dragerschap

afleiding van drager met het achtervoegsel -schap

een persoon die een ziekte kan overdragen zonder zelf ziek te zijn

Vooral voor overdraagbare erfelijke ziekten kan de CRISPR-Castechniek uitkomst bieden. Het zorgt ervoor dat de ziekte of het dragerschap niet meer overgedragen wordt. Lianne en Sybren van Dijk zijn beiden drager van het gen dat de stofwisselingsziekte CDG kan veroorzaken. Ze hebben vier dochters, van wie er één ernstig gehandicapt is.

Weblink bron “Knutselen aan dna: wat vindt Nederland?” (Donderdag 7 maart 2019), NOS


cholesterolwaarde

samenstelling van cholesterol zn en waarde zn

cholesterolwaarden (plural)
cholesterolwaardes (plural)

de hoeveelheid cholesterol die in het bloed zit

Door de cholesterolwaarde te verlagen daalt het risico op een infarct met ongeveer een derde. Het effect van de cholesterolbehandeling is dus veel groter bij de patiënt met zestig procent kans op een nieuwe aanval.

Weblink bron “Nieuw voorspelmodel hartziekten” (Donderdag 2 mei 2013), NOS

Mensen met een normale bloeddruk, bloedsuikerspiegel en cholesterolwaarde lopen aanzienlijk minder risico op kanker. Dat blijkt uit Amerikaans onderzoek onder 14.000 mensen.

Weblink bron “Gezonde leefstijl tegen kanker” (Donderdag 2 mei 2013), NOS


decontaminatie

afgeleid van contaminatie zn met het voorvoegsel de-, leenvertaling van Engels decontamination

verwijderen van ziektekiemen of giftig materiaal zodat ze geen bedreiging voor de gezondheid meer zijn

Dat is te verminderen door de schadelijke bacteriën uit die darmflora met antibiotica zoveel mogelijk te doden. Selectieve decontaminatie (SD) is daarvoor de vakterm.

Weblink bron
Wim Köhler
 “Smeren tegen infectie” (3 januari 2009) op nrc.nl

Uit een rondvraag langs verschillende partijen blijken de meeste zich uit te spreken voor zogeheten decontaminatie. Dat wil zegen, ontsmetting van het kippenvlees.

Weblink bron
Marcel aan de Brugh
 “Ziek vlees” (4 oktober 2003) op nrc.nl

Grootschalige Duitse experimenten met de ontsmetting (‘decontaminatie’) van door gifgas getroffen apparatuur en materieel zouden de kroon spannen met een verbruik van enige kilo's per jaar.

Weblink bron
Karel Knip
 “El Al-zending genoeg voor 270 kilo zenuwgas Sarin” (30 september 1998) op nrc.nl


duindoorn

Hippophae rhamnoides in de duinen groeiende heester


tetra-amelie

van Latijn tetraamelia, op te vatten als afgeleid van amelie zn "verlies van een ledemaat" met het voorvoegsel tetra- "vier", geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 7.B

zeldzame aangeboren ziekte waardoor iemand wordt geboren zonder armen of benen

Hij lijdt aan tetra-amelie, een zeldzame aangeboren afwijking die het gevolg zou zijn van de medicatie die zijn moeder nam tijdens de zwangerschap nadat ze slachtoffer werd van een gifgasaanval.

Weblink bron
adm
 “Gezinsgeluk én oorlogshorror in één beeld: ‘Foto van het jaar’ gaat de wereld rond” (25 oktober 2021) op nieuwsblad.be

Vujicic lijdt aan tetra-amelie, waardoor hij zonder ledematen ter wereld kwam.

Sven Van Malderen
 “Man zonder armen en benen wordt voor tweede keer vader” (30 juli 2015) op nrc.nl


focomelie

van Latijn phocomelia, gevormd uit Oudgrieks φώκη (fókè) "zeehond" en μέλος (mélos) "ledemaat"

aangeboren ziekte waardoor iemand wordt geboren met afwezige of onderontwikkelde ledematen

Ook zijn gezondheid speelde een rol: Quasthoff lijdt aan focomelie, oftewel onderontwikkelde ledematen, als gevolg van het medicijn thalidomide (softenon), en het vele reizen begon hem zwaar te vallen.

Weblink bron
Joep Stapel
 “Een week lang masterclass van topbariton Thomas Quasthoff” (1 september 2019) op nrc.nl

Presentator Tim Hofman ontmoet Suki (23), die een dubbelzijdige focomelie heeft: een afwijking waardoor haar handen direct aan het lichaam vastzitten.

Weblink bron “Je zal het maar hebben” (16 februari 2016) op nrc.nl


infuusfles

infuusflessen (plural)
infuusflesje (diminutive singular)
infuusflesjes (diminutive plural)

een glazen fles waarin infuusvloeistof zit die men direct in de bloedbaan kan toedienen

De ontspannen, bijna trage stemming die in de ambulance had geheerst, veranderde in georganiseerde chaos of rustige paniek of hoe je het moest noemen wanneer vier personen bij de spoedeisende hulp van het grote ziekenhuis — hij kreeg niet mee welk ziekenhuis — de brancard opvingen en daarna in sneltreinvaart voor zich uit duwden door de gangen en schreeuwden over meerdere schotwonden, wat ervoor leek te zorgen dat iedereen in de omgeving uit de weg sprong terwijl iemand een bungelende infuusfles boven hem in orde bracht en twee anderen probeerden zijn Ideren uit te trekken.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645149

Volgens de aanklager is een kapotte infuusfles de oorzaak van de infecties bij de baby's. "We hebben reden om te geloven dat de flessen besmet waren toen ze bij het Academisch Ziekenhuis aankwamen", zegt hoofdaanklager Klaus Peter Meith.

Weblink bron “Baby's Mainz dood door defecte fles” (Vrijdag 27 augustus 2010), NOS


knieletsel

beschadiging van de knie door een ongeval

Daarna kwam de blessureplaag. Hij stond meerdere keren maanden lang - met als dieptepunt 438 dagen - aan de kant vanwege zwaar knieletsel. Hij werd uitgeleend aan achtereenvolgens Schalke 04 en Olympiakos, maar het hoge niveau van voor de blessures zou hij niet meer halen. Ook een avontuur bij Stoke City werd geen succes.

Weblink bron “Afellay (34) hakt knoop door en zet punt achter voetballoopbaan” (Zondag 31 januari 2021), NOS

Niet alleen de liefdesaffaires domineerden het nieuws, ook waren er serieuze zorgen om het ernstige blessureleed van Zaniolo. De linksbenige aanvaller werd tot twee keer toe getroffen door zwaar knieletsel.

Weblink bron “Zaniolo is terug, Roma-held uit de meest besproken voetbalfamilie van Italië” (Woensdag 25 mei 2022), NOS


littekenvorming

samenstelling van litteken zn en vorming zn

het ontstaan van littekens bij de genezing van een wond

"Als wij klanten binnenkrijgen van onprofessionele tatoeëerders, zien we vaak littekenvorming omdat de tatoeage te diep of te ruig is gezet. We hebben ook weleens gezien dat mensen ontstekingen krijgen", zegt Bekman, ook eigenaar van Painted Flesh in Coevorden.

Weblink bron “Aantal tattooshops verdubbeld, tatoeages steeds populairder” (Maandag 31 januari 2022), NOS

Andere ernstigere vormen van zonlichtovergevoeligheid komen voor bij mensen met porfyrie, een stofwisselingsziekte. Bij deze vorm van zonneallergie zie je na blootstelling aan zonlicht bovenmatige kwetsbaarheid van de huid, blaarvorming en littekenvorming, met name aan de handen.


urineweginfectie

samenstelling van urineweg zn en infectie zn

bacteriële infectie van de urine in de nieren, ureter, blaas of urethra

De oud-president werd dinsdagavond in het Irvine Medical Center in Californië opgenomen vanwege een urineweginfectie die zich verspreidde naar de bloedbaan. Hij zou zich tijdens een bezoek aan de Amerikaanse staat bij het ziekenhuis hebben gemeld wegens vermoeidheid.

Weblink bron “Amerikaanse ex-president Bill Clinton ontslagen uit ziekenhuis” (17-10-2021), Tubantia

De Braziliaanse voetballegende Pelé moet langer in het ziekenhuis blijven. De 81-jarige Pelé ligt sinds 13 februari weer in het hospitaal van São Paulo, om chemotherapie te ondergaan na een operatie afgelopen jaar aan een darmtumor. De Braziliaan heeft in het ziekenhuis echter ook een urineweginfectie gekregen en die zorgt ervoor dat hij voorlopig niet terug naar huis kan.

Weblink bron “Pelé moet na chemotherapie langer in ziekenhuis blijven” (22-02-2022), Tubantia


kruisbandblessure

samenstelling van kruisband zn en blessure zn

kruisbandblessures (plural)
kruisbandblessuren (plural)

beschadiging van een van de kruisbanden in de knie door overmatig gebruik tijdens de beoefening van een sport

Chiellini's snelle terugkeer biedt ook Memphis Depay houvast. Depay revalideert momenteel van eenzelfde knieblessure. Volgens de gangbare opvattingen vraagt een kruisbandblessure negen maanden herstel, maar Depay hoopt binnen zes maanden te kunnen terugkeren zodat hij met Oranje kan meedoen aan de EK-eindronde komende zomer.

Weblink bron
NOS Voetbal
 “Chiellini biedt Depay hoop met snelle rentree na kruisbandblessure” (Zondag 16 februari 2020), NOS

Bij het horen van het volkslied kwam alles eruit. De zware kruisbandblessure, de revalidatie; het heeft er ingehakt. Maar ze was er, Eva de Goede. Op het WK hockey in eigen land.

Weblink bron
NOS Sport
 “De logische traan van hockeyster De Goede: 'Geloof nog steeds niet dat ik hier ben'” (Zondag 3 juli 2022), NOS


spierscheuring

samenstelling van spier zn en scheuring zn

spierscheuringen (plural)
spierscheurinkje (diminutive singular)
spierscheurinkjes (diminutive plural)

beschadiging van een spier door overbelasting

Patrik Schick was de gevierde man bij Leverkusen. De aanvaller schoot zijn ploeg in de 77ste minuut naar de winst. Bij Leverkusen ontbraken Timothy Fosu-Mensah en Daley Sinkgraven. Nadat de club begin van de week te horen had gekregen dat Fosu-Mensah vanwege een zware knieblessure dit seizoen niet meer in actie kan komen, volgde later in de week blessurenieuws over Daley Sinkgraven. Vanwege een spierscheuring is hij drie weken niet inzetbaar.

Weblink bron
NOS Voetbal
 “Fenomeen Lewandowski krijgt doelpuntenrecord van 'Der Bomber' in vizier” (Zaterdag 6 maart 2021, 18:22), NOS

De 22-jarige Braziliaan, dit seizoen goed voor vier zeges in vijf Diamond League-wedstrijden, won in 46,29 seconden. Dat was meteen de beste jaartijd. Warholm, in juni nog getroffen door een spierscheuring, finishte uiteindelijk als zevende. Na acht horden vloeiden zijn krachten volledig weg.

Weblink bron “Noorse toplopers falen op WK, stadionspeaker emotioneel bij wereldtitel zoon” (Woensdag 20 juli, 10:49), NOS


vochtbalans

het verschil tussen de inname en het verlies van water door een organisme

Ouderen ervaren minder snel een dorstprikkel, terwijl ze net als iedereen genoeg moeten drinken om de vochtbalans op peil te houden, zegt het Rode Kruis. Omdat sommige ouderen bovendien afhankelijk zijn van hulp van anderen, is het handig als iemand meekijkt hoe hun huis koel kan blijven. Ook het dragen van luchtige kleding is van belang, net als het vermijden van zware inspanning.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Rode Kruis: let extra goed op ouderen bij tropische hitte” (Maandag 23 juli 2018, 06:12), NOS

Het dier is drie tot vier maanden oud en weegt 16,8 kilo. Volgens Ecomare is dat een redelijk gewicht voor een dier dat zo ziek bij de opvang binnenkomt. Vanwege de infectie en de vele wondjes op zijn lichaam, heeft de zeehond een oplossing van zouten en mineralen gekregen om de vochtbalans te herstellen. Ook heeft de dierenarts een injectie met antibiotica en ontwormingsmiddel gegeven.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Albinozeehond aangetroffen op Texel: 'Een zeldzaam verschijnsel'” (Dinsdag 22 oktober 2019, 18:16), NOS


inhaaloperatie

samenstelling van inhalen ww en operatie zn

inhaaloperaties (plural)
inhaaloperatietje (diminutive singular)
inhaaloperatietjes (diminutive plural)

een uitgestelde chirurgische ingreep die nu alsnog wordt uitgevoerd

Het Isala-ziekenhuis in Zwolle heeft twintig patiënten die op de wachtlijst stonden voor een inhaaloperatie zaterdag afgebeld. Vanwege de toestroom van covid-patiënten in combinatie met een toename van acute zorg en verloskunde, kon hun afspraak niet doorgaan. Dat bevestigt een woordvoerder van het ziekenhuis na berichtgeving van de Stentor.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Ziekenhuis Zwolle moet operaties afbellen vanwege toestroom coronapatiënten” (Zondag 17 oktober 2021, 22:48), NOS


stamcelonderzoek

samenstelling van stamcel zn en onderzoek zn

onderzoek naar en met ongedifferentieerde cellen

Het verbod op het financieren van stamcelonderzoek door de Amerikaanse overheid is voorlopig opgeheven. Dat heeft het Hof van Beroep in Washington bepaald. De Amerikaanse overheid was in beroep gegaan tegen het verbod.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “VS mag stamcelonderzoek financieren” (Donderdag 9 september 2010, 19:55), NOS

Nobelprijs voor stamcelonderzoek

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Nobelprijs voor stamcelonderzoek” (Maandag 8 oktober 2012, 13:57), NOS


revalidatiehulp

samenstelling van revalidatie zn en hulp zn

begeleiding bij het overwinnen van lichamelijke beperkingen die het gevolg zijn van een aandoening of de behandeling daarvan

Gebruikmakend van de basisstructuur en met intensieve begeleiding door Nederlandse therapeuten zijn revalidatiewerkers opgeleid die samen met een flink aantal vrijwilligers revalidatiehulp naar de gehandicapten in eigen omgeving brengen.

J. van der Made
 Revalidatie in: De Volkskrant , jrg. 67 nr. 19435 (20 juli 1988), NV De Volkskrant, 's-Hertogenbosch, p. 11 kol. 2


griepseizoen

samenstelling van griep zn en seizoen zn

periode van het jaar dat veel mensen besmet zijn met het influenzavirus

In Australië hebben dit jaar al meer mensen griep gekregen dan heel vorig jaar, terwijl het griepseizoen nog niet is begonnen. Inmiddels zijn ruim 85.000 gevallen geregistreerd, tegen bijna 59.000 in 2018.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Aantal griepgevallen Australië stijgt explosief” (Maandag 17 juni 2019, 14:05), NOS

Ter vergelijking: in het vorige griepseizoen werden in Nederland alleen al 400.000 mensen ziek en overleden er 2900 mensen meer dan statistisch verwacht mocht worden. Waarom is er in vergelijking met griep dan zoveel aandacht voor het coronavirus?

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Waarom er meer aandacht is voor corona dan voor griep” (Dinsdag 3 maart 2020, 06:40), NOS


poliovaccin

entstof die beschermt tegen kinderverlamming

De naam Henrietta Lacks zei tot voor kort bijna niemand wat, maar de medische wereld kent haar al jaren als HeLa. In de jaren '50, toen zij baarmoederhalskanker bleek te hebben, werden haar kankercellen zonder dat zij dat wist bij haar weggenomen. Met behulp van deze cellen werden vele medische ontdekkingen gedaan. Zo waren ze bijvoorbeeld onmisbaar voor de ontwikkeling van het poliovaccin en zijn ze veelvuldig gebruikt bij onderzoek naar kanker. Rond de verkoop van de zogenoemde HeLa-cellen ontstond bovendien een miljoenenindustrie. In 62 jaar zijn de cellen gebruikt in zo'n 74.000 onderzoeken.

Weblink bron
Vrijdag 9 augustus 2013, 09:49
 “Eindelijk inspraak voor familie HeLa” (Vrijdag 9 augustus 2013, 09:49), NOS

In Philadelphia is de Pools-Amerikaanse wetenschapper overleden die het eerste werkzame poliovaccin ontwikkelde. Hilary Koprowski (96) gebruikte in de jaren 50 het levende virus om de ziekte te bestrijden.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Maker eerste poliovaccin overleden” (Zondag 14 april 2013, 17:18), NOS


onderkoelingsverschijnselen

samenstelling van onderkoeling zn en verschijnselen zn met het invoegsel -s-

lichamelijke symptomen die ontstaan als iemand te koud is geworden

Om het noordelijk gelegen vluchtelingkamp te bereiken, moeten de vluchtelingen een route van zo'n 300 kilometer afleggen. Die loopt door gevaarlijke gebied waar gevochten wordt. Het is voor velen een barre tocht: het is winter en de vluchtelingen zitten veelal dagenlang in open vrachtwagens. Eenmaal in het kamp aangekomen, hebben veel mensen onderkoelingsverschijnselen.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Hulporganisaties willen vrije doorgang na omgekomen onderkoelde kinderen” (Vrijdag 1 februari 2019, 15:34), NOS

De politie in Etten-Leur heeft gisteravond twee tieners op straat gevonden met zware onderkoelingsverschijnselen. De carnavalsvierders hadden volgens de wijkagent een lichaamstemperatuur van 34 graden en "de nodige sterke drank genuttigd".

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Brabantse wijkagent vindt onderkoelde carnavalsvierders op straat” (Zaterdag 10 februari 2018, 10:47), NOS


deshormoon

samenstelling van des zn "di-ethylstilbestrol" en hormoon zn "stof die in het lichaam wordt afgescheiden als signaal" , aaneengeschreven volgens spellingregel 6.H

synthetisch preparaat dat gebruikt werd om dreigende miskramen te voorkomen, maar vaak negatieve gevolgen voor het kind heeft

Een verkorte baarmoedermond komt vaak voor bij dochters van vrouwen die vroeger het deshormoon hebben gebruikt.

Weblink bron
Nathalie Tillie
 “Vroeggeboorte: wat is het en wat zijn de symptomen?” (14 juni 2021) op cjg043.nl


koorts maken

Dit is Belgisch-Nederlands, maar ook in België geen standaardtaal.

last hebben van een verhoogde lichaamstemperatuur, doorgaans als gevolg van een ontsteking


oogheelkundige

afgeleid van oogheelkundig met het achtervoegsel -e


liesblessure

samenstelling van lies zn en blessure zn

liesblessures (plural)
liesblessuren (plural)

letsel van spieren en pezen aan de binnenzijde van het bovenbeen

Bij FC Groningen zat Robben voor het eerst weer op de bank, nadat hij op 13 september in de eerste wedstrijd van het seizoen, tegen PSV, met een liesblessure het veld had moeten verlaten.

Weblink bron
NOS Voetbal
 “Utrecht maakt het niet af in Groningen, Robben viert rentree” (Zondag 18 oktober 2020, 18:51), NOS

Met de in de kleedkamer gebleven Lammers zorgde Morten Thorsby na rust wel voor de 2-0. De zorgen voor Atatanta werden vervolgens groter toen De Roon met een liesblessure het veld moest verlaten.

Weblink bron
NOS Voetbal
 “Slechte generale Atalanta in aanloop richting CL-duel met Ajax” (Zaterdag 24 oktober 2020, 17:14), NOS


polsblessure

samenstelling van pols zn en blessure zn

polsblessures (plural)
polsblessuren (plural)

letsel aan de overgang tussen onderarm en hand door overmatig gebruik

Luiten, die dit seizoen lang aan de kant stond met een polsblessure en eerder vreesde dit jaar niet meer in actie te kunnen komen, staat op de 57ste plaats.

Weblink bron
NOS Sport
 “Luiten zeker van eindejaarstoernooi: 'Baan in Dubai ligt me'” (Zondag 11 november 2018, 14:28), NOS

Donderdag was Van der Poel, die vanwege een polsblessure even niet mag mountainbiken, ook al tweede geworden in de 4,5 kilometer lange proloog van de Franse etappekoers. Een dag later verraste de renner van het Belgische Corendon-Circus het peloton na 176 kilometer op het laatste stuk naar de finish in Gorron.

Weblink bron
NOS Wielrennen
 “Van der Poel toont veelzijdigheid in massasprint” (Vrijdag 1 juni 2018, 18:00), NOS


rugblessure

rugblessures (plural)
rugblessuren (plural)

letsel aan de rug door overmatig of verkeerd bewegen

Hij had wel weer zin in een uitdaging, Rico Verhoeven. De Nederlandse kickbokser, wereldkampioen in het zwaargewicht bij Glory, keek uit naar zijn titelgevecht met Jamal Ben Saddik op 30 januari, maar door een rugblessure van de dertigjarige Marokkaan ging die partij niet door. Er kwam deze week een tussenoplossing.

Weblink bron
NOS Sport
 “Verhoeven over gevecht met Gerges: 'Titel niet op het spel, wel mijn reputatie'” (Vrijdag 22 januari 2021, 11:38), NOS

Pieter Seelaar stopt met internationaal cricket. De aanvoerder van het Nederlands team heeft naar eigen zeggen te veel last van een rugblessure om nog mee te kunnen op het hoogste niveau.

Weblink bron
NOS Sport
 “Nederlandse aanvoerder Seelaar stopt vanwege rugklachten met internationaal cricket” (Zondag 19 juni, 21:29), NOS


verpleeghuisbed

samenstelling van verpleeghuis zn en bed zn

speciaal bed dat geschikt is voor de verpleging van patiënten in een verpleeghuis

plaats voor een patiënt in een verpleeghuis

Tulner zegt dat er op papier misschien te veel ziekenhuisbedden waren in Amsterdam. "Maar in de praktijk blijkt dat nooit. Door personeelstekorten waren er al vaak opnamestops. Dat is door de sluiting van het Slotervaart erger geworden. We hebben nu zo vaak opnamestops in het OLVG dat we mensen hebben aangesteld die stad en land afbellen om een ziekenhuisbed te vinden of een verpleeghuisbed, want die zijn er ook niet."

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Slotervaartziekenhuis is jaar na sluiting nog niet vergeten” (Vrijdag 25 oktober 2019, 06:03), NOS

Volgens Kuipers is het probleem in Limburg tweeledig. Niet alleen is de instroom van coronapatiënten er hoger dan in andere regio's, ook de uitstroom loopt vertraging op, zei hij tegen de NOS. "Een deel van de patiënten moet eigenlijk uit het ziekenhuis naar een verpleeghuisbed, maar ook daaraan is in Limburg nu een tekort. Dat komt onder meer door een gebrek aan personeel."

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Van ziekenhuisbed naar verpleeghuis: 'Lastig, het is razend druk in Limburg'” (Woensdag 10 november 2021, 06:34), NOS


verpleegzorg

samenstelling van verplegen ww en zorg zn

de zorg voor zieke patiënten door verpleegkundigen en verzorgenden in een verpleeghuis

Het aantal zorginstellingen dat in financiële problemen raakt is vorig jaar verder toegenomen. Dat schrijft de Volkskrant op basis van een analyse van accountants- en adviesbureau EY. Dat bestudeerde bijna 500 jaarrekeningen. Bij 40 procent was sprake van rode cijfers. Dat was een jaar eerder nog bij ruim een kwart van de zorginstellingen het geval. De toename komt onder meer door een forse nabetaling van de onregelmatigheidstoeslag in de verpleegzorg.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Wekdienst van 5 september: dit gebeurde terwijl je sliep” (Dinsdag 5 september 2017, 07:02), NOS

Er is een groot tekort aan personeel in de verpleeghuizen. Het kabinet wil dat er een campagne met onder meer televisiespots komt. Het is de bedoeling dat het voor personeel dat al in de verpleegzorg werkt aantrekkelijk wordt om dat te blijven doen. Daarnaast moeten bijvoorbeeld herintreders enthousiast gemaakt worden.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Prinsjesdag: nog eens 130 miljoen voor verpleegzorg” (Vrijdag 15 september 2017, 11:42), NOS


voetblessure

samenstelling van voet zn en blessure zn

voetblessuren (plural)
voetblessures (plural)

letsel aan de voet door overmatige belasting

Vorige week zette Jeffrey Herlings een streep onder zijn seizoen in de MXGP. Hij kampt met een voetblessure en laat zich daaraan opereren.

Weblink bron
NOS Sport
 “Coldenhoff breekt ruggenwervels in Lommel, Gajser pakt eindzege” (Zondag 18 oktober 2020, 13:26), NOS


basiszorg

de medische zorg die door de eerstelijnszorgverleners wordt gegeven

Er zijn twee manieren om je te verzekeren voor medisch-specialistische basiszorg: via een naturapolis of via een restitutiepolis. Via een restitutiepolis krijg je bij elke zorgverlener dezelfde vergoeding. Het maakt dan dus niet uit naar welk ziekenhuis je gaat.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Vijf vragen over de budgetpolis” (Donderdag 12 februari 2015, 16:12), NOS

"Alle hulp en aandacht moet daarom nu uitgaan naar het platteland. Dat is extra ingewikkeld doordat het regenseizoen veel dorpen moeilijk bereikbaar maakt", zegt de minister. "De regering werkt nu samen met de Wereldgezondheidsorganisatie aan een plan om dorpsklinieken op te zetten waar besmette mensen basiszorg krijgen."

Weblink bron
Esther Bootsma
 “"Ebola bedreigt stabiliteit Liberia"” (Donderdag 16 oktober 2014, 14:19), NOS


borstkankeronderzoek

samenstelling van borstkanker zn en onderzoek zn

onderzoek van een patiënt of hij of zij borstkanker heeft


decorumverlies

samenstelling van decorum zn en verlies zn

teloorgang van het gevoel van wat gepast is en wat niet

Fuck off "Zo'n tumor kan decorumverlies en gedragsveranderingen veroorzaken en het beoordelingsvermogen aantasten. En dit was werk dat in een oorlogssituatie moest worden gedaan."

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Britse minister loog over hersentumor” (Zondag 17 januari 2010, 14:24), NOS


gezondheidsonderzoek

samenstelling van gezondheid zn en onderzoek zn met het invoegsel -s-

onderzoek naar de gezondheidstoestand van een groep mensen

Behalve het grote RIVM-onderzoek loopt er ook nog een gezondheidsonderzoek onder huidige en voormalige werknemers van Defensie. Daarvoor hebben zich 767 mensen gemeld die in het verleden met chroomhoudende verf hebben gewerkt.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Kleine 200 vergoedingen na werken met chroom-6” (Donderdag 1 oktober 2015, 16:53), NOS

Kanker, en met name aandoeningen in het zenuwstelsel, komen in de streek van de dumpplekken steeds vaker voor. In sommige gemeenten ligt het aantal gevallen wel 29 procent boven het landelijk gemiddelde, vooral bij kinderen tot 14 jaar. De cijfers staan in een gezondheidsonderzoek van het Italiaanse ministerie van Volksgezondheid, dat afgelopen maand werd gepubliceerd. Onderzoekers bekeken voor het rapport 55 gemeenten over een oppervlakte van vier keer de stad Utrecht.

Weblink bron
Rop Zoutberg
 “'Inwoners rond Napels ziek door illegale stortplaatsen maffia'” (Maandag 8 februari 2016, 18:39), NOS


krampaanval

plotselinge, pijnlijke verkramping van een spier

Olympisch kampioen Alex Schwazer maakte lange tijd deel uit van de eerste groep achtervolgers, maar de Italiaan was op slag kansloos na een krampaanval. Sergey Bakoelin verspeelde in de slotfase het zilver aan de Pool Grzegorz Sudol.

Weblink bron “EK:dubbelslag sprinter Lemaitre” (Vrijdag 30 juli 2010, 19:43), NOS


buikomvang

de omtrek van de buik van een mens gemeten in centimeters als maat of iemand al dan niet te dik is

Te veel buikvet of abdominale obesitas komt voor bij 27 procent van de mannen (een buikomvang van 102 centimeter of meer) en bij 39 procent van de vrouwen (buikomvang van 88 centimeter of meer).

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Meer dan helft Nederlanders te dik” (Maandag 30 januari 2012, 08:10), NOS

Als bij mannen de buikomvang 102 centimeter of meer is, lopen ze een verhoogd gezondheidsrisico. Tussen de 94 en 102 centimeter zitten ze in de gevarenzone. Voor vrouwen geldt dat ze bij een tailleomvang van 88 centimeter meer gezondheidsrisico's lopen en tussen 80 en 88 centimeter moeten oppassen.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “"BMI-index is alleen een indicatie"” (Dinsdag 28 januari 2014, 16:53), NOS


lyme

verkorting van Lymeziekte, de ziekte van Lyme

Overigens zijn die 12.000 meldingen maar een fractie van het totale aantal tekenbeten, ruim 1 miljoen. Tekenbeten kunnen leiden tot de ziekte van Lyme, waar je dood aan kunt gaan. Per jaar krijgen 2 op de 100 mensen met een tekenbeet ook daadwerkelijk de ziekte van Lyme. Bij de meeste van hen verdwijnen de klachten na behandeling met een antibioticakuur.

Weblink bron “Stijging melding tekenbeten na zachte winter” (Maandag 11 april 2016, 08:26), NOS

Beide klinieken gingen deze zomer open, schrijft de Volkskrant. De ene is de Tianmen-kliniek in Rotterdam, waar patiënten met parkinson, reuma en de ziekte van Lyme naartoe gaan. Tianmen-arts John Setyo zegt in de krant dat hij niet wist dat hij een vergunning nodig had. Hij is er tijdelijk mee gestopt "totdat wij een officiële vergunning krijgen van Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Onze excuses daarvoor!", meldt de website.

Weblink bron “Onderzoek Inspectie IGZ naar stamcelklinieken” (Woensdag 23 december 2015, 11:02), NOS


noodhospitaal

samenstelling van nood zn en hospitaal zn

noodhospitaals (plural)
noodhospitalen (plural)
noodhospitaaltje (diminutive singular)
noodhospitaaltjes (diminutive plural)

tijdelijk ziekenhuis dat gebouwd is in verband met een noodsituatie

Om de ziekenhuizen te ontlasten worden twee noodhospitalen uit de grond gestampt met samen plek voor meer dan 2000 patiënten. De bedoeling is dat het eerste ziekenhuis over negen dagen opengaat.

Weblink bron “Dodental nieuw coronavirus stijgt naar 41, alle slachtoffers Chinees” (Zaterdag 25 januari 2020, 08:00), NOS

In Wuhan, waar het virus uitbrak, wordt een noodhospitaal met duizend bedden uit de grond gestampt. Dat moet 3 februari opengaan en daarmee de ziekenhuizen van de stad ontlasten. Die gaan nu gebukt onder voorraadtekorten en een grote toestroom van mensen die bang zijn dat ze besmet zijn.

Weblink bron “Chinese Muur en andere grote attracties dicht vanwege nieuwe coronavirus” (Vrijdag 24 januari 2020, 11:02), NOS


orgaantransplantatie

samenstelling van orgaan zn en transplantatie zn

een orgaan van een (overleden) persoon overplanten in het lichaam van een ander persoon

Het aantal mensen dat een orgaantransplantatie heeft ondergaan, is vorig jaar opnieuw gestegen. Vorig jaar kregen 1225 mensen een orgaan. Dat is 9 procent meer dan in 2011. De organen waren afkomstig van 251 overledenen en 488 levende donoren.

Weblink bron “Meer transplantaties in 2012” (Donderdag 17 januari 2013, 13:38), NOS

Het aantal mensen dat een orgaantransplantatie heeft gehad, is vorig jaar opnieuw gestegen, tot ruim 1200 mensen. Dat is 9 procent meer dan in 2011.

Weblink bron “Aantal orgaantransplantaties toegenomen” (Donderdag 17 januari 2013, 15:09), NOS

In een ziekenhuis in Madrid heeft een kleuter een vijfvoudige orgaantransplantatie ondergaan. De operatie duurde zes uur.

Weblink bron “Kleuter krijgt vijf donororganen” (Donderdag 30 december 2010, 21:26), NOS


skiongeluk

skiongelukken (plural)
skiongelukje (diminutive singular)
skiongelukjes (diminutive plural)

De reanimatie van prins Friso direct na zijn skiongeluk op 17 februari is niet belemmerd door een lege accu in de apparatuur. Dat hebben reddingswerkers die bij de reddingsactie betrokken waren benadrukt in Oostenrijkse media.

Weblink bron “'Reanimatie ondanks lege accu'” (Maandag 27 februari 2012, 16:53), NOS

Schumacher raakte op zondag 29 december ernstig gewond bij een skiongeluk in de Franse Alpen. Doordat hij bij een val met zijn hoofd op een rotsblok terecht kwam, liep hij zwaar hersenletsel op. Maandag liet de medische staf van het ziekenhuis weten dat de toestand van Schumachter weliswaar iets is verbeterd, maar dat zijn toestand nog altijd kritiek is.

Weblink bron “Echtgenote Schumacher vraagt rust” (Dinsdag 7 januari 2014, 12:18), NOS


specialistenopleiding

samenstelling van specialist zn en opleiding zn met het invoegsel -en-

specialistische opleiding na de opleiding tot basisarts

De Raad adviseert verder onder meer om studenten te laten meebetalen aan de specialistenopleiding. De ministers vinden dat geen slecht idee.

Weblink bron “Loting geneeskunde wordt afgeschaft” (Vrijdag 29 januari 2010, 11:49), NOS

Doordat pas afgestudeerde specialisten geen passend werk hebben, gaat veel kapitaal verloren. Een specialistenopleiding kost naar schatting een miljoen euro aan belastinggeld.

Weblink bron “'Jonge medisch specialisten vinden moeilijk passend werk, ondanks pandemie'” (Woensdag 16 juni 2021, 10:51), NOS


virusinfectie

samenstelling van virus zn en infectie zn

virusinfecties (plural)
virusinfectietje (diminutive singular)
virusinfectietjes (diminutive plural)

ziekte die ontstaat door een besmetting met een ziekmakend en zich vermenigvuldigend virus

"Volkomen onlogisch op het eerste gezicht", aldus Arno Vermeulen. "Dus heb ik met Danny Blind gebeld. Hij ziet Luuk de Jong als pinchhitter en wilde daarom eerst Leroy Fer als vervanger. Die heeft een virusinfectie en is niet beschikbaar. Daarom heeft hij zijn broer genomen als derde spits. Depay lijkt ook merkwaardig, maar alle andere vleugelspelers zijn geblesseerd, ziek, zwak of misselijk."

Weblink bron “'Het boek Van Persie in Oranje is dicht'” (Maandag 3 oktober 2016, 00:24), NOS

Een virusinfectie en een coachwissel vlak voor de Olympische Spelen schopten haar voorbereiding in de war, maar atlete Nadine Broersen is klaar voor 'Rio'.

Weblink bron “Broersen niet in de war na verre van ideale voorbereiding” (Maandag 8 augustus 2016, 16:32), NOS


griepvaccin

entstof die het immuunsysteem stimuleert om antistoffen te maken tegen het griepvirus

De huisartsen beginnen donderdag weer met het toedienen van de vaccinatie. Jaarlijks krijgen ongeveer 3,5 miljoen mensen de griepprik. "Afgelopen jaar zijn er bij ons 200 meldingen van bijwerkingen geweest. Dat is erg weinig vergeleken met de gemelde bijwerkingen van vaccins uit het rijksvaccinatieprogramma," zegt Agnes Kant, directeur van Lareb. "Dat is natuurlijk mooi, maar we willen voor de zekerheid onderzoeken of mensen ons wel goed genoeg weten te vinden. Bovendien verandert het griepvaccin elk jaar een beetje. Het is daarom belangrijk om de bijwerkingen jaarlijks te monitoren."

Weblink bron “Onderzoek bijwerkingen griepprik” (Dinsdag 1 oktober 2013, 08:08), NOS

Het griepvaccin dat afgelopen tijd in Italië onrust veroorzaakte, is veilig. Dat zegt de Italiaanse geneesmiddelenwaakhond AIFA. Het griepvaccin is uitgebreid getest en er zijn geen onregelmatigheden aangetroffen. Het alarm voor het vaccin is ingetrokken.

Weblink bron “'Verdacht griepvaccin Italië is veilig'” (Maandag 1 december 2014, 21:21), NOS


inentingscampagne

samenstelling van inenting zn en campagne zn met het invoegsel -s-

actie waarbij men in een relatief beperkte tijd zeer veel mensen vaccineert

Vervolgens komen in de eerste fase van de inentingscampagne andere werknemers in de gezondheidszorg, bewoners van zorginstellingen en mensen die essentiële functies bekleden bij de overheid aan de beurt. In de tweede fase, waarschijnlijk vanaf februari, krijgen mensen boven de 70 jaar en andere kwetsbare groepen de twee prikken. Zij kunnen terecht bij meer dan 1000 vaccinatiepunten. De inenting is gratis, vrijwillig en op afspraak.

Weblink bron “Duitsland, Hongarije en Slowakije begonnen met inenten • Minder nieuwe ziekenhuisopnames” (Zondag 27 december 2020, 01:29), NOS

De Wereldgezondheidsorganisatie WHO dringt er bij landen wereldwijd op aan om geen pauzes in te lassen maar de vaccinatiecampagne op volle kracht voort te zetten. "Tot dusver zijn er geen aanwijzingen dat de gezondheidsproblemen het gevolg zijn van het vaccin. Het is daarom van belang dat de inentingscampagne overal doorgaat zodat we levens kunnen redden en de pandemie een halt kunnen toeroepen", zei een woordvoerder vandaag.

Weblink bron “Grote Europese landen stoppen voorlopig met AstraZeneca” (Maandag 15 maart 2021, 17:05), NOS


jeugdgezondheidszorg

samenstelling van jeugd zn en gezondheidszorg zn

preventieve geneeskunde gericht op jongeren

Het zou kunnen dat de drempel voor de jeugdgezondheidszorg is gestegen of dat mensen de weg naar het consultatiebureau niet weten te vinden.

Weblink bron “RIVM: moeilijk om vinger te leggen op daling vaccinaties” (Vrijdag 23 juni 2017, 16:48), NOS

Behalve politie, justitie en vertegenwoordigers van HGC, zijn ook slachtofferhulp, de gemeente Wassenaar en de Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West aanwezig.

Weblink bron “Ouders willen duidelijkheid HGC” (Dinsdag 9 september 2014, 21:09), NOS

Volgens de GGD Midden-Nederland is het nog niet duidelijk hoeveel leerlingen van die scholen nog niet zijn gevaccineerd tegen mazelen. "De jeugdgezondheidszorg gaat die aantallen nog na. Daarna wordt besloten of we de brieven sturen", zegt een woordvoerder.

Weblink bron “GGD: mogelijk oproep antroposofen” (Vrijdag 5 juli 2013, 17:31), NOS


teamarts

dokter die zorgt voor de medische begeleiding van een sportploeg

De Italiaanse teamarts Andrea Ferretti had daar al rekening mee gehouden. Dit zei hij na de positieve test: "Het kan een verkeerde diagnose zijn, want tijdens een volgende sneltest bleek hij weer negatief. Maar een sneltest is niet heel betrouwbaar."

Weblink bron “Dag voor duel met Oranje test El Shaarawy positief en weer negatief” (Dinsdag 13 oktober 2020, 19:50), NOS

Het onheilsbericht kwam als een verrassing, laat teamarts Tessa Backhuijs weten. "Alle rensters en stafleden in de teambubbel zijn dubbel getest voorafgaand aan de Brabantse Pijl en alle resultaten waren negatief. In de nacht van dinsdag op woensdag zijn we door een testlab erop attent gemaakt dat een van de testresultaten tóch positief bleek te zijn."

Weblink bron “Geen Brabantse Pijl voor Vos na positieve coronatest bij CCC-Liv” (Woensdag 7 oktober 2020, 10:44), NOS


longcovidpatiënt

samenstelling van longcovid zn en patiënt zn , aan elkaar geschreven volgens spellingregel 12.A

longcovidpatiënten (plural)
longcovidpatiëntje (diminutive singular)
longcovidpatiëntjes (diminutive plural)

persoon met langdurige gezondheidsklachten na een coronabesmetting

Sinds deze zomer kunnen longcovidpatiënten een beroep doen op een gepersonaliseerd zorgtraject, waarbij de huisarts en andere betrokken zorgverleners een behandelplan opstellen.

Weblink bron “Nieuw op 1 december: vervallen maaltijdcheques kunnen opnieuw geactiveerd worden en meer steun voor longcovidpatiënten” (01 december 2022)


malariabestrijding

samenstelling van malaria zn en bestrijding zn

het zorgen dat er minder mensen ziek worden van of sterven aan malaria

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert om op grote schaal kinderen in Afrika te vaccineren tegen malaria. WHO-baas Tedros Adhanom Ghebreyesus spreekt van een 'historisch moment' in de strijd tegen de dodelijke infectieziekte. "Het langverwachte malariavaccin voor kinderen is een doorbraak voor de wetenschap, de gezondheid van kinderen en malariabestrijding."

Weblink bron “'Historisch moment' in strijd tegen malaria: WHO adviseert vaccinatie” (Woensdag 6 oktober 2021, 19:29), NOS

Knols baarde eerder opzien met onorthodoxe ideeën voor de malariabestrijding. Zo onderzocht hij waarom de mug vooral in voeten en enkels prikt. Het leek dat de mug gek is op voetengeur. Om dit te testen, smeerde Knols een naar voeten ruikend (Limburgs) kaasje uit op een Tanzaniaanse koe.

Weblink bron “Nederlandse vinding doodt malariamug” (Zaterdag 30 augustus 2014, 13:21), NOS


gezondheidswet

samenstelling van gezondheid zn en wet zn met het invoegsel -s-

wet die de gezondheid van inwoners van een land probeert te beschermen en de gezondheidszorg reguleert

Mas zou in Costa Rica de gezondheidswet hebben overtreden, maar er wordt niet gezegd wat hij precies fout heeft gedaan.

Weblink bron “Oprichter PIP gezocht door Interpol” (Zaterdag 24 december 2011, 02:27), NOS


gezondsheidszorg

samenstelling van gezondsheid zn en zorg zn met het invoegsel -s-

alles en iedereen die betrokken is bij het bevorderen van de gezondheid en het verzorgen van patiënten

De Inspectie voor de Gezondsheidszorg gaat onderzoek doen naar orthodontisten die ingeschreven staan als tandarts.

Weblink bron “Kritiek op 'truc' orthodontisten” (Woensdag 24 maart 2010, 11:04), NOS

Het Catharina-ziekenhuis in Eindhoven was het eerste ziekenhuis in Nederland dat deze operatietechniek toepaste. Het organiseerde er in 2010 een internationaal congres over. Toch kreeg het van de Inspectie voor de Gezondsheidszorg geen vergunning, omdat het ziekenhuis te weinig ervaring met deze techniek zou hebben.

Weblink bron “Speciale hartoperaties in 11 centra” (Dinsdag 8 februari 2011, 20:37), NOS

De eerste zaken die nu moeten worden aangepakt in Libië zijn het onderwijs en de gezondsheidszorg en het herstel van de infrastructuur, aldus de Nationale Overgangsraad die verder laat weten dat leden van de raad geen onderdeel worden van het nieuwe bewind van het land. Het regime van Kadhafi is uitgespeeld. Maar de kolonel en zijn aanhangers hebben zich nog niet overgeven.

Weblink bron “Kadhafi en aanhangers geven zich niet over” (Vrijdag 2 september 2011, 08:10), NOS


oorspecialist

samenstelling van oor zn en specialist zn

oorspecialisten (plural)
oorspecialistje (diminutive singular)
oorspecialistjes (diminutive plural)


blindeninstituut

samenstelling van blinde zn en instituut zn met het invoegsel -n-

organisatie die mensen met een sterk verminderd zicht ondersteunt

Naast Batiz staan twee stoeltjes klaar, met dekens. Ze zijn van Cara van der Grient (68) en haar zoon Thau Zhou (33) uit Nieuwkuijk. Ze waren al om 04.15 uur in Tilburg. "Volgens mij waren we de eerste", lacht Van der Grient. "Mijn zoon heeft in 2004 Beatrix een hand gegeven bij het Blindeninstituut en is ervan overtuigd dat hij nu de hand van de koning kan schudden."

Weblink bron
Anneloes Prins
 “Midden in de nacht opstaan voor (hopelijk) een hand van de koning” (Donderdag 27 april 2017, 12:31), NOS

De Inspectie voor de Gezondheidszorg onderzoekt twee sterfgevallen in blindeninstituut Bartimeus in Doorn. Verontruste medewerkers denken dat de dood van de bewoners een gevolg is van de bezuinigingen. Daardoor zou het toezicht op de vaak meervoudig gehandicapte patiënten tekort schieten.

Weblink bron “Onderzoek naar sterfgevallen blindeninstituut” (Donderdag 8 november 2012, 20:40), NOS


arbeidsgeneeskundige

samenstelling van arbeid zn en geneeskundige zn met het invoegsel -s-

geneeskundige die zich bezighoudt met de arbeidsomstandigheden en beroepsziekten

Ook Jaap Maas, klinisch arbeidsgeneeskundige, verbonden aan het Amsterdam UMC en het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, is kernlid. Maas leidt het arbo-management-team, een onderdeel van het OMT dat input levert voor de vergaderingen ervan. Het laatste vaste OMT-lid is Anne de Vries, arts infectieziektebestrijding van de GGD Kennemerland.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Dit zijn de experts die het coronabeleid bepalen” (Maandag 20 april 2020, 08:22), NOS

Het Nederlands Centrum Beroepsziekten (NCB) onderschrijft de stijging. "We zien de laatste jaren een gestage toename van psychische problemen bij onderwijsgevenden", zegt klinisch arbeidsgeneeskundige Teake Pal. Het NCB vergelijkt sinds 2010 ook per beroepssector het aandeel psychische problemen. "Sinds 2011 staat onderwijs daar op de eerste plaats", aldus Pal.

Weblink bron “Stijging psychische problemen in onderwijs” (Donderdag 12 april 2012, 11:54), NOS


arboarts

bedrijfsarts die let op de arbeidsomstandigheden binnen een bedrijf

In een verklaring meldt GroenLinks over die tweede kans: "Aanvankelijk werd er een traject gestart waar een officiële waarschuwing onderdeel van uitmaakte. Daarnaast werd de medewerker gesommeerd in gesprek te gaan met een arboarts, in therapie te gaan en een gesprek aan te gaan met het slachtoffer om zijn excuses aan te bieden. Tot die tijd zou hij niet terug mogen komen naar de fractie. Al snel werd besloten dat dit niet voldoende was. Daarom heeft de organisatie besloten de medewerker te ontslaan."

Weblink bron “Fractiemedewerker GroenLinks ontslagen na seksueel wangedrag” (Woensdag 14 maart 2018, 22:23), NOS

Gisteren verklaarden veel verkeersleiders zich "niet geschikt om te werken" naar aanleiding van de nieuwe pensioenregeling. Dat gebeurde na een oproep van het Gilde van Luchtverkeersleiders. Door zich te beroepen op de term "not fit to work" kunnen luchtverkeersleiders voorkomen dat er een arboarts wordt gestuurd, zegt de Belgische vakbond ACV Aviation.

Weblink bron “Deel verkeersleiding Zaventem staakt ook vandaag” (Woensdag 13 april 2016, 10:17), NOS


artsenorganisatie

samenstelling van arts zn en organisatie zn met het invoegsel -en-

Ketan Desai zat enige tijd gevangen maar werd op borgtocht vrijgelaten. In 2013 hief de WMA zijn schorsing op op aandringen van de Indiase artsenorganisatie India Medical Association.

Weblink bron “Artsenclub kiest omstreden Indiër toch als voorzitter” (Vrijdag 21 oktober 2016, 19:21), NOS

De Amerikaanse artsenorganisatie (AMA) maakt zich zorgen over de ontwikkelingen binnen e-health en kwalificeert een deel van deze trend als "digitale kwakzalverij".

Weblink bron “'Er is een explosie van digitale gezondheidsproducten'” (Woensdag 29 juni 2016, 10:56), NOS


beenmergtransplantatie

samenstelling van beenmerg zn en transplantatie zn

behandeling waarbij eerst het beenmerg van de patiënt wordt vernietigd om hem later nieuwe, gezonde beenmergcellen te geven van een donor

Aanleiding voor de protesten is het lot van de drie maanden oude baby Belma Ibrisevic. De baby moet naar Duitsland om een levensreddende beenmergtransplantatie te ondergaan, maar krijgt door het geruzie in het parlement geen paspoort om het land te kunnen verlaten.

Weblink bron “Bosnische baby's krijgen weer ID” (Vrijdag 7 juni 2013, 09:44), NOS

Beenmergtransplantaties worden gebruikt om bloedziektes als leukemie te genezen. Door chemotherapie sterft het zieke beenmerg van een patiënt af, waarna gezond beenmerg van een donor wordt geplaatst.

Weblink bron “Transplantatiepionier Thomas dood” (Zondag 21 oktober 2012, 19:06), NOS


bhv

hulp die wordt geboden bij een de gezondheid bedreigende situatie in een bedrijf

Je hebt een EHBO- of BHV-diploma omdat je mensen wil helpen, toch? Dat is de slogan van de SOS Alarm Hulpdienst, die wil de vierde hulpdienst van het land worden. Dat lukt alleen als er 20.000 vrijwilligers meedoen. Goed plan, vinden de meeste betrokkenen, maar het moet eerst nog helemaal uitgewerkt worden.

Weblink bron “De vierde hulpdienst: vrijwilligers gezocht” (Vrijdag 27 september 2013, 16:25), NOS

"De nieuwe aanwas is minder dan vorig jaar", zegt Dennis Westgeest, eigenaar van het bedrijf Fire Control dat bhv-cursussen geeft. "Vroeger zeiden bedrijven: 'We hebben tien bhv'ers nodig, maar we laten er twaalf opleiden, want dan hebben we er een paar extra.' Nu doen bedrijven vaak het minimale."

Weblink bron “Bedrijfshulpverlener minder getraind” (Dinsdag 12 februari 2013, 06:04), NOS


dieetadvies

advies welke voeding men het beste kan gebruiken om gezond te worden en te blijven

In de afgelopen eerste week hebben zich 12.000 mensen aangemeld voor het spaarsysteem. Deelnemers kunnen in 3 jaar tijd maximaal 5000 punten sparen. Dat staat gelijk aan 250 euro aan kortingen op bijvoorbeeld een deel van het eigen risico, dieetadvies of sportkleding.

Weblink bron “Punten sparen voor gezond leven” (Maandag 17 september 2012, 09:29), NOS

Verder worden een dieetadvies en programma's voor stoppen met roken niet meer vergoed. Daarnaast wordt de vergoeding voor de psycholoog beperkt.

Weblink bron “DSW verhoogt zorgpremie” (Dinsdag 27 september 2011, 06:09), NOS


doorbloedingsstoornis

samenstelling van doorbloeding zn en stoornis zn met het invoegsel -s-

onvoldoende bloedvoorziening van een bepaald orgaan

Pas op met het gebruiken van xtc, want de partydrug zorgt voor het krimpen van je hersenen. Dat blijkt uit onderzoek van het Amsterdam Medisch Centrum (AMC). De krimping komt door een doorbloedingsstoornis, volgens radiobioloog Liesbeth Reneman, die leiding gaf aan het onderzoek. Maar Amerikaanse onderzoekers beweren iets heel anders.

Weblink bron “XTC: wel of niet schadelijk voor je hersenen?” (Maandag 16 mei 2011, 18:55), NOS

De keizersnede waarmee de patiënte ooit ter wereld was gekomen, had volgens Sickesz een doorbloedingsstoornis van de hersenen veroorzaakt.

Weblink bron “Alternatieve arts uit ambt gezet” (Vrijdag 16 juli 2010, 18:17), NOS


gehoorbeschadiging

samenstelling van gehoor zn en beschadiging zn

gehoorbeschadigingen (plural)
gehoorbeschadigingetje (diminutive singular)
gehoorbeschadigingetjes (diminutive plural)

verminderd gehoor door een teveel aan lawaai of andersoortig trauma

Het is het nieuwste wapen tegen gehoorbeschadiging door te harde muziek. Een keurmerk voor clubs en poppodia. Die moeten zich dan houden aan een maximum aantal decibellen en oordopjes bij de deur aanbieden. 10 clubs hebben sinds vandaag zo'n keurmerk.

Weblink bron “Keurmerk voor clubs en poppodia” (Donderdag 1 december 2011, 20:47), NOS

Het letsel dat die guerrillawapens toebrengen, is al snel ernstig. Mensen raken een been of arm kwijt of lopen een gehoorbeschadiging op. Het zijn handicaps die een streep zetten door een verdere militaire carrière. En wat moet je dan op je negentiende?

Weblink bron
Door redacteur Olof van Joolen
 “Oorlogsinvaliden werken aan toekomst” (Zaterdag 24 juli 2010, 08:13), NOS


hivpositief

hivpositieve (inflected positive)
hivpositiefs (partitive positive)

de uitspraak van hivvirus en hiv-virus is verschillend


hartafwijking

samenstelling van hart zn en afwijking zn

hartafwijkingen (plural)
hartafwijkinkje (diminutive singular)
hartafwijkinkjes (diminutive plural)

Uit het onderzoek is gebleken dat de examinator een hartafwijking had. Maar of dat bij het neerstorten van het vliegtuigje een rol heeft gespeeld, kan de OVV niet vaststellen, meldt Omroep West.

Weblink bron “Oorzaak vliegtuigcrash Stolwijk niet te achterhalen” (Woensdag 21 augustus 2019, 14:51), NOS

Een team van experts vond uit dat een afwijking in de doorbloeding van haar longen, vermoedelijk het gevolg van een aangeboren hartafwijking, ervoor zorgde dat Van Kerkhofs bloed uitzonderlijk reageert op verblijf op hoogte en op lange vliegreizen. "Dat is altijd zo geweest bij mij en dat zal ook altijd zo blijven", aldus de 27-jarige Zoetermeerse, al had ze daar tot juni 2017 zelf ook geen weet van.

Weblink bron “WADA met afwijkende bloedwaarden Van Kerkhof naar het CAS” (Dinsdag 15 mei 2018, 22:42), NOS


hoofdverpleger

samenstelling van hoofd zn en verpleger zn

Mercy had geluk. Ze ging voor eerste hulp naar de kliniek van FHOK. De kliniek helpt nog steeds vrouwen die binnenkomen met complicaties na een onveilige abortus. "We zien steeds meer vrouwen binnenkomen", zegt hoofdverpleger Marita. Volgens Moreka van de vrouwencoalitie sterven er zeven vrouwen per dag in Kenia door een onveilige abortus. "Dit gaat toenemen."

Weblink bron
Elles van Gelder
 “'Meer abortussen in ontwikkelingslanden door anti-abortusbeleid in VS'” (Dinsdag 27 augustus 2019, 20:00), NOS

De hoofdverpleger heeft lang volgehouden dat de stem van zijn overleden moeder opdracht had gegeven tot de moorden, maar trok die verklaring eind vorig week in.

Weblink bron “Levenslang voor Belgische verpleger” (Vrijdag 2 april 2010, 21:00), NOS


huisartsbezoek

samenstelling van huisarts zn en bezoek zn

consultatie van de huisarts door een patiënt; de keer dat men naar het spreekuur van een huisarts gaat

Patiënten gaan minder vaak naar de huisarts, omdat ze het eigen risico van hun ziektekostenverzekering niet willen betalen. Dit resultaat van een Nivel-enquête is opmerkelijk, omdat het eigen risico helemaal niet geldt voor een huisartsbezoek.

Weblink bron “Niet naar huisarts om 'eigen risico'” (Maandag 17 december 2012, 11:52), NOS

De PVV verhoogt het eigen risico niet, net als de SP die het op termijn wil afschaffen. D66 wil het eigen risico vervangen door een eigen bijdrage van tien procent van elke zorgrekening met uitzondering van die voor huisartsbezoek.

Weblink bron “Eerst langs de huisarts is altijd goedkoper” (Zaterdag 29 mei 2010, 13:15), NOS


kinderkanker

samenstelling van kind zn en kanker zn met het invoegsel -er-

kwaadaardige aandoeningen die zich voordoen bij jeugdigen

Jongvolwassenen die kinderkanker hebben overleefd, hebben vaak een hartafwijking. Dat blijkt uit onderzoek van het Emma Kinderziekenhuis AMC.

Weblink bron “'Overlevenden kinderkanker hebben vaak hartafwijking'” (Dinsdag 27 juli 2010, 11:48), NOS

De zeven Nederlandse academische ziekenhuizen starten een groot onderzoek naar de medische gevolgen die overlevers van kinderkanker overhouden aan hun behandeling.

Weblink bron “Onderzoek naar late effecten kinderkanker” (Woensdag 28 september 2011, 14:37), NOS


kinderpsychiater

samenstelling van kind zn en psychiater zn met het invoegsel -er-

medisch specialist die kinderen met mentale aandoeningen behandelt

Een Belgische kinderpsychiater gaat de kinderen individueel en gezamenlijk met de ouders begeleiden. Hij zegt dat er een sterke solidariteit is tussen alle kinderen onderling en hun ouders en naaste familie.

Weblink bron “Drie gewonde kinderen naar huis” (Zaterdag 17 maart 2012, 21:34), NOS

De kerk benaderde een gerenommeerd kinderpsychiater om al deze klachten te behandelen. Bij de Commissie-Adriaenssens diende zich in korte tijd ruim 450 slachtoffers aan van misbruik binnen de kerk.

Weblink bron
Wessel de Jong
 “Rommelige toestanden bij Belgische justitie” (Donderdag 19 augustus 2010, 23:00), NOS


perioculair

afgeleid van oculair bn met het voorvoegsel peri-

perioculaire (inflected positive)
perioculairs (partitive positive)

Bij volwassenen komt de aandoening vooral voor rond de mond, de nasolabiale plooi en minder vaak perioculair.

Weblink bron
De Jongh E. & Verduijn M.
 “Dermatitis perioralis” (augustus 2016) op nhg.org


Maogriep

eponiem, leenvertaling van Engels Mao flu, samenstelling van Mao en "de 20e-eeuwse Chinese politicus Mao Tse-toeng " en griep zn "virusziekte" , omdat de ziekte in China uitbrak tijdens de door Mao geïnitieerde Culturele Revolutie die in Westerse berichtgeving snel met negatieve ontwikkelingen in verband werd gebracht, als Nederlandse benaming aangetroffen vanaf 1968 (zie vindplaats hieronder); aaneengeschreven volgens spellingregel 6.A en met een hoofdletter volgens spellingregel 16.L onder (2)

Maogrieps (possessive)
Maogriepje (diminutive singular)
Maogriepjes (diminutive possessive)
Maogriepjes (diminutive plural)
Mao-griep

benaming voor de griepgolf die in 1968 ontstond in China en Hongkong

In 1957 en 1958 eiste de zogenaamde Aziatische griep minstens 1,000.000 doden wereldwijd (sommige bronnen spreken van 2,000.000), en tien jaar later deed de zogenaamde Hongkonggriep of Maogriep dat nog eens dunnetjes over, met naar schatting 700.000 tot 1,000.000 doden.

Weblink bron
Bert De Munck
 “‘Covid-19 als breukmoment? Hoe de pandemie in de geschiedenisboeken terecht kan komen’” (6 juni 2020) op knack.be

Het nieuwe jaar is, behalve met de gebruikelijke stroom van nieuwjaarsredevoeringen, ook begonnen met A-griep. Aziatische griep, betekent dat, maar we hebben ze gekregen van Amerika, Denemarken en Engeland. Ade-griep dus en geen Mao-griep.

Passant
 Te pas en te onpas in: De nieuwe Limburger, jrg. 124 nr. 4 (5 januari 1968), NV Uitgeversmij Neerlandia, Maastricht, p. 9 kol. 5


Vietnamsyndroom

samenstelling van Vietnam en "land in Azië" en syndroom zn , geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.F

syndroom overgehouden aan de deelname in de Vietnamoorlog


syndroom van Asperger

een aan autisme verwante pervasieve ontwikkelingsstoornis, vernoemd naar de Weense kinderarts dr. Hans Asperger


medicijnverslaving

samenstelling van medicijn zn en verslaving zn

medicijnverslavingen (plural)
medicijnverslavinkje (diminutive singular)
medicijnverslavinkjes (diminutive plural)

de schadelijke afhankelijkheid van als geneesmiddel bedoelde stoffen

President Trump wil geld beschikbaar stellen voor onderzoek naar een vaccin tegen medicijnverslaving. Nu komen in de VS jaarlijks tienduizenden mensen om door een overdosis extreem sterke pijnstillers. In een toespraak in New Hampshire zette Trump uiteen hoe hij dat probleem wil aanpakken.

Weblink bron “Trump wil vaccin in strijd tegen medicijnverslaving” (Maandag 19 maart 2018, 21:58), NOS

De IGZ reageerde te laat op berichten dat hij verkeerde diagnoses stelde en had aangifte moeten doen toen bleek dat hij recepten vervalste vanwege zijn medicijnverslaving. In 2004 moest hij weg bij het Medisch Spectrum Enschede.

Weblink bron “IGZ faalde bij verslaafde neuroloog” (Donderdag 27 mei 2010, 10:30), NOS


dikkedarmkanker

samenstellende samenstelling van dikke zn, darm zn en kanker zn

kwaadaardige aandoening van het laatste deel van het maagdarmkanaal

Stamcellen in de darm worden voortdurend geprikkeld om te groeien, maar het gen RNF43 remt die groei af. Het gen muteert bij mensen met dikkedarmkanker, alvleesklierkanker en galwegkanker. De onderzoekers hebben het gen uitgeschakeld bij muizen en ontdekten een harde groei van de darmstamcellen.

Weblink bron “Kankerremmend gen ontdekt” (Donderdag 16 augustus 2012, 14:08), NOS

Longkanker en maagkanker zullen de komende tijd minder mannen treffen. Slokdarm-, prostaat- en dikkedarmkanker zullen juist vaker voorkomen bij mannen, net als melanomen (huidkanker). Het aantal mannen dat sterft aan kanker zal toenemen van 22.397 in 2008 tot ongeveer 27.000 in 2020

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Veel meer kankerpatienten in 2020” (Dinsdag 6 september 2011, 11:17), NOS


epilepsieaanval

samenstelling van epilepsie zn en aanval zn

plotselinge aanval van bewusteloosheid vaak samengaand met trekkingen van de spieren

Een nieuwe armband, de Nightwatch, kan 85 procent van de nachtelijke epilepsieaanvallen detecteren. Daarmee is het apparaat veel effectiever dan de huidige technieken en kunnen meer aanvallen gesignaleerd worden. Dat schrijven wetenschappers van onder meer de TU Eindhoven en Epilepsiecentrum Kempenhaeghe in het wetenschappelijke tijdschrift Neurology.

Weblink bron “Nieuwe armband moet aantal doden bij epilepsie verminderen” (Vrijdag 26 oktober 2018, 14:19), NOS


hondenbeet

samenstelling van hond zn en beet zn met het invoegsel -en-

een beschadiging van de huid die ontstaan is door een bijtende hond

In China zijn bijna 5000 honden afgemaakt, nadat in juli en augustus vijf mensen waren gestorven na een hondenbeet. Lange tijd was het in China normaal om alle honden in de buurt dan te vermoorden, maar nu trappen dierenactivisten op de rem.

Weblink bron “Chinezen gebeten, 5000 honden afgemaakt” (Maandag 8 september 2014, 20:37), NOS

De man had na de hondenbeet de wond gespoeld met water en alcohol. Ruim een maand later ging zijn arm pijn doen en werd hij ziek. Zijn toestand verslechterde snel, waarna hij werd opgenomen in het ziekenhuis. Hij wordt nu behandeld op de intensive care van het AMC.

Weblink bron “Nederlander (52) met hondsdolheid” (Woensdag 26 juni 2013, 11:58), NOS


hormoonbehandeling

samenstelling van hormoon zn en behandeling zn

behandeling met hormonen die als geneesmiddel worden toegediend; of behandeling met geneesmiddelen die de hormoonproductie in het lichaam stimuleren

Een belangrijke Britse oncoloog vermoedt dat Al-Megrahi een experimentele hormoonbehandeling krijgt en dat hij mogelijk nog jaren in leven zal zijn.

Weblink bron “Schotland: vrijlating Lockerbie-dader terecht” (Zaterdag 20 augustus 2011, 11:45), NOS

Jenna werd geboren als man, Walter Talackova. Ze begon een hormoonbehandeling op haar 14e en onderging een geslachtsoperatie toen ze 19 was.

Weblink bron “Transseksueel geen Miss Canada” (Zondag 20 mei 2012, 09:41), NOS


buikoperatie

samenstelling van buik zn en operatie zn

buikoperaties (plural)
buikoperatietje (diminutive singular)
buikoperatietjes (diminutive plural)

De buikoperatie duurde vijf uur en vanaf dat moment was het weer heel langzaam beginnen met herstellen, bewegen. Dinsdag kreeg ze van de dokter te horen dat ze het water in mocht, drie weken sneller dan een normale patiënt, maar Dekker is dan ook topsporter.

Weblink bron “Dekker plonst weer en denkt aan Rio” (Woensdag 30 maart 2016, 16:42), NOS

Castro schrijft dat hij verwachtte dat hij een zware buikoperatie in 2006 niet zou overleven. Castro droeg destijds daarom de macht over aan zijn broer Raúl, die het land nog altijd leidt.

Weblink bron “Castro: nooit gedacht 87 te worden” (Donderdag 15 augustus 2013, 08:41), NOS


blaasproef

test waarbij men de uitademingslucht analyseert voor het vaststellen of uitsluiten van aandoeningen

Weblink bron “Supersnelle blaasproef uit Leiden haalt niet-besmetten direct uit de teststraat” (Woensdag 14 oktober 2020, 20:50), NOS


antirookbeleid

afleiding van roken, beleid met het voorvoegsel anti-

geheel van maatregelen die gericht zijn op het ontmoedigen van het roken van tabak

Het kabinet scherpt het antirookbeleid aan. Er komen bijvoorbeeld afschrikwekkende plaatjes op de sigarettenpakjes.

Weblink bron “Van Rijn: sigarettenplaatjes kunnen roken tegengaan” (Donderdag 22 januari 2015, 10:46), NOS

De beste manier om het aantal nieuwe kankerpatiënten zo veel mogelijk te beperken is door meer aan preventie te doen. En dan vooral aan antirookbeleid. Bijna één op de drie kankergevallen hangt samen met roken.


borstkankergen

samenstelling van borstkanker zn en gen zn

afwijking in een gen dat een verhoogde gevoeligheid voor borstkanker veroorzaakt

Anonieme spermadonor geeft borstkankergen door. En wat dan?: Marieke kreeg op jonge leeftijd borstkanker en ontdekte op deze manier ook dat ze donorkind is.

Weblink bron “Anonieme spermadonor geeft borstkankergen door. En wat dan?” (Zaterdag 12 augustus 2017, 16:27), NOS

Het aantal Belgische vrouwen dat zich liet testen op het borstkankergen is het afgelopen jaar met veertig procent gestegen, melden Belgische media. En dat zou allemaal komen door het 'Angelina Jolie-effect'.

Weblink bron “'Angelina Jolie-effect' in Belgische ziekenhuizen” (Vrijdag 4 april 2014, 16:49), NOS

In vijftien tot twintig procent van alle borstkankergevallen - per jaar dus 1.800 tot 2.400 vrouwen - gaat het om een variant waarbij erfelijke aanleg een rol speelt. Die erfelijke aanleg valt in twee groepen uiteen: de erfelijke vorm waarbij vrouwen een aangeboren fout (mutatie) hebben in een van de beide borstkankergenen BRCA1 en BRCA2.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “MRI-scan verhoogt overlevingskans borstkanker” (Maandag 15 november 2010, 18:25), NOS


buikspierblessure

samenstelling van buikspier zn en blessure zn

buikspierblessures (plural)
buikspierblessuren (plural)

beschadiging aan de spieren van de buikwand door overmatig gebruik

Nadal zou het in de tweede ronde opnemen tegen zijn landgenoot Fernando Verdasco, maar een buikspierblessure gooit roet in het eten. Djokovic moest in Parijs verder komen dan Nadal om de eerste plaats over te nemen. De Serviër bereikte dinsdag al de derde ronde.

Weblink bron “Afmelding Nadal voor Parijs, Djokovic nummer één van de wereld” (Woensdag 31 oktober 2018, 16:51), NOS

Ook present in Frankfurt: Sébastien Haller. Maar niet als speler. De ex-spits van FC Utrecht kan vanwege een buikspierblessure niet meedoen.

Weblink bron “Haller ontbreekt vanwege blessure” (Donderdag 2 mei 2019, 20:50), NOS


calamiteitenhospitaal

samenstelling van calamiteit zn en hospitaal zn met het invoegsel -en-

calamiteitenhospitaals (plural)
calamiteitenhospitalen (plural)

een ziekenhuis dat op stand-by staat en in geval van nood binnen zeer korte tijd zeer grote aantallen patiënten kan opvangen

Het Utrechtse ziekenhuis heeft voor ebola-patiënten in totaal vier bedden beschikbaar in het Calamiteitenhospitaal. Ook andere academische ziekenhuizen in Amsterdam, Rotterdam, Leiden, Nijmegen, Groningen en Maastricht zijn voorbereid op de komst van patiënten met de ziekte.

Weblink bron “UMC Utrecht voorbereid op ebola” (Vrijdag 5 december 2014, 10:06), NOS

Op de A1 bij Muiden zijn bij een ongeluk met drie touringcars 36 mensen gewond geraakt. Ze zijn naar het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam en het Calamiteitenhospitaal van het Universitair Medisch Centrum in Utrecht gebracht.

Weblink bron “Zwaargewonden bij busongeluk A1” (Zaterdag 2 november 2013, 12:46), NOS


beenwond

Adebowale droeg handboeien en kwam licht hinkend de zaal binnen omdat zijn beenwond nog niet is geheeld. Bij zijn arrestatie, kort na de moord op Rigby op 22 mei, werd hij door de politie neergeschoten. Vanwege zijn verwonding mocht hij de aanklacht over zijn terreurdaad zittend aanhoren.

Weblink bron “Verdachte 'Woolwich' voorgeleid” (Donderdag 30 mei 2013, 13:58), NOS

Ferguson kan niet beschikken over Wayne Rooney, die herstellende is van een beenwond. Waarschijnlijk neemt de Franse international Patrice Evra weer de plek in van Alexander Büttner, die zaterdag een droomdebuut voor ManU maakte. Verder kan de coach over al zijn toppers beschikken.

Weblink bron “United wil rampzalige campagne vergeten” (Dinsdag 18 september 2012, 18:01), NOS


beenprothese

samenstelling van been zn en prothese zn

beenprothesen (plural)
beenprotheses (plural)

kunstbeen dat dient ter vervanging van een missend of afgezet been

Een van de Democraten vertelt over het verlies van een eigen kind door een kogel. De naam van Gabby Giffords valt. Het Democratische Congreslid werd in 2011 in haar hoofd geschoten. Het is allemaal te zien via streams, mogelijk gemaakt door smartphones. Een van de Democraten, veteraan en vertegenwoordiger van Illinois, Tammy Duckworth, verbergt de hare in haar beenprothese, bang dat het ding wordt afgepakt.

Weblink bron “Sit-in om wapens: de prothese, Independence Day en #StopTheStunt” (Donderdag 23 juni 2016, 22:48), NOS

Iris Pruysen heeft in Lyon bij de WK voor gehandicapten goud veroverd bij het verspringen in de klasse F44 (voor atleten met één beenprothese).

Weblink bron “Wereldtitel verspringster Pruysen” (Woensdag 24 juli 2013, 10:53), NOS


blessurebehandeling

samenstelling van blessure zn en behandeling zn

behandeling van een tijdens het sporten opgelopen beschadiging van het lichaam

Pattinama-Kerkhove werd in haar tweede servicegame al gebroken door de Chinese. Wang moest halverwege de eerste set een blessurebehandeling ondergaan aan haar enkel, maar haar spel bleef onverminderd goed. Ze gaf de break voorsprong niet meer uit handen en won de eerste set met 6-3.

Weblink bron “Billie Jean King Cup: Schuurs en Rus bezorgen Oranje zege op China” (Zaterdag 17 april 2021, 12:39), NOS

Barty kende in de eerste ronde tegen Bernarda Pera ook al problemen vanwege haar heupblessure, maar wist toen nog te winnen in drie sets. De nummer één van de wereld ging na de eerste set tegen de Poolse Linette van de baan voor een blessurebehandeling en hield het daarna nog vier games vol.

Weblink bron “Na Osaka raakt Roland Garros ook geblesseerde Barty kwijt” (Donderdag 3 juni 2021, 13:16), NOS


blaaskanker

nieuwvorming in de urineblaas; kwaadaardige woekerng van de epitheelcellen van het urineblaasslijmvlies

Geoff Brooker heeft blaaskanker. De operatie die hij nodig heeft, is al twee keer uitgesteld. Hij ziet de NHS achteruitgaan. 'Dit had nooit hoeven gebeuren', zegt hij.

Weblink bron “Crisis bij Britse NHS: 'We zijn zo'n rijk land. Dit had nooit hoeven gebeuren'” (Zondag 21 januari 2018, 18:28), NOS

Volgens Italiaanse media leed de oude maffiabaas aan blaaskanker en 'neurologische klachten' en bracht hij de laatste twee jaar door op de ziekenhuisafdeling van de gevangenis.

Weblink bron “Maffiabaas Bernardo 'de tractor' Provenzano overleden” (Woensdag 13 juli 2016, 13:17), NOS


astmapatiënt

samenstelling van astma zn en patiënt zn

Asthmakranker

astmapatiënten (plural)
astmapatiëntje (diminutive singular)
astmapatiëntjes (diminutive plural)

iemand die lijdt aan de longziekte astma en last heeft van aanvallen van benauwdheid en hoesten

"Ik ken Bradley al heel lang. Hij is een astmapatiënt en heeft last van allergieën zo lang als ik hem ken", zei Brailsford. "Hij is destijds naar een specialist gegaan en heeft vervolgens toestemming gekregen om het medicijn te gebruiken. Ik vertrouw en geloof in de integriteit van het proces."

Weblink bron “Ploegbaas Brailsford verdedigt Wiggins en Sky” (Maandag 26 september 2016, 21:32), NOS

Elvedina uit Dordrecht vertelt over haar zoon van zes, die astmapatiënt is. Medicijnen die hij gebruikte, hielpen op een gegeven moment niet meer. "Maar voor de gezondheid van mijn kind heb ik alles over. Hij is pas zes en ik wil hem een leuke tijd geven."

Weblink bron “'Ik kan mijn afgebroken tand niet laten maken'” (Woensdag 14 september 2016, 10:01), NOS


antibioticakuur

samenstelling van antibiotica zn en kuur zn

antibioticakuren (plural)
antibioticakuurtje (diminutive singular)
antibioticakuurtjes (diminutive plural)

een serie toedieningen van een antibacterieel middel die als geheel een infectieziekte kan genezen

Terug in Nederland constateerde topsportarts Peter Vergouwen bij Vos een zware voorhoofdsholte- en keelonsteking. Die is zo hardnekkig, dat hij direct met een zwaardere antibioticakuur is begonnen.

Weblink bron “Meerkamper Vos mist EK en NK” (Zaterdag 16 februari 2013, 12:34), NOS

De bacterie waar het om gaat, Clostridium difficile, kan aandoeningen veroorzaken van milde diarree tot levensbedreigende darmontstekingen. Vooral oudere mensen die een antibioticakuur hebben gehad, zijn er vatbaar voor. Dat komt doordat antibiotica de natuurlijke balans van darmbacteriën verstoren.

Weblink bron “Hond speurt ziekenhuisbacterie op” (Vrijdag 14 december 2012, 06:04), NOS


aidsmedicijn

samenstelling van aids zn en medicijn zn

De Amerikaan die berucht werd omdat hij een aidsmedicijn enorm duur maakte, is schuldig bevonden aan fraude. Martin Shkreli's straf wordt later bepaald. Hem hangt maximaal twintig jaar cel boven het hoofd.

Weblink bron “'Meest gehate man van Amerika' schuldig aan fraude” (Zaterdag 5 augustus 2017, 07:26), NOS

Een klein legertje gamers heeft geholpen met de oplossing van een tien jaar oud medisch raadsel. Door samen aan de opbouw van een enzym te sleutelen, is een aidsmedicijn dichterbij gekomen.

Weblink bron “Gamers lossen medische puzzel op” (Maandag 19 september 2011, 15:52), NOS


afkickprogramma

samenstelling van afkicken ww en programma zn

methode om mensen te genezen van een verslaving

"Dat zijn zeker geen goede oplossingen, want computers heb je nu eenmaal nodig in onze maatschappij. Wat wel helpt, is samen met je kind inzicht krijgen in de reden van het vele gamen. Vaak zijn er achterliggende oorzaken. Vervolgens kun je samen met je kind een afkickprogramma volgen, zodat je kind controle krijgt over zijn gedrag. Als je kind nog niet gameverslaafd is, is het zinvol om veel met je kind te praten over gamen. En om regels op te stellen rondom het gamen en je daar ook aan te houden. Het is verstandig om hier al op jonge leeftijd mee te beginnen, bij voorkeur wanneer je kind voor het eerst met de computer in aanraking komt."

Weblink bron “Vier vragen over gameverslaving” (Zondag 16 februari 2014, 17:47), NOS

Een gevangenisstraf zou zijn carrière danig hebben geschaad. Phelps kondigde kort na zijn arrestatie al aan om op eigen initiatief een afkickprogramma van zes weken te gaan volgen. Dat heeft de gelauwerde zwemmer inmiddels afgerond. Justitie greep die verzachtende omstandigheden aan om hem een voorwaardelijke straf op de leggen en hem niet de cel in te sturen.

Weblink bron “Justitie spaart zwemmer Phelps” (Vrijdag 19 december 2014, 19:18), NOS


anorexiapatiënt

samenstelling van anorexia zn en patiënt zn

anorexiapatiënten (plural)
anorexiapatiëntje (diminutive singular)
anorexiapatiëntjes (diminutive plural)

persoon die aan de eetstoornis anorexia nervosa lijdt

Meisjes geven elkaar tips over voedsel dat makkelijk uit te braken is, tellen calorieën in sondevoeding van een anorexiapatiënt en verstoppen zakjes kots onder hun bed. Netflix' To the Bone laat op soms heftige wijze zien hoe jonge mensen met hun eetstoornis worstelen.

Weblink bron “Wat vinden ervaringsdeskundigen van nieuwe film over anorexia?” (Woensdag 19 juli 2017, 19:06), NOS

Veel meer anorexiapatiënten zijn niet goed in staat te besluiten over hun behandeling dan tot nu toe gedacht. Volgens wetenschappelijk onderzoek is een op de drie anorexiapatiënten wilsonbekwaam.

Weblink bron “Anorexiapatiënt lijkt rationeel, maar kan niet over behandeling besluiten” (Vrijdag 1 september 2017, 10:49), NOS


salkvaccin

eponiem, samenstelling van Salk en en vaccin zn naar de ontdekker, de 20e-eeuwse Amerikaanse viroloog J.E. Salk

ˈsɑl^əkfɑkˌsɛ̃

entstof om het lichaam weerbaar te maken tegen het poliovirus


artsenkeuze

samenstelling van arts zn en keuze zn met het invoegsel -en-

artsenkeuzen (plural)
artsenkeuzes (plural)

het kiezen van de arts door wie men behandeld wenst te worden

Voor de PvdA was het een lastig congres. Er kwam een motie voor de vrije artsenkeuze, maar de leden verwierpen die. Daardoor kwam de partijleiding met de schrik vrij, vertelt politiek verslaggever Joost Vullings in het NOS Radio 1 Journaal.

Weblink bron “'PvdA heeft voor even sadomasochistische veren afgeschud'” (Maandag 19 januari 2015, 10:34), NOS

Verder is Oomen het oneens met plannen van ZN om te komen tot een drastische beperking van het aantal Spoedeisende Hulpen in Nederlandse ziekenhuizen. Ook keert hij zich tegen de afschaffing van de vrije artsenkeuze.

Weblink bron “Ruzie tussen zorgverzekeraars loopt verder op” (Maandag 26 januari 2015, 22:42), NOS


beenfractuur

samenstelling van been zn en fractuur zn

In Rotterdam is rond 12.20 uur de eerste gipsvlucht van deze winter geland. In het vliegtuig uit Oostenrijk lagen twaalf wintersporters. Elf van hen hadden een beenfractuur. Een vrouw had meervoudig letsel opgelopen en moest worden vervoerd op een stretcher.

Weblink bron “Eerste gipsvlucht geland in Rotterdam” (Donderdag 29 december 2011, 14:00), NOS


behandelingsovereenkomst

samenstelling van behandeling zn en overeenkomst zn met het invoegsel -s-

afspraak tussen patiënt en medisch behandelaar over hoe het onderzoek en de behandeling zal plaatsvinden

De coronamonsters mogen ook worden gebruikt voor verder onderzoek. Maar wat er precies mag volgens de wet, met name de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (Wgbo), is niet altijd helder. Daarom is een nieuwe wet in de maak die het gebruik van lichaamsmateriaal strakker moet regelen.

Weblink bron
Ardi Vleugels
 “De ondoorzichtige wereld achter de corona-wattenstaaf” (Vrijdag 13 november 2020, 07:00), NOS

Maar als Nouri al op de hoogte was van de afwijking, was het informeren van zijn ouders geen automatisme. Volgens de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) moet een 16-jarige nadrukkelijk toestemming geven voordat een arts de ouders inlicht over een medisch probleem. Nouri was in april 2014, op het moment dat de afwijking werd geconstateerd, 17 jaar.

Weblink bron “Is Nouri over zijn hartafwijking geïnformeerd en hoe?” (Zaterdag 6 januari 2018, 14:00), NOS


behandelingsmethode

samenstelling van behandeling zn en methode zn met het invoegsel -s-

behandelingsmethoden (plural)
behandelingsmethodes (plural)

de manier hoe men een patiënt gezond kan maken

De onderzoekers presenteerden hun bevindingen op een conferentie in Parijs. Door het kind uit Zuid-Afrika te bestuderen hopen ze een nieuwe behandelingsmethode te ontdekken voor hiv-patiënten.

Weblink bron “Kind (9) met hiv al jaren gezond zonder gebruik aidsmedicijnen” (Maandag 24 juli 2017, 12:46), NOS

De kliniek verklaarde eerder altijd het advies te geven aan zijn patiënten om ook met hun eigen arts in contact te blijven. In de verklaring stond ook dat de kliniek achter zijn behandelingsmethode blijft staan.

Weblink bron “'OM onderzoekt 70 sterfgevallen kliniek Klaus Ross'” (Donderdag 18 augustus 2016, 19:47), NOS

Dankzij een hersenscan kunnen artsen beter voorspellen of elektroshocktherapie een geschikte behandelmethode is voor een depressieve patiënt. Dat blijkt uit een klein onderzoek van Nederlandse artsen dat vandaag wordt gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Molecular Psychiatry, schrijft de Volkskrant.

Weblink bron “"Effect elektroshock te voorspellen"” (Dinsdag 5 augustus 2014, 10:08), NOS


beddencapaciteit

samenstelling van bed zn en capaciteit zn met het invoegsel -en-

het aantal patiënten dat tegelijkertijd kan worden opgenomen in een ziekenhuis

Inrichting van een Taskforce Integrale Patiënten Logistiek met als doel het beter benutten van de beddencapaciteit door integraal capaciteitsmanagement, en het uitbreiden van beddencapaciteit door het opzetten van zogenaamde gasthuisbedden.

Weblink bron “Reactie LUMC” (Dinsdag 18 juni 2019, 16:56), NOS

In Sierra Leone is vooralsnog te weinig beddencapaciteit om 70 procent van de patiënten te isoleren. Maar de WHO verwacht dat er op korte termijn voldoende capaciteit komt.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Gegoochel met ebola-cijfers” (Maandag 1 december 2014, 18:31), NOS


behandeltijd

samenstelling van behandelen ww en tijd zn

de tijd die men heeft om iemand te behandelen; de tijd die nodig is om iemand te behandelen

Brancheorganisatie GGZ Nederland stuurde deze zomer nog een brandbrief naar de Tweede Kamer, waarin het al zijn zorgen uitsprak over de druk die er is om de behandeltijd te verkorten. "De kwaliteit van zorg en de veiligheid van de maatschappij moeten hierin leidend zijn", schreef directeur Veronique Esman.

Weblink bron “'Druk op tbs-klinieken door boetesysteem overheid'” (Donderdag 30 november 2017, 09:30), NOS

Er ligt een wetsvoorstel klaar om de behandeltijd in tbs-klinieken te verkorten. Daarin staat ook dat rechters inzage moeten krijgen in het medisch dossier van verdachten om op die manier te kunnen bepalen of iemand een psychische stoornis heeft. Dat laatste is omstreden omdat de vrees bestaat dat mensen met psychische problemen geen hulp meer zoeken als ze weten dat die informatie later tegen ze kan worden gebruikt.

Weblink bron “Waarom kreeg serieverkrachter Gerard T. geen tbs?” (Vrijdag 12 februari 2016, 17:51), NOS


bemoeizorg

samenstelling van bemoeien ww en zorg zn

zorg voor mensen die eigenlijk geen zorg willen ontvangen; ambulante sociaal-psychiatrische zorg

Ook het eigen risico in de zorg is hem een doorn in het oog. "Met bemoeizorg kun je weigerachtige mensen als Bart van U. soms toch helpen. Maar dat werkt niet als je erbij moet vertellen dat hij 375 euro van de kosten van de behandeling wel zelf moet betalen. Dan wordt het echt kansloos."

Weblink bron
Bas de Vries
 “Meer dwangopnamen gevaarlijke psychiatrische patiënten” (Zaterdag 18 juli 2015, 07:00), NOS

De tweede prijs van 1.500 euro was voor Kate Slingemann met haar gedicht 'Bemoeizorg', de derde prijs van 1000 euro ging naar de Vlaamse Hilde van Cauteren voor 'Carne Vale'.

Weblink bron “Vlaming schrijft beste gedicht 2012” (Dinsdag 24 januari 2012, 21:32), NOS

Cornel Vader is voorstander van dat beleid. “Want van opsluiten wordt werkelijk niemand beter. Maar die afbouw is niet mogelijk als je niet tegelijkertijd hele belangrijke zaken opbouwt: beschutte woonvormen, intensieve bemoeizorg. Ik zie dat gemeenten dat in de steigers aan het zetten zijn, maar het is er nog niet of nog niet genoeg.”

Weblink bron
Babette olde Hanhof
 “Steeds meer geweld in de opvang” (Zondag 8 februari 2015, 18:03), NOS


medicijnkosten

samenstelling van medicijn zn en kosten zn

uitgaven die men doet voor geneesmiddelen

Medicijnkosten Nederland laag

Weblink bron “Medicijnkosten Nederland laag” (Vrijdag 31 augustus 2012, 21:54), NOS

GroenLinks wil de farmaceutische industrie dwingen om verantwoording af te leggen. Het nieuws van de afgelopen weken over hoge medicijnkosten, overmedicatie en oneerlijke concurrentie maakt volgens GroenLinks duidelijk dat de industrie moet worden aangepakt.

Weblink bron “GL wil farmaceuten aanpakken” (Woensdag 8 augustus 2012, 07:02), NOS

Volgens het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) kunnen de medicijnkosten van ouderen jaarlijks met 100 miljoen euro omlaag. Dat zegt IVM-directeur Ruud Coolen van Brakel vanavond in Nieuwsuur. Het Instituut pleit voor een verplichte, jaarlijkse 'APK'.

Weblink bron “100 Miljoen euro te veel aan pillen” (Vrijdag 10 februari 2012, 19:46), NOS


behandelingskosten

samenstelling van behandeling zn en kosten zn met het invoegsel -s-

geld dat men voor een (medische) behandeling moet betalen

Cristiano Ronaldo ontstak vorige week in woede nadat Danny Makkelie zijn 2-3 in de 93ste minuut niet goedkeurde, nadat de bal duidelijk over de doellijn was. Hij kreeg geel voor zijn protest bij grensrechter Mario Diks en stormde daarna richting kleedkamer, waarbij hij zijn aanvoerdersband op de grond smeet. De band werd vervolgens opgeraapt door de oplettende brandweerman Djordje Vukicevic, die met behulp van een regionale sportzender besloot om een plan op poten te zetten voor een kind dat aan een zeldzame ziekte lijdt. De behandelingskosten voor die ziekte lopen op tot 2 miljoen euro. Tot vrijdagochtend kon er geboden worden.

Weblink bron “Beruchte aanvoerdersband van Cristiano Ronaldo levert veel geld op voor ziek kind” (02-04-2021), Tubantia


tandartskosten

samenstelling van tandarts zn en kosten zn

geld dat men uitgeeft aan behandelingen van de tandarts

Edmond Hilhorst van Independer.nl adviseert om volgend jaar geen bijkomende tandverzekering te nemen. Tandartsen hebben hun tarieven nog niet bekendgemaakt, en daarom is het volgens Independer een gok waard om tandartskosten uit eigen zak te betalen.

Weblink bron “Independer: hou tandartspremie in je zak” (Woensdag 14 december 2011, 11:52), NOS

Zorgverzekeraars CZ en VGZ gaan tandartsdeclaraties weer bijna volledig vergoeden. Aanvankelijk wilden de verzekeraars maar een deel van de verhoogde tandartskosten betalen. Dat gaat niet door, maar de maatschappijen verhogen volgend jaar wel de aanvullende tandartsverzekering.

Weblink bron “Weer vergoeding tandarts van CZ en VGZ” (Vrijdag 9 maart 2012, 20:31), NOS


ligkosten

samenstelling van liggen ww en kosten zn

geld dat men moet betalen om opgenomen te worden in een ziekenhuis


verpleegkosten

samenstelling van verplegen ww en kosten zn

geld dat men moet betalen voor de verpleging van patiënten

Een dag in een verpleeghuis kost zo'n 200 euro. Daar moet alles van gedaan worden: de verzorging, medicijnen, een arts, schoonmaken, eten, huisvesting. Een dag in een TBS-kliniek kost 500 euro. Een ligdag in het ziekenhuis kost alleen al aan verpleegkosten 700 euro, en dan zijn de kosten van de medische behandeling en de diagnostiek niet meegerekend. Een dag in een ziekenhuis kost dus al snel 1000 euro.

Weblink bron “De hardnekkige problemen van de verpleeghuiszorg” (Zaterdag 15 november 2014, 12:45), NOS

Verpleegkosten in 2030 verdubbeld

Weblink bron “Verpleegkosten in 2030 verdubbeld” (Vrijdag 20 januari 2012, 02:38), NOS


dieetkosten

uitgaven die men doet voor speciale, medisch noodzakelijke voeding

De thema's waarop de Belastingdienst dit jaar extra controleert verschillen weinig van die van vorig jaar. Buitenlandse vermogens, dieetkosten en echtscheidingen liggen opnieuw onder het fiscale vergrootglas. Wel nieuw is de speciale aandacht voor aftrek van onderhoudskosten op monumentale panden, negatieve inkomsten uit overig werk en niet-zakelijke kosten voor ondernemers.

Weblink bron “Allemaal een persoonlijke pagina bij de belasting” (Vrijdag 27 februari 2015, 13:50), NOS


cisplatine

afgeleid van het Griekse platine met het voorvoegsel cis-

cisplatines (plural)
cisplatinen (plural)

een cytostaticum, een middel tegen kanker, met formule PtCl₂(NH₃)₂


bewegingstherapie

samenstelling van beweging zn en therapie zn met het invoegsel -s-

behandeling van patiënt door het stimuleren en mogelijk maken van lichaamsoefeningen

ME-patiënten zijn vaak verplicht gedrags- of bewegingstherapie te volgen om aanspraak te maken op een uitkering of verzekeringsgeld. Maar mensen met de chronische ziekte vinden dat zulke behandelingen niet werken. Er is wetenschappelijk onderzoek dat daarop wijst. De Gezondheidsraad schrijft dat patiënten zo goed mogelijk behandeld moet worden, maar noemt gedragstherapie nog steeds als optie. Van der Ploeg: "Het is jammer dat het orgaan er niet openlijk afstand van neemt."

Weblink bron “'ME-patiënten weggezet als aanstellers, eindelijk erkenning na advies'” (Maandag 19 maart 2018, 13:06), NOS

In het UMC St Radboud in Nijmegen kunnen ernstig zieke patiënten die op de intensive care aan de beademing liggen, bewegingstherapie volgen in een zwembad. In het Nijmeegse ziekenhuis is op de nieuwe ic een speciaal zwembad gebouwd.

Weblink bron “Primeur met zwemoefeningen op ic” (Donderdag 18 april 2013, 10:51), NOS


bloedkanker

ziekte die gekenmerkt wordt door een overmatige productie van bloedcellen

De discussie in Nederland gaat enkel over de prijs, niet over waar een patiënt mee gebaat is, verzucht de Janssen-directeur. Een nieuw medicijn tegen bloedkanker wordt enkel voor een kleine groep patiënten vergoed, niet voor een grotere groep omdat het het ministerie van Volksgezondheid meer korting wil.

Weblink bron “Geneesmiddelenfabrikant Janssen is discussie over medicijnprijzen beu” (Maandag 2 oktober 2017, 08:49), NOS

'Respect', 'Hij verdient een lintje' en 'Wat een held'. Een greep uit de reacties onder het Facebook-bericht over VVV-aanvaller Lennart Thy. De voetballer meldde zich zeven jaar geleden aan als bloeddonor. Hij stond toen dna af om in de toekomst iemand met bloedkanker te kunnen helpen. Die toekomst is nu: er is een match gevonden met een leukemiepatiënt.

Weblink bron
Jikke Westerink
 “Donor voor leukemiepatiënt met gemengd bloed bijna niet te vinden” (Dinsdag 13 maart 2018, 17:55), NOS

Als speler van Werder Bremen stond Thy zeven jaar geleden dna af om daarmee in de toekomst eventueel iemand met bloedkanker te kunnen helpen. Nu blijkt er een dna-match te zijn met een leukemiepatiënt, waarop Thy heeft besloten om mee te werken. Dat houdt wel in dat hij de hele week niet in actie kan komen voor VVV.

Weblink bron “VVV-aanvaller Thy laat PSV schieten om leukemiepatiënt te helpen” (Maandag 12 maart 2018, 15:23), NOS


bloeddoorstroming

samenstelling van bloed zn en doorstroming zn

de hoeveelheid bloed die per tijdseenheid door een orgaan stroomt

Artsen stelden in het ziekenhuis vast dat de zanger aan het begin van de middag een TIA heeft gehad. Daarbij wordt de bloeddoorstroming van de hersenen even onderbroken, meestal door een bloedstolsel. De verschijnselen zijn meestal binnen 24 uur verdwenen, maar kunnen duiden op andere problemen.

Weblink bron “Borsato getroffen door TIA” (Donderdag 23 januari 2014, 01:43), NOS

De Nederlandse ziekenhuizen bereiden zich voor op een grootscheeps onderzoek onder alle patiënten. Op woensdag 29 oktober houden ze een 'flashmob'. De ziekenhuizen willen zo te weten komen wat de beste manier is om iemands bloeddoorstroming te testen.

Door standaard zuurstof toe te dienen kan het gebeuren dat mensen te veel zuurstof binnenkrijgen. Daardoor kunnen bloedvaten vernauwen en wordt de bloeddoorstroming belemmerd. Patiënten krijgen dan juist minder zuurstof binnen.

Weblink bron “Zuurstof in ambulance slechte gewoonte” (Woensdag 11 januari 2012, 17:18), NOS


botonderzoek

samenstelling van bot zn en onderzoek zn

onderzoek van de beenderen van een mens of ander organisme

Toen de schuldig bevonden jongen de 23-jarige studente Fysiotherapie verkrachtte, was hij 17 jaar, dus minderjarig. Daarom duurde het even voor de rechter een uitspraak kon doen: die werd vier keer uitgesteld. Er is zelfs een botonderzoek bij de jongen gedaan, om vast te stellen of hij daadwerkelijk minderjarig was.

Weblink bron “Verkrachting in bus Delhi: eerste schuldige” (Zaterdag 31 augustus 2013, 12:11), NOS

Voor de verkrachting zijn zes mannen opgepakt, maar een van hen zou minderjarig zijn. Minderjarigen kunnen niet worden aangeklaagd voor moord. De politie laat via een botonderzoek uitzoeken of de jongen inderdaad jonger dan 18 is.

Weblink bron “Snelrecht voor verkrachters India” (Donderdag 3 januari 2013, 03:49), NOS


borsttumor

borsttumoren (plural)
borsttumors (plural)

al dan niet kwaadaardige nieuwvorming in de borsten van een vrouw

Bewegende tumorcellen (in groen) in een borsttumor, gefilmd in een levend organisme. De tumorcellen infiltreren het gezonde weefsel (zwart). Bloedvaten zijn weergegeven in rood.

Weblink bron “Tumorcellen (in groen) in een borsttumor” (Vrijdag 22 mei 2015, 06:00), NOS

Het onderzoek had niet zo ongenuanceerd in de media moeten verschijnen, zegt Hairwassers. "De onderzoekers zeggen zelf ook dat er kanttekeningen te plaatsen zijn bij de conclusies. Zo is het onderzoek gedaan in de periode 2000-2004. Na die periode is er veel veranderd in de behandeling van borstkanker, waardoor de levensverwachting van vrouwen met een borsttumor is gestegen. Daarom kun je niet zeggen dat dit onderzoek vandaag de dag houdbaar is."

Weblink bron “Veel vragen bij patiënten over borstkankeronderzoek” (Dinsdag 15 december 2015, 13:46), NOS

Het UMC in Utrecht is begonnen met een onderzoek naar de behandeling van borstkankerpatiënten met ultrageluid. Het ziekenhuis verwacht dat een kwart van alle mensen met een borsttumor in de toekomst geen operatie meer hoeft te ondergaan. Afgelopen vrijdag is de eerste patiënt behandeld met ultrageluid.

Weblink bron “UMC: niet snijden bij borstkanker” (Dinsdag 2 oktober 2012, 11:42), NOS


borstonderzoek

samenstelling van borst zn en onderzoek zn

Het Alexander Monro Ziekenhuis in Bilthoven, gespecialiseerd in borstkanker, ondervroeg 400 vrouwen naar hun kennis van borstonderzoek. Daaruit kwam naar voren dat het vaak aan kennis ontbreekt.

Weblink bron “'Kijken is beter dan voelen bij borstkankeronderzoek'” (Maandag 15 april 2019, 12:32), NOS

Bij een patiënte voerde hij borstonderzoek uit zonder handschoenen te dragen. Bij een man haalde hij met een injectienaald zaadcellen uit de testikels van de man, terwijl die niet was verdoofd.

Weblink bron “Nepgynaecoloog moet cel in na misbruiken patiënten” (Vrijdag 6 juli 2018, 11:14), NOS

In Nederland worden vrouwen van 50 tot 75 jaar iedere twee jaar uitgenodigd voor een borstonderzoek.

Weblink bron “Screenen borstkanker met blaastest” (Dinsdag 28 augustus 2012, 15:30), NOS


borstkankerscreening

samenstelling van borstkanker zn en screening zn

onderzoek naar borstkanker bij vrouwen die nog geen klachten of symptomen hebben

Op Twitter werd er al snel kritiek geuit op de foto. Pence bespreekt namelijk ook de versobering van verzekeringen voor kraamzorg, voorbehoedsmiddelen en borstkankerscreening. Op internet wordt er gegrapt dat de groep best divers is, als je naar de verschillende kleuren das kijkt en dat viagra waarschijnlijk vergoed zal blijven.

Weblink bron “'Beslissen deze mannen over kraamzorg en mammogrammen?!'” (Vrijdag 24 maart 2017, 09:40), NOS

Naar aanleiding van de kritiek op borstkankerscreening vroeg minister Schippers de Gezondheidsraad om een advies.

Weblink bron “"Borstkankerscreening voldoet"” (Woensdag 22 januari 2014, 12:00), NOS

Het doel van borstkankerscreening is het verlagen van de sterfte aan borstkanker. Maar wordt die sterfte zodanig verlaagd dat de risico's van die screening voor lief moeten worden genomen?

Weblink bron “Borstkankerscreening heeft nadelen” (Woensdag 1 augustus 2012, 23:08), NOS


brandwondenziekenhuis

samenstelling van brandwond zn en ziekenhuis zn met het invoegsel -en-

ziekenhuis waar patiënten met ernstige brandwonden kan behandelen

Op het eerste gezicht lijkt het een beetje goed nieuws: er kwamen wat minder vuurwerkslachtoffers op de spoedeisende hulpen dan vorig jaar. Maar de slachtoffers waren wel ernstiger gewond dan andere jaren en ze waren vaak jong. Die verwondingen aan gezicht en handen zijn vaak zo erg, dat zelfs de artsen van het brandwondenziekenhuis ervan onder de indruk zijn.

Weblink bron “"Veel gewonden door legaal vuurwerk"” (Zaterdag 4 januari 2014, 19:43), NOS

Vier gewonden zijn naar het ziekenhuis gebracht, een van hen is in kritieke toestand. Hij ligt in het brandwondenziekenhuis in Beverwijk. Zes andere gewonden konden ter plekke worden behandeld. Zij hebben rook ingeademd.

Weblink bron “Gewonden bij brand bedrijf Schiphol” (Vrijdag 10 augustus 2012, 12:19), NOS


cholesterolverlager

samenstelling van cholesterol zn en verlager zn

geneesmiddel dat het cholesterolgehalte in het bloed verlaagt

De Amerikaanse farmaciegigant Amgen koopt het Nederlandse biotechbedrijfje Dezima Pharma. Dezima ontwikkelt een veelbelovende cholesterolverlager.

Weblink bron “Nederlands biotechbedrijfje verkocht voor 265 miljoen euro” (Woensdag 16 september 2015, 17:05), NOS

November 2012: Ranbaxy Laboratories legt de productie van cholesterolverlager atorvastatine stil vanwege glasdeeltjes die zich in verschillende verpakkingen blijken te bevinden.

Weblink bron “Ranbaxy in opspraak: een overzicht” (Donderdag 23 januari 2014, 12:59), NOS

Dat waren er 2783 meer dan in 2011. De meest genoemde bijwerking was spierpijn als gevolg van de cholesterolverlager Simvastatine.

Weblink bron “Meer medicijnbijwerkingen gemeld” (Dinsdag 21 mei 2013, 18:55), NOS


celtherapie

behandeling door het transplanteren van bepaalde cellen

'Alvleesklierkankerdokter' Casper van Eijck heeft met zijn team een nieuwe behandeling ontwikkeld voor deze slopende vorm van kanker. Na een celtherapie waren na gemiddeld anderhalf jaar negen van de tien deelnemende patiënten nog vrij van tumoren en in goede gezondheid. Zonder die behandeling keert de kanker meestal binnen deze periode terug. Het onderzoek moet nog worden gepubliceerd.

Weblink bron “'Veelbelovende resultaten' bij nieuwe behandeling alvleesklierkanker” (Donderdag 19 november 2020, 09:57), NOS


celmateriaal

samenstelling van cel zn en materiaal zn

Volgens NRC Handelsblad heeft hoogleraar Chris Meijer van de VUmc aandelen in een bedrijf dat het materiaal levert waarmee vrouwen straks thuis celmateriaal afnemen. Ook is hij volgens de krant mede-eigenaar van de fabrikant van de test waarmee het celmateriaal wordt beoordeeld. Meijer is de drijvende kracht achter het nieuwe bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker.

Weblink bron “Schippers wil duidelijkheid belangenverstrengeling” (Zaterdag 13 juni 2015, 13:51), NOS

De zelftest wordt gedaan met een afname-set die in Nederland is ontwikkeld. Vrouwen kunnen er zelf uit hun baarmoedermond celmateriaal mee afnemen, dat ze kunnen opsturen naar een laboratorium.

Weblink bron “Groot onderzoek met zelftest baarmoederhalskanker” (Woensdag 6 mei 2015, 13:41), NOS

Verder zal aan het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) commentaar gevraagd worden op deskundigenrapporten, waarin staat dat het celmateriaal dat op de blouse van de weduwe is gevonden daar ook gekomen kan zijn door "vreedzaam contact". Mogelijk zal de Hoge Raad dan zelf een derde deskundige om een conclusie vragen. Ook het tijdstip van overlijden zal nader worden onderzocht.

Weblink bron “Nieuw onderzoek Deventer moord” (Maandag 7 juli 2014, 15:20), NOS


borstoperatie

samenstelling van borst zn en operatie zn

Rijnstate bevestigt op de eigen website dat het gaat om inzage in 164 dossiers. Of dit alleen gaat om patiënten die net als dit meisje behandeld zijn op de locatie in Zevenaar is niet duidelijk. Ook wil het ziekenhuis niet kwijt of het allemaal dossiers zijn van vrouwen die een borstoperatie ondergingen.

Weblink bron “Medewerker Gelders ziekenhuis ontslagen die in dossiers naar borstenfoto's keek” (Dinsdag 19 juli 2022, 16:42), NOS

Gisteren deed een vrouw haar verhaal in het NOS Radio 1 Journaal. Ze zei dat ze wakker werd tijdens haar borstoperatie. "Ik zag overal bloed en weet dat ik aan het schreeuwen was. Ik zag een of ander kitpistool dat eerder thuishoort in de bouwwinkel. Hij duwde me omlaag en even later was ik weer aan het slapen."

Weblink bron “OM wil eerder vrijgesproken 'borstendokter' drie jaar de cel in” (Woensdag 8 november 2017, 13:24), NOS

Uit het onderzoek bleek ook dat Jolie een verhoogd risico loopt op eierstokkanker: 50 procent. Ze besloot om met een borstoperatie te beginnen, omdat de kans op borstkanker groter is en een eierstokoperatie zwaarder is.

Weblink bron “Borsten Jolie preventief verwijderd” (Dinsdag 14 mei 2013, 07:33), NOS


bekkenfractuur

samenstelling van bekken zn en fractuur zn

Verreweg de meeste wintersporters met ernstig letsel zijn juist de mensen met de meeste wintersportervaring. Dat blijkt uit onderzoek van alarmcentrale Eurocross en traumacentrum LUMC over de seizoenen 2013 tot en met 2016. Tachtig procent van de gewonden blijken ervaren wintersporters te zijn. Ze lopen meer risico op ernstig letsel, zoals een bekkenfractuur of meerdere breuken door een val.

Weblink bron “Ervaren skiër blijkt grootste brekebeen” (Donderdag 7 december 2017, 06:00), NOS

"We zijn allemaal zelf uit de bus gekropen. Mijn vriendin lag bekneld, die hebben ze met drie man uit de bus gehaald. Ze heeft een bekkenfractuur."

Weblink bron “'Ik heb echt de dood in de ogen gezien'” (Vrijdag 19 juni 2015, 08:48), NOS

De bestuurder liep lichte verwondingen op. Zijn 17-jarige passagier heeft waarschijnlijk een bekkenfractuur. De twee zijn naar het ziekenhuis gebracht.

Weblink bron “Auto over de kop bij achtervolging” (Maandag 22 juli 2013, 05:24), NOS


artsenbezoek

samenstelling van arts zn en bezoek zn met het invoegsel -en-

De 27-jarige Sirat Ates zat op de forensische afdeling van een kliniek in Bedburg-Hau, net over de grens bij Nijmegen, om van zijn drugsverslaving af te komen. Vorige week donderdag werd hij onder begeleiding naar zijn behandelend arts gebracht, een paar kilometer verderop. Na het artsenbezoek verscheen de 22-jarige Nadia Lohja. Zij bedreigde de begeleider met een vuurwapen en sloeg met Ates op de vlucht.

Weblink bron “Duits crimineel duo nog steeds voortvluchtig” (Dinsdag 26 mei 2015, 16:50), NOS

Bij de elektronische detentie moet een veroordeelde thuis of op een andere vast plek blijven. Alleen voor een sollicitatie of artsenbezoek mogen veroordeelden voor maximaal twee uur weg. Vinden zij geen werk dan worden ze mogelijk ingezet voor onderhoud aan overheidsgebouwen en monumenten.

Weblink bron “Enkelband vervangt penitentiair verlof” (Vrijdag 5 juli 2013, 18:33), NOS


afterpil

uit het Engels, samenstelling van after ww en pil zn

medicament dat men na de geslachtsgemeenschap kan gebruiken als anticonceptiemiddel

Steven van der V. had meerdere malen seks met het slachtoffer. De zaak kwam aan het licht toen het meisje naar een kliniek ging om een morning-afterpil te halen. Omdat ze nog niet meerderjarig was, onderzocht de kliniek de zaak. Die leidde uiteindelijk naar Van der V.

Weblink bron “Beachvolleyballer krijgt 4 jaar cel voor verkrachting 12-jarige” (Maandag 21 maart 2016, 14:30), NOS

In de toekomst wordt de automaat ook voorzien van voorbehoedsmiddelen en zelfzorgmiddelen, zoals condooms, de morning-afterpil, pijnstillers en neusdruppels.

Weblink bron “Anonieme soa-test dankzij automaat” (Woensdag 15 maart 2017, 15:30), NOS

Een Amerikaanse arts heeft een vrouw tot een abortus gedwongen kort nadat ze hem had verteld dat ze zwanger was. De 44-jarige man kneep de keel van de vrouw dicht en liet haar een morning-afterpil slikken.

Weblink bron “Arts dwingt vrouw tot abortus” (Vrijdag 5 december 2014, 18:51), NOS


bewustzijnstoestand

samenstelling van bewustzijn zn en toestand zn met het invoegsel -s-

hoe wakker men is en hoe bewust men is van het feit dat men er is

De verschillende bewustzijnstoestanden, zoals de coma, de vegetatieve- en minimale bewustzijnstoestand, worden veelal met elkaar verward. Het onderscheid tussen de verschillende toestanden van comapatiënten wordt bepaald door de twee componenten van het bewustzijn: wakker zijn en bij bewustzijn zijn.

Weblink bron “Verschillende bewustzijnstoestanden” (Maandag 12 augustus 2013, 17:13), NOS


behandelingsduur

samenstelling van behandeling zn en duur zn met het invoegsel -s-

Tbs'ers worden steeds langer behandeld. Tien jaar geleden lag de behandelingsduur nog rond de 7 jaar, in 2012 was de duur van de behandeling opgelopen tot 10 jaar. De terugkeer van tbs'ers in de samenleving wordt vaak uitgesteld, uit angst voor recidive.

Weblink bron “Tbs-systeem zit in het slop” (Vrijdag 27 december 2013, 13:43), NOS

Als de bewering van de fabrikant klopt, dan zou dat een ander licht op de zaak kunnen werpen. "Het kan enkele maanden duren totdat alles uit het lichaam is verdwenen. Het hangt af van diverse factoren zoals dosis, behandelingsduur en de gevoeligheid van testmethoden."

Weblink bron “'Meldonium kan lange tijd in lichaam blijven'” (Maandag 21 maart 2016, 15:12), NOS


behandelduur

samenstelling van behandelen ww en duur zn

Volgens het Zorginstituut leven patiënten na een behandeling met Nivolumab gemiddeld ruim drie maanden langer dan met het huidige middel. In sommige gevallen is dat zelfs een paar jaar. Ook zijn er minder bijwerkingen. Het is echter nog niet duidelijk wat de optimale behandelduur is.

Weblink bron “'Duur longkankermedicijn niet in basispakket'” (Dinsdag 1 december 2015, 08:27), NOS

Ook speelt mee dat jeugdzorginstellingen de behandelduur verkorten en minder nazorg geven, waardoor er meer terugval is. De instellingen krijgen meer aanmeldingen dan vorig jaar en zitten continu vol. Tegelijkertijd kunnen ze moeilijk doorverwijzen, omdat andere specialistische instellingen ook wachttijden hebben.

Weblink bron
Ardi Vleugels
 “Meer crisisopnames van kinderen en jongeren” (Dinsdag 8 november 2016, 06:01), NOS