ἐπίρρημα

Τοῦ δὲ λόγου ἐστὶν ὀκτώ· ὄνομα, ῥῆμα, μετοχή, ἄρθρον, ἀντονυμία, πρόθεσις, ἐπίρρημα, σύνδεσμος

Er zijn acht woordsoorten: naamwoord, werkwoord, deelwoord, lidwoord, voornaamwoord, voorzetsel, bijwoord en voegwoord


σύνδεσμος

μετὰ δὲ συνδέσμους, … ἀποδίδου τοὺς ἀκολουθοῦντας.

Wat betreft de voegwoorden, … gebruik de juiste.


ἀντωνυμία

voornaamwoord (in de Alexandrijnse traditie; eigenlijk alleen de aanwijzende voornaamwoorden)

Τοῦ δὲ λόγου ἐστὶν ὀκτώ· ὄνομα, ῥῆμα, μετοχή, ἄρθρον, ἀντωνυμία, πρόθεσις, ἐπίρρημα, σύνδεσμος


μετοχή

Μετοχή ἐστι λέξις μετέχουσα τῆς τῶν ῥημάτων καὶ τῆς τῶν ὀνομάτων ἰδιότητος.

Een deelwoord is een woord dat de eigenschappen van een werk- en een naamwoord deelt.


θεός

Κέκλυτέ μευ, πάντες τε θεοὶ, πᾶσαί τε θέαιναι,


οὐρανός

verblijfplaats van de gelukzaligen (na de dood).


μέλι

καὶ τῶν Πυθαγορικῶν δὲ τροφὴ ἦν ἄρτος μετὰ μέλιτος ὥς φησι Ἀριστόξενος

En het voedsel van de Pythagoreeërs was brood met honing, zoals Aristoxenos vermeldt.


λόγος

datgene wat gezegd wordt: woord; mededeling, bericht

datgene wat gedacht wordt: redenering, betoog; rede, verstand


αἴσθησις

καὶ τοῦτο προσεύχομαι ἵνα ἡ ἀγάπη ὑμῶν ἔτι μᾶλλον καὶ μᾶλλον περισσεύῃ ἐν ἐπιγνώσει καὶ πάσῃ αἰσθήσει

Dit bid ik dat uw liefde steeds groter wordt in volle kennis en inzicht.


ζῦθος

een soort bier uit Egypte, gemaakt van gefermenteerde gerst


ζωθήκη

Samenstelling van ζάω (leven) en θήκη (bewaarplaats, kast).

een privaat kamertje of kastje om overdag in uit te rusten


γυνή

Ἦ καὶ ἐμοὶ τάδε πάντα μέλει, γύναι.

Ook mij maken al die zaken zorgen, vrouw.


πτόλεμος

Ἰδομενεῦ, πέρι μέν σε τίω Δαναῶν ταχυπώλων,
Ἠμὲν ἐνὶ πτολέμῳ, ἠδ'ἀλλοίῳ ἐπὶ ἔργῳ,

Idomeneus, ik eer jou boven alle Danaï met hun snelle paarden,
zowel in oorlog als in iets anders.


μουσική

muzenkunst (d.w.z. een kunstvorm beschermd door een van de negen muzen: muziek, dichtkunst...)


λιμήν

toevluchtsoord, verzamelplaats ("veilige haven")


λίμνη

stilstaand water dat de zee heeft achtergelaten

[> 4] kunstmatig waterbekken, vijver, bekken


σύστημα

Naamwoord van handeling van συνίστημι (sunistēmi) «samenstellen».

stelsel, systeem; geheel bestaande uit delen

een samenbundeling van verzen tot een compositie


στρουθός

ἡ μεγάλη / κατάγαιος ~: struisvogel


μέθυ

Van Indo-Europees *médʰu (“honing; mede”). Vgl. Sanskriet मधु (mádhu), “honing”), Litouws medùs, Oudkerkslavisch мєдъ (medŭ), “honing”) en Nederlands mede.


τιμή

Van de Proto-Indo-Europese stam *kʷi-mā-, van de wortel *kʷei- "waarde, eer".


δίκη

Van de Proto-Indo-Europese wortel *deyḱ-. Vergelijk het Sanskriet दिशा (diśā) en de Latijnse woorden dicere ("zeggen"), decet ("het past") en digitus ("vinger"). Ook het Nederlandse woord teken bevat deze wortel.


μνᾶ

mine, een munteenheid ter waarde van 100 drachmen


αὐτοψία

autopsie, observatie, (het) met de eigen ogen zien


δίψα

ὁ δὲ καίπερ τῇ δίψῃ διαπυρούμενος ἐλογίσατο πάνδεινον εἶναι κίνδυνον ψυχῇ λογισθὲν ἰσοδύναμον ποτὸν αἵματι,

Hoewel [David] brandde van de dorst vond hij het een bijzonder schrikwekkend gevaar voor zijn ziel om te drinken wat beschouwd werd als gelijkwaardig aan bloed.


ἅμαξα

καὶ ἐποίησαν οἱ ἀλλόφυλοι οὕτως καὶ ἔλαβον δύο βόας πρωτοτοκούσας καὶ ἔζευξαν αὐτὰς ἐν τῇ ἁμάξῃ καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν ἀπεκώλυσαν εἰς οἶκον

En die lieden deden aldus en namen twee zogende koeien en spanden ze voor de wagen en hun kalveren sloten ze in huis op.


φιλοσοφία

liefde voor kennis en vaardigheid, studie

Βίοι καὶ γνῶμαι τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ εὐδοκιμησάντων. (Διογένης Λαέρτιος)

Het leven en de kennis van de voornaamste beoefenaren van de filosofie (Diogenes Laërtius).


βασιλεία

ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου· γενηθήτω τὸ θέλημά σου ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς·

Uw koninkrijk kome, Uw wil geschiede zoals in de hemel, zo ook op aarde.


ἐπιστολή

ἄρα οὖν, ἀδελφοί, στήκετε καὶ κρατεῖτε τὰς παραδόσεις ἃς ἐδιδάχθητε εἴτε διὰ λόγου εἴτε δι' ἐπιστολῆς ἡμῶν.

Zo dus, broeders, staat pal en houdt de tradities in ere die jullie geleerd zijn, zij het door het woord of via onze brief.


λιτή

αἱ Λιταί; de Smeekbeden (dochters van Zeus)


ἐπιμέλεια

zorg, aandacht, bekommering (voor: + genitief)


μοῖρα

deel (dat iemand toekomt), lotsbestemming


Τέκμησσα

Tecmessa, de krijgsbuit en vrouw van Ajax


παιδεραστία

Afgeleid van παιδεραστής met het achtervoegsel -ία.


παιδαγωγία

Afgeleid van παιδαγωγός met het achtervoegsel -ία.


ἄρουρα

Egyptische oppervlaktemaat van een kwart are


ἀγγελία

Afgeleid van ἄγγελος met het achtervoegsel -ία.


ἀδικία

Afgeleid van ἄδικος met het achtervoegsel -ία.

onrechtmatige daad: vergrijp, belediging


ἀμαθία

Afgeleid van μανθάνω met het voorvoegsel ἀ- en met het achtervoegsel -ία.


ἁμαρτία

Afgeleid van ἁμαρτάνω met het achtervoegsel -ία.


ἀνομία

Afgeleid van ἄνομος met het achtervoegsel -ία.


ἀπειρία

Afgeleid van ἄπειρος met het achtervoegsel -ία.


εὔθυνα

controle, rekenschap (van een magistraat na zijn mandaat)


δίαιτα

levenswijze, leefgewoonte; leefregel, dieet


ὀρθοδοξία

Afgeleid van ὀρθόδοξος met het achtervoegsel -ία.


ἀριστερά

De vrouwelijke vorm van het bijvoeglijk naamwoord ἀριστερός ("links, linker-"), waarbij χείρ ("hand") verzwegen is.


δεξιά

De vrouwelijke vorm van het bijvoeglijk naamwoord δεξιός ("rechts, rechter-"), waarbij χείρ ("hand") verzwegen is.

belofte (bekrachtigd door een slag met de hand)


ἥβη

jeugdige kracht; jeugdige schoonheid; jeugdige vreugde


τετραρχία

Afgeleid van τετράρχης (later ook τέτραρχος) met het achtervoegsel -ία.

tetrarchie, de provincie van een tetrarch


κώπη

handvat, handgreep (van een roeiriem, fakkel, sleutel...)


ἀπολογία

persoonlijke verdediging, pleidooi, apologie


ἀργία

Afgeleid van ἀργός (werkeloos, lui) met het achtervoegsel -ία


δημοκρατία

el-δημοκρατία.ogg


ἄνθρωπος

De etymologie van ἄνθρωπος (ánthrōpos), dat reeds in het Myceens als a-to-ro-qo wordt aangetroffen, is niet duidelijk. Men vergelijkt an- met het Griekse anèr, andros: "man". In het Grieks is de voor het Indo-Europees gepostuleerde laryngaal sjwa-1 als a- bewaard gebleven (vergelijk het Griekse amelg- met het Nederlandse melk). Anèr zou daarmee verwant zijn met het Sanskriete nâra, het Welshe ner: "man, mens". Maar anthr- is niet met an(d)r- in verband te brengen: de "d" is eufonisch zoals in Hendrik (vergelijk Henri, Enrico, Henryk). Het element -ôp- zou op Grieks ops, opos: "oog, gezicht" (Myceens okw-, vergelijk Latijn ocu-lus: "oog") kunnen teruggaan. Anthrôpos zou dus eventueel kunnen betekenen "hij met het gezicht van een man of mens", hetgeen niet alleen een regressio ad infinitum zou impliceren, maar waarvoor men ook eerder het Griekse woord androps zou hebben verwacht.


διάβολος

afgeleid van διαβάλλειν ww (diabállein) "belasteren, voor de voeten werpen", samengesteld uit δια vz "uiteen" en βάλλειν (bállein) "werpen"


λάρναξ

De etymologie van λάρναξ is niet bekend.

(...) καὶ τά γε χρυσείην ἐς λάρνακα θῆκαν ἑλόντες.

(...) en die [i.e. botten] plaatsten ze in een gouden urn, na ze gedragen te hebben.


κάνθαρος

[Βδ.]: οἴμ’, ὡς ἀπολεῖς με τοῖσι σοῖσι κανθάροις.

[Kleon-hater]: Ach wee, zo zal je mij ten gronde richten met die mestkevers van je!

Weblink bron
Aristophanes
 “Wespen” (422 v.Chr.)