behandelmogelijkheid

samenstelling van behandel ww en mogelijkheid zn

mogelijkheid om een patiënt van zijn of haar klachten af te helpen; kans om iemand te genezen

Annerieke Luijendijk is psychiater en voerde vorige maand voor het eerst euthanasie uit bij een patiënt die lang bij haar in behandeling is geweest. Eerder was zij terughoudend: "Je kan op zoveel verschillende manieren kijken naar psychiatrische problematiek dat er eigenlijk altijd wel weer een behandelmogelijkheid te bedenken is. Dus is het lijden echt uitzichtloos? Of heeft het nut om de zoveelste behandeling toch te proberen?"

Weblink bron
Lune van der Meulen
 “Meer euthanasie na psychisch lijden, steeds vaker uitgevoerd door eigen arts” (donderdag 4 april 2024), NOS

De advocaat van de man had zich niet verzet tegen een verlenging van de tbs-maatregel, maar wel was gevraagd om een zogeheten zorgconferentie te organiseren. Daarin zou moeten worden gekeken waarom de tbs-behandeling niet goed loopt. Maar de rechtbank vindt zo’n zorgconferentie ‘nu niet voor de hand liggen. ,,Er is dan ook geen aanleiding om af te wijken van de route die de kliniek voorstelt: eerst zorgen voor stabilisatie en incidentvrij functioneren en dan opnieuw bekijken of er behandelmogelijkheden zijn.”

Weblink bron “Opnieuw tbs-verlenging voor man die Sybine Jansons (13) doodde: ‘Geen uitzicht meer op verlof of vrijheid’” (20-02-2023), Tubantia


blaascarcinoom

samenstelling van blaas zn en carcinoom zn


blaassparend

samenstelling van blaas zn en sparend bn

blaassparende (inflected positive)
blaassparends (partitive positive)

van een chirurgische ingreep dat deze de blaaswand intact laat


blaasspoeling

samenstelling van blaas zn en spoeling zn

het reinigen van de blaas met behulp van een vloeistof die men inbrengt en weer laat wegvloeien met behulp van een catheter

methode om blaaskanker te behandelen waarbij de chemotherapeutica met behulp van een catheter in de blaas worden gebracht

Twee maanden geleden kreeg de columnist, die voor AD Sportwereld én over zijn dementerende moeder schrijft, de diagnose te horen. Inmiddels is hij op de helft met zijn behandeling. Borst krijgt chemotherapie, in de vorm van een blaasspoeling om de tumor te bestrijden. Door deze geneesmethode wordt hij ook niet kaal. ,,Je kan er oud mee worden en het is heel goed behandelbaar", verklaarde Borst.

Weblink bron
Maxime Segers
 “Hugo Borst heeft blaaskanker” (26-11-2017), Tubantia


bijbalontsteking

samenstelling van bijbal zn en ontsteking zn

Rikka De Roy, studentenarts aan de KU Leuven, spreekt van een verzevenvoudiging in tien jaar. Was er toen sprake van een tiental diagnoses per jaar, dan zijn dat er nu een zeventigtal, zegt ze aan VTM Nieuws. Maar veel jongeren weten niet eens dat ze de ziekte hebben, omdat ze meestal ook geen klachten hebben. Maar na lange tijd is er meer kans op bijvoorbeeld een blaasontsteking, een bijbalontsteking of zelfs onvruchtbaarheid.

Weblink bron “‘Meeste mensen met chlamydia weten niet dat ze de ziekte hebben’” (Vrijdag 8 juni 2018 om 14:19), De Standaard

‘Zonder behandeling kan de aandoening ernstige complicaties veroorzaken, zoals ontsteking van het baarmoederslijmvlies, de eileiders of eierstokken bij vrouwen of bijbalontsteking bij mannen’, aldus Van den Eynde.

Weblink bron “Steeds meer jongeren laten zich testen op chlamydia” (Maandag 19 november 2018 om 15:06), De Standaard


bloedplaatjesremmer

samenstelling van bloedplaatje zn en remmer zn met het invoegsel -s-

medicament dat de samenklontering van bloedplaatjes tegengaat zodat er minder kans is op het ontstaan van bloedpropjes


bloedvattoegang

samenstelling van bloedvat zn en toegang zn

plaats waar men met behulp van een infuus vloeistoffen en medicamenten direct in de bloedbaan kan brengen

plaats waar men bloed kan afnemen en teruggeven bij nierdialysepatiënten


bofvirus

paramyxovirus virus dat de bof (ontsteking van de grote speekselklier onder het oor) veroorzaakt bij de mens

In drie Utrechtse studentenhuizen hebben bewoners elkaar besmet met het bofvirus. Bij vijf mensen heeft de GGD de ziekte al aangetoond met een test; bij drie is er een vermoeden van de ziekte.

Weblink bron “Uitbraak van bof in drie studentenhuizen Utrecht” (woensdag 10 april 2019, 12:20), NOS

Studenten lopen tijdens de introductieweken en in studentenhuizen het risico te worden besmet met het bofvirus. Eerstejaarsstudenten blijven een kwetsbare groep voor de bofuitbraak, hoewel ze in hun kindertijd zijn gevaccineerd. Dit zegt Roel Coutinho, directeur van het centrum infectieziektenbestrijding van het Rijksinstuut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

Weblink bron “Bof ligt op de loer onder studenten” (16-08-2012), Tubantia


buikpijndagboek

samenstelling van buikpijn zn en dagboek zn

buikpijndagboeken (plural)
buikpijndagboekje (diminutive singular)
buikpijndagboekjes (diminutive plural)

formulier waarop men kan aangeven wanneer en onder welke omstandigheden met buikpijn ervaart


buikvlieskanker

samenstelling van buikvlies zn en kanker zn

een kwaadaardige aandoening van het buikvlies (peritoneum), meestal betreft het uitzaaiingen van kanker die elders is ontstaan

Volgens asbestdeskundigen hebben de bewoners een kans van 1 op 7,3 miljard om long- of buikvlieskanker te krijgen.

Weblink bron “Groot wantrouwen in Kanaleneiland” (donderdag 16 augustus 2012, 17:41), NOS

De vraag wat de gevolgen zijn als je asbest binnenkrijgt, kan niemand beantwoorden. Bekend is dat het inademen van asbestdeeltjes schadelijk is en kan leiden tot buikvlieskanker.

Weblink bron “"Bakkersland is te stellig"” (donderdag 9 januari 2014, 11:56), NOS

Elk jaar krijgen zo'n 3.500 patiënten de diagnose buikvlieskanker. Bijna altijd gaat het om uitzaaiingen van andere kankersoorten, vooral kanker van de dikke darm, maagkanker, alvleesklierkanker en bij vrouwen eierstokkanker. Buikvlieskanker heeft een slechte prognose, al is het beeld de afgelopen vijftien jaar wel gunstiger geworden. Nederlandse artsen en onderzoekers hebben daar een belangrijke rol bij gespeeld en behoren wereldwijd tot de wetenschappelijke voorhoede op dit gebied.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Vooruitgang bij behandeling buikvlieskanker, mede door Nederlandse deskundigen” (woensdag 9 oktober 2019, 13:52), NOS

"In de jaren 60 kwamen al onderzoeken naar buiten waaruit bleek dat blootstelling aan asbest mesothelioom kan veroorzaken, oftewel long- en buikvlieskanker", zegt Ruers. "Eternit heeft tot in de jaren 90 volgehouden dat het niet gevaarlijk was. Ze lieten mensen ermee werken en verkochten het aan klanten."

Weblink bron “Tientallen asbestslachtoffers reageren op politie-oproep over fabrikant Eternit” (maandag 23 oktober 2023, 18:08), NOS


cervixcarcinoom

samenstelling van cervix zn en carcinoom zn

kanker op de grens van de baarmoedermond en de baarmoederhals en vrijwel altijd wordt veroorzaakt door een infectie met HPV (humaan papillomavirus).


evenwichtsmigraine

samenstelling van evenwicht zn en migraine zn met het invoegsel -s-

draaiduizeligheid bij patiënten die migraine hebben (gehad)

Als u (vroeger) migraine heeft gehad dan kunt u soms aanvallen van draaiduizeligheid hebben die met de migraine samenhangen. Dit heet evenwichtsmigraine (ook wel vestibulaire migraine genoemd). De duizeligheid hoeft niet altijd met migrainehoofdpijn samen te gaan.

Weblink bron “Wat is vestibulaire migraine?”


exconisatie

gynaecologische ingreep waarbij een kegelvormig stuk weefsel van de baarmoedermond wordt verwijderd voor diagnostiek of als behandeling


hormoonspiraal

samenstelling van hormoon zn en spiraal zn

hormoonspiralen (plural)
hormoonspiraaltje (diminutive singular)
hormoonspiraaltjes (diminutive plural)

anticonceptie spiraaltje dat wordt ingebracht in de baarmoeder en hormonen bevat die extra bescherming bieden tegen een ongewenste zwangerschap

De meeste vrouwen kozen voor een vorm van langdurige conceptie, zoals een hormoonspiraal of prikpil. De gemeente heeft daar bij de vrouwen op aangedrongen, omdat de pil makkelijk kan worden vergeten. Volgens de gemeente heeft niemand met wie is gesproken anticonceptie geweigerd. Een aantal denkt nog na.

Weblink bron “Rotterdam zeer tevreden over eerste resultaten 'zwangerschapsverbod'” (maandag 3 april 2017, 19:43), NOS

"We vinden het erg vervelend dat de huisartsen ontevreden zijn over het preferentiebeleid met betrekking tot de hormoonspiraal Levosert", laat VGZ weten in een reactie. "We realiseren ons dat het tijd vraagt van huisartsen om zich dit product eigen te maken. We zijn graag bereid om in overleg met huisartsen te bespreken hoe dit zorgvuldig en goed ingevoerd kan worden."

Weblink bron “Huisartsen in verzet tegen enige spiraaltje dat wordt vergoed door VGZ” (vrijdag 11 november 2022, 15:24), NOS


huisartsenspoedpost

samenstelling van huisarts zn en spoedpost zn met het invoegsel -en-

huisartsenspoedposten (plural)
huisartsenspoedpostje (diminutive singular)
huisartsenspoedpostjes (diminutive plural)

post waar men spoedeisende huisartsenzorg kan krijgen buiten de kantooruren

In 2022 bezocht 16,1 procent van de Nederlanders de huisartsenspoedpost minimaal één keer. Vooral baby's, jonge kinderen en ouderen kwamen met klachten bij de huisartsenspoedpost. Deze groepen vielen niet onder de frequente gebruikers: dat blijken mensen tussen de 44 en 65 jaar oud, in 65 procent van de gevallen vrouw.

Weblink bron “Vooral mensen met angstklachten bellen vaak de huisartsenspoedpost” (donderdag 25 januari 2024, 13:09), NOS

Het aantal huisartsen in Zeeland neemt steeds verder af. De huisartsenspoedpost in Oostburg moet om die reden komende herfst de deuren sluiten. Dan heeft Zeeuws-Vlaanderen nog maar één spoedpost over: in Terneuzen.

Weblink bron “Artsentekort Zeeland groeit, ook huisartsenspoedpost Oostburg dicht” (dinsdag 25 juni 2024, 20:42), NOS


huisartspost

samenstelling van huisarts zn en post zn

huisartsposten (plural)
huisartspostje (diminutive singular)
huisartspostjes (diminutive plural)

grootschaliger samenwerking van huisartsen voor het verzorgen van de huisartsenzorg buiten kantooruren

WEERT - De Stichting Huisartsposten Midden-Limburg in Weert en Roermond is onder verscherpt toezicht van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) gesteld. De post en de aangesloten huisartsen kunnen een goede zorgkwaliteit niet garanderen, zo meldt de IGZ dinsdag.

Weblink bron “Huisartspost Midden-Limburg onder verscherpt toezicht” (22-02-2011), Tubantia


kaakholteontsteking

samenstelling van kaakholte zn en ontsteking zn

een ontsteking van de neusbijholtes in het kaakbeen

De ruim 300 kilo zware katachtige raakte zonder problemen onder zeil en het onderzoek kon beginnen. Koster en tandarts Johan Dam namen röntgenfoto’s waarop ze konden vaststellen dat er geen sprake was van een vorm van kanker. De tijger leed aan een kaakholteontsteking die zich dreigde uit te breden richting de voorhoofdsholte. Volgens Koster had het niet lang meer geduurd of er was sprake van een levensbedreigende situatie. Er moest een tand getrokken worden en de pus moest zo goed mogelijk uit de holtes worden gespoeld. Met een flinke dosis antibiotica kon de tijger een uur later mee naar Montfort, de volgende halteplaats van circus Belly.

Weblink bron
Loes Schutte
 “Tijger met tandpijn in Den Ham” (28-03-2011), Tubantia


kniekuilcyste

samenstellende samenstelling van knie zn, kuil zn en cyste zn

kniekuilcystes (plural)
kniekuilcysten (plural)

niet-pijnlijke bult in de knieholte die is gevuld met gewrichtsvloeistof


knikoefening

samenstelling van knikken ww en oefening zn

knikoefeningen (plural)
knikoefeningetje (diminutive singular)
knikoefeningetjes (diminutive plural)

oefening waarbij men het hoofd enkele malen voor- en achterover buigt als behandeling voor draaiduizeligheid


kraamperiode

samenstelling van kraam zn en periode zn

kraamperioden (plural)
kraamperiodes (plural)

periode vlak na de bevalling van een kind (of jong dier)

Dat mag alleen buiten de winterslaap en de kraamperiode om. Ook moeten er vervangende nesten zijn. Is dit alles geregeld, dan krijgt de gehele gemeente een ontheffing en kunnen particuliere huizenbezitters de spouwmuren isoleren. Zo'n ecologisch plan voor de hele gemeente kost twee jaar.

Weblink bron
Floor Ligtvoet
 “Beschermde vleermuis frustreert ambitieuze isolatieplannen kabinet” (maandag 29 mei 2023, 16:00), NOS


kraamverzorgende

samenstelling van kraam zn en verzorgende zn

persoon die gezinnen ondersteunt in de eerste week na de bevalling

De minister wil ook bekijken of de zorg voor een eerste en tweede kind wel even lang moet duren. Verder wil ze nader onderzoek naar wat je kunt vragen van familieleden en ze betwijfelt of een kraamverzorgende zich wel in alle gevallen moet bezighouden met de hygiëne in het huishouden.

Weblink bron “Kraamzorg blijft in basispakket” (woensdag 6 mei 2015, 14:39), NOS

Kraamverzorgende Esther van der Kamp besloot vorig jaar augustus zzp'er te worden, na negen jaar in loondienst. Het voelde als een sprong in het diepe. "Het is onbekend, je verliest de zekerheid en wat je hebt opgebouwd. Ik kreeg ook veel waarschuwingen van anderen dat ik het niet moest doen."

Weblink bron “Groeiend aantal zzp'ers in de zorg: 'Alleen zo hou ik dit werk nog vol'” (dinsdag 21 augustus 2018, 15:28), NOS

Om die reden adviseert de brancheorganisatie Geboortezorg bovendien om in de kraamtijd geen visite uit te nodigen. Kraambezoek kan niet thuis langskomen als de kraamverzorgende in het gezin is. En is ook niet welkom in het ziekenhuis. "En daarbuiten: hou afstand en als iemand een van de symptomen heeft, niet langskomen", voegt de NVOG toe.

Weblink bron “Ziekenhuisbevallingen en verloskundige zorg onder druk door corona” (donderdag 19 maart 2020, 20:36), NOS


lactatiekundige

afleiding van lactatiekundig met het achtervoegsel -e

persoon die advies geeft over het geven van borstvoeding

Kraamverzorgers en lactatiekundigen (borstvoedingsexperts) adviseren de behandeling vooral wanneer de borstvoeding lastig gaat: de tongriem van de baby zou dan te strak zijn om goed te kunnen drinken. Dat zou bovendien zorgen voor pijnklachten bij de moeder of ongemakken bij de baby, zoals vaak spugen na het drinken of veel huilen. Ook wanneer baby's die flesvoeding krijgen drinkproblemen hebben, krijgen ouders vaak het advies de tongriem of het lipbandje te knippen. En op online ouderfora is het dominante geluid: bij twijfel over de behandeling, tóch doen.

Weblink bron
Silvia Geurts
 “Tongriem baby's 'te vaak en onnodig' doorgeknipt” (woensdag 31 januari 2024, 17:16), NOS

Het Voedingscentrum wijst daarbij naar verloskundigen, kraamverzorgenden en de jeugdgezondheidszorg. "Ook zou het helpen als een lactatiekundige toegankelijk is voor iedereen die het nodig heeft."

Weblink bron “Voedingscentrum wil meer hulp voor moeders met problemen met borstvoeding” (dinsdag 7 mei 2024, 06:00), NOS


laserbehandeling

samenstelling van laser zn en behandeling zn

laserbehandelingen (plural)
laserbehandelingetje (diminutive singular)
laserbehandelingetjes (diminutive plural)

behandeling met behulp van zeer krachtige lichtstralen

Laserbehandelingen mogen als het aan minister Schippers ligt alleen nog worden uitgevoerd door artsen of huidtherapeuten. Ze dient daarvoor een wetswijziging in bij de Tweede Kamer.

Weblink bron “Laseren voortaan alleen door arts of huidtherapeut” (maandag 21 maart 2016), NOS

Over andere complicaties zoals de veel voorkomende droge ogen, schitteringen en lichtkringen wordt op de voorlichtingsbijeenkomsten gezegd dat die meestal vanzelf overgaan. Volgens de NGRC komen droge ogen na een laserbehandeling bij ongeveer één op de vijfhonderd patiënten voor. De vereniging baseert zich op een review, een onderzoek waarin de resultaten van andere onderzoeken op een rij gezet worden.

Weblink bron “Voorlichting over risico's ooglaseren schiet tekort” (woensdag 21 december 2016, 06:12), NOS

Zijn stichting krijgt wekelijks vele mails van mensen bij wie de laserbehandeling flink is misgegaan, vertelt Han in het NOS Radio 1 Journaal: "Compleet met foto's van verbrande huid, rode wonden, blaren, littekens. Die mensen kon ik voorheen niet helpen, want ik bhandel geen mensen met brandwonden of littekens."

Weblink bron “Spijt van tattoo en daarna van het verwijderen: 'Veel laserbehandelingen gaan fout'” (dinsdag 13 juli 2021, 11:26), NOS


lisexcisie

ingreep waarbij met een verhit metalen lisje afwijkend weefsel wordt weggeschild


longaanval

longaanvallen (plural)
longaanvalletje (diminutive singular)
longaanvalletjes (diminutive plural)

plotselinge benauwdheid door een longaandoening; plotselinge benauwdheid door COPD of astma

"Dan is het gevaarlijk. Sporters die al last hebben van hun longen kunnen een opvlamming krijgen. Dat wordt door het Longfonds ook wel een longaanval genoemd en dan zou je in het ergste geval opgenomen kunnen worden in het ziekenhuis. Dan kan het lang duren, soms wel weken of maanden, voordat je je astma weer onder controle hebt."

Weblink bron “Australian Open lijkt niet in gevaar, 'maar bij astma kan het echt fout gaan'” (woensdag 15 januari 2020, 21:48), NOS


lopersknie

samenstelling van loper zn en knie zn met het invoegsel -s-

lopersknieën (plural)
lopersknietje (diminutive singular)
lopersknietjes (diminutive plural)

blessure aan de buitenkant van de knie die ontstaat door overmatige belasting bij hardlopen


borstschroom

geen meervoud, samenstelling van borst zn en schroom zn

aarzeling om bij een vrouw hartmassage toe te passen uit misplaatste schaamte om haar tussen de borsten aan te raken

Stel: een vrouw krijgt een hartaanval en een reanimatie is nodig binnen de eerste seconden. Wat doe je? Trek je haar T-shirt open en knip je haar bh los? Als je schoorvoetend ‘neen’ moet antwoorden, dan heb je last van ‘borstschroom’.

Weblink bron
Gudrun Steen
 “Tom Waes toont aan zee hoe je ‘borstschroom’ kan overwinnen: “Zet alles op alles om een vrouw na een hartaanval te redden”” (24 mei 2024) op hln.be


horlogeglasverband

samenstelling van horlogeglas zn en verband zn

horlogeglasverbanden (plural)
horlogeglasverbandje (diminutive singular)
horlogeglasverbandjes (diminutive plural)

doorzichtig oogverband dat het oog beschermt tegen uitdroging; wordt m.n. gebruikt bij een aangezichtsverlamming als de patiënt niet meer met de oogleden kan knipperen


zwangerschapsweefsel

samenstelling van zwangerschap zn en weefsel zn met het invoegsel -s-

placenta en foetaal weefsel dat ontstaat bij een zwangerschap

Vrouwen bij wie resten van het zwangerschapsweefsel gaan ontsteken of die kampen met buitensporig bloedverlies kunnen niet om een curettage heen. Maar dan heb je het over 500-1000 vrouwen per jaar, stelt Verschoor. Terwijl nu ruim 10.000 vrouwen zo'n operatie ondergaan. ,,Dat aantal kan dus drastisch omlaag."

Weblink bron
Francine Wildenborg
 “Het gaat te vaak fout na miskraam” (20-03-2017), Tubantia

Folaten vervullen meerderen rollen in het metabolisme. Tijdens de zwangerschap dragen folaten bij tot de groei van het zwangerschapsweefsel. Folaten stimuleren bijvoorbeeld de groei van de baarmoeder en de borsten, alsook de vorming van de placenta. Studies hebben aangetoond dat een tekort aan folaten een risicofactor vormt voor neurale buisdefecten zoals een hazenlip of een open ruggetje. Mogelijk is er bij een tekort ook een verhoogde kans op vroeggeboorte.

Weblink bron “Toekomstige moeders gebruiken te weinig foliumzuur” (Zaterdag 10 november 2012 om 05:00), De Standaard


zenuwblokkade

samenstelling van zenuw zn en blokkade zn

onderbreking van de impulsgeleiding in een zenuw

Griekspoor speelde mijn pijnstillers, hij heeft last van een zenuwblokkade ‘van zijn nek tot zijn duim’. Die hield hem van het weekeinde nog uit zijn slaap. Inmiddels gaat het iets beter, maar soms tintelde zijn hand of elleboog tijdens het serveren.

Weblink bron “Tallon Griekspoor neemt met pijnstillers horde in Parijs en schrikt van uitspraken Botic van de Zandschulp” (29-05-2024), Tubantia

Ze zijn dus niet bedoeld voor chronische pijn. Juist vanwege het verslavingseffect moeten ze voor kortdurend gebruik worden voorgeschreven. Voor mensen met chronische pijn zijn er alternatieven. Zo zijn er andere medicijnen of is het mogelijk om op andere manieren pijn te bestrijden, bijvoorbeeld met een zenuwblokkade.

Weblink bron “Gevaar zware pijnstillers wordt onderkend, maar gebruik neemt toch toe” (maandag 25 september 2023), NOS


voorhoofdholteontsteking

samenstellende samenstelling van voorhoofd zn, holte zn en ontsteking zn


voedselinnamestoornis

samenstelling van voedselinname zn en stoornis zn

eetstoornis waarbij men bepaalde voeding niet eet wegens bepaalde irrationele gedachten of overtuigingen

Voor het advies is onder meer wetenschappelijke literatuur bekeken en sprak de raad met deskundigen en organisaties over vier aandoeningen: anorexia nervosa, boulimia nervosa, eetbuistoornis en voedselinnamestoornis ARFID.

Weblink bron “Gezondheidsraad adviseert landelijke aanpak tegen eetstoornissen” (dinsdag 28 juni 2022, 06:00), NOS

ARFID staat voor Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder (Vermijdende/Restrictieve Voedselinnamestoornis) en betekent dat er te weinig en/of zeer selectief wordt gegeten vanwege verminderde interesse in eten, gevoeligheid voor de sensorische kenmerken van eten of irrationele gedachten en/of overtuigingen over (de aversieve gevolgen van) het eten van bepaald voedsel. Als je ARFID hebt, mijd je dus bepaalde soorten voedsel. Hierdoor krijg je te weinig voedingsstoffen binnen en dat leidt tot gewichtsverlies, groeistoornissen en in sommige gevallen depressieve klachten.

Weblink bron
Lisa Vermeij
 “Zoontje van Fatima heeft eetstoornis: ‘Laatste dat ik wil is dat hij wordt buitengesloten’” (12-01-2022), Tubantia


urotheelcelcarcinoom

samenstelling van urotheelcel zn en carcinoom zn


trigeminusneuralgie

samenstelling van trigeminus zn en neuralgie zn

pijn in het gelaat door prikkeling van de nervus trigeminus


talgkliercyste

samenstelling van talgklier zn en cyste zn

talgkliercysten (plural)
talgkliercystes (plural)
talgkliercystetje (diminutive singular)
talgkliercystetjes (diminutive plural)

zwelling in de huid die ontstaat door een afgesloten talgklier


staaroefening

samenstelling van staar zn en oefening zn

oefening waarbij naar een heen- en weer bewegende vinger kijkt als behandeling voor draaiduizeligheid


sportfysiotherapeut

samenstelling van sport zn en fysiotherapeut zn

fysiotherapeut die (geblesseerde) sporters behandelt

"Daarna ben ik meteen aan de slag gegaan met een sportfysiotherapeut. Het is even afwachten hoe de rug het houdt", zegt Kelderman. "Ik heb er vertrouwen in, maar het is altijd een beetje een gevecht tegen de tijd. Mijn doel is om een goed klassement te rijden. Het is lastig daar een nummertje op te plakken."

Weblink bron
Joost Smedema
 “Vallen en steeds weer opstaan: Kelderman en Gesink na pechjaar klaar voor Vuelta” (zaterdag 24 augustus 2019, 07:29), NOS

Een sprintje trekken om de bus te halen, kun je prima doen op je dagelijkse sneakers. Maar bij sporten belast je je voeten zwaarder en langer. Bovendien kan die belasting nogal verschillen. ,,Hardlopen belast je lichaam, benen en voeten heel anders dan bijvoorbeeld voetballen’’, beaamt Juriaan Landman, sportfysiotherapeut en gespecialiseerd in ‘de onderste extremiteiten’: benen en voeten.

Weblink bron
Loethe Olthuis
 “Zo kies je de juiste sportschoen: ‘Bij heel dure schoenen betaal je ook veel voor het merk’” (13-01-2024), Tubantia


spieroefening

samenstelling van spier zn en oefening zn

oefening die erop gericht is de spierkracht te vermeerderen

Daar kan zelfs je spierkracht door toenemen, blijkt uit onderzoek van de Amerikaanse Cleveland Clinic. Proefpersonen moesten drie maanden lang levendig denken aan een spieroefening met hun vinger. Hun vingerspieren bleken daarna 30 procent sterker te zijn geworden.

Weblink bron
Jonna ter Veer
 “Bij het imagineren van Van Gaal heeft iedereen baat: 'Je bereidt je hersenen voor'” (maandag 12 december 2022, 11:43), NOS

Dat fascineert me. Vooral omdat ik na een rondje internetten weet dat er iets aan te doen valt. Websites vol vind ik, met tips om je ‘weer een vriendelijke uitstraling’ te geven. Zo staat het er. Met botox, liphoekliftjes en fillers. Een glimlachspuitje, aub! Hoe absurd klinkt dat? Even absurde tips vind ik bij de aanhangers van spieroefeningen die het hele geval moeten helpen liften. Zal ik u even laten meegenieten van een paar mondhoek-oefeningen?

Weblink bron
Lieve Van de Velde
 “Uit het hart: Hoe een supermodel geen rolmodel is” (Dinsdag 22 augustus 2023 om 15:49), De Standaard


schouderdystocie

samenstelling van schouder zn en dystocie zn

complicatie bij de bevalling doordat de voorste schouder van de baby achter het schaambeen van de moeder blijft steken

Mascha en haar vriend Gregor zijn er nog van ondersteboven. De traumatische bevalling is het jonge ouderpaar niet in de koude kleren gaan zitten. De kleine Mila Poppy kwam gehavend uit de strijd; tijdens de bevalling brak ze haar armpje door een schouderdystocie (een complicatie waarbij de schouder blijft steken achter het schaambeen van de moeder). Gevolg is dat de pasgeboren spruit geen normale kleertjes aankan, alleen zogeheten rompertjes met een overslag.

Weblink bron
Cindy van Rijswijk
 “Mascha van Beautygloss na traumatische bevalling: ‘We hebben het er zo moeilijk mee’” (08-07-2020), Tubantia


schudoefening

samenstelling van schudden ww en oefening zn

het heen en weer draaien (zoals bij nee schudden) van het hoofd als behandeling van draaiduizeligheid


rekoefening

oefening waarbij met de gewrichten en de spieren oprekt met als doel ze soepeler en leniger te maken; oefening die men gebruikt bij de warming-up


prostaatontsteking

samenstelling van prostaat zn en ontsteking zn

ontsteking van de prostaat (een klier tussen blaas en penis bij de man)

En het werkt. De voorbeelden zijn legio. Ook bij blaas- en prostaatontstekingen. Het Elivia Instituut in het Georgische Tbilisi trekt niet voor niets patiënten uit alle windstreken. En binnenkort dus ook Marit, als het aan de familie Bakhuis ligt. Inmiddels is afgesproken dat de familie urinemonsters opstuurt, zodat in Georgië bepaald kan worden welke bacteriofaag geschikt is.

Weblink bron
Ferry de Goeijen
 “Georgië moet Vroomshoopse Marit (11) van blaasontstekingen verlossen” (20-12-2017), Tubantia

De Italiaanse sprinter denkt momenteel dat het door een antibioticakuur kan komen, die hij nam om een prostaatontsteking tegen te gaan. ,,We gaan met een deskundige in gesprek om hier meer informatie over te krijgen.

Weblink bron “Ruffoni ziet antibiotica als oorzaak van positieve test” (06-05-2017), Tubantia


proefstop

proefstops (plural)
proefstopje (diminutive singular)
proefstopjes (diminutive plural)

een poging om te stoppen met bepaalde medicamenten; poging om de dosering van bepaalde medicamenten te verlagen


tentbed

tentbedden (plural)
tentbedje (diminutive singular)
tentbedjes (diminutive plural)

patiëntenbed met eromheen een soort van luchtdoorlatende gaasstructuur, om de patiënt rustig en/of in bedwang te houden #:▸ De Inspectie Gezondheidszorg en de ziekenhuizen willen de inzet van dwangmaatregelen bij patiënten terugdringen. Desondanks stijgt het gebruik van het één na zwaarste dwangmiddel: het tentbed, waarin een patiënt wordt opgesloten.


arts-patiënt

arts-patiënten (plural)
arts-patiëntje (diminutive singular)
arts-patiëntjes (diminutive plural)


arts-patiëntrelatie

samenstelling van arts-patiënt zn en relatie zn

de persoonlijke relatie tussen patiënt en arts die een positief of negatief effect kan hebben op het genezingsproces

de professionele relatie tussen patiënt en arts


assistent-arts

afgestudeerd arts die in opleiding is tot specialist


assistent-geneeskundige

samenstelling van assistent zn en geneeskundige zn

arts die werkt onder leiding van een geneeskundige; geneeskundige die een arts helpt


astma-aanval

astma-aanvallen (plural)
astma-aanvalletje (diminutive singular)
astma-aanvalletjes (diminutive plural)

plotselinge benauwdheid door een verergering van astma of CARA


autovrees

autovrezen (plural)
autovreesje (diminutive singular)
autovreesjes (diminutive plural)

een overmatige en niet-functionele angst om een voertuig te besturen of om bijrijder te zijn

Angst is een verzamelnaam waar heel wat zaken kunnen onder vallen. Denk maar aan: autovrees, claustrofobie, paniek- of hyperventilatieaanvallen, spinnenvrees, bloosangst, sociale angst, hypochondrie, naaldenfobie, bloedfobie, insectenfobie, onweerfobie... Dit zijn allemaal fobieën waar mensen in hun leven hinder van kunnen ondervinden.


blindenvereniging

samenstelling van blinde zn en vereniging zn met het invoegsel -n-

organisatie van en voor mensen met een visuele handicap

Op de verpakking van de nieuwe pop staat ook braille, het lees- en schrijfsysteem voor blinden en slechtzienden. ‘Met deze nieuwe pop kunnen nog meer kinderen een Barbie vinden die hen zelf vertegenwoordigt’, aldus Mattel. Volgens het bedrijf waren vertegenwoordigers van blindenverenigingen, onder meer de American Foundation for the Blind, betrokken bij de ontwikkeling.

Weblink bron “Fabrikant brengt blinde Barbie op de markt, met stok en bril” (23-07-2024), Tubantia

Braille en Lego, het lijkt de logica zelf. Toch kwam in 2011 het oorspronkelijke idee van de brailleblokjes eigenlijk van een Deense blindenvereniging. In 2017 werd het opnieuw aan Lego voorgesteld door een Braziliaanse belangenorganisatie voor blinden en slechtzienden. Sindsdien wordt het idee ontwikkeld in nauwe samenwerking met blindenorganisaties uit Denemarken, Brazilië, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk.

Weblink bron
Roel Damiaans
 “Lego gaat kinderen blindenschrift leren met speciale brailleblokjes” (Donderdag 15 april 2021 om 15:55), De Standaard


blindenschool

samenstelling van blinde zn en school zn met het invoegsel -n-

onderwijsinstituut met aangepast onderwijs voor leerlingen die een ernstige visuele handicap hebben

De blindenschool Licht en Liefde in de Brugse Jeruzalemstraat maakt plaats voor flats en huizen. In het gebouw was tot twee jaar geleden het Sint-Rafaëlinstituut gevestigd. Het was een ‘herscholingscentrum': volwassen blinden en slechtzienden leerden er onder meer met de computer werken, of ze leerden er braille lezen. Er was zelfs een boogschuttersclub voor slechtzienden gevestigd.

Weblink bron “Brugse blindenschool wijkt voor flats” (20 maart 2010), De Standaard


in-vitrofertilisatie

samenstelling van in vitro en fertilisatie zn

in-vitrofertilisaties (plural)
in-vitrofertilisatietje (diminutive singular)
in-vitrofertilisatietjes (diminutive plural)


dierengeneesmiddel

samenstelling van dier zn en geneesmiddel zn met het invoegsel -en-

dierengeneesmiddelen (plural)
dierengeneesmiddeltje (diminutive singular)
dierengeneesmiddeltjes (diminutive plural)

een geneesmiddel specifiek bestemd voor dieren (de mens uitgezonderd)


diergeneesmiddel

samenstelling van dier zn en geneesmiddel zn

diergeneesmiddelen (plural)
diergeneesmiddeltje (diminutive singular)
diergeneesmiddeltjes (diminutive plural)


patentgeneesmiddel

samenstelling van patent en geneesmiddel zn


baarkruk

speciale kruk voor het in zittende houding baren van een kind

Op een baarkruk bevallen is voor vrouwen die echt last hebben van schaamte misschien ook een fijn idee: zo lig je niet met je benen wijd te kijk.

Weblink bron
Elise Vermeeren
 “Schaamte rondom de bevalling? ‘Wij letten echt niet op grootte vulva en of je poept of naakt bent’” (16-11-2022), Tubantia

,,Laat je een vrouw vrij bewegen tijdens de bevalling, dan zal zij instinctief vaak op haar handen en knieën, op de baarkruk of gehurkt bevallen. Zo is het bekken meer open en helpt de zwaartekracht een handje mee. Als je het echter fijn vindt om op je rug of op je zij te bevallen in bed: daar is ook niks mis mee, zolang het maar voor jou goed voelt.”

Weblink bron “Verloskundige: ‘Op je rug bevallen vaak verre van ideaal’” (08-04-22), Tubantia


baardvin

etterige ontsteking van de huid van het gelaat

schimmelinfectie van de huid in het gelaat


hemodilutie

afgeleid van dilutie met het voorvoegsel hemo-

verdunning van het bloed, bv. met fysiologisch zout


babymarkt

babymarkten (plural)
babymarktje (diminutive singular)
babymarktjes (diminutive plural)

de wereld van wensouders, draagmoeders en vruchtbaarheeidsklinieken waarin gehandeld wordt in de mogelijkheid om een baby te krijgen

Een vrouw kan immers worden gedwongen draagmoeder te worden. Draagmoeder zijn voor een financiële vergoeding is in Nederland niet toegestaan, maar in de Verenigde Staten, India en Oekraïne wel. Er is ook sprake van een internationale 'babymarkt' waar wensouders, draagmoeders en vruchtbaarheidsklinieken elkaar kunnen vinden. De rechten van draagmoeders worden echter niet in alle landen gewaarborgd.

Weblink bron “'Overheid moet beter waarschuwen bij draagmoederschap'” (24-09-2012), Tubantia


migraineaanval

samenstelling van migraine zn en aanval zn

miˈɣrɛːnəˌaɱvɑl

migraineaanvallen (plural)
migraineaanvalletje (diminutive singular)
migraineaanvalletjes (diminutive plural)

kortdurende periode met heftige hoofdpijn door migraine

Manon Janssen, 22 jaar, heeft al zes jaar last van chronische migraine. Twee keer per week heeft ze een migraineaanval en dat duurt dan zo'n 20 tot 30 uur. "Dat betekent dat ik twee tot drie dagen per week niet aanspreekbaar ben en in een donkere kamer lig met m'n gedachten. Ik kan dan niet tegen licht en geluid, eigenlijk tegen niks. Alle prikkels zijn teveel."

Weblink bron “Een op de vier jongeren heeft een chronische aandoening” (8 april 2019), NOS

NOS op 3 maakte eerder deze special waarin je zelf ervaart hoe een migraineaanval kan voelen:

Weblink bron “'Voorwaarden voor vergoeding van migrainemedicijn zijn te streng'” (21 september 2021), NOS

Dit betekent dat de druk op medewerkers in de ggz constant is en alleen maar toeneemt. Zeker bij zware psychiatrische aandoeningen waar behandelingen vaak ingewikkeld en langdurig zijn. Zo kreeg Fuld in 2023 een migraineaanval die drie weken aanhield.

Weblink bron
Sander Zurhake
 “Veel psychiaters emotioneel uitgeput door werkomstandigheden” (11 april 2024), NOS


migraineklacht

samenstelling van migraine zn en klacht zn

hinder die men ondervindt van een migraineaanval

LezersvraagLokt chocola migraine uit? Veel mensen denken van wel. Het zou kunnen, al weet je het pas zeker als je een dagboek bijhoudt, zegt voedingsdeskundige Karine Hoenderdos. Dit is er bekend over de relatie tussen eten en migraineklachten.

Weblink bron
Karine Hoenderdos
 “Kan ik door anders te eten mijn migraine genezen?” (13-12-2023), Tubantia


migrainemedicijn

samenstelling van migraine zn en medicijn zn

geneesmiddel dat men geeft voor de behandeling van migraine en migraineaanvallen

Het Zorginstituut Nederland heeft vandaag het advies uitgebracht om drie nieuwe migrainemedicijnen op te nemen in het basispakket van de zorgverzekering. In veel andere Europese landen worden de medicijnen al vergoed en dat kan volgens het instituut, onder voorwaarden, ook in Nederland.

Weblink bron “'Voorwaarden voor vergoeding van migrainemedicijn zijn te streng'” (dinsdag 21 september 2021, 16:00), NOS

Ook Allergan gaf een kijkje in de boeken. De farmaceut, bekend van onder meer botox, heeft in het vierde kwartaal winst geboekt door sterke vraag naar zijn medicijnen. Bovendien kon het Amerikaanse bedrijf succesvolle testresultaten overleggen voor migrainemedicijn ubrogepant. Allergan ging 4,9 procent vooruit.

Weblink bron “Wall Street toont herstel na koersval” (06-02-2018), Tubantia


nabloeding

afleiding van nabloeden met het achtervoegsel -ing

nabloedingen (plural)
nabloedinkje (diminutive singular)
nabloedinkjes (diminutive plural)

bloeding nadat eerder bloedverlies was gestopt

Met Michelle, die tijdens de zwangerschap extra in de gaten werd gehouden omdat ze diabetes heeft, gaat ook alles goed. ,,Romi is wel geboren via een keizersnede. Michelle heeft nog veel last van de wond, een beetje nabloedingen. (...) Hopelijk mogen we morgen naar huis. Nu gaan we lekker van elkaar genieten.’’

Weblink bron
Leon van Wijk
 “Roy Donders en vriendin Michelle verwelkomen eerste kindje” (17-03-2023), Tubantia


nierbekkenontsteking

samenstelling van nierbekken zn en ontsteking zn

In oktober 2015 brachten Willem-Alexander en Máxima samen met een stevige handelsdelegatie een bezoek aan China. Máxima moest het bezoek voortijdig afbreken door een nierbekkenontsteking.

Weblink bron “Willem-Alexander spreekt Chinese president binnenkort opnieuw” (maandag 15 januari 2018, 17:57), NOS

Elis Ligtlee neemt geen deel aan de EK baanwielrennen, die in de eerste week van augustus plaatsvinden in Glasgow. De olympisch kampioene op de keirin is onvoldoende hersteld van een nierbekkenontsteking.

Weblink bron “Nierbekkenontsteking weerhoudt Ligtlee van EK baan” (woensdag 25 juli 2018, 14:01), NOS


ochtendplas

ochtendplassen (plural)
ochtendplasje (diminutive singular)
ochtendplasjes (diminutive plural)


oogverband

oogverbanden (plural)
oogverbandje (diminutive singular)
oogverbandjes (diminutive plural)

verband dat men draagt voor het oog bij een oogziekte of oogbeschadiging


pancreascarcinoom

samenstelling van pancreas zn en carcinoom zn


piekerstoornis

samenstelling van piekeren ww en stoornis zn

soort angststoornis; aandoening die gepaard gaat met veel angsten en zorgen die niet of niet helemaal terecht zijn

Er zijn verschillende angststoornissen; zoals een paniekstoornis, sociale angststoornis, specifieke fobie, piekerstoornis, en ptss, maar denk ook aan vliegangst. Bij een angststoornis maken mensen zich extreem veel zorgen over heel kleine dingen en zijn ze voortdurend rampscenario’s aan het uitdenken. „Ze denken aan dingen die mis kunnen gaan, ze hopen de angst te bezweren en denken dat de angst minder groot zal zijn als ze zich zorgen blijven maken.”

Weblink bron
Lisa Vermeij
 “Jimmy over partner met angststoornis: ‘Als er veel stress is, heeft ze ook meer last van angst’” (16-03-2022), Tubantia


plaswekker

samenstelling van plassen ww en wekker zn

hulpmiddel dat helpt bij de behandeling van bedwateren

Wie tot vanavond bijvoorbeeld op de websites van Menzis, ONVZ of OHRA zocht naar informatie over je soa-behandeling, depressie of plaswekker, werd de zogenoemde Facebook-pixel-plug-in ingeladen. Die is geplaatst door de zorgverzekeraar en stuurt je surfgedrag door naar de servers van Facebook. Andere zorgverzekeraars, zoals CZ, gebruiken de tracker alleen op de voorpagina van hun website.

Weblink bron
Joost Schellevis en Winny de Jong
 “Verzekeraars sturen surfgedrag naar Facebook, ook van medische pagina's” (woensdag 11 april 2018, 19:15), NOS


rotavirus

"Eindelijk", verzucht kinderarts Patricia Bruijning-Verhagen. Ze reageert op het advies van De Gezondheidsraad om het liefst alle pasgeborenen te laten vaccineren tegen het rotavirus, maar in ieder geval de kwetsbaarste kindjes. "Het heeft lang geduurd voordat het advies er kwam, maar nu ligt het er gelukkig. Dit kan veel onnodig leed en ellende voorkomen."

Weblink bron
Roselien Herderschee
 “Baby Coen was heel ziek, het rotavirus bleek de boosdoener” (woensdag 27 september 2017, 17:36), NOS


trombosebeen

samenstelling van trombose zn en been zn

afsluiting van een ader in het been door een bloedstolsel

Vooral patiënten die worden behandeld voor een trombosebeen, longembolie of een hartinfarct hebben een verhoogd risico. Dat blijkt uit onderzoek van het Erasmus MC in Rotterdam. Bij de nieuwe bloedverdunners ligt het risico 50 procent hoger dan bij de huidige standaardtherapie.

Weblink bron “'Bloedverdunners mogelijk dodelijk'” (donderdag 27 juni 2013, 20:12), NOS


urinestoma

kunstmatige uitgang van de urineblaas via de buikwand


positieduizeligheid

samenstelling van positie zn en duizeligheid zn

duizeligheid die ontstaat door verandering van de stand van het hoofd


plaveiselcelkanker

samenstelling van plaveiselcel zn en kanker zn

vorm van huidkanker met infiltratieve groei die makkelijk kan metastaseren


eetbuistoornis

samenstelling van eetbui zn en stoornis zn

eetstoornis waarbij men binnen korte tijd zoveel eet dat men er ziek van wordt

Binnen twee uur al het eten dat je kunt vinden naar binnen werken, totdat je er ziek van wordt. En in het extreemste geval zelfs knock-out gaat. Daar hebben naar schatting 180.000 Nederlanders wekelijks last van. Ze hebben een binge-eating disorder, een eetbui-stoornis. Volgens experts de meest voorkomende eetstoornis in Nederland, maar ook gelijk de onbekendste.

Weblink bron
Anne de Blok en Corine Stijnen
 “Eten tot je ziek wordt: 180.000 Nederlanders lijden aan deze eetstoornis” (vrijdag 15 november 2019, 08:00), NOS

Voor het advies is onder meer wetenschappelijke literatuur bekeken en sprak de raad met deskundigen en organisaties over vier aandoeningen: anorexia nervosa, boulimia nervosa, eetbuistoornis en voedselinnamestoornis ARFID.

Weblink bron “Gezondheidsraad adviseert landelijke aanpak tegen eetstoornissen” (dinsdag 28 juni 2022, 06:00), NOS


endometriumcarcinoom

samenstelling van endometrium zn en carcinoom zn

kanker uitgaande van het slijmvlies van de baarmoeder


epididymitis

afleiding van epididymis met het achtervoegsel -itis


atriumfibrilleren

samenstelling van atrium zn en fibrilleren zn

een hartritmestoornis waarbij de boezems (atria) van het hart niet meer zoals normaal samentrekken na een ontlading van de sinusknoop maar veel te snel en onregelmatig samentrekken

Eerder zei de moleculair en celbioloog tegen Trouw "een link op het spoor te zijn" wat betreft de chemicaliën die worden gebruikt om onkruid en ongedierte te bestrijden in de land- en tuinbouw. "Uit beginstudies maken we op dat blootstelling aan pesticiden meer kans geeft op boezemfibrilleren, ook wel atriumfibrilleren genoemd. Er zijn nog geen harde conclusies en we werken op dit moment aan een wetenschappelijke publicatie", zegt Brundel tegen de krant.

Weblink bron “Nieuw onderzoek naar rol pesticiden bij hartritmestoornissen: 'Link op het spoor'” (donderdag 28 april 2022,), NOS

De president heeft last van een loopneus, moet regelmatig hoesten en is vermoeid. Een gezondheidsonderzoek van de president voordat hij corona kreeg, wees uit dat hij relatief gezond is. Wel slikte hij medicijnen tegen atriumfibrilleren, een hartritmestoornis die vooral bij oudere mensen veel voorkomt.

Weblink bron “Lijfarts Biden: toestand president gaat vooruit, reageert goed op medicijnen” (vrijdag 22 juli 2022), NOS


dragerschapstest

samenstelling van dragerschap zn en test zn met het invoegsel -s-

dragerschapstests (plural)
dragerschapstesten (plural)
dragerschapstestje (diminutive singular)
dragerschapstestjes (diminutive plural)

onderzoek om te zien of men een erfelijke eigenschap heeft voor het krijgen van een ziekte zonder dat men daar zelf symptomen van heeft

Speciaal getrainde huisartsen bieden tegen de kostprijs van 950 euro een dna-dragerschapstest aan, ook aan stellen die geen patiënt van hun praktijk zijn.

Weblink bron “Huisartsen bieden genetische test voor de zwangerschap aan” (maandag 14 mei 2018, 04:31), NOS

Met een dragerschapstest voor ernstige erfelijke ziektes kunnen paren met een kinderwens een beter geïnformeerde beslissing nemen, stelt arts-assistent klinische genetica Juliette Schuurmans.

Fenna van der Grient
 “‘Met de test kunnen mensen hun kind een ernstige ziekte besparen’” (21 september 2021), Wikipedia


embryoselectie

samenstelling van embryo zn en selectie zn

genetische diagnostiek bij nog niet geïmplanteerde embryo's waarbij men embryo's met een afwijking niet terugplaatst tijdens een IVF-procedure

Door het kweken en manipuleren van embryo's zou voorkomen kunnen worden dat dit soort ziektes van ouder op kind worden doorgeven. Zo'n mogelijkheid bestaat al in de vorm van embryoselectie (officieel preïmplantatie genetische diagnostiek, PGD), maar wetenschappers willen graag meer onderzoek doen en daarvoor ook embryo's kunnen kweken.

Weblink bron “Moeder van zieke zonen: embryo-onderzoek kan ellende voorkomen” (zaterdag 24 juni 2017, 22:02), NOS

Saskia Bon kwam er tien jaar geleden achter dat ze gendrager is van de ziekte van Huntington. Ze wilde de ziekte niet doorgeven aan haar twee kinderen. Bij haar zoontje paste ze embryoselectie toe, waardoor een gezonde embryo teruggeplaatst kon worden.

Weblink bron
Irene de Kruif
 “Nieuwe kabinet draait plan Embryowet terug: kweken blijft verboden” (woensdag 25 oktober 2017, 13:10), NOS


erfelijkheidsarts

samenstelling van erfelijkheid zn en arts zn met het invoegsel -s-

medicus die gespecialiseerd is in het opsporen en voorlichting geven over erfelijke aandoeningen


hormoonziekte

samenstelling van hormoon zn en ziekte zn

hormoonziektes (plural)
hormoonziekten (plural)

aandoening veroorzaakt door afwijkingen in de functie van klieren met inwendige secretie; endocriene aandoening

Het lijkt erop dat een onbalans van serotonine ook een rol speelt bij de toename van eetlust in de winter. ,,Maar daar zijn de boeken nog niet over gesloten’’, zegt Liesbeth van Rossum, hoogleraar en internist-endocrinoloog aan het Erasmus MC. ,,In de winter maakt ons lichaam minder van het gelukshormoon serotonine aan. Een lagere spiegel van serotonine in je brein zorgt ervoor dat je minder snel vol zit’’, aldus Van Rossum, die in het Erasmus mensen met obesitas of hormoonziekten behandelt.

Weblink bron
Naz Taha
 “We eten meer in de winter: hier zie je waarom” (28-10-2019), Tubantia


wegraking

afleiding van Naamwoord van handeling van wegraken met het achtervoegsel -ing

kortdurende bewusteloosheid door een kortdurende verminderde bloedtoevoer naar de hersenen

Meeder, zelf cardioloog in het VieCuri MC te Venlo, wijst er op dat het risico van thuisblijven in bepaalde gevallen vele malen groter is dan een coronabesmetting. ,,Heb je acute hartklachten - pijn op de borst, plotselinge benauwdheid of wegrakingen - ga dan meteen naar het ziekenhuis.” De eerste twee uur zijn namelijk essentieel. ,,Als iemand snel op de dottertafel ligt, kan ontzettend veel schade worden voorkomen.” Hij wijst er op dat ziekenhuizen coronapatiënten strikt scheiden van ‘normale’ patiënten.

Weblink bron
David Bremmer
 “Cardiologen slaan alarm: hartpatiënten mijden ziekenhuis uit angst voor corona” (03-04-2020,), Tubantia


vitaminetekort

samenstelling van vitamine zn en tekort zn

minder vitamines eten en drinken dan dat men nodig heeft om gezond te blijven

Weblink bron “Vitamine D-gebrek wijdverbreid onder kinderen” (Het vitaminetekort bij kinderen van niet-westerse afkomst wordt deels verklaard door het feit dat een getinte huid minder snel vitamine aanmaakt. Maar ook de leefstijl van allochtonen speelt een rol, aldus de onderzoekers. Juist deze kinderen komen vaak minder buiten of gaan niet op de fiets naar school.), NOS

Toch weet revalidatie-arts Smit zeker dat de verlammingsverschijnselen door het lachgas zijn veroorzaakt. "Bij een normaal Nederlands dieet zie je niet een dergelijk vitaminetekort. Dit is echt gekoppeld aan lachgas en na het stoppen met lachgas zie je herstel. Dus het is echt wel daardoor."

Weblink bron “Karim gebruikte 100 lachgaspatronen per dag en zit nu in een rolstoel” (zaterdag 6 januari 2018, 20:38), NOS


verslavingsarts

samenstelling van verslaving zn en arts zn met het invoegsel -s-

geneeskundige die zich richt op de behandeling en preventie van verslavingen

Een verslavingsarts is een specialist die zich richt op de verslavingsgeneeskunde. Voorbeelden van verslavingen zijn drank-, drugs-, seks- of gameverslavingen. Als verslavingsarts houd je je bezig met zowel de lichamelijke, psychische als sociale problematiek rondom de verslaving: een erg breed en complex vak dus

Brits onderzoek wijst uit dat twintig procent van de ziekenhuispatiënten zoveel alcohol drinkt, dat het hen schade toebrengt. Verslavingsarts Robert van de Graaf verwacht dat de cijfers in Nederland niet heel anders zijn. "Wij drinken ook behoorlijk veel alcohol met zijn allen."

Weblink bron “'Géén alcohol is de norm, dat moeten artsen duidelijker uitdragen'” (zaterdag 22 februari 2020, 07:00), NOS

Mensen met een ernstige rookverslaving kunnen vanaf nu ook worden doorverwezen naar een verslavingsarts. Begin dit jaar startte het Wilhelmina Ziekenhuis in Assen samen met Verslavingszorg Noord Nederland een experiment om mensen die extreem veel moeite hebben met het stoppen met roken, dezelfde behandeling te bieden als mensen met een alcohol- of drugsverslaving.

Weblink bron “Rokers die willen stoppen kunnen verslavingszorg nu toch vergoed krijgen” (donderdag 15 oktober 2020, 13:29), NOS


speekseltest

samenstelling van speeksel zn en test zn

speekseltests (plural)
speekseltesten (plural)
speekseltestje (diminutive singular)
speekseltestjes (diminutive plural)

onderzoek van speeksel als middel om te kunnen vaststellen of iemand een bepaalde aandoening heeft


preconceptioneel

afleiding van conceptioneel met het voorvoegsel pre-

preconceptioneler (uninflected comparative)
preconceptioneelst (uninflected superlative)
preconceptionele (inflected positive)
preconceptionelere (inflected comparative)
preconceptioneelste (inflected superlative)
preconceptioneels (partitive positive)
preconceptionelers (partitive comparative)


persoonlijkheidsprobleem

samenstelling van persoonlijkheid zn en probleem zn met het invoegsel -s-

persoonlijkheidsproblemen (plural)
persoonlijkheidsprobleempje (diminutive singular)
persoonlijkheidsprobleempjes (diminutive plural)

een psychische aandoening die gekenmerkt wordt door een star en duurzaam patroon van gedachten, gevoelens en gedragingen die binnen de cultuur van de betrokkene duidelijk afwijken van de verwachtingen

Het lijkt erop dat ze na de moord op haar kinderen een eind wilde maken aan haar leven.' De vader verkeerde in shock en werd in een ziekenhuis opgenomen. Hij verklaarde later dat zijn echtgenote al jaren met 'persoonlijkheidsproblemen' kampte.

Weblink bron “Wanhopige moeder laat kinderen sterven in huisbrand” (30-11-2012), Tubantia

Maar de rechtbank Overijssel ging daar niet in mee. Die ziet de kleinzoon als een minderjarige, die verminderd toerekeningsvatbaar is en zeer complexe persoonlijkheidsproblemen heeft waaraan hij langdurig geholpen moet worden. Gezien zijn jonge, leerbare leeftijd moet daar geen jarenlange, kale detentie tussen volwassenen aan voorafgaan, vond de rechtbank.

Weblink bron “Hoger beroep aangehouden in moordzaak Herman Smit (71) uit Wierden” (22-01-2020), Tubantia


oudertraining

samenstelling van ouder zn en training zn

oudertrainingen (plural)
oudertraininkje (diminutive singular)
oudertraininkjes (diminutive plural)

opvoedingscursus voor ouders (met kinderen die een gedragsafwijking hebben)


onlinebehandeling

samenstelling van online zn en behandeling zn

onlinebehandelingen (plural)
onlinebehandelingetje (diminutive singular)
onlinebehandelingetjes (diminutive plural)

Zwangere vrouwen horen continu dolgelukkig te zijn. Aanstaande moeders die het moeilijk hebben, zoeken daarom zelden hulp. De onlinebehandeling Mamakits, mede ontwikkeld door de Vrije Universiteit, biedt uitkomst.

Weblink bron
Desiree Hoving
 “Onlinetherapie helpt zwangere vrouwen” (31 december 2015), NewScientist


mastopathie

pijn aan de borsten; aandoening van de borst


mammacarcinoom

samenstelling van mamma zn en carcinoom zn

een vorm van kanker die uitgaat van het melkklierweefsel in de borst

€ 149.500,00 Amphia Ziekenhuis, Breda. Dr. E.J.T. Luiten. Project "Klinische relevantie van axillary reverse mapping (ARM) bij de behandeling van patiënten met een mammacarcinoom". Een vervolgstudie om erachter te komen of het sparen van de armklieren leidt tot een vermindering van lymfe-oedeem

Weblink bron “Uitgaven aan wetenschappelijk onderzoek” (woensdag 28 maart 2012, 21:55), NOS


luieruitslag

samenstelling van luier zn en uitslag zn

huiduitslag die ontstaat door het contact van urine en ontlasting op de huid, bij het dragen van luiers

Shylah heeft lichamelijk weinig overgehouden aan ervaring. Wel moest ze naar het ziekenhuis omdat ze uitgedroogd was en een zware luieruitslag had.

Weblink bron “Peuter overleeft op lasagne na dood moeder” (vrijdag 4 november 2011, 08:49), NOS

Glaxo zal mogelijk nog een bijkomende 300 miljoen dollar moeten betalen afhankelijk van de toekomstige prestaties van Stiefel en zal 400 miljoen dollar aan schulden overnemen. De Amerikaanse huidverzorgingsproductenproducent Stiefel, die onder meer middelen op de markt brengt tegen acne en luieruitslag, had volgens betrokkenen overnamebiedingen ontvangen van Johnson & Johnson, Novartis en Glaxo. GlaxoSmithKline zal zijn dermatologische activiteiten samenvoegen met die van Stiefel, wat zou leiden tot een eenheid met een jaarlijkse omzet van 1,5 miljard dollar, goed voor een marktaandeel wereldwijd van 8 procent bij de huidverzorgingsproducten op voorschrift.

Weblink bron “Glaxo koopt Stiefel voor 2,9 miljard dollar” (Maandag 20 april 2009), De Standaard


maagziekte

maagziektes (plural)
maagziekten (plural)

Verscheidene kinderen in Spanje hebben extreme haargroei gekregen door het innemen van een pil die verkeerd was gelabeld. De kinderen, veelal baby’s, ontwikkelden symptomen die lijken op het ‘weerwolfsyndroom’ zoals haargroei op gezicht, armen en benen. De Spaanse gezondheidsautoriteit Aemps meldt na onderzoek dat het gebruik van een verkeerd medicijn voor een maagziekte de oorzaak is.

Weblink bron “‘Weerwolfsyndroom’ bij Spaanse baby’s door verkeerd gelabelde pil” (28-08-2019), Tubantia

Bij de Amerikaanse rederij Norwegian Cruise Line is te horen dat bij een klein aantal gasten van de twaalfdaagse reis vanuit Zuid-Afrika lichte symptomen van een maagziekte zijn opgetreden. “Als gevolg van aanvullende tests, die de autoriteiten hebben opgelegd, heeft de regering van Mauritius de ontscheping van de huidige cruise en de inscheping van de volgende met twee dagen uitgesteld, tot 27 februari.”

Weblink bron “Angst voor cholera-uitbraak: duizenden mensen vast op cruiseschip” (Maandag 26 februari 2024 om 05:35), De Standaard


leverkanker

Het stempel 'mogelijk kankerverwekkend' volgt op onderzoek van de IARC, het onderdeel van de WHO dat onderzoek doet naar kanker. Dat vond 'beperkt bewijs' dat de inname van aspartaam verband houdt met het ontstaan van leverkanker in mensen en proefdieren.

Weblink bron “Adviezen aspartaam ongewijzigd, wel 'beperkt bewijs' voor link met kanker” (vrijdag 14 juli 2023, 03:35), NOS

Denaro werd begin dit jaar opgepakt in Palermo, nadat hij 30 jaar op de vlucht was geweest. Hij werd aangehouden in een privéziekenhuis, waar hij al ruim een jaar werd behandeld aan leverkanker.

Weblink bron “Beruchte maffiabaas te ziek voor gevangenis, overgeplaatst naar ziekenhuis” (dinsdag 8 augustus 2023), NOS


lasertherapie

samenstelling van laser zn en therapie zn

lasertherapieën (plural)
lasertherapietje (diminutive singular)
lasertherapietjes (diminutive plural)

Herlings liep bij het ongeluk een gebroken rib, een gekneusde schouder en een hersenschudding op. Hij kreeg de afgelopen dagen onder meer lasertherapie om zijn herstel te bespoedigen.

Weblink bron “Herlings kan crossen in Tsjechië” (3 augustus 2012), NOS


knieklacht

Botic van de Zandschulp staat als derde wedstrijd op baan 12 gepland. Hij treft de Engelsman Liam Broady, die een wild card heeft gekregen van de organisatie. De afgelopen twee weken kwam Van de Zandschulp niet in actie. Hij had wat knieklachten, en gebruikte de tijd ook om bij zichzelf de liefde voor tennis te hervinden.

Weblink bron
Rik Spekenbrink
 “Wimbledon kleurt oranje op openingsdag” (30-06-2024), Tubantia

Berghuis stond de afgelopen weken aan de kant met rug- en knieklachten. ,,Het gaat wel beter met hem, maar het duel met PEC Zwolle komt te vroeg”, zei Van ‘t Schip die Brobbey nog niet helemaal heeft afgeschreven voor het uitduel van volgende week zondag met Feyenoord.

Weblink bron “Jordan Henderson voorlopig uit de roulatie bij Ajax: Engels international mist ook Klassieker” (28-03-2024), Tubantia


keratoacanthoom

afwijking aan de huid bestaande uit een knobbeltje met een centrale deuk; een goedaardig, snelgroeiend huidgezwel dat uiterlijk en histologisch sterk op een plaveiselcelcarcinoom lijkt


keratose

Oddspot beperkt zich overigens tot twee vormen van huidkanker. De app kijkt in de eerste plaats naar actinische keratosen (AK), dat zijn zonlichtbeschadigingen die zich kunnen doorontwikkelen tot huidkanker. Daarnaast kijkt hij naar basaalcelcarcinomen (BCC), een vorm van huidkanker die vooral voorkomt bij oudere mensen.

Weblink bron “Verdacht vlekje” (22 augustus 2013), NewScientist

Actinische keratose is een ruw aanvoelend plekje op de huid van enkele millimeters tot enkele centimeters groot, dat soms pijnlijk kan aanvoelen. Zo’n plekje ontstaat als de huid langdurig is blootgesteld aan zonlicht. De huisarts of dermatoloog kan zo’n plekje behandelen met stikstof of een speciale crème.

Weblink bron “Voorloper van huidkanker erkend als beroepsziekte” (Donderdag 8 februari 2024 om 08:46), De Standaard


benzoylperoxide

middel waarmee men jeugdpuistjes kan behandelen


betahistine

middel dat men gebruikt bij draaiduizeligheid en bij de ziekte van ziekte van Menière

De vrouw van Van der Maas heeft door haar ziekte heftige aanvallen van duizeligheid. Vorig jaar november kreeg ze drie van die aanvallen achter elkaar. Een dokter schrijft haar de hoogst mogelijke dosis betahistine voor, een medicijn dat de aanvallen moet onderdrukken. Maar het is nergens in Nederland meer te krijgen.

Weblink bron “Record aan medicijnentekort in Nederland zorgt voor 'schrijnende situaties'” (woensdag 24 januari 2024, 21:34), NOS


chloorhexidine

bacteriedodende stof die o.a. gebruikt wordt bij cariës en huidinfecties

Chloorhexidine is een effectief antibacterieel middel dat veel wordt gebruikt in speciale mondverzorgingsproducten. Hoewel chloorhexidine zeer krachtig is in het doden van bacteriën, is het bedoeld voor tijdelijk gebruik en niet als onderdeel van de dagelijkse mondverzorgingsroutine. In deze blog ontdek je wat chloorhexidine precies is, hoe het werkt en wanneer het kan worden ingezet voor een gezonde mond.

Weblink bron “Chloorhexidine; Wat is het en Wat doet het?”, tandwinkel.nl


cetomacrogol

Cetomacrogolcrème met 20% vaseline is toepasbaar bij verschillende huidspecificaties zoals eczeem, psoriasis, ichthyosis of jeuk. Daarnaast kan deze vette crème worden toegepast bij een schilferige huid, kloven en barstjes (gesprongen lippen en kapotte mondhoeken).

“Cetomacrogolcrème met 20% Vaseline”, fagronderma.nl


dexamethason

Als de waardes afnemen of het ziekteverloop een negatieve draai maakt, neemt een huisarts contact op met de patiënt. Mogelijk krijgt die dan meteen dexamethason toegediend, iets wat normaal pas in het ziekenhuis gebeurt.

Weblink bron “Coronapatiënten in Drenthe gaan hun eigen zuurstofgehalte meten” (vrijdag 19 februari 2021, 11:24), NOS

Wat verder meespeelt in het verband tussen besmettingscijfers en ziekenhuisopnames is een veranderd behandelbeleid, gaf Van Dissel dit weekend aan. Sommige huisartsen geven meer zorg thuis, ook met middelen die eerder alleen in het ziekenhuis werden verstrekt zoals zuurstof of ontstekingsremmer dexamethason. Of ze worden eerder uit het ziekenhuis ontslagen om met diezelfde middelen thuis behandeld te worden. Alma Tostmann: "Je moet dus eerder kijken naar de instroomcijfers in het ziekenhuis dan naar de totale bezetting."

Weblink bron
Joram Bolle
 “Link besmettingscijfers en druk op zorg minder eenduidig, hoe zit dat?” (maandag 22 maart 2021), NOS


dexamfetamine

medicament dat gebruikt wordt bij ADHD-patiënten en mensen die last hebben van narcolepsie

Maar apothekers mogen geen merkloze versie van het medicijn met de werkzame stof dexamfetamine meer leveren, nu een farmaceut het onder de naam Amfexa heeft laten registreren voor de Nederlandse markt. Dat kost een gemiddelde ADHD-patiënt 75 euro per maand.

Weblink bron “Schippers: goedkoop ADHD-medicijn kan niet blijven” (donderdag 16 juni 2016, 19:16), NOS

Het aantal medicijnen dat niet of nauwelijks verkrijgbaar is, dreigt dit jaar toe te nemen tot 750. Het gaat bijvoorbeeld om dexamfetamine (ADHD) en Thyrax Duotab (schildklier). Tot 2010 schommelde het aantal jaarlijks tussen 100 en 200, vorig jaar ging het al om 625 soorten.

Weblink bron “CDA: geef fabrikant boete als medicijn op is” (zaterdag 5 november 2016, 16:24), NOS

De behandeling van ADHD bij kinderen bestaat uit niet-medicamenteuze maatregelen zoals voorlichting, opvoedingsadviezen en, indien gewenst, opvoedingsondersteuning. Bij duidelijke beperkingen in het functioneren is daarnaast gedragstherapeutische behandeling aangewezen. Als niet-medicamenteuze behandeling onvoldoende verbetering oplevert kan ter ondersteuning medicatie worden overwogen. Methylfenidaat is dan eerste keus. Bij onvoldoende effect of hinderlijke bijwerkingen komt atomoxetine of dexamfetamine in aanmerking.

Weblink bron “dexamfetamine”, farmacotherapeutischkompas


domperidon

medicament dat men gebruikt bij misselijkheid

Domperidon, een medicijn tegen misselijkheid, is voortaan alleen nog verkrijgbaar op doktersrecept. Dit heeft het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen besloten naar aanleiding van klachten over bijwerkingen.

Weblink bron “Domperidon alleen nog op recept” (maandag 28 juli 2014, 19:47), NOS

De gepensioneerde psycholoog Wim van Dijk is veroordeeld voor illegale handel in het antibraakmiddel Domperidon, dat wordt gebruikt in combinatie met het zelfdodingsmiddel X. De rechtbank in Den Bosch legt hem zes maanden voorwaardelijke gevangenisstraf en een taakstraf van veertig uur op voor overtreding van de geneesmiddelenwet. Hij hoeft dus niet de cel in.

Weblink bron “Voorwaardelijke straf voor illegale handel in antibraakmiddelen” (dinsdag 15 oktober 2024, 13:57), NOS


fluorouracil

medicament dat gebruikt wordt als cytostaticum en als middel bij verschillende huidziekten


macrogol

geneesmiddel dat wordt gebruikt om constipatie bij kinderen en volwassenen te behandelen


metoclopramide

Antibraak-middelen die metoclopramide bevatten, mogen niet gebruikt worden bij kinderen jonger dan één jaar en worden afgeraden voor kinderen jonger dan 18 jaar. Dat heeft het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) beslist. Deze geneesmiddelen kunnen namelijk ernstige neurologische bijwerkingen hebben, en met name onwillekeurige bewegingsstoornissen (dyskinesieën en dystonieën).

Weblink bron “Geen metoclopramide bij kinderen jonger dan 18 jaar” (Zondag 22 april 2012 om 05:00), De Standaard


methylfenidaat

een psychostimulans dat sinds het begin van de jaren zestig is geregistreerd als geneesmiddel voor onder andere ADHD

Het aantal minderjarigen dat ADHD-medicatie zoals Ritalin gebruikt, is vorig jaar fors afgenomen. Het gaat om medicijnen waar de werkzame stof methylfenidaat in zit. Al sinds 2015 neemt het gebruik van dat middel af, maar vorig jaar nog eens extra. Dat blijkt uit cijfers van Stichting Farmaceutische Kengetallen die NOS Stories heeft opgevraagd.

Weblink bron “Forse daling in gebruik van ADHD-medicijn Ritalin” (donderdag 24 januari 2019, 06:36), NOS

Minder en minder jonge mensen slikken ADHD-medicatie zoals Ritalin. In 2014 waren er bijna 100.000 jonge mensen die zulke medicijnen (met het stofje methylfenidaat) slikten, in 2018 nog 78.000.

Weblink bron “Arian (23) heeft ADHD: 'Ik was niet meer mezelf met medicatie'” (donderdag 24 januari 2019, 17:01), NOS

De nu 24-jarige student Anna werd als kind gediagnosticeerd met ADHD en kreeg methylfenidaat voorgeschreven. Ze kreeg naar haar zeggen de 'gebruikelijke dosering'. Die bleek bleek veel te hoog. "Ik kreeg veel last van bijwerkingen: ik ging trillen en ik had geen hongergevoel dus ik viel enorm af. Ik vond het vreemd dat ik zo makkelijk zo'n hoge dosering in een keer meekreeg. Ze hadden beter kunnen zeggen: we beginnen laag en dan kijken we verder."

Weblink bron “Misbruik ADHD-medicatie: 'controles op patiënten moeten beter'” (vrijdag 15 september 2023, 18:49), NOS


timolol

middel dat als oogdruppels wordt gebruikt bij de behandeling van een verhoogde oogboldruk

Wanneer wordt overgeschakeld van een ander enkel antiglaucoommiddel, anders dan een β-blokker, naar dit middel het gebruik van het andere antiglaucoommiddel gedurende 1 dag combineren en voortzetten onder toevoeging van timolol. De toediening van het eerste anti-glaucoommiddel de volgende dag volledig staken en continueren met timolol.

Weblink bron “timolol”, farmacotherapeutischkompas


zorgstandaard

samenstelling van zorg zn en standaard zn

zorgstandaarden (plural)
zorgstandaards (plural)

omschrijving van de standaarden waaraan de zorgvoorziening die hoort bij een bepaalde aandoening minimaal dient te voldoen

De beroepsgroep in de geestelijke gezondheidszorg hanteert vanaf vandaag een zorgstandaard voor seksverslavingen, meldt NPO Radio 1-programma Reporter Radio. Daarmee wordt het probleem van deze vorm van verslaving erkend.

Weblink bron “'Beroepsgroep erkent seksverslaving'” (zondag 4 november 2018, 20:44), NOS


zinkoxidepil

samenstelling van zinkoxide zn en pil zn

zinkoxidepillen (plural)
zinkoxidepilletje (diminutive singular)
zinkoxidepilletjes (diminutive plural)

medicament dat zinkoxide bevat meestal in de vorm van een zetpil


zelfhulpprogramma

samenstelling van zelfhulp zn en programma zn

zelfhulpprogramma's (plural)
zelfhulpprogrammaatje (diminutive singular)
zelfhulpprogrammaatjes (diminutive plural)

training die erop gericht is dat patiënten zichzelf, zonder inmenging van hulpverleners, kunnen helpen of behandelen; een vorm van zorg waarbij de betrokkene(n) een problematiek probeert/proberen op te lossen of hanteerbaar te maken, zonder tussenkomst van professionele hulpverleners

€ 76.199,00 Prof. dr. J.B. Prins, UMC St Radboud, ontwikkeling van een online zelfhulpprogramma interventie ontwikkeling en effectstudie

Weblink bron “Uitgaven aan wetenschappelijk onderzoek” (woensdag 28 maart 2012, 21:55), NOS


vetlever

vervette lever wat vaak een teken is van een leverbeschadiging


stresshormoon

samenstelling van stress zn en hormoon zn

hormoon dat in verhoogde mate wordt geproduceerd door de bijnier als er acute spanningen en bedreigingen zijn

Weblink bron “Kind met stress wordt sneller dik” (Kinderen die gestrest zijn, hebben bijna tien keer zo veel kans om veel te dik te worden. Promovendus Gerard Noppe van het Erasmus MC in Rotterdam zegt dat er een verband is tussen het stresshormoon cortisol en vetzucht.), NOS

Bij de behandeling van jonge criminelen moet meer aandacht komen voor biologische oorzaken, zeggen onderzoekers van het ministerie van Justitie in de Volkskrant. Crimineel gedrag wordt tot nu toe vooral toegeschreven aan sociale en psychologische factoren, zoals verkeerde vrienden of problemen op school. Maar ook biologische factoren zoals een lage rusthartslag of een tekort aan het stresshormoon cortisol spelen een rol: wie te weinig cortisol heeft wordt niet afgeschrikt door een straf. De onderzoekers hebben hun bevindingen in een rapport aan de Tweede Kamer gestuurd.

Weblink bron “Wekdienst van 2 februari: dit gebeurde terwijl je sliep” (donderdag 2 februari 2017, 06:55), NOS

De belangrijkste drie stresshormonen zijn cortisol, adrenaline en noradrenaline. Deze hormonen worden alle drie afgegeven door de bijnier. Stresshormonen zijn heel nuttig tijdens een acute stresssituatie.

Weblink bron “Stresshormonen”, herseninstituut


pijnaanval

pijnaanvallen (plural)
pijnaanvalletje (diminutive singular)
pijnaanvalletjes (diminutive plural)


neusklacht

hinder die men ondervindt van een ziekte van de neus

Uit een onderzoek is gebleken dat veel gezondheidsklachten van de bewoners samenhangen met het ventilatiesysteem. Bewoners hebben bijvoorbeeld last van vermoeide en tranende ogen, neusklachten, keelpijn en concentratieproblemen.

Weblink bron “Schadevergoeding voor ventilatieproblemen” (26-08-2013), Tubantia

Capsaïcine, de stof die rode pepers zo pikant maakt, blijkt bijzonder goed te helpen bij idiopathische rhinitis. Dat zijn neusklachten zoals een jeukende, verstopte of lopende neus waarbij de oorzaak onbekend is.

Weblink bron “Rode peper wondermiddel bij neusproblemen” (Donderdag 2 augustus 2012 om 05:00), De Standaard


ijzerpil

ijzerpillen (plural)
ijzerpilletje (diminutive singular)
ijzerpilletjes (diminutive plural)

medicament dat ijzer bevat en dat wordt voorgeschreven bij een ijzertekort

Net als erythropoëtine (EPO) stimuleert darbepoëtine de aanmaak van nieuwe rode bloedcellen. Het werkt in op de stamcellen waaruit rode bloedcellen ontstaan. Het medicijn kan bloedarmoede voorkomen, bijvoorbeeld bij sommige nierziekten. Dat is echter niet zonder risico. Artsen moeten zorgvuldig in de gaten houden dat het hemoglobinegehalte van het bloed niet te snel stijgt. Ze meten de concentratie ferritine in het bloed en schrijven bovendien ijzerpillen voor.

Weblink bron
Erick Vermeulen
 “Nieuw dopingmiddel vlot gevonden” (26 februari 2002), NewScientist


neusverkouden

samenstelling van neus zn en verkouden zn

lijdend aan een infectie van de neus vaak gepaard gaande met slijmvorming en een verstopte neus

Een vrouw die vandaag de teststraat in Amersfoort bezocht worstelde met de vraag of ze zich wel of niet moest laten testen. "Ik werk in de zorg en ben neusverkouden. Eigenlijk denk ik dat het niks is, want ik heb heel vaak allergieën en andere dingen. Maar ja, ik ben nu wel meer verkouden dan anders."

Weblink bron “Grote meerderheid wil best coronatest doen, totdat ze een snotneus krijgen” (maandag 7 september 2020, 20:33), NOS

Om medewerkers zo snel mogelijk weer aan het werk te hebben, testen ze bij Amstelring, de organisatie waar De Klinker bij hoort, nu ook zelf. "Zodra iemand neusverkouden is, moet diegene getest worden. Het is heel erg belangrijk dat dat zo snel mogelijk gebeurt en er zo snel mogelijk een uitslag is", zegt Schalkx.

Weblink bron “Medewerkers thuis door corona, maar verpleeghuis 'kan niemand missen'” (zondag 18 oktober 2020, 22:39), NOS


cinnarizine

geneesmiddel dat gebruikt wordt om misselijkheid bij o.a. reis- en zeeziekte tegen te gaan

Voor de preventie of behandeling van reisziekte hebben niet-medicamenteuze adviezen de voorkeur boven medicamenteuze behandeling. Als niet-medicamenteuze adviezen onvoldoende helpen kan bij relatief ernstige, aanhoudende klachten een licht-sederend antihistaminicum (zoals cyclizine, cinnarizine of meclozine) overwogen worden. Bewijs voor de effectiviteit bij reisziekte is echter zeer beperkt, om deze reden wordt gebruik bij kinderen ontraden. Transdermale scopolamine kan worden overwogen bij volwassenen, indien langdurige preventie van reisziekte (zoals tijdens een lange zeereis) gewenst is.

Weblink bron “cinnarizine”, farmacotherapeutischkompas


trimethoprim

antibioticum dat veel wordt gebruikt bij urineweginfecties

Het meest gevonden antibioticum is trimethoprim, dat voornamelijk wordt gebruikt voor de behandeling van blaasontsteking. Het werd gevonden in 307 van de 711 monsters.

Weblink bron “Rivieren over de hele wereld vervuild met antibiotica” (maandag 27 mei 2019, 13:07), NOS

Een cystitis bij gezonde niet-zwangere vrouwen kan vanzelf overgaan; overweeg in de eerstelijnszorg daarom in overleg met de patiënte een afwachtend beleid (met zo nodig pijnstilling). Ga bij risicogroepen, waaronder zwangeren, mannen en kinderen, direct over tot behandeling met antibiotica om complicaties te voorkomen. Start de behandeling meteen met een voorkeursmiddel, en pas het beleid zo nodig aan op basis van de kweekuitslag en/of resistentiebepaling. De belangrijkste middelen zijn: nitrofurantoïne (bijna altijd eerste keus), fosfomycine (oraal), trimethoprim en bij zwangeren en kinderen ook amoxicilline/clavulaanzuur.

Weblink bron “trimethoprim”, farmacotherapeutischkompas


zinkoxidezetpil

samenstelling van zinkoxide zn en zetpil zn

pillen die in de anus worden ingebracht als men last heeft van aambeien

Zinkoxide beschermt de huid en werkt licht indrogend en jeukstillend. In zetpillen wordt het gebruikt bij jeuk en irritatie aan de anus door aambeien.

“Zinkoxide beschermt de huid en werkt licht indrogend en jeukstillend”, NOS


clindamycine

een soort antibioticum dat men gebruikt bij de behandeling van infectieziekten

Clindamycine Sandoz is een antibioticum dat de groei van bepaalde soorten bacteriën remt en in sommige gevallen zelfs doodt. Clindamycine Sandoz kan worden gebruikt bij de behandeling van ziekten die ontstaan door besmetting met bacteriën (infecties).

Weblink bron “Bijsluiter: informatie voor de gebruiker”, Sandoz


bisfosfonaat

medicament dat de afbraak van botweefsel remt


atenolol

medicament uit de groep van de bètablokkers die men gebruikt bij de behandeling van een te hoge bloeddruk

Bloeddrukpillen temperen je hartslag en bloedcirculatie, waardoor er ook minder bloed naar de genitaliën stroomt. De ergste varianten zijn de zogenaamde bètablokkers zoals propranolol en atenolol.

Weblink bron “Vijf gewoonten die nefast zijn voor je libido” (Woensdag 30 maart 2011 om 11:45), De Standaard


vaattoegang

plaats waar men eenvoudig of met grote regelmaat bloed en andere vloeistoffen kan inbrengen in of aftappen uit de bloedbaan

Deze richtlijn behandelt het aanleggen, gebruiken en onderhouden van een vaattoegang voor hemodialyse bij volwassenen. In de richtlijn komen de volgende onderwerpen aan de orde:

Weblink bron “Vaattoegang voor hemodialyse”, richtlijnendatabase


acenocoumarol

Het combineren van Miconazol met antistollingsmiddel Fenprocoumon of Acenocoumarol geeft risico op ernstige bloedingen.

Weblink bron “Voorlichting door drogist en apotheker blijkt ondermaats” (07-08-2015), Tubantia

Met traditionele bloedverdunners (zoals acenocoumarol en fenprocoumon) moet de patiënt zich regelmatig laten controleren bij de trombosedienst. De nieuwe generatie (nieuwe orale anticoagulantia, NOAC) is makkelijker in gebruik. Daarmee hoeft de patiënt niet meer steeds langs de trombosedienst.

Weblink bron “Geen stappen tegen nieuwe bloedverdunners” (28-08-2013), Tubantia


ademoefening

samenstelling van ademen ww en oefening zn

oefening die men doet om de ademhaling te verbeteren

oefening die men doet om de algemene lichamelijke conditie te verbeteren

Fitnessfanaat Arie Boomsma heeft het blokkenschema onthuld dat hij elke dag volgt om zijn leven structuur te geven. Daarin is vanzelfsprekend ruimte voor beweging, maar ook voor ijsbaden, nadenken en veel ademoefeningen.

Weblink bron
Leon van Wijk
 “Arie Boomsma onthult strak leefschema: ijsbaden, ademoefeningen en nadenken” (28-07-21), Tubantia


alvleeskliereiwit

samenstelling van alvleesklier zn en eiwit zn

eiwit afkomstig uit de alvleesklier van dieren dat een stimulerende werking heeft op de vetvertering


alvleesklierenzym

samenstelling van alvleesklier zn en enzym zn

door de alvleesklier afgescheiden enzymen die eiwitten en vetten van het voedsel verteren in het maagdarmkanaal


angstklacht

een te sterk gevoel van angst zonder dat daar een goede reden voor is

‘Ongeveer 800.000 mensen in Nederland hebben een depressie en twintig procent van hen slikt langer dan een jaar antidepressiva. Dit aantal is al vijftien jaar vrij stabiel en vorig jaar zelfs iets afgenomen. Mensen gebruiken antidepressiva niet alleen tegen depressie maar ook tegen ernstige angstklachten of tegen pijn.

Weblink bron
Jim Jansen
 “‘Antidepressiva zijn geen geluk uit een potje’” (2 februari 2019), NewScientist

Toen Van Kooten een longontsteking had, werd ze overladen met liefde en aandacht. Ze ontving kaartjes, bloemen en zelfs een fruitmand. Met een hernia een paar jaar later gebeurde precies hetzelfde. ,,Toen dacht ik: wauw, wat een verschil.’’ Jaren daarvoor kampte de cabaretier namelijk met angstklachten en een depressie. De enige respons die ze toen kreeg? Radiostilte. ,,Achteraf gezien heb ik die aandacht ook gemist toen het mentaal niet goed met mij ging.’’

Weblink bron
Harmke de Vries
 “Actie om patiënt mentale opsteker te geven: ‘Stuur ook eens kaartje naar iemand met psychische klachten’” (24-01-2024), Tubantia


antibioticagebruik

samenstelling van antibiotica zn en gebruik zn

Zo leidt de mestproductie van de vleeskalveren tot negatieve gevolgen voor het milieu en klimaat. Ook is er kritiek op langdurig transport van kalveren uit het buitenland. Het rapport spreekt verder van veel longontstekingen, een hoge kalversterfte en resistente bacteriën als gevolg van overmatig antibioticagebruik.

Weblink bron
Rob Koster
 “Einde lijkt in zicht voor huidige kalvermesterij in Nederland” (maandag 15 maart 2021, 06:00), NOS

Juist in arme- en middeninkomenslanden doen zich de meeste problemen voor rond antibioticagebruik. Een deel van de bevolking neemt de middelen te vaak of op een onjuiste manier. Dat bevordert het ontstaan van antibioticaresistentie, een natuurlijk proces dat hand in hand gaat met antibioticagebruik.

Weblink bron “Ondanks corona boeken farmaceuten vooruitgang op het gebied van antibiotica” (donderdag 18 november 2021, 01:36), NOS


asbestslachtoffer

samenstelling van asbest zn en slachtoffer zn

persoon die is blootgesteld aan asbest en daar schade van heeft ondervonden

Van Mierlo is bang dat de gegevens mogelijk niet kloppen als iedereen in het register kan. Hij zegt dat een rechter dan om bewijsstukken kan vragen en slachtoffers alsnog een lang juridisch proces in moeten. "Het lot van een asbestslachtoffer is buitengewoon triest. Juist daarom moet de zorgvuldigheid worden gewaarborgd en moet schijnzekerheid worden voorkomen."

Weblink bron “FNV: registreer werken met asbest” (vrijdag 25 april 2014, 07:03), NOS

522 asbestslachtoffers, onder wie 22 Twentenaren, hebben vorig jaar een financiële tegemoetkoming ontvangen van de rijksoverheid. Het totale bedrag dat is uitgekeerd, bedraagt 12 miljoen euro.

Weblink bron
Herman Haverkate
 “Twaalf miljoen schadevergoeding voor asbestslachtoffers: ‘Meesten hebben niet lang meer te leven’” (23-04-2024), Tubantia


astmamedicijn

samenstelling van astma zn en medicijn zn

medicament dat men gebruikt om de klachten van astma te verlichten

Bij Froome werd vorig jaar in de Vuelta een te hoge dosis van het astmamedicijn salbutamol gevonden.

Weblink bron “McQuaid: Team Sky heeft mensen misleid” (woensdag 7 maart 2018, 12:57), NOS

Minister Dijkstra voor Medische Zorg hoopt dat de productie van het astmamedicijn salbutamol aerosol binnen "enkele weken" weer op gang is gekomen. Zij noemt het tekort aan deze puffer voor astmapatiënten een "prangende situatie" en zegt hard te werken aan een oplossing.

Weblink bron “Minister hoopt op spoedige levering astma-puffer, Kamer chagrijnig over aanpak” (dinsdag 2 april 2024, 17:50), NOS

Groot tekort aan astmamedicijn, alternatief werkt niet altijd even goed: Het middel Salbutamol, dat het meest wordt voorgeschreven aan astmapatiënten, is sinds kort nauwelijks meer leverbaar. De 16-jarige Robin krijgt nu een alternatief, maar dat werkt minder goed. Het tekort levert de familie veel stress op.

Weblink bron “Groot tekort aan astmamedicijn, alternatief werkt niet altijd even goed” (vrijdag 29 maart 2024, 19:23), NOS


astmavereniging

samenstelling van astma zn en vereniging zn

organisatie die opkomt voor de belangen van astmapatiënten

Veel astmalijders zijn nog te weinig met de ziekte vertrouwd en krijgen te weinig informatie van hun arts, zegt Andrea Wallrafen, de voorzitter van de Duitse allergie- en astmavereniging. In de Scandinavische landen wordt de bevolking beter geïnformeerd over de ziekte en doeltreffende behandelingen.

Weblink bron “Astma eist elk uur een leven” (Zondag 1 mei 2005 om 00:00), De Standaard


Atrovent

merknaam voor ipratropium een geneesmiddel dat men gebruikt voor de behandeling van astma


azitromycine

antibioticum dat gebruikt wordt bij bacteriële infecties

In Nederland stelt de stichting werkgroep antibioticabeleid (SWAB) adviezen op voor de behandeling van coronapatiënten. De adviezen worden bijgewerkt als nieuw onderzoek daar aanleiding toe geeft. Ook de SWAB raadt remdesivir en dexamethason aan. "Verder ontraden wij het gebruik van de hiv-remmer lopinavir/ritonavir en van de antimalariamiddelen chloroquine en hydroxochloroquine, al dan niet gecombineerd met het antibioticum azitromycine", zegt Emilie Gieling, ziekenhuisapotheker in het UMC Utrecht en lid van de adviescommissie van de SWAB. "Die middelen hebben geen positief effect."

Weblink bron
Francien Yntema en Rinke van den Brink
 “Behandeling coronapatiënt verbeterd, artsen hopen op 30 procent minder sterfte op IC” (donderdag 20 augustus 2020, 20:28), NOS

Zo'n behandeling had bij patiënten in de eerste lijn geen effect op het aantal ziekenhuisopnames, de overlijdenskans, de ernst van de ziekteverschijnselen of de snelheid van het herstel. Wel kan HDC alleen of in combinatie met zink en azitromycine ernstige bijwerkingen veroorzaken.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Huisartsengenootschap beveelt hydroxochloroquine bij covid-19 niet aan” (vrijdag 28 augustus 2020, 08:55), NOS


beclometason

medicament dat wordt gebruikt bij de behandeling van astma

'Beclometason is een bijnierschorshormoon (corticosteroïd). Het remt ontstekingen. Beclometason inhalatie beschermt uw luchtwegen tegen Beclometason.

Weblink bron “beclometason inhalatie”, apotheek.nl


behandelinstelling

samenstelling van behandel ww en instelling zn

behandelinstellingen (plural)
behandelinstellinkje (diminutive singular)
behandelinstellinkjes (diminutive plural)

organisatie waar medische behandelingen worden uitgevoerd

Wij zijn een ambulante behandelinstelling en als zodanig alleen binnen kantooruren bereikbaar. Op het moment dat je in behandeling bent, kan je bij crisis tijdens kantooruren tot je behandelaar en/of regiebehandelaar wenden. Buiten kantooruren wend je je tot de huisartsenpost in je eigen regio. Bij gedachten aan zelfmoord; bel de 113 hulplijn. Bij acute nood; bel 112.

Weblink bron “Welkom bij ForLight, GGZ voor Grensoverschrijdend Gedrag”, forlight-ggz


beweegkuur

beweegkuren (plural)
beweegkuurtje (diminutive singular)
beweegkuurtjes (diminutive plural)

leefstijlinterventie waarbij personen worden gestimuleerd om o.a. meer te bewegen

De BeweegKuur GLI is een gecombineerde leefstijlinterventie, gericht op het realiseren van gezondheidswinst voor mensen vanaf een matig gewichtgerelateerd gezondheidsrisico. In de interventie staat een combinatie van bewegen, gezonde voeding en gedragsverandering centraal.

Weblink bron “Het beste recept voor uw gezondheid”, huisvoorbeweging.nl

De behandeling van aandoeningen waarvan mensen niet echt ziek zijn, zitten vanaf 2012 niet meer in het basispakket: hulp bij stoppen met roken, dieetadvisering, vijf extra behandelingen fysiotherapie, maagzuurremmers exclusief chronisch gebruik zitten niet langer in het basispakket. Ook wordt de beweegkuur niet opgenomen in het pakket. De pakketverkleining moet 300 miljoen opleveren.

Weblink bron “Korten op de zorg: iedereen betaalt mee” (vrijdag 16 september 2011, 16:49), NOS


huisartsenlaboratorium

samenstelling van huisarts zn en laboratorium zn met het invoegsel -en-

huisartsenlaboratoriums (plural)
huisartsenlaboratoria (plural)

laboratorium waar waar bloed- urine- en faecesonderzoek wordt verricht in opdracht van huisartsen


azathioprine

middel dat het immuunsysteem remt en o.a. gebruikt wordt bij autoimmuunziekten


azelastine

anti-allergiemiddel dat men gebruikt bij de behandeling van een allergische rhinitis


benralizumab

ontstekingsremmend middel dat men gebruikt bij de behandeling van astma-aanvallen


dupilumab

Dupilumab kan in de tweedelijnszorg worden voorgeschreven bij patiënten vanaf 6 jaar met ernstig astma met een type 2-ontsteking die ondanks optimale medicamenteuze therapie ≥ 2 longaanvallen per jaar hebben óf bij wie het astma slechts met onderhoudsbehandeling met orale corticosteroïden onder controle is.

Weblink bron “dupilumab”, farmacotherapeutischkompas


diclofenac

ontstekingsremmer die daardoor werkt als pijnstiller

'Diclofenac doet wonderen': Bovendien is Kimmann wel wat gewend. Bij de vorige Spelen in Rio de Janeiro ging hij in de halve finale hard onderuit, waarbij hij een beschadigde enkel opliep. Kimmann stapte tijdens het onderzoek van de dokter van de behandeltafel omdat hij toch de finale wilde rijden. Daarin eindigde hij vijf jaar geleden als zevende.

Weblink bron “Met adrenaline, ijs en pijnstillers hoopt Kimmann de oude te zijn in BMX-finales” (29 juli 2021), NOS

Mijn hulp is levensreddend, zegt Fox. De schaduwapotheker laat een bestand zien met zo'n duizend namen van ouderen in Melitopol en omgeving voor wie hij zorg draagt. De een heeft diclofenac, maagzuurremmers en luiers nodig, de ander slechts pijnstillers. Hij merkt nu al de gevolgen van het sluiten van de frontlinie. Ïk kan nog een maand vooruit, maar sommige medicatie is al op."

Weblink bron
Chiem Balduk
 “Alena wilde medicijnen naar bezet gebied brengen, maar belandde in raketregen” (9 oktober 2022), NOS


desloratadine

anti-allergie medicament dat men gebruikt bij hooikoorts en ontstoken ogen of neus


citalopram

medicament dat men gebruikt bij de behandeling van depressies


ciclosporine

krachtige remmer van het immuunsysteem; een geneesmiddel om afstotingsverschijnselen te onderdrukken na een orgaantransplantatie of stamceltransplantatie

Ciclosporine dient alleen te worden voorgeschreven door of op aanwijzing van een gespecialiseerde arts met ervaring op immunosuppressief gebied. Door een mogelijk verschil in biologische beschikbaarheid kan niet zonder meer worden overgeschakeld van het ene preparaat op het andere.

Weblink bron “ciclosporine (systemisch)”, farmacotherapeutischkompas


dwangneurotisch

samenstelling van dwang zn en neurotisch

afleiding van dwangneurose met het achtervoegsel -isch

dwangneurotischer (uninflected comparative)
dwangneurotische (inflected positive)
dwangneurotischere (inflected comparative)
dwangneurotischers (partitive comparative)


dysmatuur

dysmatuurder (uninflected comparative)
dysmatuurst (uninflected superlative)
dysmature (inflected positive)
dysmatuurdere (inflected comparative)
dysmatuurste (inflected superlative)
dysmatuurs (partitive positive)
dysmatuurders (partitive comparative)

een verminderde groei vertonend in de baarmoeder


expectatief

afgeleid van expectatie met het achtervoegsel -ief

expectatiever (uninflected comparative)
expectatiefst (uninflected superlative)
expectatieve (inflected positive)
expectatievere (inflected comparative)
expectatiefste (inflected superlative)
expectatiefs (partitive positive)
expectatievers (partitive comparative)

toeziend hoe de ziekte zich verder ontwikkelt


extra-uterien

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘buitenbaarmoederlijk’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1886

afgeleid van het Latijnse uterus met het voorvoegsel extra-

extra-uteriener (uninflected comparative)
extra-uterienst (uninflected superlative)
extra-uteriene (inflected positive)
extra-uterienere (inflected comparative)
extra-uterienste (inflected superlative)
extra-uteriens (partitive positive)
extra-uterieners (partitive comparative)


hydrotherapie

afleiding van therapie met het voorvoegsel hydro-

behandeling van patiënten door middel van waterbaden

Hoewel ze het niet echt leuk lijkt te vinden, moet het Thaise olifantje Fah Jam regelmatig het zwembad in. Daar krijgt ze hydrotherapie. Die speciale behandeling moet ervoor zorgen dat de vijf maanden oude olifant weer op vier poten gaat lopen. Ze gebruikt er maar drie sinds ze met een poot vast kwam te zitten in een val.

Weblink bron “Video: speciale zwemtherapie voor manke baby-olifant” (5 januari 2017), NOS

De hoge energieprijzen vormen een flinke belasting voor de revalidatiecentra. Een belangrijk onderdeel van revalidatie is namelijk hydrotherapie: behandeling in een therapeutisch zwembad. En deze zwembaden zijn met een constante watertemperatuur van 32 graden een grote kostenpost.


stoelbrancard

samenstelling van stoel zn en brancard zn

stoel waarin een patiënt zittend vervoerd kan worden en die gemakkelijk voor liggend vervoer kan worden omgebouwd

Uit onderzoek van NRC Handelsblad blijkt dat ze niet kunnen vliegen in zware weersomstandigheden met kans op ijsafzetting op het toestel, dat twee van de drie heli's geen ingebouwde infraroodcamera hebben, dat er geen stoelbrancard aan boord is en dat een van de toestellen niet automatisch stil kan hangen.


ijzergebrek

aandoening die ontstaat door onvoldoende ijzer opname uit de voeding

Het onderzoek is uitgevoerd onder enkel vrouwen. Omdat vrouwen vaker ijzergebrek hebben dan mannen. Maar de resultaten zijn zeker ook toepasbaar op mannen."

Weblink bron “Behandeling ijzertekort kan beter” (maandag 2 november 2015, 13:53), NOS


baarmoederhalscel

samenstelling van baarmoederhals zn en cel zn

cellen afkomstig van het slijmvlies van de baarmoederhals


ijzervoorraad

samenstelling van ijzer zn en voorraad zn

ijzervoorraden (plural)
ijzervoorraadje (diminutive singular)
ijzervoorraadjes (diminutive plural)

de hoeveelheid ijzer die in het lichaam aanwezig is

Mannen kunnen frequenter bloed geven dan vrouwen. Bovendien hebben ze minder vaak een te lage ijzervoorraad in hun bloed, waardoor iemand niet mag doneren.

Weblink bron “Sanquin werft 5000 niet-westerse bloeddonoren” (maandag 23 september 2019, 16:46), NOS


slijmvliesontsteking

samenstelling van slijmvlies zn en ontsteking zn

aandoening waardoor de cellen die in sommige lichaaamsholten voor een beschermende slijmlaag zorgen als reactie op een besmetting veel meer slijm dan normaal produceren

Het werkt dus niet bij iedereen, maar ijsjes eten tijdens de chemo kan slijmvliesontsteking voorkomen.

Weblink bron
Niki Korteweg
 “Prijzen voor humoristisch wetenschappelijk onderzoek : IJsjes op doktersvoorschrift” (16 september 2022) op nrc.nl

Na een nacht zwaar doorzakken voelden de heren zich, zoals te verwachten viel, beroerd. Kotsen, hoofdpijn, snot en slijm zochten een uitweg. Russische studiegenoten met nog meer ervaring in alcoholmisbruik hadden een term voor deze gesteldheid en noemden het katarrh, in het Westen beter bekend als het Franse catarrhe en het Engelse catarrh, een ouderwetse aanduiding voor een slijmvliesontsteking of zware verkoudheid, die gepaard gaat met veel snot en opgehoeste fluimen.

Weblink bron
Camiel Hamans
 “De kat weet van niks
rubriek” (14 september 2022) op nrc.nl


immunotherapie

samenstelling van immuun zn en therapie zn

behandeling door het stimuleren van het afweersysteem; een therapie, die er op is gericht het immuunsysteem zo te laten functioneren dat het lichaam zich zo goed mogelijk tegen vreemde factoren verzet

Veel nieuwe geneesmiddelen tegen kanker werken volgens een ander principe dan de bekende chemotherapie. Daarbij valt bijvoorbeeld te denken aan vormen van immunotherapie. "Het gaat dan om middelen die lang en veel gegeven moeten worden", zegt Korte.

Weblink bron “Farmaceut wil uitgaven dure medicijnen terugdringen” (dinsdag 7 juli 2015, 10:08), NOS


immuuntherapie

behandeling door het stimuleren van het afweersysteem

"Therapieën op basis van deze ontdekkingen zijn opvallend effectief in de strijd tegen kanker", aldus de verklaring van het Nobelprijs-instituut. Immuuntherapie kan worden gezien als een nieuwe methode in de behandeling van kanker, naast bestraling, chemotherapie en medicijnen.

Weblink bron “Nobelprijs Geneeskunde voor 'mijlpaal in strijd tegen kanker'” (maandag 1 oktober 2018, 11:36), NOS

In 2013 werd Mesu ook al getroffen door kanker. "De vorige keer ging het om twee lymfklieren, was het heel klein en niet ver verspreid. Nu zit het ver door mijn lichaam heen. Maar ze zijn tegenwoordig zo positief en zo ver met de immuuntherapie, dat er een grote kans op genezing is."

Weblink bron “Wat zieke Mesu nu meemaakt, is 'bijna niet uit te leggen'” (maandag 1 januari 2018, 18:48), NOS

Bij Emily Whitehead werd de immuuntherapie in 2012, toen ze zes jaar oud was, ingezet als laatste redmiddel. Whitehead was het eerste kind dat de behandeling onderging. Hoewel ze enorm ziek werd van de bijwerkingen, sloeg het aan en ze heeft inmiddels haar gewone leven weer opgepakt: ze gaat naar school, zit op pianoles en is al vijf jaar kankervrij.

Weblink bron “'Het was ook eng omdat Emily het eerste patiëntje was dat behandeld werd'” (donderdag 13 juli 2017, 20:38), NOS


incubatieperiode

samenstelling van incubatie zn en periode zn

incubatieperioden (plural)
incubatieperiodes (plural)

tijdsverloop tussen besmetting en het ontstaan van de eerste ziekte verschijnselen

Het RIVM zegt dat een test niet nodig is. Als men niet ziek is, dan zegt de test onvoldoende of we het beleid moeten veranderen", zegt Jaap van Dissel, infectieziektebestrijder bij het RIVM. De quarantaine is voldoende. "We weten van de getallen uit China dat de incubatieperiode, de periode tussen blootstelling aan het virus en het krijgen van klachten, gemiddeld zo'n dag of vijf, zes is. Met uitzonderingen tussen de twee en elf dagen. En daarom is een veilige quarantaineperiode gekozen van twee weken. Binnen twee weken zou je echt ziek zijn geworden."

Weblink bron “Kathleen zat weken in quarantaine: 'We moesten twee meter uit elkaar blijven'” (zondag 16 februari 2020, 21:33), NOS

Er zijn nog wel veel vragen. Zo is niets bekend over de incubatieperiode en of het virus kan worden overgedragen van dieren op mensen. Ook is niets bekendgemaakt over de leeftijd van de patiënten en hun gezondheidstoestand voor ze ziek werden.

Weblink bron “Mysterieuze longziekte in China lijkt nieuw virus” (donderdag 9 januari 2020, 11:15), NOS


hemotoxisch

afgeleid van toxisch met het voorvoegsel hemo-

hemotoxischer (uninflected comparative)
hemotoxische (inflected positive)
hemotoxischere (inflected comparative)
hemotoxischers (partitive comparative)


inbewaringstelling

samenstellende samenstelling van in, bewaring zn en stelling zn

een maatregel waarbij iemand gedwongen in een psychiatrische instelling geplaatst wordt


indicatieorgaan

samenstelling van indicatie zn en orgaan zn

indicatieorganen (plural)
indicatieorgaantje (diminutive singular)
indicatieorgaantjes (diminutive plural)

organisatie die bepaald op iemand recht heeft op een bepaalde voorziening

Ook wil Actal boven de 75 jaar de indicatiestelling zoals die nu gebeurt door het Centraal Indicatieorgaan afschaffen. Artsen of verpleegkundigen kunnen dan bepalen welke zorg een patiënt (vergoed) moet krijgen.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “'Te veel regels chronisch zieken'” (vrijdag 27 mei 2011, 12:58), NOS


infectiebestrijding

samenstelling van infectie zn en bestrijding zn

het voorkomen en behandelen van besmettelijke aandoeningen

Het systeem dat Nederland moet beschermen tegen een nieuwe uitbraak van een infectieziekte die kan worden overgedragen van dier op mens, is niet zo goed als de overheid beweert. Dat zegt Roel Coutinho, voormalig directeur van het Centrum Infectiebestrijding, tegen onderzoeksprogramma Zembla.

Weblink bron “'Volksgezondheid niet op één bij aanpak dierziektes'” (woensdag 28 september 2016, 06:00), NOS

Het RIVM krijgt er tientallen vragen per week over. Mensen willen vooral weten of ze bezorgd moeten zijn, zegt Jaap van Dissel, hoofd Infectiebestrijding bij het RIVM. "We leggen dan uit dat het zaak is om te voorkomen dat je een tekenbeet oploopt en dat je een teek die zich in je heeft vastgebeten zo snel mogelijk verwijdert."

Weblink bron “RIVM krijgt veel vragen over nieuw tekenvirus” (zondag 14 augustus 2016, 16:01), NOS


infectiegevaar

samenstelling van infectie zn en gevaar zn

de kans dat men een besmettelijke ziekte oploopt

De man verloor veel bloed. "Hij heeft geluk gehad", zei een arts in het ziekenhuis. "De kans op een infectie is aanwezig. We houden hem daarom goed in de gaten. Als er geen infectiegevaar meer is en de wond goed geheeld is, dan kan hij weer naar huis."

Weblink bron “Slang bijt Thai op wc: met mijn handen maakte ik zijn bek open” (donderdag 26 mei 2016, 12:08), NOS

Het flinterdunne implantaat kan in de toekomst worden gebruikt voor medische doeleinden. Zo zou het implantaat bruikbaar zijn om infecties tegen te gaan. De elektronica wordt door het lichaam afgebroken wanneer het ergste infectiegevaar is geweken.

Weblink bron “Medische doorbraak: oplosbare elektronica” (vrijdag 28 september 2012, 12:34), NOS


innidatie

inbedding van de bevruchte eicel in slijmvlies van de baarmoeder

Volgens de laatstgenoemde vindt de innidatie, die voorzover bekend is, nooit direct is waargenomen, naar alle waarschijnlijkheid plaats 5½ tot 6 dagen na de ovulatie.

Weblink bron
J.E. Schulte
 Ingezonden : Medisch-juridische beschouwingen over de moerbei (morula) (4 maart 1971) in: Nederlands tijdschrift voor geneeskunde , jrg. 115 nr. 17 (24 april 191), p. 761 kol. 2


inflammatoir

inflammatoirder (uninflected comparative)
inflammatoirst (uninflected superlative)
inflammatoire (inflected positive)
inflammatoirdere (inflected comparative)
inflammatoirste (inflected superlative)
inflammatoirs (partitive positive)
inflammatoirders (partitive comparative)

van de aard van, betrekking hebbend op een ontsteking


infuusvloeistof

samenstelling van infuus zn en vloeistof zn

vloeistof die in een bloedvat of het onderhuidsebindweefsel kan worden toegediend

Infusievloeistoffen worden via een infuus in een bloedvat of het onderhuidse bindweefsel toegediend. Indicaties voor infusievloeistoffen zijn onder andere: behandeling van isotone of hypotone dehydratie, herstel van het intravasculaire volume, medium of oplosmiddel voor verenigbare elektrolytconcentraties en geneesmiddelen. De keuze van de vloeistof is afhankelijk van het doel van de toediening.

De apotheek van het Martini Ziekenhuizen maakt als een van de weinige ziekenhuisapotheken in Nederland zelf op grote schaal medicatie. Normaal gesproken is de productie van zakken met infuusvloeistof alleen voor eigen gebruik. Maar nu er veel te weinig zakken zijn, wil het ziekenhuis er meer maken.

Weblink bron “Gronings ziekenhuis gaat Nederland aan infuuszakken helpen” (woensdag 13 november, 11:19), NOS

"Het is een voordeel dat dat al een bestaand gebouw is. Maar we moeten er ook aan denken of er mensen beschikbaar zijn. Is er voldoende apparatuur en zijn er goede aanvoerlijnen voor medicatie of infuusvloeistof?"

Weblink bron “Verdeling coronapatiënten over Nederland nu centraal geregeld” (maandag 23 maart 2020, 11:21), NOS


inhalatietoestel

samenstelling van inhalatie zn en toestel zn

apparaat waarmee men bepaalde medicatie kan inademen


inspanningsastma

samenstelling van inspanning zn en astma zn met het invoegsel -s-

een uiting van astma dat zich kenmerkt door een benauwd gevoel bij inspanning

"Laat staan bij sporters die alleen maar inspanningsastma hebben. Blijkbaar werkte die spuit van Wiggins ook nog eens wekenlang... Dan moet je wat mij betreft weken uit competitie. Dat zaakje stinkt."

Weblink bron “Dumoulin keihard over 'stinkende'zaak-Wiggins en 'boevenbende'UCI” (zaterdag 24 september 2016, 14:02), NOS

Cortisol valt onder de groep corticosteroïden, waarmee bijvoorbeeld inspanningsastma wordt bestreden. In de sportwereld komt inspanningsastma geregeld voor. Ook Boom gebruikte 'pufjes'om inspanningsastma tegen te gaan.

Weblink bron “Wat houdt een te lage cortisolwaarde in?” (zaterdag 4 juli 2015, 12:30), NOS