bewijsprobleem

samenstelling van bewijs zn en probleem zn

moeilijkheid met het aantonen dat een strafbaar feit echt heeft plaatsgevonden en door de verdachte is gepleegd

In 2000 stuurde toenmalig staatssecretaris Cohen nog een brief aan de Kamer waarin hij, in het licht van het Nationaliteitsverdrag, meldt dat aan een verliesbepaling op grond van deelname aan guerilla's of paramilitaire strijdkrachten ernstige bezwaren kleven. Vooral in verband met bewijsproblemen, en hij concludeert daarom dat van zo'n bepaling moet worden afgezien. Hoe ver zijn we nu afgezakt

ls raadsheer en voorzitter van de sector strafrecht krijgt Lemaire geregeld mensenhandelzaken onder ogen. Het pooierverbod zou volgens hem 'de vrouwen veel beter beschermen en veel bewijsproblemen voorkomen'.


taalwet

taalwetten (plural)
taalwetje (diminutive singular)
taalwetjes (diminutive plural)

de wet die (in België) het taalgebruik door de autoriteiten regelt

Het staat echter nog lang niet vast dat het ook echt om een procedurefout gaat. De advocaten van de burgerlijke partij en de aanklager menen dat de aanstelling van een onderzoeksrechter een louter administratieve formaliteit is, die niet valt onder taalwet.

Een omstreden taalwet in Oekraïne heeft vandaag tot heftige rellen in de hoofdstad Kiev geleid. Honderden aanhangers van de oppositie raakten slaags met de politie op het Onafhankelijksheidsplein dat voor Euro 2012 in een gebied voor voetbalfans is omgedoopt.

‘Wanneer er in de wet een nietigheid staat, is het de plicht van de advocaat om de rechter daar op te wijzen’, aldus Lamon. ‘Als de minister het niet mee eens is met de sancties die voorzien zijn in de taalwet in gerechtszaken, moet hij niet de advocatuur met de vinger wijzen. Hij moet dan maar aan het parlement vragen om de wet te wijzigen, zodat dan in de toekomst andere sancties gelden.’


inbeslagname

inbeslagnamen (plural)
inbeslagnames (plural)

een civielrechtelijke of strafrechtelijke maatregel die iemand de beschikking over een voorwerp of vermogensrecht ontneemt of beperkt ten behoeve van een ander (het civiele recht) of de maatschappij (het strafrecht)

Gezien de omvang van de gevonden partij drugs waren er waarschijnlijk andere personen of groepen bij betrokken, die door de inbeslagname een groot verlies hebben geleden.

De inbeslagname heeft in de visie van justitie een schat aan bewijs opgeleverd tegen vele criminelen. De aanklagers in de zaak tegen 'Noffel' zien in het uit de server opgediepte mailverkeer volop bewijs dat hij de smartphone gebruikte waarmee de moordpoging werd aangestuurd.


dading

In de betekenis van ‘schikking, transactie’ voor het eerst aangetroffen in 1288.

Verouderde betekenis ‘buitengerechtelijke schikking, transactie’, uit Middelnederlands dāghedinc, dādinc, dāghedinghe, dādinghe ‘gerechtstermijn; minnelijke schikking; twist, geschil’, samenstelling uit dag ‘etmaal, datum; zittingsdag’ en geding ‘rechtspraak, -geding’. Parallel daarmee zijn Oudsaksisch dagething, Oudhoogduits tagading en Oudfries deithing, dīthing ‘gerechtstermijn; verhandeling voor het gerecht’.

vaststellingsovereenkomst betreffende een vermogensrechtelijk geschil


de jure

volgens het recht, de situatie volgens de wet, eventueel in contrast met de werkelijkheid

De persvrijheid werd de jure geregeld in de grondwet van 1815 en die van Thorbecke uit 1848, maar het dagbladzegel zorgde er de facto voor dat de journalistiek haar vleugels niet kon uitslaan.

Weblink bron
Bart Funnekotter
 “Het dagbladzegel: een ‘accijns op gezond verstand’ die de pers smoorde” (24 mei 2024) op nrc.nl

De meest uitgesproken tegenstander van het vredesakkoord is het Militair Gezag en het is een onloochenbaar feit dat de macht van dit lichaam - ondanks het de jure herstel van de democratie in Suriname - zo goed als onaangetast is gebleven.

Weblink bron
Peter Meel
 ‘De samenleving moet de gelegenheid krijgen om uit te zieken’ : Stanley Rensch over politiek en mensenrechten in Suriname in: De Gids., jrg. 153 nr. 10/11 (oktober/november 1990), Meulenhoff Nederland, Amsterdam, p. 816


sterkmaking

afgeleid van sterk maken met het achtervoegsel -ing

belofte van een ondertekenaar van een overeenkomst dat iemand anders iets zal doen

De sterkmaking is een clausule waarbij diegene die zich sterk maakt, belooft om ervoor te zorgen dat een derde iets zal doen.

Als de overeenkomst door de derde effectief wordt aangegaan bestaat de sterkmaking niet langer en heeft de sterkmaker geen verantwoordelijkheden meer.


mediawet

wet die de toelating tot het omroepbestel regelt en eisen stelt aan de publieke omroepen onder andere om te zorgen voor mediapluriformiteit

ls mediawoordvoerder voor D66 neemt Paternotte plaats in de commissie Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van de Tweede Kamer, waar ook media onder valt. Hierin worden kwesties rondom het mediabestel besproken, zoals de publieke omroep en de Mediawet.

Overstappen van Omroep Max naar Talpa is volgens hem niet aan de orde. ,,Dat ga ik niet doen, omdat Omroep Max bij het publieke bestel hoort. Hij benadrukte verder dat het voor John de Mol onmogelijk is om Max als geheel in te lijven bij Talpa. ,,Dat verbiedt de mediawet.


verjaring

naamwoord van handeling verjaren met het achtervoegsel -ing

Verjährung

het niet meer afdwingbaar zijn van een vordering door het verloop van de tijd

Het kabinet wil beletten dat een veroordeelde zijn straf kan ontlopen door maar lang genoeg uit handen van de politie te blijven. Minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) gaat de verjaring van straffen uit de wet schrappen. De maatregel, waar de Kamer vorige maand al om vroeg, maakt deel uit van een nieuwe jacht op voortvluchtige veroordeelden.

De Vijfsterrenbeweging haalt ook een belangrijke slag thuis op het gebied van corruptie. De strijd tegen corruptie wordt flink opgevoerd. Er staan strengere straffen gepland en overheidsambtenaren mogen aan ‘uitlokking’ doen. Ook de wet op de verjaring van misdrijven – waarvan oud-premier Berlusconi zo heeft geprofiteerd – zou worden aangepast.

het moeten blijven accepteren van iets dat men al lang geaccepteerd heeft


jo.

gevolgd door een vastgestelde bepaling uit een regeling

Art. 2:9 jo. art. 2:15 BW. = Artikel 2:9 juncto artikel 2:15 Burgerlijk Wetboek.

⧖ Hij bleef van oordeel, dat de facto de regering, in dit geval parlement en Kroon tezamen, zich een recht assumeren via de weg der delegatie, dat zij grondwettelijk niet hebben, nl. om wijziging in de schadeloosstelling van de Tweede-Kamerleden te brengen zonder de in art. 99 jo. art. 30 van de Grondwet aangegeven en omschreven gekwalificeerde meerderheid.

Weblink bron “Eerste Kamer akkoord met 52 tegen 18 stemmen F 40.000 voor TweedeKamerleden” (30 oktober 1968) op nrc.nl


babyzaak

babyzaken (plural)
babyzaakje (diminutive singular)
babyzaakjes (diminutive plural)

Volgens de advocaten heeft het OM in de babyzaak op in totaal 70 punten de opsporingsregels aan zijn laars gelapt. De rechtbank oordeelde ook dat het OM nog meer fouten maakte in de zaak.


dopingwet

wetgeving betreffende het gebruik van prestatieverhogende middelen (met name in de sport)

Het zit Van Dekken niet lekker dat andere landen wel onderzoek doen naar het maken en verhandelen van doping, maar Nederland niet. Het PvdA-Kamerlid ziet uit naar de eerder aangekondigde dopingwet. Maar hij wil sowieso de Dopingautoriteit meer bevoegdheden geven. ,,Die moet meer mogelijkheden krijgen voor onderzoek, meer opsporingsbevoegdheden. Maar vooralsnog hebben ze mensen moeten ontslaan.

WADA heeft het Afrikaanse land laten weten dat de huidige dopingwet, die in april werd aangenomen, niet voldoet aan de internationale eisen. Minister Wario: "WADA heeft ons verteld welke passages van de nieuwe wet aangepast dienen te worden. Zodra die aanpassingen door het parlement zijn, voldoen we aan de internationale eisen."


snelrecht

speciale procedure waardoor een strafzaak snel tot een uitspraak leidt

Drie van de vijf Nederlandse verdachten van de zware mishandeling van een ober in Praag hebben een inreisverbod in Tsjechië van vijf jaar geaccepteerd, en een voorwaardelijke gevangenisstraf van acht maanden. Hun zaak werd behandeld middels snelrecht. De twee hoofdverdachten blijven voorlopig vastzitten en horen later het oordeel van de rechter. Zij zeggen zich te schamen.

Justitieminister Koen Geens benadrukte de goede werking van Justitie in Brussel, in tegenstelling tot de perceptie. 'We zijn hier om te leren van elkaar en elkaar duidelijk te maken hoe we werken', aldus Geens, die eraan herinnerde dat hij al meermaals gezegd heeft dat hij een performanter en frequenter gebruik van snelrecht wenst.


obligatoir

in de betekenis van ‘verplicht’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1786

obligatoirder (uninflected comparative)
obligatoirst (uninflected superlative)
obligatoire (inflected positive)
obligatoirdere (inflected comparative)
obligatoirste (inflected superlative)
obligatoirs (partitive positive)
obligatoirders (partitive comparative)

verbintenisscheppend; soort overeenkomst dat de verbintenissen schept


wijsdom

erfwoord via Middelnederlands wijsdom van Oudnederlands wisduom zn , op te vatten als afgeleid van wijs bn met het achtervoegsel -dom

In dit wijsdom worden de rechten van de geërfden, in het bijzonder van de omwonenden in dit gemene woud genoemd en meer in detail hun rechten op hout, gras en heide.

M.P.J. van den Brand
 De Noordlimburgse plaatsnaam Siebengewald in: Naamkunde., jrg. 12 nr. 3/4 (1980), Instituut voor Naamkunde, Leuven / Commissie voor Naamkunde en Nederzettingsgeschiedenis, Amsterdam, p. 235


collatie

In de betekenis van ‘vergelijking van teksten’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1475.

[1-2] Leenwoord uit Frans collation ‘het bijeenbrengen, vergelijking’, ontleend aan Latijn collātiō ‘het bij elkaar brengen, bijdrage, vergelijking’.

[3-4] Vroegnieuwnederlands collatie ‘lichte (avond)maaltijd (oorspr. na de geestelijke lezing ’s avonds)’, uit Middelnederlands collacie ‘godsdienstige toespraak’, ontleend aan Oudfrans collation ‘de lichte maaltijd en geestelijke lezing ’s avonds in het klooster’.

[5] Middelnederlands collatie ‘raad’, ontleend aan Latijn.


exploot

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘betekening’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1482

aanzegging door de deurwaarder en de akte daarvan


horecawet

wetgeving die regelt aan welke eisen hotels, restaurants en cafees moeten voldoen

Als er een nieuwe uitbater wordt gevonden, betekent dat niet dat er gelijk weer drank wordt geschonken, zegt de gemeentewoordvoerder. "Die moet dan eerst opnieuw worden aangevraagd." Cafébaas Dakhouka laat het niet zitten bij de gedwongen sluiting. Hij herkent zich niet in de klachten en zegt de drank- en horecawet na te leven..

De afgelopen jaren richt de overheid zich op het tegengaan of sluiten van clubhuizen van de Hells Angels, Satudarah of No Surrender. Gemeenten doen met succes een beroep op de Horecawet of het bestemmingsplan om een motorhonk te weren.

Andere zaken waar de boa's dit jaar specifiek op hebben gelet zijn de vervuiling door hondenpoep en de aanlijnplicht, afvalgerelateerde zaken, de naleving van de drank- en horecawet en de toezicht bij evenementen.


kadi

Leenwoord uit het Arabisch, in de betekenis van ‘rechter’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1653

islamitisch rechter die op grond van de sharia, de islamitische wetgeving, oordeelt


veldwetboek

veldwetboeken (plural)
veldwetboekje (diminutive singular)
veldwetboekjes (diminutive plural)

verzameling rechtsbepalingen over landbouw, natuur en het platteland


matriarchaat

In de betekenis van ‘rechtstoestand via de vrouwelijke lijn’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1893

afgeleid van matriarch met het achtervoegsel -aat

rechtstoestand waarbij de kinderen de naam van de moeder krijgen en haar goederen erven


asieladvocaat

samenstelling van asiel zn en advocaat zn

advocaat die gespecialiseerd is in het asielrecht en asielzoekers bijstaat in de asielprocedure


asieladvocate

afgeleid van asieladvocaat met het achtervoegsel -e


aangeefster

Naamwoord van handeling van aangeven met het achtervoegsel -ster


normativiteit

afgeleid van normatief met het achtervoegsel -iteit


wantaal

van Middelnederlands wantale, samenstelling van wan bn en taal zn


rechtsnorm

samenstelling van recht zn en norm zn met het invoegsel -s-

de algemene regels waaraan het recht en de rechtspleging moet voldoen

De EU-ministers willen de ondergraving van de rechtsnormen in Turkije grondig laten evalueren door de Raad van Europa. De Turkse minister zei de rechtsstaat belangrijk te vinden, maar benadrukte dat de strijd tegen terrorisme nu voorrang heeft. Aanpassing van de terrorismewetgeving, een voorwaarde voor visumvrij reizen naar de EU, is pas ,,in de toekomst’’ een optie, besloot Celik.

Niet een van de gevangenen die worden opgehangen in de Saydnaya-gevangenis ontvangt deze gruwelijke straf na iets wat ook maar in de verste verte lijkt op een eerlijk proces, stelt Amnesty. „Een zogenaamde militaire rechtbank veroordeelt een gevangene in een procedure die spot met alle rechtsnormen en niet meer dan twee minuten in beslag neemt.”

Daarnaast is de SPD bij monde van haar binnenlandwoordvoerder tegen vervaging van de grens tussen vrede en oorlog, situaties waarin verschillende rechtsnormen gelden.


terugkeerbeleid

samenstelling van terugkeer zn en beleid zn

plannen en maatregelen die erop gericht zijn om immigranten weer terug te laten gaan naar hun land van herkomst

ˈDe EU en Ghana zijn het erover eens dat een goed functionerend terugkeerbeleid integraal onderdeel moet uitmaken van de aanpak van de migratiestromen tussen West-Afrika en Europaˈ, aldus Koenders.

Landen die meewerken aan het terugkeerbeleid wordt handelsvoordelen, meer ontwikkelingssteun en geld voor grensbewaking of vluchtelingenopvang in het vooruitzicht gesteld. Bij tegenwerking kan bijvoorbeeld het visumbeleid worden aangescherpt of de samenwerking op landbouwgebied worden opgezegd.

Ze zegt zich te blijven inzetten "voor een migratiebeleid waarin kinderrechten centraal staan". Ze noemt het onacceptabel dat in Nederland nog steeds kinderen na tien jaar uitgezet kunnen worden en pleit voor een beter terugkeerbeleid, met korte procedures en een goede voorbereiding op terugkeer. "Laten we er samen voor zorgen dat kinderen zoals Howick en Lili niet langer jarenlang in onzekerheid hoeven te leven."


gezworene

afgeleid van gezworen met het achtervoegsel -e


opeising

Naamwoord van handeling van opeisen met het achtervoegsel -ing

vordering waarin iemand iets terug wil nemen waar hij denkt recht op te hebben

Bijna, bijna was de 77-jarige mevrouw Eekhout uit Almelo haar huis aan de Wetstraat kwijt. Op 7 augustus kreeg ze van de Rijnlandse en Nederlandse Hypotheekbank (RNHB) een 'laatste verzoek tot betaling voor opeising'.


vereffenaar

Naamwoord van handeling van vereffenen met het achtervoegsel -aar

persoon die zorg dragt voor de zakelijke afwikkeling van een ontbonden of te ontbinden rechtspersoon

Het Openbaar Ministerie (OM) onderzocht eerst of het de vereniging strafrechtelijk kon aanpakken. Individuele leden werden wel vervolgd en gestraft, maar de vereniging werd strafrechtelijk niet verboden. Daarom begon justitie de civiele zaak. Na de uitspraak begon een vereffenaar direct met het ontbinden van de club. Nog dezelfde dag werd de website van de vereniging uit de lucht gehaald.

De reden van het vertrek van Hammink is de gang van zaken rond zijn betaalde werkzaamheden als vereffenaar van het sportpark Wendelgoor. Hammink liet zich voor dat werk door de gemeente betalen. De PvdA-fractie had daar grote moeite meer, mede omdat Hammink de betaling niet had gemeld.

De erfgenamen van de Eindhovense drugshandelaar Aran de Jong en de Belastingdienst en het Openbaar Ministerie ruziën over de omvang van de nalatenschap. De rechtbank in Den Bosch heeft daarom donderdag een neutrale vereffenaar aangesteld.


voetbalzaak

rechtszaak die over een misdrijf gaat bedreven rond het voetballen

De jonge verdachten in de voetbalzaak zitten sinds hun arrestatie in zogeheten beperkingen en mogen uitsluitend contact hebben met hun advocaat. 'Zeker voor jongeren zijn die beperkingen zeer heftig', zegt Van Megen. 'Een advocaat kan er bezwaar tegen maken als een verdachte voor het eerst voor de raadkamer van de rechtbank komt, meestal na 2 weken bewaring.'


strafeis

een straf die de aanklager passend vindt in een strafzaak

Van Benthem heeft succes met zijn werkwijze in Zeist, waar de vermeende overtreding en strafeis niet door leden van de arbitragecommissie, maar door juristen wordt bekeken en gewogen. Door voor het oog van de juristen in te zoomen op punten en komma’s in de regels, en nadrukkelijk te wijzen vormfouten en tegenstrijdigheden zijn verschillende Feyenoord-spelers al vrijgesproken.

Donderdag gaat de zaak verder. Dan wordt de vrouw gehoord die het OM ziet als initiatiefnemer. Ook mogen de anti-Zwarte Pietdemonstranten als benadeelden dan hun verhaal doen. Vrijdag komt het OM tot een strafeis en zal de verdediging van de Friezen het woord nemen.

De rechtbank in Arnhem heeft vandaag alleen het dossier besproken en zal bepalen of de verdachte voor observatie naar het Pieter Baan Centrum moet. Vanwege een wachtlijst zal de inhoudelijke behandeling daarom pas over een maand of negen zijn. De aanklager zal dan zijn strafeis formuleren.


achtererf

achtererven (plural)
achtererfje (diminutive singular)
achtererfjes (diminutive plural)

iemand die een legaat ontvangt door erfstelling over de hand als de eerste legataris (de zog. bezwaarde) overleden is


lynchpartij

samenstelling van lynchen ww en partij zn

een moord op een vermeende misdadiger door een groep mensen die het recht in eigen hand nemen

In een voorstad van Parijs zijn oudejaarsnacht twee politieagenten in elkaar geslagen en getrapt. Het nieuws veroorzaakt veel ophef en president Emmanuel Macron spreekt zelfs over een 'laffe en criminele lynchpartij'.

,,Zo ziet een lynchpartij er anno 2016 uit, schreef Colin Kaepernick, quarterback bij San Francisco 49ers. ,,Nog een moord op straat vanwege een andere huidskleur. Begaan door iemand die ons juist zou moeten beschermen. Wanneer worden zij ter verantwoording geroepen?

De dader dreigde volgens een voorganger van de getroffen moskee, Toufik Kacimi, te worden gelyncht, maar een imam uit de buurt, Mohammed Mahmoud, voorkwam de lynchpartij.


zorgvolmacht

samenstelling van zorg zn en volmacht zn

een schriftelijke verklaring opgesteld door de notaris, waarbij iemand wegens (latere) mentale problemen een ander de bevoegdheid geeft om namens hem of haar bepaalde (financiële) handelingen uit te voeren

Een zorgvolmacht vermijdt de tussenkomst van een vrederechter of een bewindvoerder bij het uitvoeren van financiële verrichtingen.


postdateren

afgeleid van het Franse postdater (met het voorvoegsel post- en met het achtervoegsel -eren)

opschrijven dat iets op een latere datum heeft plaatsgevonden dan dat het in werkelijkheid heeft plaatsgevonden

Het briefpapier van het Londense Savoy Hotel was oud er stond een telefoonnummer op dat al lang was veranderd. Volgens Galatopoulos had Callas waarschijnlijk in 1971 de tekst daarop geschreven om die uit het hoofd te leren. Meneghini had er kennelijk later - maar in te kleine letters - wat omheen geschreven om het te postdateren en hemzelf te rechten.

Toen er corticoïde was opgedoken in Armstrongs urinestaal, zocht de ploeg naar een verklaring. Emma O'Reilly: 'Ik herinner me dat ik samen op een kamer zat met Lance, Thom Weisel en Mark Gorski, toen het drietal een verklaring vond voor de positieve staal. Thom en Mark kwamen op de proppen met het zadelpijnexcuus en vogelden uit hoe ver ze het voorschirft moesten postdateren.'

Volgens Schneider is sprake geweest van een onrechtmatig uitgevoerde opsporing. Die begon met anonieme startinformatie waarvan de betrouwbaarheid niet vaststond „en die niet tot een redelijk schuldvermoeden leidde” en voerde via het „post-dateren” van onderzoeksgegevens tot het „opzettelijk, willens en wetens” onjuist informeren door het OM, aldus Schneider.


theoretische rechtswetenschap

vaste verbinding van theoretische (bijvoeglijk naamwoord) en rechtswetenschap (zelfstandig naamwoord)

bestudering van en kennis over uitgangspunten en grondslagen voor het bindend oplossen van geschillen

De rechtspraak gaat geheel in de rechtswetenschap op. Zij is één van de twee wijzen waarop de rechtswetenschap zich openbaart en in tegenstelling tot de theoretische rechtswetenschap, die tot uiting komt in de geschriften van de rechtsgeleerden, noemt hij haar de praktische.


empirisch recht

vaste verbinding van empirisch (bijvoeglijk naamwoord) en recht (zelfstandig naamwoord)

iets waar mensen vanzelfsprekend aanspraak op maken

In onze tijd heeft wat Kant beschrijft als bezoekrecht en recht om door landen te reizen een transformatie ondergaan. Het bezoekrecht blijft in onze tijd gebaseerd op het argument van kosmopolitisme, met dat verschil dat het een empirisch recht is geworden dat elk modern, vrij individu zichzelf aanmeet.

de manier waarop rechtvaardigheid in de praktijk vorm krijgt

Van een metafysische scheiding tussen empirisch recht en een natuurrecht kan geen sprake zijn. Slechts in en door het positieve recht komt de algemene modale structuur van het recht tot ons en is zij vatbaar voor theoretisch onderzoek.


doodsvonnis

samenstelling van dood zn en vonnis zn met het invoegsel -s-

vonnis waarbij iemand tot de doodstraf wordt veroordeeld


van rijkswege

samenstelling van rijk zn "nationale overheid" en vanwege vz "wegens" met het invoegsel -s-
Eigenlijk is "rijks" de genitief van "rijk" en is "vanwege" hier nog te beschouwen als de oorspronkelijke samenkoppeling "van wege", waarin "wege" de datief van "weg" is.

door de rijksoverheid bevolen of betaald

De tijden zijn definitief veranderd. Verdwenen zijn ze, de dienstplichtig soldaten die met smeren blenco (groene schoensmeer) op het gezicht en versgeplukte dennentakken op de buitenhelm over de hei struinen. Die bivakkeren in een gedeeld puptentje, in een van Rijkswege op de man verstrekte en 'gegarandeerd waterdichte' slaapzak. Voorbij.

Ook wordt bekeken hoe de kosten verder verlaagd kunnen worden. Zo hoopt het openbaar onderwijs de komende jaren de bezuinigingen van rijkswege het hoofd te kunnen bieden.

In andere landen wordt al gewerkt aan een cryptomunt van rijkswege. Zo wil Rusland een digitale roebel invoeren, onder meer om sancties te omzeilen. Zweden is misschien wel het verst gevorderd, en introduceert de e-Krona volgens analisten van zakenbank HSBC mogelijk al dit jaar.


zondagswet

samenstelling van zondag zn en wet zn met het invoegsel -s- , op te vatten als afleiding van de naam Zondagswet; geschreven met een kleine letter volgens spellingregel 16.A, omdat het om een soortnaam voor sommige wetten gaat

Sunday Observance Act

wetten en regelingen waarin een speciale plaats is toegekend aan de zondag en de zondagsrust

De Diepe Hel Holterbergloop moet op zondag 29 oktober een uur later starten dan aanvankelijk gepland. De reden? De zondagswet die de gemeente Rijssen-Holten hanteert. Om de kerkgangers hun rust te gunnen, start de organisatie om 11.30 uur in plaats van 10.30 uur.


wilsgebrek

samenstelling van wil zn en gebrek zn met het invoegsel -s-

Willensmangel

discrepantie tussen de reële en de verklaarde wil waardoor het totstandkomen van wilsovereenstemming verhinderd wordt

wilsgebreken (plural)
wilsgebrekje (diminutive singular)
wilsgebrekjes (diminutive plural)

door bedrog, dwaling, bedreiging (of geweld) of misbruik van omstandigheden niet echt aanwezig zijn van de bedoeling een rechtshandeling te verrichten

Het feit alleen dat een werknemer voor de keuze wordt geplaatst - ofwel de arbeidsovereenkomst te beëindigen in onderling akkoord, ofwel te worden ontslagen om een dringende reden -betekent niet noodzakelijk dat de overeenkomst is aangetast door een wilsgebrek.

Een schijnhuwelijk is een inbreuk op het gezinsrecht. De burgerlijke rechter zal de nietigheid van de echtverbintenis uitspreken, maar de strafrechter komt daarbij niet te pas. Wilsgebreken, zelfs huwelijksbedrog, geveins of gehuichel geven geen aanleiding tot strafvervolging. (...) Als elk wilsgebrek in de overeenkomsten aanleiding geeft tot strafvervolging, zijn er dan nog burgerlijke rechtbanken nodig? Moeten we dan de vader van een natuurlijk kind of de verwekker van een overspelig kind vervolgen wegens valsheid in authentieke akten? (...) Als kwade trouw of gebreken in de wilsovereenstemming de rechtsonderhorigen voor de strafrechter dreigen te brengen, zullen arbeidsgeschillen, commerciële conflicten, gezinstwisten en fiscale betwistingen eenieder voor de strafrechter brengen.


wetgeleerde

eer dan 250 prominente Amerikaanse wetgeleerden hebben gisteren op verontwaardigde toon geprotesteerd tegen de 'vernederende en onmenselijke omstandigheden waaronder WikiLeaks-gevangene Bradley Manning vastzit. Ze ondertekenden een brief waarin staat dat het gevangenisregime illegaal en ongrondwettelijk is.


weerspannigheid

afleiding van weerspannig met het achtervoegsel -heid

strafbare handeling: elke aanval of elk verzet met geweld of bedreiging tegen personen die hun taak in een bepaalde hoedanigheid, als bepaalde ambtenaar, uitoefenen

De zaak van S. werd aangehouden tot 12 april, omdat hij nog een intake moet doen bij de kliniek. S. werd eerder veroordeeld voor mishandeling, vernieling en weerspannigheid.

De 30-jarige automobilist werd volgens het Belgische Openbaar Ministerie aangehouden op verdenking van 'gewapende weerspannigheid'. Hij had namelijk zijn auto als wapen gebruikt tegen de politie, die hem al vanaf de grensovergang in Meer op de E19 had achtervolgd.


wetstaal

samenstelling van wet zn en taal zn met het invoegsel -s-

het idioom waarin de wetten zijn geschreven

De vorige week voorgestelde afkoopregeling tussen de tabaksindustrie en de overheid biedt, als de vaak wollige bewoordingen worden omgezet in federale wetstaal, een reële hoop dat er eindelijk paal en perk zal worden gesteld aan het schandelijke gedrag van de sigarettenfabrikanten, waaraan de natie als geheel al te lang medeplichtig is geweest.

In de Nederlandse taal vallen drie lagen te onderscheiden, aldus Van der Meiden. „De eerste laag is plechtig: de taal van Hare Majesteit de Koningin, de wetstaal, de sacrale taal van de Bijbel. Vervolgens is er de burgerlijke laag: de taal van de krant en het journaal. De onderste laag is die van de grappen, de „boerenplatlol.”

Het Nederlands is in Vlaanderen en Nederland de taal van de kranten, van radio en televisie, van reclame en van literatuur en vooral de taal van alledaagse conversatie, maar het is ook de taal die door de staat wordt opgelegd en vastgelegd als bestuurstaal, wetstaal en taal van het onderwijs. De nationale talen in Europa zijn robuust omdat het staatstalen zijn. Vandaar dat die talen niet zo gauw zullen afkalven, ook niet als een meerderheid nog een tweede taal leert en die gebruikt in het internationaal verkeer. Het Nederlands kan in Nederland en Vlaanderen volmaakt voortbestaan ook al wordt het in de rest van Europa niet of nauwelijks gehoord.


civilist

afleiding van civiel met het achtervoegsel -ist

jurist gespecialiseerd in het burgerlijk recht

Hij richt zich op strafzaken, in die tijd gezien als „in hoge mate intellectueel inferieur vergeleken met het civiele recht”, aldus Haenen. De civilisten noemen hun collega’s neerbuigend ’strafrechtboeren’. Moszkowicz ontdekt dat er genoeg cliënten zijn die kunnen en willen betalen voor bijstand in strafzaken.

Jaarlijks worden in de regio Amsterdam gemiddeld zes à zeven advocaten van het tableau geschrapt. Nu gaat het om een civilist, recent ging het ook om strafadvocaten.


douanewetgeving

geheel van regels betreffende de in- en uitvoer van goederen van binnen het douanegebied naar buiten en andersom

De douanewetgeving wordt door de overheid vastgesteld.


voeging

Naamwoord van handeling van voegen met het achtervoegsel -ing

consolidation

twee of meer juridische zaken in één rechtszaak behandelen

Voeging: Het samenvoegen van verschillende strafbare feiten tot één strafzaak of (in het civiele recht) het samenvoegen van twee procedures die tussen dezelfde personen lopen en hetzelfde onderwerp betreffen, dan wel verbonden zijn met elkaar.

De AFM heeft toegang tot vertrouwelijke informatie uit het archief van Noorlander. Met Sobi aan boord kan die informatie niet worden gedeeld. „Een voeging zou dan ook betekenen dat de AFM terughoudend zal moeten zijn met het in geding brengen van vertrouwelijke gegevens en daardoor beperkt wordt haar aanklacht deugdelijk te onderbouwen.”

Ook is voorstelbaar dat beide zaken worden samengevoegd. Vervolgens zouden „theoretisch” beide zaken in Nederland kunnen worden behandeld, ook al heeft Nederland geen uitleveringsverdrag met Peru. Ook zou Peru beide zaken kunnen voegen. Als het tot een voeging zou komen, dan acht Knoops berechting in Peru het waarschijnlijkst. „Een strafzaak in Nederland ligt niet voor de hand. Ook al omdat met name de Amerikanen geen goed woord over hebben voor hoe op de Nederlandse Antillen de zaak tot nu toe is behandeld. ”

Gezien het belang van deze zaak heeft Fastned heeft aan de rechter een zogenaamd verzoek tot voeging gedaan. Dat betekent dat de belangen van de staat en Fastned gelijk op gaan. De landsadvocaat heeft zich niet verzet tegen dit verzoek.


servituut

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘erfdienstbaarheid’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1350

erfdienstbaarheid, een last, waarmede een onroerende zaak - het dienend of lijdend erf - ten behoeve van een andere onroerende zaak - het heersend erf - is bezwaard


erfdienstbaarheid

samenstelling van erf zn en dienstbaarheid zn

Dienstbarkeit

zakelijk recht op andermans onroerend goed

een last waarmee een onroerend goed, het dienend of lijdend erf, ten behoeve van een ander onroerend goed, het heersend erf, is bezwaard


onberecht

afleiding van berecht met het voorvoegsel on-

onberechte (inflected positive)
onberechts (partitive positive)

van een zaak dat deze nog niet door een rechter is beoordeeld

Tot de socialistische musketiers behoorden Martine Aubry (Jacques Delors' dochter, wethouder in Lille), Dominique Strauss-Kahn (de man van financiën en het omstreden jeugd-banenplan), Cathérine Trautmann (burgemeester van Straatsburg), oud-minister van cultuur en onderwijs Jack Lang (de enige echte Mitterrandist in de ploeg), Bernard Kouchner (namens de radicaal-socialisten) en Laurent Fabius (nog steeds niet ministeriabel vanwege de onberechte kwestie van het met aids besmette donor-bloed dat tijdens zijn premierschap tot honderden doden leidde).

Tot nu toe heeft de Hoge Raad volgehouden dat persconferenties geen deel uitmaken van het vooronderzoek. Die lijn zal worden doorgetrokken naar de Boulevard-desk, maar tussen die opvatting van ons hoogste rechtscollege en de wijze waarop het Europese Hof naar uitlatingen van strafvorderlijke autoriteiten kijkt, gaapt een groot gat. Terporten zou daar zomaar in kunnen storten. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens is veel strenger voor aanklagers – en andere autoriteiten – die praatjes hebben over nog onberechte verdachten.


wraking

Naamwoord van handeling van wraken met het achtervoegsel -ing

een procedure bij de rechtbank, die bedoeld is om de objectiviteit van een rechter te beoordelen

De sfeer in de rechtszaal is inmiddels niet meer zo vrolijk. Van Tongerloo zegt 'schijt te hebben aan een proces verbaal', Den Hartog Jager is kwaad en is kort over de derde wraking van de dag. ,,Dat gaan we niet doen."

Woensdag wraakte zijn advocaat Inez Weski de rechtbank toen die weigerde de zaak tegen F. aan te houden voor nader onderzoek naar de Ennetcom-data. Weski vond dat het Openbaar Ministerie (OM) 'geen controleerbaar inzicht' heeft gegeven in de manier waarop uit de miljoenen versleutelde e-mails de voor F. belastende gegevens zijn verzameld en wilde dat dat alsnog gebeurde. Ook vroeg zij tijd voor extra onderzoek. Gisteren werd de wraking ongegrond verklaard.

Wraking: Toch denkt hij dat er genoeg instrumenten zijn om problemen te voorkomen. Zo kan een rechter zichzelf terugtrekken, of kan hij gewraakt worden als hij een belang in de zaak heeft die hij behandelt. Ook is er dus al het register voor nevenfuncties, die ook wordt uitgebreid. Rechters moeten hun ‘bijbanen’ van de laatste zes jaar daarin laten opnemen, nu is dat nog van de laatste drie jaar.


referte

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘verwijzing’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1798

een conclusie van een procespartij of verdachte, inhoudend dat men geen bezwaren tegen een vordering of verzoek kan aanvoeren en het oordeel daarover aan de beslissende rechter overlaat


voorzieningenrechter

samenstelling van voorziening zn en rechter zn met het invoegsel -en-

Voor filmtheater Mimik in Deventer, beter bekend onder de projectnaam Viking, dreigt een bouwstop. De buurman van het in aanbouw zijnde theater aan de Welle, Jacques Struis, vraagt vandaag de voorzieningenrechter om de bouw stil te leggen, nu hij en de gemeente Deventer overhoop liggen over het huidige ontwerp van het pand. Het ontwerp is tussentijds aangepast, waardoor het theater hoger wordt en Struis onder andere zijn uitzicht op de uiterwaarden van de IJssel dreigt te verliezen.

De voorzieningenrechter stelde in juli dat de inhoud van het rapport op twee punten onzorgvuldig was, maar dat de gebreken niet zo groot waren dat het hele rapport onrechtmatig was.

Weblink bron
Tjerk Gaulthérie van Weezel en Rik Kuiper
 “Gerechtshof brandt vingers niet aan inspectierapport over Haga Lyceum” (24 december 2019), de Volkskrant

De voorzieningenrechter ging mee in het verweer van de voetbalbond. Enkele uren na de lange middagzitting oordeelde ze dat de KNVB voldoende aannemelijk had gemaakt dat er sprake is van een bijzondere omstandigheid. "Ik hoop van harte dat het zondag een sportieve wedstrijd kan worden", besloot de voorzieningenrechter.

Weblink bron “FC Utrecht verliest kort geding: finale play-offs zondag in Rotterdam” (Vrijdag 21 mei 2021, 20:08), NOS


vaststellingsovereenkomst

samenstelling van vaststelling zn en overeenkomst zn met het invoegsel -s-

Vergleichsvertrag

contractuele formalisering van een bereikte schikking

overeenkomst waarbij twee of meer partijen een bindende schikking treffen

Onderdeel van de verkoop was dat hij zich zou onthouden van aanspraak op planschade en dat hij geen juridische strijd zou voeren. Hij zou dan het uitzicht op de uiterwaarden van de IJssel behouden. Omdat de gemeente bij de bouw nu afwijkt van het oorspronkelijke bouwplan, vindt Struis dat hij zich niet meer aan deze vaststellingsovereenkomst hoeft te houden.

Ook is er de mogelijkheid dat werkgever en werknemer een vaststellingsovereenkomst sluiten. De werknemer mag daar binnen korte termijn op terug komen. Dat zou ook een optie zijn, om dan de aanvullende eis van vergoeding van pensioenschade op tafel te leggen. Een kwestie van scherp onderhandelen.


omgevingsvergunning

samenstelling van omgeving zn en vergunning zn met het invoegsel -s-

een vergunning voor het bouwen van een bouwwerk en/of een vergunning voor bedrijfsactiviteiten die mogelijke hinder voor mens en milieu zullen veroorzaken (milieuvergunning)

Het beoogde filmtheater kreeg een nieuw ontwerp omdat gedurende de bouw bleek dat er onvoldoende rekening was gehouden met een luchtbehandelingsinstallatie. Volgens de gemeente was er maar één oplossing mogelijk: het systeem moet op het dak, waarmee ook de gevel aan de zijde van de IJssel omhoog moet worden getrokken. Hier werd een nieuwe omgevingsvergunning voor verleend, waartegen Struis bezwaar aantekende.

De benodigde omgevingsvergunning om de langverwachte zendmast te plaatsen is deze week ingediend. Met de eigenaar van het bungalowpark aan de Bruine Hoopsweg werd al eerder overeenstemming bereikt. Die locatie werd radiotechnisch geschikt bevonden, in tegenstelling tot het terrein van waterbedrijf Vitens. De provincie Overijssel stond niet toe dat de aanleg van de mast gebeurde in de bodem van een waterwingebied.


belaging

Naamwoord van handeling van belagen met het achtervoegsel -ing

stalking

stelselmatig lastigvallen van een persoon, door die persoon te achtervolgen, steeds op hinderlijke wijze contact op te nemen en soms ook te bedreigen

Oldenzaler Wilfried R. heeft vrijdagmorgen de rechtbank gewraakt in de strafzaak tegen hem. R. wordt ervan verdacht op 27 september 2017 apotheker Nieuwenhuis in Oldenzaal te hebben mishandeld en vernielingen te hebben aangericht. Ook stalking en belaging worden hem ten laste gelegd.

Graus is evenwel vaker in opspraak geraakt. Zo beschuldigde een eerdere ex Graus ervan dat hij haar keel had dichtgeknepen en gedreigd had 'een vuurwapen tussen haar wenkbrauwen te zetten'. De zaak liep spaak op gebrek aan bewijs, maar in een uitgelekt bericht van justitie was te lezen dat de hoofdofficier dat achteraf toch 'een verkeerde beslissing' vond. Daarvoor al had een Belgische vriendin van Graus aangifte gedaan van belaging en stalking. Ook die zaak draaide uiteindelijk op niets uit.

De man bestookte zijn ex tussen juni 2017 en mei 2018 met een stortvloed aan mailtjes en sms’jes. Met daarin soms dreigende taal en scheldwoorden. Een poging tot mediation liep op niets uit en ook nadat hem door de politie te verstaan was gegeven dat hij moest ophouden, ging de man gewoon door. De rechtbank wijst in haar vonnis op de grote impact van de belaging en de psychische gevolgen voor het slachtoffer.


bankwet

banking act

wet die het functioneren van de centrale bank regelt

wet die het functioneren van De Nederlandse Bank regelt

Hij zei dat de raad van commissarissen van DNB nog geen voordracht aan het kabinet heeft gedaan. Volgens de Bankwet levert DNB een lijstje met drie namen, waaruit de ministerraad vervolgens een nieuwe president kiest.

Echter niet iedereen is positief. Hoogleraar financiële economie Sylvester Eijffinger van de Universiteit van Tilburg reageerde: 'Deze benoeming is niet fraai. De belangrijkste kwaliteit van een centralebankpresident is zijn politieke onafhankelijkheid. Dat staat vastgelegd in de bankwet. Klaas Knot komt rechtstreeks van het ministerie van Financiën. Voorgangers hadden altijd een tussenperiode waarin ze afstand konden nemen van de politiek. Ik zeg niet dat dat niet kan, maar Knot zal moeten bewijzen dat hij nee kan zeggen tegen de politiek.'

Minister Gillmore Hoefdraad van Financiën zei onlangs in het parlement dat de regering volgens de bankwet de mogelijkheid heeft bij de centrale bank een voorschot te nemen van 670 miljoen Surinaamse dollar, omgerekend zo'n 79,5 miljoen euro.


voorleiden

bring up

door een rechter laten beoordelen in een rechtszaak

De aanklager van Cremona laat in totaal dertig personen voorleiden, die ervan verdacht worden wedstrijden uit de tweede en derde klasse te hebben gemanipuleerd. Daarnaast zouden ze zowel in Italië als in het buitenland grote sommen geld op die duels hebben ingezet.


immobilia

vastgoed, de grond en de gebouwen (opstal) op deze grond, zaken die niet eenvoudig verplaatst kunnen worden

Hoeveel miljonairs in Belgische frank er zijn, weten de banken niet. Want die rijkdom zit in de meeste gevallen in beleggingsfondsen, aandelen of immobilia. En zelfs als de banken het zouden weten, mogen ze het omwille van het bankgeheim niet meedelen.


blanket

getekende volmacht waar nog niet op staat waarvoor zij is verleend of hoe zij is beperkt, zodat de volmachtnemer dat zelf kan invullen

De voorlaatste door BA opgestelde oorkonde (…) is buiten de kanselarij, op een blanket, geschreven, vermoedelijk door een Luikse geestelijke: dat zou de aartsdiaken Adelbold kunnen zijn.


warmtewet

wet die regels geeft omtrent zaken als stadsverwarming, blokverwarming en warmte-koude-opslag

De verwachting is dat volgend jaar een landelijke oplossing op komst is voor de tarieven van stads- en blokverwarming. In de nieuwe Warmtewet wordt een nieuwe manier van tariefberekening voorgeschreven.

Woordvoerster Marianne van Waveren van de bewoners is niet onder de indruk van het vergelijkend warenonderzoek van Cogas. „Wij hebben geen boodschap aan kissebissen over woningen in een ander deel van Almelo. We wachten tot in augustus of september de uitvoering van de Warmtewet bekend is en met die gegevens gaan we naar Cogas.’’

Bijna 300.000 huishoudens met stadsverwarming zouden mogelijk tussen 5 en 15 procent meer moeten betalen als de nieuwe Warmtewet in werking treedt. Op deze manier is de wet onaanvaardbaar, aldus de Woonbond en Vereniging Eigen Huis vandaag.


auditeur-militair

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘militaire officier van justitie’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1600

(samenkoppeling) van auditeur en militair


delcredere

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘het borgstaan van commissionair’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1643


gewijsde

In de betekenis van ‘definitief vonnis’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1295

definitief vonnis of beslissing waartegen niet meer kan worden geprocedeerd


familiekamer

samenstelling van familie zn en kamer zn

onderdeel van een rechtbank of gerechtshof dat echtscheidingen afhandelt en andere zaken op het terrein van familierecht

Een jaar lang is hij in het kader van de tweede fase van zijn raio-opleiding (rechterlijke ambtenaar in opleiding) bij de rechtbank werkzaam: eerst vier maanden bij de familiekamer en vervolgens acht maanden bij de strafkamer.

Lesbische vrouwen die na hun echtscheiding duurzaam samenwonen met een vrouw, hebben geen recht op alimentatie voor zichzelf. Deze uitspraak heeft de familiekamer van het Amsterdamse gerechtshof gedaan in een zaak rond een vrouw die nog steeds geld wil van haar vroegere echtgenoot, terwijl zij met een andere vrouw samenwoont.


legalisme

uit het Latijn met het achtervoegsel -isme

leer die ervan uitgaat dat men zich moet houden aan de letterlijke (wets)teksten

In de Rooms-Katholieke Kerk en Orthodoxe Kerk horen ze alleen een politiek verhaal, dat uitdraait op moralisme en legalisme. „Mensen merken er nooit dat Christus direct in het hart komt en daar vrijheid schenkt.”

De in 2013 overleden NRC-columnist J. L. Heldring zou er waarschijnlijk om geglimlacht hebben: het woensdag door Clingendael gepresenteerde onderzoek naar de effectiviteit van de Nederlandse vertegenwoordiging in de EU. Dit in opdracht van de Tweede Kamer geschreven rapport bevestigt tot op zekere hoogte wat hij regelmatig betoogde, namelijk dat ons buitenlands beleid al zeker een eeuw lang een aantal constanten vertoont.
Daartoe behoorden volgens Heldring onder meer een moralistische toon en een uit legalisme voortkomend respect voor volkenrecht.


volgrecht

Folgerecht

vergoeding aan de kunstenaar bij doorverkoop van zijn kunstwerk

vergoeding aan de maker van een kunstwerk bij doorverkoop van een kunstwerk

Hij verwees ook naar de Britse situatie waarin musea worden vrijgesteld van het volgrecht, een onderdeel van het auteursrecht.

Het volgrecht is een uitbreiding van het auteursrecht, dat aan de maker van een kunstwerk een recht op vergoeding geeft bij doorverkoop van het kunstwerk.

Borremans zelf wordt van de verkoop amper iets rijker. Hij profiteert wel van het Europese volgrecht, maar dat is geplafonneerd op 12.500 euro.


witwaswet

samenstelling van witwassen ww en wet zn

De bank is bestraft voor schending van de Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme. Volgens DNB heeft de bank in het kader van deze wet fouten gemaakt bij het accepteren van Vestia-treasurer Marcel de V. als privéklant. Als ABN Amro de witwaswet correct had toegepast, had de bank wellicht ontdekt dat De V. als corporatiewerknemer opmerkelijk vermogend was en was de Vestia-affaire mogelijk niet zo omvangrijk geworden.

Witwaswet Volgens het gerechtshof zijn alle bedragen conform de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) in het kasboek vermeld en is het opzeggen van de rekening te zwaarwegend.


interdict

afgeleid van het Latijnse dīcere ‘spreken, zeggen’ met het voorvoegsel inter-


stuiting

naamwoord van handeling stuiten met het achtervoegsel -ing

schrijven dat er voor zorgt dat een vordering niet verjaart

De alimentatieontvanger kan niet tot in de lengte der dagen achterstallige indexering opeisen bij de alimentatiebetaler. De verjaringstermijn bedraagt 5 jaar. Verjaring betekent dat een vordering niet meer opeisbaar is bij de rechtbank.
 De ontvanger kan deze termijn doorbreken door stuiting. Door de stuiting vangt de termijn van 5 jaar opnieuw aan, inclusief het gedeelte dat al is verstreken. Stuiting geschiedt door een schriftelijke sommatie van de ontvanger aan de betaler om alsnog de achterstallige alimentatie te voldoen.

Weblink bron “Indexering van alimentatie” (16 feb. 2015), De Telegraaf

Mocht de foutparkeerder dan nog niet reageren of bij foutieve adressering van niks weten, dan volgt na vijf jaar andermaal een dwangbevel 'ter stuiting van de verjaring'. Na dat dwangbevel, dat kosteloos is, gaat een nieuwe periode van vijf jaar in. Vorig jaar kregen ongeveer 7500 mensen zo'n dwangbevel, nadat de computer had gewaarschuwd dat hun boetes dreigden te verjaren.

Weblink bron “Parkeerboetes goudmijn voor stad” (16 juli 2010), Het Parool


sepot

nolle prosequi

besluit van het Openbaar Ministerie om niet strafrechtelijk te vervolgen

„De heer Brandt Corstius reageerde op ons persbericht. Hij zegt in zijn reactie hetzelfde als daarvoor”, aldus de woordvoerder. Advocaat Nico Meijering laat weten dat Jelle Brandt Corstius tevreden is over het sepot. „Hij hoopt dat het boek gesloten kan worden.”

Weblink bron “OM vervolgt Jelle Brandt Corstius niet voor smaad” (12 jan. 2019), De Telegraaf

De dossiers over artsen die bij een euthanasie een of meer van de zorgvuldigheidseisen van de Wet toetsing levensbeëindiging niet helemaal volgden, zijn in 2017 en 2018 vrijwel allemaal uitgelopen op een sepot, een besluit om niet te vervolgen. Dat staat in het Jaarverslag 2018 van de Regionale Toetsingscommissie Euthanasie (RTE). Het is donderdag aangeboden aan gezondheidsminister Hugo de Jonge.

Weblink bron “Euthanasie leidt zelden tot vervolging” (11 apr. 2019), De Telegraaf


judicium

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘vonnis, oordeel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1687


saisine

Vonselbsterwerb

directe eigendomsovergang onder algemene titel op de erfgenamen

Gewere

feodaal recht op de beheersing over een vastgoed

onmiddellijke overgang van een onverdeelde nalatenschap onder algemene titel na overlijden van de erflater aan de erfgenamen, waarna zij de erflater opvolgen in zijn vererfbare rechten en verplichtingen en in zijn bezit en houderschap

En als een erfgenaam – goed bedoeld – ‘te veel’ regelt of al wat spullen meeneemt uit de boedel, dan moet hij uit eigen middelen bijdragen aan de schulden van de erflater als de boedel negatief blijkt te zijn. Dit is een belangrijk erfrechtelijk uitgangspunt: de saisine.

De saisine is één van de kernwaarden en kernbeginselen van ons erfrecht. Iedere practicus in de familiepraktijk zal dit beamen. De regel dat de erfgenamen in beginsel de positie van de erflater ‘voortzetten’, hoort zowat tot de eerste lessen van iedere cursus erfrecht.

inroeping van de bevoegdheid van de rechter of rechtbank

De Fransen doen alles wat we willen dus ik hoef de saisine van het Hof niet door te zetten. Dat kunnen de Fransen gezien hun voorzitterschap niet gebruiken.


hinderwetvergunning

samenstelling van hinderwet zn en vergunning zn

ˈhɪndərˌwɛtfərˌɣʏnɪŋ

door de overheid gegeven toestemming tot exploitatie van een mogelijk gevaar, schade of hinder opleverende inrichting

De uitstoot is vaak zwaarder dan de hinderwetvergunning toestaat.

Weblink bron
Miriam Sluis
 “Stinkende, nostalgische stalen stad” (19 juli 2006) op nrc.nl


hinderwet

samenstelling van hinder zn en wet zn , soortnaam ontleend aan de naam van de oorspronkelijke Hinderwet

wet die gevaar, schade en overlast van menselijke activiteiten tegengaat

Het toestaan van minaretten wordt in Zwitserland straks niet meer voorbehouden aan het lokale bestuur, dat een afweging kan maken op grond van bestemmingsplan of hinderwet, maar moet in alle omstandigheden worden verboden, ook daar waar kerkklokken mogen blijven beieren.

Weblink bron “Alpenkruistochtje” (30 november 2009) op nrc.nl

Ook zijn deze ondernemers niet geschoold in traditionele ideologieën. Politieke partijen zeggen hun weinig, ze associëren die met de overheid, met vertraging, met hinderwetten.

Weblink bron
Warna Oosterbaan
 “Het onbehagen kan weer ondergronds” (2 november 2002) op nrc.nl


uitstel van betaling

een beschikking afgeven door de rechter, die bepaalt dat gedurende een bepaalde tijd de schuldeisers niet betaald hoeven te worden

Het Amerikaanse farmaceutische bedrijf Purdue Pharma heeft uitstel van betaling aangevraagd. De stap komt niet onverwacht. Ze vloeit voort uit de miljardenschikking die het bedrijf vorige week trof rond de verslavende pijnstiller oxycontin.
De voorlopige schikking werd getroffen met duizenden Amerikaanse steden, ziekenhuizen en andere partijen. Op deze manier heeft Purdue Pharma meer dan 2000 rechtszaken afgekocht. Met de deal zou zo'n 12 miljard dollar zijn gemoeid.
Bij de schikking was afgesproken dat Purdue Pharma een speciale vorm van faillissement zou aanvragen. Op deze manier kan een nieuw bedrijf worden gevormd dat pijnstillers als oxycontin kan blijven ontwikkelen. Van de winst kunnen de klagende partijen worden betaald.(!)


miljardenschikking

samenstelling van miljard zn en schikking zn met het invoegsel -en-

miljardenschikkingen (plural)
miljardenschikkinkje (diminutive singular)
miljardenschikkinkjes (diminutive plural)

schikking waarmee een bedrag van miljarden gemoeid is


legitimaris

afleiding van legitiem met het achtervoegsel -aris

legal heir

de mensen die bij een erfenis een beroep kunnen doen op de legitieme portie

Dit kan tot veel discussie aanleiding geven tussen onterfde legitimarissen (dat zijn de mensen die een beroep kunnen doen op de legitieme portie) en de erfgenamen of de executeur.

Weblink bron “Onterfd en dan?” (13 okt. 2016), De Telegraaf


Openbaar Ministerie

vaste verbinding van openbaar (bijvoeglijk naamwoord) en ministerie (zelfstandig naamwoord) volgens spellingregel 16.N geschreven met hoofdletters omdat het een naam is

naam van de overheidsdienst die voor de rechter straf eist tegen een wetsovertreder

De Roemeense Laura Codruta Kövesi heeft eindelijk groen licht gekregen om de eerste baas van het Europese Openbaar Ministerie (EOM) te worden. Het EOM moet eind 2020 in Luxemburg beginnen met het vervolgen van corruptie, grensoverschrijdende belastingfraude en gesjoemel met EU-fondsen in 22 lidstaten.

onafhankelijke overheidsdienst die naast strafvervolging ook waakt over juiste wetstoepassing buiten het strafrecht

onderdeel van het Ministerie van Justitie en Veiligheid belast met strafrechtelijke vervolging


OM

aanduiding van de overheidsdienst die voor de rechter straf eist tegen een wetsovertreder

Het OM liet een documentairemaker meekijken bij het onderzoek naar sushiketen Sumo.


leenhof

leenhoven (plural)
leenhofje (diminutive singular)
leenhofjes (diminutive plural)

een gerechtshof dat gespecialiseerd is in het behandelen van zaken een lening betreffende


zaakgelastigd

zaakgelastigde (inflected positive)
zaakgelastigds (partitive positive)


natuurlijk persoon

natürliche Person

mens van vlees en bloed die kan deelnemen aan het rechtsverkeer

natuurlijke personen (plural)
natuurlijk persoontje (diminutive singular)
natuurlijke persoontjes (diminutive plural)

menselijk wezen van vlees en bloed dat als rechtssubject rechten en plichten kan hebben en rechtshandelingen kan verrichten


klachtvereiste

eis dat een klacht ingediend is, als voorwaarde voor vervolging


burenrecht

samenstelling van buur en recht met het invoegsel -en-

Nachbarrecht

onderdeel van het burgerlijk recht m.b.t. rechten, plichten en hinder uit de nabuurschap

civielrechtelijk rechtsgebied met betrekking tot de rechten en plichten van buren en eigenaren van naburige erven

Van haar in werking treden af, doch alleen voor het vervolg, gelden de bepalingen der wet voor de verplichtingen uit het burenrecht.


rechtsfeit

samenstelling van recht en feit met het invoegsel -s-

Rechtstatsache

feit of samenstelling van feiten waaraan het recht rechtsgevolgen verbindt

gebeurtenis, omstandigheid of handeling waaraan het objectieve recht rechtsgevolgen verbindt al dan niet als gevolg van menselijk handelen


rechtshandeling

samenstelling van recht en handeling met het invoegsel -s-

Rechtshandlung

doelgerichte wilsuiting die rechtsgevolgen heeft

wilsuiting die welbepaalde rechtsgevolgen heeft beoogd door het handelend rechtssubject


burenhinder

samenstelling van buur en hinder met het invoegsel -en-

gedraging of handeling van een eigenaar of bewoner van een onroerend goed die overlast veroorzaakt voor de naburige eigenaars of bewoners, waarbij de aanvaardbare ongemakken overschreden worden zodat het evenwicht tussen buren verstoord wordt

Degene die last heeft van burenhinder kan aan de veroorzaker ervan een schadevergoeding vragen.


novatie

In de betekenis van ‘schuldvernieuwing’ voor het eerst aangetroffen in 1688.

Leenwoord uit Frans novation ‘schuldvernieuwing’, ontleend aan Latijn novatio.

overeenkomst waarbij een rechtsverhouding of verbintenis in een nieuwe wordt omgezet (vernieuwd) en waardoor de oude tenietgaat


cedent

In de betekenis van ‘die een vordering overdraagt’ voor het eerst aangetroffen in 1650.

Leenwoord uit Frans cédant, ontleend aan Latijn cedens.

iemand die een vorderingsrecht overdraagt door een cessie


bewaargeving

Samenstellende afleiding van bewaar en de stam van geven met het achtervoegsel -ing

Verwahrung

handeling waarbij men een goed van een ander ter bewaring aanneemt onder teruggaveverplichting

overeenkomst waarbij de nemer zich tegenover de gever verbindt een roerend goed dat de gever hem toevertrouwt, onder verplichting om het te bewaren en in natura terug te geven


aliënatie

In de betekenis van ‘eigendomsoverdracht’ voor het eerst aangetroffen in 1568.

Leenwoord uit Frans aliénation; verder zie aliëneren met het achtervoegsel -atie

overdracht van het eigendom van een goed aan iemand anders, bijv. door verkoop, ruil of schenking

Eigendomsrechten zijn een bundel rechten en verantwoordelijkheden die legaal afdwingbaar zijn. Deze rechten omvatten (1) toegang, (2) gebruik, (3) beheer, (4) uitsluiting, en (5) aliënatie (het recht tot verkopen).

Scharmer, Otto & Kaufer, Katrin
 “Leiden vanuit de toekomst: Van ego-systeem naar Eco-systeem”, Uitgeverij Christofoor, Zeist, ISBN 9789060386606, p. 141


bewaargever

Samenstellende afleiding van bewaar en de stam van geven met het achtervoegsel -er

Hinterleger

persoon die een goed ter bewaring toevertrouwt

iemand die een roerend goed bij een ander in bewaring geeft


bewaarnemer

Samenstellende afleiding van bewaar en de stam van nemen met het achtervoegsel -er

Verwahrer

persoon die een goed voor een ander ter bewaring aanneemt

iemand die een roerend goed voor een ander in bewaring ontvangt


houderschap

afgeleid van houder met het achtervoegsel -schap

Innehabung

het louter houden van een goed voor een ander

het louter, in ofwel eigen ofwel feitelijke macht houden van een goed voor rekening van een ander (de bezitter)


derdenbeding

samenstelling van derde en beding met het invoegsel -n-

Vertrag zugunsten Dritter

overeenkomst ten gunste van een derde die normaal erbuiten blijft

overeenkomst, waarbij de bedinger zijnerzijds te presteren belooft, als de belover een bepaalde prestatie jegens een derde levert, op grond waarvan de derde na aanvaarding het recht verkrijgt om de prestatie te vorderen


onrechtmatige daad

Vaste verbinding van onrechtmatige en daad

unerlaubte Handlung

schadeverwekkende inbreuk op een zorgvuldigheids- of rechtsnorm waardoor burgerrechtelijke aansprakelijkheid ontstaat

onrechtmatige daden (plural)
onrechtmatig daadje (diminutive singular)
onrechtmatige daadjes (diminutive plural)

toerekenbare gedraging (handelen of nalaten) die een civielrechtelijke zorgvuldigheids- of rechtsnorm schendt en waardoor aan een ander schade wordt toegebracht


lastgeving

Samenstellende afleiding van last en de stam van geven met het achtervoegsel -ing

lasgewing

opdrachtovereenkomst met verplichting tot handelen in eigen of andermans naam

contractuele vertegenwoordiging waarbij de lasthebber zich verplicht om voor rekening van de lastgever een of meer rechtshandelingen (de lasten) te verrichten zonder aan hem ondergeschikt te zijn


lynchwet

eponiem, van Engels Lynch law, naar de 18e-eeuwse Amerikaanse legerkapitein W. Lynch die vanaf 1780 tijdens de Amerikaanse Revolutie enkele jaren een zelf geïmproviseerde vorm van rechtshandhaving toepaste, op te vatten als samenstelling van lynchen ww en wet zn

vorm van volksjustitie waarbij leken eigenmachtig en gewelddadig een vonnis vellen en voltrekken

De lynchwet wordt in Noord-Amerika gewoonlijk toegepast op paardendieven, opligters, koppelaars en te voren in de slavenstaten ook op hen, die vlugtende slaven voorthielpen of zich in het algemeen tegen de slavernij verklaarden.

Weblink bron “Lynchwet” (09-08-2018), ENSIE


exhibitum

stempel dat dient als bewijs van ontvangst


tribunaat

een van de wetgevende en controlerende organen van de Eerste Franse Republiek


arbeidsgehandicapt

samenstelling van arbeid zn en gehandicapt bn met het invoegsel -s-

arbeidsgehandicapte (inflected positive)
arbeidsgehandicapts (partitive positive)

door langdurige lichamelijke of geestelijke problemen ernstig belemmerd om te werken
In de Nederlandse sociale wetgeving wordt de term "met een structurele functionele beperking" gebruikt.

De vaststelling van het arbeidsgehandicapt zijn is een professioneel oordeel dat zich moeilijk in eenduidige criteria laat vangen.


afpaling

naamwoord van handeling van afpalen met het achtervoegsel -ing

Ron Brouwer, medewerker van Stichting Het Zeeuwse Landschap, vertelt dat de eendenkooi eigenlijk het hele jaar door een rustgebied is op het toch al rustige eiland Sint Philipsland. Bij de eendenkooi staat een bordje waarop het recht van afpaling staat aangegeven. „Deze kooi heeft een recht van afpaling van 625 meter, gerekend uit het midden van de kooi”, aldus Brouwer.

Weblink bron
Wim van Egdom
 “Stil en geheimzinnig” (24-02-2003), Reformatorisch Dagblad

Verder bevat het decreet regels over de realisatie van gemeentewegen, de afpaling en het beheer ervan, de verjaring en de voorwaarden voor een vergoeding voor waardevermindering of waardevermeerdering van de gronden waarop de gemeenteweg gesitueerd is.

Weblink bron
jvh
 “Nieuw op 1 september: opslag voor half miljoen Vlamingen en hogere banktarieven” (27/08/2019), De Standaard


beroepskost

samenstelling van beroep en kost met het invoegsel -s-

Het meervoud "beroepskosten" heeft dezelfde betekenis en is dus voor wat betreft de betekenis niet het meervoud van "beroepskost".

kosten die men moet maken om zijn beroep te kunnen uitoefenen

Wat kan als beroepskost fiscaal afgetrokken worden en wat niet? Het is een niet aflatende bron van rechtspraak.


vof

vof's (plural)
vof'je (diminutive singular)
vof'jes (diminutive plural)

rechtsvorm voor een bedrijf met meerdere eigenaren die elk iets van waarde inbrengen (arbeid, geld of in natura)

Samen lieten ze een pand bouwen. Het echtpaar woonde er en de vof die de man en vrouw samen runden, gebruikte enkele ruimtes als werkkamer en opslagruimte. (…) De vof trok de btw van de bouwkosten af, ook al stond het pand niet op de balans van de vennootschap.


exonereren

stellen dat men niet verantwoordelijk is voor de gepleegde misdaad

Voor deze gevallen kan een andere verdedigingsstrategie uitkomst bieden, de strategie van het exonereren: het uitsluiten of beperken van de verantwoordelijkheid voor de gepleegde misdaad.

Weblink bron
20 december 2012
 “'Openheid? Advocaat Jasper S. is slechts begonnen met zijn strategie'” (Jean Wagemans), de Volkskrant


plaats delict

(verkorting) van "plaats van het delict"

Tatort

precieze plek waar een misdaad is gebeurd

Op beveiligingscamera’s in de omgeving van de plaats delict zijn beelden gevonden van de schutter.


onderwijsrecht

samenstelling van onderwijs zn en recht zn

vakgebied dat gaat over alle wet- en regelgeving betreffende het onderwijs

Daarnaast kreeg de Onderwijsinspectie onlangs ook kritiek van hoogleraren onderwijsrecht. Zij stelden in NRC Handelsblad dat de inspectie in het onderzoek naar het Haga Lyceum leed aan een ‘tunnelvisie’. Het onderzoek zou er vooral op gericht zijn belastend materiaal te vinden om de school te kunnen sluiten.

Kantinka Slump, gespecialiseerd in het onderwijsrecht, voegt er aan toe dat de onduidelijke status van de CMS er debet aan is dat de medezeggenschapsposities van docenten, ouders en leerlingen van de SBE op de tocht staan.

Weblink bron “Geen kort geding om Cito-toets Scholingsboulevard” (28-06-2009), Tubantia


prorogatie

afgeleid van het Franse prorogation (met het achtervoegsel -atie)

gebruikmaking van de mogelijkheid in een geschil om het gerechtshof i.p.v. de rechtbank als eerste instantie te kiezen om de zaak voor te leggen


regres

right of recourse

de gemaakte kosten of de geleden schade kunnen verhalen op iemand anders

recht op terugbetaling of schadeloosstelling

Een groter knelpunt is een eventuele voorschotregeling. Onder meer minister van Justitie Koen Geens (CD&V) opperde al dat het Fonds voor Financiële Hulp aan Slachtoffers van Opzettelijke Gewelddaden, via de gelijknamige commissie, beter zou voorschieten ‘en in regres terugvorderen via de verzekeraars’(DS 20 maart).

Weblink bron
Marjan Justaert
 “Statuut voor slachtoffers terreur eindelijk in zicht” (26/04/2017), De Standaard


koperdiefstal

Kupferdiebstahl

het zich onrechtmatig toe-eigenen van koper of andere koperhoudende legeringen zoals brons of messing

koperdiefstallen (plural)
koperdiefstalletje (diminutive singular)
koperdiefstalletjes (diminutive plural)

Na een opleving in 2018 is het aantal koperdiefstallen langs het Belgische spoor vorig jaar met ruim een derde gedaald.


reconventie

afgeleid van conventie met het voorvoegsel re-

een tegeneis die een gedaagde bij zijn conclusie van antwoord tegen de eiser kenbaar maakt


renvooi

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘verwijzing’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1548


rescontreren

Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘vereffenen (termijnhandel)’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1610

rescontreerde (past)
gerescontreerd (past participle)
te rescontreren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen rescontreren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen rescontreren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gerescontreerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gerescontreerd (active infinitive perfect present long-form)
gerescontreerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gerescontreerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
rescontrerend (imperfect participle)
gerescontreerd (past participle)
rescontrere (subjunctive)
rescontreer (indicative imperfect present singular first-person)
rescontreert (indicative imperfect present singular second-person)
rescontreert (indicative imperfect present singular second-person)
rescontreert (indicative imperfect present singular second-person)
rescontreert (indicative imperfect present singular third-person)
rescontreerde (indicative imperfect past singular first-person)
rescontreerde (indicative imperfect past singular second-person)
rescontreerde (indicative imperfect past singular second-person)
rescontreerde (indicative imperfect past singular second-person)
rescontreerde (indicative imperfect past singular third-person)
rescontreerden (indicative imperfect past plural first-person)
rescontreerden (indicative imperfect past plural second-person)
rescontreerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal rescontreren (indicative imperfect future singular first-person)
zult rescontreren (indicative imperfect future singular second-person)
zal rescontreren (indicative imperfect future singular second-person)
zult rescontreren (indicative imperfect future singular second-person)
zal rescontreren (indicative imperfect future singular second-person)
zult rescontreren (indicative imperfect future singular second-person)
zal rescontreren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen rescontreren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen rescontreren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen rescontreren (indicative imperfect future plural third-person)
zou rescontreren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou rescontreren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) rescontreren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt rescontreren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou rescontreren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden rescontreren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden rescontreren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden rescontreren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gerescontreerd (perfect present first-person)
hebt gerescontreerd (perfect present second-person)
hebt gerescontreerd (perfect present second-person)
heeft gerescontreerd (perfect present second-person)
hebt gerescontreerd (perfect present second-person)
heeft gerescontreerd (perfect present third-person)
hebben gerescontreerd (perfect present first-person)
hebben gerescontreerd (perfect present second-person)
hebben gerescontreerd (perfect present third-person)
had gerescontreerd (perfect past first-person)
had gerescontreerd (perfect past second-person)
had gerescontreerd (perfect past second-person)
hadt gerescontreerd (perfect past second-person)
had gerescontreerd (perfect past third-person)
hadden gerescontreerd (perfect past first-person)
hadden gerescontreerd (perfect past second-person)
hadden gerescontreerd (perfect past third-person)
zal gerescontreerd hebben (perfect future first-person)
zal gerescontreerd hebben (perfect future second-person)
zult gerescontreerd hebben (perfect future second-person)
zult gerescontreerd hebben (perfect future second-person)
zal gerescontreerd hebben (perfect future second-person)
zult gerescontreerd hebben (perfect future second-person)
zal gerescontreerd hebben (perfect future third-person)
zullen gerescontreerd hebben (perfect future first-person)
zullen gerescontreerd hebben (perfect future second-person)
zullen gerescontreerd hebben (perfect future third-person)
zou gerescontreerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gerescontreerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gerescontreerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gerescontreerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gerescontreerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gerescontreerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gerescontreerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gerescontreerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gerescontreerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gerescontreerd (impersonal passive present imperfect)
er is gerescontreerd (impersonal passive present perfect)
er werd gerescontreerd (impersonal passive past imperfect)
er was gerescontreerd (impersonal passive past perfect)
er zal gerescontreerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gerescontreerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gerescontreerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gerescontreerd zijn (impersonal passive conditional perfect)


meerderjarigheid

afgeleid van meerderjarig bn met het achtervoegsel -heid

toestand waarin je oud genoeg bent om zelfstandig dingen te doen die ernstige gevolgen kunnen hebben, zoals autorijden, trouwen of stemmen bij verkiezingen
Wat die leeftijd is, hangt af van het rechtsstelsel en soms ook van het onderwerp of van persoonlijke kenmerken. In de tweede helft van de 20e eeuw is het in veel gevallen 18 jaar.

Op initiatief van vijf parlementariërs is begin jaren zeventig in de grondwet de meerderjarigheid van 23 naar 18 verlaagd.

Weblink bron
Folkert Jensma
 “Waarom ben je met 18 jaar ineens een 'volwassene'?” (18 november 2008) op nrc.nl


opponeerbaarheid

afgeleid van opponeerbaar bn met het achtervoegsel -heid
**[3] leenvertaling van Engels opposability of Frans opposabilité

mogelijkheid een uitspraak of afspraak als argument in een procedure te kunnen aanvoeren

De veilingmeester beschikt over de kennis waarmee hij de roerende goederen, die in het geding zijn, kan taxeren en waarmee hij de te verdelen aandelen kan bepalen. Bovendien is het zijn hoedanigheid als ministerieel ambtenaar waarop beroep wordt gedaan, om de opponeerbaarheid van deze taxaties te garanderen voor de belastingdienst.

Weblink bron
Thierry Biguet
 “De veilingmeester” (juni 2015) op franceproconsult.com


echtvereniging

samenstelling van echt zn en vereniging zn

ˈɛxtfərˌenəɣɪŋ

wettelijk omschreven band die twee mensen die met elkaar een paar of een gezin willen vormen kunnen aangaan

Tot 1971 bepaalde het Burgerlijk Wetboek dat mannen het hoofd van de echtvereniging waren met alle consequenties van dien voor hun vrouwen.

Weblink bron
Elsbeth Etty
 “Ziezo, bevrijd van man en tiran” (4 december 2009) op nrc.nl


litigieus

afgeleid van het Franse litigieux (met het achtervoegsel -eus)

litigieuzer (uninflected comparative)
litigieust (uninflected superlative)
litigieuze (inflected positive)
litigieuzere (inflected comparative)
litigieuste (inflected superlative)
litigieuzers (partitive comparative)


meevader

man binnen een homofiele relatie die niet de juridische vader is van een kind dat door dat paar opgevoed wordt

Als de voorstellen van de commissie-Kalsbeek in nieuwe wetgeving worden verwerkt, zullen vervolgens mannelijke homoseksuele paren zich gaan roeren, omdat zij zich gediscrimineerd voelen ten opzichte van lesbische paren. Uiteraard zijn de gevallen van beide soorten paren niet gelijk en behoeven zij dan ook niet gelijk te worden behandeld, omdat binnen de relatie van twee vrouwen nu eenmaal wél en binnen de relatie van twee mannen nu eenmaal geen kinderen kunnen worden geboren, maar zo zullen mannenparen dit niet ervaren. Zij zullen zich afvragen waarom de meemoeder wél kan erkennen en de meevader niet, zodat laatstgenoemde is aangewezen op een tijdrovende en kostbare adoptieprocedure, even aangenomen dat zijn partner al juridisch vader is.

Weblink bron “Rapport lesbisch ouderschap geen verrassing” (30-11-2007), Reformatorisch Dagblad

Samuel, het zoontje van een Belgisch homopaar dat door een draagmoeder in Oekraïne op de wereld werd gezet, zou in principe vanaf midden volgende week in België kunnen zijn, nu Buitenlandse Zaken een paspoort voor het kind zal afleveren. Dat vertelde Peter Meurrens (37), de meevader van het intussen 2-jarige jongetje, vrijdag aan Belga.

Weblink bron
bvb
 “'Samuel kan over paar dagen in België zijn'” (18/02/2011), De Standaard


veegwet

wet een aantal fouten in andere (pensioen)wetten repareert


putatief

putatief noodweer

geweld dat gebruikt is omdat men zich, begrijpelijk, bedreigd voelde terwijl dat feitelijk niet het geval bleek te zijn

putatiever (uninflected comparative)
putatiefst (uninflected superlative)
putatieve (inflected positive)
putatievere (inflected comparative)
putatiefste (inflected superlative)
putatiefs (partitive positive)
putatievers (partitive comparative)

De overvaller raakte door het schietincident zwaargewond. Volgens het OM was sprake van zogenoemd 'putatief noodweer', waarbij de agent dacht dat hij werd aangevallen en zich daartegen verweerde, terwijl later bleek dat hij zich in de situatie vergiste.

Weblink bron “Agent vrijuit na neerschieten gijzelnemer in Nieuw-Vennep” (01-10-2013), Tubantia

Oftewel: hij voelde de bedreiging, was bang en om zichzelf te beschermen deelde hij de eerste klap uit. Dat is putatief noodweer.

Weblink bron
Leon van Wijk
 “Strafbaar feit gepleegd, maar geen straf: hoe zit dat?” (05-08-2015), Tubantia


retroacta

stukken die betrekking hebben op de voorgeschiedenis van een zaak


exequatur

exequatur

machtiging om een arbitraal vonnis uit te voeren

Rechtbanken toetsen nog of de arbitrage juist is verlopen, maar bekrachtigen in praktisch alle gevallen de uitkomst. Daarna geven ze een zogeheten ‘exequatur’ af, waarmee de deurwaarder het vonnis kan uitvoeren. Hiermee is een uitspraak via digitale arbitrage gelijkwaardig aan een vonnis van een rechter.

Weblink bron “Wanbetaler zorgpremie is beter af met e-Court” (07/03/2017), HP de Tijd

Met de huidige wetgeving kunnen bijvoorbeeld vaders nogal eens ontsnappen aan hun onderhoudsplicht voor hun ex-vrouw of hun kinderen door over de grens te gaan wonen. De vrouw moet dan een lastige procedure starten om een zogeheten ”exequatur” te krijgen, waarmee de deurwaarder dan kan aankloppen.

Weblink bron “Alimentatie wordt in hele EU afdwingbaar” (24-10-2008), Reformatorisch Dagblad


areopagus

gerechtshof in het oude Griekenland vernoemd naar de heuvel Areopagus


flitsscheiding

samenstelling van flits bn en scheiding zn


wipgalg

soort galg waarbij de veroordeelde wordt opgehesen aan de op de rug gebonden armen


vorderingswet

Samenstelling van vordering en wet met het invoegsel -s-

een door de overheid opgestelde regel om materialen of geld in bepaalde omstandigheden te kunnen opeisen

De vorderingswet werd door het parlement aangenomen om het tekort aan materialen te verminderen.


afwonen

Als "af" ontstaat uit het splitsen "vanaf" of "veraf" rondom een zinsdeel dat het vertrekpunt aangeeft, wordt dit vaak per abuis met het daaropvolgende "wonen" aaneengeschreven. ==== Gangbaarheid ====


recordvangst

samenstelling van record zn en vangst zn

rəˈkɔːrvɑŋst

grootste hoeveelheid opgespoorde illegale goederen tot dan toe in een reeks

In de Antwerpse haven zijn vorige week bijna 90 miljoen sigaretten in beslag genomen die bestemd waren voor een Nederlands bedrijf. Het is daarmee de grootste inbeslagname van sigaretten ooit in de Antwerpse haven, aldus een woordvoerder van de Belgische Federale Overheidsdienst Financiën. (…) Minister van Financiën Johan Van Overtveldt feliciteerde de betrokken diensten met de recordvangst: “De strijd tegen illegale producten en fraude staat hoog op de agenda en dat zien we ook in de geboekte resultaten.”

Weblink bron
Maarten Back
 “Grootste sigarettenvangst ooit in Antwerpse haven” (26 mei 2017) op nrc.nl

De Zweedse douane heeft een recordvangst aan cannabis in een personenauto gedaan. (…) Het gaat volgens de Zweedse autoriteiten om de grootste cannabisvangst in een personenauto tot nog toe, en de op een na grootste hoeveelheid cannabis die ooit in een keer is aangetroffen in Zweden.

Weblink bron “Nederlander met 225 kilo aan wiet” (30 juli 2007) op nrc.nl


cedel

cedels (plural)
cedeltje (diminutive singular)
cedeltjes (diminutive plural)


onereus

afgeleid van het Franse onéreux (met het achtervoegsel -eus)

onereuzer (uninflected comparative)
onereust (uninflected superlative)
onereuze (inflected positive)
onereuzere (inflected comparative)
onereuste (inflected superlative)
onereuzers (partitive comparative)


legataris

De Koning Boudewijnstichting is aangesteld als algemeen legataris, wat inhoudt dat de stichting voorlopig eigenaar blijft van het pand. De plannen voor het mooie stuk vastgoed aan de Bondgenotenlaan, zijn nog onbekend.

Weblink bron
Ruben De Keyser
 “Spotgoedkope luxehandtassen voor goede doel” (26/04/2019), De Standaard


rekwirant

petitioner

iemand die een verzoek indient bij een burgerlijk rechter

iemand die een deurwaarder een opdracht heeft gegeven


decheance

verval van een schuld of recht louter door het verlopen van de tijd


renversaal

bewijs waarin men aangeeft bepaalde goederen of documenten te hebben ontvangen


laathof

onder het ancien régime een lagere rechtbank, gebonden aan een heerlijkheid


dispacheur

stater

iemand die de schade van een schipbreuk berekent


pander

afleiding van pand met het achtervoegsel -er

panders (plural)
pandertje (diminutive singular)
pandertjes (diminutive plural)

iemand die iets in onderpand heeft als zekerheid voor een schuld


panding

naamwoord van handeling van panden met het achtervoegsel -ing

het beslag leggen op goederen als voorbereiding op een executieverkoop


indaging

naamwoord van handeling van indagen met het achtervoegsel -ing

Het overgrote aanbod van gearresteerde dopers was de oorzaak dat een niet gering getal van hen zonder strafoplegging werd weggezonden, op de belofte dat ze zich bij eerste indaging zouden melden.

Weblink bron
Dr. W. van ’t Spijker
 “Doopsgezinden op Texel” (01-11-2006), Reformatorisch Dagblad


apostil

stempel of aanvullend document dat de geldigheid van de ondertekening van een document verzekert


pandecten

alleen meervoud via Latijn Pandectae van Oudgrieks πανδέκται (pandéktai) "alles opnemenden"


staatsburgeres

afgeleid van staatsburger zn met het achtervoegsel -es

vrouw als volwaardig lid van een nationale politieke gemeenschap

Een Nederlandse staatsburgeres (Denise de Hart bezat de Nederlandse nationaliteit!) en Bouterse kregen van de rechter dus te horen dat hun recht op vergaderen in Nederland wel wordt erkend, maar dat, daar Bouterse geen visum kreeg voor Nederland, zij dat recht maar in het buitenland moesten uitoefenen!

Weblink bron
A.R. Haakmat
 “Het recht van vergadering is niet iedereen gegund” (4 mei 1995) op nrc.nl


landwet

wet die bepaalt waar iemand land mag bezitten of te huren

In 1913 kwam er een beruchte wet tot stand, de Landwet, die bepaalde dat Afrikanen geen land mochten kopen, huren of gebruiken buiten bepaalde reservaten. De wet zette veel kwaad bloed en bezorgde het ANC de nodige aanhang.

Weblink bron
Mark Wallet
 “Jarig ANC bracht geen einde aan ongelijkheid” (09-01-2012), Reformatorisch Dagblad

Als gevolg van de landwet uit 1913 en de racistische apartheidspolitiek tot 1994 werden meer dan 3,5 miljoen zwarte Zuid-Afrikanen van hun land gedreven. Volgens cijfers van de Universiteit van de West-Kaap is nog tenminste 67 procent van het bebouwbare land in Zuid-Afrika in handen van witte Zuid-Afrikanen, die nog geen 9 procent van de bevolking uitmaken.

Weblink bron “Zuid-Afrikaanse boer vermoord, verhoudingen platteland op scherp” (05-06-2019), NOS


justitiabel

justitiabeler (uninflected comparative)
justitiabelst (uninflected superlative)
justitiabele (inflected positive)
justitiabelere (inflected comparative)
justitiabelste (inflected superlative)
justitiabels (partitive positive)
justitiabelers (partitive comparative)

aan de rechtsmacht van een rechtsprekende instantie onderworpen


justitiabele

rechtzoekende, deelnemer aan een juridisch proces

De justitiabele had op 10 november eindelijk de zitting.

iemand die aan de rechtsmacht van een rechtsprekende instantie onderworpen is


veemgericht

een Westfaalse rechtbank die de hoge jurisdictie bezat (dus doodvonnissen kon uitspreken in strafzaken) en die haar rechtsmacht direct aan het keizerlijke gezag ontleende


rechtseenheid

samenstelling van recht en eenheid zn met het invoegsel -s-

Door middel van onderling overleg werkten de rechterlijke colleges aan een grotere rechtseenheid.


staatsraad

samenstelling van staat zn en raad zn met het invoegsel -s-

staatscollege met adviserende en/of rechterlijke bevoegdheden, in Nederland de Raad van State

lid van de staatsraad, c.q. de Raad van State


rechtssubject

Rechtssubjekt

drager van subjectieve rechten en plichten

In de meeste hedendaagse rechtsstelsels worden twee soorten rechtssubjecten erkend: natuurlijke personen (mensen) en rechtspersonen.


mandeligheid

afleiding van mandelig met het achtervoegsel -heid

mitgeria

situatie waarbij een onroerend goed bestemd is tot gemeenschappelijk gebruik van aanpalende erven

bijzondere vorm van gebonden mede-eigendom over een onroerend goed, bijv. een scheidingsmuur, heg, pad of gracht (of sloot) tussen twee akkers, dat nuttig is voor twee of meer aanpalende erven

Met betrekking tot de gemene muur was sprake van mandeligheid.


appellabel

appellabeler (uninflected comparative)
appellabelst (uninflected superlative)
appellabele (inflected positive)
appellabelere (inflected comparative)
appellabelste (inflected superlative)
appellabels (partitive positive)
appellabelers (partitive comparative)

Een uitkeringsbeschikking is een appellabel besluit, want je kan er mee naar de bestuursrechter.


staandehouding

samenstelling van staande bn en houding zn

minst beperkende handeling van een opsporingsambtenaar waarbij o.a. NAW gegevens gevraagd kunnen worden; er dient sprake te zijn van een objectiveerbare aanleiding

Het aantal verkeersboetes na een staandehouding is in 2019 daarentegen gestegen van ruim 400.000 naar 530.000 in 2019. De stijging is volgens het CJIB deels te verklaren door de versterkte inzet van de politie op verkeersovertredingen, zoals te hard rijden, negeren van een rood verkeerslicht en telefoongebruik.

Weblink bron “Vorig jaar 600.000 minder flitsboetes, wel meer mensen ter plekke bekeurd” (27-02-2020), Tubantia

De stilgelegde Mercedesstoet maakt op sociale media de tongen los. Honderden mensen buitelen over elkaar heen met wisselende standpunten over het organiseren van een dergelijke bijeenkomst. Pim is van mening dat van een mug een olifant gemaakt wordt. ,,Zelfs de agenten twijfelden over de rechtmatigheid van de staandehouding. Het laat maar eens zien dat er in Nederland veel onduidelijkheid bestaat over de wetgeving rondom corona.”

Weblink bron
Sebastiaan Quekel
 “Verbazing bij Mercedes-fanaat Pim (24) na politie-actie: ‘We waren niemand tot last’” (11-05-2020), Tubantia

Toch voelde bijna 10 procent van de inwoners zich bij een controle, staandehouding of melding door iemand anders gediscrimineerd door de politie. "Een ruime meerderheid van deze burgers was van niet-westerse afkomst", schrijven de onderzoekers.

Weblink bron “Racisme en discriminatie in Nederland: dit zijn de cijfers” (4/6/2020), NOS


non-actiefstelling

samenstellende afleiding van non-actief bn en stellen ww met het achtervoegsel -ing

maatregel van een werkgever waardoor een werknemer niet langer zijn werk mag doen in afwachting van een mogelijk besluit over zijn ontslag

Na een langdurig arbeidsconflict wordt een economieleraar ontslagen. Na zijn ontslag, en tijdens de daaraan voorafgaande non-actiefstelling, begint hij berichten te verspreiden waarin hij het schoolbestuur onder meer beschuldigt van „een schrikbewind”, „corruptie” en „het voor de klas zetten van onbevoegde docenten”.

Weblink bron
Boris Lemereis
 “Kritiek op de baas? Die mag je soms best uiten, maar niet altijd” (5 maart 2020) op nrc.nl


anderhalvemeterregel

afleiding van regel met het voorvoegsel anderhalvemeter-

anderhalvemeterregelen (plural)
anderhalvemeterregels (plural)

regel dat men niet dichter dan anderhalve meter bij elkaar mag komen om besmetting te voorkomen

Racisme, ja, dat was de reden dat duizenden mensen de straat op gingen en de anderhalvemeterregel negeerden.

Haro Kraak
 “Waarin zit toch de witte angst om over racisme te praten?” (5 juni 2020), de Volkskrant

RIVM-voorman Van Dissel is geen overtuigd voorstander van het dragen van een mondkapje. Het effect zou volgens hem ‘gering’ zijn en zeker geen vervanging voor de anderhalvemeterregel.

Weblink bron “Teruglezen: Ook in het vliegverkeer worden mondkapjes de norm” (07-05-2020), Tubantia


anderhalvemetermaatregel

* afleiding van maatregel met het voorvoegsel anderhalvemeter-

anderhalvemetermaatregelen (plural)
anderhalvemetermaatregels (plural)

de verordening dat iedereen een afstand van anderehalvemeter tot elkaar moet bewaren om besmetting te voorkomen

Vrijwel iedereen, 99 procent van de deelnemers aan het onderzoek, zegt zich aan de anderhalvemetermaatregel te houden.

Weblink bron “Meer Nederlanders vrezen besmetting met coronavirus” (03 apr. 2020), De Telegraaf

„Maar de voorzichtige aanpak met beperkte aantallen gasten en de anderhalvemetermaatregelen vragen niet direct om grote aantallen nieuwe werknemers zoals we normaal gesproken in het hoogseizoen zien.”

Weblink bron
MARLOU VISSER
 “Kappers plaatsen weer voorzichtig vacatures” (13 mei 2020), De Telegraaf

„Donderdag hebben we besloten om dicht te gaan”, zo vertelt eigenaar Roxanne Moison aan Omroep Zeeland. „Het was leuk om iedereen weer te zien en te spreken. Alleen hebben we heel veel moeite gehad met het controleren van de anderhalvemetermaatregelen. Mensen verplaatsen zich constant en vergeten weleens dat we nog in een anderhalvemetersamenleving zitten.”

Weblink bron “Kroeg in Goes na drie dagen alweer dicht: ’Veel moeite met controleren’” (8/6/2020), De Telegraaf


huurcommissie

samenstelling van huur zn en commissie zn

door de overheid benoemde groep deskundigen die een huurprijs kan vaststellen als een huurder en een verhuurder van woonruimte daarover verschil van mening hebben

In driekwart van de zaken die bij de huurcommissie voorkomen, wordt de huurder in het gelijk gesteld en krijgt hij veel geld terug.

Weblink bron
Sam de Voogt
 “Huurder krijgt deel te hoge servicekosten vaak terug” (3 juli 2019) op nrc.nl


octrooihouder

samenstelling van octrooi zn en houder zn

iemand het recht heeft om anderen te verbieden een bepaalde uitvinding toe te passen
Een octrooi wordt meestal voor een bepaald land en een bepaalde tijd verleend aan de uitvinder, zodat die voordeel kan hebben van zijn idee en zonder dat het geheim wordt gehouden. De uitvinder kan dit recht weer verkopen, een octrooihouder hoeft dus niet de uitvinder te zijn.

Tot nu toe had men toestemming nodig van octrooihouders om bij veredeling gebruik te maken van reeds veredeld materiaal, in plaats van dat kwekers zomaar van elkaars bevindingen gebruik konden maken. Die toestemming is nu niet meer nodig.

Weblink bron
Milo van Bokkum
 “Geen octrooi meer op klassieke veredeling” (20 februari 2017) op nrc.nl

Na een (aangevraagd) patent op een gen of een techniek mogen anderen twintig jaar lang de testen of rassen die onder het patent vallen niet op de markt brengen. Behalve als ze van de octrooihouder daarvoor tegen betaling toestemming hebben gekregen: een licentie.

Weblink bron
Marianne Heselmans
 “Geld uit genen” (30 april 2011) op nrc.nl


octrooirechten

geheel van de bevoegdheden die een octrooihouder heeft op grond van toegekende octrooien

Farmaceutisch bedrijf Amgen betaalde Rockefeller University 20 miljoen dollar voor de octrooirechten op leptine.

Weblink bron
Wim Köhler
 “Nieuw honger-hormoon ontdekt” (16 maart 2017) op nrc.nl


octrooirecht

samenstelling van octrooi zn en recht zn

geheel van de regels die de overheid heeft vastgesteld zodat iemand een bepaalde periode als enige een bepaalde uitvinding mag toepassen en de opvattingen die hierover van rechters en rechtsgeleerden

Nu kan je als bedrijf de vormgeving en techniek van je producten goed beschermen via het auteursrecht, modellenrecht en octrooirecht, maar hoe bescherm je nu in hemelsnaam de ‘look and feel’ van je winkels?

Weblink bron
Bas Kist
 “Ook de sfeer van een winkel is merk” (6 augustus 2014) op nrc.nl


contractverlenging

samenstelling van contract zn en verlenging zn

afspraak tussen partijen bij een overeenkomst om een latere einddatum voor de looptijd daarvan af te spreken

NSI voert daarnaast gesprekken met huurders over nog een kleine 2 procent van de huur. (…) In veel gevallen zal het gaan om een gedeeltelijke kwijtschelding in ruil voor contractverlenging.

Weblink bron “Vastgoedfonds NSI haalt groot deel van huurinkomsten binnen” (16 jun. 2020) op telegraaf.nl

onderlinge afspraak waardoor een professionele sporter een of meer seizoenen langer aan een ploeg of sponsor verbonden blijft

Per 1 april moeten clubs de contracten opzeggen van de spelers en medewerkers die mogelijk niet in aanmerking komen voor contractverlenging.

Weblink bron
Fabian van der Poll
 “In het betaald voetbal zie je plotseling de verborgen armoede” (22 maart 2020) op nrc.nl


huwelijksovereenkomst

samenstelling van huwelijk zn en overeenkomst zn met het invoegsel -s-

marriage contract

het vermogensrechtelijke contract dat huwelijkspartners bij het sluiten van een huwelijk met elkaar afspreken

Het aantal mensen met een huwelijksovereenkomst of geregistreerd partnerschap dat jaarlijks uit elkaar gaat, varieert tussen de 30.00 en 36.000.

Weblink bron
Sanne Riepema
 “Koppels durven weer te (vecht)scheiden” (10-01-2017), Tubantia

Ze vermoedt dat Albert een deel van zijn bezit of vermogen in een gemeenschap van goederen heeft ondergebracht. Hij kan specificeren welke eigendommen absoluut naar Paola moeten gaan. Die maken dan geen deel uit van de nalatenschap maar van de huwelijksovereenkomst.

Weblink bron “"Koning Albert wil erfenis veiligstellen voor Paola"” (25 februari 2015), De Morgen


verreiken

afleiding van reiken met het voorvoegsel ver-


in werking stellen

stelde in werking (past)
in werking gesteld (past participle)

Het is geen verrassing dat autoritaire regimes de crisis gebruiken om critici het zwijgen op te leggen en hun politieke greep te verstevigen. Maar zelfs sommige democratisch gekozen regeringen bestrijden de pandemie door noodbevoegdheden in werking te stellen die de mensenrechten beperken en het staatstoezicht versterken.

Weblink bron
Richard GereJan e.a.
 “Covid-19 bedreigt levens, maar óók de democratie” (24 juni 2020) op nrc.nl


buiten werking stellen

verbinding van  buiten, werking en stellen

stelde buiten werking (past)
buiten werking gesteld (past participle)

In de pogingen van westerse overheden om de economie draaiende te houden lijkt alles geoorloofd. Regels worden buiten werking gesteld, in rap tempo groeit de rol van de overheid in de economie.

Weblink bron
Mark Beunderman
 “Taboes overboord in economische ‘oorlog’ tegen het virus” op nrc.nl


reclamecode

door betrokken bedrijven vastgelegde verzameling regels om het aanprijzen van artikelen en producten in een maatschappelijk aanvaardbare vorm te laten plaatsvinden

Het was onlangs een smakelijk relletje in de Britse media: de Londense metro moest reclame voor Wimbledon verwijderen omdat daarop aardbeien met slagroom te zien waren. Het probleem zat hem in de strenge reclamecode die afgelopen februari in werking is getreden en die het afbeelden van junk food op reclame-uitingen in de Tube verbiedt.

Weblink bron
Janneke Vreugdenhil
 “Strawberries and cream: een mooi projectje voor Moederdag” (10 mei 2019) op nrc.nl

Voedingsproducenten mogen geen kinderidolen meer afbeelden op verpakkingen van ongezonde producten voor kinderen. Dat staat in de nieuwe Reclamecode voor Voedingsmiddelen. (…) De Consumentenbond heeft de reclamecode niet ondertekend: de organisatie vindt dat de afspraken niet ver genoeg gaan.

Weblink bron
Jorg Leijten
 “Nieuwe code voor voedingsreclame” (4 februari 2019) op nrc.nl


reclamecodecommissie

samenstelling van reclamecode zn en commissie zn

groep personen die is aangewezen om een bindend oordeel te geven of een bepaalde aanprijzing van artikelen of producten aanvaardbaar is volgens de regels die betrokken bedrijven daarover hebben vastgelegd

Wie op wil vallen moet creatief zijn, zo weten adverteerders maar al te goed. Maar voor de Zuid-Afrikaanse reclamecodecommissie ging een commercial waarin de spot werd gedreven met de Europese kolonisatie te ver.

Weblink bron
Sjoerd Klumpenaar
 “Reclame over Zuid-Afrikaan die Europa ‘ontdekt’ van tv gehaald” op nrc.nl

In plaats van verduurzaming, investeert de visserij in uitbreiding en behoud van mogelijkheden om aal te vangen en in pr die consumenten moet doen geloven dat er zoiets bestaat als ‘duurzame paling’. Dat dat niet het geval is bewijst ook de reclamecodecommissie, die in haar uitspraak in 2011 al oordeelde dat er sprake is van misleiding vanuit de visserijsector.

Weblink bron
Rob van Westrienen
 “Een broodje paling is als een broodje panda: dat eet je niet” (17 november 2017) op nrc.nl


cultuurbezit

samenstelling van cultuur zn en bezit zn

voorwerpen met een bijzondere betekenis binnen de ontwikkeling van kunst en wetenschap

Bij een vermoeden van bijzonder belang voor het nationale cultuurbezit moet voor afstoting eerst een deskundigenadvies worden ingewonnen.

Weblink bron “Musea, collecties en de Erfgoedwet” op cultureelerfgoed.nl

Het topstuk van de veiling, een tekening van Rubens, stond niet op de lijst van beschermde cultuurgoederen, de kunstwerken die onvervangbaar en onmisbaar worden geacht voor het Nederlandse cultuurbezit.

Weblink bron
Arjen Ribbens
 “‘Vereniging Rembrandt wil Oranjekunst helpen behouden’” (6 januari 2019) op nrc.nl

Het proefschrift biedt een overzicht van de rechtspraktijk bij de teruggave van cultuurbezit uit publieke collecties.

Weblink bron
Katja Lubina
 “Teruggave kunst gaat te snel” (25 november 2009) op nrc.nl


lokoma

samenstelling van lok ww en oma zn , (neologisme) bedacht in 1989

lokoma's (plural)
lokomaatje (diminutive singular)
lokomaatjes (diminutive plural)
lok-oma

undercoveragente die, verkleed als een bejaarde vrouw, ingezet wordt om mogelijke tasjesrovers op heterdaad te kunnen betrappen

De lokoma zag eruit als een een gewone oma, de lokjood zal eruitzien als een jood met keppel.

Weblink bron
Ingmar Vriesema
 “De stelling van Frank Bovenkerk: politie die een lokjood inzet, bewijst zichzelf geen dienst” (26 juni 2010) op nrc.nl

Een 25-jarige agente van de Bossche politie heeft de afgelopen week op straat als ‘lok-oma’ gefungeerd. En niet zonder succes. Verkleed en geschminkt als een oud vrouwtje en geflankeerd door acht agenten in burger wandelde ze door de stad in de hoop tasjesrovers te betrappen.

Succes Bossche politie met ‘lok-oma’ in: de Stem (14-01-1989), p. 1


coronawet

een wet die noodmaatregelen rond de coronapandemie wettelijk regelt

Het is maar de vraag of de coronawet wordt aangenomen in de Eerste en Tweede Kamer.


noodverordening

samenstelling van nood zn en verordening zn

een verordening die door een burgemeester, gezaghebber of voorzitter van een veiligheidsregio wordt vastgesteld indien er ernstige vrees bestaat voor ernstige wanordelijkheden

Doel van de wet is dat er een betere juridische basis komt voor de coronamaatregelen. Veel van die maatregelen, bijvoorbeeld over de maximale grootte van groepen en over het houden van afstand, worden nu geregeld via noodverordeningen van de veiligheidsregio's.

Weblink bron “Ook in Eerste Kamer ruime meerderheid voor coronawet” (27/10/2020), NOS

GroenLinks-Kamerlid Buitenweg zegt dat het inperken van mensenrechten niet geregeld kan blijven worden in noodverordeningen. "Dit moet geregeld worden in een wet die democratisch tot stand gekomen is", zegt zij.

Weblink bron “Kamerdebat over de coronawet, veel bezwaren van de politieke partijen zijn opgelost” (WO 7 OKTOBER 2020), NOS


taalwetgeving

samenstelling van taal zn en wetgeving zn

alle wetten en verordeningen die het gebruik van een bepaalde taal in een bepaalde context verplichten of juist verbieden

De strikte Belgische taalwetgeving (Nederlands in Vlaanderen, Frans in Wallonië en beide talen in Brussel) geldt ook voor sociale media, zegt een jurist van de Vlaamse overheid. Ook anderstalige berichten retweeten mag niet zomaar.

Weblink bron “'Taaltwittertroubles' in Vlaanderen” (26-04-2013), NOS

De Belgische advocaat Sven Mary wil vrijspraak voor terrorismeverdachte Salah Abdeslam, omdat er tijdens de aanstelling van een onderzoeksrechter inbreuk zou zijn gepleegd op de Belgische taalwetgeving.

Weblink bron “Sven Mary wil vrijspraak terrorist Abdeslam om taalblunder” (08-02-2018), Tubantia

Er komt dan toch geen (forse) versoepeling van de taalwetgeving in het hoger onderwijs. Nederlandstalige bachelors mogen vandaag maximum 18,33% anderstalige vakken bevatten. Dat blijft zo.

Weblink bron
Simon Grymonprez
 “Dan toch geen versoepeling van de taalregeling in het hoger onderwijs” (23/03/2020), De Standaard


mensenrecht

bepaalde fundamentele vrijheid die ieder mens toekomt

Al in 2008 heeft Nederland water en sanitaire voorzieningen als een mensenrecht erkend.

Weblink bron “Het recht op water” (30 juli 2010) op nrc.nl


delictgedrag

samenstelling van delict zn en gedrag zn

In dat zogenoemde COSA-systeem (Cirkel van Ondersteuning, Samenwerking en Aanspreekbaarheid) helpen vrijwilligers zedendelinquenten een sociaal netwerk op te bouwen, het isolement te doorbreken en zijn ze beschikbaar om te praten over het seksueel delictgedrag.

Weblink bron “Reclassering: pedojagers kunnen risico op kindermisbruik juist vergroten” (15/11/2020), NOS

De rechter zei destijds dat er een systeem rond de verdachte moest worden opgebouwd om hem in de gaten te kunnen houden. "Reclassering, Jeugdzorg en De Waag moeten de vinger goed aan de pols houden met het oogpunt van mogelijk delictgedrag."

Weblink bron “Verdachte zaak-Lisa stond onder toezicht reclassering” (30-07-2015), NOS

Het gaat om behandelingen voor hele lichte psychische aandoeningen tot heel zware en complexe psychiatrische problemen, zoals autisme, angststoornissen, verslavingsproblemen en (dreigend) delictgedrag.

Weblink bron “Verdachte van steekpartij bij Limburgse ggz-instelling blijft langer vast” (13-05-2019), Tubantia


hoofdaanklager

samenstelling van hoofd zn en aanklager zn

leider van een groep aanklagers die namens het Openbaar Ministerie in een strafzaak opereren

In St. Louis doen 22 agenten geen patrouilles meer. "Als de integriteit van een agent zo in twijfel wordt getrokken, raakt dat het hele strafrechtelijke traject", zegt de hoofdaanklager.

Weblink bron “Tientallen agenten in VS gestraft voor racistische posts” (20-06-2019), NOS

Dragnea was de spil in de discussie over de anti-corruptiewetgeving in Roemenië. De regering wilde vorig jaar de wetgeving versoepelen, vermoedelijk om Dragnea vrijuit te laten gaan, maar moest daar na massale protesten van afzien. Wel werd hoofdaanklager Laura Kövesi, die met succes veel corruptiezaken voerde, ontslagen.

Weblink bron “Roemeense parlementsvoorzitter nu echt de cel in” (27-05-2019), NOS


gezondheidsrecht

samenstelling van gezondheid zn en recht zn met het invoegsel -s-

health law

alle juridische wetgeving rond gezondheid en gezondheidszorg

Het plan is dat er een nieuwe 'informatiemakelaar' komt die het uitwisselen van zorgdata - zorgdiagnoses, maar ook declaraties - efficiënter moet maken. Volgens de NZa is de privacy daarbij niet in het geding, maar hoogleraar gezondheidsrecht Jos Dute zegt in de Volkskrant dat het kan betekenen dat organisaties toegang krijgen tot informatie die niet voor hen is bedoeld.

Weblink bron
Joost Schellevis
 “Privacywaakhond houdt zorgautoriteit 'nauwlettend' in de gaten” (1-05-2016), NOS

Moeten deze kinderen koste wat het kost in leven worden gehouden? Wanneer mogen artsen stoppen met behandelen? Te gast is hoogleraar gezondheidsrecht Johan Legemaate, over de mogelijkheden die artsen wel en niet hebben in dit soort situaties.

Weblink bron “'Wanneer mag mijn kind sterven?'” (12-06-2016), NOS