ἐπίρρημα

Τοῦ δὲ λόγου ἐστὶν ὀκτώ· ὄνομα, ῥῆμα, μετοχή, ἄρθρον, ἀντονυμία, πρόθεσις, ἐπίρρημα, σύνδεσμος

Er zijn acht woordsoorten: naamwoord, werkwoord, deelwoord, lidwoord, voornaamwoord, voorzetsel, bijwoord en voegwoord


σύνδεσμος

μετὰ δὲ συνδέσμους, … ἀποδίδου τοὺς ἀκολουθοῦντας.

Wat betreft de voegwoorden, … gebruik de juiste.


ἀντωνυμία

voornaamwoord (in de Alexandrijnse traditie; eigenlijk alleen de aanwijzende voornaamwoorden)

Τοῦ δὲ λόγου ἐστὶν ὀκτώ· ὄνομα, ῥῆμα, μετοχή, ἄρθρον, ἀντωνυμία, πρόθεσις, ἐπίρρημα, σύνδεσμος


μετοχή

Μετοχή ἐστι λέξις μετέχουσα τῆς τῶν ῥημάτων καὶ τῆς τῶν ὀνομάτων ἰδιότητος.

Een deelwoord is een woord dat de eigenschappen van een werk- en een naamwoord deelt.


ἐνθουσιαστικός

door een godheid bezeten of buiten zinnen zijn.


θεός

Κέκλυτέ μευ, πάντες τε θεοὶ, πᾶσαί τε θέαιναι,


οὐρανός

verblijfplaats van de gelukzaligen (na de dood).


μέλι

καὶ τῶν Πυθαγορικῶν δὲ τροφὴ ἦν ἄρτος μετὰ μέλιτος ὥς φησι Ἀριστόξενος

En het voedsel van de Pythagoreeërs was brood met honing, zoals Aristoxenos vermeldt.


λόγος

datgene wat gezegd wordt: woord; mededeling, bericht

datgene wat gedacht wordt: redenering, betoog; rede, verstand


αἴσθησις

καὶ τοῦτο προσεύχομαι ἵνα ἡ ἀγάπη ὑμῶν ἔτι μᾶλλον καὶ μᾶλλον περισσεύῃ ἐν ἐπιγνώσει καὶ πάσῃ αἰσθήσει

Dit bid ik dat uw liefde steeds groter wordt in volle kennis en inzicht.


ἐγώ

ik (nominatief van de eerste persoon enkelvoud)


σύ

jij (nominatief van de tweede persoon enkelvoud)


ζῦθος

een soort bier uit Egypte, gemaakt van gefermenteerde gerst


ζωθήκη

Samenstelling van ζάω (leven) en θήκη (bewaarplaats, kast).

een privaat kamertje of kastje om overdag in uit te rusten


γράφω

Ταῦτα δὲ τυπικῶς συνέβαινεν ἐκείνοις ἐγράφη δὲ πρὸς νουθεσίαν ἡμῶν.

. Al deze zaken overkwamen hen als voorbeeld en zij werden ons ter vermaning neergeschreven.


ἀγαπάω

... καθὼς ἠγάπησα ὑμᾶς ἵνα καὶ ὑμεῖς ἀγαπᾶτε ἀλλήλους.

... zoals ik jullie lief heb gehad, zo hebt ook elkaar lief.


γυνή

Ἦ καὶ ἐμοὶ τάδε πάντα μέλει, γύναι.

Ook mij maken al die zaken zorgen, vrouw.


πτόλεμος

Ἰδομενεῦ, πέρι μέν σε τίω Δαναῶν ταχυπώλων,
Ἠμὲν ἐνὶ πτολέμῳ, ἠδ'ἀλλοίῳ ἐπὶ ἔργῳ,

Idomeneus, ik eer jou boven alle Danaï met hun snelle paarden,
zowel in oorlog als in iets anders.


μουσική

muzenkunst (d.w.z. een kunstvorm beschermd door een van de negen muzen: muziek, dichtkunst...)


λιμήν

toevluchtsoord, verzamelplaats ("veilige haven")


λίμνη

stilstaand water dat de zee heeft achtergelaten

[> 4] kunstmatig waterbekken, vijver, bekken


σύστημα

Naamwoord van handeling van συνίστημι (sunistēmi) «samenstellen».

stelsel, systeem; geheel bestaande uit delen

een samenbundeling van verzen tot een compositie


ἑκατοντάκις μυριάκις

nl-ἑκατοντάκις_μυριάκις-grc-adv-iuDmLrKn


στρουθός

ἡ μεγάλη / κατάγαιος ~: struisvogel


ἐμοῦ

van mij (genitief van de eerste persoon enkelvoud)


ἐμοί

aan/voor mij (datief van de eerste persoon enkelvoud)


ἐμέ

mij (accusatief van de eerste persoon enkelvoud)


νώ

wij twee (nominatief van de eerste persoon tweevoud)

ons twee (accusatief van de eerste persoon tweevoud)


ἡμεῖς

wij (nominatief van de eerste persoon meervoud)


ἡμῶν

van ons (genitief van de eerste persoon meervoud)


ἡμῖν

ons (datief van de eerste persoon meervoud)


ἡμᾶς

ons (accusatief van de eerste persoon meervoud)


μου

van me (genitief van de eerste persoon enkelvoud, enclitische vorm)


μοι

aan/voor me (datief van de eerste persoon enkelvoud, enclitische vorm)


με

me (accusatief van de eerste persoon enkelvoud, enclitische vorm)


νῷν

van ons twee (genitief van de eerste persoon tweevoud)

ons twee (datief van de eerste persoon tweevoud)


σοῦ

van jou (genitief van de tweede persoon enkelvoud)


σοί

jou (datief van de tweede persoon enkelvoud)


σέ

jou (accusatief van de tweede persoon enkelvoud)


σου

van je (genitief van de tweede persoon enkelvoud, enclitische vorm)


σοι

je (datief van de tweede persoon enkelvoud, enclitische vorm)


σε

je (accusatief van de tweede persoon enkelvoud, enclitische vorm)


σφώ

jullie twee (nominatief van de tweede persoon tweevoud)

jullie twee (accusatief van de tweede persoon tweevoud)


σφῷν

van jullie twee (genitief van de tweede persoon tweevoud)

jullie twee (datief van de tweede persoon tweevoud)


ὑμεῖς

jullie (nominatief van de tweede persoon meervoud)


ὑμᾶς

jullie (accusatief van de tweede persoon meervoud)


ὑμῶν

van jullie (genitief van de tweede persoon meervoud)


ὑμῖν

jullie (datief van de tweede persoon meervoud)


ἔγωγε

Combinatie van het persoonlijk voornaamwoord ἐγώ met het enclitische partikel γε.


μέθυ

Van Indo-Europees *médʰu (“honing; mede”). Vgl. Sanskriet मधु (mádhu), “honing”), Litouws medùs, Oudkerkslavisch мєдъ (medŭ), “honing”) en Nederlands mede.


τιμή

Van de Proto-Indo-Europese stam *kʷi-mā-, van de wortel *kʷei- "waarde, eer".


δίκη

Van de Proto-Indo-Europese wortel *deyḱ-. Vergelijk het Sanskriet दिशा (diśā) en de Latijnse woorden dicere ("zeggen"), decet ("het past") en digitus ("vinger"). Ook het Nederlandse woord teken bevat deze wortel.


μνᾶ

mine, een munteenheid ter waarde van 100 drachmen


αὐτοψία

autopsie, observatie, (het) met de eigen ogen zien


δίψα

ὁ δὲ καίπερ τῇ δίψῃ διαπυρούμενος ἐλογίσατο πάνδεινον εἶναι κίνδυνον ψυχῇ λογισθὲν ἰσοδύναμον ποτὸν αἵματι,

Hoewel [David] brandde van de dorst vond hij het een bijzonder schrikwekkend gevaar voor zijn ziel om te drinken wat beschouwd werd als gelijkwaardig aan bloed.


ἅμαξα

καὶ ἐποίησαν οἱ ἀλλόφυλοι οὕτως καὶ ἔλαβον δύο βόας πρωτοτοκούσας καὶ ἔζευξαν αὐτὰς ἐν τῇ ἁμάξῃ καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν ἀπεκώλυσαν εἰς οἶκον

En die lieden deden aldus en namen twee zogende koeien en spanden ze voor de wagen en hun kalveren sloten ze in huis op.


φιλοσοφία

Βίοι καὶ γνῶμαι τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ εὐδοκιμησάντων. (Διογένης Λαέρτιος)

Het leven en de kennis van de voornaamste beoefenaren van de filosofie (Diogenes Laërtius).

liefde voor kennis en vaardigheid, studie


Κόριννα

Corinna, een lyrische dichteres uit Beotië


βασιλεία

ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου· γενηθήτω τὸ θέλημά σου ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς·

Uw koninkrijk kome, Uw wil geschiede zoals in de hemel, zo ook op aarde.


ἐπιστολή

ἄρα οὖν, ἀδελφοί, στήκετε καὶ κρατεῖτε τὰς παραδόσεις ἃς ἐδιδάχθητε εἴτε διὰ λόγου εἴτε δι' ἐπιστολῆς ἡμῶν.

Zo dus, broeders, staat pal en houdt de tradities in ere die jullie geleerd zijn, zij het door het woord of via onze brief.


ἀμφί

Van het Proto-Indo-Europese *h₂mbʰi. Verwanten zijn onder andere het Nederlandse om en het Latijnse ambi-.


ἀμφί

aan weerskanten van, rondom, om (... heen); bij, nabij


ἀνά

Van het Proto-Indo-Europese *h₂en-. Verwant is onder meer het Nederlandse aan.

ἀνὰ νηὸς βαίνειν; aan boord gaan


ἀντί

Van het Proto-Indo-Europese *h₂ént-i. Verwanten zijn onder andere het Nederlandse einde en het Latijnse ante.


ἄνευ

εἶπεν δὲ Φαραω τῷ Ιωσηφ ἐγὼ Φαραω ἄνευ σοῦ οὐκ ἐξαρεῖ οὐθεὶς τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ πάσῃ γῇ Αἰγύπτου

En Farao sprak tot Josef: "Ik ben Farao en zonder jou zal niemand zijn hand optillen in het gehele land van Egypte."


τεκμαίρομαι

aanstellen, bepalen, aanduiden, communiceren


ἀπό

Van het Proto-Indo-Europese *h₂epo ("af, weg van"). Verwanten zijn onder andere het Nederlandse af en het Latijnse ab.

van ... af, vanaf, van ... vandaan, weg van

van, vanuit; ten gevolge van, door; dankzij, met

᾿Εὰν δὲ ἀπό τῶν προβάτων τὸ δῶρον αὐτοῦ τῷ Κυρίῳ, ἀπό τε τῶν ἀρνῶν καὶ τῶν ἐρίφων, εἰς ὁλοκαυτώματα, ἄρσεν ἄμωμον προσάξει αὐτὸ καὶ ἐπιθήσει τὴν χεῖρα ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ.

En indien zijn gift aan de Heer uit schapen bestaat, of uit lammeren of uit geitenbokjes voor het brandoffer, hij zal een mannetje brengen zonder mankementen en hij zal zijn hand leggen op de kop ervan.


Κύρνος

Ἡ δὲ Κύρνος ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων καλεῖται Κορσίκα.

Kyrnos wordt door de Romeinen Corsica genoemd.


λιτή

αἱ Λιταί; de Smeekbeden (dochters van Zeus)


πρός

Van het Proto-Indo-Europese *próti, *préti. Verwanten zijn onder andere het Oudindische प्रति en het Latijnse pretium. Misschien verwant met πρό.

naar, bij, in de richting van, tegen, tot


πρός

aan de kant van, in de buurt van, van de kant van, van ... uit


ἐπιμέλεια

zorg, aandacht, bekommering (voor: + genitief)


μοῖρα

deel (dat iemand toekomt), lotsbestemming


Τέκμησσα

Tecmessa, de krijgsbuit en vrouw van Ajax


παιδεραστία

Afgeleid van παιδεραστής met het achtervoegsel -ία.


παιδαγωγία

Afgeleid van παιδαγωγός met het achtervoegsel -ία.


ἄρουρα

Egyptische oppervlaktemaat van een kwart are


ἀγγελία

Afgeleid van ἄγγελος met het achtervoegsel -ία.


ἀδικία

Afgeleid van ἄδικος met het achtervoegsel -ία.

onrechtmatige daad: vergrijp, belediging


ἀμαθία

Afgeleid van μανθάνω met het voorvoegsel ἀ- en met het achtervoegsel -ία.


ἁμαρτία

Afgeleid van ἁμαρτάνω met het achtervoegsel -ία.


ἀνομία

Afgeleid van ἄνομος met het achtervoegsel -ία.


ἀπειρία

Afgeleid van ἄπειρος met het achtervoegsel -ία.


εὔθυνα

controle, rekenschap (van een magistraat na zijn mandaat)


δίαιτα

levenswijze, leefgewoonte; leefregel, dieet


ὀρθοδοξία

Afgeleid van ὀρθόδοξος met het achtervoegsel -ία.


ἀριστερά

De vrouwelijke vorm van het bijvoeglijk naamwoord ἀριστερός ("links, linker-"), waarbij χείρ ("hand") verzwegen is.


δεξιά

De vrouwelijke vorm van het bijvoeglijk naamwoord δεξιός ("rechts, rechter-"), waarbij χείρ ("hand") verzwegen is.

belofte (bekrachtigd door een slag met de hand)


ἥβη

jeugdige kracht; jeugdige schoonheid; jeugdige vreugde


τετραρχία

Afgeleid van τετράρχης (later ook τέτραρχος) met het achtervoegsel -ία.

tetrarchie, de provincie van een tetrarch


κώπη

handvat, handgreep (van een roeiriem, fakkel, sleutel...)


ἀπολογία

persoonlijke verdediging, pleidooi, apologie


ἀργία

Afgeleid van ἀργός (werkeloos, lui) met het achtervoegsel -ία


δημοκρατία

el-δημοκρατία.ogg


ὅμοιος

afgeleid van ὁμός ("dezelfde, enerlei, gemeenschappelijk, gelijk")

ὁμοίιος (episch)
ὔμοιος (Eolisch)
ὑμοῖος (Arkadisch-Cyprisch)

van dezelfde toestand (als iemand zijn) (vergeleken voorwerp in datief, of bijgevoegd door middel van καί, ὥσπερ of οἷος; zaak waarin men met iemand gelijk is in accusatief);

gemeenzaam, gemeenschappelijk; in het bijzonder: onpartijdig, beide even gunstig (meest gebruikte betekenis bij Homeros);

οἱ ὅμοιοι: in aristocratische staten (o.a. Sparta) die burgers, die gelijke rechten op de staatsambten hebben


ἄνθρωπος

De etymologie van ἄνθρωπος (ánthrōpos), dat reeds in het Myceens als a-to-ro-qo wordt aangetroffen, is niet duidelijk. Men vergelijkt an- met het Griekse anèr, andros: "man". In het Grieks is de voor het Indo-Europees gepostuleerde laryngaal sjwa-1 als a- bewaard gebleven (vergelijk het Griekse amelg- met het Nederlandse melk). Anèr zou daarmee verwant zijn met het Sanskriete nâra, het Welshe ner: "man, mens". Maar anthr- is niet met an(d)r- in verband te brengen: de "d" is eufonisch zoals in Hendrik (vergelijk Henri, Enrico, Henryk). Het element -ôp- zou op Grieks ops, opos: "oog, gezicht" (Myceens okw-, vergelijk Latijn ocu-lus: "oog") kunnen teruggaan. Anthrôpos zou dus eventueel kunnen betekenen "hij met het gezicht van een man of mens", hetgeen niet alleen een regressio ad infinitum zou impliceren, maar waarvoor men ook eerder het Griekse woord androps zou hebben verwacht.


διάβολος

afgeleid van διαβάλλειν ww (diabállein) "belasteren, voor de voeten werpen", samengesteld uit δια vz "uiteen" en βάλλειν (bállein) "werpen"


παρατίθημι

+ accusatief + datief
iemand iets voorzetten

+ accusatief + datief
iets neerzetten bij


γίγνομαι

worden, ontstaan, gebeuren, geboren worden, (alleen aoristus) zijn


ἀγαθός

ἀγασός (Laconisch (Dorisch))
ἀζαθός (Cyprisch)


λάρναξ

De etymologie van λάρναξ is niet bekend.

(...) καὶ τά γε χρυσείην ἐς λάρνακα θῆκαν ἑλόντες.

(...) en die [i.e. botten] plaatsten ze in een gouden urn, na ze gedragen te hebben.


κάνθαρος

[Βδ.]: οἴμ’, ὡς ἀπολεῖς με τοῖσι σοῖσι κανθάροις.

[Kleon-hater]: Ach wee, zo zal je mij ten gronde richten met die mestkevers van je!

Weblink bron
Aristophanes
 “Wespen” (422 v.Chr.)