ravioli

alleen meervoud, van Italiaans ravioli, het meervoud van raviolo, een streekgebonden Italiaans woord dat mogelijk een diminutiefvorm is van rava in de betekenis van ‘gerecht’ voor het eerst aangetroffen in 1910

Ravioli

kleine vierkante deegplakjes die gevuld zijn met gehakt, tomaten en kruiden, overgoten met bijpassende saus

Kook de ravioli gaar volgens de gebruiksaanwijzing.

een Italiaans gerecht waarin onder andere deze deegplakjes zijn verwerkt


spaghetti

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘meelproduct’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1929

spaghettietje (diminutive singular)
spaghettietjes (diminutive plural)

Italiaanse pasta van lange, dunne ronde slierten

Met knorrende maag verwarmde ik een zak vriesdroge spaghetti bolognese op mijn JetBoil Minimo gaspit.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


poedersuiker

Wilt u poedersuiker op uw poffertjes?


melasse

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘suikerhoudende massa’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1704


arachideolie

arachideolies, arachideoliën (plural)
arachideolietje (diminutive singular)
arachideolietjes (diminutive plural)

plantaardige spijsolie geperst uit aardnoten


sesamolie

plantaardige spijsolie geperst uit sesamzaden


maïsolie

maïsolies (plural)
maïsoliën (plural)
maïsolietje (diminutive singular)
maïsolietjes (diminutive plural)
maisolie

plantaardige spijsolie geperst uit kiemende maïskorrels


zonnebloemolie

zonnebloemoliën (plural)
zonnebloemolies (plural)
zonnebloemolietje (diminutive singular)
zonnebloemolietjes (diminutive plural)

een plantaardige spijsolie geperst uit zonnebloempitten


margarine

van Frans margarine, in de betekenis van ‘kunstboter’ aangetroffen vanaf 1867

een vervangmiddel voor boter met de eigenschap van hoge houdbaarheid


reuzel

In de betekenis van ‘varkensvet’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1461.

erfwoord: Middelnederlands rōsel, rēsel, ontwikkeld uit Oergermaans *rusila- ‘vet’, verkleineringsvorm uit *rus- (waaruit Deens ros ‘snipper, afval’, Noors dial. ros, rys ‘visschub’, rus ‘dunne schil’), bij Indo-Europees *reus- ‘puin’, waartoe ook Servo-Kroatisch rȕšiti ‘verwoesten; stukscheuren’ en Tochaars A räsw-, B räss- ‘afscheuren, uitrukken’ behoren. Evenals Oudsaksisch rusal ‘stuk vet’, Oudengels rysel ‘vet, reuzel’ en Fries ri(e)zel ‘reuzel’.

redetiu

verkregen door uitsmelting van varkensvet

reuzel werd dikwijls door mijnwerkers gebruikt als broodbeleg


melkchocolade

млечен шоколад

chocolade die bereid is met room of melk

Bij het kerstpakket zat een reep melkchocolade.

Rond elf uur hield ik het niet meer en nam één hap van mijn Snicker. Ik kauwde zorgvuldig om optimaal te genieten van de nougat, pinda’s, karamel en melkchocolade.


karnen

buttern

het langdurig mechanisch bewerken van melk

karnde (past)
gekarnd (past participle)
te karnen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen karnen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen karnen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gekarnd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gekarnd (active infinitive perfect present long-form)
gekarnd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gekarnd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
karnend (imperfect participle)
gekarnd (past participle)
karne (subjunctive)
karn (indicative imperfect present singular first-person)
karnt (indicative imperfect present singular second-person)
karnt (indicative imperfect present singular second-person)
karnt (indicative imperfect present singular second-person)
karnt (indicative imperfect present singular third-person)
karnde (indicative imperfect past singular first-person)
karnde (indicative imperfect past singular second-person)
karnde (indicative imperfect past singular second-person)
karnde (indicative imperfect past singular second-person)
karnde (indicative imperfect past singular third-person)
karnden (indicative imperfect past plural first-person)
karnden (indicative imperfect past plural second-person)
karnden (indicative imperfect past plural third-person)
zal karnen (indicative imperfect future singular first-person)
zult karnen (indicative imperfect future singular second-person)
zal karnen (indicative imperfect future singular second-person)
zult karnen (indicative imperfect future singular second-person)
zal karnen (indicative imperfect future singular second-person)
zult karnen (indicative imperfect future singular second-person)
zal karnen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen karnen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen karnen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen karnen (indicative imperfect future plural third-person)
zou karnen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou karnen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) karnen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt karnen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou karnen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden karnen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden karnen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden karnen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gekarnd (perfect present first-person)
hebt gekarnd (perfect present second-person)
hebt gekarnd (perfect present second-person)
heeft gekarnd (perfect present second-person)
hebt gekarnd (perfect present second-person)
heeft gekarnd (perfect present third-person)
hebben gekarnd (perfect present first-person)
hebben gekarnd (perfect present second-person)
hebben gekarnd (perfect present third-person)
had gekarnd (perfect past first-person)
had gekarnd (perfect past second-person)
had gekarnd (perfect past second-person)
hadt gekarnd (perfect past second-person)
had gekarnd (perfect past third-person)
hadden gekarnd (perfect past first-person)
hadden gekarnd (perfect past second-person)
hadden gekarnd (perfect past third-person)
zal gekarnd hebben (perfect future first-person)
zal gekarnd hebben (perfect future second-person)
zult gekarnd hebben (perfect future second-person)
zult gekarnd hebben (perfect future second-person)
zal gekarnd hebben (perfect future second-person)
zult gekarnd hebben (perfect future second-person)
zal gekarnd hebben (perfect future third-person)
zullen gekarnd hebben (perfect future first-person)
zullen gekarnd hebben (perfect future second-person)
zullen gekarnd hebben (perfect future third-person)
zou gekarnd hebben (perfect conditional first-person)
zou gekarnd hebben (perfect conditional second-person)
zou gekarnd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gekarnd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gekarnd hebben (perfect conditional second-person)
zou gekarnd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gekarnd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gekarnd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gekarnd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gekarnd (impersonal passive present imperfect)
er is gekarnd (impersonal passive present perfect)
er werd gekarnd (impersonal passive past imperfect)
er was gekarnd (impersonal passive past perfect)
er zal gekarnd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gekarnd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gekarnd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gekarnd zijn (impersonal passive conditional perfect)

melk langdurig mechanisch bewerken, wat het melkvet tot karnemelk of boter doet samenklonteren

Boter is gekarnd melkvet.

door middel van het onder [1] genoemde proces worden verkregen

De boter is gekarnd.


lijnzaadolie

lijnzaadolies (plural)
lijnzaadoliën (plural)

de plantaardige olie die geperst wordt uit de zaden van vlas

Om commerciële en eufemistische redenen wordt meer en meer de onjuiste benaming vlasolie voor lijnzaadolie gepropageerd.


tuinkers

waterkers

en 2. cultuurplant en eetbaar kruid Lepidum sativum

eetbaar kruid Lepidum sativum
Tuinkers wordt voornamelijk rauw gebruikt in salades en als garnering van broodjes en koude voorgerechten. Het verliest echter zijn smaak als de plant gedroogd wordt en kan daarom alleen vers gegeten worden.


spinazie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘groente’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1377

Ga zo door en je/gij zult spinazie eten.

spinod

Spinacia oleracea, een snelgroeiende, eenjarige bladgroente

Spinazie groeit niet goed op een zure grond.

De spinazie zaait u op regels in de volle grond. Om voortdurend te kunnen oogsten, kunt u het beste regelmatig kleine hoeveelheden zaaien.

Weblink bron “Spinazie zaden - Columbia F1”, Tuinexpress.nl


molsla

Taraxacum officinale gebleekte bladeren van de paardenbloem, wordt als sla gegeten


sjalot

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘uitje’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1682

sjalotten (plural)
sjalotje (diminutive singular)
sjalotjes (diminutive plural)

Allium ascalonicum een plant uit de narcisfamilie (Amaryllidaceae). Er zijn verschillende soorten sjalotten met diverse vormen (rond of langwerpig) en kleuren (van bruin tot grijs). In tegenstelling tot de ui vormt de sjalot trossen van knolletjes, net als knoflook. Daarnaast plant ze zich via ondergrondse wortelscheuten voort


kerstomaat

kerstomaten (plural)
kerstomaatje (diminutive singular)
kerstomaatjes (diminutive plural)

Lycopersicon esculentum (var. cerasiforme) een trostomaat zo groot als een kers

Hij vindt kerstomaten erg lekker om te eten.

"Hennep is ongeveer net zo gevaarlijk als een kerstomaatje. Een puur product, made in Italy", zegt Cusani. "Als ons product 'kerstomaatje' zou heten, zou de regering vechten voor ons."

Weblink bron
Heleen D'Haens
 “Hennepverbod Italië wekt verbazing: 'net zo gevaarlijk als een kerstomaatje'” (13 april 2025), NOS


zuivel

In de betekenis van ‘melkproducten’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1288

Het land kampt met een groot gebrek aan zuivel en vlees.

In veel winkels zijn ondertussen lege schappen te vinden. Vooral versproducten als zuivel, vlees, fruit en eieren zijn nog moeilijk te krijgen. Dat komt enerzijds doordat de blokkades het onmogelijk maken om de producten aan te vullen en anderzijds doordat de producten die nog beschikbaar zijn bederven en dus weggegooid moeten worden.

Weblink bron “Schade supermarkten door blokkades loopt in de tientallen miljoenen” (05 juli 2022), NU.nl


mierikswortel

samenstelling van mierik en wortel met het invoegsel -s-

mierikswortels (plural)
mieriksworteltje (diminutive singular)
mieriksworteltjes (diminutive plural)

de wortel van Armoracia rusticana wordt als pikant kruid gebruikt


kost

van Middelnederlands cost / coste, in de betekenis van ‘uitgave, levensonderhoud’ voor het eerst aangetroffen in 1240

kostbaas

2. voedsel, als onderdeel van het dagelijks bestaan

De kost gaat voor de baat uit

Om een doel te bereiken moet je eerst uitgaven doen

In de kost zijn bij

Voor dagelijkse voeding deel uitmaken van de huishouding van

Zijn kostje is gekocht

Hij heeft een financieel gunstige positie verkregen

arbeidskost

1. samenstellingen met "kost: geldbedrag of tegenprestatie" als tweede deel

boerenkost

2. samenstellingen met "kost: voedsel", als tweede deel

Kost

kosten (plural)
kostje (diminutive singular)
kostjes (diminutive plural)

[1] Dit is Belgisch-Nederlands, maar ook in België geen standaardtaal.. Het enkelvoud 'kost' in deze betekenis komt vooral voor in samenstellingen in ambtelijke taal: de meerkost, de loonkost.

voedsel, als onderdeel van het dagelijks bestaan
In deze betekenis wordt het meervoud niet gebruikt, maar komen de verkleinwoorden wel voor.

Ik probeer zoveel mogelijk gezonde kost te maken, maar soms is het ook een soepje of een boterham.

Weblink bron
Arlinde Vletter geciteerd door Rolinde Hoorntje
 “‘Je moet elkaar bij de les houden, is mijn ervaring’” (21 april 2017) op nrc.nl


tulband

Leenwoord uit het Turks, in de betekenis van ‘hoofddeksel’ voor het eerst aangetroffen in 1601

tulbanden (plural)
tulbandje (diminutive singular)
tulbandjes (diminutive plural)


pistache

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘groene amandel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1608


beukennootje

afgeleid van beukennoot zn met het achtervoegsel -je

beukennoot (singular)
beukennoten (plural)
beukennootjes (diminutive plural)

dim. tant. vrucht van de beuk, Fagus sylvatica


tomatenketchup

samenstelling van tomaat en ketchup met het invoegsel -en- , leenvertaling van Amerikaans Engels tomato ketchup, in de betekenis "pittige tomatensaus" aangetroffen vanaf 1917 in advertenties
Toko Braga
 advertentie in: De Preanger-bode (7 maart 1917), J.R. de Vries & Co., Bandoeng, p. 6 kol.3/4

De combinatie van aanwezige voedingsstoffen in tomatenketchup kan de ontwikkeling en verergering van hart- en vaatziekten voorkomen. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Maastricht.
Het onderzoek toont aan dat de combinatie van de antioxidanten lycopeen, vitamine C en E in tomaten en tomatenketchup een sterker beschermend effect heeft dan de individuele antioxidanten apart.


spelt

erfwoord via Middelnederlands spelte van Oudnederlands spelta, in de betekenis van ‘soort tarwe’ aangetroffen vanaf de 9e eeuw

zaden van Triticum spelta gebruikt voor het maken van gerechten, brood en gebak

Spoel de spelt goed af. Doe hem in een pan, schenk er water bij tot hij onderstaat en breng het water aan de kook. Laat de spelt ongeveer twintig minuten sudderen, tot hij beetgaar is.

Weblink bron
Hassnae Bouazza
 “Parelspelt met appel & bimi” (26 november 2019) op nrc.nl


boekweit

In de betekenis van ‘graansoort’ voor het eerst aangetroffen in 1413

bokwiet

en 2. (gepelde zaden van) plant Fagopyrum esculentum

gepelde zaden van Fagopyrum esculentum, geschikt voor een glutenvrij dieet


maïs

van Spaans maíz, in de betekenis van ‘graansoort’ aangetroffen vanaf 1581

mielies

bepaalde graansoort afkomstig uit Midden-Amerika, Zea mays

zaden van de maïsplant Zea mays, gebruikt als groente of als meel


kruid

erfwoord via Middelnederlands cruut van Oudnederlands crut
**[1] in de betekenis van ‘gewas’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1100
**[2] in de betekenis van ‘specerij’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1361

kruiden (plural)
kruidje (diminutive singular)
kruidjes (diminutive plural)

plant die wordt gebruikt vanwege de geur, smaak of heilzame werking

Zij deed er water in en toen allerlei geheimzinnige kruiden, een beetje aarde, glanzende stenen, mossen en planten.

Marijke van Raephorst
 “Het hele jaar rond: van Sinterklaas tot Sintemaarten” (1973), Lemniscaat , p. 13

Ik scheurde het pakje open, deed de kruiden over de droge mie en begon te knagen.

Kervel heeft in Nederland een tikje ouderwets imago. Het kruid is vooral bekend van kervelsoep.

Weblink bron
Janneke Vreugdenhil
 “Gepocheerde zalm met citroen & kervel” (17 juni 2015) op nrc.nl


maanzaad

In de betekenis van ‘zaad van de maankop’ voor het eerst aangetroffen in 1477

van Duits Mohnsaat, waarin Mohn klaproos of meer algemeen papaver betekent; hetzelfde 'maan-' is terug te vinden in maankop en maanbol, het gaat dus niet om een samenstelling met 'maan (hemellichaam)'

maanzaden (plural)
maanzaadje (diminutive singular)
maanzaadjes (diminutive plural)

de populaire naam van het zaad uit de maanbol van de klaproos (Papaver somniferum)


dessert

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘nagerecht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1663

desserten, desserts (plural)
dessertje (diminutive singular)
dessertjes (diminutive plural)

het (meestal zoete) gerecht waarmee een maaltijd wordt afgesloten

Eén van ons ruilt het dessert in voor iets héél spannends van de toetjeskaart: eendenlever met eekhoorntjesbrood, macadamia, karamel, kip en balsamico (supplement 5,-)… ja echt, dit heet een dessert!

Nu moet Le Mistral het hebben van die paar oude getrouwen die van de snelweg afslaan. Echte Franse truckers, routiers die van goed eten houden. 'Voor mij is een fatsoenlijke maaltijd: entree, plat, kaas, dessert', zegt Frédéric Deidier (49), terwijl hij enthousiast op zijn enorme buik kletst.

Weblink bron
Peter Giesen
 “Route Nationale 7, leuker dan de Route du Soleil” (30 juli 2014), de Volkskrant


nagerecht

nagerechten (plural)
nagerechtje (diminutive singular)
nagerechtjes (diminutive plural)

het gerecht waarmee een maaltijd wordt afgesloten

Het nagerecht bestond uit een mousse.

Als slot volgde het nagerecht.


toetje

dim. tant. het gerecht waarmee een maaltijd kan worden afgesloten.

Als toetje nam ik twee ibuprofen-pillen om de pijn in mijn voeten te verdoven en ik kroop met vermoeide benen in mijn slaapzak.

De foto werd gemaakt rond 21.15 uur lokale tijd. Op dat moment zat de Chinese president Xi elders in het gebouw te bekomen van het diner dat hij net had genuttigd met Trump. Caesarsalade vooraf, de keuze tussen tong of steak als hoofdgerecht en chocoladetaart als toetje.

Weblink bron
Lambert Teuwissen
 “Trump tijdens de aanval op Syrië, het verhaal achter de foto” (Zaterdag 8 april 2017, 11:47), NOS


aardpeer

samenstelling van aard zn "van aarde" en peer zn "vrucht" , omdat de knol wat peervormig is

yerarmudu

bepaald soort zonnebloem, Helianthus tuberosus

aardperen (plural)
aardpeertje (diminutive singular)
aardpeertjes (diminutive plural)

Wat Mosley zelf eet? Opvallend is dat hij peulvruchten, aardpeer, prei en knoflook bovenaan zijn lijstje darmvriendelijke voedingsvezels (prebiotica) heeft staan.

Weblink bron
Martine Kamsma
 “Een goede nachtrust begint bij je darmen” (7 januari 2021) op nrc.nl


maniok

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘broodwortel’ voor het eerst aangetroffen in 1596

broodwortel

en 2. (wortel van) de plant Manihot esculenta


cassave

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘meel uit de wortels van maniok’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1625

Maniok

Manihot esculenta, een eetbare wortelknol waarvan cassavemeel wordt bereid


Chinese waterkastanje

Chinesische Wasserkastanie

bepaald soort grasachtige plant, Eleocharis dulcis


champignon

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘paddestoel’ voor het eerst aangetroffen in 1704

гъба

Agaricus bisporus en Agaricus bitorquis, een eetbare en speciaal gekweekte witte paddenstoel

champignons (plural)
champignonnetje (diminutive singular)
champignonnetjes (diminutive plural)

een eetbare en speciaal gekweekte witte paddenstoel; Agaricus bisporus en Agaricus bitorquis


oesterzwam

Austernseitling

Pleurotus ostreatus, een eetbare paddenstoel die meestal groeit op de stam van een loofboom

oesterzwammen (plural)
oesterzwammetje (diminutive singular)
oesterzwammetjes (diminutive plural)


cantharel

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘dooierzwam’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1846

rossinyol

Cantharellus cibarius, een eetbare paddenstoel met een lichte pepersmaak

cantharellen (plural)
cantharelletje (diminutive singular)
cantharelletjes (diminutive plural)

Je kunt in dat gerecht ook cantharellen verwerken.


hanenkam

samenstelling van haan en kam met het invoegsel -en-

hanenkammen (plural)
hanenkammetje (diminutive singular)
hanenkammetjes (diminutive plural)


friet

In de betekenis van ‘in vet gebakken reepjes aardappel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1924

картофки

de benaming voor een gerecht van gefrituurde aardappelreepjes ('patat frites')

frieten (plural)
frietje (diminutive singular)
frietjes (diminutive plural)

Al dagen fantaseerde ik wat ik zou gaan bestellen: een dubbele hamburger met kaas, augurken en ketchup en hopelijk hadden ze ook mayo voor bij de friet. Het water liep me spontaan in de mond als ik dacht aan een vanille milkshake en cola met ijs.


patat

In de betekenis van ‘(in België) aardappel’ voor het eerst aangetroffen in 1762

patatten (plural)
patatje (diminutive singular)
patatjes (diminutive plural)

Noord-Nederlandse benaming voor een gerecht of snack van gefrituurde aardappelreepjes ('patat frites')


uitje

Bummel

een gelegenheid waarbij mensen uitgaan en vertier zoeken

Allium cepa verkleinwoord enkelvoud van ui

Je kunt er ook wat uitjes in doen.


gebak

In de betekenis van ‘taart’ voor het eerst aangetroffen in 1778

Naamwoord van handeling van bakken ww met het voorvoegsel ge-

ᨙᨅᨄ

meestal zoet, gebakken voedsel specifiek gemaakt om van te genieten

gebakje (diminutive singular)
gebakjes (diminutive plural)


tablet

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘plak, pastille’ voor het eerst aangetroffen in 1680

[táblet] van Engels, verkorting van tablet computer

tabletten (plural)
tabletje (diminutive singular)
tabletjes (diminutive plural)

Een tablet chocolade.


bolus

[1] via Jiddisch באָול (bole) van Portugees bolo "zoet gebak"; in de betekenis van ‘gebak’ voor het eerst aangetroffen in 1802 in een lokale Amsterdamse advertentie

[2] later ontstaan uit [1] "soort gebak" of een schertsende ontlening aan de gelijkaardige Laatlatijnse vorm bolus [B] “type (geneeskrachtige) klei”

[3] van Laatlatijn bolus [B] “type (geneeskrachtige) klei”, voor het eerst aangetroffen in 1460, zie vindplaats hieronder.

[4][5] later ontstaan door het medische gebruik van de bolus [B] “type (geneeskrachtige) klei” in de 17e eeuw en latere eeuwen (samengebald in een rond voorwerp dat in één keer ingeslikt moest worden)

bolussen (plural)
bolusje (diminutive singular)
bolusjes (diminutive plural)

bepaald zoet gebak, een soort koffiebroodje, bijvoorbeeld gemberbolus, of Zeeuwse bolus

Geef mij maar eens een lekkere bolus!

Met David had hij het geprobeerd... David had, toen hij Barmitzwa werd, zijn stuk in de Sjoel opgezegd om hem zoo om zijn hals te vallen. De sjammes had gehuild en Sjimme de Pieper, die bolussen bakte, had een trommel bolussen gebracht en gezegd: ‘Sjimme de Leeuw, je moet wat goeds in je leven gedaan hebben om zoo'n keschiebes van een zoon verdiend te hebben...’

anoniem
 Hoofdstuk II. (1903) in: Kalverstraat, Vennootschap ‘Letteren en Kunst’, Amsterdam, p. 19. op dbnl.org


rookworst

In de betekenis van ‘gerookte worst’ voor het eerst aangetroffen in 1746

rookworsten (plural)
rookworstje (diminutive singular)
rookworstjes (diminutive plural)

Op het menu staat stamppot van aardappelen met boerenkool, rookworst en uitgebakken spek.


okkernoot

In de betekenis van ‘walnoot’ voor het eerst aangetroffen in 1350

okkernoten (plural)
okkernootje (diminutive singular)
okkernootjes (diminutive plural)

vrucht met harde schaal van de loofboom Juglans regia


oligo-element

afgeleid van element met het voorvoegsel oligo-, geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 7.B

trace element

stof die in heel kleine hoeveelheden in de voeding moet zitten om een levend wezen gezond te houden

oligo-elementen (plural)
oligo-elementje (diminutive singular)
oligo-elementjes (diminutive plural)

Noem drie belangrijke oligo-elementen.

Een ander oligo-element, dat door een overmaat tot ernstige ziekten kan leiden, is het fluorium.

E.G. van ’t Hoog
 Over den invloed van den bodem op het phaenotype van mensch en dier in: Rashygienische mededeelingen, jrg. 1 nr. 4 (mei 1944), Liebaert, Amsterdam, p. 93


vers

(bijvoeglijk naamwoord) erfwoord van Oudnederlands frisk, Protogermaans *friska-. Doublet met fris. In de betekenis van ‘fris, nieuw’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240.

(zelfstandig naamwoord) Leenwoord uit het Frans. In de betekenis van ‘dichtregel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1100

verser (uninflected comparative)
verst (uninflected superlative)
verse (inflected positive)
versere (inflected comparative)
verste (inflected superlative)
versers (partitive comparative)

Dit is verse vis met verse groenten.

Ik wilde dolgraag een keer verse vis vangen en op een kampvuurtje grillen.


boterletter

Blätterteiggebäck in Buchstabenform

een banketletter met roomboter en amandelen

boterletters (plural)
boterlettertje (diminutive singular)
boterlettertjes (diminutive plural)

Mag ik een boterletter hebben?


additief

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘m.b.t. optelling’ voor het eerst aangetroffen in 1847

additief komt van het Latijnse additivus, wat toegevoegd, verbonden betekent

afgeleid van additie met het achtervoegsel -ief

additieven (plural)
additiefje (diminutive singular)
additiefjes (diminutive plural)

stof die wordt toegevoegd aan voedsel om de voedselkwaliteit te verbeteren of bepaalde tekorten aan mineralen, ... weg te werken, voedingsadditief


varkenshaas

samenstelling van varken en haas (2) met het invoegsel -s-

varkenshazen (plural)
varkenshaasje (diminutive singular)
varkenshaasjes (diminutive plural)

Dit hapje is wel heel erg lekker en echt een van mijn favorieten. Ik dacht zelfs dat ik het zelf had uitgevonden, haha, maar dat bestaat niet in de kokerij. De walnoten komen nu van de bomen. Op zijn allerlekkerst. Eigenlijk zou iedere Nederlanders een eigen walnootboom moeten hebben. Gezonder kan bijna niet. Drie, vier walnoten per dag en iedere dag een dag jonger. Deze is bedoeld op een crostini maar geef het bijvoorbeeld eens bij een varkenshaasje…


kroket

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘rol gehakt vlees’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1863

крокeт

een rol ragout die gepaneerd en gefrituurd wordt

kroketten (plural)
kroketje (diminutive singular)
kroketjes (diminutive plural)

Hij at iedere dag met de lunch een kroket.


chocoladebol

Mohrenkopf

een met slagroom opgevulde soes van groot formaat, bedekt met een laag chocolade


Bossche bol

Mohrenkopf

een met slagroom gevulde soes van groot formaat die bedekt is met een laag chocolade


wafel

In de betekenis van ‘gebak’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1450

Waffel

plat gebak dat vervaardigd wordt in een wafelijzer

wafels (plural)
wafelen (plural)
wafeltje (diminutive singular)
wafeltjes (diminutive plural)

De koffie werd met een warme wafel geserveerd.


paashaas

Samenstelling van paas (van Pasen) en haas

paashazen (plural)
paashaasje (diminutive singular)
paashaasjes (diminutive plural)

stuk snoep (meestal chocola) in de vorm van de onder [1] genoemde haas

Hij kreeg een paashaas van chocolade.


kaak

In de betekenis van ‘deel van skelet waarin tanden en kiezen zitten’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1285

In de betekenis van ‘schandpaal’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1340

Kiefer

het beendergestel dat de mondholte omsluit en waarin de tanden en kiezen geplaatst zijn

Schandpfahl

een houten of stenen podest, waarop de te straffen misdadigers tentoon werden gesteld

kaken (plural)
kaakje (diminutive singular)
kaakjes (diminutive plural)


ontbijt

afgeleid van bijt (stam van het werkwoord bijten) met het voorvoegsel ont-

eet ontbijt als een koning, lunch als een prins en dineer als een arme

ontbijten (plural)
ontbijtje (diminutive singular)
ontbijtjes (diminutive plural)

Het is een slechte gewoonte om 's ochtends geen ontbijt te nuttigen.

Ze hadden een ontbijt voor me klaargezet dat ik snel en zo stil mogelijk opat.

Ze maakte ontbijt voor hem klaar en wilde de volgende nacht plannen, of de avond of allebei. Omdat ze geen grote uitgaven had gehad, had ze kunnen sparen van haar kleine loon van de winkel, ze wilde hem vanavond heel graag uitnodigen voor een etentje.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Blauwe ster” (2016), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628265


gehakt

Gehakt maken van

Helemaal met iemand of iets afrekenen, ergens niets van heel laten

Een saus met gehakt.


roti

Leenwoord uit het Hindi, in de betekenis van ‘brood’ voor het eerst aangetroffen in 1912

chapatti

Surinaams (Hindoestaans) gerecht van ongerezen brood met kousenband, aardappelen, hardgekookte eieren, groenten en vlees en vooral gekruid met o.a. masala

roti's (plural)
rotietje (diminutive singular)
rotietjes (diminutive plural)


smeren

In de betekenis van ‘met een vettige stof bestrijken’ voor het eerst aangetroffen in 1240

smeerde (past)
gesmeerd (past participle)
te smeren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen smeren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen smeren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gesmeerd (active infinitive perfect present short-form)
zijn gesmeerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben/zijn gesmeerd (active infinitive perfect present long-form)
gesmeerd zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future short-form)
gesmeerd te zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future long-form)
smerend (imperfect participle)
gesmeerd (past participle)
smere (subjunctive)
smeer (indicative imperfect present singular first-person)
smeert (indicative imperfect present singular second-person)
smeert (indicative imperfect present singular second-person)
smeert (indicative imperfect present singular second-person)
smeert (indicative imperfect present singular third-person)
smeerde (indicative imperfect past singular first-person)
smeerde (indicative imperfect past singular second-person)
smeerde (indicative imperfect past singular second-person)
smeerde (indicative imperfect past singular second-person)
smeerde (indicative imperfect past singular third-person)
smeerden (indicative imperfect past plural first-person)
smeerden (indicative imperfect past plural second-person)
smeerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal smeren (indicative imperfect future singular first-person)
zult smeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal smeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult smeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal smeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult smeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal smeren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen smeren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen smeren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen smeren (indicative imperfect future plural third-person)
zou smeren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou smeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) smeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt smeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou smeren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden smeren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden smeren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden smeren (indicative imperfect conditional plural third-person)
er wordt gesmeerd (impersonal passive perfect present first-person imperfect)
er is gesmeerd (impersonal passive perfect present third-person perfect)
er werd gesmeerd (impersonal passive perfect past first-person imperfect)
er was gesmeerd (impersonal passive perfect past third-person perfect)
er zal gesmeerd worden (impersonal passive perfect future first-person imperfect)
er zal gesmeerd zijn (impersonal passive perfect future third-person perfect)
er zou gesmeerd worden (impersonal passive perfect conditional first-person imperfect)
er zou gesmeerd zijn (impersonal passive perfect conditional third-person perfect)
gesmeerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gesmeerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gesmeerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gesmeerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gesmeerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gesmeerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gesmeerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gesmeerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gesmeerd (singular imperfect present first-person)
wordt gesmeerd (singular imperfect present second-person)
wordt gesmeerd (singular imperfect present second-person)
wordt gesmeerd (singular imperfect present second-person)
wordt gesmeerd (singular imperfect present plural third-person)
worden gesmeerd (singular imperfect present plural first-person)
worden gesmeerd (singular imperfect present plural second-person)
worden gesmeerd (singular imperfect present third-person)
werd gesmeerd (singular imperfect past first-person)
werd gesmeerd (singular imperfect past second-person)
werd gesmeerd (singular imperfect past second-person)
werdt gesmeerd (singular imperfect past second-person)
werd gesmeerd (singular imperfect past plural third-person)
werden gesmeerd (singular imperfect past plural first-person)
werden gesmeerd (singular imperfect past plural second-person)
werden gesmeerd (singular imperfect past third-person)
zal gesmeerd worden (singular imperfect future first-person)
zult gesmeerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gesmeerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gesmeerd worden (singular imperfect future second-person)
zal gesmeerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gesmeerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gesmeerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gesmeerd worden (singular imperfect future third-person)
zou gesmeerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gesmeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gesmeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gesmeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gesmeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gesmeerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gesmeerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gesmeerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gesmeerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gesmeerd (perfect present first-person)
bent gesmeerd (perfect present second-person)
bent gesmeerd (perfect present second-person)
is gesmeerd (perfect present second-person)
zijt gesmeerd (perfect present second-person)
is gesmeerd (perfect present third-person)
zijn gesmeerd (perfect present first-person)
zijn gesmeerd (perfect present second-person)
zijn gesmeerd (perfect present third-person)
was gesmeerd (perfect past first-person)
was gesmeerd (perfect past second-person)
was gesmeerd (perfect past second-person)
waart gesmeerd (perfect past second-person)
was gesmeerd (perfect past third-person)
waren gesmeerd (perfect past first-person)
waren gesmeerd (perfect past second-person)
waren gesmeerd (perfect past third-person)
zal gesmeerd zijn (perfect future first-person)
zult gesmeerd zijn (perfect future second-person)
zult gesmeerd zijn (perfect future second-person)
zult gesmeerd zijn (perfect future second-person)
zal gesmeerd zijn (perfect future third-person)
zullen gesmeerd zijn (perfect future first-person)
zullen gesmeerd zijn (perfect future second-person)
zullen gesmeerd zijn (perfect future third-person)
zou gesmeerd zijn (perfect conditional first-person)
zou gesmeerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gesmeerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gesmeerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gesmeerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gesmeerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden gesmeerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden gesmeerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden gesmeerd zijn (perfect conditional third-person)

met een zachte, eetbare massa bestrijken; m.n. van sneetjes brood

De boterhammen moeten nog gesmeerd worden.


gortepap

samenstelling van gort en pap met het invoegsel -e-


schijf

In de betekenis van ‘platrond voorwerp’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240.

erfwoord: Middelnederlands scīve ‘schijf, platrond voorwerp’, ontwikkeld uit Oergermaans *skībō-, wijzend met grammatische wisseling op Indo-Europees *sk(e)ip-, labiaaluitbreiding van *skeh₂i- ‘splijten’ (zie verder scheiden). Evenals Nederduits Schiev, Duits Scheibe, Fries skiif en Zweeds skiva, alle ‘platrond voorwerp, schijf’. Verwantschap met scheef (zn.) en schever(steen).

schijven (plural)
schijfje (diminutive singular)
schijfjes (diminutive plural)


zetmeel

In de betekenis van ‘reservevoedsel van planten’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1813

verzamelnaam voor complexe polymere koolhydraten die in de natuur dienen als voedselreserve voor planten


pit

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘post bij autoraces’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1961

In de betekenis van ‘zaadkorrel, merg van bomen, kern’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1484

In de betekenis van ‘gegraven opening met water’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1076

Kern

zaadhoudende kern van verschillende vruchten

[1], [2], [4] pitten (plural)
[3] pits (plural)
pitje (diminutive singular)
pitjes (diminutive plural)


sim

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘aap’ voor het eerst aangetroffen in 1240


sim

mogelijk (verkorting) van simmer dat via Duits Ziemer teruggaat op Frans cimier


kapper

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘struik, bes’ voor het eerst aangetroffen in 1551

Naamwoord van handeling van kappen met het achtervoegsel -er

kappers (plural)
kappertje (diminutive singular)
kappertjes (diminutive plural)

Capparis spinosa een in Zuid-Europa voorkomende heester waarvan de ingelegde bloemknoppen worden gebruikt in o.m. kappertjessaus etc.


mat

matten (singular)
matje (diminutive)
matjes (diminutive singular)

klonter geronnen melk die niet meer geschikt is om kaas van te maken


aardbeienvlaai

samenstelling van aardbei zn en vlaai zn met het invoegsel -en-

aardbeienvlaaien (plural)
aardbeienvlaaitje (diminutive singular)
aardbeienvlaaitjes (diminutive plural)

een vlaai die met aardbeien en aardbeiengelei is gevuld


poffertje

Verkleinwoord bij poffer ‘soort van baksel; zakpistool’.

een in een speciale pan met ondiepe putjes van een vloeibaar beslag gebakken lekkernij


flensje

: van Nedersaksisch flinse "reepje, schijfje", vergelijk Duits Flinse, in de betekenis van ‘dun pannenkoekje’ aangetroffen vanaf 1633

plaatkoekie

dun soort pannenkoekje dat zowel als hoofdgerecht en als nagerecht gegeten wordt


sonjabakkeren

Van Sonja Bakker, een Nederlands gewichtsconsulent

sonjabakkerde (past)
gesonjabakkerd (past participle)
te sonjabakkeren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen sonjabakkeren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen sonjabakkeren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gesonjabakkerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gesonjabakkerd (active infinitive perfect present long-form)
gesonjabakkerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gesonjabakkerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
sonjabakkerend (imperfect participle)
gesonjabakkerd (past participle)
sonjabakkere (subjunctive)
sonjabakker (indicative imperfect present singular first-person)
sonjabakkert (indicative imperfect present singular second-person)
sonjabakkert (indicative imperfect present singular second-person)
sonjabakkert (indicative imperfect present singular second-person)
sonjabakkert (indicative imperfect present singular third-person)
sonjabakkerde (indicative imperfect past singular first-person)
sonjabakkerde (indicative imperfect past singular second-person)
sonjabakkerde (indicative imperfect past singular second-person)
sonjabakkerde (indicative imperfect past singular second-person)
sonjabakkerde (indicative imperfect past singular third-person)
sonjabakkerden (indicative imperfect past plural first-person)
sonjabakkerden (indicative imperfect past plural second-person)
sonjabakkerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal sonjabakkeren (indicative imperfect future singular first-person)
zult sonjabakkeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal sonjabakkeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult sonjabakkeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal sonjabakkeren (indicative imperfect future singular second-person)
zult sonjabakkeren (indicative imperfect future singular second-person)
zal sonjabakkeren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen sonjabakkeren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen sonjabakkeren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen sonjabakkeren (indicative imperfect future plural third-person)
zou sonjabakkeren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou sonjabakkeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) sonjabakkeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt sonjabakkeren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou sonjabakkeren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden sonjabakkeren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden sonjabakkeren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden sonjabakkeren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gesonjabakkerd (perfect present first-person)
hebt gesonjabakkerd (perfect present second-person)
hebt gesonjabakkerd (perfect present second-person)
heeft gesonjabakkerd (perfect present second-person)
hebt gesonjabakkerd (perfect present second-person)
heeft gesonjabakkerd (perfect present third-person)
hebben gesonjabakkerd (perfect present first-person)
hebben gesonjabakkerd (perfect present second-person)
hebben gesonjabakkerd (perfect present third-person)
had gesonjabakkerd (perfect past first-person)
had gesonjabakkerd (perfect past second-person)
had gesonjabakkerd (perfect past second-person)
hadt gesonjabakkerd (perfect past second-person)
had gesonjabakkerd (perfect past third-person)
hadden gesonjabakkerd (perfect past first-person)
hadden gesonjabakkerd (perfect past second-person)
hadden gesonjabakkerd (perfect past third-person)
zal gesonjabakkerd hebben (perfect future first-person)
zal gesonjabakkerd hebben (perfect future second-person)
zult gesonjabakkerd hebben (perfect future second-person)
zult gesonjabakkerd hebben (perfect future second-person)
zal gesonjabakkerd hebben (perfect future second-person)
zult gesonjabakkerd hebben (perfect future second-person)
zal gesonjabakkerd hebben (perfect future third-person)
zullen gesonjabakkerd hebben (perfect future first-person)
zullen gesonjabakkerd hebben (perfect future second-person)
zullen gesonjabakkerd hebben (perfect future third-person)
zou gesonjabakkerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gesonjabakkerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gesonjabakkerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesonjabakkerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gesonjabakkerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gesonjabakkerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gesonjabakkerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gesonjabakkerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gesonjabakkerd hebben (perfect conditional third-person)

het volgen van een dieet van diëtiste Sonja Bakker

Er werd fanatiek gesonjabakkerd.


kersentaart

samenstelling van kers en taart met het invoegsel -en-

kersentaarten (plural)
kersentaartje (diminutive singular)
kersentaartjes (diminutive plural)


lunch

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘maaltijd rond middaguur’ voor het eerst aangetroffen in 1855

Mittagessen

een maaltijd rond of iets na het middaguur

lunchen (plural)
lunches (plural)
lunchje (diminutive singular)
lunchjes (diminutive plural)

'Dertig jaar geleden zat het hier helemaal vol', zegt Claudette Bonin (60), serveerster van het Relais des Routier in Dordives. Nu zijn een paar tafels bezet voor de lunch.

Zo wist ik precies wat ik moest inkopen voor ontbijt, lunch en avondeten en hoeveel wc-papier, wet-wipes en proteïnepoeder ik nodig zou hebben voor elk deel van de trail.


kappertje

kapers

een klein groen bloemknopje van de kappertjesplant, Capparis spinosa, dat meestal op zuur bewaard wordt en dat als kruiderij gebruikt wordt


reep

In de betekenis van ‘smalle strook’ voor het eerst aangetroffen in 726

Streifen

een naar verhouding smalle maar lange strook materiaal die ergens van afgesneden of afgebroken is

repen (plural)
reepje (diminutive singular)
reepjes (diminutive plural)

in het bijzonder: een langwerpig stuk chocolade

De rest van de heilige reep knaagde ik in minuscule hapjes gedurende de dag op.

Zo zat er in elke doos ontbijt, lunch en avondeten, maar ook al mijn snacks, repen en noten voor onderweg en papieren landkaarten voor de volgende etappe, nieuw wc-papier en om de 700 kilometer een paar nieuwe schoenen.


pittig

afleiding van pit zn met het achtervoegsel -ig

pittiger (uninflected comparative)
pittigst (uninflected superlative)
pittige (inflected positive)
pittigere (inflected comparative)
pittigste (inflected superlative)
pittigs (partitive positive)
pittigers (partitive comparative)

Belegen kaas is pittiger dan jonge.


rijven

erfwoord: Middelnederlands rīven, ontwikkeld uit Oergermaans *hrīfan- ‘krassen, scheuren’, zonder mobiele s bij Indo-Europees *skrei-p-, waartoe ook Lets skrĩpât ‘(in)krassen, ingriffen’ behoort. Evenals Nederduits rieven ‘raspen, wrijven’, Oostfries (Wangeroogs) riiv ‘harken’, Oudengels hrīfnian en Oudnoords hrífa ‘grijpen naar, krabben’.

[3] onder invloed van wrijven, herkomst [4] is onduidelijk

reef (past)
(rijfde) * (past)
gereven (past participle)
(gerijfd) * (past participle)
te rijven (active infinitive imperfect present long-form)
zullen rijven (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen rijven (active infinitive imperfect future long-form)
rijvend (imperfect participle)
rijve (subjunctive)
rijf (indicative imperfect present singular first-person)
rijft (indicative imperfect present singular second-person)
rijft (indicative imperfect present singular second-person)
rijft (indicative imperfect present singular second-person)
rijft (indicative imperfect present singular third-person)
zal rijven (indicative imperfect future singular first-person)
zult rijven (indicative imperfect future singular second-person)
zal rijven (indicative imperfect future singular second-person)
zult rijven (indicative imperfect future singular second-person)
zal rijven (indicative imperfect future singular second-person)
zult rijven (indicative imperfect future singular second-person)
zal rijven (indicative imperfect future singular third-person)
zullen rijven (indicative imperfect future plural first-person)
zullen rijven (indicative imperfect future plural second-person)
zullen rijven (indicative imperfect future plural third-person)
zou rijven (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou rijven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) rijven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt rijven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou rijven (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden rijven (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden rijven (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden rijven (indicative imperfect conditional plural third-person)

In de spreektaal kwamen vroeger ook van [1] en [3] zwak verbogen vormen voor .

met een rasp ergens kleine stukjes vanaf halen


sambal

Leenwoord uit het Indonesisch, in de betekenis van ‘kruiderij’ voor het eerst aangetroffen in 1827

een op hete pepers gebaseerd gerecht of saus

Ik had er wat veel sambal op gedaan.


bolo

De Antillen staan bekend om hun ‘bolo’ en ‘tèrt’. Een van de bekendste is de ‘bolo di manteka’, gemaakt van bloem, suiker, boter en een relatief grote hoeveelheid eieren.

René A. Römer e.a.
 “Cultureel mozaïek van de Nederlandse Antillen.” (1977), De Walburg Pers, Zutphen, ISBN 9060110838, p. 347


yoghurtijs

yoghurtijsje (diminutive singular)
yoghurtijsjes (diminutive plural)

een bevroren fris nagerecht dat weinig calorieën en vet bevat gemaakt van yoghurt

Ik heb liever yoghurtijs; het is veel gezonder.

Ik had dit keer geen zin in kaneelijs, dus koos ik voor yoghurtijs.


kandij

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘soort suikerklontjes’ voor het eerst aangetroffen in 1397

candi

gekristalliseerde, meestal bruine suiker

gekristalliseerde, vaak bruine suiker in klontvorm

In Groningen gebruikt men vaak kandij in de koffie.


zoutje

een klein zoutig baksel dat als borrelhapje of versnapering genuttigd wordt

Wil je er wat zoutjes bij?


slachten

De beide betekenissen zijn te herleiden tot Mnl. slacht, dat zowel "doden, ombrengen" als "aard, geslacht, soort" betekende. In de betekenis van ‘doden om het vlees voor consumptie te verkrijgen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1477

slagte

een dier doden voor het vlees of als offer

slachtte (past)
geslacht (past participle)
te slachten (active infinitive imperfect present long-form)
zullen slachten (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen slachten (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geslacht (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geslacht (active infinitive perfect present long-form)
geslacht zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geslacht te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
slachtend (imperfect participle)
geslacht (past participle)
slachte (subjunctive)
slacht (indicative imperfect present singular first-person)
slacht (indicative imperfect present singular second-person)
slacht (indicative imperfect present singular second-person)
slacht (indicative imperfect present singular second-person)
slacht (indicative imperfect present singular third-person)
slachtte (indicative imperfect past singular first-person)
slachtte (indicative imperfect past singular second-person)
slachtte (indicative imperfect past singular second-person)
slachtte (indicative imperfect past singular second-person)
slachtte (indicative imperfect past singular third-person)
slachtten (indicative imperfect past plural first-person)
slachtten (indicative imperfect past plural second-person)
slachtten (indicative imperfect past plural third-person)
zal slachten (indicative imperfect future singular first-person)
zult slachten (indicative imperfect future singular second-person)
zal slachten (indicative imperfect future singular second-person)
zult slachten (indicative imperfect future singular second-person)
zal slachten (indicative imperfect future singular second-person)
zult slachten (indicative imperfect future singular second-person)
zal slachten (indicative imperfect future singular third-person)
zullen slachten (indicative imperfect future plural first-person)
zullen slachten (indicative imperfect future plural second-person)
zullen slachten (indicative imperfect future plural third-person)
zou slachten (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou slachten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) slachten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt slachten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou slachten (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden slachten (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden slachten (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden slachten (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geslacht (perfect present first-person)
hebt geslacht (perfect present second-person)
hebt geslacht (perfect present second-person)
heeft geslacht (perfect present second-person)
hebt geslacht (perfect present second-person)
heeft geslacht (perfect present third-person)
hebben geslacht (perfect present first-person)
hebben geslacht (perfect present second-person)
hebben geslacht (perfect present third-person)
had geslacht (perfect past first-person)
had geslacht (perfect past second-person)
had geslacht (perfect past second-person)
hadt geslacht (perfect past second-person)
had geslacht (perfect past third-person)
hadden geslacht (perfect past first-person)
hadden geslacht (perfect past second-person)
hadden geslacht (perfect past third-person)
zal geslacht hebben (perfect future first-person)
zal geslacht hebben (perfect future second-person)
zult geslacht hebben (perfect future second-person)
zult geslacht hebben (perfect future second-person)
zal geslacht hebben (perfect future second-person)
zult geslacht hebben (perfect future second-person)
zal geslacht hebben (perfect future third-person)
zullen geslacht hebben (perfect future first-person)
zullen geslacht hebben (perfect future second-person)
zullen geslacht hebben (perfect future third-person)
zou geslacht hebben (perfect conditional first-person)
zou geslacht hebben (perfect conditional second-person)
zou geslacht hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geslacht hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geslacht hebben (perfect conditional second-person)
zou geslacht hebben (perfect conditional third-person)
zouden geslacht hebben (perfect conditional first-person)
zouden geslacht hebben (perfect conditional second-person)
zouden geslacht hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geslacht (impersonal passive present imperfect)
er is geslacht (impersonal passive present perfect)
er werd geslacht (impersonal passive past imperfect)
er was geslacht (impersonal passive past perfect)
er zal geslacht worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geslacht zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geslacht worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geslacht zijn (impersonal passive conditional perfect)
geslacht worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geslacht te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geslacht zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geslacht te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geslacht zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geslacht te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geslacht zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geslacht te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geslacht (singular imperfect present first-person)
wordt geslacht (singular imperfect present second-person)
wordt geslacht (singular imperfect present second-person)
wordt geslacht (singular imperfect present second-person)
wordt geslacht (singular imperfect present plural third-person)
worden geslacht (singular imperfect present plural first-person)
worden geslacht (singular imperfect present plural second-person)
worden geslacht (singular imperfect present third-person)
werd geslacht (singular imperfect past first-person)
werd geslacht (singular imperfect past second-person)
werd geslacht (singular imperfect past second-person)
werdt geslacht (singular imperfect past second-person)
werd geslacht (singular imperfect past plural third-person)
werden geslacht (singular imperfect past plural first-person)
werden geslacht (singular imperfect past plural second-person)
werden geslacht (singular imperfect past third-person)
zal geslacht worden (singular imperfect future first-person)
zult geslacht worden (singular imperfect future second-person)
zult geslacht worden (singular imperfect future second-person)
zult geslacht worden (singular imperfect future second-person)
zal geslacht worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geslacht worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geslacht worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geslacht worden (singular imperfect future third-person)
zou geslacht worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geslacht worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geslacht worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geslacht worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geslacht worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geslacht worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geslacht worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geslacht worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geslacht worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geslacht (perfect present first-person)
bent geslacht (perfect present second-person)
bent geslacht (perfect present second-person)
is geslacht (perfect present second-person)
zijt geslacht (perfect present second-person)
is geslacht (perfect present third-person)
zijn geslacht (perfect present first-person)
zijn geslacht (perfect present second-person)
zijn geslacht (perfect present third-person)
was geslacht (perfect past first-person)
was geslacht (perfect past second-person)
was geslacht (perfect past second-person)
waart geslacht (perfect past second-person)
was geslacht (perfect past third-person)
waren geslacht (perfect past first-person)
waren geslacht (perfect past second-person)
waren geslacht (perfect past third-person)
zal geslacht zijn (perfect future first-person)
zult geslacht zijn (perfect future second-person)
zult geslacht zijn (perfect future second-person)
zult geslacht zijn (perfect future second-person)
zal geslacht zijn (perfect future third-person)
zullen geslacht zijn (perfect future first-person)
zullen geslacht zijn (perfect future second-person)
zullen geslacht zijn (perfect future third-person)
zou geslacht zijn (perfect conditional first-person)
zou geslacht zijn (perfect conditional second-person)
zou geslacht zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geslacht zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geslacht zijn (perfect conditional second-person)
zou geslacht zijn (perfect conditional third-person)
zouden geslacht zijn (perfect conditional first-person)
zouden geslacht zijn (perfect conditional second-person)
zouden geslacht zijn (perfect conditional third-person)

Zij slachtten een lam voor het feestmaal.

China is essentieel voor de hoge winsten van Apple, maar Donald Trump is de kip met gouden eieren aan het slachten. Trumps hoge heffingen op import uit China hebben desastreuze gevolgen voor Apple. Het meest winstgevende bedrijf van Amerika betaalt nu de prijs voor ‘Made in China’.


zemelen

麩皮

B 1. ingrediënt dat bestaat uit met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen

ingrediënt dat bestaat uit met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen, die overblijven bij het tot meel malen van graankorrels

Het nuttigen van zemelen is erg gezond omdat ze veel vezels bevatten.

Ik gebruik nu vooral zemelen tegen constipatie.

Weblink bron Gearchiveerde versie
Mark Brueren
 “Zemelen bij verstopping” (februari 2014) op consumentenbond.nl


grut

erfwoord , geattesteerd in het Oudnederlands en verwant aan Middelnederlands grute "gruit"

grutten (plural)
grutje (diminutive singular)
grutjes (diminutive plural)

gebroken korrel van gerst of andere granen


suikerspin

spookasem

lekkernij bestaande uit een hoeveelheid gesponnen suiker aan een stokje

suikerspinnen (plural)
suikerspinnetje (diminutive singular)
suikerspinnetjes (diminutive plural)

De kinderen kwamen in grote aantallen een suikerspin kopen.


zult

zn erfwoord via Middelnederlands sulte, in de betekenis van ‘hoofdkaas’ aangetroffen vanaf 1446, van Oudnederlands sulta in de betekenis ‘zoute grond, zout water’, aangetroffen vanaf 901

van de kop van het varken vervaardigd gerecht, meestal enigszins zuur

Ik hou niet van zure zult.


bowl

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘drank uit wijn, rum en vruchten’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1902

een feestelijk mengsel van vers fruit en wijn of andere alcoholische drank


langoustine

langoustines (plural)
langoustinetje (diminutive singular)
langoustinetjes (diminutive plural)

benaming voor kleine Noorse kreeft, Nephrops norvegicus

In die zee bevinden zich veel langoustines.


spread

beleg dat op een boterham gesmeerd kan worden

Dan kwam hij de bouwkeet in met een boterhammetje met een zelfgemaakte spread, in plaats van vlees.

Voor de vulling wordt gebruik gemaakt van een jam die volgens onze warenwet geen jam meer mag heten. In plaats van jam noemt men het een spread. En dat allemaal omdat er minder suiker in de jam is verwerkt dan in onze warenwet is aangegeven.


voeding

Naamwoord van handeling van voeden met het achtervoegsel -ing.

lijnvriendelijke voeding

een evenwichtig eten voor een gezonde lijn en een goede gezondheid

voedingen (plural)
voedinkje (diminutive singular)
voedinkjes (diminutive plural)

Het verkleinwoord wordt alleen gebruikt in de betekenis 3. "onderdeel van een elektrisch apparaat".

De voeding van de dieren wordt bij een speciale winkel gekocht.


pindakaas

In de betekenis van ‘broodsmeersel van fijngemalen olienoten’ voor het eerst aangetroffen in 1921

[zelfstandig naamwoord] samenstelling van pinda zn en kaas zn , vanaf de 18e eeuw gebruikt in Suriname voor een vergelijkbaar product met een iets steviger consistentie en wat pittiger smaak dat in het begin van de 20e eeuw in Nederland is geïntroduceerd en weer werd overvleugeld door de in de VS ontwikkelde smeerbare pindakaas

[bijvoeglijk naamwoord] verbastering in Suriname van de familienaam "Pinchas", mogelijk onder invloed van Portugees pinda "geldgebrek"

een soort broodbeleg dat bestaat uit een pasta van pinda's, slaolie en zout

Hij had gisteren pindakaas op zijn brood.

De kans is groot dat ook pindakaas binnenkort op de lijst van verboden middelen komt te staan. Dat blijkt uit geheime documenten die in het bezit zijn van HNS. De gevleugelde uitspraak 'Op een boterham met pindakaas kun je de Tour niet winnen' heeft dopingjagers wakkergeschud. 'Pindakaas is minder onschuldig dan het lijkt', aldus een anonieme dopingexpert (H. Ram).

Had hij gelijk? Was het egoïstisch om je gezin zo lang achter te laten? Ondertussen keek ik in zijn doos en haalde er wat tonijn, noedels en pindakaas uit.


hagelslag

Schokoladenstreusel

een soort broodbeleg, bestaande uit strooisel van chocolade of gekleurde suiker

hagelslagje (diminutive singular)
hagelslagjes (diminutive plural)

- Hij eet de laatste tijd veel hagelslag op zijn brood.

- Fabrikanten van hagelslag vrezen dat hun product het volgende slachtoffer van 'de dopinghetze' zal zijn. 'Wij hebben topsporters verzocht hun hagelslaggebruik niet aan de grote klok te hangen. Want dat maakt je meteen verdacht.'


cake

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘zachte koek’ voor het eerst aangetroffen in 1761

cakes (plural)
cakeje (diminutive singular)
cakejes (diminutive plural)

lichte, zachte koek gemaakt van een beslag van bloem, boter, eieren en suiker, in gelijke hoeveelheden, met een rijsmiddel

We kregen cake bij de koffie.


bloedworst

Blutwurst

vleeswaar vervaardigd van het bloed en het vet van een varken

bloedworsten (plural)
bloedworstje (diminutive singular)
bloedworstjes (diminutive plural)

Verse bloedworst is een lekkernij.


uiensoep

In de betekenis van ‘soep getrokken van uien’ voor het eerst aangetroffen in 1729

samenstelling van ui en soep met het invoegsel -en-

uiensoepen (plural)
uiensoepje (diminutive singular)
uiensoepjes (diminutive plural)

In het restaurant werd veel uiensoep besteld.


babi

babi's (plural)
babietje (diminutive singular)
babietjes (diminutive plural)

Soms brengen de Chinezen hun hele familie mee: moeder de vrouw, dik en welgedaan vanwege de ‘bami’ en de ‘babi’, in kabaja met kanten en veel gelang mas; en kleine kinderen met schuine muizenoogjes en opgesierd met onkinderlijke kettingen en slingers, waaraan medaillons en gouden munten.


sorghum

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘kafferkoren’ voor het eerst aangetroffen in 1859

Sorghum bicolor een belangrijk graan voor een groot deel van de wereldbevolking, maar in Nederland een minder bekend. Sorghum is het enige graan dat in Afrika ruim beschikbaar is


trek

trekken (plural)
trekje (diminutive singular)
trekjes (diminutive plural)

Wanneer gaan we eten? Ik heb behoorlijke trek.


malen

In de betekenis van ‘fijnmaken’ voor het eerst aangetroffen in 1240

Oorspronkelijk een klasse 6-werkwoord; zie [[#Middelnederlands]].

mahlen

tussen twee harde voorwerpen fijnwrijven


diner

van Frans dîner, in de betekenis van ‘avondmaaltijd’ aangetroffen vanaf 1782

diners (plural)
dinertje (diminutive singular)
dinertjes (diminutive plural)

Mijn schoonfamilie vond het diner behoorlijk sjiek, ze zochten dure woorden die zij passend vonden. Een neef van mijn partner riep uit dat hij het woord wist: „Haute couture.”

De tafels zijn hoopvol gedekt voor het diner, maar truckersrestaurant Le Mistral straalt een zekere mismoedigheid uit.

De gemeenteraadsfractie van de ChristenUnie SGP stelt vragen over de besteding van de budgetten door de gebiedscommissies aan het stadsbestuur. Aanleiding is een diner dat de gebiedscommissie Hillegersberg-Schiebroek wil organiseren voor tweehonderd eenzame ouderen. Daarvoor reserveert de gebiedscommissie 20.890 euro.

De opsmuk van een uitgebreid diner was deze keer niet aan hen besteed.

Suzanne Vermeer
 “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2

Wij aten ons diner in het hotel.


abraham

eponiem dat verwijst naar de Bijbelse figuur Abraham, de vernederlandste vorm van Hebreeuws אַבְרָהָם en (avraham), gespeld met een kleine letter volgens spellingregel 16.C
De oorsprong is vermoedelijk een interpretatie van Joh. 8:57 waarbij iemand die vijftig jaar is, Abraham gezien zou hebben

abrahams (plural)
abrahammetje (diminutive singular)
abrahammetjes (diminutive plural)

pop die Abraham voorstelt, gegeven aan mannen die vijftig jaar worden, gemaakt van brooddeeg, speculaas of ander materiaal

Hij kreeg een abraham op zijn 50e verjaardag.


vruchtvlees

het zachte en/of sappige deel van een vrucht

Het lekkerste vindt zij sap met vruchtvlees erin.


gaar

erfwoord via Middelnederlands van Oudnederlands garo, in de betekenis van ‘voldoende toebereid’ aangetroffen vanaf 901

gaarder (uninflected comparative)
gaarst (uninflected superlative)
gare (inflected positive)
gaardere (inflected comparative)
gaarste (inflected superlative)
gaars (partitive positive)
gaarders (partitive comparative)

lang genoeg gekookt zodat het eetklaar is

Aan tafel, het eten is al lang gaar, straks verpietert het nog.


frikandel

In de betekenis van ‘bepaald soort worst’ voor het eerst aangetroffen in 1961

waarschijnlijk een verbastering van frikadel, mogelijk door contaminatie van fricandeau

frikandellen (plural)
frikandelletje (diminutive singular)
frikandelletjes (diminutive plural)

een langwerpige, donkergekleurde worst die warm gefrituurd wordt gegeten

Geef mij maar een frikandel speciaal met patat.

Op Twitter ging het flink los na de uitzending over de zwangere Ashley (18) die haar baby frietjes en frikandellen wilde voorschotelen. 'Wat een tokkies', reageert iemand. 'Als je denkt dat het niet erger kan', schrijft iemand anders. Het ging over de vele honden en over het gerook van de aanstaande moeder en Ashley's zus en moeder.


frikadel

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘gehakt vlees’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1599

frikadellen (plural)
frikadelletje (diminutive singular)
frikadelletjes (diminutive plural)

een ronde, compacte gehaktbal met bepaalde kruiden

Een frikadel is vooral in delen van België en Duitsland bekend.


fricandeau

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘stuk vlees’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1765

een vleeswaar vervaardigd van mager vlees van het achtereind van een varken


salsa

Leenwoord uit het Spaans, in de betekenis van ‘muzieksoort’ voor het eerst aangetroffen in 1991

[zelfstandig naamwoord]: van Spaans salsa

[zelfstandig naamwoord 2, 3]: De dansmuziek werd in het begin populair gemaakt door radio-uitzendingen die door een sauzenfabrikant werden gesponsord.

[werkwoord]: salsaën zonder de uitgang -en

naam voor sausen uit de Latijns-Amerikaanse keuken

Laat iedereen aan tafel zijn eigen tortilla beleggen met het vlees en de salsa.


zabaglione

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘een nagerecht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1968

sabayon, een crème van wijn, eidooiers, suiker en aromaten


maisolie

maisolies (plural)
maisoliën (plural)
maisolietje (diminutive singular)
maisolietjes (diminutive plural)
maïsolie

plantaardige spijsolie geperst uit kiemende maïskorrels


stracciatella

roomijs, vla of ander zuivelproduct met flinterdunne schaafsels of stukjes chocolade

Stracciatella is mijn favoriete ijssmaak.


pannenkoek

van Middelnederlands pannecoeke, in de betekenis van ‘in pan gebakken plat deegproduct’ voor het eerst aangetroffen in 1280; op te vatten als samenstelling van pan zn en koek zn met het invoegsel -en- waarbij de spellingregels 2.B en 8.A van toepassing zijn

pannekoek

een platte, ronde koek die in een pan gebakken is

pannenkoeken (plural)
pannenkoekje (diminutive singular)
pannenkoekjes (diminutive plural)
pannekoek

plat, rond baksel van luchtig beslag, meestal gemaakt van meel en eieren die in een koekenpan worden gebakken

Er werden pannenkoeken gebakken.

Veel mensen vinden pannenkoeken heerlijk.

Ik bestelde een lunch bestaande uit vier dikke pannenkoeken, rijkelijk belegd met boter en ahornsiroop.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


oliebol

In de betekenis van ‘in olie gebakken bol’ voor het eerst aangetroffen in 1884

Berliner

een baksel gemaakt van een vloeibaar gerezen beslag dat in hete olie gebakken is

oliebollen (plural)
oliebolletje (diminutive singular)
oliebolletjes (diminutive plural)

Bij oudjaar horen oliebollen.


opscheppen

In de betekenis van ‘snoeven’ voor het eerst aangetroffen in 1914

auftragen

voedsel uit een schaal of pan op een bord doen

schepte op (past)
opgeschept (past participle)
op te scheppen (active infinitive imperfect present long-form)
hebben opgeschept (active infinitive perfect present short-form)
te hebben opgeschept (active infinitive perfect present long-form)
opgeschept zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
opgeschept te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
opscheppend (imperfect participle)
opgeschept (past participle)
schep op (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
schept op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
schept op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
schept op (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
schept op (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
scheppen op (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
scheppen op (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
scheppen op (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
schepte op (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
schepte op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
schepte op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
schepte op (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
schepte op (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
schepten op (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
schepten op (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
schepten op (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal opscheppen (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult opscheppen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal opscheppen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult opscheppen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal opscheppen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult opscheppen (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal opscheppen (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen opscheppen (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen opscheppen (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen opscheppen (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou opscheppen (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou opscheppen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) opscheppen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt opscheppen (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou opscheppen (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden opscheppen (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden opscheppen (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden opscheppen (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
opschep (subordinate-clause present)
opschept (subordinate-clause present)
opschept (subordinate-clause present)
opschept (subordinate-clause present)
opschept (subordinate-clause present)
opschepte (subordinate-clause past)
opschepte (subordinate-clause past)
opschepte (subordinate-clause past)
opschepte (subordinate-clause past)
opschepte (subordinate-clause past)
opschepten (subordinate-clause past)
opschepten (subordinate-clause past)
opschepten (subordinate-clause past)
heb opgeschept (perfect present first-person)
hebt opgeschept (perfect present second-person)
hebt opgeschept (perfect present second-person)
heeft opgeschept (perfect present second-person)
hebt opgeschept (perfect present second-person)
heeft opgeschept (perfect present third-person)
hebben opgeschept (perfect present first-person)
hebben opgeschept (perfect present second-person)
hebben opgeschept (perfect present third-person)
had opgeschept (perfect past first-person)
had opgeschept (perfect past second-person)
had opgeschept (perfect past second-person)
hadt opgeschept (perfect past second-person)
had opgeschept (perfect past third-person)
hadden opgeschept (perfect past first-person)
hadden opgeschept (perfect past second-person)
hadden opgeschept (perfect past third-person)
zal opgeschept hebben (perfect future first-person)
zal opgeschept hebben (perfect future second-person)
zult opgeschept hebben (perfect future second-person)
zult opgeschept hebben (perfect future second-person)
zal opgeschept hebben (perfect future second-person)
zult opgeschept hebben (perfect future second-person)
zal opgeschept hebben (perfect future third-person)
zullen opgeschept hebben (perfect future first-person)
zullen opgeschept hebben (perfect future second-person)
zullen opgeschept hebben (perfect future third-person)
zou opgeschept hebben (perfect conditional first-person)
zou opgeschept hebben (perfect conditional second-person)
zou opgeschept hebben (perfect conditional second-person)
zoudt opgeschept hebben (perfect conditional second-person)
zoudt opgeschept hebben (perfect conditional second-person)
zou opgeschept hebben (perfect conditional third-person)
zouden opgeschept hebben (perfect conditional first-person)
zouden opgeschept hebben (perfect conditional second-person)
zouden opgeschept hebben (perfect conditional third-person)
er wordt opgeschept (impersonal passive present imperfect)
er is opgeschept (impersonal passive present perfect)
er werd opgeschept (impersonal passive past imperfect)
er was opgeschept (impersonal passive past perfect)
er zal opgeschept worden (impersonal passive future imperfect)
er zal opgeschept zijn (impersonal passive future perfect)
er zou opgeschept worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou opgeschept zijn (impersonal passive conditional perfect)

Schep jij even wat aardappelen op?


rolmops

In de betekenis van ‘opgerolde haring’ voor het eerst aangetroffen in 1910

samenstelling van rol ww en mops of ontleend aan het Duitse Rollmops.

rolmopsen (plural)
rolmopsje (diminutive singular)
rolmopsjes (diminutive plural)

een in het zuur bewaarde opgerolde haring rond een augurk

Mijn broer houdt absoluut niet van rolmopsen.


stol

stollen (plural)
stolletje (diminutive singular)
stolletjes (diminutive plural)


vla

In de betekenis van ‘dik melkgerecht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1779.

erfwoord: Westelijke vorm uit Middelnederlands vlāde ‘taart, koek’, ontwikkeld uit Oergermaans *flaþōn- ‘plat voorwerp’; evenals Duits Fladen en Middelengels flathe, beide ‘platte koek’. Hetzelfde woord als vlaai en vlade.

Eiercreme

± vloeibaar dessert van zuivel, eieren en vanille, evt. verdikt met zetmeel

vla's (plural)
vlaatje (diminutive singular)
vlaatjes (diminutive plural)

een zoet dikvloeibaar nagerecht op basis van zuivel, eieren, zetmeel (maïzena) en vanille

Als je zo je vla nog wilt, moet je wel je bord leegeten!


dip

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘inzinking’ voor het eerst aangetroffen in 1989

dips (singular)
dipje (diminutive first-person)
dipjes (diminutive singular)
dippen (singular)

Geef je me de dip even?


sara

Herkomst: Hebreeuws (vernederlandste vorm), letterlijk: ontlening aan 'Sara'

pop die Sara voorstelt, gegeven aan vrouwen die vijftig jaar worden, gemaakt van brooddeeg of ander materiaal; oorsprong is het gebruik dat aan mannen die vijftig jaar worden, een abraham gegeven wordt


kaasfondue

fondue

een gerecht waarbij etenswaren in een saus van kaas gedompeld worden

kaasfondues (plural)
kaasfonduetje (diminutive singular)
kaasfonduetjes (diminutive plural)

Als hij kaasfondue eet, laat hij altijd zijn stokbrood in de pan vallen.


frites

alleen meervoud, verkorting van Belgisch Frans patates frites, in de betekenis van ‘in vet gebakken reepjes aardappel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1924

Fritten

een gerecht vervaardigd van in reepjes gesneden aardappel gebakken in olie

Geeft u mij er maar frites bij.


appelflap

samenstelling van appel zn en flap zn , in de betekenis van ‘appelgebak’ voor het eerst aangetroffen in 1919

ябълков пай

lekkernij gemaakt van bladerdeeg, driehoekig van vorm en gevuld met een mengsel van in blokjes gesneden appel en kaneel

Apfeltasche

lekkernij bestaande uit een schijf appel en gefrituurd deeg dat met oud en nieuw gegeten wordt

appelflappen (plural)
appelflapje (diminutive singular)
appelflapjes (diminutive plural)

Een appelflap kan eventueel worden aangevuld met amandelspijs, krenten en/of rozijnen.

Mijn moeder maakte met oud en nieuw altijd ronde appelflappen met de frituurpan.


nieuwjaarsrolletje

samenstelling van Nieuwjaar en rolletje met het invoegsel -s-

een lekkernij bestaande uit een holle rol dun deeg dat met nieuwjaar gegeten wordt met slagroom

Vooral in Groningen zijn nieuwjaarsrolletjes populair.


rats

Verkorting van ratjetoe, verder te herleiden tot het Franse ratatouille. De herkomst is daarmee hetzelfde als van tasten. In de betekenis van ‘gerecht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1883

opnieuw opgediende kliekjes van vorige dagen

Lou Bandy zong van rats, kuch en bonen.


kwarktaart

kwarktaarten (plural)
kwarktaartje (diminutive singular)
kwarktaartjes (diminutive plural)

Lust u nog een stukje kwarktaart?


pizza

van Italiaans pizza, in de betekenis van ‘hartige koek’ voor het eerst aangetroffen in reisverslagen van de 19e eeuw, zie vindplaatsen hieronder.

pizza's (plural)
pizzaatje (diminutive singular)
pizzaatjes (diminutive plural)

In de jaren 50 verschenen er in Amsterdam de eerste eethuizen waar ook pizza's verkocht werden (Moeders Droomkeuken op de Witte Singel 449, Pizza Palazzo in de Spuistraat 302).

Als je wat wilt eten, neem je maar een pizza.

We bestelden pizza en dronken op het leven met een lokaal biertje.

Ik had al wel genoeg hamburgers en pizza’s gegeten de afgelopen tijd.

Het volk viert Paschen met braspartijen. De armste werkman zal liever zĳn jas naar den lommerd brengen dan niet zĳn Paschen te vieren met de eieren, saucijsjes, lamsvleesch en pizza (een soort van broedertjes), alles overgoten met ontelbare fiaschi wĳn van de Castelli Romani.

Italiaansche Brieven in: Het vaderland (07-04-1891), M. Nijhoff (etc.), C.A. van Reyn, 's-Gravenhage, p. 1 op Delpher.nl

Het ergste is men in de Toledostraat en de Via di Chiaja er aan toe, want boven en behalve dat daarheen alle ambulante uitventers zamenstroomen, bieden ook de koekbakkers der lazzaroni aldaar aan de hoeken der dwarsstraten hunne lekkernijen te koop, en deze zijn juist de onbarmhartigste schreeuwhalzen, die met oogen gezien zijn, daar zij slechte in olij gebakken koek, un grano il quarto di pizza (een grein een stuk taart) te koop roepen met eene stem, welke op den ganschen aardbol eenig in hare soort is.

Mengelingen in: Algemeen Handelsblad (22-03-1833), P. den Hengst en Zoon (etc.), Amsterdam, p. 4 op Delpher.nl


rundvlees

Hij vindt rundvlees erg lekker.

Geen idee wat ‘Poptarts’ (een soort mierzoete ontbijtkoekjes) of ‘beef jerky’ was (gedroogd rundvlees).


mayonaise

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘eiersaus’ voor het eerst aangetroffen in 1847

Van het Franse mayonnaise, vernoemd naar de stad Maó toen het werd meegenomen uit Frankrijk

een saus op basis van eieren met hierin minstens 70% olie

Deze mayonaise vind ik eerlijk gezegd niet zo lekker.


tartaar

Leenwoord uit het Frans steak tartare, in de betekenis van ‘rauwe gehakte biefstuk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1932

tartaren (plural)
tartaartje (diminutive singular)
tartaartjes (diminutive plural)

In een restaurant bestel ik vaak tartaar.


mals

In de betekenis van ‘zacht’ voor het eerst aangetroffen in 1350

Dat is niet mals

Dat valt niet mee, dat is geen kleinigheid

malser (uninflected comparative)
malst (uninflected superlative)
malse (inflected positive)
malsere (inflected comparative)
malste (inflected superlative)
malsers (partitive comparative)
malsch (Oudnederlands, Limburg)

Wat een heerlijk mals stukje vlees is dit, zeg!


schink

van Middelnederlands schenke, cognaat met Duits Schinken, verwant met schonk zn

De gasten zetten zich aan het bruiloftsmaal: koffie met "stoet met schink" en "tweebakken met geel sukker".


kopra

Leenwoord uit het Portugees, in de betekenis van ‘gedroogd vruchtvlees van de kokosnoot’ voor het eerst aangetroffen in 1596

Cocos nucifera gedroogd vruchtvlees van de kokosnoot dat een grondstof is voor margarine


havermeel

Het is lekker havermeel door het deeg te doen.


rijstemeel

samenstelling van rijst en meel met het invoegsel -e-

/ˈrɛɪstəˌmɪːɫ/

Het is lekker rijstemeel door het deeg te doen.


roggemeel

/ˈrɔɣəˌmɪːɫ/

Het is lekker roggemeel door het deeg te doen.


tarwemeel

/ˈtɑrʋəˌmɪːɫ/

Het is lekker tarwemeel door het deeg te doen.


gerstemeel

samenstelling van gerst en meel met het invoegsel -e-

/ˈɣɛrstəˌmɪːɫ/

Het is lekker gerstemeel door het deeg te doen.


groentetaart

samenstelling van groente zn en taart zn

groentetaarten (plural)
groentetaartje (diminutive singular)
groentetaartjes (diminutive plural)

Vanavond eten we groentetaart.


farce

van Frans farce, oorspronkelijk "vulling", later ook "klucht, blijspel" (omdat die als opvulling in een programma gebruikt werden), in de betekenis van ‘dwaze grap’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1617, de pejoratieve, figuurlijke betekenis heeft zich weer hieruit ontwikkeld

vulsel of vulling voor gerechten, meestal op basis van fijngehakt vlees of vis

Snijd 1 kipfilet in stukjes en pureer deze in een keukenmachine, samen met 1 ei, knoflook en room, tot een zogenaamde farce.

Weblink bron Gearchiveerde versie “Gevulde Kipfilet” op 24kitchen.nl


cornet

cornetten (plural)
cornets (plural)
cornetje (diminutive singular)
cornetjes (diminutive plural)

naar beneden toe smaller wordend doosje van papier of karton, voor bonbons of soortgelijke lekkernijen


fonduen

afgeleid van fondue zn met het achtervoegsel -en

fondude (past)
gefonduud (past participle)
te fonduen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen fonduen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen fonduen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gefonduud (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gefonduud (active infinitive perfect present long-form)
gefonduud zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gefonduud te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
fonduend (imperfect participle)
gefonduud (past participle)
fondue (subjunctive)
fondu (indicative imperfect present singular first-person)
fonduut (indicative imperfect present singular second-person)
fonduut (indicative imperfect present singular second-person)
fonduut (indicative imperfect present singular second-person)
fonduut (indicative imperfect present singular third-person)
fondude (indicative imperfect past singular first-person)
fondude (indicative imperfect past singular second-person)
fondude (indicative imperfect past singular second-person)
fondude (indicative imperfect past singular second-person)
fondude (indicative imperfect past singular third-person)
fonduden (indicative imperfect past plural first-person)
fonduden (indicative imperfect past plural second-person)
fonduden (indicative imperfect past plural third-person)
zal fonduen (indicative imperfect future singular first-person)
zult fonduen (indicative imperfect future singular second-person)
zal fonduen (indicative imperfect future singular second-person)
zult fonduen (indicative imperfect future singular second-person)
zal fonduen (indicative imperfect future singular second-person)
zult fonduen (indicative imperfect future singular second-person)
zal fonduen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen fonduen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen fonduen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen fonduen (indicative imperfect future plural third-person)
zou fonduen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou fonduen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) fonduen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt fonduen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou fonduen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden fonduen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden fonduen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden fonduen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gefonduud (perfect present first-person)
hebt gefonduud (perfect present second-person)
hebt gefonduud (perfect present second-person)
heeft gefonduud (perfect present second-person)
hebt gefonduud (perfect present second-person)
heeft gefonduud (perfect present third-person)
hebben gefonduud (perfect present first-person)
hebben gefonduud (perfect present second-person)
hebben gefonduud (perfect present third-person)
had gefonduud (perfect past first-person)
had gefonduud (perfect past second-person)
had gefonduud (perfect past second-person)
hadt gefonduud (perfect past second-person)
had gefonduud (perfect past third-person)
hadden gefonduud (perfect past first-person)
hadden gefonduud (perfect past second-person)
hadden gefonduud (perfect past third-person)
zal gefonduud hebben (perfect future first-person)
zal gefonduud hebben (perfect future second-person)
zult gefonduud hebben (perfect future second-person)
zult gefonduud hebben (perfect future second-person)
zal gefonduud hebben (perfect future second-person)
zult gefonduud hebben (perfect future second-person)
zal gefonduud hebben (perfect future third-person)
zullen gefonduud hebben (perfect future first-person)
zullen gefonduud hebben (perfect future second-person)
zullen gefonduud hebben (perfect future third-person)
zou gefonduud hebben (perfect conditional first-person)
zou gefonduud hebben (perfect conditional second-person)
zou gefonduud hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gefonduud hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gefonduud hebben (perfect conditional second-person)
zou gefonduud hebben (perfect conditional third-person)
zouden gefonduud hebben (perfect conditional first-person)
zouden gefonduud hebben (perfect conditional second-person)
zouden gefonduud hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gefonduud (impersonal passive present imperfect)
er is gefonduud (impersonal passive present perfect)
er werd gefonduud (impersonal passive past imperfect)
er was gefonduud (impersonal passive past perfect)
er zal gefonduud worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gefonduud zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gefonduud worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gefonduud zijn (impersonal passive conditional perfect)

Op haar verjaardagsfeest hebben we allemaal samen gefonduud.


halzen

afgeleid van hals met het achtervoegsel -en

halsde (past)
gehalsd (past participle)
te halzen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen halzen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen halzen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gehalsd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gehalsd (active infinitive perfect present long-form)
gehalsd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gehalsd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
halzend (imperfect participle)
gehalsd (past participle)
halze (subjunctive)
hals (indicative imperfect present singular first-person)
halst (indicative imperfect present singular second-person)
halst (indicative imperfect present singular second-person)
halst (indicative imperfect present singular second-person)
halst (indicative imperfect present singular third-person)
halsde (indicative imperfect past singular first-person)
halsde (indicative imperfect past singular second-person)
halsde (indicative imperfect past singular second-person)
halsde (indicative imperfect past singular second-person)
halsde (indicative imperfect past singular third-person)
halsden (indicative imperfect past plural first-person)
halsden (indicative imperfect past plural second-person)
halsden (indicative imperfect past plural third-person)
zal halzen (indicative imperfect future singular first-person)
zult halzen (indicative imperfect future singular second-person)
zal halzen (indicative imperfect future singular second-person)
zult halzen (indicative imperfect future singular second-person)
zal halzen (indicative imperfect future singular second-person)
zult halzen (indicative imperfect future singular second-person)
zal halzen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen halzen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen halzen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen halzen (indicative imperfect future plural third-person)
zou halzen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou halzen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) halzen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt halzen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou halzen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden halzen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden halzen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden halzen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gehalsd (perfect present first-person)
hebt gehalsd (perfect present second-person)
hebt gehalsd (perfect present second-person)
heeft gehalsd (perfect present second-person)
hebt gehalsd (perfect present second-person)
heeft gehalsd (perfect present third-person)
hebben gehalsd (perfect present first-person)
hebben gehalsd (perfect present second-person)
hebben gehalsd (perfect present third-person)
had gehalsd (perfect past first-person)
had gehalsd (perfect past second-person)
had gehalsd (perfect past second-person)
hadt gehalsd (perfect past second-person)
had gehalsd (perfect past third-person)
hadden gehalsd (perfect past first-person)
hadden gehalsd (perfect past second-person)
hadden gehalsd (perfect past third-person)
zal gehalsd hebben (perfect future first-person)
zal gehalsd hebben (perfect future second-person)
zult gehalsd hebben (perfect future second-person)
zult gehalsd hebben (perfect future second-person)
zal gehalsd hebben (perfect future second-person)
zult gehalsd hebben (perfect future second-person)
zal gehalsd hebben (perfect future third-person)
zullen gehalsd hebben (perfect future first-person)
zullen gehalsd hebben (perfect future second-person)
zullen gehalsd hebben (perfect future third-person)
zou gehalsd hebben (perfect conditional first-person)
zou gehalsd hebben (perfect conditional second-person)
zou gehalsd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gehalsd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gehalsd hebben (perfect conditional second-person)
zou gehalsd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gehalsd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gehalsd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gehalsd hebben (perfect conditional third-person)


muesli

Ontleend aan het Duitse Müsli. Dit woord komt uit Alemannische dialecten (o.m. Zwitserland) en is qua schrijfwijze aan het Hoogduits aangepast. In Zwitserland wordt de schrijfwijze Müesli gebruikt. In de Alemannische dialecten is Müesli een verkleinwoord van Mus (moes); voor het eerst aangetroffen in het jaar 1968

graanvlokkies

eten gemaakt van graanvlokken, zuivel, fruit en noten

Hij ontbijt altijd met twee kommetjes muesli.


flens

Het verkleinwoord flensje is de meest gangbare vorm.

Flenzen bakken.


klapper

Leenwoord uit het Indonesisch, in de betekenis van ‘kokosnoot’ voor het eerst aangetroffen in 1678

afgeleid van klappen met het achtervoegsel -er

klappers (plural)
klappertje (diminutive singular)
klappertjes (diminutive plural)

Cocos nucifera een kokosnoot, de vrucht van de kokospalm (die zelf ook 'klapper' heet)