ablaut

Afgeleid van het Duitse zelfstandig naamwoord Ablaut

ablaut; de op het Indo-Europees teruggaande regelmatige afwisseling van bepaalde wortelklinkers in etymologisch verwante woorden en woorddelen, die niet door de klankomgeving wordt bepaald


jazyk

taal; een systeem van spraakklanken door middel waarvan mensen met elkaar communiceren en de schriftelijke vastlegging hiervan

Jaroslav mluví čtyři jazyky.


thema

thema; het deel waar de rest van de zin over gaat


litera

letter; een teken om in geschreven taal een klank van de gesproken taal weer te geven


cerebrální

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord cerebrum met het achtervoegsel -ální

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord cerebrála met het achtervoegsel -ní


arabská abeceda

Samenstelling van het bijvoeglijk naamwoord arabský en het zelfstandig naamwoord abeceda.


arabské písmo

Samenstelling van het bijvoeglijk naamwoord arabský en het zelfstandig naamwoord písmo.


cyrilika

Afgeleid van de eigennaam Cyril met het achtervoegsel -ka.


cyrilská abeceda

Samenvoeging van het bijvoeglijk naamwoord cyrilský en het zelfstandig naamwoord abeceda.


cyrilské písmo

Samenvoeging van het bijvoeglijk naamwoord cyrilský en het zelfstandig naamwoord písmo.


alveolární

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord alveol / alveola / alveolus met het achtervoegsel -ární


dentální

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord dentála met het achtervoegsel -ní


diachronní

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord diachronie met het achtervoegsel -ní


diakritický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord diakritika met het achtervoegsel -cký

diakritisch; met betrekking tot diakritische tekens


dokonavý

Afgeleid van het werkwoord dokonat met het achtervoegsel -avý


eliptický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord elipsa met het achtervoegsel -ický


dvojhláskový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord dvojhláska met het achtervoegsel -ový

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord hláskový met het voorvoegsel dvoj-

van tweeklanken; met betrekking tot tweeklanken


dvouslabičný

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord slabičný met het voorvoegsel dvou-

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord dvouslabika met het achtervoegsel -ný


ablautový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord ablaut met het achtervoegsel -ový


bilabiální

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord bilabiála met het achtervoegsel -ní

bilabiaal; uitgesproken met beide lippen


etymologický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord etymolog / etymologie met het achtervoegsel -ický

etymologisch; met betrekking tot etymologie


extralingvistický

Afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord lingvistický met het voorvoegsel extra-


enklitický

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord enklitikon met het achtervoegsel -cký


dvojslabičný

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord dvojslabika met het achtervoegsel -ný


fonologický

Afgeleid van het zelfstandige naamwoorden fonolog / fonologie met het achtervoegsel -ický

fonologisch; met betrekking tot fonologie


faryngální

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord farynx met het achtervoegsel -ální

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord faryngála met het achtervoegsel -ní

faryngaal; met betrekking tot de faryngale medeklinker


guturální

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord guturála met het achtervoegsel -ní


glotální

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord glotála met het achtervoegsel -ní


gramotný

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord gramota met het achtervoegsel -ný

Na žebříčku gramotnosti populace je SAR na 159. místě se 48,6 % gramotných obyvatel.

Op de ladder van geletterdheid staat de bevolking van Zuid-Afrika op de 159 plek met 48,6 geletterde inwoners.


hrtanový

Afgeleid van het zelfstandig naamwoord hrtan met het achtervoegsel -ový

laryngaal; met betrekking tot laryngalen


slovo

Van Oerslavisch *slovo; cognaat met Russisch слово

woord; spraakklank of betekeniseenheid die bestaat uit minimaal één vrij morfeem en minimaal nul gebonden morfemen

V této větě je devět slov.

ASlovo se stalo tělem a přebývalo mezi námi.

Het Woord werd een mens en leefde een tijdlang onder ons.


jednotný

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord jednota met het achtervoegsel -ný


téma

Ta část výpovědi, o níž se něco říká je téma.

Dat deel van het gezegde, waarover iets gezegd wordt is het thema.


vazba

Afgeleid van het werkwoord vázat met het achtervoegsel -ba


tvar

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord tvář of het werkwoord vytvářet

Tvary sloves se tvoří jednak čistě morfologicky (prosté tvary), jednak využitím pomocných sloves.

De vormen van werkwoorden worden enerzijds puur morfologisch (eenvoudige vormen) gevormd, anderzijds met het gebruik van hulpwerkwoorden.


částice

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord část met het achtervoegsel -ice

partikel; een functiewoord dat niet tot een van de traditionele lexicale categorieën behoort

Některé částice mají platnost věty, například: Ano. Nikoli. Zajisté.

Sommige partikels functioneren als zinnen, bijvoorbeeld: Ja. Geenszins. Zeker.


přítomnost

Afgeleid van het bijvoeglijke naamwoord přítomný met het achtervoegsel -ost

tegenwoordige tijd; de aanduiding dat het huidige moment bedoeld wordt

Slovesa dokonavá nemohou vyjádřit skutečnou přítomnost.

Perfectieve werkwoorden kunnen geen werkelijke tegenwoordige tijd uitdrukken.


složka

Afgeleid van het zelfstandige naamwoord sloha met het achtervoegsel -ka

lettergreep; elk van de groepen waarin een woord kan worden verdeeld


varianta

vormvariant; variant van een woord, die alleen qua vorm verschilt

Varianty slov v češtině dělíme na hláskové, tvaroslovné a slovotvorné.

Vormvarianten van woorden in het Tsjechisch delen wij op in fonetische, morfologische en woordvormingsvarianten.


derivace

Afgeleid van het werkwoord derivovat met het achtervoegsel -ace

afleiding; een woord dat middels toevoeging van een voor-, in- of achtervoegsel gevormd wordt uit een ander


kontaminace

Afgeleid van het werkwoord kontaminovat met het achtervoegsel -ace

contaminatie; onjuiste samenvoeging van twee woorden


perioda

periode; een tekstgedeelte met breed uitgewerkte volzinnen


elipsa

ellips; een stijlfiguur waarbij een lopende zin wordt afgebroken, die echter door de toehoorder (lezer) gemakkelijk kan worden afgemaakt

Příkladem elipsy je věta: „Loučili se se starým rokem a vítali nový.

Een voorbeeld van een ellips is de zin: "We hebben van het oude jaar afscheid genomen en het nieuwe welkom geheten".


písmeno

letter; een teken om in geschreven taal een klank van de gesproken taal weer te geven

S velkým písmenem se píšou Evropa, Austrálie, Česká republika.

Europa, Australië en Tsjechië worden met een hoofletter geschreven.


číslo

getal; vorm van een woord die aangeeft of er sprake is van één of meer eenheden

V češtině rozeznáváme číslo jednotné a číslo množné. U některých slov se setkáváme i s pozůstatky duálu neboli dvojného čísla.

In het Tsjechisch herkennen wij enkelvoud en meervoud. Bij enkele woorden komen we ook nog overblijfselen van de dualis of tweevoud tegen.