baarmoederkanker

samenstelling van baarmoeder zn en kanker zn

kwaadaardige afwijking ontstaan uit het slijmvlies van de baarmoeder

Minister Schippers wil zo snel mogelijk een onderzoek van de Gezondheidsraad naar mogelijke belangenverstrengeling bij het nieuwe bevolkingsonderzoek naar baarmoederkanker.

Weblink bron “Schippers wil duidelijkheid belangenverstrengeling” (Zaterdag 13 juni 2015, 13:51), NOS

"Uit eerder onderzoek weten we dat vrouwen met structureel verhoogde concentraties vrouwelijke geslachtshormonen vaker borstkanker, eierstokkanker, baarmoederkanker en melanoom – een vorm van huidkanker – krijgen", vervolgt Van Leeuwen. Het lijkt er nu dus op dat tijdelijke hormoonpieken van ivf-behandelingen het risico op borstkanker niet blijvend verhogen.

Weblink bron “Ivf-behandeling leidt niet tot meer borstkanker” (Dinsdag 19 juli 2016, 18:00), NOS

Honderden patiënten met baarmoederkanker hebben in een kliniek in Maastricht mogelijk een te lage dosering straling gekregen. Bij de behandeling worden kleine radioactieve deeltjes ingebracht en door een rekenfout gebeurde dat net op een verkeerde plek. De kliniek, Maastro Clinic, laat weten ernstig geschrokken te zijn en "ten zeerste te betreuren dat dit heeft kunnen gebeuren".

Weblink bron “Fouten bij bestraling patiënten” (Dinsdag 24 juni 2014, 14:01), NOS


artsexamen

proef die men moet afleggen voordat men zich arts mag noemen

De vraag dringt zich op of Watson niet wat nuttigers kan doen dan voor sous-chef spelen. De gezondheidszorg blijkt een belangrijke focus van IBM. "Watson is zelfs geslaagd voor zijn oncologisch artsexamen en traint nu ook studenten", zegt Nicky Hekster, die zich bij IBM met zorg bezighoudt.

Weblink bron
Rachid Finge
 “IBM: duidelijk aanwezig op de achtergrond” (Woensdag 12 november 2014, 12:14), NOS

Aletta Jacobs werd naast haar strijd voor het vrouwenkiesrecht bekend als de eerste vrouw in Nederland die een universitaire studie afrondde. In 1877 en 1878 legde ze in Groningen haar artsexamen af. Daar was speciaal toestemming voor gegeven door premier Thorbecke. Daarna werd ze ook de eerste Nederlandse vrouw die promoveerde.

Weblink bron “Unesco erkent archief Aletta Jacobs als werelderfgoed” (Dinsdag 31 oktober 2017, 11:00), NOS


blaartrekkend

samenstelling van blaar zn en trekkend bn

blaartrekkender (uninflected comparative)
blaartrekkendst (uninflected superlative)
blaartrekkende (inflected positive)
blaartrekkendere (inflected comparative)
blaartrekkendste (inflected superlative)
blaartrekkends (partitive positive)
blaartrekkenders (partitive comparative)

Een ander chemisch wapen is mosterdgas. Het is een vloeistof die, wanneer de damp wordt ingeademd, sterk prikkelend en blaartrekkend werkt. De huid wordt rood en bij voldoende blootstelling vormen zich na verloop van tijd blaren. Ook op de longen en de ogen heeft het een verwoestend effect. Het kan bij hogere doses blindheid en doofheid veroorzaken.

Weblink bron “Wat zijn chemische wapens?” (Maandag 10 maart 2014, 15:02), NOS


behandelingsplan

samenstelling van behandeling zn en plan zn met het invoegsel -s-

behandelingsplannen (plural)
behandelingsplannetje (diminutive singular)
behandelingsplannetjes (diminutive plural)

een plan waarin een beschrijving en het doel van de behandeling staan samen met de algemene gegevens van een patiënt.

De gemeente gaat sinds 2015 over de jeugdzorg en ambtenaren vragen voor het controleren van de rekeningen informatie over het ziektebeeld van jonge patiënten. Sommige gemeenten weigeren te betalen als exacte gegevens of het behandelingsplan bij de declaratie ontbreekt.

Weblink bron “Psychisch probleem kind hoeft niet op declaratieformulier” (Dinsdag 4 augustus 2015, 17:23), NOS

Boom zal dinsdag in Nederland verder worden onderzocht. Op grond van de bevindingen zal een behandelingsplan worden opgesteld.

Weblink bron “Boom breekt elleboog bij val” (Maandag 10 maart 2014, 19:28), NOS


basisziekenhuis

samenstelling van basis zn en ziekenhuis zn

basisziekenhuizen (plural)
basisziekenhuisje (diminutive singular)
basisziekenhuisjes (diminutive plural)

zeer eenvoudig ziekenhuis met alleen een aantal basis voorzieningen

Weblink bron
Rinke van den Brink en Roselien Herderschee
 “Personeel MC IJsselmeerziekenhuizen tegen plannen voor basisziekenhuis” (Woensdag 21 november 2018, 18:54), NOS

Het noodlijdende LangeLand Ziekenhuis wordt overgenomen door zijn medische staf en zorgorganisatie Vierstroom. Zoetermeer houdt door de oplossing een basisziekenhuis.

Weblink bron “Staf redt LangeLand Ziekenhuis” (Woensdag 10 juli 2013, 16:06), NOS


bestralingscentrum

samenstelling van bestraling zn en centrum zn met het invoegsel -s-

bestralingscentra (plural)
bestralingscentrums (plural)
bestralingscentrumpje (diminutive singular)
bestralingscentrumpjes (diminutive plural)

centrum waar men zich kan laten bestralen


blessurepreventie

samenstelling van blessure zn en preventie zn

het voorkomen van lichamelijke ongemakken die door sporten veroorzaakt worden

Maar dat betekent volgens de woordvoerder niet dat de sportkoepel zich bij de cijfers neerlegt. "De gevolgen voor de zorg en het werk zijn vervelend", zo legt ze uit. De koepel is daarom positief over meer aandacht voor blessurepreventie. "We vinden het belangrijk dat mensen met een goed opgewarmd lijf gaan sporten."

Weblink bron “Vorig jaar ruim vier miljoen sportblessures, 'meer aandacht nodig voor preventie'” (Vrijdag 30 september 2022, 12:58), NOS

Leven en trainen als een Keniaan verhoogt de kans op succes, meent Butter. Zijn trainer Guido Hartensveld denkt dat er ook nog andere mogelijkheden zijn om beter te worden. "Gaat Michel harder lopen als hij in Kenia gaat wonen? Dat denk ik niet. Je moet je afvragen 'waar kan ik me nog verbeteren'. Bij Michel gaat het dan om een stukje techniek, blessurepreventie, loopefficiëntie en arbeid-rust verhouding."

Weblink bron “'Vijver met marathontalent droogt langzaam op bij ons'” (Zondag 5 november 2017, 12:11), NOS


beddenhuis

samenstelling van bed zn en huis zn met het invoegsel -en-

deel van een ziekenhuis waar patiënten verblijven; deel van ziekenhuis met de verpleegafdelingen

"Voor alle inwoners in ons verzorgingsgebied is het medisch noodzakelijk dat 24/7 Spoed Eisende Hulp (SEH), een beddenhuis, volwaardige OK-faciliteiten en acute klinische verloskundige zorg worden gegarandeerd in Lelystad."

Het beddenhuis werd ontruimd; 339 patiënten moesten naar andere ziekenhuizen worden gebracht. Daarvan komen er vanaf morgen vijftig terug naar het VUmc. Andere patiënten willen liever niet opnieuw worden vervoerd en blijven in het ziekenhuis waar ze nu liggen. Een deel is hersteld en mocht naar huis.

Weblink bron “Weer operaties in VUmc Amsterdam na lekkage” (Dinsdag 22 september 2015, 06:00), NOS


bloedstaal

bloedstalen (plural)
bloedstaaltje (diminutive singular)
bloedstaaltjes (diminutive plural)

bloedmonster dat men heeft afgenomen voor onderzoek

Trofimov was eerder juist door Katjoesja opgeroepen als vervanger voor Giampaolo Caruso. De Italiaan werd dinsdag voorlopig geschorst door de UCI nadat uit een hertest van een bloedstaal uit 2012 epo-gebruik aan het licht was gekomen.

Weblink bron “Geen Vuelta voor dronken Katjoesja-renners” (Vrijdag 21 augustus 2015, 09:43), NOS


cardio

duurtraining die vooral gericht is op het in goede conditie houden van hart en longen

Hij is een van de bekendste Nederlandse fitfluencers, met honderdduizenden volgers op Instagram en TikTok. Daar vertelt hij gedetailleerd welke vorderingen hij maakt: droogtrainen: 8 weken geleden: 107 kilo, vandaag 98,5 kg. Hoe hij dat doet: 6x40 minuten cardio per week, 6x1,5 uur krachttraining per week, 5/6 keer per dag gezond eten. Geen snoep/chips/fastfood/sausjes etc. En dat jij dat ook kan: "Als jij wil afvallen, dat kan dat gewoon! Alleen je moet er wel wat voor doen, als je thuis op de bank blijft zitten, gaat er niks gebeuren."

Weblink bron
Maxime de Vries en Steef Bouwman
 “Zes keer per week trainen: hoe tieners 'gefitfluenced' worden” (Woensdag 13 april 2022, 19:37), NOS

In januari werd Dicke geopereerd aan haar teen en inmiddels gaat ze met kleine stapjes vooruit. "Ik ben eindelijk weer aan het bewegen. Ik doe veel cardio en krachttraining. Mijn eerste doel is nu om weer te kunnen rennen. Ik denk dat dat eind mei wel kan. Dan kan ik hopelijk eind in juli of augustus weer bij SCHC aansluiten."

Weblink bron “Hockeyster Dicke won EK-goud, maar staat nu een jaar stil: 'Te lang doorgelopen'” (Zondag 27 maart 2022, 09:40), NOS

De minister vroeg ook naar luchtverversingssystemen in de sportscholen in verband met mogelijke besmettingen via aerosolen. Hierop hebben de sportscholen het protocol verantwoord sporten op een aantal onderdelen verduidelijkt. "Een bepaald aantal type trainingen zal wellicht de komende tijd niet mogelijk zijn in een fitnessclub, maar individuele krachttraining, cardio en groepslessen als yoga hoeven volgens ons geen probleem te zijn."

Weblink bron “Sportscholen hopen op goed nieuws na corona-leegloop” (Maandag 25 mei 2020, 18:34), NOS


casemanagement

samenstelling van case zn en management zn

begeleiding van één patiënt of cliënt zodat hij of zij zich zoveel mogelijk zelfstandig kan redden

Zondag bevestigde VWS dat er een structurele geldstroom komt om het stijgende aantal zaken te behandelen en 'een professionaliseringsslag' te maken. Vanaf 2022 is zelfs 1 miljoen euro gereserveerd. Op het wensenlijstje: meer onderzoekers, een kantoor, een directeur, een communicatieafdeling, meer trainingen en software voor casemanagement.

Weblink bron
Guido van Gorp
 “Sportrechtbank kraakt door machtsmisbruikzaken: 'Dit is groter dan het turnen'” (Maandag 21 december 2020, 06:05), NOS

Vanaf volgend jaar wordt het casemanagement gefinancierd uit dezelfde pot als wijkverpleging. Daardoor ontstaan nu problemen. Thuiszorgaanbieders moeten meer gaan doen met minder geld. In 2015 wordt er 400 miljoen euro bezuinigd en daarna 600 miljoen per jaar. Het gevolg daarvan is dat in sommige regio’s casemanagers nu te horen krijgen dat ze worden ontslagen.

Weblink bron “Dementiezorg op de tocht” (Woensdag 10 december 2014, 15:22), NOS

In een onderzoek geeft ruim driekwart (78 procent) van de mantelzorgers aan dat zij de zorg voor hun naaste beter kunnen volhouden door het casemanagement. Het merendeel (84 procent) denkt dat hun naaste door de casemanager langer thuis kan blijven wonen.

Weblink bron
Jane van Laar
 “Dementiezorg aan huis in de verdrukking” (Donderdag 2 juni 2016, 11:53), NOS


chromosoomafwijking

samenstelling van chromosoom zn en afwijking zn

afwijking in de structuur of het aantal chromosomen dat een individu heeft

"Contact met het CBR is dramatisch", zegt Marvin. Hij moest anderhalf jaar wachten op het verlengen van zijn rijbewijs, omdat het heel lang duurde voor zijn medische keuring was afgerond. Hij is voor zijn bewegingsvrijheid erg afhankelijk van zijn auto, omdat hij een zeldzame chromosoomafwijking heeft: "De impact van dat ik geen rijbewijs heb gehad, is best wel drastisch: namelijk dat ik veelal thuis heb gezeten. Nog voor corona begon."

Weblink bron “Wachten op je medische keuring: 'Contact met CBR is dramatisch'” (Woensdag 2 december 2020, 17:12), NOS

De NIPT scoort bij het downsyndroom 96 procent, bij het edwardssyndroom 98 procent en bij het patausyndroom 53 procent. Dat is allemaal nog hoger dan werd verwacht. Als de NIPT aangeeft dat er niets mis is, blijkt de kans dat het kind toch een chromosoomafwijking heeft ongeveer 1 op de 7000. Ook daarin doet de test het beter dan verwacht.

Weblink bron “NIPT-test tijdens zwangerschap blijkt betrouwbaarder dan gedacht” (Donderdag 7 november 2019, 21:22), NOS

Lasse is net vijf jaar en heeft een zeldzame chromosoomafwijking waardoor hij zo'n vijftien epileptische aanvallen per dag heeft. Hij gaat naar een gewone school maar heeft daar wel extra hulp nodig. Het geld om dat te betalen krijgen zijn ouders sinds 1 januari niet meer.

Weblink bron “'We betalen de zorg nu zelf, maar kunnen dat niet meer'” (Woensdag 4 maart 2015, 20:32), NOS


bewegingsarmoede

samenstelling van beweging zn en armoede zn met het invoegsel -s-

Verhagen: "In Nederland is bewegingsarmoede. Kinderen spelen te weinig buiten, in situaties waar ze bijvoorbeeld kunnen vallen. Dat is nodig, want zo train je spierslimheid en goed vallen. Je kan niet van een voetbalclub verlangen dat ze alle motorische vaardigheden bij je kind aanleren in dat ene uurtje."

Weblink bron
Jonna ter Veer
 “Grote zorgen om puber-voetbalsters: 'Er komt een tsunami aan knieletsel aan'” (Donderdag 23 februari, 08:54), NOS

Het zou volgens Paulsen een enorme impact hebben op het spelplezier. Volwassen mogen nu maar in groepjes van vier sporten en jonge amateurs kunnen alleen een trainingspartijtje op de eigen club doen. "Mensen haken daardoor af, terwijl sporten goed is voor de weerstand, en een oplossing tegen bewegingsarmoede, overgewicht, eenzaamheid."

Weblink bron “Dag voordat kabinet knopen doorhakt, regent het symbolische acties” (Maandag 7 december 2020, 11:31), NOS


afstotingsreactie

samenstelling van afstoting zn en reactie zn met het invoegsel -s-

reactie van het immuunsysteem om een lichaamsvreemde stof te verwijderen

Het oog reageert vervolgens met een afstotingsreactie: er ontstaat een ontsteking doordat het lichaam het haartje wil wegwerken. Dat is ook zeer hinderlijk en gevaarlijk, maar kan behandeld worden met druppels steroïden, zegt De Faber, al kan dat wel een langdurige kwestie worden. Meestal herstelt het oog wel weer behoorlijk. Er is hem geen geval bekend van totaal verlies van het gezichtsvermogen.

Weblink bron
Hugo van der Parre
 “Vele tientallen ernstige oogklachten door eikenprocessierups” (Woensdag 17 juli 2019, 16:10), NOS


ambulancewagen

samenstelling van ambulance zn en wagen zn

auto waarin zieke of gewonde mensen vervoert kunnen worden

Volgens getuigen blies de eerste terrorist zich op bij een controlepost voor het legerkamp. Een tweede terrorist reed met een ambulancewagen vol explosieven tegen toegesnelde reddingswerkers aan. De derde liet zijn bomauto een tijd later ontploffen vlak bij het legerkamp toen burgers stonden te wachten tot de weg weer openging.

Weblink bron “Doden door drie zelfmoordterroristen in Jemen” (Vrijdag 25 maart 2016, 21:14), NOS

Zo'n twintig uur per week rijden ze in een ambulancewagen. Aan het begin van een dienst trekt een van hen een beschermend coronapak aan. In dit geval Arnee. "Ik zit met de covid-patiënt in de bus", legt hij uit aan de regionale omroep. "Vaak zijn het wat oudere mensen, dus ik help hen ook de bus in en uit. Ik heb nauw contact met ze. Bang om het virus te krijgen ben ik niet. Ik ben goed beschermd in dat pak."

Weblink bron “Arnee en Tigo (19) vervoeren coronapatiënten: 'We helpen graag'” (Zaterdag 21 november 2020, 10:53), NOS


artsentekort

samenstelling van arts zn en tekort zn met het invoegsel -en-

India kampt onder normale omstandigheden al met een enorm artsentekort: volgens de recentste overheidscijfers (uit 2018) zijn er zo'n 600.000 dokters te weinig. Gemiddeld is er één dokter voor elke 10.189 mensen, tien keer minder dan wordt het streefcijfer van de Wereldgezondheidsorganisatie.

Weblink bron
Aletta André
 “India: 1 dokter voor duizenden inwoners, ook in coronatijd” (Maandag 28 september 2020, 12:54), NOS

Engeland kampt met artsentekort

Weblink bron “Engeland kampt met artsentekort” (Woensdag 24 juli 2013, 12:30), NOS


astmacentrum

samenstelling van astma zn en centrum zn

astmacentrums (plural)
astmacentra (plural)

ziekenhuis gespecialiseerd in de behandeling van astmapatiënten

De daken dreigen in te storten onder het gewicht van meters sneeuw. Ook veel bomen staan op het punt om om te vallen door de zware sneeuw op de takken. Met pantservoertuigen op rupswielen hebben militairen de bewoners en medewerkers van een astmacentrum geëvacueerd.

Weblink bron “Lawine treft Zwitsers hotel, noodtoestand in delen Duitsland” (Donderdag 10 januari 2019, 18:19), NOS

Op de bank van Studio Sportwinter vertelt Van der Graaff dat zij op vierjarige leeftijd naar het wintersportland vertrok vanwege het werk van haar vader, die leraar is bij een Nederlands astmacentrum in de schone lucht van de Zwitserse bergen.

Weblink bron “Zwitserse Van der Graaff dacht weleens aan uitkomen voor Nederland” (Zondag 18 februari 2018, 22:14), NOS


bedrijfsgeneeskunde

samenstelling van bedrijf zn en geneeskunde zn met het invoegsel -s-

medisch specialisme gericht op relatie tussen arbeid en gezondheid

Veel bedrijfsartsen vinden het lastig om werknemers met long covid goed te adviseren. De Nederlandse Vereniging van Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) zegt tegen onderzoeksplatform Pointer van KRO-NCRV dat de artsen door een gebrek aan wetenschappelijke kennis over langdurige coronaklachten moeilijk kunnen beoordelen welke behandeling kan helpen.

Weblink bron “'Acht op tien bedrijfsartsen kunnen werknemer met long covid niet goed helpen'” (Maandag 10 mei 2021, 01:14), NOS

Het onderzoeksprogramma heeft negentig leden van de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) benaderd. Van hen zegt 80 procent dat het ziekteverzuim zou dalen als mensen met minder collega's in een ruimte zitten. Bijna 60 procent van de ondervraagden vindt zelfs dat kantoortuinen moeten worden afgeschaft.

Weblink bron “'Werknemer lijdt in kantoortuin'” (Maandag 24 februari 2020, 06:00), NOS


behandelingsmogelijkheid

samenstelling van behandeling zn en mogelijkheid zn met het invoegsel -s-

iets wat men kan doen om een zieke te genezen

Mocht molnupiravir afzonderlijk op de markt komen, zet het dan vooral in bij de risicogroepen, zeggen Snijder en Van Ranst: ouderen, mensen met onderliggend lijden en mensen bij wie de vaccins niet voldoende aanslaan. Ook voor mensen die zich bewust niet hebben laten vaccineren, biedt het een extra behandelingsmogelijkheid om ziekenhuisopnames te voorkomen, maar volgens Van Ranst levert dat wel een "moreel dilemma" op: een vaccin voorkomt immers vaak dat iemand geïnfecteerd raakt en is daarmee ook veel kosteneffectiever.

Weblink bron
Joram Bolle
 “Virusremmer tegen corona: 'Zeer welkom, maar geen wondermiddel'” (Dinsdag 5 oktober 2021, 07:14), NOS


behandelingsprogramma

samenstelling van behandeling zn en programma zn met het invoegsel -s-

plan van aanpak om iemand met een stoornis te genezen

Vorig seizoen werd hij geschorst na een slaande ruzie met ploeggenoot Iliass Bel Hassani en volgde hij een behandelingsprogramma. Dit seizoen laat Tannane dan eindelijk zien waartoe hij allemaal in staat is. Zeven keer scoorde hij al, met als hoogtepunt de vier treffers bij Cambuur.

Weblink bron “Buitenland aast op duo van Heracles” (Dinsdag 29 december 2015, 07:29), NOS

Hoe zit dat dan? In je basisverzekering krijg je één keer per jaar hulp bij een stoppoging vergoed. Een eerste advies van je huisarts kost je zelfs helemaal niks. Als je dan een behandelingsprogramma ingaat, betaal je alleen je eigen risico.

Weblink bron “Wat veel rokers niet weten: hulp bij stoppen is gratis” (Maandag 4 januari 2016, 18:13), NOS


behandelprogramma

samenstelling van behandelen ww en programma zn

De mannen moeten ook een behandelprogramma voor misbruikers volgen van 80 uur. Ze hebben een week om tegen het vonnis in beroep te gaan.

Weblink bron “K-pop-artiesten jaren de cel in voor groepsverkrachtingen” (Vrijdag 29 november 2019, 12:15), NOS

In een intakegesprek van twee uur, waarin hij zijn medische informatie overlegde, kwam Ross met het voorstel voor een behandelprogramma van tien weken. Tulp en zijn vrouw huurden een vakantiewoning in Limburg en waren iedere werkdag in het behandelcentrum in Bracht. "Je komt 's ochtends binnen op je eigen tijd. Drinkt eerst een kopje thee of koffie, wordt verwelkomd door Ross in een heel relaxte sfeer."

Weblink bron “Oud-patiënt Klaus Ross gelooft nog steeds in behandeling” (Zaterdag 20 augustus 2016, 19:01), NOS


bekkeninstabiliteit

samenstelling van bekken zn en instabiliteit zn

pijn aan het bekken gerelateerd aan de zwangerschap

"Want ik had het zelf veroorzaakt, zeiden ze. Ze dachten dat ik het toch niet zou halen. En daarna mocht ik ook de lift niet gebruiken toen ik bekkeninstabiliteit had."

Weblink bron “Zwangerschapsverlof voor studenten, goed idee?” (Woensdag 5 juli 2017, 18:58), NOS


behandelcapaciteit

samenstelling van behandelen ww en capaciteit zn

de hoeveelheid patiënten die men kan behandelen

Twee crisisdiensten van Youz, in Capelle aan den IJssel en in de Zaanstreek, kregen dit jaar 50 procent meer crisismeldingen. "De rek is uit onze behandelcapaciteit", zegt een woordvoerder. "Jongeren blijven langer in behandeling omdat hun klachten steeds complexer worden."

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Crisisopvang jeugdpsychiatrie overbelast, suïcidale jongeren in de knel” (Woensdag 23 december 2020, 00:25), NOS


bewegingsstoornis

samenstelling van beweging zn en stoornis zn met het invoegsel -s-

Voor Berry is de darteritus niet nieuw en ook in andere sporten komen zulke bewegingsstoornissen vaker voor. Golfers kunnen de yips krijgen, er zijn boogschutters met rozenvrees en een biljarter kan last hebben van keuitus. Meestal komt het voor op voor de sporter extra spannende momenten.

Weblink bron “Berry heeft darteritus (nee, dat is geen grap)” (Zaterdag 18 november 2017, 14:21), NOS


bloedbeeld

resultaat van microscopisch bloedonderzoek; resultaat van hematologisch bloedonderzoek

"De grootste gedeeltes van mijn waardes waren top", zegt Ter Mors. "Er zaten wat kleine haken en ogen aan m'n witte bloedbeeld. Ik heb toch een virusje opgelopen in die dagen. Het is niet anders."

Weblink bron “Ter Mors heeft duidelijkheid na bloedonderzoek” (Donderdag 11 januari 2018, 17:51), NOS

Internationaal onderzoek onder leiding van het Radboudumc maakt duidelijk dat aan de hand van het bloedbeeld van een covid-19-patiënt vrij nauwkeurig te voorspellen is of de ziekte ernstig gaat verlopen of niet. Dit maakt het voor zorgverleners makkelijker om een inschatting van het verwachte ziektebeeld te geven.

Weblink bron “Bloedbeeld Covid-patiënt kan ernst voorspellen van het ziekteverloop” (Maandag 21 december 2020, 14:23), NOS


bloeddrukdaling

samenstelling van bloeddruk zn en daling zn

Ook de Amerikaanse voedsel- en warenautoriteit kreeg veel extra meldingen binnen: van braken, diarree, scherpe bloeddrukdaling en acuut leverfalen als gevolg van het innemen van desinfectiemiddelen.

Weblink bron “Trump: opmerking over desinfectiemiddelen injecteren was sarcasme” (Vrijdag 24 april 2020, 14:32), NOS

Högel werkte van 1999 tot 2005 in twee klinieken in de deelstaat Nedersaksen. Hij spoot bij patiënten die op de ic lagen een middel in dat ernstige hartritmestoornissen en een plotselinge bloeddrukdaling kan veroorzaken. Hij hoopte als reddende engel te worden gezien als de reanimatie lukte. Dat laatste was lang niet altijd het geval.

Weblink bron “Duitse verpleegkundige krijgt levenslang voor moord op 85 patiënten” (Donderdag 6 juni 2019, 10:47), NOS

Bij de patiënten vindt een bloeddrukdaling plaats van gemiddeld 24 punten. Een bovendruk van 170 kan zo verlaagd worden tot 146 punten. Internist Wilko Spiering is enthousiast; "Dit is een hoopvolle ontwikkeling voor die patiënten met hoge bloeddruk die nu onvoldoende kunnen worden behandeld en daarmee een ongewenst hoog risico op hart- en vaatziekten houden."

Weblink bron “Vlechtwerkje in je hals helpt tegen hoge bloeddruk” (Vrijdag 7 juli 2017, 16:15), NOS


bloedschandaal

samenstelling van bloed zn en schandaal zn

een zaak rond bloedtransfusies waar mensen schande van spreken

Weblink bron “Onderzoek naar oorzaak Brits bloedschandaal” (Dinsdag 11 juli 2017, 15:58), NOS


bloedtransfusiedienst

samenstelling van bloedtransfusie zn en dienst zn

organisatie die zorgt voor het verkrijgen, bewaren en distribueren van donorbloed

Viroloog Jaap Goudsmit was door het AMC tijdelijk gedetacheerd bij het Centraal Laboratorium Bloedtransfusiedienst (CLB), tegenwoordig is hij hoogleraar aan Harvard en het AMC.

Weblink bron
Rinke van den Brink en Marc-Robin Visscher
 “Nederlandse aids-pioniers: 'We zagen alleen dat wie besmet was, doodging'” (Zaterdag 21 juli 2018, 08:00), NOS


borstontsteking

samenstelling van borst zn en ontsteking zn

ontsteking van een van de borstorganen (zoals bijvoorbeeld de longen)

Ook wordt een mogelijke oorzaak genoemd voor de hoge waarde. Het WADA neemt aan dat Froome meer innam ter bestrijding van een borstontsteking. Daarnaast wordt er in het bericht melding gemaakt van een onbekend onderzoek naar de uitscheiding van salbutamol. Dat onderzoek werd gedaan tijdens de procedure tegen Froome. Hoewel Froome en de UCI niet wisten van deze onderzoeken, is dit gegeven toch meegewogen in de beslissing van de UCI om Froome niet te vervolgen, stelt het persbericht.

Weblink bron “UCI trekt rookgordijn op in zaak Froome met nieuwe persverklaring” (Vrijdag 6 juli 2018, 21:13), NOS


borstprothese

samenstelling van borst zn en prothese zn

borstprothesen (plural)
borstprotheses (plural)

De dekking van een basisverzekering wordt uitgebreid. Zo wordt een medisch noodzakelijke besnijdenis voortaan vergoed, net zoals een borstprothese voor transgender vrouwen en vrouwen die borstkanker hebben gehad. En patiënten met zogeheten etalagebenen krijgen maximaal 37 in plaats van 21 fysiotherapiesessies vergoed.

Weblink bron “Alles anders in 2017? Hier zijn de nieuwe regels, wetten en tarieven” (Zondag 1 januari 2017, 07:09), NOS

Niet meer in de spiegel kijken of zelfs niet meer naar buiten durven. Voor sommige vrouwen die een borst moeten laten amputeren door borstkanker is het dagelijkse realiteit. Judith Zeeman (47) besloot om samen met vriendin Gerda Heijnen (53) deze vrouwen te helpen door katoenen borstprotheses te breien en gratis uit te delen:

Weblink bron
Suzan Yücel
 “Borsten breien voor het goede doel” (Zaterdag 23 september 2017, 10:00), NOS


buikligging

het liggen op de voorkant van het lichaam

Die komen vaak pratend binnen. "Wel met een beetje een laag zuurstofgehalte. Daarna is het als een kaartenhuis dat instort." Hoewel er nu veel meer over covid-19 bekend is, heeft Van der Staak toch niet het gevoel dat zij heel veel meer kan betekenen voor patiënten. "We hebben wel kennis opgedaan in de eerste golf. Daardoor gaan mensen sneller in buikligging, dat helpt ze."

Weblink bron “IC-medewerkster: 'Mijn verpleegstershart brak toen ik lekker shoppende mensen zag'” (Dinsdag 15 december 2020, 20:27), NOS

Dit doen we echt alleen als het niet anders kan, want zo'n buikligging is heel zwaar voor een patiënt. Hij krijgt allemaal drukplekken in z'n gezicht. Ook het vocht hoopt zich daar op, waardoor het gezicht helemaal opzwelt. Dat is heel akelig om te zien. Zodra het wat beter gaat draaien we de patiënt dus zo snel mogelijk weer op de rug.


buikvliesontsteking

samenstelling van buikvlies zn en ontsteking zn

Sullivan denkt dat Svetlana als tiener pas echt doorkreeg hoe ernstig de situatie was. Eerst ontdekte ze bij toeval dat haar moeder zelfmoord had gepleegd. Haar was altijd verteld dat ze aan een buikvliesontsteking was overleden, maar in een buitenlands artikel dat Svetlana moest lezen om haar Engels bij te houden, stond terloops dat Nadja zelfmoord had gepleegd toen haar dochter 6 was. Het was het noodlot, verklaarde haar oma. "Niets vragen", zei haar kinderjuf.

Weblink bron
Lambert Teuwissen
 “'De dochter van Stalin bleef vluchten'” (Donderdag 14 april 2016, 11:53), NOS

Worsley werd opgenomen in een ziekenhuis in Punta Arenas in Chili. Hij was niet alleen volkomen uitgeput, maar hij had ook buikvliesontsteking. Artsen konden hem niet meer redden. Henry Worsley was 55 jaar.

Weblink bron “Britse poolreiziger bezwijkt aan ontberingen” (Maandag 25 januari 2016, 12:36), NOS


bloeddrukmeting

samenstelling van bloeddruk zn en meting zn

de keer dat men de hoogte van de bloeddruk meet

De UEFA verplicht bovendien een uitgebreide test voor spelers die aan internationale competities als de Champions League (zoals Haller met Dortmund) meedoen. Bij eindtoernooien als een EK en WK zijn de keuringen nóg uitgebreider. Hierbij zijn vaste elementen, zoals een harttest, bloeddrukmeting en longfunctietest, verplicht.

Weblink bron
Bart van Dooijeweert
 “Had de tumor van Haller gevonden moeten worden bij medische keuring?” (Dinsdag 19 juli 2022, 15:28), NOS


botverlies

Tijdens de lange missies wordt onderzoek gedaan naar de invloed van gewichtloosheid - botverlies, zwakkere spieren, effecten op het zenuwstelsel en het evenwicht. Ook krijgen astronauten in het ISS een hogere dosis straling te verduren zonder de bescherming van de ozonlaag. Daarbij zijn er geen grote verschillen tussen mannen en vrouwen. "Maar er zijn wel verschillen, en die worden ook onderzocht", weet Klompe. "Vrouwen zijn gemiddeld kleiner, want invloed kan hebben op de effecten van straling. En ook de invloed op de vruchtbaarheid wordt onderzocht."

Weblink bron “Christina Koch terug op aarde na recordruimtevlucht van 328 dagen” (Donderdag 6 februari 2020, 10:56), NOS


combinatietherapie

samenstelling van combinatie zn en therapie zn

behandeling waarbij men meerdere medicamenten tegelijkertijd geeft om een beter behandelingsresultaat te krijgen dan men zou bereiken met ieder medicament afzonderlijk

Minister Bruins voor Medische Zorg vond het middel in de combinatietherapie eerst te duur, maar hij heeft nu bij de fabrikant korting bedongen. Hoe hoog die is, blijft vertrouwelijk. Het ministerie meldt wel dat de openbare prijs van het medicijn met ruim 7 procent naar beneden gaat.

Weblink bron “Middel tegen ziekte van Kahler voor meer patiënten in basispakket” (Vrijdag 17 augustus 2018, 18:14), NOS

Om resistentie tegen te gaan is een combinatietherapie van antivirale middelen eigenlijk aanbevolen. "Zo werkt het bijvoorbeeld ook bij HIV-remmers", zegt Snijder. Die middelen moeten er dan wel zijn. Ook farmaceuten Pfizer, Roche en Atea Pharmaceuticals werken op dit moment aan antivirale middelen tegen corona die experts als kansrijk inschatten. Een combinatie van virusremmers versterkt in theorie ook de werking, doordat het virus op meer plekken wordt aangevallen.

Weblink bron
Joram Bolle
 “Virusremmer tegen corona: 'Zeer welkom, maar geen wondermiddel'” (Dinsdag 5 oktober 2021, 07:14), NOS

In een Franse studie naar dezelfde combinatietherapie werden 88 artsen en familieleden ingesloten. Twintig patiënten kregen zeven tot tien dagen 600 milligram HDC en eenmalig 500 milligram AZT en dan nog vier dagen 250 milligram AZT. Een controlegroep van 34 patiënten kreeg geen behandeling of alleen paracetamol. De overige patiënten kreeg alleen het antibioticum AZT voorgeschreven.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Huisartsengenootschap beveelt hydroxochloroquine bij covid-19 niet aan” (Vrijdag 28 augustus 2020, 08:55), NOS


beenbederf

samenstelling van been zn "bot" en bederf zn "rot"

aanduiding voor aantasting van het botweefsel door verschillende ziekten

Bij de afschilfering is daarentegen het uitwendig beenvlies aangedaan, en bij het beenbederf de zelfstandigheid van het been zelf.

Weblink bron Verhandeling over de Necrosis, gevolgd van eenige Waarnemingen, door F.J. ter Borgh in: Vaderlandsche Letteroefeningen , jrg. 61 deel 1 (1821), G.S. Leeneman van der Kroe en J.W. IJntema, Amsterdam, 692/693


comapatiënt

comapatiënten (plural)
comapatiëntje (diminutive singular)
comapatiëntjes (diminutive plural)

patiënt die langdurig diep bewusteloos is

Door de hersenactiviteit van een comapatiënt de eerste 24 uur permanent te meten, kan de kans op herstel veel beter worden voorspeld. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Twente, het Rijnstate Ziekenhuis in Arnhem en het Medisch Spectrum Twente in Enschede.

Weblink bron “Nieuwe methode om kansen van comapatiënten te voorspellen” (Donderdag 18 juni 2015, 18:54), NOS

Jonge comapatiënten hebben vaak nog een goede toekomst. Een speciale behandelmethode in het Tilburgse revalidatiecentrum Leijpark heeft succes, schrijft de Volkskrant. Comapatiënten worden daar op allerlei manieren geactiveerd en gestimuleerd, door onder anderen logopedisten, fysiotherapeuten en activiteitenbegeleiders.

Weblink bron “'Jonge comapatiënt heeft nog goede toekomst'” (Dinsdag 6 september 2016, 08:35), NOS


continentie

afgeleid van continent met het achtervoegsel -ie

het vermogen om de uitscheiding van urine en ontlasting te kunnen beheersen

Schone en veilige openbare toiletten, daar zijn er nog te weinig van in Nederland. Dat maakt de Continentie Stichting Nederland bekend tijdens de Nationale Plasdag. De organisatie vraagt met die dag aandacht voor 3,5 miljoen Nederlanders met een plasprobleem.

Weblink bron “'Actief plasbeleid nodig voor miljoenen Nederlanders met plasprobleem'” (Onno Beukers), NOS

Is er wel een wc in de buurt als ik de deur uitga? De meeste mensen denken daar niet over na, maar voor honderdduizenden mensen met continentieproblemen is het een dagelijks probleem. Gemeenten moeten zich daar meer van bewust worden en zich hard maken voor genoeg openbare toiletten. Met die oproep komt de Continentie Stichting Nederland vandaag op de Nationale Plasdag.

Weblink bron “Niet naar buiten durven door te weinig wc's: 'het taboe moet eraf'” (Donderdag 19 september 2019, 17:26), NOS


crisisdienst

samenstelling van crisis zn en dienst zn

organisatie binnen de geestelijke gezondheidszorg die zorgdraagt voor de behandeling van patiënten met acute psychiatrische problematiek

Tegen een 25-jarige man uit Eindhoven is tbs met dwangverpleging geëist voor het doden van een 71-jarige man uit Den Bosch. Volgens het Openbaar Ministerie was de dader volledig ontoerekeningsvatbaar. De GGZ-crisisdienst maakte destijds een grove beoordelingsfout door de psychotische man de straat op te sturen.

Weblink bron “GGZ Brabant liet psychotische man met fatale gevolgen gaan” (Vrijdag 30 oktober 2015, 17:50), NOS

Burgemeester Boelhouwer van Gilze en Rijen heeft de ggz om opheldering gevraagd over een incident met een asielzoeker die een vrouw heeft lastiggevallen. De crisisdienst heeft gefaald, zegt Boelhouwer, omdat de man na een eerste aanhouding niet is opgenomen. Hij ging vervolgens opnieuw op zoek naar zijn slachtoffer.

Weblink bron “Burgemeester Gilze en Rijen: ggz faalde bij incident asielzoeker” (Woensdag 23 september 2015, 10:44), NOS

Volgens de GGZ-instelling had de man niet vrijgelaten mogen worden. De ingeschakelde medewerker van de crisisdienst van de GGZ verzuimde om de psychiater van dienst te raadplegen en informatie die nodig was voor een juiste beoordeling werd niet gebruikt, staat in een verklaring.

Weblink bron “Fouten GGZ gingen vooraf aan moord in Den Bosch” (Vrijdag 28 november 2014, 11:52), NOS


crisisinterventie

samenstelling van crisis zn en interventie zn

De Maastrichtse hoogleraar Innovatie in de ggz Philippe Delespaul zet vraagtekens bij de conclusies die Zorgverzekeraars Nederland uit de cijfers trekt. Hij wijst erop dat de definitie van een crisisinterventie in de loop van de jaren is gewijzigd. Daardoor zijn de cijfers uit de verschillende jaren slecht vergelijkbaar met elkaar.

Weblink bron “'Overlast verwarde mensen niet terug te zien in cijfers ggz'” (Vrijdag 6 april 2018, 03:27), NOS

Margeras familie laat aan TMZ weten dat zij onder begeleiding van de politie een crisisinterventie hebben opgezet in het hotel. De ouders van Margera waren daarbij aanwezig, andere familieleden hebben via de telefoon met hem gesproken. De skateboarder en acteur zou uit de kliniek zijn vertrokken omdat hij bang was dat hij zijn vierjarige zoon nooit meer zou zien. De familie zegt dat hij uiteindelijk vrijwillig is vertrokken naar een nieuw afkickcentrum.

Weblink bron “Bam Margera weer terecht na tweede vermissing” (28 jun. 2022), De Telegraaf


tropenziekte

tropenziekten (plural)
tropenziektes (plural)
tropenziektetje (diminutive singular)
tropenziektetjes (diminutive plural)

ziekte die vooral voorkomt in tropische gebieden vooral veroorzaakt door aldaar aanwezige specifieke virussen en parasieten die vaak door muggen etc. worden overgedragen


westnijlvirus

door muggensteken overgedragen flavivirus dat de tropenziekte westnijlkoorts veroorzaakt


verzwikking

Naamwoord van handeling van verzwikken met het achtervoegsel -ing


maagtorsie

maagtorsies (plural)
maagtorsietje (diminutive singular)
maagtorsietjes (diminutive plural)

kanteling waarbij de maag om zijn as draait binnen de buikholte en deze afgesloten raakt van de darmen en de slokdarm


contactbedrijf

samenstelling van contact zn en bedrijf zn

onderneming die met dieren heeft gewerkt afkomstig van of bestemd voor een andere onderneming waar een besmettelijke dierziekte is vastgesteld

Dinsdag werd al een ernstige verdenking van mond- en klauwzeer bekend bij een geitenfokkerij in Oene. Later op de dag werden ook verdenkingen vastgesteld bij een contactbedrijf, een Brabantse slachterij.

Weblink bron “⧖ Uitbraak mond- en klauwzeer in Nederland bevestigd” (21 maart 2001) op nrc.nl


cytokine

Het gaat om patiënten met een longontsteking door covid-19 en die getroffen worden door een zogeheten cytokinestorm, een overreactie van het afweersysteem die overal in het lichaam ontstekingen veroorzaakt. Het Cytokine Storm Syndroom (CSS) komt bij meer infectieziekten voor en bij ongeveer een kwart van alle covid-19-patiënten die in het ziekenhuis belanden.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Drastische verbetering ziekste covid-19-patiënten door experimentele behandeling” (Dinsdag 21 juli 2020, 12:03), NOS

Cytokinen zijn eiwitten die het afweerreactie van het immuunsysteem reguleren. Er zijn twee soorten cytokinen: ontstekingsbevorderende en ontstekingsremmende. Een subtiel samenspel van beide zorgt ervoor dat het afweersysteem een infectie de baas wordt. Maar een overmatige productie van ontstekingsbevorderende cytokinen kan juist een veel ernstiger beloop van de infectie veroorzaken.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “20 kinderen in Nederland met nieuwe ernstige ziekte, mogelijk door corona” (Maandag 25 mei 2020, 13:51), NOS


dagverpleging

samenstelling van dag zn en verpleging zn

behandeling en verzorging van een patiënt zonder overnachting

De gestrande medewerkers en patiënten mogen slapen in bedden op de afdeling voor dagverpleging en kortdurende zorg.

Weblink bron “Ziekenhuis laat medewerkers en patiënten overnachten vanwege mist” (Woensdag 1 januari 2020, 01:36), NOS


darmklacht

lichamelijke klachten die worden toegeschreven aan het niet goed functioneren van de darmen

,,Mensen zoeken vooral een eetpatroon dat aansluit op alle behoeften. Dat kan gaan om overgewicht, darmklachten of advies bij een vegan lifestyle”, vertelt de diëtist. Een algemeen advies is om meer groente, fruit en vezels te eten. Dat hoeft helemaal niet moeilijk te zijn.

Weblink bron
Anne Van Asseldonk
 “Als je bewuster wil leren eten ‘is een quick fix vaak niet mogelijk’” (08-02-2023), Tubantia


darmkramp

darmkrampen (plural)
darmkrampje (diminutive singular)
darmkrampjes (diminutive plural)

Baby Jelmer kreeg na de operatie in 2007 complicaties. Hij werd rood en draaide met zijn ogen. Volgens de artsen en verpleegkundigen was er niets aan de hand en ging het waarschijnlijk om darmkramp als gevolg van de operatie. 's Avonds raakte Jelmer in kritieke toestand. Uit scans bleek dat er nauwelijks hersenactiviteit was.

Weblink bron “Ombudsman hard over ziekenhuis en inspectie” (Donderdag 15 december 2011, 09:05), NOS

Dan hebben we nog de lightproducten, bijna altijd gemaakt met al dan niet natuurlijke suikervervangers (polyolen). ,,Net als suikers geven die meer kans op herseninfarcten en op hart- en vaatziekten", aldus cardioloog Jansen. ,,En we weten niet wat de effecten op langere termijn zijn. Bij wat grotere hoeveelheden geeft het flink kans op darmkrampen. Daarbij komt: suikervervangers zijn een soort vrijbrief om enthousiast voor zoet te blijven gaan, en dan wen je alsnog niet aan een minder zoete smaak, terwijl wij dat wel ambiëren.”

Weblink bron “Suiker is boosdoener in westerse voeding: afkicken is moeilijk maar minderen is echt nodig” (Janine Jansen 29-11-21, 08:00 Laatste update: 29-11-21, 10:38), Tubantia


darmonderzoek

samenstelling van darm zn en onderzoek zn

onderzoek naar de vorm of het functioneren van de darmen van één patiënt

Bij het maag- en darmonderzoek wordt soms een cameraatje in het lichaam van de patiënt gebracht. In sommige gevallen wordt daarbij spoelwater gebruikt.

Weblink bron “Maasstad roept patiënten terug” (Dinsdag 2 juli 2013, 15:21), NOS

Intussen waren de organisatoren van de benefietavond druk op zoek naar de winnaar. Enigszins beschaamd vertelde de vrouw dat ze de diamant had ingeslikt. Toevallig moest ze de volgende dag naar het ziekenhuis voor een darmonderzoek. Daarbij werd de diamant teruggevonden.

Weblink bron “Vrouw slikt 'champagnediamant' in” (Vrijdag 26 april 2013, 13:29), NOS

wetenschappelijk onderzoek naar darmziekten en darmstoornissen

Stemmen op jouw favoriete darmonderzoek: het is net Idols. Op deze manier probeert de Maag-, Lever- Darmstichting (MLDS) het publiek te betrekken bij het onderzoek naar darmkanker. De kandidaten? Het Erasmus MC en het AMC. De winnaar? Die krijgt 220.000 euro.

Weblink bron “Idols, maar dan voor darmonderzoek” (Donderdag 6 december 2012, 21:28), NOS


darmoperatie

samenstelling van darm zn en operatie zn

operatieve ingreep aan de darmen om een ziekte te genezen

Het jongetje raakte ernstig gehandicapt na een darmoperatie. De IGZ kwam pas na drie jaar met een rapport waarin werd geconstateerd dat het ziekenhuis ernstige fouten had gemaakt. Later werd die conclusie plotseling weer ingetrokken.

Weblink bron “Sorgdrager onderzoekt IGZ” (Maandag 2 april 2012, 17:31), NOS

Zowel 2009 als in 2008 moest prins Bernhard jr. rond Koninginnedag een darmoperatie ondergaan. In 2007 ontbrak prinses Máxima doordat ze net was bevallen van prinses Ariane. Een jaar eerder kon prinses Anita door griep niet aanwezig zijn.

Weblink bron “Oranjes compleet op Koninginnedag” (Zaterdag 30 april 2011, 09:13), NOS


abortustoerist

samenstelling van abortus zn en toerist zn

vrouw die naar een bepaalde plaats reist om daar een abortus provocatus te laten uitvoeren omdat het in het eigen land moeilijker, duurder of verboden is


afstandschaamte

samenstelling van afstand zn en schaamte zn

schaamte die men voelt als men de verplichte afstand tot een ander persoon niet in acht heeft genomen


alcoholpoli

kliniek voor (jeugdige) patiënten met een problematisch alcoholgebruik

Dat blijkt uit de jaarlijkse cijfers van de alcoholpoli's. Kinderarts Nico van der Lely houdt sinds 2007 bij hoeveel jongeren bij de eerste hulp binnenkomen door overmatig alcoholgebruik.

Weblink bron
Ardi Vleugels
 “Fors meer jonge comazuipers, die nu stiekem drinken” (Dinsdag 8 maart 2016, 13:11), NOS

In 2014 werden opvallend meer kinderen van 13 en 14 opgenomen die te veel hadden gedronken. "We denken dat alcoholgebruik door kinderen nog steeds oogluikend wordt toegestaan door ouders", zegt kinderarts Van der Lely van de alcoholpoli in het Reinier de Graaf-Ziekenhuis in Delft. "Ook op straat drinken met vrienden kunnen we ons voorstellen."

Weblink bron “Meer kinderen in het ziekenhuis door drank” (Maandag 16 februari 2015, 06:11), NOS


alcoholpolikliniek

samenstelling van alcohol zn en polikliniek zn

polikliniek voor (jeugdige) patiënten met een problematisch alcoholgebruik


ambulancedrone

samenstelling van ambulance zn en drone zn

drone die een defibrillator snel naar iemand met een hartstilstand kan brengen


ambutaxi

samenstelling van ambulance zn en taxi zn

speciaal ingerichte taxi die een arts snel naar een patiënt kan brengen


antibioticateam

samenstelling van antibiotica zn en team zn

team dat probeert het antibioticumgebruik in een ziekenhuis te optimaliseren

Alle Nederlandse ziekenhuizen zouden vóór 1 januari 2014 een antibioticateam moeten opzetten. Dat adviseert de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) aan minister Schippers van Volksgezondheid.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “'Antibiotica-team in elk ziekenhuis'” (Vrijdag 22 februari 2013, 05:49), NOS

De Inspectie voor de Gezondheidszorg vindt dat elk ziekenhuis een 'antibioticateam' moet krijgen. Doel: minder antibiotica, om resistentie te voorkomen.

Weblink bron “IGZ: antibiotica-teams in ziekenhuizen” (Vrijdag 22 februari 2013, 18:31), NOS


antiblarenspray

samenstelling van blaar zn en spray zn met het invoegsel -en- met het voorvoegsel anti-

spray die de vorming van blaren (tijdens het wandelen) tegengaat


anticonceptiepleister

samenstelling van anticonceptie zn en pleister zn

pleister met hormonen die dient als anticonceptiemiddel


antiverouderingsbier

samenstelling van veroudering zn en bier zn met het invoegsel -s- met het voorvoegsel anti-

bier dat zo gezond zou zijn dat het de veroudering van een mens zou tegengaan


antraxbrief

brief waarin poeder zit met antraxbacterieën die de ontvanger ernstig ziek kunnen maken

Een ander verdacht gegeven is dat Ivins zich begin september 2001, kort voordat de eerste antraxbrief op de post ging, had laten vaccineren tegen miltvuur en gele koorts. Verder zijn er inhoudelijke overeenkomsten aan te wijzen in e-mails die hij vlak voor zijn aanslagen verstuurde en de boodschappen in de poederbrieven. Hij stuurde de brieven naar personeel op Capitol Hill en journalisten in New York en Florida. In de verslagen van het onderzoek worden twee motieven aangestipt voor Ivins gedrag. In het ene geval zou de geleerde aandacht hebben willen trekken voor een vaccin dat hij had helpen ontwikkelen.

Weblink bron “Antraxterrorist Ivins werkte alleen” (7 augustus 2008, 11:10), Het Parool


autismecoach

samenstelling van autisme zn en coach zn

iemand die mensen begeleidt die een Autisme Spectrum Stoornis als diagnose hebben gekregen

Bovendien ontving de onderwijsinspectie op 25 november 2022 een melding van een bezorgde ouder van wie het kind les volgt op een andere campus van De Horizon. De ouder verwijst naar de mediaberichtgeving over de school in Ninove en vreest dat haar kind onterecht geschorst is en gepest werd door dezelfde personeelsleden. In een opvolgingsgesprek met de inspectie vertelt ze dat de autismecoach van De Horizon haar niet serieus nam en haar verweten heeft de lat te hoog te leggen voor haar kind.

Weblink bron
KELLY VAN DROOGENBROECK
 “Leerlingen en ouders in rapport onderwijsinspectie: ‘Pestgedrag leerkrachten Middenschool Ninove was grap’” (22 december 2022), De Morgen


avontuurgen

avontuurgenen (plural)
avontuurgennetje (diminutive singular)
avontuurgennetjes (diminutive plural)

variant van het DRD4-gen waardoor de dragers van deze variant avontuurlijker, ondernemender zijn en meer risicovol gedrag vertonen


avg

afkorting van arts voor verstandelijk gehandicapten


bedgebondenheid

samenstelling van bed zn en gebondenheid zn

een lichamelijke toestand waardoor een patiënt het bed niet kan verlaten


benadelingswaan

samenstelling van benadeling zn en waan zn met het invoegsel -s-

waanvoorstelling dat men moedwillig wordt gedwarsboomd


aan-uitlockdown

samenstellende samenstelling van aan bw, uit bw en lockdown zn

een snelle afwisseling tussen het aankondigen van een lockdown en deze weer afschaffen


aed-apparaat

aed-apparaten (plural)
aed-apparaatje (diminutive singular)
aed-apparaatjes (diminutive plural)

draagbaar toestel waarmee men het hartritme van een bewustelozen patiënt kan annalyseren en zomogelijk met een elektrische schok kan corrigeren


reanimeerapparaat

samenstelling van reanimeer ww en apparaat zn

reanimeerapparaten (plural)
reanimeerapparaatje (diminutive singular)
reanimeerapparaatjes (diminutive plural)


reanimeertoestel

samenstelling van reanimeer ww en toestel zn

reanimeertoestellen (plural)
reanimeertoestelletje (diminutive singular)
reanimeertoestelletjes (diminutive plural)


aed-toestel

aed-toestellen (plural)
aed-toestelletje (diminutive singular)
aed-toestelletjes (diminutive plural)


reanimatieapparaat

samenstelling van reanimatie zn en apparaat zn

reanimatieapparaten (plural)
reanimatieapparaatje (diminutive singular)
reanimatieapparaatjes (diminutive plural)


reanimatietoestel

samenstelling van reanimatie zn en toestel zn

reanimatietoestellen (plural)
reanimatietoestelletje (diminutive singular)
reanimatietoestelletjes (diminutive plural)


blindengeleidepaard

samenstellende samenstelling van blinde zn, geleiden ww en paard zn met het invoegsel -n-

blindengeleidepaarden (plural)
blindengeleidepaardje (diminutive singular)
blindengeleidepaardjes (diminutive plural)

BRUSSEL - Het Europees Parlement in Brussel had dinsdag een blindengeleidepaard over de vloer. Het minipaardje Dinky kwam binnen op initiatief van de Belgische Europarlementariër Hilde Vautmans.

Weblink bron “Blindengeleidepaardje in Europees Parlement” (25 sep. 2018), De Telegraaf


blindengeleidepony

samenstellende samenstelling van blinde zn, geleiden ww en pony zn met het invoegsel -n-


budgetspreekuur

samenstelling van budget zn en spreekuur zn

spreekuur met een laag tarief voor arme en onverzekerde patiënten


buikstoot

buikstoten (plural)
buikstootje (diminutive singular)
buikstootjes (diminutive plural)

krachtige stoot in de buik om een blokkade in de luchtweg op te heffen

Het tragische voorval vond vrijdag omstreeks 20.30 uur plaats op het terras voor restaurant La Scaleta. ,,We zagen opeens een man opstaan die zich overduidelijk had verslikt. Een collega rende meteen naar hem toe en nam hem in de speciale greep die we tijdens de EHBO-cursus hadden geleerd. Hoe vaak hij de voorgeschreven buikstoten ook uitvoerde, het hielp niet. Na een paar minuten verloor de Nederlander het bewustzijn’’, zegt Gourdon terugblikkend.

Weblink bron
Caspar Naber
 “Vakantiedrama in Frankrijk: Stellendammer stikt in stukje vlees op terras van restaurant” (25-07-2021), Tubantia

Heimlich verwierf in de jaren ‘70 bekendheid door een techniek waarmee je iemand die aan het stikken is kan redden doordat met buikstoten de luchtwegen weer worden geopend. Daarbij moet de hulpverlener achter de persoon in nood staan, met de armen ter hoogte van de buik van de patiënt. Door een stevige opwaartse beweging van die armen, wordt het ‘voorwerp’ dat vast zit in de luchtwegen, naar boven geduwd. De techniek werd naar hem genoemd: de Heimlichgreep.

Weblink bron “Beroemde dokter van Heimlichgreep overleden” (18/12/2016), De Standaard


burgerhulpverlener

samenstelling van burger zn en hulpverlener zn

iemand die als vrijwilliger opgeroepen kan worden voor het reannimeren van een persoon met een acute hartstilstand

Burgerhulpverleners zijn vrijwilligers die kunnen reanimeren en worden opgeroepen in een noodsituatie. Een half jaar geleden waren het er 88.000. Nu staan zo'n 130.000 mensen geregistreerd. Dat klinkt goed, maar in heel veel dorpen en vooral steden is het systeem nog niet actief.

Weblink bron “Steeds meer burgerhulpverleners, maar Randstad blijft achter” (Maandag 20 juni 2016, 15:59), NOS

In Nederland staan ongeveer 170.000 mensen geregistreerd als burgerhulpverlener, 40.000 meer dan vorig jaar zomer. Daarmee is Nederland volgens de Hartstichting het eerste land ter wereld dat een landelijk netwerk van burgerhulpverleners heeft die na een oproep binnen zes minuten kunnen reanimeren.

Weblink bron “170.000 Nederlanders kunnen reanimeren, mijlpaal bereikt” (Maandag 23 oktober 2017, 06:00), NOS

‘Als de 112-centrale een oproep van een hartaanval krijgt, stuurt die de ambulance en MUG uit’, zegt woordvoerder dokter Thomas Tackaert. ‘Via de app worden ook burgerhulpverleners die dichterbij zijn opgeroepen. Dat zijn vrijwilligers die een EHBO-cursus volgden en dus correct kunnen reanimeren.’

Weblink bron “Digitale ambulance voor snellere hartmassage” (25/10/2017 om 06:00 door myde), De Standaard


bvz

afkorting van basis verzekering ziektekosten

verplichte basisverzekering ziektekosten in Curaçao


cardiostick

afleiding van USB-stick met het voorvoegsel cardio-

USB-stick met medische gegevens van de drager van deze stick

Honderd patiënten die bij het Nijmeegse UMC-ziekenhuis St Radboud een hartoperatie ondergaan, krijgen vanaf maandag een 'cardiostick' mee naar huis. Leverancier Cinsol BV heeft dat zondag bekendgemaakt. Het gaat om een usb-stick die de vorm heeft van een creditcard.

Weblink bron “Hartpatiënten krijgen cardiostick” (16 nov. 2012), De Telegraaf


comadrinker

comadrinkers (plural)
comadrinkertje (diminutive singular)
comadrinkertjes (diminutive plural)

iemand die zoveel alcohol heeft gedronken dat hij of zij bewusteloos is geraakt

Ook het aantal comadrinkers dat in het ziekenhuis belandt met een alcoholvergiftiging is na de wet niet gedaald. In 2013 waren dat er nog 434, in 2017 belandden 671 jongeren door alcohol in het ziekenhuis. "Dat baart mij zorgen", zegt staatssecretaris Blokhuis. "Elke comadrinker is er één te veel, je maakt meer kapot in je lijf dan je lief zou moeten zijn."

Weblink bron
Romy Beijersbergen & Jeroen Gortworst
 “Minder jongeren drinken, maar wel meer comazuipers en bingedrinkers” (Vrijdag 8 november 2019, 16:11), NOS

Extra alarmerend is dat het aantal erg jonge comadrinkers stijgt. Vorig jaar belandden 116 twaalf- tot dertienjarigen na bingedrinken op de spoed.

Weblink bron “'Bierlobby wil leeftijdsgrens alcohol niet optrekken'” (07/12/2019), De Standaard


ballenalarm

samenstelling van bal zn en alarm zn met het invoegsel -en-

oproep aan mannen om de eerste maandag van de maand, als het luchtalarm afgaat, hen teelballen te controleren op zaadbalkanker en andere ziekten

Met de ludieke actie 'Het Ballenalarm' vraagt de Stichting Zaadbalkanker om extra aandacht voor zaadbalkanker. Het idee is dat mannen straks om 12.00 uur - als de maandelijkse alarmsirenes loeien - hun teelballen checken, en dit elke maand opnieuw.

Weblink bron “Actie Ballenalarm spoort aan tot maandelijkse check zaadbalkanker” (Maandag 7 november 2022, 09:40), NOS

Zaadbalkanker komt weinig voor. Jonge mannen tussen de 18 en 35 jaar hebben de grootste kans op deze vorm van kanker. De vooruitzichten zijn meestal goed. Met de ludieke actie ‘Het Ballenalarm’ vraagt de Stichting Zaadbalkanker om extra aandacht voor zaadbalkanker. Het idee is dat mannen op maandag om 12.00 uur - als de maandelijkse alarmsirenes loeien - hun teelballen checken, en dit elke maand opnieuw.

Weblink bron
Denise de Koning
 “Teelbalkanker geconstateerd bij Donny Roelvink: ‘Ik sta hier met positieve gedachten in’” (16-12-2022), Tubantia

Het maandelijkse luchtalarm, dat elke eerste maandag van de maand om 12.00 uur afgaat, zou voor mannen het signaal moeten zijn om hun ballen te controleren op tekenen van teelbalkanker, zo meent het Ballenalarm. De actie probeert mannen met een onlinespotje aan te sporen tot zelfonderzoek.

Weblink bron “Luchtalarm moet mannen aansporen tot zelfonderzoek: ‘Laat alles vallen en pak je ballen’” (7 november 2022), Het Parool


dementievriendelijk

samenstelling van dementie zn en vriendelijk bn

dementievriendelijker (uninflected comparative)
dementievriendelijkst (uninflected superlative)
dementievriendelijke (inflected positive)
dementievriendelijkere (inflected comparative)
dementievriendelijkste (inflected superlative)
dementievriendelijks (partitive positive)
dementievriendelijkers (partitive comparative)

bewust rekeninghoudend met de behoeften en beperkingen van mensen met dementie

Eerder werd in Enschede een dementievriendelijk zebrapad aangelegd. Het pad wordt met kleurrijke symbolen aangegeven en ligt verhoogd, op hetzelfde niveau als de stoep. Het is ook breder dan normaal zodat mensen met een rolstoel of met een rollator veilig kunnen oversteken. Het verhoogde zebrapad dient ook als verkeersdrempel voor auto's.

Weblink bron “Dementievriendelijke straat in Dronten: rustig, herkenbaar en veilig” (Donderdag 1 september 2022, 09:48), NOS

Mede daarom was vanochtend op Utrecht Centraal de aftrap van de bewustwordingscampagne 'Goed omgaan met dementie in het openbaar vervoer'. Een initiatief van Samen dementievriendelijk, NS en Connexxion.

Weblink bron “Meer dementerenden in ov: 'Belangrijk te weten hoe daar mee om te gaan'” (Maandag 16 september 2019, 11:44), NOS

Het verhaal van Reinhoudt staat niet op zichzelf. Uit een meting onder mantelzorgers van de organisatie Samen dementievriendelijk, een samenwerking tussen Alzheimer Nederland, pensioenuitvoeringsorganisatie PGGM en het ministerie van VWS, blijkt dat mensen met dementie op onbegrip stuiten bij bedrijven en organisaties.

Weblink bron
Charlotte Biskop
 “Campagne voor meer begrip bij dementie: 'Doe gewoon en negeer me niet'” (Maandag 13 mei 2019, 16:33), NOS


gameverslaafd

samenstelling van game zn en verslaafd bn

gameverslaafder (uninflected comparative)
gameverslaafdst (uninflected superlative)
gameverslaafde (inflected positive)
gameverslaafdere (inflected comparative)
gameverslaafdste (inflected superlative)
gameverslaafds (partitive positive)
gameverslaafders (partitive comparative)

op een hinderlijke, schadelijke wijze met te grote passie gamen

Hoe weet je als ouder wanneer je kind gameverslaafd is? Wat moet je juist wel of niet doen? Verslavingspsycholoog Ellen van Geffen van Jellinek Jeugd beantwoordt vier vragen over gameverslaving.

Weblink bron “Vier vragen over gameverslaving” (Zondag 16 februari 2014, 17:47), NOS

Yes We Can Clinics behandelen jaarlijks zo'n 400 jongeren met een gedragsstoornis, verslaving of beide. Ongeveer één op de twintig is gameverslaafd.

Weblink bron
Jikke Zijlstra
 “Veel meer jonge gameverslaafden” (Zondag 16 februari 2014, 17:59), NOS


diabesitas

samenstelling van diabetes zn en obesitas zn

combinatie van diabetes type 2 en (ernstig) overgewicht


donorpoep

ontlasting van een gezonde donor die men gebruikt bij een poeptransplantatie

Wie hoopt via poeptransplantatie te genezen, lijkt tot nu toe beter af te zijn in het buitenland: in bijvoorbeeld Groot-Brittannië is op dit gebied meer mogelijk dan in Nederland. Maar daar worden patiënten met donorpoep behandeld in dure commerciële klinieken, zonder dat eerst degelijk onderzoek is verricht. In Nederland moet voor elke ziekte en aandoening eerst met wetenschappelijk onderzoek worden aangetoond dat een poeptransplantatie effectief is.

Weblink bron “De poeptransplantatie: straks ook voor MS-patiënten” (Zondag 22 juli 2018, 19:04), NOS

Er is te weinig donorpoep. Die is nodig om poeptransplantaties uit te voeren bij mensen met een darmaandoening. De Nederlandse Donor Feces Bank (NDFB) in Leiden, de eerste in Europa, roept jonge gezonde mensen op om hun grote boodschap te doneren.

Weblink bron
Emil van Oers
 “Of je alsjeblieft je poep wil doneren, want er is te weinig” (Zondag 23 september 2018, 09:49), NOS

De patiënt krijgt de donorpoep via een slangetje door de neus ingebracht. Van de mensen die voor deze behandeling in aanmerking komen, geneest 85 procent na de eerste poeptransfusie. Tien procent van de patiënten heeft nog een tweede transfusie nodig om van de diarree af te komen, aldus Kuijper.

Weblink bron “Poepbank gaat goed maar zoekt meer donoren” (Maandag 8 mei 2017, 16:35), NOS


dorstsensor

dorstsensors (plural)
dorstsensoren (plural)

sensor die detecteert wanneer (oudere) mensen weer wat moeten drinken

(Belga) Duitse onderzoekers hebben een dorstsensor ontwikkeld om bejaarden te verwittigen als ze moeten drinken. Dat moet uitdroging bij de senioren voorkomen.

Weblink bron “Dorstsensor meldt bejaarden als ze moeten drinken” (03/09/2006), De Standaard


earlyaccessstudie

onderzoek naar de werking van een behandeling voordat deze behandeling regulier wordt toegepast


epilepsiehond

samenstelling van epilepsie zn en hond zn

Als een specifieke geurmolecule geïdentificeerd kan worden, dan zouden epilepsiehonden efficiënter en sneller getraind kunnen worden. 'De ontwikkelingen kunnen voor personen met epilepsie veel meer voorspelbaarheid en controle geven, wat verlichtend werkt voor de stress die de aandoening met zich meebrengt.'

Weblink bron “UGent zoekt 45 personen met epilepsie voor onderzoek met honden” (23/09/2014), De Standaard


anderhalvemetersyndroom

afleiding van coach met het voorvoegsel anderhalvemeter-

de al te dwangmatige neiging om 1,5 meter afstand te houden tijdens en na de coronaepidemie


anderhalvemeterdoctrine

afleiding van doctrine met het voorvoegsel anderhalvemeter-

het dogma of leerstelling dat men door anderhalvemeterafstand te houden van elkaar de kans op besmetting door het coronavirus aanzienlijk verlaagt


fantoomgeluid

samenstelling van fantoom zn en geluid zn

gesuis en gepiep dat iemand met tinnitus hoort


geluidshaat

samenstelling van geluid zn en haat zn met het invoegsel -s-

aandoening waarbij iemand een enorme hekel heeft aan bepaalde geluiden

Weblink bron “Geluidshaat als ziekte: ik trek je kop van je romp als je smakt” (Woensdag 13 juli 2016, 07:08), NOS


O-benen

samenstelling van O zn "vanwege de vorm" en benen zn "meervoud van been" ; omdat O-benen met O is samengesteld om zo een overeenkomst aan te geven met de vorm van de gedrukte O, wordt het met een hoofdletter O geschreven, volgens spellingregel 6.G gevolgd door een koppelteken

hoepelbene

afwijking van de normale stand van de benen, waarbij de knieën naar buiten staan

O-beentjes (diminutive singular)
o-benen
O-beenen

Die man heeft duidelijk O-benen.

Voorzichtig werp ik op dat hij, zeker voor een atleet, opvallende… O-benen heeft.

Weblink bron
Rinskje Koelewijn
 “Ueli Steck: ‘Doodsangst verlies je nooit’” (12 december 2015) op nrc.nl


hartfalenpoli

samenstelling van hartfalen zn en poli zn

Daarom begint het SKB samen met vijf huisartsenpraktijken een proef. Patiënten met hartfalen kunnen er vier per jaar gecontroleerd worden door hun eigen huisarts of de praktijkondersteuner. Mocht die een terugval of complicaties zien dan kan de patiënt heel snel, binnen een week, alsnog bij de cardioloog en de hartfalenpoli terecht.

Weblink bron
A.Kunst Angelique Kunst
 “Huisarts neemt controle hartpatienten over” (19-09-2011), Tubantia

Weblink bron “Intensieve begeleiding hartfalenpoli succesvol” (16-01-2009), Tubantia


hartfalenpolikliniek

samenstelling van hartfalen zn en polikliniek zn


hartnavigator

samenstelling van hart zn en navigator zn

hartnavigators (plural)
hartnavigatoren (plural)

apparaat dat een hartchirurg tijdens een hartoperatie de weg wijst door het hartweefsel


harttomtom

apparaat dat hartchirurg tijdens een hartoperatie de weg wijst in het hartweefsel


middenoorontsteking

samenstelling van middenoor zn en ontsteking zn

aandoening door een infectie in de ruimte achter het trommelvlies

Aan een oorontsteking gaat meestal een verkoudheid vooraf. De komende maanden zal het aantal middenoorontstekingen dus weer stijgen. Een middenoorontsteking is een gemene kinderziekte.

Weblink bron
Bart Meijer van Putten
 “Mama, heb ik een lijmoor?” (23 december 1992) op nrc.nl


prikkelbaredarmsyndroom

samenstelling van prikkelbare darm en syndroom zn

een chronische darmstoornis waarbij de beweeglijkheid (peristaltiek) van het darmstelsel chronisch is verstoord

Het prikkelbaredarmsyndroom komt voor bij 15% tot 20% van de vrouwen en 5% tot 20% van de mannen.

Weblink bron “Prikkelbaredarmsyndroom”, Somatische verklaringen - Centrum voor Consultatie en Expertise


hersengadget

samenstelling van hersenen zn en gadget zn

apparaat dat met behulp van elektrische stroompjes de hersenen stimuleert


hoestdab

hoesten in de elleboog om besmetting via de handen te voorkomen


icd

afkorting van Intra Cardiale Defibrillator

Eriksen kreeg na zijn hartstilstand een zogeheten icd-kastje, dat hartritmestoornissen tijdens de wedstrijd kan opvangen, aangemeten. Het is hetzelfde apparaat waar oud-ploeggenoot Daley Blind mee speelt.

Weblink bron “Eriksen is klaar voor rentree: 'Ben verder gegaan als voetballer en als mens'” (Donderdag 24 maart 2022, 11:53), NOS

Die problemen zijn inmiddels onder controle dankzij een ICD (Implanteerbare Cardioverter Defibrillator) en Colbrelli zegt zich goed te voelen. Hij was vastberaden terug te keren in het wielerpeloton, maar regelgeving zit hem in de weg. In Italië is topsport met een ICD verboden.

Weblink bron “Colbrelli stopt noodgedwongen: defibrillator betekent einde wielerloopbaan” (Zaterdag 29 oktober 2022, 12:14), NOS

Cardiologen in Nederland plaatsen te vaak een inwendige defibrillator bij patiënten. Volgens het Zorginstituut Nederland draagt zo'n icd vaak niet bij aan de overlevingskansen van een patiënt terwijl er wel risico is op complicaties, meldt de Volkskrant.

Weblink bron “Zorginstituut: hartpatiënten krijgen te vaak inwendige defibrillator” (Donderdag 2 februari 2023), NOS


ijsemmeruitdaging

samenstelling van ijsemmer zn en uitdaging zn

weddenschap waarbij iemand een emmer met ijskoud water over zijn hoofd uitgiet om zo donaties te verkrijgen voor onderzoek naar ALS


misofoon

persoon die last heeft van voor hem of haar irriterende geluiden; persoon die last heeft van misofonie

Misofonen worden niet boos op iedereen die in hun ogen te overdreven smakken of slurpen. Baby's en demente mensen krijgen in principe niet te maken met een woede-uitbarsting van een misofoon. "Er zit bij misofonen een redenering bij op basis van een hoog moreel gehalte: iemand anders mag bepaald gedrag, zoals smakken, niet uitoefenen. Dat veroorzaakt die agressie", zegt Denys. "Maar een baby of dement iemand kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor het geluid."

Weblink bron “Hoe kan het dat je iemand wil vermoorden die smakt?” (Woensdag 13 juli 2016, 10:58), NOS

Kan er dan níemand normaal doen? Welkom in de wereld van een misofoon. Voor hen is de scène hierboven hel op aarde. Want lijd je aan misofonie, dan haat je sommige geluidjes. Je vindt het niet zoals de meesten een beetje irritant, maar je walgt ervan of je wordt er ontzettend woedend van. Letterlijk betekent miso in het Grieks haat, fonie geluid.


kamelenhoest

samenstelling van kameel zn en hoest zn met het invoegsel -en-

ernstige, besmettelijke, virale longaandoening die wordt overgebracht door kamelen; Middle East respiratory syndrome (MERS)


kamelenkuch

samenstelling van kameel zn en kuch zn met het invoegsel -en-


latrinevrees

samenstelling van latrine zn en vrees zn

iemand met een irrationele angst voor vreemde of openbare toiletten


biocueing

het met behulp van een smartwatch in de gaten houden van lichaamsfuncties zoals bijvoorbeeld de hartslag


danstherapie

samenstelling van dans zn en therapie zn

behandelmethode om door ritmische beweging op muziek lichamelijke klachten te verminderen of tot rust en kalmte te komen

Mijn vrouw ging er een paar maal per week naartoe. Het was een danstherapie voor dementerende bewoners.

Weblink bron
Frits Abrahams
 “Crèche” (25 september 2002) op nrc.nl


hydro-ureter

afgeleid van ureter zn met het voorvoegsel hydro-

verwijding van een urineleider door ophoping van urine

Hydronefrose is een ophoping van urine in het nierbekken en hydro-ureter een ophoping van urine in de ureter.

Weblink bron Gearchiveerde versie
G. van Andel e.a.
 “ (8 mei 2010) op palliaweb.nl


magneetpil

magnetische pil die ingenomen wordt en door een grote uitwendige magneet naar de gewenste positie binnen het lichaam geleid kan worden


mammapolikliniek

samenstelling van mamma zn en polikliniek zn

polikliniek voor onderzoek en behandeling van patiënten met borstkanker

HENGELO - De mammapolikliniek van Ziekenhuis Groep Twente gaat vanaf deze maand door het leven als Borstkliniek Oost-Nederland (BON). De naamsverandering gaat gepaard met een aantal aanpassingen.

Weblink bron “Mammapoli ZGT wordt Borstkliniek Oost-Nederland” (13-10-2016), Tubantia


misofonielijder

samenstelling van misofonie zn en lijder zn

iemand die last heeft van bepaalde, voor de meeste mensen niet hinderlijke, geluiden


myocardaanval

samenstelling van myocard zn en aanval zn

aandoening die ontstaat door het afsterven van een deel van de hartspier door onvoldoende bloedtoevoer


myocardinfarct

samenstelling van myocard zn en infarct zn


nefrostick

samenstelling van nefro zn "nefrologie" en stick zn

USB-stick van een nierpatiënt waarop medische gegevens staan vermeld


neurofeedback

afleiding van feedback met het voorvoegsel neuro-

behandelmethode waarbij men een EEG maakt en de patiënt informeert over zijn hersenactiviteit

Een andere kandidaat voor de kwakzalversprijs is het NIP, het Nederlands Instituut voor Psychologen. Daarbij gaat het over zogenoemde neurofeedback-therapie, die op de website van het instituut veel aandacht zou krijgen.

Weblink bron “KWF Kankerbestrijding genomineerd voor kwakzalversprijs” (Donderdag 17 september 2020, 19:00), NOS

Hoofdredacteur Jan Hammink blijft voor andere bedrijven van Van der Noordt werken en de zeven advertentieverkopers maken de overstap naar de nieuwe eigenaar, Typische Uitgaven BV. Van der Noordt zelf gaat zich toeleggen op zijn bedrijf Neurofeedback Nederland, gespecialiseerd in neurofeedback-therapie en zijn in systeemplafonds gespecialiseerde NB Bouw. Volgend jaar, als zijn concurrentiebeding is afgelopen, gaat hij bovendien weer de personeelsmarkt op, zo kondigt de voormalige eigenaar van het payrollbureau Van der Noordt personeelsdiensten aan.

Weblink bron
Roel Lutkenhaus
 “Typisch-kranten in de verkoop” (10-09-2007), Tubantia


voorjaarsmoeheid

samenstelling van voorjaar zn en moeheid zn met het invoegsel -s-

aandoening waardoor men zich speciaal in het voorjaarsseizoen loom en lusteloos voelt

Ik heb weer last van voorjaarsmoeheid.


haptiek

[1] van Duits Haptik, op te vatten als afgeleid van haptisch bn met het achtervoegsel -iek

[2] van Engels haptics, op te vatten als afgeleid van haptisch bn met het achtervoegsel -iek

⧖ Verscheidene problemen op gebied der haptiek en vooral der aesthetische haptiek werden hier voor het eerst gesteld en tot een harmonische oplossing gebracht.

L. Vander Kerken
 Boekbespreking : Dr. G. Revesz, Die Formenwelt des Tastsinnes. in: Streven., jrg. 6 nr. 2 (december 1938), De Vlijt, Antwerpen, p. 203


burn-outpatiënt

samenstelling van burn-out zn en patiënt zn

iemand die langdurige uitgeput is door overbelasting op zijn of haar werk


cupping

afleiding van naamwoord van handeling van cuppen met het achtervoegsel -ing

massage waarbij op de huidgeplaatste glazen kopjes vacuum gezogen worden waardoor de bloedsomloop gestimuleerd zou worden

In de nieuwe praktijk in Groenlo kunnen mensen voor dezelfde behandelingen terecht als nu in Borculo. Zoals Dry Needling, waarbij spierknopen worden aangeprikt met acupunctuurnaalden waarna ze snel en effectief ontspannen. Maar ook lasertherapie om pijn te bestrijden, ontstekingen sneller te genezen en allerlei lichamelijke klachten sneller op te lossen; medical taping om blessures te helpen herstellen en cupping, een massagetechniek met een glazen kopje waarbij spieren ontspannen en huid beter doorbloed raakt. Een vrij recente toevoeging van het behandelaanbod is handtherapie voor klachten aan de hand, pols en arm.

Weblink bron
Peter Zandee
 “Bomers Fysiotherapie breidt van Borculo uit naar Groenlo” (20-02-2020, 13:11), Tubantia

Mocht u zich afvragen of Michael Phelps in slaap is gevallen op zijn hoopje gouden medailles: nee. De cirkelvormige, paarse vlekken op zijn gespierde torso zijn de sporen van ‘cupping’, een oosterse behandeling.

Weblink bron
Klaas Maenhout
 “Waar komen die paarse cirkels toch vandaan?” (09/08/2016 om 08:39), De Standaard


disco-oor

aandoening die ontstaat door blootstelling aan te harde muziek en waarbij de patiënt last heeft van oorsuizen


EHBO-kaart

EHBO-kaarten (plural)
EHBO-kaartje (diminutive singular)
EHBO-kaartjes (diminutive plural)

kaart met medische gegevens die van belang kunnen zijn voor een EHBO'er


flurona

gelijktijdige infectie met het griep- én het coronavirus


poepbank

verzameling donorpoep die men kan gebruiken voor een poeptransplantatie

Bij de fecesbank, zoals de 'poepbank' officieel heet, wordt menselijke ontlasting ingezameld. Die ontlasting kan na bewerking worden getransplanteerd bij patiënten met hardnekkige bacteriële infecties.

Weblink bron “160 donoren voor poepbank” (Dinsdag 23 februari 2016, 09:29), NOS

De poepbank gaat menselijke ontlasting inzamelen en bewaren om die, na bewerking, te kunnen transplanteren bij patiënten met hardnekkige bacteriële infecties.

Weblink bron “Doneer je poep, en maak zieke mensen beter” (Woensdag 11 april 2018, 11:53), NOS


prikvertikker

samenstelling van prik zn en vertikker zn


ramadanpil

medicament dat hongergevoel tijdens het vasten wegneemt


regieverpleegkundige

samenstelling van regie zn en verpleegkundige zn

verpleegkundige die een coördinerende taak heeft

Verpleegkundigen in de zeven academische ziekenhuizen zijn positief over een proef met de regieverpleegkundige. Dat is een nieuw soort coördinerend verpleegkundige.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “'Nieuwe functie regie-verpleegkundige kan goed werken'” (Woensdag 7 augustus 2019, 19:47), NOS

Minister Bruno Bruins voor Medische Zorg wil met de Wet BIG II onderscheid maken tussen hbo-opgeleide en mbo-opgeleide verpleegkundigen. Voor de eerste groep wordt de functie regieverpleegkundige geïntroduceerd. In juni werd de overgangsregeling voor de nieuwe wet, die mede is ondertekend door werkgevers, vakbonden en beroepsorganisaties, gepresenteerd door de minister.

Weblink bron
Hatixhe Raba
 “Grote onrust onder verpleegkundigen: 'Nieuwe wet moet van tafel'” (Dinsdag 6 augustus 2019, 16:00), NOS

Volgens de minister is het maken van onderscheid een wens die leeft onder zowel de beroepsorganisatie als de beroepsleden. Als dat wordt toegepast, kunnen verpleegkundigen beter worden ingezet voor de taken waarvoor ze zijn opgeleid, is het argument vóór. Ook speelt mee dat voor hbo-verpleegkundigen de functie 'regieverpleegkundige' wordt geïntroduceerd.

Weblink bron “Omstreden zorgwetsvoorstel 'kan integraal teruggedraaid worden', zegt minister” (Donderdag 22 augustus 2019, 00:59), NOS


relikliniek

samenstelling van religie zn en kliniek zn

een instelling voor psychiatrische zorg gebaseerd op een religieuze stroming; meestal een christelijke ggz-instelling


schuimecho

echo-onderzoek waarbij de baarmoeder en de eileider met behulp van een schuim zichtbaar en geopend worden


selfcare

zorg voor het eigen lichamelijke en geestelijke welzijn

Het zijn opvallend positieve woorden van de zangeres die bekendstaat om haar meer duistere teksten. Recensenten zijn enthousiast over de mogelijke nieuwe richting. ‘Wat ze hierna ook gaat doen, dit is een perfect stukje broodnodige, positieve pop dat je zo snel mogelijk deel moet maken van je selfcare’, schreef het gezaghebbende NME.

Weblink bron
Leon van Wijk
 “‘Positief’ lied Billie Eilish is binnen een dag meest gestreamde nummer ter wereld” (1 aug. 2020 Laatste update: 01-08-20, 17:09), Tubantia

In blogposts en live Q&A-sessies, die inmiddels als IGTV’s op haar Instagram terug te vinden zijn, bespreekt Lameijer met experts alles op het gebied van mentale gezondheid. “Van het verschil tussen een dipje en een depressie, tot dingen die je kunt doen om een burn-out te voorkomen. Ook praat ik met iemand over haar angststoornis en ga ik in gesprek met een psychiater. Ook besteed ik aandacht aan selfcare.” Al na een paar sessies ziet Lameijer dat het bespreken van die onderwerpen haar volgers veel doet. “Ik heb zoveel berichtjes gekregen van mensen die zeggen: dit helpt mij zo erg, ik weet nu beter hoe ik erover kan praten.”

Weblink bron “SEH-arts Heleen Lameijer: ‘Niet genoeg aandacht voor mensen met mentale klachten door corona’” (Marloes van Wijnen (The Best Social) 16-01-2022), Tubantia

Ageren tegen zonnebrandcrème past in de cultus van de weerbare jeugd, die zich sterkt met gezonde voeding, buitenleven en zon als natuurlijke bron van vitamine D, signaleert de Vlaamse krant De Morgen. Die cultus wordt aangehangen door rechts-nationalisten, die ook fel tegen coronavaccinaties protesteerden. Maar er is ook een overlap met de beweging van al dan niet veganistisch levende vrouwen die in natuurlijke gezondheid en selfcare geloven, signaleerde New York Magazine. Zo noemde topmodel Gisele Bündchen zonnebrand eerder ‘gif’ - ze voegde eraan toe dat ze geen ‘kunstmatige’ stoffen gebruikt en haar huid beschermt door overdag niet buiten te komen. Diezelfde Bündchen nam het op voor haar Nederlandse collega Doutzen Kroes toen die in opspraak raakte vanwege haar kritiek op coronavaccinaties.

Weblink bron “Na vaccins zweren sommigen nu zonnebrandcrème af: ‘Weet je wat pas gevaarlijk is? Huidkanker’” (Annemieke van Dongen 12 mei 2022), Tubantia


sleutelgatchirurg

samenstelling van sleutelgat zn en chirurg zn

chirurg die bekwaam is in het uitvoeren van kijkoperaties


smartbed

ziekenhuisbed dat echt een aantal 'intelligente' functies heeft zoals het meten van de ademhaling, hartslag en bewegingen van de patiënt


stressorexia

samenstelling van stress zn en anorexia zn

sterke vermagering die ontstaat door ernstige spanningen


stressziekenhuis

samenstelling van stress zn en ziekenhuis zn

ziekenhuis waar overspannen patiënten worden behandeld


suikertaks

belasting op voedingsproducten die obesitas veroorzaken

Ongeveer twee derde van de Britse bevolking heeft last van overgewicht, een aandeel dat de afgelopen jaren flink is toegenomen. Ongeveer een op de drie kinderen die naar de middelbare school gaan is te zwaar. Groot-Brittannië voerde in 2018 al een suikertaks in op frisdrank.

Weblink bron “Geen reclame voor junkfood meer op Britse tv voor 21.00 uur” (Donderdag 24 juni 2021, 14:40), NOS

Het adviesorgaan wil dat er een verbod komt op reclame voor ongezond voedsel. De raad stelt verder voor om de btw op gezond eten zoals groente en fruit te verlagen en een suikertaks in te voeren. Gemeenten moeten de bevoegdheid krijgen om fastfoodrestaurants en snackbars te weren om een gezondere leefomgeving te bevorderen.

Weblink bron “Adviesraad: voer suikertaks in en verlaag btw op groente en fruit” (Woensdag 7 april 2021, 02:45), NOS


tabletbochel

samenstelling van tablet zn en bochel zn

vergroeiing van de rug die ontstaat door het langdurig gebogen zitten over een tablet of smartphone


tabletkramp

verkramping in de armspieren die ontstaat door een verkeerd en langdurige gebruik van een tablet of smartphone


telefoonallergie

samenstelling van telefoon zn en allergie zn

allergische reactie die ontstaat na het gebruik van een mobiele telefoon


telefoonverslaving

samenstelling van telefoon zn en verslaving zn

het zo frequent en dwangmatig gebruiken van de mobiele telefoon dat de gebruiker daar hinderlijke effecten van ondervindt

Weblink bron
Nando Kasteleijn
 “Apple wil helpen met je telefoonverslaving en maakt lange neus naar Facebook” (Maandag 4 juni 2018), NOS

Het aantal bellende en sms'ende mensen in China groeit explosief. Naar schatting stijgt het aantal smartphone-gebruikers dit jaar naar 500 miljoen. Daarnaast blijkt uit Chinees onderzoek dat 80 procent van de 10.000 ondervraagden een telefoonverslaving heeft.

Weblink bron “Apart voetpad voor bellen en sms'en” (Maandag 15 september 2014, 12:43), NOS


toiletangst

overdreven angst die mensen voelen als ze een vreemde toilet bezoeken


tomatenpil

samenstelling van tomaat zn en pil zn met het invoegsel -en-

tomatenpillen (plural)
tomatenpilletje (diminutive singular)
tomatenpilletjes (diminutive plural)

pil ter voorkoming van hartaanvallen en beroertes met evenveel lycopeen als men in 2,75 kg tomaten kan vinden


trappelkaart

samenstelling van trappelen ww en kaart zn

kaart waarop een zwangere vrouw kan aangeven hoeveel bewegingen ze voelt van de ongeboren baby


traumabus

bus waarmee een mobiel medisch team naar een ongeval gebracht kan worden als de traumahelikopter niet kan of mag vliegen

Het UMCG verwacht dat de traumaheli in de nacht- en avonduren ongeveer tweehonderd keer per jaar zal worden ingezet. Dit aantal is gebaseerd op de ervaring met de nachtelijke inzet van de traumabus in het Noorden en van de traumaheli in Nijmegen. (ANP)

Weblink bron “Traumaheli UMCG vliegt dag en nacht” (11-04-2011), Tubantia


shakenbabysyndroom

samenstelling van shaken baby en syndroom zn

hersenschade ten gevolge van het door elkaar schudden van een baby of jong kind


batteredchildsyndroom

samenstelling van battered child zn en syndroom zn

batteredchildsyndromen (plural)
batteredchildsyndroompje (diminutive singular)
batteredchildsyndroompjes (diminutive plural)

kindermishandeling door fysiek geweld die aanleiding geven tot blauwe plekken, breuken of huidletsel


trilsjaal

samenstelling van trillen ww en sjaal zn

sjaal met sensoren die gaat trillen en warmer wordt bij bepaalde emoties van de drager; wordt gebruikt bij patiënten met autisme


valpoli

samenstelling van val zn en polikliniek zn

polikliniek waar ouderen voorlichting kunnen krijgen over hoe ze het make neen val kunnen voorkomen

In het Sint Jans Gasthuis in Weert kunnen ouderen sinds kort terecht in de 'valpoli', een dienst voor ouderen die zijn gevallen en angst hebben dat dit nog eens zal gebeuren.

Weblink bron “Ziekenhuis Weert heeft 'valpoli' voor ouderen” (12 feb. 2014), De Telegraaf


valpolikliniek

Een bekend beeld voor geriater Deborah Leonards, die op de valpolikliniek van het Adrz-ziekenhuis in Zeeland werkt. "Naarmate mensen ouder worden, wordt het risico op vallen groter. In het ziekenhuis komen frequent mensen binnen die zijn gevallen, vallen is een groot probleem."

Weblink bron “280 ouderen per dag op spoedeisende hulp vanwege valpartijen, training moet helpen” (Maandag 3 oktober 2022, 15:59), NOS


valsimulator

samenstelling van val zn en simulator zn

valsimulatoren (plural)
valsimulators (plural)

toestel waarmee men een val kan simuleren

Het UMC St. Radboud in Nijmegen neemt vrijdag een valsimulator in gebruik. De valsimulator is de enige ter wereld, die de werkelijkheid van een val heel goed benadert, claimt het ziekenhuis.

Weblink bron “Valsimulator om kosten vallen te verminderen” (Woensdag 20 januari 2010, 19:47), NOS


verwenzorg

samenstelling van verwennen ww en zorg zn

zorg voor chronisch zieken die gericht is op het verbeteren van de levenskwaliteit

Debby Nijenhuis van de Nije Stichting is verheugd met het bedrag: “Mede dankzij deze donatie kunnen wij blijven werken aan het verbeteren van de kwaliteit van leven voor (ex-)kankerpatiënten. Dit doen wij in de vorm van informatievoorziening, maar ook door het organiseren van evenementen, zoals workshops, lezingen, trainingen, vitaalprogramma’s en verwenzorg.”

Weblink bron “Oliebollen uit Hengevelde leveren Nije Stichting in Hengelo tien mille op” (Redactie 07-01-19, 19:10), Tubantia


weigerarts

samenstelling van weigeren ww en arts zn

weigerartsen (plural)
weigerartsje (diminutive singular)
weigerartsjes (diminutive plural)

arts die geen euthanasie of abortus kan uitvoeren op basis van ethische overwegingen


smartphoneallergie

samenstelling van smartphone zn en allergie zn

allergische reactie die ontstaat door het gebruik van een mobiele telefoon


xenolavabofobie

samenstelling van lavabo zn en fobie zn met het voorvoegsel xeno-

overdreven grote angst om gebruik te maken van een vreemde toilet


stapelingsziekte

samenstelling van stapeling zn en ziekte met het invoegsel -s-

stapelingsziekten (plural)
stapelingsziektes (plural)
stapelingsziektetje (diminutive singular)
stapelingsziektetjes (diminutive plural)

ziekte die berust op ophoping van stofwisselingsproducten in cellen


jeugdhepatitis

samenstelling van jeugd zn en hepatitis zn

een zeer ernstige acute leverontsteking waarvan de oorzaak onbekend is

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) meldt dat er zeker één kind is overleden aan acute hepatitis. Die leveraandoening duikt op steeds meer plekken op in Europa. De WHO weet nog niet waar deze vorm van jeugdhepatitis door wordt veroorzaakt.

Weblink bron “WHO: kind overleden door acute hepatitis” (Zondag 24 april 2022, 08:43), NOS


pleiomorf

gevormd uit Oudgrieks πλείων (pleioon) "meerdere" en μορφή (morfè) "vorm"

pleiomorfer (uninflected comparative)
pleiomorfst (uninflected superlative)
pleiomorfe (inflected positive)
pleiomorfere (inflected comparative)
pleiomorfste (inflected superlative)
pleiomorfs (partitive positive)
pleiomorfers (partitive comparative)

Het pleiomorf adenoom is de meest voorkomende speekselkliertumor.

Weblink bron Gearchiveerde versie
M.H. Valstar e.a.
 “Vrouwen hebben vaker een pleiomorf adenoom van de speekselklier” (21 april 2017) op iknl.nl


kamelenhoestpatiënt

samenstelling van kamelenhoest zn en patiënt zn

iemand die lijdt aan kamelenhoest een ernstige longziekte veroorzaakt door een MERS-coronavirus


manflu

griep zoals klagerige, kleinzerige mannen die ervaren


dbc

afkorting den diagnose-behandel combinatie

diagnose-behandelcombinatie een code die gebruikt wordt in de financiering van de gezondheidszorg

Tot januari vorig jaar werkten alle Nederlandse ziekenhuizen voor het registreren en declareren van zorg met DBC's. Dat staat voor Diagnose Behandeling Combinatie. Dat systeem is per 1 januari 2012 vervangen, omdat velen het in de praktijk te ingewikkeld vonden. Het DBC-systeem is daarom veranderd in het zogenoemde DOT-systeem (DBC Op weg naar Transparatie). De verwachtingen waren hooggespannen en de bedoeling was dat het declaratiesysteem inzichtelijker en makkelijker werd.

Weblink bron “Jaarrekeningen ziekenhuizen afgekeurd” (Dinsdag 5 februari 2013, 12:39), NOS

Het is sinds vandaag mogelijk om op internet de prijzen van alle ziekenhuisbehandelingen te bekijken en hoe vaak die zijn uitgevoerd. De landelijke organisatie DBC Onderhoud heeft alle gegevens van ziekenhuizen verzameld en online gezet.

Weblink bron “Hoe duur is een ziekenhuisbezoek?” (Woensdag 21 mei 2014, 12:19), NOS

Concreet pleiten de organisaties ervoor om op meer verschillende manieren een prijs voor zorg vast te stellen. Nu gebeurt dat vaak op basis van een specifieke ingreep, via een zogenoemde Diagnose Behandelcombinatie (DBC). Dat kan leiden tot bijvoorbeeld onnodige operaties, zegt Josefien Kursten van de NZa tegen NRC: "Als je betaalt voor heupoperaties, krijg je ook heupoperaties; dat noemen we de volumeprikkel in de zorg."

Weblink bron “NZa en Zorginstituut: andere manier van betalen nodig om zorgkosten te drukken” (Maandag 30 november 2020, 10:12), NOS


deeltijdbehandeling

samenstelling van deeltijd zn en behandeling zn

behandeling gedurende een deel van de (werk)dag

Van Kooten, die zich nu actief inzet voor de Angst Dwang en Fobie stichting (ADF stichting), heeft voor haar angststoornis een jaar lang een deeltijdbehandeling gehad. "Meerdere halve dagen naar een instelling. Dat is enorm duur. Die wachtlijsten kosten juist geld. Je wordt namelijk steeds slechter En een opname is echt veel duurder dan ambulante psychische hulp. Hoe langer het uitstel van behandeling, hoe duurder het wordt. Raar dat niemand zich dat realiseert."

Weblink bron “Te lang wachten op psychische hulp: 'mensen kunnen het niet meer navertellen'” (Woensdag 11 april 2018, 19:29), NOS

Na twee weken in de kliniek Tromp weer terug naar huis, maar hij gaat niet aan het werk. Hij blijft onder deeltijdbehandeling. De patiënten van Tromp ontvangen een brief dat de huisarts met ziekteverlof is.

Weblink bron “'Mijn man is groot onrecht aangedaan'” (Woensdag 1 juni 2016, 18:31), NOS


deeltijdzorg

samenstelling van deeltijd zn en zorg zn

zorg die gedurende een deel van de dag wordt gegeven

"We merken dat deeltijdpleegzorg voor veel mensen nog een onbekend fenomeen is", zegt Janette Reukers, woordvoerder van Pleegzorg Nederland. "Ongeveer 16 procent van de pleegkinderen heeft deeltijdzorg nodig, maar het aantal ouders dat daarvoor beschikbaar is blijft achter. Het moet natuurlijk ook allemaal maar passen in de agenda van de pleegouders."

Weblink bron “Aantal pleeggezinnen voor het eerst in jaren gestegen, tekort blijft” (Dinsdag 14 juli 2020, 13:35), NOS


desinfecteermiddel

samenstelling van desinfecteren ww en middel zn

stof die ziektekiemen onschadelijk maakt

Naast kritiek over de prijs, vallen klanten ook over de gezondheidsclaims die sommige fabrikanten doen in afbeeldingen of productbeschrijvingen. Zij beweren onterecht dat de producten bescherming bieden tegen het coronavirus. Zo is bij een 'Mega voordeelset' bestaande uit een mondkapje en desinfecteermiddel te lezen dat het de WHO-richtlijn voor coronavirus volgt. "Dat vonden we ook niet kunnen. Partners die dat deden en het niet aanpasten, zagen dat hun content werd verwijderd", zegt Bol.com

Weblink bron “Mondkapjes aangeboden tegen woekerprijzen” (Woensdag 26 februari 2020, 12:46), NOS

Nada Vasic heeft twee auto's volgeladen met noodhulp. Vooral luiers, waspoeder, desinfecteermiddel en eten voor baby's. Haar Nederlandse stichting Humanitarna zamelde geld in en vanuit de Servische hoofdstad Belgrado vertrekt ze om vier uur 's ochtends om de spullen te brengen. Het is ver rijden en vooral het passeren van de grens tussen Servië en Bosnië kan lang duren.

Weblink bron
Joris van de Kerkhof in Bosnië
 “Luiers en broodjes voor Bosnië” (Donderdag 22 mei 2014, 17:51), NOS


diagnosticum

middel waarmee men kan vaststellen of een ziekte aanwezig is of niet


dialysecentrum

samenstelling van dialyse zn en centrum zn

dialysecentra (plural)
dialysecentrums (plural)

locatie waar nierpatiënten gedialyseerd kunnen wroden

Rianne van Geel werkt al ruim 23 jaar als verpleegkundige, waarvan acht jaar in een dialysecentrum. "Dadelijk kan ik door BIG II mijn vak niet meer uitoefenen, omdat ik een in-service-opleiding heb gevolgd", vertelt zij. "Dan zou ik een hbo-opleiding moeten volgen en daar heb ik geen trek in."

Weblink bron “Verpleegkundigen over Wet BIG II: terug naar school of helemaal uit de zorg?” (Dinsdag 6 augustus 2019, 20:13), NOS

Nu nog moeten 6500 Nederlandse nierpatiënten hun bloed om de dag urenlang laten spoelen met behulp van een machine in een dialysecentrum. Dat zorgt voor veel beperkingen in het dagelijks leven van de patiënten. Wereldwijd zijn er 2,5 miljoen dialysepatiënten.

Weblink bron “Nierstichting begint grote inzamelingsactie voor kunstnier” (Maandag 1 februari 2016, 05:55), NOS

Met de nieuwe aanpak is al zeven jaar geleden een begin gemaakt. Toen werd in Eindhoven een polikliniek Nierfalen opgezet, een samenwerkingsverband van het Catharina Ziekenhuis en het Dialysecentrum Deurne van het Elkerliek Ziekenhuis in Helmond. Bij het voorbereiden daarvan kwamen problemen met medicijngebruik door nierpatiënten zo vaak aan de orde dat werd besloten om een ziekenhuisapotheker in te schakelen.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Niercentra nemen nieuwe aanpak Catharina Ziekenhuis over” (Donderdag 10 maart 2016, 06:09), NOS


donorbloed

bloed dat door bloeddonoren is afgestaan aan een bloedbank voor patiëntenzorg

Ik vind het ingewikkeld dat er een grote vraag is naar donorbloed en dat we niet gerichter kijken naar gedrag.

Weblink bron “Wanneer mag je geen bloed geven in Nederland?” (Maandag 13 juni 2016, 20:44), NOS

In het overstroomde gebied zitten tienduizenden mensen zonder elektriciteit en water. Ook is er gebrek aan voedsel en donorbloed. "Honderden gewonden hebben dringend bloed nodig en dat proberen we nu zo snel mogelijk daar te krijgen", vertelt Merlijn Stoffels. "Maar dat is lastig want ook de toegangsweg is door de modderstroom verwoest."

Weblink bron
Petra Steenhoff
 “'Kans op vinden van overlevenden Colombia is klein'” (Zondag 2 april 2017, 18:43), NOS

Nu er voor het eerst een besmetting met het westnijlvirus in Nederland is voorgekomen, gaat bloedbank Sanquin rond Utrecht donorbloed controleren om besmetting te voorkomen. Het virus zou door een transfusie overgedragen kunnen worden, juist bij de al kwetsbare mensen die donorbloed nodig hebben, onderstreept Sanquin. De gemiddelde Nederlander loopt veel minder gevaar, zegt viroloog Chantal Reusken van het RIVM.

Weblink bron “Bloedbank Sanquin gaat bloed in regio Utrecht testen op westnijlvirus” (Vrijdag 16 oktober 2020, 08:44), NOS


donorlever

lever die door een donor is afgestaan voor transplantatie doeleinden

Een vrouw in Texas heeft afgezien van een levertransplantatie toen ze hoorde dat een andere vrouw de lever veel harder nodig had. Na overleg met haar artsen besloot de 69-jarige Brenda Jones haar donorlever weg te geven aan een jonge vrouw die anders binnen korte tijd zou overlijden.

Weblink bron “Leverpatiënt geeft donorlever aan nog ziekere vrouw” (Vrijdag 12 augustus 2016, 21:53), NOS

Suus Schrijen was een levenslustig meisje van 16 jaar. Haar lever werkte niet goed, maar een donorlever kwam voor haar te laat. Verslaggever Peer Ulijn spreekt met haar ouders en broer

Weblink bron “Suus (16) wachtte vergeefs op een donor” (Zaterdag 26 december 2015, 16:09), NOS


dorpsarts

samenstelling van dorp zn en arts zn met het invoegsel -s-

Het is inderdaad weer een stuk rustiger bij de dorpsklinieken. In het dorpje Hongtang spelen meerdere dorpelingen kaartspelletjes in het gezondheidscentrumpje, en er wordt gegokt. De dorpsarts is in geen velden of wegen te bekennen.

Weblink bron “Feest en rouw tijdens Nieuwjaar op Chinese platteland, corona niet voorbij” (Zondag 29 januari 2023, 19:07), NOS

Dorpsarts vermoord in Bangladesh: In een serie van bloedige aanslagen in Bangladesh is een dorpsdokter nu het slachtoffer. Aanvallers hakten in op de man met machetes tot hij dood was.

Weblink bron “Dorpsarts vermoord in Bangladesh” (Vrijdag 20 mei 2016, 11:35), NOS

Pastoor Berkhout zei dat inwoners hun dorpsarts de warmte hebben willen geven die in het zakelijke onderzoeksrapport ontbreekt.

Weblink bron “Honderden mensen in stille tocht voor huisarts Tromp” (Vrijdag 17 april 2015, 20:36), NOS


Engelse ziekte

verbinding van  Engels en ziekte
**[2] als medische aandoening aan de botten aangetroffen sinds de 17e eeuw
**[2] als overmatig gebruik van Engelse uitdrukkingen in het openbaar, spottend opgevat als een medische aandoening, vooral opgekomen na de Tweede Wereldoorlog, voor een vindplaats zie hieronder.

ˌɛŋəlsəˈziktə

gebrekkige ontwikkeling van botten door gebrek aan vitamine D


composteerderslong

samenstelling van composteerder zn en long zn met het invoegsel -s-

vermoedelijk door schimmels veroorzaakte infectie van de luchtwegen

Andere beroepsziekten die tot de long- en luchtwegaandoeningen behoren, zijn COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Diseases, oftewel chronische bronchitis en longemfyseem), stoflongen, de composteerderslong en de champignonkwekerslong.

Weblink bron “4.2 Aandoeningen aan de long- en luchtwegen” (februari 2016) op fundamentvoor.nl


ing.

voorzien van de gebruikelijke vaccinaties


orexigeen

gevormd uit Oudgrieks ὄρεξις zn (órexis) "eetlust" en γεννᾶν ww (gennan) "voortbrengen"

orexigener (uninflected comparative)
orexigeenst (uninflected superlative)
orexigene (inflected positive)
orexigenere (inflected comparative)
orexigeenste (inflected superlative)
orexigeens (partitive positive)
orexigeners (partitive comparative)

ertoe leidend dat je trek in eten krijgt

Op centraal niveau, in de hypothalamus, stimuleert ghreline de voedselinname en is daarmee vooralsnog het enige in de tractus digestivus geproduceerde hormoon met een orexigeen effect.

Weblink bron
R.M. Kiewiet e.a.
 Ghreline: van eerste natuurlijke groeihormoon secretagoog tot multifunctioneel peptide in: Nederlands Tijdschrift voor Klinische Chemische en Laboratoriumgeneeskunde, jrg. 32 nr. 1 (2007), NVKC Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde, Utrecht, p. 12 kol. 2


SARS-patiënt

iemand die besmet is met het SARS-coronavirus; iemand die ziek is door het SARS-coronavirus; iemand die SARS heeft


s-icd

afkorting van subcutane implanteerbare cardioverter-defibrillator

s-icd's (plural)
s-icdtje (diminutive singular)
s-icdtjes (diminutive plural)

onder de huid geïmplanteerd apparaat dat het hartritme controleert en zo nodig corrigeert


dwangopname

dwangopnamen (plural)
dwangopnames (plural)

verplichte opname in een instelling tegen de wil van de patiënt in

Als iemand met psychische problemen een gevaar is voor zichzelf of anderen, dan was tot nu toe een dwangopname in een instelling de enige manier om hen te helpen. Maar met de ingang van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg wordt dat anders.

Weblink bron “Dienstplicht voor vrouwen en meer loon: dit verandert in 2020” (Dinsdag 31 december 2019, 06:17), NOS

De toename staat haaks op plannen van de overheid om dwangopname juist terug te dringen.

Weblink bron “Aantal dwangopnamen bijna verdubbeld” (Maandag 29 augustus 2016, 11:38), NOS


ect

behandeling bij depressies bestaande uit het kunstmatig opwekken van epileptische aanvallen met behulp van elektrische ontladingen


dwangmedicatie

samenstelling van dwang zn en medicatie zn

medicatie die tegen de wil van een patiënt zelf, kan of moet worden gegeven

Martijn van Wijk, de advocaat van de verdachte, zegt dat de dood van de gevangene voorkomen had moeten worden. Volgens hem zijn er vijf cruciale fouten gemaakt: het stoppen met dwangmedicatie, de overplaatsing van een penitentiair psychiatrisch centrum naar de Zoetermeerse gevangenis, een gebrek aan kennis over detentieverleden, de onoplettendheid die dag van bewaarders en de mogelijkheid om de sloten van celdeuren te saboteren.

Weblink bron “OM eist tbs met dwangverpleging voor doodsteken medegevangene” (Maandag 26 september 2016, 12:27), NOS

Ook wil Teeven ruimere wettelijke mogelijkheden voor dwangmedicatie. Nu mogen tbs'ers medicatie nog weigeren. In Nieuwsuur reageert tbs-advocaat Job Knoester op de voorstellen van de staatssecretaris. In de studio geeft Fred Teeven tekst en uitleg.

Weblink bron “Teeven: ontlopen tbs onmogelijk” (Donderdag 17 februari 2011, 17:33), NOS


sneeuwwitjesyndroom

samenstelling van Sneeuwwitje zn en syndroom zn

syndroom waarbij iemand zich als een reactie op stress volledig afsluit van de buitenwereld en in een soort coma of slaap lijt te bevinden


enkeloperatie

samenstelling van enkel zn en operatie zn

chirurgische ingreep aan het enkelgewricht

Matthijs de Ligt wil ritme opdoen na zijn liesblessure. En ook Daley Blind, net terug na een enkeloperatie, lijkt niet te snakken naar een pauze. "Ik had graag nog wat langer willen spelen, ik had niet op het bord gelet", verklaarde Blind de teleurstelling die van zijn gezicht afdroop toen hij werd gewisseld.

Weblink bron “Moet De Boer nu spelers sparen of niet? 'Alle pijlen op de vierde wedstrijd'” (Vrijdag 18 juni 2021, 12:40), NOS

Bondscoach Frank de Boer sprak zijn waardering uit voor Blind, die de moed verzamelde om toch aan de aftrap te verschijnen. En dat nadat hij eerder ook al een race tegen de klok had gewonnen om na een enkeloperatie toch fit te zijn voor het toernooi.

Weblink bron “Eriksen zorgt voor tranen en twijfels bij Blind: 'Dat heeft zoveel impact'” (Maandag 14 juni 2021, 00:02), NOS