ampul

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘buisje met injectievloeistof’ voor het eerst aangetroffen in 1933

Ampulle

dichtgesmolten medicijnflesje, waarin steriele injectiestoffen worden afgeleverd

Messkännchen

schenkkannetje voor wijn of water, gebruikt bij de mis

ampullen (plural)
ampulletje (diminutive singular)
ampulletjes (diminutive plural)


anemie

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘bloedarmoede’ voor het eerst aangetroffen in 1669

met het voorvoegsel an- en met het achtervoegsel -emie

Anämie

(medisch) bloedarmoede, een gebrek aan rode bloedcellen

Zij heeft al jaren last van anemie.


anafylactisch

afgeleid van anafylaxie met het achtervoegsel -isch

allergisch

als gevolg van overgevoeligheid (allergie)

anafylactischer (uninflected comparative)
anafylactische (inflected positive)
anafylactischere (inflected comparative)
anafylactischers (partitive comparative)


analepticum

afgeleid van het Latijnse analeptĭcus met het achtervoegsel -icum


anamnese

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘het terugroepen in de herinnering’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824

سيرة مرضية

een vraaggesprek naar de ziektegeschiedenis

anamneses (plural)
anamnesetje (diminutive singular)
anamnesetjes (diminutive plural)

Ik heb een beknopte anamnese gekregen.

Thomas Harris
 “De schreeuw van het lam” (1994), Luitingh-Sijthoff , ISBN 902451990X


anastomose

afgeleid van het Griekse 'stoma' (mond) met het voorvoegsel ana- met het achtervoegsel -ose

anastomosis

een vaatverbinding, het aan elkaar verbinden van twee vaten


anatomisch

afgeleid van anatomie met het achtervoegsel -isch

anatomischer (uninflected comparative)
anatomische (inflected positive)
anatomischere (inflected comparative)
anatomischers (partitive comparative)

Wat vind je ervan?' De kwaliteit van de anatomische tekening was uitmuntend.

' 'Waarom denkt u dat hij Buffalo Bill is?' 'Hij vermoordde toen ook al mensen en deed, anatomisch gezien, gelijksoortige dingen met ze.


anesthesie

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘gevoelloosheid’ voor het eerst aangetroffen in 1663

afgeleid van het Griekse 'aísthēsis' (gevoel) met het voorvoegsel an-


anestheticum

Een tatsam-afleiding van het Oudgriekse αν- (an-, "zonder") en αἴσθησις (aisthēsis, "gewaarwording") ( met het achtervoegsel -icum).

Er wordt doorgaans onderscheid gemaakt tussen lokale en globale anesthetica.


angiitis

: bloedveranderding (ontsteking), verzamelnaam voor collageenziekten


angineus

afgeleid van angina met het achtervoegsel -eus


angio-oedeem

afgeleid van oedeem met het voorvoegsel angio-

angioedema

zwelling veroorzaakt door (allergische) overgevoeligheid

angio-oedemen (plural)
angio-oedeempje (diminutive singular)
angio-oedeempjes (diminutive plural)


angioneuroticum

afgeleid van neuroot met het voorvoegsel angio- en met het achtervoegsel -icum

medicijn, inwerkend op de zenuwtjes van de bloedvaten


anogenitaal

met betrekking tot de aars en de geslachtsdelen

Als de onderzoekers zelf de anogenitale streek van de vrouwtjespuppy's aaiden met een kwastje, gingen de vrouwtjes op volwassenleeftijd [sic!] mannelijk gedrag vertonen, …


anorexia

anorexiaatje (diminutive singular)
anorexiaatjes (diminutive plural)

Men knielde voor het beeld van een masochist met een baard en met anorexia die een rol prikkeldraad op zijn hoofd droeg, terwijl het bloed over zijn gezicht liep.

Juli Zeh
 “Corps delcti” (2009), Ambo/Anthos uitgevers , ISBN 9789041417480

Ik heb een neiging tot verslaving, ik flirt met anorexia, heb een obsessief-compulsieve stoornis, en geen idee hoe het is om te leven zonder de adrenalinekick van chronische stress in mijn lichaam.

Strayed, Cherl
 “Schitterende kleine dingen” (2021), Thomas Rap , ISBN 9789400408784


anosmie

via (neologisme) anosmia, van Oudgrieks ὀσμή (ósmè) "geur, reuk" met het voorvoegsel ἀν- (an-) "niet" (met het voorvoegsel an-)


aerofagie

afgeleid van het Griekse 'phagein' (eten) met het voorvoegsel aero-


antagonist

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘tegenstander’ voor het eerst aangetroffen in 1689

antagonisten (plural)
antagonistje (diminutive singular)
antagonistjes (diminutive plural)


anti-emeticum

afgeleid van emeticum met het voorvoegsel anti-

Hij schreef een anti-emeticum voor.


anti-epilepticum

aantoniem van epilepticum met het voorvoegsel anti-

anti-epileptica (plural)
anti-epilepticums (plural)


antiacidum

afgeleid van het Latijnse acĭdus met het voorvoegsel anti-

antacid

(medisch) een middel dat een teveel aan (maag)zuur tegengaat


antiallergisch

Afgeleid van allergisch met het voorvoegsel anti-

antiallergischer (uninflected comparative)
antiallergische (inflected positive)
antiallergischere (inflected comparative)
antiallergischers (partitive comparative)


antiangineus

Afgeleid van angineus met het voorvoegsel anti-

antiangineuzer (uninflected comparative)
antiangineust (uninflected superlative)
antiangineuze (inflected positive)
antiangineuzere (inflected comparative)
antiangineuste (inflected superlative)
antiangineuzers (partitive comparative)


antiastmaticum

afgeleid van astma met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

middel tegen astma (benauwdheid van luchtwegen)


anti-exsudatief

afgeleid van exsudatief met het voorvoegsel anti-


anti-infectieus

Afgeleid van infectieus met het voorvoegsel anti-

anti-infectieuzer (uninflected comparative)
anti-infectieust (uninflected superlative)
anti-infectieuze (inflected positive)
anti-infectieuzere (inflected comparative)
anti-infectieuste (inflected superlative)
anti-infectieuzers (partitive comparative)


anti-inflammatoir

Afgeleid van inflammatoir met het voorvoegsel anti-

anti-inflammatoirder (uninflected comparative)
anti-inflammatoirst (uninflected superlative)
anti-inflammatoire (inflected positive)
anti-inflammatoirdere (inflected comparative)
anti-inflammatoirste (inflected superlative)
anti-inflammatoirs (partitive positive)
anti-inflammatoirders (partitive comparative)


anti-oestrogeen

afgeleid van oestrogeen met het voorvoegsel anti-

antioestrogenic

wat de werking van de vrouwelijke geslachtshormonen tegengaat


antioxidans

afgeleid van oxidans met het voorvoegsel anti-

een stof die chemische oxidatie tegengaat


antibiogram

antibiogramme

beeld van de gevoeligheid voor bacteriedodende middelen

antibiogrammen (plural)
antibiogrammetje (diminutive singular)
antibiogrammetjes (diminutive plural)


antibioticatherapie

samenstelling van antibiotica en therapie

antibiotictherapy

behandeling met geneesmiddelen die bacteriën doden

antibioticatherapieën (plural)
antibioticatherapietje (diminutive singular)
antibioticatherapietjes (diminutive plural)


anticholinergicum

afgeleid van cholinerg met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

anticholinergic

een stof die de werking van een weefselhormoon onderdrukt


antidepressivum

afgeleid van depressivum met het voorvoegsel anti-

Antidepressivum

een middel tegen ziekelijke neerslachtigheid

antidepressiva (plural)
antidepressivumpje (diminutive singular)
antidepressivumpjes (diminutive plural)

Een antidepressivum dient na 2 tot 4 weken merkbaar verbetering te geven.


antidiabeticum

afgeleid van diabeticum met het voorvoegsel anti-

Antidiabetikum

geneesmiddel ter behandeling van suikerziekte


antidiuretisch

Afgeleid van diuretisch met het voorvoegsel anti-


antifungisch

Afgeleid van fungisch met het voorvoegsel anti-

antifungischer (uninflected comparative)
antifungische (inflected positive)
antifungischere (inflected comparative)
antifungischers (partitive comparative)


antigeen

In de betekenis van ‘stof die in organisme tegengif vormt’ voor het eerst aangetroffen in 1950

met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -geen

antigenen (plural)
antigeentje (diminutive singular)
antigeentjes (diminutive plural)


antihistaminicum

afgeleid van histamine met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

Antihistaminikum

stof die de werking van de weefselstof histamine vermindert


antimicrobieel

Afgeleid van microbieel met het voorvoegsel anti-

antimicrobial

(medisch) tegen ziekteverwekkers gericht

antimicrobiëler (uninflected comparative)
antimicrobieelst (uninflected superlative)
antimicrobiële (inflected positive)
antimicrobiëlere (inflected comparative)
antimicrobieelste (inflected superlative)
antimicrobieels (partitive positive)
antimicrobiëlers (partitive comparative)


antimitoticum

afgeleid van mitose met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

antimitotic

middel dat de celdeling verhindert of vertraagt


antimycoticum

afgeleid van mycose met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum


antiprurigineus

Afgeleid van prurigineus met het voorvoegsel anti-

antiprurigineuzer (uninflected comparative)
antiprurigineust (uninflected superlative)
antiprurigineuze (inflected positive)
antiprurigineuzere (inflected comparative)
antiprurigineuste (inflected superlative)
antiprurigineuzers (partitive comparative)


antipyreticum

afgeleid van het Griekse πυρετικός 'pyretikós' (koortsig) met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

antipyretica (plural)
antipyreticumpje (diminutive singular)
antipyreticumpjes (diminutive plural)

Voorbeelden van antipyretica zijn paracetamol, aspirine en de NSAIDs.


antisepticum

afgeleid van sepsis met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

een bacteriedodend middel dat plaatselijk, uitwendig kan worden gebruikt, op het lichaam of om instrumenten of werkvlakken te ontsmetten

De meeste antiseptica zijn te giftig voor inwendig gebruik.


antitumoraal

Afgeleid van tumoraal met het voorvoegsel anti-

antitumorale (inflected positive)
antitumoraals (partitive positive)


antitussivum

afgeleid van tussivum ?? met het voorvoegsel anti-


antiviraal

afgeleid van viraal met het voorvoegsel anti-

antiviraler (uninflected comparative)
antiviraalst (uninflected superlative)
antivirale (inflected positive)
antiviralere (inflected comparative)
antiviraalste (inflected superlative)
antiviraals (partitive positive)
antiviralers (partitive comparative)

Dat is een goed antiviraal middel.


anxiolyticum

afgeleid van het Latijnse 'anxius' (angstig) en het Griekse 'lutikos' (werend) met het achtervoegsel -icum

: geneesmiddel dat angst en onrust vermindert


apathie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘ongevoeligheid’ voor het eerst aangetroffen in 1824

met het voorvoegsel a- en met het achtervoegsel -pathie

lusteloosheid, gebrek aan emotie, motivatie of enthousiasme

Luc was gewoon niet aan de gang te krijgen. Langzamerhand zakte hij weg in totale apathie.

Momenten van volslagen apathie wisselden zich af met korte periodes waarin hij driftig op en neer liep.

Suzanne Vermeer
 “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2


aplastische anemie

aplastic anaemia

bloedarmoede door tekort aan rode bloedlichaampjes


aritmogeen

afgeleid van aritmie met het achtervoegsel -geen

aritmogener (uninflected comparative)
meest aritmogeen (uninflected superlative)
aritmogene (inflected positive)
aritmogenere (inflected comparative)
meest aritmogene (inflected superlative)


arterieel

afgeleid van arterie met het achtervoegsel -eel

arteriëler (uninflected comparative)
arterieelst (uninflected superlative)
arteriële (inflected positive)
arteriëlere (inflected comparative)
arterieelste (inflected superlative)
arterieels (partitive positive)
arteriëlers (partitive comparative)


arteriografie

afgeleid van arterio met het achtervoegsel -grafie

arteriografieën (plural)
arteriografietje (diminutive singular)
arteriografietjes (diminutive plural)

het nemen van röntgenfoto's van de slagaderen

Bij arteriografie wordt contrastmiddel gespoten in de arteria carotis interna of communis van de hals.


arterioveneus

samenstelling van arterie zn en veneus bn

arteriovenous

met betrekking tot een slagader en een ader


articulair

articulairder (uninflected comparative)
meest articulair (uninflected superlative)
articulaire (inflected positive)
articulairdere (inflected comparative)
meest articulaire (inflected superlative)


artificieel

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘kunstmatig’ voor het eerst aangetroffen in 1566

afgeleid van Franse artificiel (met het achtervoegsel -eel)

artificiëler (uninflected comparative)
artificieelst (uninflected superlative)
artificiële (inflected positive)
artificiëlere (inflected comparative)
artificieelste (inflected superlative)
artificieels (partitive positive)
artificiëlers (partitive comparative)

Boven de rand van de artificiële Nijl doken de hoofden van Max en Dennis gelijktijdig op.


artropathie

met het voorvoegsel artro- en met het achtervoegsel -pathie


asepsis

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘wering van infectie’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1912


aspiratie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘eerzucht’ voor het eerst aangetroffen in 1857

Afgeleid van aspireren met het achtervoegsel -atie

het verwijderen of opvangen van materiaal door opzuiging

Verander de richting van de naald na elke 5 cc tijdens de aspiratie, om te vermijden dat er perifeer bloed wordt opgezogen.

Bij een aspiratie pneumonie is de longontsteking ontstaan doordat voeding of vocht in de long is terecht gekomen.


asthenie

van modern Latijn asthenia van Oudgrieks ἀσθένεια (asthéneia) "krachteloosheid", in die betekenis aangetroffen vanaf 1824

: krachteloosheid, lichamelijk of geestelijke zwakte


asymptomatisch

afgeleid van symptomatisch met het voorvoegsel a-, aangetroffen vanaf 1933 (zie vindplaats hieronder)

asymptomatischer (uninflected comparative)
asymptomatische (inflected positive)
asymptomatischere (inflected comparative)
asymptomatischers (partitive comparative)

Overigens is het ook niet zo dat het virus zich helemaal stilhoudt in de zestig jaar die zit tussen waterpokken en gordelroos, vertelt Verjans. „Mensen scheiden het virus soms asymptomatisch uit, via de mond.

Weblink bron
Sander Voormolen
 “Herpesvirussen kunnen zich jarenlang onzichtbaar maken” (12 februari 2021) op nrc.nl

Asymptomatisch mag men alleen de gevallen noemen, waarbij nooit clinische symptomen voorkomen, die verraden, dat het dier geïnfecteerd is.

F. de Boer.
 Referaten. : P. Gastinel et R. Pulvenis : Sur le problème biologique de la syphilis inapparente experimentale. in: Geneeskundig tijdschrift voor Nederlandsch-Indië, jrg. 73 nr. 7 (28 maart 1933), Vereeniging tot Bevordering der Geneeskundige Wetenschappen in Ned.-Indië, Batavia, p. 443


ataxie

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘spierstoring’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824

Herkenbaar voor veel mensen is de ataxie die optreedt bij alcoholmisbruik.


athetose

athetosis

onwillekeurige (ongecontroleerde) bewegingen van vingers en tenen


atonie

In de betekenis van ‘weefselverslapping’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824


atopisch

Afgeleid van topisch met het voorvoegsel a-

atopic

met betrekking tot een vorm van overgevoeligheid (allergie)

atopischer (uninflected comparative)
atopische (inflected positive)
atopischere (inflected comparative)
atopischers (partitive comparative)


atrioventriculair

atrioventricular

met betrekking tot hartboezem en hartkamer

atrioventriculairder (uninflected comparative)
meest atrioventriculair (uninflected superlative)
atrioventriculaire (inflected positive)
atrioventriculairdere (inflected comparative)
meest atrioventriculaire (inflected superlative)


atrium

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘centraal deel van Romeinse woning’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1661


atrofie

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘onvoldoende voeding’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1669


aura

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘uitstraling van een persoon’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1832

aura's (plural)
auraatje (diminutive singular)
auraatjes (diminutive plural)

beginverschijnselen van een astmatische of epileptische aanval


auraal

gevormd met het achtervoegsel -aal uit Latijn auralis bn "met betrekking tot het oor"

aural

met betrekking tot het oor of het gehoor

Auraal cerebrospinaal vochtlek, anatomische binnenoormalformaties die een verhoogd risico op meningitis inhouden en aanwezigheid van een cochleair implant zijn daarentegen wel risicofactoren voor intracraniële complicaties bij AOM en dienen dus buiten de standaard aanbevelingen omtrent behandeling van AOM te vallen.

Weblink bron
Dhooge, Ingeborg & Van Hoecke, Helen
 Het rationeel gebruik van antibiotica bij het kind in de ambulante zorg : NKO Infecties: acute otitis media, keelpijn en acute rhinosinusitis in:
Guy, Hans e.a.
 Het rationeel gebruik van de antibiotica bij het kind in de ambulante zorg : Consensusvergadering (2 juni 2016), RIZIV-INAMI


automatie

Naamwoord van handeling van het Franse automation (met het achtervoegsel -atie)

automatism

zelfstandige handelingen en verrichtingen die gebeuren zonder zich dit bewust te zijn


autonoom

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘zelfstandig’ voor het eerst aangetroffen in 1877

pseudo-Griekse (en Oudgriekse) samenstelling met het voorvoegsel auto- met het achtervoegsel -noom

op zichzelf staand, zelfstandig, onafhankelijk

Google gaat zijn zelfrijdende auto’s leren meer als mensen te rijden. Dat betekent dat de autonome voertuigen bochten gaan afsnijden en over dubbele doorgetrokken strepen zullen rijden.

De autonome ontwikkeling van kinderen is misschien wel belangrijker dan het gereguleerde onderwijs.

Het alleen zijn maakte me juist wakker. Wellicht was ik door mijn drukke agenda thuis wat mat en ingeslapen geraakt. Deze wakkerheid gaf me een autonoom gevoel. Ik leefde geheel afgezonderd in mijn eigen bubbel, in mijn eigen werkelijkheid en zolang ik niet gek zou worden vond ik het heerlijk.

Tim Voors
 “Alleen, De Pacific Crest Trail te voet van Mexico naar Canada”, eBook: Mat-Zet bv, Soest (2018), Fontaine Uitgevers

Met weemoed denk ik aan Benjamin en hoe autonoom hij al is.

Marion Pauw e.a.
 “4 wandelaars en een Siciliaan” (2022), The House of Books, ISBN 9789044363340


azotemie

afgeleid van het Franse azote (stikstof) (met het achtervoegsel -emie)

azotaemia

toename van het stikstofgehalte van het bloed


bactericide

afgeleid van bacterie met het achtervoegsel -cide

bactericiden (plural)
bactericides (plural)
bactericidetje (diminutive singular)
bactericidetjes (diminutive plural)


bacteriëmie

afgeleid van bacterie met het achtervoegsel -emie

bacteraemia

de aanwezigheid van bacteriën in het bloed

Een bacteriëmie is een ernstige infectieëuze aandoening die aanleiding kan geven tot infecties in andere organen dan het orgaan dat in eerste instantie geïnfecteerd is.


bacteriologisch

afgeleid van bacterioloog met het achtervoegsel -isch

bacteriologischer (uninflected comparative)
bacteriologische (inflected positive)
bacteriologischere (inflected comparative)
bacteriologischers (partitive comparative)


balanitis

afgeleid van het Griekse balanos (eikel) met het achtervoegsel -itis

Gewone balanitis gaat gewoonlijk gepaard met (vaak vlekkerige) roodheid op de eikel.


basaal

van Engels basal bn , in de betekenis van ‘aan de basis’ voor het eerst aangetroffen in 1933

basaler (uninflected comparative)
basaalst (uninflected superlative)
basale (inflected positive)
basalere (inflected comparative)
basaalste (inflected superlative)
basaals (partitive positive)
basalers (partitive comparative)

Basale cellen zijn de diepstgelegen cellen van de opperhuid.


bètablokkeerder

leenvertaling van Engels beta blocker, zo genoemd omdat deze stoffen de werking van de zogenoemde bètareceptoren remmen

beta blocker

geneesmiddel bij problemen met de bloeddruk of het hartritme

bètablokkeerders (plural)
bètablokkeerdertje (diminutive singular)
bètablokkeerdertjes (diminutive plural)

In sommige gevallen kan de huisarts u ook medicijnen (vaak een bètablokkeerder) voorschrijven waardoor het hoofdschudden kan verminderen.


bifasisch

afgeleid van fase zn met het voorvoegsel bi- en met het achtervoegsel -isch

biphasic

met een verloop waarin twee perioden worden onderscheiden

De hartslagrespons is vaak bifasisch: na onverwachte stimuli verandert de hartslagvertraging meestal in versnelling (…).

Weblink bron
Nico Frijda
 “De emoties. Een overzicht van onderzoek en theorie.”, 6e druk (2005), Bert Bakker, Amsterdam, ISBN 9035127277, p. 157


biochemisch

afgeleid van chemisch met het voorvoegsel bio-

biochemical

met betrekking tot de chemische omzetting van stoffen in levende wezens

biochemischer (uninflected comparative)
biochemische (inflected positive)
biochemischere (inflected comparative)
biochemischers (partitive comparative)


biodegradatie

afgeleid van degradatie met het voorvoegsel bio-

natuurlijke afbreekbaarheid veroorzaakt door de ("biologische") activiteit (stofwisseling) van micro-organismen

Meerdere studies tonen aan dat de biodegradatie van polyethyleen zeer beperkt is.
Wanneer de PE-monsters evenwel vooraf werden behandeld met uv-licht of met thermo-oxydatie, treedt er depolymerisatie van de PE-ketens op. Dat resulteerde in de vorming van producten met een laag moleculair gewicht, zoals alkanen, alkenen, ketonen, aldehyden, verschillende alcoholen en vetzuren, die nadien kunnen afgebroken worden door micro-organismen


biosynthese

Afleiding van synthese met het voorvoegsel bio-.

biosynthesis

(biologie) (medisch) de opbouw van stoffen in het lichaam

biosynthesen (plural)
biosyntheses (plural)

de opbouw van (organische) stoffen in het lichaam


biotransformatie

Afgeleid van transformatie met het voorvoegsel bio-

biotransformation

omvorming van stoffen binnen het levende weefsel


beta-mimeticum

betamimetic

geneesmiddel dat beta-dgedeelte van het onwillekeurig zenuwstelsel stimuleert


bronchiaal

afgeleid van bronchie met het achtervoegsel -aal

bronchialer (uninflected comparative)
bronchiaalst (uninflected superlative)
bronchiale (inflected positive)
bronchialere (inflected comparative)
bronchiaalste (inflected superlative)
bronchiaals (partitive positive)
bronchialers (partitive comparative)


bronchinctasie

bronchiectasis

verwijding van de luchtpijn-vertakkingen


bronchitis

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘ontsteking van de luchtpijptakken’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1832

afgeleid van bronchie met het achtervoegsel -itis

Rokende ouders bezorgen hun kinderen bronchitis, astma en sinusitis, dat staat spijkerhard vast.


bronchopulmonair

bronchopulmonary

met betrekking tot de luchtpijptakken en de longen


bronchospasme

bronchospasm

kramp met vernauwing van de luchtpijptakken


bursitis

afgeleid van bursa met het achtervoegsel -itis


cachexie

een lichamelijke uittering door ziekte of ondervoeding

Door de ziekte had ze last van cachexie.


canule

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘buisje om wonden open te houden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1748


carcinogeen

In de betekenis van ‘kankerverwekkend’ voor het eerst aangetroffen in 1939

met het voorvoegsel carcino- met het achtervoegsel -geen

carcinogener (uninflected comparative)
carcinogeenst (uninflected superlative)
carcinogene (inflected positive)
carcinogenere (inflected comparative)
carcinogeenste (inflected superlative)
carcinogeens (partitive positive)
carcinogeners (partitive comparative)

kankerverwekkend d.w.z. dat wanneer men in contact met de stof komt, dit kanker kan veroorzaken


carcinoom

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘kankergezwel’ voor het eerst aangetroffen in 1847

afgeleid van het Griekse 'karkinōma' (kanker) (met het achtervoegsel -oom)

carcinomen (plural)
carcinoompje (diminutive singular)
carcinoompjes (diminutive plural)

kankergezwel, bestaande uit epitheelcellen

Daisy Zegers (31) heeft myoepitheliaal carcinoom, een kankersoort in de weke delen van het lichaam. Dus in de spieren, zenuwen en bindweefsel.

Weblink bron
Suzan Yücel
 “Jermain en Daisy hebben een zeldzame vorm van kanker” (04-09-2017), NOS

Jaarlijks krijgen zo'n 13.000 mensen de diagnose longkanker. Bij ongeveer de helft van de patiënten komt het pas zover als er al uitzaaiingen zijn. De genezingskans is dan veel kleiner en artsen kunnen over het algemeen niet veel meer doen dan het carcinoom met medicijnen afremmen en onder controle brengen van het ziekteproces. Vroege ontdekking van de ziekte is dus van groot belang.

Weblink bron
Rinke van den Brink
 “Betere methode Radboudumc om longkanker vroegtijdig op te sporen” (17-07-2020), NOS


cardiaal

afgeleid van het Griekse 'kardia' (hart) met het achtervoegsel -aal

cardialer (uninflected comparative)
cardiaalst (uninflected superlative)
cardiale (inflected positive)
cardialere (inflected comparative)
cardiaalste (inflected superlative)
cardiaals (partitive positive)
cardialers (partitive comparative)


cardiopathie

met het voorvoegsel cardio- en met het achtervoegsel -pathie

cardiopathieën (plural)
cardiopathietje (diminutive singular)
cardiopathietjes (diminutive plural)


cardiotonisch

afgeleid van cardiotonie met het achtervoegsel -isch

cardiotonic

wat de werkzaamheid (samentrekkingskracht) van het hart bevordert


castratie

Naamwoord van handeling van castreren met het achtervoegsel -atie

castration

ontmanning, het volledig verwijderen van de teelballen bij de man


cataract

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘staar’ voor het eerst aangetroffen in 1351

大瀑布

grijze staar, een troebeling van de ooglens die het zien verstoort

cataracten (singular)
cataractje (diminutive second-person)
cataractjes (diminutive singular)


katheterisatie

Naamwoord van handeling van katheteriseren met het achtervoegsel -atie


caudaal

afgeleid van het Latijnse 'cauda' (staart) met het achtervoegsel -aal

caudal

met betrekking tot het (staart) uiteinde, ook gebruikt voor het onderste deel van ruggemerg


cellulitis

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘zwelling van onderhuids bindweefsel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1910

afgeleid van het Latijnse cellula met het achtervoegsel -itis

cellulitis

ontsteking van het onderhuidse bindweefsel


cerebrovasculair

afgeleid van vasculair met het voorvoegsel cerebro-

cerebrovascular

met betrekking tot de bloedvaten in de hersenen

cerebrovasculairder (uninflected comparative)
cerebrovasculairst (uninflected superlative)
cerebrovasculaire (inflected positive)
cerebrovasculairdere (inflected comparative)
cerebrovasculairste (inflected superlative)
cerebrovasculairs (partitive positive)
cerebrovasculairders (partitive comparative)


cerumen

Latijn (neologisme) onregelmatig afgeleid van cera "was" met het achtervoegsel -men


cervicaal

afgeleid van cervix met het achtervoegsel -aal

cervicaler (uninflected comparative)
cervicaalst (uninflected superlative)
cervicale (inflected positive)
cervicalere (inflected comparative)
cervicaalste (inflected superlative)
cervicaals (partitive positive)
cervicalers (partitive comparative)

met betrekking tot de hals en de nek (de cervix)


chemotherapeuticum

afgeleid van therapeuticum met het voorvoegsel chemo-

chemotherapeutic

medicijnen waarmee kanker behandeld wordt

chemotherapeutica (plural)
chemotherapeuticums (plural)


chemotherapie

afgeleid van therapie met het voorvoegsel chemo-

- 45 jaar cel voor Amerikaanse dokter die chemotherapie voorschreef aan gezonde mensen om financieel gewin

- De 33-jarige Mark heeft al vijf jaar darmkanker. Hij ondergaat chemotherapie in de hoop zijn droom te halen: lang genoeg leven om de eerste schooldag van zijn zoon mee te maken.


cholangitis

afgeleid van de Oudgriekse woorden χολή (cholè), dat 'gal' betekent, ἀγγεῖον (angeion), dat 'vat' betekent met het achtervoegsel -itis


cholestase

met het voorvoegsel chol- en met het achtervoegsel -stase met het invoegsel -e-

cholestasis

verstoring of verstopping van de galafvoer


cholinerg

cholinerg

betrekking hebbend op zenuwuiteinden die acetylcholine afscheiden bij het overbrengen van een impuls

De cholinerge transmissie is een van de belangrijkste modulerende systemen in de hersenen.


chorea

een van de verschillende ziekten van het zenuwstelsel gekenmerkt door onvrijwillige spierbewegingen van het gezicht en ledematen


chromosomaal

afgeleid van chromosoom met het achtervoegsel -aal

chromosomal

met betrekking tot de chromosomen, de eiwitten die erfelijke informatie bevatten

chromosomaler (uninflected comparative)
chromosomaalst (uninflected superlative)
chromosomale (inflected positive)
chromosomalere (inflected comparative)
chromosomaalste (inflected superlative)
chromosomaals (partitive positive)
chromosomalers (partitive comparative)


circulatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘omloop’ voor het eerst aangetroffen in 1680

Naamwoord van handeling van circuleren met het achtervoegsel -atie

Met het oog op een systemische werking kan een geneesmiddel via een intraveneuze toediening direct in de circulatie worden gebracht.


claudicatie

afgeleid van het Franse claudication (met het achtervoegsel -atie)

claudication

pijn en kramp in de benen als gevolg van een slagaderlijke vaatafwijking


clonisch

afgeleid van het Griekse κλόνοζ met het achtervoegsel -isch

clonischer (uninflected comparative)
clonische (inflected positive)
clonischere (inflected comparative)
clonischers (partitive comparative)


coagulatie

Naamwoord van handeling van coaguleren met het achtervoegsel -atie


collaps

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘plotselinge stoornis in bloedcirculatie’ voor het eerst aangetroffen in 1847

van het Latijnse 'collapsus', verl. deelw. van collabi (met het voorvoegsel col-)


colloïdaal

afgeleid van colloïde met het achtervoegsel -aal

colloïdaler (uninflected comparative)
colloïdaalst (uninflected superlative)
colloïdale (inflected positive)
colloïdalere (inflected comparative)
colloïdaalste (inflected superlative)
colloïdaals (partitive positive)
colloïdalers (partitive comparative)

betreffende een vloeibare oplossing met kleine deeltjes erin


colorectaal

colorectal

met betrekking tot de karteldarm en de endeldarm

colorectale (inflected positive)
colorectaals (partitive positive)


comateus

afgeleid van het Franse comateux (met het achtervoegsel -eus)

comateuzer (uninflected comparative)
comateust (uninflected superlative)
comateuze (inflected positive)
comateuzere (inflected comparative)
comateuste (inflected superlative)
comateuzers (partitive comparative)

De operatie werd uitgevoerd op de comateuze jongen.

Na een diepe, comateuze slaap was ik nog steeds redelijk in shock en had meer tijd dan verwacht nodig om goed te kunnen ontspannen.


comedo

comedone

mee-eter, een verstopte talgklier van de huid


commensaal

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘parasitisch gedierte’ voor het eerst aangetroffen in 1914

afgeleid van het Latijnse mensa (tafel) met het voorvoegsel com- (commensalis [die aan dezelfde tafel eet], van com- [samen] + mensa)

commensal

onschadelijke gastkiem (bacterie) bijv. in de darm

commensaals (plural)
commensalen (plural)
commensaaltje (diminutive singular)
commensaaltjes (diminutive plural)


commotio

commotion

schudding, gebruikt voor hersenschudding


complement

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘aanvulling’ voor het eerst aangetroffen in 1614

afgeleid van (de Latijnse stam van) compleet met het achtervoegsel -ment


complementair

afgeleid van het Franse complémentaire (met het voorvoegsel com-) met het achtervoegsel -air

complementairder (uninflected comparative)
complementairst (uninflected superlative)
complementaire (inflected positive)
complementairdere (inflected comparative)
complementairste (inflected superlative)
complementairs (partitive positive)
complementairders (partitive comparative)

In een additief kleursysteem, met lichtmenging, wordt het mengsel van twee complementaire kleuren wit


confusie

afgeleid van het Franse confusion (met het voorvoegsel con-)


conjugatie

In de betekenis van ‘vervoeging’ voor het eerst aangetroffen in 1540.

Leenwoord uit Latijn coniugātiō ‘verbinding, vereniging, stamverwantschap van woorden’, afleiding bij coniugāre ‘met elkaar verbinden’.


conjunctivitis

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘ontsteking van de conjunctiva’ voor het eerst aangetroffen in 1847

afgeleid van het Latijnse conjunctiva (met het voorvoegsel con-) en met het achtervoegsel -itis


constipatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘verstopping’ voor het eerst aangetroffen in 1832

Naamwoord van handeling van constiperen met het achtervoegsel -atie

constipation

verstopping, harde of uitblijvende ontlasting


constitutioneel

afgeleid van constitutie met het achtervoegsel -eel

constitutioneler (uninflected comparative)
constitutioneelst (uninflected superlative)
constitutionele (inflected positive)
constitutionelere (inflected comparative)
constitutioneelste (inflected superlative)
constitutioneels (partitive positive)
constitutionelers (partitive comparative)


contaminatie

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘het dooreenhalen van verschillende uitdrukkingen’ voor het eerst aangetroffen in 1912

Naamwoord van handeling van contamineren met het achtervoegsel -atie

Verschmutzung

verontreiniging of besmetting met chemische stof of bacterie


contra-indicatie

afgeleid van indicatie met het voorvoegsel contra- met koppelteken volgens regel 7.B

Naamwoord van handeling van contra-indiceren met het achtervoegsel -atie

contraindication

een reden om een behandeling of onderzoek niet uit te voeren


contraceptie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘verhindering van conceptie’ voor het eerst aangetroffen in 1975

geboortebeperking (door gebruik van voorbehoedmiddelen)


contraceptivum

contraceptiva (plural)
contraceptivumpje (diminutive singular)
contraceptivumpjes (diminutive plural)


contrastmiddel

contrast-stof, chemische stof om bijv. bij röntgenonderzoek delen op te laten lichten

Bariumpap werd gebruikt als contrastmiddel.


convulsie

Naamwoord van handeling van convulseren met het achtervoegsel -ie

afgeleid van het Franse convulsion of daarvoor van het Latijnse 'convulsio' (met het voorvoegsel con-)

convulsies (plural)
convulsietje (diminutive singular)
convulsietjes (diminutive plural)

onwillekeurige, krampachtige spiersamentrekking; stuip, stuiptrekking, toeval


cor pulmonale

cor pulmonale

aandoening van de rechterhart-helft met gevolgen voor de longen


correlatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘wederzijdse betrekking’ voor het eerst aangetroffen in 1824

Naamwoord van handeling van correleren met het achtervoegsel -atie

correlaties (plural)
correlatietje (diminutive singular)
correlatietjes (diminutive plural)

Sommige publicaties suggereren dat er een correlatie is tussen langdurig gebruik van benzodiazepinen en dementie, maar een oorzakelijk verband is daar lastig vast te stellen.”


cosmeticum

van Latijn cosmeticum, dat teruggaat op Oudgrieks κοσμητικός

Dit enkelvoud is in het algemene taalgebruik sterk verouderd, alleen het meervoud is gangbaar.


creatininemie

afgeleid van creatinine met het achtervoegsel -emie

creatinaemia

teveel aan afbraakprodukten (creatinine) in het bloed


curettage

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘het schoonschrapen van de baarmoeder’ voor het eerst aangetroffen in 1923

afgeleid van het Franse curetage (met het achtervoegsel -age)

uitkrabbing bijv. om de inhoud van de baarmoeder te verwijderen


cutaan

cutaner (uninflected comparative)
cutaanst (uninflected superlative)
cutane (inflected positive)
cutanere (inflected comparative)
cutaanste (inflected superlative)
cutaans (partitive positive)
cutaners (partitive comparative)


cycloplegie

cycloplegia

verlamming van het aanpassingsvermogen van het oog


cystitis

met het voorvoegsel cysto- en met het achtervoegsel -itis


cytostaticum

afgeleid van staticum met het voorvoegsel cyto-

geneesmiddel dat celgroei en celdeling remt en veel gebruikt wordt bij kanker

Voorbeelden zijn misselijkheid, hoofdpijn en haaruitval die worden veroorzaakt door een cytostaticum.


cytotoxisch

afgeleid van toxisch met het voorvoegsel cyto-

cytotoxischer (uninflected comparative)
cytotoxische (inflected positive)
cytotoxischere (inflected comparative)
cytotoxischers (partitive comparative)


decubitus

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘het doorliggen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847


defecatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘ontlasting’ voor het eerst aangetroffen in 1847

Naamwoord van handeling van defeceren met het achtervoegsel -atie

defaecation

stoelgang, het produceren van ontlasting

defecatietje (diminutive singular)
defecatietjes (diminutive plural)


defibrillatie

Naamwoord van handeling van defibrilleren met het achtervoegsel -atie

defibrillation

elektrische behandeling van hartritmestoornis met een defibrillator


deficit

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘tekort’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824

deficits (plural)
deficitje (diminutive singular)
deficitjes (diminutive plural)


degeneratief

afgeleid van generatief met het voorvoegsel de-

degenerative

afnemen of vermindering van orgaan of functie

degeneratiever (uninflected comparative)
degeneratiefst (uninflected superlative)
degeneratieve (inflected positive)
degeneratievere (inflected comparative)
degeneratiefste (inflected superlative)
degeneratiefs (partitive positive)
degeneratievers (partitive comparative)


degradatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘verlaging in rang’ voor het eerst aangetroffen in 1669

Naamwoord van handeling van graderen met het voorvoegsel de- en met het achtervoegsel -atie

afbraak, het verloren gaan of abnormaal functioneren van een psychisch, fysiek of anatomisch geheel


demulcens

: middel om huid, slijmvliezen enz. weker te maken


dendritisch

afgeleid van dendriet met het achtervoegsel -isch


depersonalisatie

Naamwoord van handeling van depersonaliseren met het achtervoegsel -atie

depersonalization

psychische ziekte met wanen en vervreemding van zichzelf

psychische ziekte met (wanen en) vervreemding van zichzelf


depigmentatie

afgeleid van pigmentatie met het voorvoegsel de-


depletie

depletion

lediging, ontlasten(tekort) van lichaamsvloeistof


depressie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘gedruktheid’ voor het eerst aangetroffen in 1720

afgeleid van pressie met het voorvoegsel de-

afgeleid van het Franse dépression of daarvoor van het Latijnse 'dēpressio'

Depression

langdurige inzinking in de economische ontwikkeling

depressies (plural)
depressietje (diminutive singular)
depressietjes (diminutive plural)

Ze had na de geboorte van haar zoon een postnatale depressie.

Ook de tragische ondergang van de jaren 60-generatie, wanneer steeds meer muzikanten dood neervallen of wegzinken in depressie, is scherp getroffen. Vooral de ondergang van The Band doet pijn aan je ogen.

Ik ben ervan overtuigd dat lopen, alleen zijn en afstand nemen heel erg kan helpen bij het verwerken van verlies en om weer geestelijk gezond te worden. Maar ik geloof ook dat lopen goed is om bepaalde problemen te voorkomen, zoals burn-outs en sommige vormen van depressies.

Morfine kan een ademhalingsdepressie veroorzaken.


deprivatie

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘tekort aan zintuiglijke ervaringen of slaap’ voor het eerst aangetroffen in 1976

Naamwoord van handeling van depriveren met het achtervoegsel -atie

een gemis dat leidt tot ziekteverschijnselen


derivaat

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘afgeleide’ voor het eerst aangetroffen in 1868

afgeleid van het Latijnse 'dērīvātum' (het afgeleide) met het achtervoegsel -aat

Derivat

een afgeleide stof met een overeenkomstige structuur

derivaten (plural)
derivaatje (diminutive singular)
derivaatjes (diminutive plural)

Ampicilline is een derivaat van penicilline.


dermatologisch

Afgeleid van dermatologie met het achtervoegsel -isch

dermatologischer (uninflected comparative)
dermatologische (inflected positive)
dermatologischere (inflected comparative)
dermatologischers (partitive comparative)


desinfectans

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘ontsmettingsmiddel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1942 met het voorvoegsel des-


desquamatie

Afleiding van het Latijnse squama (schub) met het voorvoegsel des- met het achtervoegsel -atie


detergens

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘reinigingsmiddel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824


diabetes

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘suikerziekte’ voor het eerst aangetroffen in 1778

afgeleid van het Griekse 'baínein' (gaan) met het voorvoegsel dia-

Diabetes

Meestal gebruikt voor diabetes mellitus: een stofwisselingsziekte waarbij het lichaam geen of te weinig insuline produceert en de patiënt dus zelf de hoeveelheid glucose in zijn/haar bloed moet controleren oftewel regelen

De WHO spreekt over een “diabetesepidemie met grote gezondheids- en sociaal-economische gevolgen”, met name in ontwikkelingslanden. Alleen in 2012 vielen volgens de WHO al 1,5 miljoen doden als gevolg van diabetes.

diabetes insipidus: een aandoening waarbij door een tekort van of ongevoeligheid voor het antidiuretisch hormoon een te grote urineproductie ontstaat.

Vroeger, als een patiënt grote hoeveelheden urine ging produceren, moest de dokter zijn vinger in de urine steken en proeven. Was de urine zoet, dan had men suikerziekte (diabetes mellitus is zoete vloed). Had de urine geen zoete smaak, dan sprak men van diabetes insipidus (is smakeloze vloed) en dan was er wat mis met de nieren of de hersenen.


diagnose

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘beschrijving van aandoening’ voor het eerst aangetroffen in 1857

afgeleid van het Griekse 'gnosis' (kennen) met het voorvoegsel dia-

diagnosen (plural)
diagnoses (plural)
diagnosetje (diminutive singular)
diagnosetjes (diminutive plural)

De dokter heeft de verkeerde diagnose gesteld.

„Wij zien sinds enkele jaren steeds vaker hoogbegaafde kinderen en jongeren met een psychiatrische diagnose”, zegt Hoogeveen, een gz-psychologe die veel hoogbegaafde leerlingen begeleidt. „In veel van die gevallen twijfelen wij of die diagnose terecht gesteld is.”

Een bezoek aan haar huisarts en de apotheek. De diagnose en de medicatie waren wat haar betrof twee zaken onder dezelfde noemer.


dialyse

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘scheiding van stoffen’ voor het eerst aangetroffen in 1912

met het voorvoegsel dia- met het achtervoegsel -lyse

dialysen (plural)
dialyses (plural)
dialysetje (diminutive singular)
dialysetjes (diminutive plural)

bloedzuivering met een kunstnier, nierdialyse, hemodialyse

Jannie moet drie keer per week naar het ziekenhuis voor een dialyse.


diastolisch

afgeleid van diastole met het achtervoegsel -isch

diastolic

met betrekking tot verslapping van hart en bloedvaten

diastolischer (uninflected comparative)
diastolische (inflected positive)
diastolischere (inflected comparative)
diastolischers (partitive comparative)


diathese

afgeleid van these met het voorvoegsel dia-


diffuus

van Frans diffus bn , in de betekenis van ‘verspreid’ aangetroffen vanaf 1669

diffuser (uninflected comparative)
diffuust (uninflected superlative)
diffuse (inflected positive)
diffusere (inflected comparative)
diffuuste (inflected superlative)
diffusers (partitive comparative)

Een zwelling van een speekselklier kan diffuus of gelokaliseerd zijn. Een diffuse zwelling betreft de hele klier...


difterie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘slijmvliesontsteking’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1895

infectieziekte gekenmerkt door een slijmvliesontsteking van onder andere de keel

Difterie was voordat vaccinatie algemeen gebruikelijk werd een van de meest voorkomende doodsoorzaken bij kinderen


digitalisatie

Naamwoord van handeling van digitaliseren met het achtervoegsel -atie

toediening van geneesmiddelen bij hartziekten


dilatatie

Naamwoord van handeling van dilateren met het achtervoegsel -atie

verwijding (van wonden, darmen, etc. met een daartoe bestemd instrument)


diplopie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘het dubbelzien’ voor het eerst aangetroffen in 1824

met het voorvoegsel diplo- met het achtervoegsel -opie


dislocatie

afgeleid van locatie met het voorvoegsel dis-

afgeleid van het Latijnse locus [plaats, positie] met het voorvoegsel dis- en met het achtervoegsel -atie

verplaatsing b.v. de ligging van beenstukken ten opzichte van elkaar na een breuk


dispositie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘beschikking’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1456


distaal

Afgeleid van het Engelse distal (ver verwijderd) en vernederlandst met het achtervoegsel -aal

distaler (uninflected comparative)
distaalst (uninflected superlative)
distale (inflected positive)
distalere (inflected comparative)
distaalste (inflected superlative)
distaals (partitive positive)
distalers (partitive comparative)

verder verwijderd van het middelpunt van het lichaam


donor

Leenwoord uit het Engels, in de betekenis van ‘gever van bloed, organen e.d.’ voor het eerst aangetroffen in 1947

Naamwoord van handeling van doneren met het achtervoegsel -or

Organspender

gever, bijv. orgaandonor: degene die zijn orgaan afstaat

Veel Nederlanders zijn bloeddonor.


dorsaal

afgeleid van het Latijnse dorsum (rug) met het achtervoegsel -aal


dosering

Naamwoord van handeling van doseren met het achtervoegsel -ing.

doseringen (plural)
doserinkje (diminutive singular)
doserinkjes (diminutive plural)


doseringsregime

samenstelling van dosering en regime met het invoegsel -s-

dosage schedule

regeling in verband met de toediening van geneesmiddelen


dysartrie

afgeleid van het Griekse 'arthron' [lid, gearticuleerde klanken] met het voorvoegsel dys-

spraakstoornis die betrekking heeft op de articulatie van de gesproken taal


dyscrasie

afgeleid van het Griekse crasie met het voorvoegsel dys-


dysenterie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘besmettelijke darmontsteking’ voor het eerst aangetroffen in 1624

afgeleid van het Griekse 'enteron' (ingewand) met het voorvoegsel dys-

besmettelijke darmontsteking, buikloop met bloedontlasting (bloeddiarree)


dysfunctie

afgeleid van functie met het voorvoegsel dys-


dysgenesie

afgeleid van genese met het voorvoegsel dys-


dysgeusie

afgeleid van het Griekse geusie met het voorvoegsel dys-


dysmennorroe

afgeleid van meno (maand) met het voorvoegsel dys- en met het achtervoegsel -rroe


dyspareunie

afgeleid van het Griekse pareunie met het voorvoegsel dys-


dyspepsie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘slechte spijsvertering’ voor het eerst aangetroffen in 1624

afgeleid van het Griekse 'pessein', 'pettein' (verl. deelw. peptos) (doen rijpen, koken, bakken) met het voorvoegsel dys-


dystonie

afgeleid van het Griekse tonie met het voorvoegsel dys-


dystrofie

In de betekenis van ‘slechte ontwikkeling door storing in voedseltoevoer’ voor het eerst aangetroffen in 1847

afgeleid van het Griekse trofie met het voorvoegsel dys-

dystrophy

voedingsstoornis, groeistoornis van organen, degeneratie van organen, cellen, weefsels


dysurie

met het voorvoegsel dys- met het achtervoegsel -urie


eclampsie

eclampsie

stuipen of toevallen tijdens zwangerschap


ectopisch

afgeleid van ectopie met het achtervoegsel -isch


eczeem

Leenwoord uit het Grieks, in de betekenis van ‘huiduitslag’ voor het eerst aangetroffen in 1847

oppervlakkige vaak jeukende huidontsteking die gepaard gaat met schilfers, bulten, kloofjes en korstjes; meestal veroorzaakt door een allergische reactie


effusie

effusion

het doorsijpelen van vloeistof naar lichaamsholte of weefsel


elektrocardiografie

afgeleid van cardiografie met het voorvoegsel elektro-

electrocardio-graphy

onderzoek van de elektrische activiteit van het hart


elektrofysiologisch

afgeleid van fysiologisch met het voorvoegsel elektro-

electrophysiological

met betrekking tot elektrische verschijnselen in levend weefsel

elektrofysiologischer (uninflected comparative)
elektrofysiologische (inflected positive)
elektrofysiologischere (inflected comparative)
elektrofysiologischers (partitive comparative)


embryo

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘kiem’ voor het eerst aangetroffen in 1824

embrio

een organisme in het eerste ontwikkelingsstadium na de bevruchting

embryo's (plural)
embryootje (diminutive singular)
embryootjes (diminutive plural)

Het gebruiken van embryo's voor de wetenschap roept ethische vragen op.


empyeem

empyemen (plural)
empyeempje (diminutive singular)
empyeempjes (diminutive plural)

etterophoping in een van nature bestaande lichaamsholte

Aanvankelijk betrof thoraxchirurgie voornamelijk de chirurgische behandeling van longtuberculose, bronchiëctasieën en empyemen.


encefalopathie

met het voorvoegsel encefalo- en met het achtervoegsel -pathie


endocarditis

neologisme, afgeleid van het Oudgriekse kardia met het voorvoegsel endo- en met het achtervoegsel -itis


endoscopie

afgeleid van het Griekse: 'endon' (binnenin) met het achtervoegsel -scopie

afgeleid van endoscoop met het achtervoegsel -ie

endoscòpia

(kijk)onderzoek van lichaamsholten of inwendige kanalen

onderzoek van lichaamsholten of inwendige kanalen met een endoscoop


endotheel

afgeleid van het Griekse 'thèlein' bloeien, groen zijn) met het voorvoegsel endo-

endothelium

inwendig bekledingsweefsel van bloed- en lymfvaten


endotoxisch

afgeleid van toxisch met het voorvoegsel endo-

endotoxic

met betrekking tot gifstoffen uit afgestorven bacteriën


enteric-coated

entericcoated

van een mantel voorzien, bedekken van pillen met een laagje suiker zodat ze langzamer afgebroken worden in de darm


enteritis

van Neolatijn enteritis, gevormd van Oudgrieks ἔντερον (énteron) "ingewand, darm"" met het achtervoegsel -itis


enterocolitis

van Neolatijn enterocolitis, op te vatten als afgeleid van colitis zn met het voorvoegsel entero-

enterocolitis

ontsteking van zowel de dikke als de dunne darm


eosinofilie

afgeleid van eosine met het achtervoegsel -filie

eosinophilia

toename van het aantal eosinofiele (zich kleurend met zure kleurstoffen) cellen in het bloed


epicondylitis

afgeleid van het Latijnse epicondylus (met het voorvoegsel epi-) en met het achtervoegsel -itis

epicondylitis

ontsteking van een knobbel aan een gewrichtsuitsteeksel


epidemie

Leenwoord uit het middeleeuws Latijn, in de betekenis van ‘besmettelijke ziekte, plaag’ voor het eerst aangetroffen in 1400

afgeleid van het Griekse 'dẽmos' (volk) met het voorvoegsel epi-

Epidemie

besmettelijke ziekte die zich snel verspreidt onder een groep van mensen

epidemieën (plural)
epidemies (plural)
epidemietje (diminutive singular)
epidemietjes (diminutive plural)

De laatste polio-epidemie in Nederland was in 1992. Er werden 71 mensen ziek, van wie er 2 overleden. Verreweg de meeste patiënten waren van orthodox-gereformeerde huize en niet gevaccineerd. De voorlaatste uitbraak was in 1978, met 110 patiënten, waarvan er 4 overleden, uit dezelfde geloofsgroep. Het virus kwam de eerste keer uit Turkije, de tweede epidemie begon met import uit India.

Burn-outs zijn tegenwoordig beroepsziekte nummer 1. Het NRC meldt dat meer dan 14 procent van de werknemers jaarlijks burn-outklachten ondervindt. Zo’n 5 procent van de beroepsbevolking komt als gevolg daarvan langdurig thuis te zitten. Een fikse burn-out leidt gemiddeld tot 242 dagen verzuim. Als reactie op deze epidemie wordt er door steeds meer bedrijven en overheden beleid gemaakt om mensen na een aantal jaar trouwe dienst verplicht op verlof te sturen.


epigastrisch

afgeleid van epigastrie met het achtervoegsel -isch


epistaxis

afgeleid van het Griekse 'stazein' (druppelen) met het voorvoegsel epi-


epithelioom

epithelioma

(medisch) een gezwel van de huid dat van het dekweefsel uitgaat

epitheliomen (plural)
epithelioompje (diminutive singular)
epithelioompjes (diminutive plural)

Spinocellulaire epitheliomen vertegenwoordigen 20% van de gevallen van epitheliomen en komen vooral voor bij 60-plussers.


erosie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘afslijting van land’ voor het eerst aangetroffen in 1669

Naamwoord van handeling van eroderen met het achtervoegsel -ie

afgeleid van het Franse érosion of daarvoor van het Latijnse 'erosio'

oppervlakkige beschadiging, oppervlakkige slijmvlieszweer


eruptie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘uitbarsting’ voor het eerst aangetroffen in 1650

afgeleid van het Franse éruption of daarvoor van het Latijnse 'eruptio'

erupció vulcaniana

het uitstoten van gassen, rook en lava door een vulkaan


erytropoëse

afgeleid van poëse met het voorvoegsel erytro-

Kunt u mij nogmaals uitleggen wat erytropoëse is?


etiologie

van Frans étiologie van Oudgrieks αἰτιολογία (aitiología) "bewijsvoering", op te vatten als gevormd uit αἴτιος "veroorzakend, schuldig" (aítios) met het achtervoegsel -logie

aetiology

onderdeel van de pathologie dat zich bezighoudt met de oorzaken van ziekten

Bij de etiologie kijk je naar de persoonlijke ziektegeschiedenis, naar psychische en sociale factoren, die op hun beurt weer van invloed zijn op het biologische substraat.

Weblink bron
Pety de Vries
 “H.M. van Praag over de wildgroei van de DSM; 'We zijn bij de indeling van ziekten veel te snel van stapel gelopen'” (23 april 1992) op nrc.nl


exacerbatie

Naamwoord van handeling van exacerberen met het achtervoegsel -atie

een plotselinge verergering van een ziekte

De familie was erg teleurgesteld door de exacerbatie van de ziekte van het familielid.


exfoliatie

Naamwoord van handeling van exfoliëren met het achtervoegsel -atie


expectorans

expectorant

geneesmiddel dat het ophoesten bevordert


expiratie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘afloop, beëindiging’ voor het eerst aangetroffen in 1512

Naamwoord van handeling van expireren met het achtervoegsel -atie


exsudaat

afgeleid van het Latijnse exsudatum met het achtervoegsel -aat


extracorporaal

afgeleid van corpus met het voorvoegsel extra- en met het achtervoegsel -aal


extractie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘het extraheren’ voor het eerst aangetroffen in 1568

afgeleid van het Franse extraction of daarvoor van het Latijn

afgeleid van tractie met het voorvoegsel ex-

Naamwoord van handeling van extraheren met het achtervoegsel -tie

extracties (plural)
extractietje (diminutive singular)
extractietjes (diminutive plural)

het uittrekken van splinters, tanden e.d.

Na een extractie wordt twee maanden gewacht met het plaatsen van het implantaat.


extravasaal

afgeleid van het Latijnse vaso met het voorvoegsel extra- en met het achtervoegsel -aal


extravasatie

afgeleid van extravaseren met het achtervoegsel -atie


farmaceutisch

afgeleid van farmaceut met het achtervoegsel -isch

pharmazeutisch

uit de farmacie, met betrekking tot de productie van geneesmiddelen

farmaceutischer (uninflected comparative)
farmaceutische (inflected positive)
farmaceutischere (inflected comparative)
farmaceutischers (partitive comparative)

"Farmaceutische bedrijven betalen artsen via omweg"


farmacodynamie

pharmacodynamics

leer van de werking van geneesmiddelen op een levend wezen


farmacokineticum

leer van de werking van geneesmiddelen in het lichaam


fasciculatie

afgeleid van het Franse fasciculation (met het achtervoegsel -atie)


febriel

afgeleid van het Latijnse 'febrilis' (koorts-)

febrieler (uninflected comparative)
febrielst (uninflected superlative)
febriele (inflected positive)
febrielere (inflected comparative)
febrielste (inflected superlative)


fertiliteit

Van het Engelse fertility of het Franse fertilité, van het Latijnse 'fertilitas' met het achtervoegsel -iteit


fibrose

met het voorvoegsel fibro- en met het achtervoegsel -ose

fibrosetje (diminutive singular)
fibrosetjes (diminutive plural)


fissuur

fissuren (plural)
fissuurtje (diminutive singular)
fissuurtjes (diminutive plural)


fistel

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘afvoerkanaal van etter’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1301

fistels (plural)
fisteltje (diminutive singular)
fisteltjes (diminutive plural)

Hij ging naar de dokter vanwege een fistel.


flebitis

afgeleid van het Griekse phleps (ader) met het achtervoegsel -itis


flebografie

afgeleid van het Griekse: 'phleps' (2e nv. phlebos) (ader) met het achtervoegsel -grafie

flebografieën (plural)
flebografietje (diminutive singular)
flebografietjes (diminutive plural)


flegmone

phlegmon

een in de breedte uitbreidende, maar moeilijk te begrenzen weefselontsteking die gepaard gaat met ettervorming


fobie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘angstbeklemming’ voor het eerst aangetroffen in 1930

fobieën (plural)
fobietje (diminutive singular)
fobietjes (diminutive plural)

Gelukkig heb ik er geen fobie voor, maar ik ben er wel bang voor.


foetaal

afgeleid van foetus met het achtervoegsel -aal

foetaler (uninflected comparative)
foetaalst (uninflected superlative)
foetale (inflected positive)
foetalere (inflected comparative)
foetaalste (inflected superlative)
foetaals (partitive positive)
foetalers (partitive comparative)


foetotoxisch

foetotoxischer (uninflected comparative)
foetotoxische (inflected positive)
foetotoxischere (inflected comparative)
foetotoxischers (partitive comparative)


folliculitis

afgeleid van follikel met het achtervoegsel -itis


fontanel

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘zacht deel van schedeldak’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1824

Fontanelle

nog niet verbeende plek in de schedel van een baby

fontanelle

beschermkoker bij sommige oude muziekinstrumenten

fontanellen (plural)
fontanelletje (diminutive singular)
fontanelletjes (diminutive plural)

De fontanel blijft nog vrij lang voelbaar.


fotosensibilisatie

afgeleid van sensibilisatie met het voorvoegsel foto-


fotosensibiliteit

afgeleid van sensibiliteit met het voorvoegsel foto-


fungistatisch

afgeleid van fungistatie met het achtervoegsel -isch


fungus

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘zwam, paddestoel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1675


fysiologisch

afgeleid van fysiologie met het achtervoegsel -isch

physiological

door de natuur bepaald, de natuurlijke verrichtingen van levende wezens of hun organen betreffend

fysiologischer (uninflected comparative)
fysiologische (inflected positive)
fysiologischere (inflected comparative)
fysiologischers (partitive comparative)


galactorroë

afgeleid van galacto met het achtervoegsel -rroe


galenisch

afgeleid van Galenus met het achtervoegsel -isch

galenical

naar de historische medische leer van Galenus


gastralgie

met het voorvoegsel gastr- en met het achtervoegsel -algie


gastritis

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘ontsteking van maagslijmvlies’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847

met het voorvoegsel gastr- en met het achtervoegsel -itis


gastroduodenaal

: met betrekking tot maag en twaalfvingerige darm


gastro-intestinaal

gastro-intestinale (inflected positive)
gastro-intestinaals (partitive positive)


gastro-oesofageaal

van Engels gastroesophageal "op maag en slokdarm betrekking hebbend", geschreven met een koppelteken volgens spellingregel 7.B

Gastro-oesofageale reflux komt vaker voor bij premature baby’s.


genitaal

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘m.b.t. de genitaliën’ voor het eerst aangetroffen in 1919

afgeleid van het Franse génital (met het achtervoegsel -aal)

genitaler (uninflected comparative)
genitaalst (uninflected superlative)
genitale (inflected positive)
genitalere (inflected comparative)
genitaalste (inflected superlative)
genitaals (partitive positive)
genitalers (partitive comparative)


geriatrisch

afgeleid van geriatrie met het achtervoegsel -isch

geriatrischer (uninflected comparative)
geriatrische (inflected positive)
geriatrischere (inflected comparative)
geriatrischers (partitive comparative)

met betrekking tot de medische zorg voor de oudere mens


germicide

afgeleid van ?? met het achtervoegsel -cide


gestatie

afgeleid van het Franse gestation (met het achtervoegsel -atie)


glomerulonefritis

afgeleid van het Latijnse glomeruli (nieren) met het achtervoegsel -itis

glomerulonephritis

ontsteking van de vaatkluwens in de nierschors


glossitis

afgeleid van het Griekse glōssa (tong) met het achtervoegsel -itis


gonadaal

afgeleid van gonade met het achtervoegsel -aal


gonadotroop

gonadotropic

wat de werking van de geslachtklieren beïnvloedt


gonioscopie

Afgeleid van het Griekse 'γωνία' (hoek) met het achtervoegsel -scopie.


grampositief

samenstelling van (Hans Christian) Gram, de ontdekker van de kleuringsmethode, en positief (bijvoeglijk naamwoord)

Gram-positive

grampositieve (inflected positive)
grampositiefs (partitive positive)

met betrekking tot bacteriën die bij gramkleuring blauwpaars kleuren doordat ze een eerder toegevoegde kleurstof vasthouden


habitueel

afgeleid van het Franse habituel met het achtervoegsel -eel

habitueler (uninflected comparative)
habitueelst (uninflected superlative)
habituele (inflected positive)
habituelere (inflected comparative)
habitueelste (inflected superlative)
habitueels (partitive positive)
habituelers (partitive comparative)


hematologisch

afgeleid van hematologie met het achtervoegsel -isch

haematological (niet: hemaetolo-gical)

met betrekking tot de leer van het bloed

hematologischer (uninflected comparative)
hematologische (inflected positive)
hematologischere (inflected comparative)
hematologischers (partitive comparative)


hematoom

met het voorvoegsel hemato- en met het achtervoegsel -toom

hematomen (plural)
hematoompje (diminutive singular)
hematoompjes (diminutive plural)


hemofilie

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘bloederziekte’ voor het eerst aangetroffen in 1924

met het voorvoegsel hemo- en met het achtervoegsel -filie


hemolyse

met het voorvoegsel hemo- met het achtervoegsel -lyse

vernietiging van de rode bloedlichaampjes waarbij o.a. hemoglobine in de bloedbaan geraakt


hemopathie

met het voorvoegsel hemo- en met het achtervoegsel -pathie


hemorragie

met het voorvoegsel hemo- en met het achtervoegsel -rragie


absorptie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘inzuiging’ voor het eerst aangetroffen in 1824

Naamwoord van handeling van absorberen met het achtervoegsel -tie

: het feit waardoor iets (meestal vloeistoffen) opgenomen of opgezogen wordt in iets anders


adenitis

afgeleid van het Griekse 'adèn' (2e nv. adènos) (klier) met het achtervoegsel -itis


adjuvans

adjuvansen (plural)
adjuvantia (plural)
adjuvansje (diminutive singular)
adjuvansjes (diminutive plural)

toevoegsel, Een materiaal dat, bij toevoeging aan een medicijn of een ander middel, de werking ervan bevordert of anderszins op een voorspelbare manier beïnvloedt


adnexitis

Adnexeentzündung

ontsteking van de eierstokken en de eileiders


adsorberen

afgeleid van het Franse adsorber (met het achtervoegsel -eren)

adsorbeerde (past)
geadsorbeerd (past participle)
te adsorberen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen adsorberen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen adsorberen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geadsorbeerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geadsorbeerd (active infinitive perfect present long-form)
geadsorbeerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geadsorbeerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
adsorberend (imperfect participle)
geadsorbeerd (past participle)
adsorbere (subjunctive)
adsorbeer (indicative imperfect present singular first-person)
adsorbeert (indicative imperfect present singular second-person)
adsorbeert (indicative imperfect present singular second-person)
adsorbeert (indicative imperfect present singular second-person)
adsorbeert (indicative imperfect present singular third-person)
adsorbeerde (indicative imperfect past singular first-person)
adsorbeerde (indicative imperfect past singular second-person)
adsorbeerde (indicative imperfect past singular second-person)
adsorbeerde (indicative imperfect past singular second-person)
adsorbeerde (indicative imperfect past singular third-person)
adsorbeerden (indicative imperfect past plural first-person)
adsorbeerden (indicative imperfect past plural second-person)
adsorbeerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal adsorberen (indicative imperfect future singular first-person)
zult adsorberen (indicative imperfect future singular second-person)
zal adsorberen (indicative imperfect future singular second-person)
zult adsorberen (indicative imperfect future singular second-person)
zal adsorberen (indicative imperfect future singular second-person)
zult adsorberen (indicative imperfect future singular second-person)
zal adsorberen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen adsorberen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen adsorberen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen adsorberen (indicative imperfect future plural third-person)
zou adsorberen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou adsorberen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) adsorberen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt adsorberen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou adsorberen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden adsorberen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden adsorberen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden adsorberen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geadsorbeerd (perfect present first-person)
hebt geadsorbeerd (perfect present second-person)
hebt geadsorbeerd (perfect present second-person)
heeft geadsorbeerd (perfect present second-person)
hebt geadsorbeerd (perfect present second-person)
heeft geadsorbeerd (perfect present third-person)
hebben geadsorbeerd (perfect present first-person)
hebben geadsorbeerd (perfect present second-person)
hebben geadsorbeerd (perfect present third-person)
had geadsorbeerd (perfect past first-person)
had geadsorbeerd (perfect past second-person)
had geadsorbeerd (perfect past second-person)
hadt geadsorbeerd (perfect past second-person)
had geadsorbeerd (perfect past third-person)
hadden geadsorbeerd (perfect past first-person)
hadden geadsorbeerd (perfect past second-person)
hadden geadsorbeerd (perfect past third-person)
zal geadsorbeerd hebben (perfect future first-person)
zal geadsorbeerd hebben (perfect future second-person)
zult geadsorbeerd hebben (perfect future second-person)
zult geadsorbeerd hebben (perfect future second-person)
zal geadsorbeerd hebben (perfect future second-person)
zult geadsorbeerd hebben (perfect future second-person)
zal geadsorbeerd hebben (perfect future third-person)
zullen geadsorbeerd hebben (perfect future first-person)
zullen geadsorbeerd hebben (perfect future second-person)
zullen geadsorbeerd hebben (perfect future third-person)
zou geadsorbeerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geadsorbeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geadsorbeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geadsorbeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geadsorbeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geadsorbeerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geadsorbeerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geadsorbeerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geadsorbeerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geadsorbeerd (impersonal passive present imperfect)
er is geadsorbeerd (impersonal passive present perfect)
er werd geadsorbeerd (impersonal passive past imperfect)
er was geadsorbeerd (impersonal passive past perfect)
er zal geadsorbeerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geadsorbeerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geadsorbeerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geadsorbeerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
geadsorbeerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geadsorbeerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geadsorbeerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geadsorbeerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geadsorbeerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geadsorbeerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geadsorbeerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geadsorbeerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geadsorbeerd (singular imperfect present first-person)
wordt geadsorbeerd (singular imperfect present second-person)
wordt geadsorbeerd (singular imperfect present second-person)
wordt geadsorbeerd (singular imperfect present second-person)
wordt geadsorbeerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geadsorbeerd (singular imperfect present plural first-person)
worden geadsorbeerd (singular imperfect present plural second-person)
worden geadsorbeerd (singular imperfect present third-person)
werd geadsorbeerd (singular imperfect past first-person)
werd geadsorbeerd (singular imperfect past second-person)
werd geadsorbeerd (singular imperfect past second-person)
werdt geadsorbeerd (singular imperfect past second-person)
werd geadsorbeerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geadsorbeerd (singular imperfect past plural first-person)
werden geadsorbeerd (singular imperfect past plural second-person)
werden geadsorbeerd (singular imperfect past third-person)
zal geadsorbeerd worden (singular imperfect future first-person)
zult geadsorbeerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geadsorbeerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geadsorbeerd worden (singular imperfect future second-person)
zal geadsorbeerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geadsorbeerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geadsorbeerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geadsorbeerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geadsorbeerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geadsorbeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geadsorbeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geadsorbeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geadsorbeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geadsorbeerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geadsorbeerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geadsorbeerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geadsorbeerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geadsorbeerd (perfect present first-person)
bent geadsorbeerd (perfect present second-person)
bent geadsorbeerd (perfect present second-person)
is geadsorbeerd (perfect present second-person)
zijt geadsorbeerd (perfect present second-person)
is geadsorbeerd (perfect present third-person)
zijn geadsorbeerd (perfect present first-person)
zijn geadsorbeerd (perfect present second-person)
zijn geadsorbeerd (perfect present third-person)
was geadsorbeerd (perfect past first-person)
was geadsorbeerd (perfect past second-person)
was geadsorbeerd (perfect past second-person)
waart geadsorbeerd (perfect past second-person)
was geadsorbeerd (perfect past third-person)
waren geadsorbeerd (perfect past first-person)
waren geadsorbeerd (perfect past second-person)
waren geadsorbeerd (perfect past third-person)
zal geadsorbeerd zijn (perfect future first-person)
zult geadsorbeerd zijn (perfect future second-person)
zult geadsorbeerd zijn (perfect future second-person)
zult geadsorbeerd zijn (perfect future second-person)
zal geadsorbeerd zijn (perfect future third-person)
zullen geadsorbeerd zijn (perfect future first-person)
zullen geadsorbeerd zijn (perfect future second-person)
zullen geadsorbeerd zijn (perfect future third-person)
zou geadsorbeerd zijn (perfect conditional first-person)
zou geadsorbeerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geadsorbeerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geadsorbeerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geadsorbeerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geadsorbeerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geadsorbeerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden geadsorbeerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden geadsorbeerd zijn (perfect conditional third-person)


adstringerend

Adstringent

bijtend of samentrekkende stof, veelal gebruikt om bloeding of vochtafscheiding...

bijtend of samentrekkende stof, veelal gebruikt om bloeding of vochtafscheiding van huid of slijmvlies tegen te gaan


agammaglobulinemie

afgeleid van gammaglobuline met het voorvoegsel a- met het achtervoegsel -emie

agammaglobulin-aemia

gebrek aan bloedeiwit dat rol speelt bij afweer


agens

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘werkende kracht’ voor het eerst aangetroffen in 1829

agentia (singular)
agensje (diminutive)
agensjes (diminutive singular)
agentes (singular)


agonist

mogelijk afgeleid van het Griekse 'agein' (voeren, leiden) met het achtervoegsel -ist

agonisten (plural)
agonistje (diminutive singular)
agonistjes (diminutive plural)

werkzame stof in een geneesmiddel die de werking van een signaalstof versterkt


alkalisch

afgeleid van alkali met het achtervoegsel -isch

alkalischer (uninflected comparative)
alkalische (inflected positive)
alkalischere (inflected comparative)
alkalischers (partitive comparative)

Zeep is alkalisch.

Liu Cixin
 “Het einde van de dood” (2021), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645835


allergeen

In de betekenis van ‘allergie veroorzakende stof’ voor het eerst aangetroffen in 1910

afgeleid van allergie met het achtervoegsel -geen

allergenen (plural)
allergeentje (diminutive singular)
allergeentjes (diminutive plural)


allergie

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘overgevoeligheid voor bepaalde stoffen’ voor het eerst aangetroffen in 1910

Allergie

een reactie van het immuunsysteem op lichaamsvreemde stoffen (allergenen), die op zich helemaal niet schadelijk hoeven te zijn

allergieën (plural)
allergietje (diminutive singular)
allergietjes (diminutive plural)

een ziek makende reactie van het immuunsysteem op lichaamsvreemde stoffen (allergenen).

Hij heeft een ernstige allergie voor pinda's.


alveolitis

afgeleid van alveole met het achtervoegsel -itis

Gelukkig had in geen alveolitis.


aminozuur

In de betekenis van ‘organische verbinding die zowel amino- als carboxylgroep bevat’ voor het eerst aangetroffen in 1935

aminozuren (plural)
aminozuurtje (diminutive singular)
aminozuurtjes (diminutive plural)

bouwstof van de eiwitten, een organische verbinding die zowel een carboxylgroep (-COOH) als een aminegroep (-NH₂) bezit

- Voor het feit dat komeetinslagen nog een toevallig geschenk uit de kosmos meebrachten: de basisbestanddelen voor het leven en voor DNA, zoals ribose, kooldioxide, ethanol, aminozuren en fosfor.

Alain de Botton
 “Hoe overleef ik de moderne wereld” (2022), Atlas Contact , ISBN 9789045045979

De preparaten bleken in tegenstelling tot de vermelding op het etiket onzuiver en bestonden uit veel meer aminozuren dan alleen d- of l- glutaminezuur.

Kolfschooten, Frank van
 “Ontspoorde wetenschap” (2012), De Kring, ISBN 9789491567087


anaal

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘m.b.t. de anus’ voor het eerst aangetroffen in 1923

afgeleid van anus met het achtervoegsel -aal

anal

met betrekking tot de darmuitgang van de mens

anale (inflected positive)
anaals (partitive positive)

Een majoor zal tegen me zeggen: 'Je moet één ding weten, we zijn anaal ingesteld.

Arnon Grunberg
 “Kamermei en soldaten” (2021), Nijgh & van Ditmar , ISBN 9789038810676


anabool

Leenwoord uit het Grieks, in de betekenis van ‘opbouw van eiwit bevorderend’ voor het eerst aangetroffen in 1973

afgeleid van het Griekse 'ballein' (werpen) met het voorvoegsel ana-

anaboler (uninflected comparative)
anaboolst (uninflected superlative)
anabole (inflected positive)
anabolere (inflected comparative)
anaboolste (inflected superlative)
anabools (partitive positive)
anabolers (partitive comparative)

Het wijdverspreid gebruik van anabole steroïden in de sport heeft tot grote opschudding geleid.


analgeticum

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘pijnstiller’ voor het eerst aangetroffen in 1910

afgeleid van het Griekse algeo (ik voel pijn) met het voorvoegsel an- en met het achtervoegsel -icum

analgetica (plural)
analgeticumpje (diminutive singular)
analgeticumpjes (diminutive plural)

Hoe lang zit hij al aan de analgetica?


anergie

anergieën (plural)
anergietje (diminutive singular)
anergietjes (diminutive plural)


anhydrisch

Afgeleid van hydrisch met het voorvoegsel an-

anhydrischer (uninflected comparative)
anhydrische (inflected positive)
anhydrischere (inflected comparative)
anhydrischers (partitive comparative)


anomalie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘onregelmatigheid’ voor het eerst aangetroffen in 1824

Naamwoord van handeling van anomaal met het achtervoegsel -ie

anomalieën (plural)
anomalietje (diminutive singular)
anomalietjes (diminutive plural)


anovulair

anovulatory

anovulatoor (zonder eisprong bij de vrouw)


aerosol

van Engels aerosol, op te vatten als afgeleid van Latijn solvere ww "oplossen" met het voorvoegsel aero-, geschreven als vreemd woord, zonder trema; in de betekenis van ‘de in de lucht zwevende deeltjes’ aangetroffen vanaf 1949

aerosolen (plural)
aerosols (plural)
aërosol

een verstuiver van een vloeistof of fijn poeder


anthelminthicum

anthelminthica (plural)
anthelminthicumpje (diminutive singular)
anthelminthicumpjes (diminutive plural)


antrax

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘miltvuur’ voor het eerst aangetroffen in 1871

جمرة خبيثة

een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Bacillus anthracis

De eerste vermelding van antrax dateert van 1491 vóór Christus uit Egypte.


antipsychoticum

afgeleid van psychose met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

geneesmiddel dat wanen vermindert (psychoses onderdrukt)


anticoagulans

afgeleid van coagulans met het voorvoegsel anti-

Antikoagulation

een stof die de bloedstolling vertraagt of tegengaat


anticonvulsivum

afgeleid van het Latijnse convulsio met het voorvoegsel anti-

Antikonvulsivum

middel tegen stuipen, toevallen (bij epilepsie)


antidopaminergisch

Afgeleid van dopaminergisch met het voorvoegsel anti-

antidopaminergic

(medisch) wat de werking van een weefselhormoon tegengaat


antidotum

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘tegengif’ voor het eerst aangetroffen in 1608

Via het Latijnse antidotum en het Griekse ἀντίδοτον of ἀντίδοτος van het werkwoord ἀντιδίδωμι (met het voorvoegsel anti-)

antidota (plural)
antidotumpje (diminutive singular)
antidotumpjes (diminutive plural)

Bestaat hier een antidotum voor?


antifibrinolyticum

afgeleid van fibrinolyt of fibrinolyse met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

antifibrinolytic

een middel tegen oplossing van fibrine bij de bloedstolling

antifibrinolytica (plural)
antifibrinolyticumpje (diminutive singular)
antifibrinolyticumpjes (diminutive plural)

Er werd een antifibrinolyticum toegediend.


antilichaam

afgeleid van lichaam met het voorvoegsel anti-

antilichamen (plural)
antilichaampje (diminutive singular)
antilichaampjes (diminutive plural)


antineoplastisch

Afgeleid van neoplastisch met het voorvoegsel anti-

antineoplastic

wat de vorming van kankergezwellen tegengaat

antineoplastischer (uninflected comparative)
antineoplastische (inflected positive)
antineoplastischere (inflected comparative)
antineoplastischers (partitive comparative)


antiflogisticum

afgeleid van het Griekse φλογιστός 'phlogistós' (ontsteking) met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

antiflogistica (plural)
antiflogisticumpje (diminutive singular)
antiflogisticumpjes (diminutive plural)

[Er] bestaat in de tandheelkunde behoefte aan een veilig en effectief antiflogisticum.


antiproliferatief

Afgeleid van proliferatief met het voorvoegsel anti-


antispasmodicum

afgeleid van spasme met het voorvoegsel anti- en met het achtervoegsel -icum

antispasmodic

middel dat krampen van organen tegengaat


antitoxine

afgeleid van toxine met het voorvoegsel anti-

antitoxines (plural)
antitoxinen (plural)

middel dat de gifstof onschadelijk maakt

Zij nemen aan, dat bij de inwerking van antitoxine op toxine een evenwichtstoestand tot ontwikkeling komt, zooals dat het geval is bij de inwerking van een zwak zuur op een zwakke basis [sic!].


antitrombotisch

Afgeleid van trombotisch met het voorvoegsel anti-

antithrombotic

wat de vorming van bloedstolsel tegengaat

antitrombotischer (uninflected comparative)
antitrombotische (inflected positive)
antitrombotischere (inflected comparative)
antitrombotischers (partitive comparative)


aplasie

aplasia

onvolledige ontwikkeling van orgaan of lichaamsdeel


approximaal

approximaler (uninflected comparative)
approximaalst (uninflected superlative)
approximale (inflected positive)
approximalere (inflected comparative)
approximaalste (inflected superlative)
approximaals (partitive positive)
approximalers (partitive comparative)


aromatisch

afgeleid van aroma met het achtervoegsel -isch

aromatischer (uninflected comparative)
aromatische (inflected positive)
aromatischere (inflected comparative)
aromatischers (partitive comparative)


arteriosclerose

In de betekenis van ‘aderverkalking’ voor het eerst aangetroffen in 1910

een degeneratie van het weefsel van de wand van slagaders, aderverkalking


artralgie

met het voorvoegsel artro- en met het achtervoegsel -algie


artritis

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘gewrichtsontsteking’ voor het eerst aangetroffen in 1734

met het voorvoegsel artro- en met het achtervoegsel -itis


aseptisch

In de betekenis van ‘bescherm(en)d tegen infectie’ voor het eerst aangetroffen in 1847

Afgeleid van septisch met het voorvoegsel a-

aseptischer (uninflected comparative)
aseptische (inflected positive)
aseptischere (inflected comparative)
aseptischers (partitive comparative)


atheromatose

afgeleid van atheroma (vaatvernauwing) ?? met het achtervoegsel -ose

Atheromatose is een gecompliceerd en langzaam voortschrijdende ziekte waarbij vetachtige stoffen in de wand van slagaders worden afgezet.


atoxisch

Afgeleid van toxisch met het voorvoegsel a-

atoxischer (uninflected comparative)
atoxische (inflected positive)
atoxischere (inflected comparative)
atoxischers (partitive comparative)


atriaal

afgeleid van atrium met het achtervoegsel -aal

Bij een normaal sinusritme ontstaat de prikkel in de sinusknoop en verloopt hij over rechter- en linkeratrium en het atriale septum naar de atrioventiculaire knoop, en van daaruit naar de ventrikels.


auditief

afgeleid van auditie met het achtervoegsel -ief

afgeleid van het Franse auditif of daarvoor van het Latijnse 'auditivus'

auditiever (uninflected comparative)
auditiefst (uninflected superlative)
auditieve (inflected positive)
auditievere (inflected comparative)
auditiefste (inflected superlative)
auditiefs (partitive positive)
auditievers (partitive comparative)


auscultatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘het beluisteren van de inwendige organen’ voor het eerst aangetroffen in 1846

Naamwoord van handeling van ausculteren met het achtervoegsel -atie

auscultation

luisteren naar lichaamsgeruis van bijv. hart of longen


auto-immuun

afgeleid van immuun met het voorvoegsel auto-

autoimmune

met betrekking tot afweerstoffen gericht tegen de eigen lichaamsweefsels


azoöspermie

afgeleid van zoöspermie met het voorvoegsel a-

In een aantal gevallen van azoöspermie door een productiestoornis in de teelballen (de zgn. niet-obstructieve azoöspermie), is er toch soms beperkte zaadcelvorming.


bacteriostaticum

afgeleid van bacteriostaat met het achtervoegsel -icum

bacteriostatic

een stof die de toename van bacteriën belemmert

bacteriostaticums, bacteriostatica (plural)
bacteriostaticumpje (diminutive singular)
bacteriostaticumpjes (diminutive plural)


benigne

Gelukkig bleek de tumor benigne te zijn, het was dus geen kanker.


bilateraal

In de betekenis van ‘van twee kanten’ voor het eerst aangetroffen in 1847

afgeleid van lateraal met het voorvoegsel bi-

bilateral

aan twee kanten, in twee richtingen (buitenkanten)

bilateraler (uninflected comparative)
bilateraalst (uninflected superlative)
bilaterale (inflected positive)
bilateralere (inflected comparative)
bilateraalste (inflected superlative)
bilateraals (partitive positive)
bilateralers (partitive comparative)

Bilateraal gehoorverlies.


bio-equivalent

afgeleid van equivalent met het voorvoegsel bio-

bioequivalent

een biologisch vergelijkbare stof met dezelfde kracht en uitwerking.

bio-equivalenten (plural)
bio-equivalentje (diminutive singular)
bio-equivalentjes (diminutive plural)


biopsie

In de betekenis van ‘weefselverwijdering voor onderzoek’ voor het eerst aangetroffen in 1910

afgeleid van opsie met het voorvoegsel bio-

biopsy

een stukje weefsel uit een orgaan verwijderen voor onderzoek

biopsieën (plural)
biopsietje (diminutive singular)
biopsietjes (diminutive plural)

Een biopsie wordt te vaak direct gebruikt om vast te stellen of iemand prostaatkanker heeft. Doktoren kunnen beter eerst een mri-scan maken, om te kijken of daar afwijkingen op te zien zijn.
Dat stelt de ProstaatKankerStichting in De Telegraaf.


blisterverpakking

blisterverpakkingen (plural)
blisterverpakkinkje (diminutive singular)
blisterverpakkinkjes (diminutive plural)


bolusinjectie

bolus injection

het in één keer inspuiten van een geneesmiddelendosis in het bloed

bolusinjecties (plural)
bolusinjectietje (diminutive singular)
bolusinjectietjes (diminutive plural)


breedspectrum

broad spectrum

met een breed werkingsgebied, veel gebruikt voor antibiotica


bronchoconstrictie

Hypothetisch zou de inspanningsgerelateerde bronchoconstrictie door tolerantie voor β2-sympathicomimetica eerder op kunnen treden bij kinderen, doordat mestcellen gevoeliger zijn voor prikkels en daardoor eerder degranuleren.


bronchopneumonie

bronchopneumonia

longontsteking die uitgaat van de luchtpijptakken


buccaal

afgeleid van het Franse buccal (met het achtervoegsel -aal) en daarvoor van het vulgair Latijnse buccā (mond)

buccale (inflected positive)
buccaals (partitive positive)

Het labiale of buccale vlak is het vlak aan de buitenzijde van de tandboog die tegen de lippen of de wangen aan liggen.


buccofaryngeaal

buccopharyngeal

met betrekking tot de mond (wang) en de keel


bulbair

bulbar

met betrekking tot het verlengde merg (onderste deel van hersenen)


calcificatie

Afleiding van het Franse calcification (met het achtervoegsel -atie)


calciëmie

afgeleid van calcium met het achtervoegsel -emie


capillair

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘haar-’ voor het eerst aangetroffen in 1847

afgeleid van het Franse capillaire met het achtervoegsel -air

capillary

een haarvat, het kleinste vat van de bloedsomloop

capillairen (plural)
capillairtje (diminutive singular)
capillairtjes (diminutive plural)

dun buisje; een haarvat, bijv. het kleinste vat van de bloedsomloop


cardiogeen

met het voorvoegsel cardio- en met het achtervoegsel -geen

cardiogener (uninflected comparative)
cardiogeenst (uninflected superlative)
cardiogene (inflected positive)
cardiogenere (inflected comparative)
cardiogeenste (inflected superlative)
cardiogeens (partitive positive)
cardiogeners (partitive comparative)


cardiologisch

afgeleid van cardiologie met het achtervoegsel -isch

cardiologischer (uninflected comparative)
cardiologische (inflected positive)
cardiologischere (inflected comparative)
cardiologischers (partitive comparative)


cardiopulmonaal

cardiopulmonaler (uninflected comparative)
cardiopulmonaalst (uninflected superlative)
cardiopulmonale (inflected positive)
cardiopulmonalere (inflected comparative)
cardiopulmonaalste (inflected superlative)
cardiopulmonaals (partitive positive)
cardiopulmonalers (partitive comparative)


cardiotoxisch

afgeleid van toxisch met het voorvoegsel cardio-


cardiovasculair

cardiovasculairder (uninflected comparative)
cardiovasculairst (uninflected superlative)
cardiovasculaire (inflected positive)
cardiovasculairdere (inflected comparative)
cardiovasculairste (inflected superlative)
cardiovasculairs (partitive positive)
cardiovasculairders (partitive comparative)


catarre

via Frans catarrhe en middeleeuws Latijn catarrhus van Oudgrieks κατάρροος (katárroos), in de betekenis van ‘slijmvliesontsteking’ aangetroffen vanaf 1514

catarrh

aandoening van het slijmvlies waarbij het veel vocht verliest


caviteit

afgeleid van het Franse cavité (met het achtervoegsel -iteit)

Hohlraum

een gat of ruimte bijv. gaatje door tandbederf


cerebraal

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘wat de hersenen betreft’ voor het eerst aangetroffen in 1847

met het voorvoegsel cerebro- en met het achtervoegsel -aal

cerebraler (uninflected comparative)
cerebraalst (uninflected superlative)
cerebrale (inflected positive)
cerebralere (inflected comparative)
cerebraalste (inflected superlative)
cerebraals (partitive positive)
cerebralers (partitive comparative)


cerebrospinaal

afgeleid van spinaal met het voorvoegsel cerebro-

cerebrospinal

met betrekking tot hersenen en ruggemerg

cerebrospinale (inflected positive)
cerebrospinaals (partitive positive)


chelatie

Naamwoord van handeling van cheleren met het achtervoegsel -atie

een chemisch bindingsproces, bijv. gebruikt voor de behandeling van metaalvergiftiging


chirurgisch

afgeleid van chirurgie met het achtervoegsel -isch

chirurgischer (uninflected comparative)
chirurgische (inflected positive)
chirurgischere (inflected comparative)
chirurgischers (partitive comparative)


cholecystitis

afgeleid van cyste met het voorvoegsel chol- en met het achtervoegsel -itis met het invoegsel -e-


chronotroop

chronotropic

wat tijd of snelheid beinvloedt, bijv een medicijn dat de hartslag verhoogt


cicatrisatie

Naamwoord van handeling van cicatriseren met het achtervoegsel -atie


clitoraal

afgeleid van clitoris met het achtervoegsel -aal


cochleair

afgeleid van het Franse cochléaire met het achtervoegsel -air

cochlear

met betrekking tot het slakkehuis onderdeel van het binnenoor

cochleaire (inflected positive)
cochleairs (partitive positive)

het slakkenhuis (de cochlea), onderdeel van het binnenoor, betreffend


colitis

afgeleid van het Latijnse colon (darm) met het achtervoegsel -itis


collyrium

afgeleid van het Latijnse 'collyrium' (oogzalf) (met het voorvoegsel col- ?)


complicatie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘verwikkeling’ voor het eerst aangetroffen in 1824

Naamwoord van handeling van compliceren met het achtervoegsel -atie

Het krijgen van hart- en vaatziekten is een bekende complicatie van suikerziekte.


congenitaal

In de betekenis van ‘aangeboren’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1886

congenitaler (uninflected comparative)
congenitaalst (uninflected superlative)
congenitale (inflected positive)
congenitalere (inflected comparative)
congenitaalste (inflected superlative)
congenitaals (partitive positive)
congenitalers (partitive comparative)


congestie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘ophoping van bloed’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1624


co-enzym

afgeleid van enzym met het voorvoegsel co-

: onderdeel van een eiwit dat een eiwit- of meer bepaaldelijk een enzymreactie veroorzaakt


contractie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘samentrekking’ voor het eerst aangetroffen in 1669

afgeleid van het Franse contraction of daarvoor van het Latijn

afgeleid van tractie met het voorvoegsel con-

Naamwoord van handeling van contraheren met het achtervoegsel -tie

Ongecontroleerde contractie van de beenspier.


contractiliteit

afgeleid van contractie met het achtervoegsel -iteit

vermogen zich te kunnen samentrekken, samentrekbaarheid


convalescentie

afgeleid van convalescent met het achtervoegsel -ie


conventioneel

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘traditioneel’ voor het eerst aangetroffen in 1668

afgeleid van conventie met het achtervoegsel -eel (met het voorvoegsel con-)

conventioneler (uninflected comparative)
conventioneelst (uninflected superlative)
conventionele (inflected positive)
conventionelere (inflected comparative)
conventioneelste (inflected superlative)
conventioneels (partitive positive)
conventionelers (partitive comparative)


conversie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘omzetting’ voor het eerst aangetroffen in 1619

afgeleid van het Franse (of het Engelse) conversion (met het voorvoegsel con-)


coronair

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘m.b.t. de kransslagader’ voor het eerst aangetroffen in 1923

afgeleid van het Franse coronaire (met het achtervoegsel -air)

coronary

met betrekking tot de krans-slagaders van het hart

coronaire (inflected positive)
coronairs (partitive positive)

met betrekking tot de kransslagaders van het hart


cortex

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘schors’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1847


corticaal

afgeleid van cortex met het achtervoegsel -aal

corticaler (uninflected comparative)
corticaalst (uninflected superlative)
corticale (inflected positive)
corticalere (inflected comparative)
corticaalste (inflected superlative)
corticaals (partitive positive)
corticalers (partitive comparative)


coördinatie

Naamwoord van handeling van coördineren met het achtervoegsel -atie

Als chirurg heb je een goede oog-handcoördinatie nodig.


craniaal

afgeleid van cranium (schedel) met het achtervoegsel -aal

cranialer (uninflected comparative)
craniaalst (uninflected superlative)
craniale (inflected positive)
cranialere (inflected comparative)
craniaalste (inflected superlative)
craniaals (partitive positive)
cranialers (partitive comparative)


curariseren

curarize

chemische stof (curare) die spierverslapping geeft


curatief

curatiever (uninflected comparative)
curatiefst (uninflected superlative)
curatieve (inflected positive)
curatievere (inflected comparative)
curatiefste (inflected superlative)
curatiefs (partitive positive)
curatievers (partitive comparative)


cyanose

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘blauwzucht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1913

afgeleid van internationaal cyaan met het achtervoegsel -ose

cyanosis

blauw verkleurde huid meestal als gevolg van een zuurstoftekort


cystoscopie

met het voorvoegsel cysto- en met het achtervoegsel -scopie

cystoscopieën (plural)
cystoscopietje (diminutive singular)
cystoscopietjes (diminutive plural)

kijkonderzoek van de blaas met de cystoscoop


cytochroom

met het voorvoegsel cyto- met het achtervoegsel -chroom


decompensatie

afgeleid van compenseren met het voorvoegsel de- met het achtervoegsel -atie

decompensation

verstoring van het evenwicht door een afnemende functie bijv. v.h hart

ontoereikende compensatie van een functionele of psychische stoornis

verstoring van het evenwicht door een afnemende functie bijv. van het hart


dehydratatie

Naamwoord van handeling van hydreren met het voorvoegsel de- en met het achtervoegsel -atie

dehydration

tekort aan vocht in de weefsels, onttrekking van vocht aan de weefsels, uitdroging


delirium

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘waanzinnigheid’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1660

Delirium

waanzinnigheid, acuut psychische stoornis ten gevolge van lichamelijke aandoening, vergiftiging...

waanzinnigheid, acuut psychische stoornis ten gevolge van lichamelijke aandoening, vergiftiging of onthouding van middelen


dependent

dependenter (uninflected comparative)
dependentst (uninflected superlative)
dependente (inflected positive)
dependentere (inflected comparative)
dependentste (inflected superlative)
dependents (partitive positive)
dependenters (partitive comparative)


depolarisatie

Naamwoord van handeling van polariseren met het voorvoegsel de- en met het achtervoegsel -atie

vermindering van de elektrische lading in een zenuwcel


dermatitis

Leenwoord uit het modern Latijn, in de betekenis van ‘huidontsteking’ voor het eerst aangetroffen in 1847

met het voorvoegsel dermato- en met het achtervoegsel -itis


dermografie

afgeleid van het Griekse "δέρματος" (dermatos), genitief van "δέρμα" (derma), "huid" met het achtervoegsel -grafie

dermographia

netelroosschrift, een kras op de huid wordt rood met zwelling en soms jeuk


desensibilisatie

Naamwoord van handeling van sensibiliseren met het voorvoegsel de- en met het achtervoegsel -atie

desensitization

ongevoelig maken voor een antigeen of allergeen


detoxicatie

afgeleid van het Griekse toxon (boog) met het voorvoegsel de- en met het achtervoegsel -atie


differentiatie

Naamwoord van handeling van differentiëren met het achtervoegsel -atie

Differenzierung

ontwikkeling in een bepaalde richting, het zich ontwikkelen van cellen, weefsels etc. tot...

ontwikkeling in een bepaalde richting, het zich ontwikkelen van cellen, weefsels etc. tot eenheden met bepaalde eigenschappen en eigen karakter


digestief

afgeleid van digestie met het achtervoegsel -ief

afgeleid van het Franse digestif of daarvoor van het Latijnse 'dīgestivus'