het voorvoegsel nano-


inertní plyn

Samenstelling van het bijvoeglijke naamwoord intertní en het zelfstandige naamwoord plyn


vzorec

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord vzor met het achtervoegsel -ec

formule; beschrijving van de bouw van een molecuul in symbolische notatie


přechodový kov

Samenstelling van het bijvoeglijke naamwoord přechodový en het zelfstandige naamwoord kov

overgangsmetaal, transitiemetaal; de naam voor elk element uit het D-blok van het periodiek systeem der elementen


rozpouštění

Afgeleid van het werkwoord rozpouštět met het achtervoegsel -ění


anoda

anode; de elektrode waarlangs elektronen het elektrolyt verlaten


katoda

kathode; de elektrode waarlangs elektronen het elektrolyt verlaten


ocel

Afgeleid van het Proto-Slavische *ocelь / *ocělь

staal; een legering van ijzer en koolstof

Superman je muž z oceli.


reakce

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord akce met het voorvoegsel re-

reactie; een proces waarbij stoffen veranderen doordat er bindingen gevormd en/of verbroken worden


destilovaná voda

Samenstelling van het bijvoeglijke naamwoord destilovaný en het zelfstandige naamwoord voda

gedestilleerd water; water afkomstig van een distillatieproces


trichlormetan

Samenstelling van de zelfstandige naamwoorden chlor en metan met het voorvoegsel tri-


roztok

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord tok met het voorvoegsel roz-

oplossing; een mengsel van een stof met een vloeistof


slitina

legering; materiaal met metaalachtige eigenschappen dat bestaat uit een vaste oplossing of verbinding van twee of meer elementen; waarvan met op enkele uitzonderingen na, de bestanddelen gewoonlijk metalen zijn

Bílé zlato je slitina zlata s nejméně jedním bílým kovem.

Witgoud is een legering van goud met tenminste één wit metaal.


redukce

Afgeleid van het werkwoord redukovat met het achtervoegsel -ce

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord dukce met het voorvoegsel re-


glycerin

glycerine, glycerol; dikvloeibare, zoet smakende alcohol


oxid

oxide; een verbinding van zuurstof waarin dit element in de oxidatietoestand -2 voorkomt en het geen onderdeel van een complex ion vormt


koncentrace

Afgeleid van het werkwoord koncentrovat met het achtervoegsel -ace

Afgeleid van het Nieuwlatijnse concentratio

Ozon je toxický plyn a jeho toxicita závisí na jeho koncentraci.

Ozon is een giftig gas en de giftigheid hangt af van de concentratie.


dopant

doperingsmiddel; een onzuiverheid die in een materiaal worden ingebracht om de eigenschappen van het materiaal te veranderen


molekula

Molekula vody se skládá ze dvou atomů vodíku a jednoho atomu kyslíku.

Een watermolecuul bestaat uit twee waterstofatomen en een zuurstofatoom.


absorpce

Afgeleid van het werkwoord absorbovat met het achtervoegsel -ce

absorptie; opname van licht, warmte, geluid enz. door materie


mikropipeta

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord pipeta met het voorvoegsel mikro-


iont

ion; een atoom of een molecuul die elektrisch geladen is door een gebrek aan of overschot van één of meer elektronen

Záporné ionty OH se vždy vyskytují ve vodě.

Negatieve OH-ionen zijn altijd in water aanwezig.


tennessin

Vernoemd naar de Amerikaanse staat Tennessee

tennessine; een scheikundig element met het atoomnummer 117


perioda

periode; een reeks elementen gerangschikt naar opklimmend aantal protonen tussen twee edelgassen


polymer

Samenstelling met het voorvoegsel poly- en met het achtervoegsel -mer

polymeer; een reuzenmolecuul dat bestaat uit een sequentie van één of meerdere identieke of soortgelijke onderdelen die aan elkaar zijn gekoppeld


jádro

kern; het uit protonen en neutronen bestaande inwendige van een atoom

Jádra atomů jsou tvořena protony a neutrony.

De kernen van atomen bestaan uit protonen en neutronen.


chemisorpce

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord adsorpce met het voorvoegsel chemi-


prvek

Afgeleid van het telwoord prvý met het achtervoegsel -ek

element; de naam voor een stof die via de scheikunde niet meer in verschillende substanties te splitsen is, zo'n stof bestaat louter uit één type van atomen

Většina chemických prvků byla objevena v 18. a 19. století.

Het meerendeel van de chemische elementen was ontdekt in de 18e en 19e eeuw.


fáze

Afgeleid van het Oudgriekse φάσις (phasis)

fase; een verschijningsvorm van een stof met homogene chemische en fysische eigenschappen


nitrid

nitride; een verbinding van stikstof waarin dit element in de oxidatietoestand -3 optreedt


toluen

tolueen; een verbinding bestaande uit een benzeenring waarvan 1 waterstofatoom vervangen is door een methylgroep


epoxid

epoxide; een cyclische ether met slechts drie ringatomen


pentacen

Samenstelling van met het voorvoegsel penta- en met het achtervoegsel -cen

pentaceen; een polycyclische aromatische koolwaterstof, bestaande uit vijf met elkaar verbonden benzeenringen in één lijn


bod tání

Samenstelling van de zelfstandige naamwoorden bod en tání

smeltpunt; de temperatuur waarbij iets gaat smelten


nanolitografie

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord litografie met het voorvoegsel nano-


těžký kov

Samenstelling van het bijvoeglijke naamwoord těžký en het zelfstandige naamwoord kov

zwaar metaal; een groep metalen met hoge atoommassa

Aktinoidy jsou těžké kovy.


rezist

resist, fotoresist, fotolak; een lichtgevoelige lak die zich verhardt onder belichting


fluorescence

fluorescentie; het uitzenden van licht waarbij een elektron een foton absorbeert, in een aangeslagen toestand belandt en vervolgens terugvalt naar de grondtoestand onder uitzending van een foton van lagere energie


makromolekula

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord molekula met het voorvoegsel makro-

macromolecuul; een molecuul met een relatief hoge moleculaire massa (meer dan 1000 atomen)


ionizace

Afgeleid van het werkwoord ionizovat met het achtervoegsel -ace

ionisatie; ontleding in ionen (elektrisch geladen atomen of moleculen)


uhlovodík

Samenstelling van de zelfstandige naamwoorden uhlík en vodík

/ʊɦlɔvɔɟiːk/

koolwaterstof; een verbinding die uit koolstof en waterstof is opgebouwd


methan

methaan; de eenvoudigste koolwaterstof met formule CH₄


etan

ethaan; gasvormige koolwaterstof met de formule C₂H₆


propan

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord kyselina propionová

propaan; een verzadigde koolwaterstof met formule C₃H₈


butan

butaan; een verzadigde koolwaterstof met formule C₄H₁₀


pentan

pentaan; een verzadigde koolwaterstof met formule C₅H₁₂


hexan

hexaan; een verzadigde koolwaterstof met formule C₆H₁₄


heptan

heptaan; een verzadigde koolwaterstof met formule C₇H₁₆


oktan

octaan; een verzadigde koolwaterstof met formule C₈H₁₈


nonan

nonaan; verzadigde koolwaterstof met formule C₉H₂₀


kyselina

Afgeleid van het bijvoeglijke naamwoord kyselý met het achtervoegsel -ina

zuur; een stof met een pH-waarde hoger dan 7

Povrch kontaktu by měl být natřeny vazelínou bez kyseliny.

Het contactoppervlak zou ingesmeerd moeten worden met een zuurvrije vaseline.


kyselina mravenčí

Samenstelling van het zelfstandige naamwoord kyselina en het bijvoeglijke naamwoord mravenčí

mierenzuur; het eenvoudigste carbonzuur met formule HCOOH


kyselina octová

Samenstelling van het zelfstandige naamwoord kyselina en het bijvoeglijke naamwoord octový

azijnzuur; een verzadigd carbonzuur met een sterke geur en formule CH₃COOH


kyselina propionová

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord kyselina en het bijvoeglijke naamwoord propionový

propionzuur; een verzadigd carbonzuur met de formule CH₃CH₂COOH


kyselina máselná

Samenstelling van het zelfstandige naamwoord kyselina en het bijvoeglijke naamwoord máselný

boterzuur; een verzadigd carbonzuur met de formule CH₃(CH₂)₂COOH


kyselina valerová

Samenstelling van het zelfstandige naamwoord kyselina en het bijvoeglijke naamwoord valerový

valeriaanzuur; een verzadigd carbonzuur met de formule CH₃(CH₂)₃COOH


kyselina kapronová

Samenstelling van het zelfstandige naamwoord kyselina en het bijvoeglijke naamwoord kapronový

capronzuur; een verzadigd carbonzuur met de formule CH₃(CH₂)₄COOH


kyselina enanthová

Samenstelling van het zelfstandige naamwoord kyselina en het bijvoeglijke naamwoord enanthový

enantinezuur; een verzadigd carbonzuur met de formule CH₃(CH₂)₅COOH


kyselina kaprylová

Samenstelling van het zelfstandige naamwoord kyselina en het bijvoeglijke naamwoord kaprylový

caprylzuur; een verzadigd carbonzuur met de formule CH₃(CH₂)₆COOH


kyselina pelargonová

Samenstelling van het zelfstandige naamwoord kyselina en het bijvoeglijke naamwoord pelargonový

pelargonzuur; een verzadigd carbonzuur met de formule CH₃(CH₂)₇COOH


kyselina kaprinová

Samenstelling van het zelfstandige naamwoord kyselina en het bijvoeglijke naamwoord kaprinový

caprinezuur; een verzadigd carbonzuur met de formule CH₃(CH₂)₈COOH


ethen

etheen; onverzadigde koolwaterstof met als brutoformule C₂H₄


propen

propeen; gasvormige koolwaterstof (C₃H₆)


hepten

hepteen; vloeibare koolwaterstof (C₇H₁₄)


undekan

undecaan; een verzadigde koolwaterstof met formule C₁₁H₂₄


dodekan

dodecaan; een verzadigde koolwaterstof met formule C₁₂H₁₆


metyl

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord metan met het achtervoegsel -yl

methyl; een functionele groep, afgeleid van methaan (CH₄) bestaande uit één koolstofatoom en drie waterstofatomen en dus met de formule CH₃


etyl

ethyl; koolwaterstofgroep C₂H₅ of -CH₂CH₃


propyl

propyl; koolwaterstofgroep C₃H₇ of -(CH₂)₂CH₃


butyl

butyl; koolwaterstofgroep C₄H₉ of -(CH₂)₃CH₃


pentyl

pentyl; koolwaterstofgroep C₅H₁₁ of -(CH₂)₄CH₃


oxid uhličitý

Samenstelling van het zelfstandige naamwoord oxid en het bijvoeglijke naamwoord uhličitý

koolstofdioxide; CO₂, is een kleurloos en reukloos gas dat van nature in de atmosfeer voorkomt en daar een bijdrage levert aan het broeikaseffect


oxid uhelnatý

Samenstelling van het zelfstandige naamwoord oxid en het bijvoeglijke naamwoord uhelnatý

koolstofmonoxide; verbinding met moleculen van één atoom zuurstof en één atoom koolstof (CO)


uhličitý

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord uhlík met het achtervoegsel -ičitý

/ʊɦlɪtʃɪtiː/

koolstof-, kool-; tetravalente oxidatietoestand van koolstof


přechodný kov

overgangsmetaal, transitiemetaal; de naam voor elk element uit het D-blok van het periodiek systeem der elementen