verlammen

Afgeleid van lam met het voorvoegsel ver-.

lähmen

van het vermogen zich te bewegen beroven

verlamde (past)
verlamd (past participle)
te verlammen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen verlammen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen verlammen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben verlamd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben verlamd (active infinitive perfect present long-form)
verlamd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
verlamd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
verlammend (imperfect participle)
verlamd (past participle)
verlamme (subjunctive)
verlam (indicative imperfect present singular first-person)
verlamt (indicative imperfect present singular second-person)
verlamt (indicative imperfect present singular second-person)
verlamt (indicative imperfect present singular second-person)
verlamt (indicative imperfect present singular third-person)
verlamde (indicative imperfect past singular first-person)
verlamde (indicative imperfect past singular second-person)
verlamde (indicative imperfect past singular second-person)
verlamde (indicative imperfect past singular second-person)
verlamde (indicative imperfect past singular third-person)
verlamden (indicative imperfect past plural first-person)
verlamden (indicative imperfect past plural second-person)
verlamden (indicative imperfect past plural third-person)
zal verlammen (indicative imperfect future singular first-person)
zult verlammen (indicative imperfect future singular second-person)
zal verlammen (indicative imperfect future singular second-person)
zult verlammen (indicative imperfect future singular second-person)
zal verlammen (indicative imperfect future singular second-person)
zult verlammen (indicative imperfect future singular second-person)
zal verlammen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen verlammen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen verlammen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen verlammen (indicative imperfect future plural third-person)
zou verlammen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou verlammen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) verlammen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt verlammen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou verlammen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden verlammen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden verlammen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden verlammen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb verlamd (perfect present first-person)
hebt verlamd (perfect present second-person)
hebt verlamd (perfect present second-person)
heeft verlamd (perfect present second-person)
hebt verlamd (perfect present second-person)
heeft verlamd (perfect present third-person)
hebben verlamd (perfect present first-person)
hebben verlamd (perfect present second-person)
hebben verlamd (perfect present third-person)
had verlamd (perfect past first-person)
had verlamd (perfect past second-person)
had verlamd (perfect past second-person)
hadt verlamd (perfect past second-person)
had verlamd (perfect past third-person)
hadden verlamd (perfect past first-person)
hadden verlamd (perfect past second-person)
hadden verlamd (perfect past third-person)
zal verlamd hebben (perfect future first-person)
zal verlamd hebben (perfect future second-person)
zult verlamd hebben (perfect future second-person)
zult verlamd hebben (perfect future second-person)
zal verlamd hebben (perfect future second-person)
zult verlamd hebben (perfect future second-person)
zal verlamd hebben (perfect future third-person)
zullen verlamd hebben (perfect future first-person)
zullen verlamd hebben (perfect future second-person)
zullen verlamd hebben (perfect future third-person)
zou verlamd hebben (perfect conditional first-person)
zou verlamd hebben (perfect conditional second-person)
zou verlamd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt verlamd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt verlamd hebben (perfect conditional second-person)
zou verlamd hebben (perfect conditional third-person)
zouden verlamd hebben (perfect conditional first-person)
zouden verlamd hebben (perfect conditional second-person)
zouden verlamd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt verlamd (impersonal passive present imperfect)
er is verlamd (impersonal passive present perfect)
er werd verlamd (impersonal passive past imperfect)
er was verlamd (impersonal passive past perfect)
er zal verlamd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal verlamd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou verlamd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou verlamd zijn (impersonal passive conditional perfect)
verlamd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
verlamd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
verlamd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
verlamd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
verlamd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
verlamd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
verlamd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
verlamd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word verlamd (singular imperfect present first-person)
wordt verlamd (singular imperfect present second-person)
wordt verlamd (singular imperfect present second-person)
wordt verlamd (singular imperfect present second-person)
wordt verlamd (singular imperfect present plural third-person)
worden verlamd (singular imperfect present plural first-person)
worden verlamd (singular imperfect present plural second-person)
worden verlamd (singular imperfect present third-person)
werd verlamd (singular imperfect past first-person)
werd verlamd (singular imperfect past second-person)
werd verlamd (singular imperfect past second-person)
werdt verlamd (singular imperfect past second-person)
werd verlamd (singular imperfect past plural third-person)
werden verlamd (singular imperfect past plural first-person)
werden verlamd (singular imperfect past plural second-person)
werden verlamd (singular imperfect past third-person)
zal verlamd worden (singular imperfect future first-person)
zult verlamd worden (singular imperfect future second-person)
zult verlamd worden (singular imperfect future second-person)
zult verlamd worden (singular imperfect future second-person)
zal verlamd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen verlamd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen verlamd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen verlamd worden (singular imperfect future third-person)
zou verlamd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou verlamd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou verlamd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt verlamd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt verlamd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou verlamd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden verlamd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden verlamd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden verlamd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben verlamd (perfect present first-person)
bent verlamd (perfect present second-person)
bent verlamd (perfect present second-person)
is verlamd (perfect present second-person)
zijt verlamd (perfect present second-person)
is verlamd (perfect present third-person)
zijn verlamd (perfect present first-person)
zijn verlamd (perfect present second-person)
zijn verlamd (perfect present third-person)
was verlamd (perfect past first-person)
was verlamd (perfect past second-person)
was verlamd (perfect past second-person)
waart verlamd (perfect past second-person)
was verlamd (perfect past third-person)
waren verlamd (perfect past first-person)
waren verlamd (perfect past second-person)
waren verlamd (perfect past third-person)
zal verlamd zijn (perfect future first-person)
zult verlamd zijn (perfect future second-person)
zult verlamd zijn (perfect future second-person)
zult verlamd zijn (perfect future second-person)
zal verlamd zijn (perfect future third-person)
zullen verlamd zijn (perfect future first-person)
zullen verlamd zijn (perfect future second-person)
zullen verlamd zijn (perfect future third-person)
zou verlamd zijn (perfect conditional first-person)
zou verlamd zijn (perfect conditional second-person)
zou verlamd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt verlamd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt verlamd zijn (perfect conditional second-person)
zou verlamd zijn (perfect conditional third-person)
zouden verlamd zijn (perfect conditional first-person)
zouden verlamd zijn (perfect conditional second-person)
zouden verlamd zijn (perfect conditional third-person)

Dat ongeluk verlamde hem vanaf zijn middel.


coeliakie

Coeliakie

(geneeskunde) een ongeneeslijke stofwisselingsziekte die veroorzaakt wordt door een glutenintolerantie

Bij deze patiënt is coeliakie geconstateerd.


patiënt

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘zieke’ voor het eerst aangetroffen in 1451

via Middelnederlands patient van Frans patient

Operatie geslaagd, patiënt overleden.

Iets is gelukt, maar met zoveel bijkomende schade dat het uiteindelijke resultaat toch negatief is.

patiënten (plural)
patiëntje (diminutive singular)
patiëntjes (diminutive plural)

Als patiënt ben ik zeer tevreden over mijn arts.


narcose

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘verdoving’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1898

narcoses (plural)
narcosetje (diminutive singular)
narcosetjes (diminutive plural)

De dokter bracht de patiënt onder narcose, zodat hij niets van de operatie zou voelen.


trichomoniasis

een seksueel overdraagbare aandoening van de mens die veroorzaakt wordt door de parasiet Trichomonas vaginalis

Trichomoniasis kan goed genezen worden met antibiotica.

een vogelziekte die veroorzaakt wordt door de parasiet Trichomonas gallinae.

Trichomoniasis komt voor bij duiven, pluimvee en parkieten maar ook bij roofvogels die zieke vogels als prooidieren slaan.


elektro-encefalogram

afgeleid van encefalogram met het voorvoegsel elektro-

elektro-encefalogrammen (plural)
elektro-encefalogrammetje (diminutive singular)
elektro-encefalogrammetjes (diminutive plural)

een hersenfilm: registratie van de elektrische activiteit van de hersenen

De verpleger maakt een elektro-encefalogram.


pijnstiller

pijnstillers (plural)
pijnstillertje (diminutive singular)
pijnstillertjes (diminutive plural)

een middel dat de verschijnselen van een ziekte onderdrukt zonder de ziekte te genezen

Hij leefde bij gratie van de pijnstiller.

Twee artsen constateren op basis van een meta-analyse dat twee morfine-achtige pijnstillers (oxycodon en fentanyl) nauwelijks beter werken dan een placebo

Sinds OxyContin op de markt kwam zijn in Amerika zo'n tweehonderdduizend Amerikanen gestorven door een overdosis pijnstillers.


medicus

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘arts’ voor het eerst aangetroffen in 1440

afgeleid van het Latijn met het achtervoegsel -icus

een persoon die gerechtigd is de geneeskunde te beoefenen, een arts, dokter, geneesheer, geneeskundige


xeroderma

afgeleid van het Griekse 'derma' δέρμα (huid) met het voorvoegsel xero-

xeroderma's (plural)
xerodermaatje (diminutive singular)
xerodermaatjes (diminutive plural)

De dokter constateerde dat zij last had van een xeroderma.


zaalarts

zaalartsen (plural)
zaalartsje (diminutive singular)
zaalartsjes (diminutive plural)

een geneeskundige met de bevoegdheid een praktijk te voeren en die werkzaam is op een zaal

De zaalarts controleerde de gezondheid van de patiënt.


zaadbalkanker

Hodenkrebs

een vorm van kanker die ontstaat in de zaadbal

Haar partner had zaadbalkanker en werd hierdoor onvruchtbaar.


zaailing

afgeleid van zaaien met het achtervoegsel -ling
**[2] mogelijk onder invloed van zaadling

Sämling

uit zaad opgekweekte plant, het stadium volgend op de kiemplant

zaailingen (plural)
zaailingetje (diminutive singular)
zaailingetjes (diminutive plural)

gezwel dat is ontstaan door kwaadaardige cellen die zich vanuit een oorspronkelijk gezwel door het lichaam hebben verplaatst

Er is eerder sprake van een multifocaal ontstaan dan van een "zaailing" of metastase.


laesie

In de betekenis van ‘kwetsing’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1565.

Leenwoord uit Latijn laesio ‘kwetsing; beschadiging, benadeling’

læsion

laesies (plural)
laesietje (diminutive singular)
laesietjes (diminutive plural)

beschadiging van het weefsel in een organisme, die doorgaans het gevolg is van ziekte of lichamelijke verwonding

Door het ongeluk liep hij een laesie op.


zymologie

met het voorvoegsel zymo- en met het achtervoegsel -logie

Er zijn mensen die zymologie studeren.


darmkoliek

een aanval van hevige, krampende pijn, vaak met bewegingsdrang, ten gevolge van torsie of obstructie van de darm


idioot

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘gek’ voor het eerst aangetroffen in 1857

Van het Latijnse idiōta ("idioot"), dat komt van het Oudgriekse ἰδιώτης (idiōtēs, "onopgevoede; leek"), dat komt van ἴδιος (idios, "zichzelf, privaat, apart").

idioter (uninflected comparative)
idiootst (uninflected superlative)
idiote (inflected positive)
idiotere (inflected comparative)
idiootste (inflected superlative)
idioots (partitive positive)
idioters (partitive comparative)

Daar woont een naar mijn mening idiote man.


idioot

Idiot

iemand die een grote maat van zwakzinnigheid heeft

iemand die zwakzinnig is in de hoogste graad


efedrine

In de betekenis van ‘stimulerend alkaloïde’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1941

een plantenextract afkomstig van de plant Ephedra distachya die stimulerend werkt en toegepast wordt in de behandeling van astma, hooikoorts, bronchitis en verkoudheid

Dit medicijn bevat het plantenextract "efedrine".


bof

In de betekenis van ‘kinderziekte’ voor het eerst aangetroffen in 1327

boffen (plural)
bofje (diminutive singular)
bofjes (diminutive plural)

infectieziekte waarbij men een dik hoofd krijgt

Zij hebben allebei de bof gehad.


stoma

van modern Latijn stoma
**[1]: in de betekenis van ‘huidmondje’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1895
**[2]: in de betekenis van ‘kunstmatige darmopening’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1961

stoma

huidmondje, een opening in een blad waar gassen doorheen kunnen

stoma

een kunstmatige uitgang in het (menselijk) lichaam

stoma's (plural)
stomata (plural)
stomaatje (diminutive singular)
stomaatjes (diminutive plural)

Het meervoud "stomata" is vooral gangbaar bij de eerste betekenis "huidmondjes van een plant".

kunstmatige uitgang in het (menselijk) lichaam.
Deze uitgang kan zijn voor ontlasting (colostoma of ileostoma), urine (urinestoma of urostoma, of een nefrostoma), gal (galstoma of leverstoma) en ademhaling (tracheostoma).

Een stoma van de darmen of urinewegen wordt aangelegd als de ontlasting of urine het lichaam niet meer via de natuurlijke weg kan of mag verlaten.


scabiës

geen meervoud van Latijn scabies, in de betekenis van ‘schurft’ voor het eerst aangetroffen in 1761

scabies

huidinfectie die veroorzaakt wordt door de parasiet Acarus scabiei

Door de globalisatie en het gemak waarmee grote afstanden afgelegd worden is scabiës weer in opmars.


evacueren

Afgeleid van het Franse évacuer (met het achtervoegsel -eren).

[1] In de huidige (dominante) betekenis van “de plaatselijke of eigen bevolking in veiligheid brengen”, als leenvertaling van Engels evacuate, aangetroffen sinds de Tweede Wereldoorlog.

[2] In de betekenis van ”ontruimen, verlaten (van een woonplaats)” voor het eerst aangetroffen in 1650.

[3] In de medische betekenis van “afvoeren uit het lichaam, doen braken” aangetroffen sinds de 14e eeuw.

evacueerde (past)
geëvacueerd (past participle)
te evacueren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen evacueren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen evacueren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geëvacueerd (active infinitive perfect present short-form)
zijn geëvacueerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben/zijn geëvacueerd (active infinitive perfect present long-form)
geëvacueerd zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future short-form)
geëvacueerd te zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future long-form)
evacuerend (imperfect participle)
geëvacueerd (past participle)
evacuere (subjunctive)
evacueer (indicative imperfect present singular first-person)
evacueert (indicative imperfect present singular second-person)
evacueert (indicative imperfect present singular second-person)
evacueert (indicative imperfect present singular second-person)
evacueert (indicative imperfect present singular third-person)
evacueerde (indicative imperfect past singular first-person)
evacueerde (indicative imperfect past singular second-person)
evacueerde (indicative imperfect past singular second-person)
evacueerde (indicative imperfect past singular second-person)
evacueerde (indicative imperfect past singular third-person)
evacueerden (indicative imperfect past plural first-person)
evacueerden (indicative imperfect past plural second-person)
evacueerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal evacueren (indicative imperfect future singular first-person)
zult evacueren (indicative imperfect future singular second-person)
zal evacueren (indicative imperfect future singular second-person)
zult evacueren (indicative imperfect future singular second-person)
zal evacueren (indicative imperfect future singular second-person)
zult evacueren (indicative imperfect future singular second-person)
zal evacueren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen evacueren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen evacueren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen evacueren (indicative imperfect future plural third-person)
zou evacueren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou evacueren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) evacueren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt evacueren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou evacueren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden evacueren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden evacueren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden evacueren (indicative imperfect conditional plural third-person)
er wordt geëvacueerd (impersonal passive perfect present first-person imperfect)
er is geëvacueerd (impersonal passive perfect present third-person perfect)
er werd geëvacueerd (impersonal passive perfect past first-person imperfect)
er was geëvacueerd (impersonal passive perfect past third-person perfect)
er zal geëvacueerd worden (impersonal passive perfect future first-person imperfect)
er zal geëvacueerd zijn (impersonal passive perfect future third-person perfect)
er zou geëvacueerd worden (impersonal passive perfect conditional first-person imperfect)
er zou geëvacueerd zijn (impersonal passive perfect conditional third-person perfect)
geëvacueerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geëvacueerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geëvacueerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geëvacueerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geëvacueerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geëvacueerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geëvacueerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geëvacueerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geëvacueerd (singular imperfect present first-person)
wordt geëvacueerd (singular imperfect present second-person)
wordt geëvacueerd (singular imperfect present second-person)
wordt geëvacueerd (singular imperfect present second-person)
wordt geëvacueerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geëvacueerd (singular imperfect present plural first-person)
worden geëvacueerd (singular imperfect present plural second-person)
worden geëvacueerd (singular imperfect present third-person)
werd geëvacueerd (singular imperfect past first-person)
werd geëvacueerd (singular imperfect past second-person)
werd geëvacueerd (singular imperfect past second-person)
werdt geëvacueerd (singular imperfect past second-person)
werd geëvacueerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geëvacueerd (singular imperfect past plural first-person)
werden geëvacueerd (singular imperfect past plural second-person)
werden geëvacueerd (singular imperfect past third-person)
zal geëvacueerd worden (singular imperfect future first-person)
zult geëvacueerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geëvacueerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geëvacueerd worden (singular imperfect future second-person)
zal geëvacueerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geëvacueerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geëvacueerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geëvacueerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geëvacueerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geëvacueerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geëvacueerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geëvacueerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geëvacueerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geëvacueerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geëvacueerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geëvacueerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geëvacueerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geëvacueerd (perfect present first-person)
bent geëvacueerd (perfect present second-person)
bent geëvacueerd (perfect present second-person)
is geëvacueerd (perfect present second-person)
zijt geëvacueerd (perfect present second-person)
is geëvacueerd (perfect present third-person)
zijn geëvacueerd (perfect present first-person)
zijn geëvacueerd (perfect present second-person)
zijn geëvacueerd (perfect present third-person)
was geëvacueerd (perfect past first-person)
was geëvacueerd (perfect past second-person)
was geëvacueerd (perfect past second-person)
waart geëvacueerd (perfect past second-person)
was geëvacueerd (perfect past third-person)
waren geëvacueerd (perfect past first-person)
waren geëvacueerd (perfect past second-person)
waren geëvacueerd (perfect past third-person)
zal geëvacueerd zijn (perfect future first-person)
zult geëvacueerd zijn (perfect future second-person)
zult geëvacueerd zijn (perfect future second-person)
zult geëvacueerd zijn (perfect future second-person)
zal geëvacueerd zijn (perfect future third-person)
zullen geëvacueerd zijn (perfect future first-person)
zullen geëvacueerd zijn (perfect future second-person)
zullen geëvacueerd zijn (perfect future third-person)
zou geëvacueerd zijn (perfect conditional first-person)
zou geëvacueerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geëvacueerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geëvacueerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geëvacueerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geëvacueerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geëvacueerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden geëvacueerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden geëvacueerd zijn (perfect conditional third-person)

het lichaam ledigen van ongewenste lichaamsproducten, d.i. uitpoepen, uitplassen, uitbraken e.d.

Bij mijne komst vond ik de vrouw onder de navolgende toevallen: gezwollen hoofd, uitpuilende oogen, blaauw en zelfs op sommige plaatsen, vooral onder de oogen, zwartachtig in het aangezigt, drooge vuile tong, koude ledematen, hevige krampen der onderste, meestal ontbrekende pols, allermoeijelijkste ademhaling, neiging tot braken, nu en dan persing tot stoelgang zonder iets te evacuéren, brandende buikpijnen, vooral bij de aanraking. Spreken kon de lijderesse niet, maar somwijlen gilde zij eenige onverstaanbare woorden uit.

J. van Dissel, Jz.
 Waarneming van eenen aanval van ziekte, zeer overeenkomende met de cholera morbus der Indiën in:
Dr. E.C. van Leersum (ed.)
 Vaderlandsche letteroefeningen (1824), G.S. Leeneman van der Kroe en J.W. IJntema, Amsterdam, p. 658 op dbnl.org

Een ander maniere van ruden comt van spijsen dat mense qualic verduwen mach alse die spijse vervult wert in den lichame. Ende aldus salmen gaen ter cueren. Int erste salmen die materie ende die verrotte humoren evacueren.

Johan Yperman
 Van rudicheit en(de) scorreftheit ane die mensche (ca. 1310) in:
Dr. E.C. van Leersum (ed.)
 De „Cyrurgie” van Meester Johan Yperman (1912), A.W. Sijthoff, Leiden, p. 168 op dbnl.org


oorontsteking

oorontstekingen (plural)
oorontstekinkje (diminutive singular)
oorontstekinkjes (diminutive plural)

Het kan erg vervelend zijn om oorontsteking te krijgen.

Uit het onderzoek blijkt een duidelijke relatie tussen het doormaken van veel oorontsteking op jonge leeftijd en het krijgen van permanente gehoorschade


peesontsteking

Sehnenscheidenentzündung

een aandoening van een pees en de aanhechting ervan aan het bot

peesontstekingen (plural)
peesontstekinkje (diminutive singular)
peesontstekinkjes (diminutive plural)

Die peesontsteking plaagde hem nog lang.


kolder

[1][2] Leenwoord uit Duits Koller, in de betekenis van ‘onzin’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1938 , in de betekenis van ‘hersenziekte bij vee’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1763

[3] Leenwoord uit Middeleeuws Latijn collarium, colarum, colerum “halsband” (voor paard of hond), in de betekenis van ‘leren harnas’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1420

kolders (plural)
koldertje (diminutive singular)
koldertjes (diminutive plural)

Het paard leed al twee jaar aan de kolder.


hemorroïden

[2] in de betekenis van ‘aambeien’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847

aandoening aan de anus waarbij aderen pijnlijk uitstulpen

Hij had last van hemorroïden.


aarstulpen

pijnlijke uitstulping van de aderen van de anus

Hij leed aan aarstulpen.


levercirrose

samenstelling van lever zn en cirrose zn

Het lijkt me echt vreselijk om aan levercirrose te lijden.


slaapwandelen

slaapwandelde (past)
geslaapwandeld (past participle)
te slaapwandelen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen slaapwandelen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen slaapwandelen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geslaapwandeld (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geslaapwandeld (active infinitive perfect present long-form)
geslaapwandeld zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geslaapwandeld te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
slaapwandelend (imperfect participle)
geslaapwandeld (past participle)
slaapwandele (subjunctive)
slaapwandel (indicative imperfect present singular first-person)
slaapwandelt (indicative imperfect present singular second-person)
slaapwandelt (indicative imperfect present singular second-person)
slaapwandelt (indicative imperfect present singular second-person)
slaapwandelt (indicative imperfect present singular third-person)
slaapwandelde (indicative imperfect past singular first-person)
slaapwandelde (indicative imperfect past singular second-person)
slaapwandelde (indicative imperfect past singular second-person)
slaapwandelde (indicative imperfect past singular second-person)
slaapwandelde (indicative imperfect past singular third-person)
slaapwandelden (indicative imperfect past plural first-person)
slaapwandelden (indicative imperfect past plural second-person)
slaapwandelden (indicative imperfect past plural third-person)
zal slaapwandelen (indicative imperfect future singular first-person)
zult slaapwandelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal slaapwandelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult slaapwandelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal slaapwandelen (indicative imperfect future singular second-person)
zult slaapwandelen (indicative imperfect future singular second-person)
zal slaapwandelen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen slaapwandelen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen slaapwandelen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen slaapwandelen (indicative imperfect future plural third-person)
zou slaapwandelen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou slaapwandelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) slaapwandelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt slaapwandelen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou slaapwandelen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden slaapwandelen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden slaapwandelen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden slaapwandelen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geslaapwandeld (perfect present first-person)
hebt geslaapwandeld (perfect present second-person)
hebt geslaapwandeld (perfect present second-person)
heeft geslaapwandeld (perfect present second-person)
hebt geslaapwandeld (perfect present second-person)
heeft geslaapwandeld (perfect present third-person)
hebben geslaapwandeld (perfect present first-person)
hebben geslaapwandeld (perfect present second-person)
hebben geslaapwandeld (perfect present third-person)
had geslaapwandeld (perfect past first-person)
had geslaapwandeld (perfect past second-person)
had geslaapwandeld (perfect past second-person)
hadt geslaapwandeld (perfect past second-person)
had geslaapwandeld (perfect past third-person)
hadden geslaapwandeld (perfect past first-person)
hadden geslaapwandeld (perfect past second-person)
hadden geslaapwandeld (perfect past third-person)
zal geslaapwandeld hebben (perfect future first-person)
zal geslaapwandeld hebben (perfect future second-person)
zult geslaapwandeld hebben (perfect future second-person)
zult geslaapwandeld hebben (perfect future second-person)
zal geslaapwandeld hebben (perfect future second-person)
zult geslaapwandeld hebben (perfect future second-person)
zal geslaapwandeld hebben (perfect future third-person)
zullen geslaapwandeld hebben (perfect future first-person)
zullen geslaapwandeld hebben (perfect future second-person)
zullen geslaapwandeld hebben (perfect future third-person)
zou geslaapwandeld hebben (perfect conditional first-person)
zou geslaapwandeld hebben (perfect conditional second-person)
zou geslaapwandeld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geslaapwandeld hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geslaapwandeld hebben (perfect conditional second-person)
zou geslaapwandeld hebben (perfect conditional third-person)
zouden geslaapwandeld hebben (perfect conditional first-person)
zouden geslaapwandeld hebben (perfect conditional second-person)
zouden geslaapwandeld hebben (perfect conditional third-person)

onbewust daarvan rondwandelen in een toestand van slaap

Hij heeft vannacht weer geslaapwandeld.


laxatief

laxatiever (uninflected comparative)
laxatiefst (uninflected superlative)
laxatieve (inflected positive)
laxatievere (inflected comparative)
laxatiefste (inflected superlative)
laxatiefs (partitive positive)
laxatievers (partitive comparative)

Dit heeft een sterk laxatieve werking.


laxatief

Deze stof is een laxatief.


miltvuur

جمرة خبيثة

een infectieziekte, die wordt veroorzaakt door de bacterie Bacillus anthracis

Miltvuur was een van de eerste ziekten waarvan door Koch werd aangetoond dat ze door een bacterie worden veroorzaakt.

Eenheid 731 experimenteerde tijdens zijn bestaan met zowat alle gevaarlijke virussen, bacteriën en epidemieën die toen bekend waren, zoals miltvuur, cholera, builenpest, salmonella, tyfus, tetanus, brucellose, botulisme, gasgangreen, malaria, pokken, meningokokkenmeningitis, tuberculose, tularemie en kwade droes.
Tests werden - afhankelijk van de doeleinden - uitgevoerd op dieren, maar ook op mensen: krijgsgevangenen, gevangen verzetsmensen, politieke tegenstanders of 'verdachte' personen


mamma

[1] klanknabootsing van de eerste woordjes die kinderen vaak uitspreken, opgevat als aanduiding voor de moeder, vergelijk Italiaans mamma en Frans maman

mamma's (plural)
mammaatje (diminutive singular)
mammaatjes (diminutive plural)

borst van een vrouw met daarin de melkklieren

Op 5 maart 2008 werd klaagster door haar huisarts aangemeld bij de mammapoli in verband met verdichting in de linker mamma.


deterioratie

Naamwoord van handeling van deterioreren met het achtervoegsel -atie

De man kreeg steeds meer last van deterioratie.


koutje

Hij had een koutje opgelopen.

Het lijkt een faux pas. Een kuchje op het verkeerde moment. ‘Sorry’, zegt het kamermeisje Abigail (Emma Stone) als de explosieve koningin Anne (Olivia Colman) haar vinnig aankijkt. ‘Ik denk dat ik een koutje heb gevat toen ik gisteren de kruiden plukte tegen uw jicht.’


kraamkliniek

kraamklinieken (plural)
kraamkliniekje (diminutive singular)
kraamkliniekjes (diminutive plural)

een (afdeling van een) ziekenhuis voor bevallingen

Zij ging direct naar de kraamkliniek toen zij weeën kreeg.

Thierry sympathiseert net als Willem met de gezellige Russische dictator Vladimir Poetin, die de afgelopen weken bij zijn Oekraïense buren wat kraamklinieken en kleuterscholen heeft vernietigd.


PET

De afkorting voor positronemissietomografie.

De afkorting voor polyethyleentereftalaat.

PET

de afkorting voor positronemissietomografie, een beeldvormende techniek m.b.v. radioactive isotopen

Het principe van PET berust op de annihilatie van het positron van de radionuclide en een elektron van het weefsel.


verdoven

Afgeleid van doven met het voorvoegsel ver-

betäuben

de pijnprikkel onderdrukken, bijvoorbeeld door het toedienen van een medicijn

verdoofde (past)
verdoofd (past participle)
te verdoven (active infinitive imperfect present long-form)
zullen verdoven (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen verdoven (active infinitive imperfect future long-form)
hebben verdoofd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben verdoofd (active infinitive perfect present long-form)
verdoofd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
verdoofd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
verdovend (imperfect participle)
verdoofd (past participle)
verdove (subjunctive)
verdoof (indicative imperfect present singular first-person)
verdooft (indicative imperfect present singular second-person)
verdooft (indicative imperfect present singular second-person)
verdooft (indicative imperfect present singular second-person)
verdooft (indicative imperfect present singular third-person)
verdoofde (indicative imperfect past singular first-person)
verdoofde (indicative imperfect past singular second-person)
verdoofde (indicative imperfect past singular second-person)
verdoofde (indicative imperfect past singular second-person)
verdoofde (indicative imperfect past singular third-person)
verdoofden (indicative imperfect past plural first-person)
verdoofden (indicative imperfect past plural second-person)
verdoofden (indicative imperfect past plural third-person)
zal verdoven (indicative imperfect future singular first-person)
zult verdoven (indicative imperfect future singular second-person)
zal verdoven (indicative imperfect future singular second-person)
zult verdoven (indicative imperfect future singular second-person)
zal verdoven (indicative imperfect future singular second-person)
zult verdoven (indicative imperfect future singular second-person)
zal verdoven (indicative imperfect future singular third-person)
zullen verdoven (indicative imperfect future plural first-person)
zullen verdoven (indicative imperfect future plural second-person)
zullen verdoven (indicative imperfect future plural third-person)
zou verdoven (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou verdoven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) verdoven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt verdoven (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou verdoven (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden verdoven (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden verdoven (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden verdoven (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb verdoofd (perfect present first-person)
hebt verdoofd (perfect present second-person)
hebt verdoofd (perfect present second-person)
heeft verdoofd (perfect present second-person)
hebt verdoofd (perfect present second-person)
heeft verdoofd (perfect present third-person)
hebben verdoofd (perfect present first-person)
hebben verdoofd (perfect present second-person)
hebben verdoofd (perfect present third-person)
had verdoofd (perfect past first-person)
had verdoofd (perfect past second-person)
had verdoofd (perfect past second-person)
hadt verdoofd (perfect past second-person)
had verdoofd (perfect past third-person)
hadden verdoofd (perfect past first-person)
hadden verdoofd (perfect past second-person)
hadden verdoofd (perfect past third-person)
zal verdoofd hebben (perfect future first-person)
zal verdoofd hebben (perfect future second-person)
zult verdoofd hebben (perfect future second-person)
zult verdoofd hebben (perfect future second-person)
zal verdoofd hebben (perfect future second-person)
zult verdoofd hebben (perfect future second-person)
zal verdoofd hebben (perfect future third-person)
zullen verdoofd hebben (perfect future first-person)
zullen verdoofd hebben (perfect future second-person)
zullen verdoofd hebben (perfect future third-person)
zou verdoofd hebben (perfect conditional first-person)
zou verdoofd hebben (perfect conditional second-person)
zou verdoofd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt verdoofd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt verdoofd hebben (perfect conditional second-person)
zou verdoofd hebben (perfect conditional third-person)
zouden verdoofd hebben (perfect conditional first-person)
zouden verdoofd hebben (perfect conditional second-person)
zouden verdoofd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt verdoofd (impersonal passive present imperfect)
er is verdoofd (impersonal passive present perfect)
er werd verdoofd (impersonal passive past imperfect)
er was verdoofd (impersonal passive past perfect)
er zal verdoofd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal verdoofd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou verdoofd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou verdoofd zijn (impersonal passive conditional perfect)
verdoofd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
verdoofd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
verdoofd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
verdoofd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
verdoofd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
verdoofd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
verdoofd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
verdoofd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word verdoofd (singular imperfect present first-person)
wordt verdoofd (singular imperfect present second-person)
wordt verdoofd (singular imperfect present second-person)
wordt verdoofd (singular imperfect present second-person)
wordt verdoofd (singular imperfect present plural third-person)
worden verdoofd (singular imperfect present plural first-person)
worden verdoofd (singular imperfect present plural second-person)
worden verdoofd (singular imperfect present third-person)
werd verdoofd (singular imperfect past first-person)
werd verdoofd (singular imperfect past second-person)
werd verdoofd (singular imperfect past second-person)
werdt verdoofd (singular imperfect past second-person)
werd verdoofd (singular imperfect past plural third-person)
werden verdoofd (singular imperfect past plural first-person)
werden verdoofd (singular imperfect past plural second-person)
werden verdoofd (singular imperfect past third-person)
zal verdoofd worden (singular imperfect future first-person)
zult verdoofd worden (singular imperfect future second-person)
zult verdoofd worden (singular imperfect future second-person)
zult verdoofd worden (singular imperfect future second-person)
zal verdoofd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen verdoofd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen verdoofd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen verdoofd worden (singular imperfect future third-person)
zou verdoofd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou verdoofd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou verdoofd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt verdoofd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt verdoofd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou verdoofd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden verdoofd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden verdoofd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden verdoofd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben verdoofd (perfect present first-person)
bent verdoofd (perfect present second-person)
bent verdoofd (perfect present second-person)
is verdoofd (perfect present second-person)
zijt verdoofd (perfect present second-person)
is verdoofd (perfect present third-person)
zijn verdoofd (perfect present first-person)
zijn verdoofd (perfect present second-person)
zijn verdoofd (perfect present third-person)
was verdoofd (perfect past first-person)
was verdoofd (perfect past second-person)
was verdoofd (perfect past second-person)
waart verdoofd (perfect past second-person)
was verdoofd (perfect past third-person)
waren verdoofd (perfect past first-person)
waren verdoofd (perfect past second-person)
waren verdoofd (perfect past third-person)
zal verdoofd zijn (perfect future first-person)
zult verdoofd zijn (perfect future second-person)
zult verdoofd zijn (perfect future second-person)
zult verdoofd zijn (perfect future second-person)
zal verdoofd zijn (perfect future third-person)
zullen verdoofd zijn (perfect future first-person)
zullen verdoofd zijn (perfect future second-person)
zullen verdoofd zijn (perfect future third-person)
zou verdoofd zijn (perfect conditional first-person)
zou verdoofd zijn (perfect conditional second-person)
zou verdoofd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt verdoofd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt verdoofd zijn (perfect conditional second-person)
zou verdoofd zijn (perfect conditional third-person)
zouden verdoofd zijn (perfect conditional first-person)
zouden verdoofd zijn (perfect conditional second-person)
zouden verdoofd zijn (perfect conditional third-person)

Hij verdoofde de huid plaatselijk voordat hij aan de kleine ingreep begon.

Als toetje nam ik twee ibuprofen-pillen om de pijn in mijn voeten te verdoven en ik kroop met vermoeide benen in mijn slaapzak.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers


verlamming

Naamwoord van handeling van verlammen met het achtervoegsel -ing

Lähmung

toestand waarin men niet is staat is zich te bewegen

verlammingen (plural)
verlamminkje (diminutive singular)
verlamminkjes (diminutive plural)


opereren

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘te werk gaan’ voor het eerst aangetroffen in 1669

Naamwoord van handeling van het Franse opérer (met het achtervoegsel -eren)

operieren

aan een chirurgische ingreep onderwerpen

opereerde (past)
geopereerd (past participle)
te opereren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen opereren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen opereren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geopereerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geopereerd (active infinitive perfect present long-form)
geopereerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geopereerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
opererend (imperfect participle)
geopereerd (past participle)
operere (subjunctive)
opereer (indicative imperfect present singular first-person)
opereert (indicative imperfect present singular second-person)
opereert (indicative imperfect present singular second-person)
opereert (indicative imperfect present singular second-person)
opereert (indicative imperfect present singular third-person)
opereerde (indicative imperfect past singular first-person)
opereerde (indicative imperfect past singular second-person)
opereerde (indicative imperfect past singular second-person)
opereerde (indicative imperfect past singular second-person)
opereerde (indicative imperfect past singular third-person)
opereerden (indicative imperfect past plural first-person)
opereerden (indicative imperfect past plural second-person)
opereerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal opereren (indicative imperfect future singular first-person)
zult opereren (indicative imperfect future singular second-person)
zal opereren (indicative imperfect future singular second-person)
zult opereren (indicative imperfect future singular second-person)
zal opereren (indicative imperfect future singular second-person)
zult opereren (indicative imperfect future singular second-person)
zal opereren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen opereren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen opereren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen opereren (indicative imperfect future plural third-person)
zou opereren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou opereren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) opereren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt opereren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou opereren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden opereren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden opereren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden opereren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geopereerd (perfect present first-person)
hebt geopereerd (perfect present second-person)
hebt geopereerd (perfect present second-person)
heeft geopereerd (perfect present second-person)
hebt geopereerd (perfect present second-person)
heeft geopereerd (perfect present third-person)
hebben geopereerd (perfect present first-person)
hebben geopereerd (perfect present second-person)
hebben geopereerd (perfect present third-person)
had geopereerd (perfect past first-person)
had geopereerd (perfect past second-person)
had geopereerd (perfect past second-person)
hadt geopereerd (perfect past second-person)
had geopereerd (perfect past third-person)
hadden geopereerd (perfect past first-person)
hadden geopereerd (perfect past second-person)
hadden geopereerd (perfect past third-person)
zal geopereerd hebben (perfect future first-person)
zal geopereerd hebben (perfect future second-person)
zult geopereerd hebben (perfect future second-person)
zult geopereerd hebben (perfect future second-person)
zal geopereerd hebben (perfect future second-person)
zult geopereerd hebben (perfect future second-person)
zal geopereerd hebben (perfect future third-person)
zullen geopereerd hebben (perfect future first-person)
zullen geopereerd hebben (perfect future second-person)
zullen geopereerd hebben (perfect future third-person)
zou geopereerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geopereerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geopereerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geopereerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geopereerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geopereerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geopereerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geopereerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geopereerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geopereerd (impersonal passive present imperfect)
er is geopereerd (impersonal passive present perfect)
er werd geopereerd (impersonal passive past imperfect)
er was geopereerd (impersonal passive past perfect)
er zal geopereerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geopereerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geopereerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geopereerd zijn (impersonal passive conditional perfect)

Zij moest geopereerd worden.


wen

In de betekenis van ‘op welke tijd; als, indien’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1420.

vgw: Middelnederlands wanne, wenne ‘wanneer’, ontwikkeld uit Oergermaans *hwannē. Eveneens Nederduits wenn, wann ‘wanneer?’, Duits wenn, wann en Engels when.

wennen (plural)
wennetje (diminutive singular)
wennetjes (diminutive plural)

onderhuids gezwel veroorzaakt door verstopping van een talgklier


netelroos

Hij had vreselijk last van netelroos.


punch

van Engels punch
**[1] in de betekenis "stoot" voor het eerst aangetroffen in 1935 (zie laatste vindplaats bij betekenis)
**[2] in de betekenis "alcoholische drank" voor het eerst aangetroffen in 1711 (zie laatste vindplaats bij betekenis), verder etymologie onzeker
**[3.1] in de betekenis "drevel" voor het eerst aangetroffen in 1687 (zie laatste vindplaats bij betekenis)
**[3.2] in de betekenis "pons" voor het eerst aangetroffen rond 1775

voorwerp met scherpe punt of rand dat met de nodige kracht op te bewerken materiaal wordt gebruikt

stalen buisje met een scherpe rand om stukjes weefsel uit het lichaam te halen

Met een punch kunnen stukjes van weefsels weggehapt worden. Een punch wordt vooral gebruikt om snel en makkelijk meniscusweefsel in kleine stukjes te happen.

Een punch biopteur of punch is niets anders dan een stalen buisje met een scherpe snijrand. Hiermee wordt met een draaiende beweging een kokertje huid er uitgestanst.


opname

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘het opnemen’ voor het eerst aangetroffen in 1828

opnamen (plural)
opnames (plural)
opnametje (diminutive singular)
opnametjes (diminutive plural)

het toelaten van een patiënt in de zorg van een ziekenhuis

De opname van grootmoeder ging niet vlot door een gebrek aan personeel op de administratieve dienst.

de afdeling van een ziekenhuis die zich met het opnemen van patiënten bezighoudt

De wachtzaal van opname was overbevolkt met zieke mensen.


heersen

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘regeren’ voor het eerst aangetroffen in 1348

herrschen

als epidemie aanwezig zijn in de bevolking

heerste (past)
geheerst (past participle)
te heersen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen heersen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen heersen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geheerst (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geheerst (active infinitive perfect present long-form)
geheerst zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geheerst te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
heersend (imperfect participle)
geheerst (past participle)
heerse (subjunctive)
heers (indicative imperfect present singular first-person)
heerst (indicative imperfect present singular second-person)
heerst (indicative imperfect present singular second-person)
heerst (indicative imperfect present singular second-person)
heerst (indicative imperfect present singular third-person)
heerste (indicative imperfect past singular first-person)
heerste (indicative imperfect past singular second-person)
heerste (indicative imperfect past singular second-person)
heerste (indicative imperfect past singular second-person)
heerste (indicative imperfect past singular third-person)
heersten (indicative imperfect past plural first-person)
heersten (indicative imperfect past plural second-person)
heersten (indicative imperfect past plural third-person)
zal heersen (indicative imperfect future singular first-person)
zult heersen (indicative imperfect future singular second-person)
zal heersen (indicative imperfect future singular second-person)
zult heersen (indicative imperfect future singular second-person)
zal heersen (indicative imperfect future singular second-person)
zult heersen (indicative imperfect future singular second-person)
zal heersen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen heersen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen heersen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen heersen (indicative imperfect future plural third-person)
zou heersen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou heersen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) heersen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt heersen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou heersen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden heersen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden heersen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden heersen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geheerst (perfect present first-person)
hebt geheerst (perfect present second-person)
hebt geheerst (perfect present second-person)
heeft geheerst (perfect present second-person)
hebt geheerst (perfect present second-person)
heeft geheerst (perfect present third-person)
hebben geheerst (perfect present first-person)
hebben geheerst (perfect present second-person)
hebben geheerst (perfect present third-person)
had geheerst (perfect past first-person)
had geheerst (perfect past second-person)
had geheerst (perfect past second-person)
hadt geheerst (perfect past second-person)
had geheerst (perfect past third-person)
hadden geheerst (perfect past first-person)
hadden geheerst (perfect past second-person)
hadden geheerst (perfect past third-person)
zal geheerst hebben (perfect future first-person)
zal geheerst hebben (perfect future second-person)
zult geheerst hebben (perfect future second-person)
zult geheerst hebben (perfect future second-person)
zal geheerst hebben (perfect future second-person)
zult geheerst hebben (perfect future second-person)
zal geheerst hebben (perfect future third-person)
zullen geheerst hebben (perfect future first-person)
zullen geheerst hebben (perfect future second-person)
zullen geheerst hebben (perfect future third-person)
zou geheerst hebben (perfect conditional first-person)
zou geheerst hebben (perfect conditional second-person)
zou geheerst hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geheerst hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geheerst hebben (perfect conditional second-person)
zou geheerst hebben (perfect conditional third-person)
zouden geheerst hebben (perfect conditional first-person)
zouden geheerst hebben (perfect conditional second-person)
zouden geheerst hebben (perfect conditional third-person)

Er heerste griep.


zwilwrat

zwilwratten (plural)
zwilwratje (diminutive singular)
zwilwratjes (diminutive plural)

eeltachtige bobbel aan de binnenzijde van het been van een paard

Er wordt vermoed dat de zwilwrat de plaats van een rudimentaire teen aangeeft.


pleister

van Middelnederlands plastre / plaister, in de betekenis van "specie waarmee gepleisterd wordt" voor het eerst aangetroffen in 1477, mogelijk via Oudfrans plastre van middeleeuws Latijn plastrum / plaustrum "kalkmengsel, pleisterzalf"

pleisters (singular)
pleistertje (diminutive second-person)
pleistertjes (diminutive singular)

/ dun velletje zelfklevend verband dat op de huid geplakt wordt, ter bescherming bij een kleine wond of blaar of om iets tijdelijk aan het lichaam vast te maken

Als je je in je vinger gesneden hebt, kan je er beter een pleister op doen.


galvaniseren

van Duits galvanisieren, op te vatten als eponiem: afgeleid van Galvani met het achtervoegsel -iseren

galvaniseerde (past)
gegalvaniseerd (past participle)
te galvaniseren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen galvaniseren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen galvaniseren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gegalvaniseerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gegalvaniseerd (active infinitive perfect present long-form)
gegalvaniseerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gegalvaniseerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
galvaniserend (imperfect participle)
gegalvaniseerd (past participle)
galvanisere (subjunctive)
galvaniseer (indicative imperfect present singular first-person)
galvaniseert (indicative imperfect present singular second-person)
galvaniseert (indicative imperfect present singular second-person)
galvaniseert (indicative imperfect present singular second-person)
galvaniseert (indicative imperfect present singular third-person)
galvaniseerde (indicative imperfect past singular first-person)
galvaniseerde (indicative imperfect past singular second-person)
galvaniseerde (indicative imperfect past singular second-person)
galvaniseerde (indicative imperfect past singular second-person)
galvaniseerde (indicative imperfect past singular third-person)
galvaniseerden (indicative imperfect past plural first-person)
galvaniseerden (indicative imperfect past plural second-person)
galvaniseerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal galvaniseren (indicative imperfect future singular first-person)
zult galvaniseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal galvaniseren (indicative imperfect future singular second-person)
zult galvaniseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal galvaniseren (indicative imperfect future singular second-person)
zult galvaniseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal galvaniseren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen galvaniseren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen galvaniseren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen galvaniseren (indicative imperfect future plural third-person)
zou galvaniseren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou galvaniseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) galvaniseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt galvaniseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou galvaniseren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden galvaniseren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden galvaniseren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden galvaniseren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gegalvaniseerd (perfect present first-person)
hebt gegalvaniseerd (perfect present second-person)
hebt gegalvaniseerd (perfect present second-person)
heeft gegalvaniseerd (perfect present second-person)
hebt gegalvaniseerd (perfect present second-person)
heeft gegalvaniseerd (perfect present third-person)
hebben gegalvaniseerd (perfect present first-person)
hebben gegalvaniseerd (perfect present second-person)
hebben gegalvaniseerd (perfect present third-person)
had gegalvaniseerd (perfect past first-person)
had gegalvaniseerd (perfect past second-person)
had gegalvaniseerd (perfect past second-person)
hadt gegalvaniseerd (perfect past second-person)
had gegalvaniseerd (perfect past third-person)
hadden gegalvaniseerd (perfect past first-person)
hadden gegalvaniseerd (perfect past second-person)
hadden gegalvaniseerd (perfect past third-person)
zal gegalvaniseerd hebben (perfect future first-person)
zal gegalvaniseerd hebben (perfect future second-person)
zult gegalvaniseerd hebben (perfect future second-person)
zult gegalvaniseerd hebben (perfect future second-person)
zal gegalvaniseerd hebben (perfect future second-person)
zult gegalvaniseerd hebben (perfect future second-person)
zal gegalvaniseerd hebben (perfect future third-person)
zullen gegalvaniseerd hebben (perfect future first-person)
zullen gegalvaniseerd hebben (perfect future second-person)
zullen gegalvaniseerd hebben (perfect future third-person)
zou gegalvaniseerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gegalvaniseerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gegalvaniseerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gegalvaniseerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gegalvaniseerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gegalvaniseerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gegalvaniseerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gegalvaniseerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gegalvaniseerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gegalvaniseerd (impersonal passive present imperfect)
er is gegalvaniseerd (impersonal passive present perfect)
er werd gegalvaniseerd (impersonal passive past imperfect)
er was gegalvaniseerd (impersonal passive past perfect)
er zal gegalvaniseerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gegalvaniseerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gegalvaniseerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gegalvaniseerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
gegalvaniseerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gegalvaniseerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gegalvaniseerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gegalvaniseerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gegalvaniseerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gegalvaniseerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gegalvaniseerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gegalvaniseerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gegalvaniseerd (singular imperfect present first-person)
wordt gegalvaniseerd (singular imperfect present second-person)
wordt gegalvaniseerd (singular imperfect present second-person)
wordt gegalvaniseerd (singular imperfect present second-person)
wordt gegalvaniseerd (singular imperfect present plural third-person)
worden gegalvaniseerd (singular imperfect present plural first-person)
worden gegalvaniseerd (singular imperfect present plural second-person)
worden gegalvaniseerd (singular imperfect present third-person)
werd gegalvaniseerd (singular imperfect past first-person)
werd gegalvaniseerd (singular imperfect past second-person)
werd gegalvaniseerd (singular imperfect past second-person)
werdt gegalvaniseerd (singular imperfect past second-person)
werd gegalvaniseerd (singular imperfect past plural third-person)
werden gegalvaniseerd (singular imperfect past plural first-person)
werden gegalvaniseerd (singular imperfect past plural second-person)
werden gegalvaniseerd (singular imperfect past third-person)
zal gegalvaniseerd worden (singular imperfect future first-person)
zult gegalvaniseerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gegalvaniseerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gegalvaniseerd worden (singular imperfect future second-person)
zal gegalvaniseerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gegalvaniseerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gegalvaniseerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gegalvaniseerd worden (singular imperfect future third-person)
zou gegalvaniseerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gegalvaniseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gegalvaniseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gegalvaniseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gegalvaniseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gegalvaniseerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gegalvaniseerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gegalvaniseerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gegalvaniseerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gegalvaniseerd (perfect present first-person)
bent gegalvaniseerd (perfect present second-person)
bent gegalvaniseerd (perfect present second-person)
is gegalvaniseerd (perfect present second-person)
zijt gegalvaniseerd (perfect present second-person)
is gegalvaniseerd (perfect present third-person)
zijn gegalvaniseerd (perfect present first-person)
zijn gegalvaniseerd (perfect present second-person)
zijn gegalvaniseerd (perfect present third-person)
was gegalvaniseerd (perfect past first-person)
was gegalvaniseerd (perfect past second-person)
was gegalvaniseerd (perfect past second-person)
waart gegalvaniseerd (perfect past second-person)
was gegalvaniseerd (perfect past third-person)
waren gegalvaniseerd (perfect past first-person)
waren gegalvaniseerd (perfect past second-person)
waren gegalvaniseerd (perfect past third-person)
zal gegalvaniseerd zijn (perfect future first-person)
zult gegalvaniseerd zijn (perfect future second-person)
zult gegalvaniseerd zijn (perfect future second-person)
zult gegalvaniseerd zijn (perfect future second-person)
zal gegalvaniseerd zijn (perfect future third-person)
zullen gegalvaniseerd zijn (perfect future first-person)
zullen gegalvaniseerd zijn (perfect future second-person)
zullen gegalvaniseerd zijn (perfect future third-person)
zou gegalvaniseerd zijn (perfect conditional first-person)
zou gegalvaniseerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gegalvaniseerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gegalvaniseerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gegalvaniseerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gegalvaniseerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden gegalvaniseerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden gegalvaniseerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden gegalvaniseerd zijn (perfect conditional third-person)


depressief

afgeleid van depressie met het achtervoegsel -ief

depressiever (uninflected comparative)
depressiefst (uninflected superlative)
depressieve (inflected positive)
depressievere (inflected comparative)
depressiefste (inflected superlative)
depressiefs (partitive positive)
depressievers (partitive comparative)

Meer dan een derde promovendi UvA mogelijk klinisch depressief

Zodoende kwam Plinius weer uit mijn kast, een opgewekt verteld avonturenverhaal over een pinguïn die al op zijn derde depressief is.


erfelijk

Naamwoord van handeling van erven met het achtervoegsel -lijk met het invoegsel -e-

oorerflik

wat op genetische wijze door nazaten verkregen kan worden

hereditary

overdraagbaar op de oudste zoon, of meestal bij het ontbreken daarvan op de oudste dochter

erfelijker (uninflected comparative)
erfelijkst (uninflected superlative)
erfelijke (inflected positive)
erfelijkere (inflected comparative)
erfelijkste (inflected superlative)
erfelijks (partitive positive)
erfelijkers (partitive comparative)

Er zijn veel erfelijke ziektes.


fysiotherapeut

In de betekenis van ‘iem. die masseert of oefeningen laat verrichten om de lichamelijke conditie te verbeteren’ voor het eerst aangetroffen in 1956

afgeleid van therapeut met het voorvoegsel fysio-

fysiotherapeuten (plural)
fysiotherapeutje (diminutive singular)
fysiotherapeutjes (diminutive plural)

iemand die patiënten met verschillende lichamelijke klachten oefeningen laat doen die onder de noemer fysiotherapie vallen

Toen Jan last had van zijn rug, ging hij naar de fysiotherapeut.


pandemie

afgeleid van het Griekse 'dẽmos' (volk) met het voorvoegsel pan-

pandemieën (plural)
pandemies (plural)
pandemietje (diminutive singular)
pandemietjes (diminutive plural)

Er wordt in de wereld rekening gehouden met de mogelijkheid op een pandemie.

Nederland gold internationaal als het land dat fantastisch was voorbereid op pandemieën. Maar toen het coronavirus aanklopte, werden ook wij overrompeld.

Weblink bron
Maarten Keulemans en Serena Frijters
 “Welk land heeft de beste coronastrategie? Vijf lessen over de eerste coronagolf” (21 mei 2020), de Volkskrant

Het dodental in Zweden is ook veel hoger dan in naburige Scandinavische landen, die allemaal strengere beperkende maatregelen hebben opgelegd. Volgens gegevens van persbureau AFP is het sterftecijfer in Zweden door het coronavirus veel hoger dan in Noorwegen, Denemarken en Finland, die aan het begin van de pandemie veel strengere coronamaatregelen oplegden.

Weblink bron “Brein achter omstreden Zweedse coronastrategie geeft fouten toe” (03-06-2020), Tubantia


marihuana

Leenwoord uit het Spaans, in de betekenis van ‘genotmiddel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1939

chemische stof gemaakt van de bloemtoppen of zaaddoosjes van de vrouwelijke, onbevruchte hennepplant Cannabis sativa (variëteit indica) die een hoog gehalte van de stof THC bevat en kan worden gebruikt als medicijn of genotmiddel

In veel landen is de handel in marihuana een misdrijf maar de meeste Nederlanders vinden dat Nederland marihuana moet legaliseren


droes

[1][2] Mogelijk een (pejoratieve) verbastering van drost “gerechtsdienaar” (ook Duits Drost “id.”). In de betekenis van ‘duivel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1561

[3] Uit het Middelhoogduits druos, drüese “gezwel, buil” (= mod. Drüse “klier”, Druse “paardeziekte”). In de betekenis van ‘paardenziekte’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1573

is een besmettelijke ziekte van de bovenste luchtwegen bij paarden en andere paardachtigen, veroorzaakt door de bacterie Streptococcus equi

De droes komt wereldwijd bij paarden voor.


hoefbevangenheid

een zeer pijnlijke aandoening aan de hoeven bij paarden, voornamelijk bij de voorbenen, waarbij tussen de verbinding van hoornschoen met het hoefbeen een hoeflederontsteking van de plaatjes ontstaat

Een te hoog fructaangehalte in het gras is een van de oorzaken van hoefbevangenheid.


occlusief

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘plofklank’ voor het eerst aangetroffen in 1950

afgeleid van occlusie met het achtervoegsel -ief

afgeleid van het Franse occlusif of daarvoor van het Latijnse 'occlusum'


staar

In de betekenis van ‘oogziekte’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1778

oogziekte die gekenmerkt wordt door een vertroebeling van de ooglens

De twaalf verschillende lampentypen kunnen volgens Signify gebruikt worden in uiteenlopende omgevingen, zoals kantoren, scholen, fitnesscentra, winkels, magazijnen en het openbaar vervoer. Sommige modellen zijn zelfs geschikt voor een diepe reiniging bij bijvoorbeeld toiletten. Zij hebben ook sensoren waarmee ze de aanwezigheid van een mens of een dier kunnen aanvoelen. Ze gaan dan alleen aan als er niemand in de buurt is. UV-straling kan huidkanker en staar veroorzaken.

Weblink bron “Signify breidt aanbod desinfecterende UV-lampen uit” (25-06-2020), Reformatorisch Dagblad

oogziekte die gekenmerkt wordt door een verhoogde druk van het glasvocht


doorloop

zn: naamwoord van handeling van dóórlopen ww , op te vatten als samenstelling van door bw en loop zn

Durchlauf

het in zijn geheel zonder onderbreking doornemen

doorlopen (plural)
doorloopje (diminutive singular)
doorloopjes (diminutive plural)


lithologie

met het voorvoegsel litho- en met het achtervoegsel -logie

Lithologie

de wetenschap van de beschrijving en het ontstaan van sedimentgesteenten (steen- en rotsenkunde)

de studie van stenen (gal, nier, blaas) in het menselijk lichaam


enten

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘een loot op een andere boom bevestigen’ voor het eerst aangetroffen in 1240

afgeleid van ent met het achtervoegsel -en

entte (past)
geënt (past participle)
te enten (active infinitive imperfect present long-form)
zullen enten (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen enten (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geënt (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geënt (active infinitive perfect present long-form)
geënt zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geënt te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
entend (imperfect participle)
geënt (past participle)
ente (subjunctive)
ent (indicative imperfect present singular first-person)
ent (indicative imperfect present singular second-person)
ent (indicative imperfect present singular second-person)
ent (indicative imperfect present singular second-person)
ent (indicative imperfect present singular third-person)
entte (indicative imperfect past singular first-person)
entte (indicative imperfect past singular second-person)
entte (indicative imperfect past singular second-person)
entte (indicative imperfect past singular second-person)
entte (indicative imperfect past singular third-person)
entten (indicative imperfect past plural first-person)
entten (indicative imperfect past plural second-person)
entten (indicative imperfect past plural third-person)
zal enten (indicative imperfect future singular first-person)
zult enten (indicative imperfect future singular second-person)
zal enten (indicative imperfect future singular second-person)
zult enten (indicative imperfect future singular second-person)
zal enten (indicative imperfect future singular second-person)
zult enten (indicative imperfect future singular second-person)
zal enten (indicative imperfect future singular third-person)
zullen enten (indicative imperfect future plural first-person)
zullen enten (indicative imperfect future plural second-person)
zullen enten (indicative imperfect future plural third-person)
zou enten (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou enten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) enten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt enten (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou enten (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden enten (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden enten (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden enten (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geënt (perfect present first-person)
hebt geënt (perfect present second-person)
hebt geënt (perfect present second-person)
heeft geënt (perfect present second-person)
hebt geënt (perfect present second-person)
heeft geënt (perfect present third-person)
hebben geënt (perfect present first-person)
hebben geënt (perfect present second-person)
hebben geënt (perfect present third-person)
had geënt (perfect past first-person)
had geënt (perfect past second-person)
had geënt (perfect past second-person)
hadt geënt (perfect past second-person)
had geënt (perfect past third-person)
hadden geënt (perfect past first-person)
hadden geënt (perfect past second-person)
hadden geënt (perfect past third-person)
zal geënt hebben (perfect future first-person)
zal geënt hebben (perfect future second-person)
zult geënt hebben (perfect future second-person)
zult geënt hebben (perfect future second-person)
zal geënt hebben (perfect future second-person)
zult geënt hebben (perfect future second-person)
zal geënt hebben (perfect future third-person)
zullen geënt hebben (perfect future first-person)
zullen geënt hebben (perfect future second-person)
zullen geënt hebben (perfect future third-person)
zou geënt hebben (perfect conditional first-person)
zou geënt hebben (perfect conditional second-person)
zou geënt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geënt hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geënt hebben (perfect conditional second-person)
zou geënt hebben (perfect conditional third-person)
zouden geënt hebben (perfect conditional first-person)
zouden geënt hebben (perfect conditional second-person)
zouden geënt hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geënt (impersonal passive present imperfect)
er is geënt (impersonal passive present perfect)
er werd geënt (impersonal passive past imperfect)
er was geënt (impersonal passive past perfect)
er zal geënt worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geënt zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geënt worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geënt zijn (impersonal passive conditional perfect)


bacteriologie

In de betekenis van ‘studie van de bacteriën’ voor het eerst aangetroffen in 1889

afgeleid van bacterie met het achtervoegsel -logie

bacteriology

een wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van bacteriën


bacterioloog

afgeleid van bacterie met het achtervoegsel -loog

Bakteriologe

een wetenschapper die zich bezighoudt met de bacteriologie

bacteriologen (plural)
bacterioloogje (diminutive singular)
bacterioloogjes (diminutive plural)


cervix

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘hals van een orgaan’ voor het eerst aangetroffen in 1919

afgeleid van het Latijnse 'cervix' (nek, hals)

hals van een orgaan, bv. van de baarmoeder


zakbreuk

zakbreuken (plural)
zakbreukje (diminutive singular)
zakbreukjes (diminutive plural)

een vorm van liesbreuk waarbij de inhoud van de buikholte afdaalt tot in het scrotum

Een zakbreuk kan erg groot worden.


kaakklem

tetanosi

een mogelijk dodelijke infectieziekte veroorzaakt door Colistridium tetani

Door vaccinatie komt kaakklem gelukkig nog weinig voor.


hartstilstand

Herzstillstand

het stoppen van het kloppen van een hart

hartstilstanden (plural)
hartstilstandje (diminutive singular)
hartstilstandjes (diminutive plural)

Bij een hartstilstand sterven door het stoppen van de bloedcirculatie hersencellen snel af.


griepprik

griepprikken (plural)
griepprikje (diminutive singular)
griepprikjes (diminutive plural)

een injectie met een vaccin tegen het griepvirus

Heb je je griepprik al gehad?


bloeding

Naamwoord van handeling van bloeden met het achtervoegsel -ing

bloedingen (plural)
bloedinkje (diminutive singular)
bloedinkjes (diminutive plural)

het uitvloeien van bloed buiten de bloedsomloop of buiten het lichaam

De bloeding kon gelukkig snel gestelpt worden.

'Ik heb verhalen gehoord van mensen met een slagaderlijke bloeding die een halfuur moesten wachten.' Direct na deze woorden vervloekte ze haar spontaniteit die op momenten als deze een heuse tegenstander was.

Suzanne Vermeer
 “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2


spierpijn

spierpijnen (plural)
spierpijntje (diminutive singular)
spierpijntjes (diminutive plural)

Doordat hij gister te lang had gesport had hij nu behoorlijk spierpijn.


methotrexaat

afgeleid van ?? met het achtervoegsel -aat

een geneesmiddel dat het afweersysteem onderdrukt en ontstekingen remt

Bij sommige vormen van kanker wordt methotrexaat voorgeschreven.


vena

bloedvat waardoor bloed in de richting van het hart stroomt

De opening van de grote hart-vena wordt door de valvula Thebesii zó afgesloten, dat het bloed uit het hart niet in deze vena kan terugvloeien.

G. ten Doesschate
 “J. L. C. Schroeder van der Kolk als physioloog” (1961), Utrechts Universiteitsmuseum, Utrecht, p. 173


vlijm

Via het Latijnse phle(bo)tomus ("lancet") ontleend aan het Oudgriekse φλεβοτόμος (phlebotomos; "ader-snijdend"). Het Middelnederlands kende twee vormen: enerzijds vlime (met een ontwikkeling zoals bij krijt), anderzijds vlieme (met een ontwikkeling zoals bij biet). Het bijvoeglijke naamwoord is verkort uit vlijmscherp.

fleam

scherp snijinstrument dat eertijds gebruikt werd bij het aderlaten.

vlijmen (plural)
vlijmpje (diminutive singular)
vlijmpjes (diminutive plural)

De chirurgijn kwam er al aan met zijn verzameling vlijmen en een kom voor het bloed.


aderlaten

In de betekenis van ‘door het openen van een ader bloed aftappen’ voor het eerst aangetroffen in 1537

aderliet (past)
adergelaten (past participle)

Gescheiden vervoegde vormen als "hij liet ader" komen niet voor. Alleen de vorm met te en de onbepaalde wijs is gescheiden:

De verleden tijd aderliet is uitzonderlijk; de meeste onscheidbaar samengestelde werkwoorden kennen een zwakke vervoeging.

het verwijderen van een zekere hoeveelheid bloed uit de aderen, waaraan eertijds grote medische voordelen werden toegeschreven

Er werd om velerlei redenen adergelaten.


overslaan

sloeg over (past)
overgeslagen (past participle)
over te slaan (active infinitive imperfect present long-form)
hebben overgeslagen (active infinitive perfect present short-form)
zijn overgeslagen (active infinitive perfect present short-form)
te hebben/zijn overgeslagen (active infinitive perfect present long-form)
overgeslagen zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future short-form)
overgeslagen te zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future long-form)
overslaand (imperfect participle)
overgeslagen (past participle)
sla over (indicative imperfect main-clause present singular first-person)
slaat over (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
slaat over (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
slaat over (indicative imperfect main-clause present singular second-person)
slaat over (indicative imperfect main-clause present singular third-person)
slaan over (indicative imperfect main-clause present plural first-person)
slaan over (indicative imperfect main-clause present plural second-person)
slaan over (indicative imperfect main-clause present plural third-person)
sloeg over (indicative imperfect main-clause past singular first-person)
sloeg over (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
sloeg over (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
sloegt over (indicative imperfect main-clause past singular second-person)
sloeg over (indicative imperfect main-clause past singular third-person)
sloegen over (indicative imperfect main-clause past plural first-person)
sloegen over (indicative imperfect main-clause past plural second-person)
sloegen over (indicative imperfect main-clause past plural third-person)
zal overslaan (indicative imperfect main-clause future singular first-person)
zult overslaan (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal overslaan (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult overslaan (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal overslaan (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zult overslaan (indicative imperfect main-clause future singular second-person)
zal overslaan (indicative imperfect main-clause future singular third-person)
zullen overslaan (indicative imperfect main-clause future plural first-person)
zullen overslaan (indicative imperfect main-clause future plural second-person)
zullen overslaan (indicative imperfect main-clause future plural third-person)
zou overslaan (indicative imperfect main-clause conditional singular first-person)
zou overslaan (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou(dt) overslaan (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zoudt overslaan (indicative imperfect main-clause conditional singular second-person)
zou overslaan (indicative imperfect main-clause conditional singular third-person)
zouden overslaan (indicative imperfect main-clause conditional plural first-person)
zouden overslaan (indicative imperfect main-clause conditional plural second-person)
zouden overslaan (indicative imperfect main-clause conditional plural third-person)
oversla (subordinate-clause present)
overslaat (subordinate-clause present)
overslaat (subordinate-clause present)
overslaat (subordinate-clause present)
overslaat (subordinate-clause present)
oversloeg (subordinate-clause past)
oversloeg (subordinate-clause past)
oversloeg (subordinate-clause past)
oversloegt (subordinate-clause past)
oversloeg (subordinate-clause past)
oversloegen (subordinate-clause past)
oversloegen (subordinate-clause past)
oversloegen (subordinate-clause past)
er wordt overgeslagen (impersonal passive perfect present first-person imperfect)
er is overgeslagen (impersonal passive perfect present third-person perfect)
er werd overgeslagen (impersonal passive perfect past first-person imperfect)
er was overgeslagen (impersonal passive perfect past third-person perfect)
er zal overgeslagen worden (impersonal passive perfect future first-person imperfect)
er zal overgeslagen zijn (impersonal passive perfect future third-person perfect)
er zou overgeslagen worden (impersonal passive perfect conditional first-person imperfect)
er zou overgeslagen zijn (impersonal passive perfect conditional third-person perfect)
overgeslagen worden (passive infinitive imperfect present short-form)
overgeslagen te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
overgeslagen zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
overgeslagen te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
overgeslagen zijn (passive infinitive perfect present short-form)
overgeslagen te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
overgeslagen zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
overgeslagen te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word overgeslagen (singular imperfect present first-person)
wordt overgeslagen (singular imperfect present second-person)
wordt overgeslagen (singular imperfect present second-person)
wordt overgeslagen (singular imperfect present second-person)
wordt overgeslagen (singular imperfect present plural third-person)
worden overgeslagen (singular imperfect present plural first-person)
worden overgeslagen (singular imperfect present plural second-person)
worden overgeslagen (singular imperfect present third-person)
werd overgeslagen (singular imperfect past first-person)
werd overgeslagen (singular imperfect past second-person)
werd overgeslagen (singular imperfect past second-person)
werdt overgeslagen (singular imperfect past second-person)
werd overgeslagen (singular imperfect past plural third-person)
werden overgeslagen (singular imperfect past plural first-person)
werden overgeslagen (singular imperfect past plural second-person)
werden overgeslagen (singular imperfect past third-person)
zal overgeslagen worden (singular imperfect future first-person)
zult overgeslagen worden (singular imperfect future second-person)
zult overgeslagen worden (singular imperfect future second-person)
zult overgeslagen worden (singular imperfect future second-person)
zal overgeslagen worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen overgeslagen worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen overgeslagen worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen overgeslagen worden (singular imperfect future third-person)
zou overgeslagen worden (singular imperfect conditional first-person)
zou overgeslagen worden (singular imperfect conditional second-person)
zou overgeslagen worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt overgeslagen worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt overgeslagen worden (singular imperfect conditional second-person)
zou overgeslagen worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden overgeslagen worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden overgeslagen worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden overgeslagen worden (singular imperfect conditional third-person)
ben overgeslagen (perfect present first-person)
bent overgeslagen (perfect present second-person)
bent overgeslagen (perfect present second-person)
is overgeslagen (perfect present second-person)
zijt overgeslagen (perfect present second-person)
is overgeslagen (perfect present third-person)
zijn overgeslagen (perfect present first-person)
zijn overgeslagen (perfect present second-person)
zijn overgeslagen (perfect present third-person)
was overgeslagen (perfect past first-person)
was overgeslagen (perfect past second-person)
was overgeslagen (perfect past second-person)
waart overgeslagen (perfect past second-person)
was overgeslagen (perfect past third-person)
waren overgeslagen (perfect past first-person)
waren overgeslagen (perfect past second-person)
waren overgeslagen (perfect past third-person)
zal overgeslagen zijn (perfect future first-person)
zult overgeslagen zijn (perfect future second-person)
zult overgeslagen zijn (perfect future second-person)
zult overgeslagen zijn (perfect future second-person)
zal overgeslagen zijn (perfect future third-person)
zullen overgeslagen zijn (perfect future first-person)
zullen overgeslagen zijn (perfect future second-person)
zullen overgeslagen zijn (perfect future third-person)
zou overgeslagen zijn (perfect conditional first-person)
zou overgeslagen zijn (perfect conditional second-person)
zou overgeslagen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt overgeslagen zijn (perfect conditional second-person)
zoudt overgeslagen zijn (perfect conditional second-person)
zou overgeslagen zijn (perfect conditional third-person)
zouden overgeslagen zijn (perfect conditional first-person)
zouden overgeslagen zijn (perfect conditional second-person)
zouden overgeslagen zijn (perfect conditional third-person)

het overbruggen van een geografische of biologische hindernis

Er is een nieuw hiv-virus overgeslagen van de gorilla op de mens.


systeemtherapeut

systeemtherapeuten (plural)
systeemtherapeutje (diminutive singular)
systeemtherapeutjes (diminutive plural)


geneesmiddelenvergoedingssysteem

samenstelling van geneesmiddelen en vergoedingssysteem

samenstelling van geneesmiddelenvergoeding en systeem met het invoegsel -s-

geneesmiddelenvergoedingssystemen (plural)
geneesmiddelenvergoedingssysteempje (diminutive singular)
geneesmiddelenvergoedingssysteempjes (diminutive plural)

het geheel van regels dat de betaling van door verzekerden benodigde geneesmiddelen regelt

De Verenigde Staten kennen geen geneesmiddelenvergoedingssysteem; de betaling verschilt van persoon tot persoon en 40 miljoen mensen hebben in het geheel geen verzekering.


bronchusverwijder

bronchodilator

een meest door inhaleren ingenomen medicament dat vernauwing in de luchtwegen bestrijdt

bronchusverwijders (plural)
bronchusverwijdertje (diminutive singular)
bronchusverwijdertjes (diminutive plural)

Sinds ik een bronchusverwijder heb, gaat het een stuk beter met de ademhaling.


geenbezwaarsysteem

Samenstelling van geen, bezwaar en systeem.

een systematiek waarin patiënten aangeven geen bezwaar te maken tegen bepaalde post mortem behandelingen

Het geenbezwaarsysteem houdt in dat elke Nederlander vanaf zijn geboorte automatisch donor is tenzij hij expliciet aangeeft dit niet te willen.


ki

Soms wordt "ki" ook gebruikt als meer fonetische schrijfwijze voor het oosterse begrip qi.

bevruchting van vrouwen door zaadcellen zonder seks in het lichaam te brengen

Ki met sperma van de partner van de vrouw of ivf met gameten van de wensouders vallen niet onder de regeling. Toepassing van ki in de privésfeer (niet beroeps- of bedrijfsmatig) valt evenmin onder de wet.

D.P. Engberts & L.E. Kalkman-Bogerd (eds.)
 “Gezondheidsrecht” (2006), Bohn Stafleu van Loghum, Houten, ISBN 9789031346141, p. 84 kol. 1


paracetamol

van Engels paracetamol; op te vatten als (verkorting) van para-acetylaminofenol, in de betekenis van "koortswerend middel" aangetroffen vanaf 1959 (zie vindplaats hieronder)

paracetamol

veelgebruikt medicijn tegen koorts en pijn

paracetamols (singular)
paracetamolletje (diminutive second-person)
paracetamolletjes (diminutive singular)

De omstandigheden in het Zuid-Amerikaanse land zijn mensonterend. Guzmán: "Je kunt nog geen paracetamol krijgen. (…)"

En je moet straks ook paracetamols voor me halen, ik heb ze allemaal opgegeten.


superfecundatie

afgeleid van fecundatie ("bevruchting") met het voorvoegsel super- dat aangeeft dat het gaat om een bevruchting bovenop een eerdere bevruchting

een dubbele zwangerschap, waarbij twee eitjes op verschillende momenten in eenzelfde ovulatieperiode bevrucht worden


recovery

ruimte in een ziekenhuis voor patiënten die net een operatie hebben ondergaan

Ik ben woensdag opgenomen, donderdagochtend 'geholpen' om dat vulgarisme maar eens te gebruiken, en binnen een uur na het begin van de operatie lag ik bij te komen in de ... koever? Aha, de "recovery", waar de verdoofden een uur of twee liggen te wachten tot hun narcose of plaatselijke verdoving wegebt en waar zij desgewenst royaal van pijnstillers worden voorzien.

De kans op een wispelturige rolstoel is dan één ding, voor elektronica in de intensive-care, recovery of couveuse kan een fout een verschil van leven en dood zijn.


cara

(letterwoord) chronische aspecifieke respiratoire aandoeningen

verzamelnaam voor astma, chronische bronchitis en longemfyseem


ischias

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘heupjicht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1826

Zij had last van ischias.


tia

van TIA, geschreven met kleine letters volgens spellingregel 17.C onder (b) (2), of opgevat als (letterwoord) van tijdelijke ischemische aanval

tia's (plural)
tiaatje (diminutive singular)
tiaatjes (diminutive plural)
TIA

tijdelijk optredende verschijnselen van een beroerte door een korte onderbreking van de bloedtoevoer naar de hersenen

Na de tia was het even onzeker of ik nog mocht duiken.


digitaal

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘cijferverwerkend’ voor het eerst aangetroffen in 1959

afgeleid van het Latijnse digitus (vinger) met het achtervoegsel -aal

digitaler (uninflected comparative)
digitaalst (uninflected superlative)
digitale (inflected positive)
digitalere (inflected comparative)
digitaalste (inflected superlative)
digitaals (partitive positive)
digitalers (partitive comparative)

op de vingers of de tenen betrekking hebbend, met de vinger(s) (uitgevoerd wordend)

Na het afnemen van de anamnese (vraaggesprek) zal de specialist/proctoloog aanvullend lichamelijk onderzoek verrichten. Dit vindt plaats door middel van inspectie van de anus en digitaal onderzoek (toucher).

Weblink bron “Proctologie”, Medisch Centrum Twente op mst.nl


spit

In de betekenis van ‘braadspit’ voor het eerst aangetroffen in 1240

spit

draaiende staak waarop men vlees of een geslacht dier spietst en boven of naast een hittebron roostert

speten (singular)
spitten (singular)
spitje (diminutive first-person)
spitjes (diminutive singular)


slijmbeurs

Schleimbeutel

een met vocht gevuld 'kussentje' tussen een pees en de onderliggende botstructuur bij een gewricht, dicht bij de aanhechting van de pees op het bot

slijmbeurzen (plural)
slijmbeursje (diminutive singular)
slijmbeursjes (diminutive plural)

Een slijmbeurs zorgt ervoor dat het gewricht nagenoeg wrijvingloos kan bewegen, zonder dat de pees over het bot of de huid schuurt.


scanner

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘optisch apparaat dat beeld e.d. aftast’ voor het eerst aangetroffen in 1961

Naamwoord van handeling van scannen met het achtervoegsel -er

scanners (plural)
scannertje (diminutive singular)
scannertjes (diminutive plural)

de in de geneeskunde toegepaste instrumenten waarmee volgens verschillende technieken, beelden worden verkregen die uit vele lagen zijn samengesteld

We werken al enige maanden met de nieuwe scanner .


opheldering

Naamwoord van handeling van ophelderen met het achtervoegsel -ing

ˈɔphɛldəˌrɪŋ

ophelderingen (plural)
ophelderingetje (diminutive singular)
ophelderingetjes (diminutive plural)


meidoorn

meidoorns (plural)
meidoorntje (diminutive singular)
meidoorntjes (diminutive plural)

Crataegus plantengeslacht of zijn bloesems, ook haagdoorn of steendoorn genoemd

De meidoorn wordt vaak in hagen gebruikt.


ivf-behandeling

samenstelling van ivf zn "in vitro fertilisatie" en behandeling zn , geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 6.H

ˌiveˈʔɛvbəˌhɑndəˌlɪŋ

IVF-Behandlung

zorg gericht op het bereiken van zwangerschap door eicellen na bevruchting buiten het lichaam in de baarmoeder te plaatsen

ivf-behandelingen (plural)
ivf-behandelinkje (diminutive singular)
ivf-behandelinkjes (diminutive plural)
IVF-behandeling

Een ivf-behandeling kan soelaas bieden als ouders met een kinderwens onvruchtbaar blijken.


β-lactamantibioticum

samenstelling van β-lactam en antibioticum zn

β-lactam antibiotic

een stof behorende tot een groep antimicrobiële middelen die de productie van celwandcomponenten remmen ...

een stof behorende tot een groep antimicrobiële middelen die de productie van celwandcomponenten remmen of stoppen en een β-lactamgroep bevatten

Penicilline is verreweg het bekendste β-lactamantibioticum.


loco

[bijwoord] van Latijn loco, ablatief van locus "plaats", dus "in de plaats (van)"

[mannelijk zelfstandig naamwoord] verkorting van locoburgemeester of locosecretaris

[onzijdig zelfstandig naamwoord] verkorting van locopreparaat

merkloos geneesmiddel dat hetzelfde werkt als een duurder geneesmiddel dat onder een merknaam wordt verkocht

,,Hetis niet zo, dat loco's slecht zijn", verduidelijkt Sanders, ,, maar ze kunnen in bepaalde mate anders zijn dan het merkmiddel of andere loco's. Dat betekent, dat een arts die een loco voorschrijft, zich aan dat middel zal moeten houden. Anders kunnen nare verschijnselen optreden."


sonde

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘peilstift’ voor het eerst aangetroffen in 1865

Via het Franse sonder van het Latijnse subandare

Sonde

een peilstift om de ruimte binnen een lichaam te verkennen, of om er gegevens op te nemen

Sonde

een instrument om voeding in vloeibare vorm toe te dienen

sondes (plural)
sondetje (diminutive singular)
sondetjes (diminutive plural)

een peilstift om een moeilijk toegankelijke ruimte binnen een lichaam te verkennen, of om er gegevens op te nemen


facelift

van Engels facelift, in de betekenis van ‘het optrekken van gezichtshuid’ voor het eerst aangetroffen in 1937

Gesichtslifting

cosmetische ingreep van de chirurgie ter verfraaiing van het gezicht

facelifts (plural)
faceliftje (diminutive singular)
faceliftjes (diminutive plural)

Door middel van een facelift kunnen rimpels verminderd worden.

Hoe komt iemand die overal de zonnige kant van inziet aan zo’n dramatische gezichtsuitdrukking? ‘Groningen. Klei. En het is ook constitutie, genen. Ik merkte het zelf nooit zo. Tot ik voor het televisieprogramma Sterren op het Doek geschilderd werd en het steeds over die hangende mondhoeken van me ging. Ik vat alles vrolijk op, maar ik ben daarna bijna gaan denken aan een facelift.’


uitslag

van Middelnederlands uteslach, op te vatten als samenstelling van uit bw en slag zn
**[1] in de betekenis van ‘afloop, resultaat’ aangetroffen vanaf 1525

uitslagen (plural)
uitslagje (diminutive singular)
uitslagjes (diminutive plural)

uiterlijk zichtbare ziekteverschijnselen van de huid