drugsverdachte

samenstelling van drug zn en verdachte zn met het invoegsel -s-

iemand waarvan de overheid denkt dat hij of zij misdaden heeft gepleegd met betrekking tot illegale, verdovende middelen, maar die (nog) niet veroordeeld is door de rechter

Na het protest nam de president iets gas terug en zei dat agenten alleen drugsverdachten mogen neerschieten wanneer zij zelf in gevaar zijn. Ook regelde hij een ontmoeting met de moeder van Kian Delos Santos, die de president omhelsde.

Weblink bron “Agenten veroordeeld voor doden onschuldige tiener Filipijnen” (29-11-2018), NOS

Een voortvluchtige drugsverdachte was volgens de Australische politie zonder dat hij het zelf doorhad de drijvende kracht achter het onlangs opgerolde ANOM-netwerk van zogenaamd versleutelde telefoons. Het gaat om de Turks-Australische Hakan Ayik, een van Australiës meest gezochte personen.

Weblink bron “Hoe de meest gezochte Australiër onbedoeld zijn medecriminelen in de val lokte” (09-06-2021), NOS


asielzaak

asielzaken (plural)
asielzaakje (diminutive singular)
asielzaakjes (diminutive plural)

rechtszaak waarin beslist wordt op iemand wel of geen recht heeft op opvang omdat hij of zij in zijn eigen land niet veilig is

Staatssecretaris Mark Harbers (VVD) is deze week ondergedoken vanwege ernstige bedreigingen rond de asielzaak van de Armeense tieners Lili en Howick. Dat bevestigen bronnen in Den Haag na berichtgeving in De Telegraaf.

Weblink bron “Staatssecretaris Harbers ondergedoken vanwege bedreigingen” (09-09-2018), NOS

De kinderen, op dat moment omgedoopt tot onbegeleide minderjarige vreemdelingen, gaan naar een speciaal detentiecentrum. Vandaar worden ze, onder verantwoordelijkheid van het ministerie van Volksgezondheid, binnen drie dagen naar een opvangadres gebracht. Daar moeten ze wachten, weken of maanden, totdat er een familielid of pleegouder is gevonden die hun onderdak kan bieden zolang hun asielzaak nog niet door de rechter is beslecht.

Weblink bron “Trump is voor migranten veel strenger dan zijn voorgangers” (20-06-2018), NOS


justitieminister

samenstelling van justitie zn en minister zn

justitieministers (plural)
justitieministertje (diminutive singular)
justitieministertjes (diminutive plural)

politiek leidinggevende van het Ministerie van Justitie

Justitieminister Yesilgöz laat geen vervolging instellen tegen Forum voor Democratie-leider Baudet, tegen wie er een aangifte ligt voor het sturen van racistische en antisemitische whatsappjes. De minister volgt hiermee een advies van de procureur-generaal bij de Hoge Raad, schrijft ze aan de Tweede Kamer.

Weblink bron “Minister: geen vervolging Baudet om appjes, Kamer kan wel anders beslissen” (VR 25 MAART 2022), NOS

De uitkomsten van het onderzoek naar de zaak blijven geheim. Volgens justitie vanwege privacy-redenen. De conclusies zouden volgens Justitieminister Dilan Yeşilgöz wel aansluiten bij een eerder onderzoeksrapport.

Weblink bron “'Undercover-agenten hebben leiding nodig die dicht op hun mensen zit'” (ZA 30 APRIL 2022), NOS


vestigingsadres

samenstelling van vestiging zn en adres zn met het invoegsel -s-

gegevens over de locatie van een persoon, bedrijf of organisatie

Het woonadres van ondernemers en bestuurders van bedrijven is niet meer zomaar op te vragen in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. Dit moet hun privacy beschermen. Sommige partijen mogen de gegevens nog wel zien, zoals de Belastingdienst en deurwaarders. Het vestigingsadres van een ondernemer kan nog wel worden opgevraagd.

Weblink bron “Dit verandert in 2022: minder energiebelasting, rookruimteverbod en veel meer” (Donderdag 30 december 2021), NOS

Minister Micky Adriaansens van Economische Zaken wil dat eenmanszaken hun vestigingsadres straks volledig kunnen afschermen in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel (KVK). Ondernemers moeten als alternatief dan wel een postadres registreren. KVK schermt nu al op verzoek af bij een vermoeden van dreiging.

Weblink bron “Minister wil dat eenmanszaken adres kunnen afschermen bij KVK” (Woensdag 29 juni 2022), NU.nl


spionageparagraaf

samenstelling van spionage zn en paragraaf zn

wetsartikel dat betrekking heeft op het verwerven en verspreiden van geheime informatie

Het was moeilijk te voorzien wat de juridische consequenties van zo'n onthulling zouden zijn, in het ergste geval kon de overheid toeslaan met een spionageparagraaf en beweren dat de krant de veiligheid van het rijk had geschaad.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Tussen rood en zwart” (2014), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044625691


neerlegging

Naamwoord van handeling van neerleggen met het achtervoegsel -ing


faillissementsrechtbank

samenstelling van faillissement zn en rechtbank zn met het invoegsel -s-

rechtbank waar schuldeisers zich kunnen melden als een bedrijf failliet is verklaard

Dat blijkt uit stukken van de faillissementsrechtbank in New York, die deze krant in bezit heeft. Behalve de scholenstichting staan ook een regionaal aannemersfonds (176.888 dollar) en een handvol particulieren op de lijst, gemiddeld voor enkele tienduizenden euro’s.

Weblink bron
Marthy Rothe
 “Carmel achteraf beter af” (16-08-2012), Tubantia

Terwijl de Nederlandse politie zich tegenwoordig steeds meer specialiseert in financieel recherchewerk, begreep Falcone al in de jaren 80 dat je de maffia zo het beste kon aanpakken. Dat inzicht had hij verkregen bij een eerdere baan bij de faillissementsrechtbank in Palermo.

Weblink bron
Koen Voskuil
 “Italië herdenkt rechter Falcone, pionier in strijd tegen de maffia” (23-05-2017), Tubantia


faillissementsaanvraag

samenstelling van faillissement zn en aanvraag zn met het invoegsel -s-

officieel verzoek bij een rechtbank om het gehele vermogen van een bedrijf of rechtspersoon te gelde te maken om de schuldeisers geheel of gedeeltelijk te kunnen betalen

Boekenketen BoekenVoordeel heeft faillissement aangevraagd, meldt het ANP. Het bedrijf verkoopt vooral goedkopere boeken en hobbyartikelen en heeft meer dan 86 winkels in Nederland. De Belgische winkels vallen niet onder de faillissementsaanvraag.

Weblink bron “'Boekenketen BoekenVoordeel vraagt faillissement aan'” (Maandag 12 april 2021), NOS

De eigenaar van NXT Fashion, Martijn Rozenboom, nam in september het failliete FNG over, waar onder meer Miss Etam en Steps onder vielen. Al vrij snel kwamen er problemen tussen de werknemers en Rozenboom. In oktober dreigden de werknemers al een faillissementsaanvraag in te dienen omdat de lonen over september niet waren uitbetaald. Dat gebeurde uiteindelijk toch waardoor de faillissementsaanvraag niet doorging.

Weblink bron “Loon niet betaald: Eigenaar Miss Etam en Steps vraagt uitstel van betaling aan” (Maandag 8 februari 2021), NOS


Participatiewet

Participatiewetten (singular)
Participatiewetje (plural)
Participatiewetjes (diminutive singular)
participatiewet

op 1 januari 2015 door de Nederlandse politiek aangenomen wet, die tot doel heeft om zoveel mogelijk mensen aan de arbeidsmarkt te laten deelnemen

De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het uitvoeren van de Participatiewet.


echtscheidingsproces

samenstelling van echtscheiding zn en proces zn met het invoegsel -s-

rechtszaak waarin het ontbinden van een huwelijk wordt geregeld

Het zou één ding zijn als deze geluidsband op een of andere manier tot stand was gekomen voor het echtscheidingsproces, toen er, als de opname echt zou zijn, aanleiding was om te vrezen dat er sprake was van ontrouw. Maar als de niet-gedateerde opname tot stand was gekomen nadat het echtscheidingsproces was begonnen? Dan had er zelfs in de zin van de verouderde wet geen ontrouw plaatsgevonden.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “1968, De grote eeuw deel 7” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044633535


schijnproces

samenstelling van schijn zn en proces zn

proces dat weinig met rechtspraak van doen heeft en waarbij de uitkomst (=schuldigverklaring van de verdachten) al bij voorbaat vaststaat

Degenen die in de vroege jaren vijftig in politieke processen veroordeeld waren zouden worden gerehabiliteerd, de echt schuldigen zouden voor de rechtbank van de geschiedenis worden gebracht en nieuwe wetten zouden politieke schijnprocessen in de toekomst onmogelijk maken.


verweermiddel

samenstelling van verweer zn en middel zn

bewijs waarmee men zich kan verdedigen tegen een beschuldiging of rechterlijke uitspraak

Dan hebben we ten eerste een verweermiddel tegen de ergst denkbare aanval.

Volgens Arnauts is de wet waarop de regering zich beroept, in strijd met de Grondwet en de rechten van de mens. Ze zou de prins veroordelen tot een ‘sociaal isolement’. De regering 'heeft de verweermiddelen van de prins geanalyseerd en deze lijken niet gegrond'.

Weblink bron
edm
 “Regering snoeit in dotatie prins Laurent: 'Sanctie zonder voorgaande en disproportioneel'” (14/12/2017), De Standaard


proceskosten

samenstelling van proces zn en kosten zn

geld dat men moet betalen om een rechtszaak te kunnen voeren

Het hof heeft geen inhoudelijk oordeel over het onderzoeksrapport geveld. Jehovah's Getuigen moeten de proceskosten van de tegenpartijen van ruim 4700 euro betalen.

Weblink bron “Jehovah's Getuigen verliezen hoger beroep over misbruikrapport” (Dinsdag 4 augustus 2020), NOS

In de rechtszaak die volgde oordeelde een rechter dat Anthony een boete van 100 dollar en de proceskosten moest betalen. "Ik zal nooit een dollar betalen van deze onrechtvaardige straf", reageerde de suffragette. Daar hield Anthony zich aan. De autoriteiten namen vervolgens nooit de moeite de boete te innen.

Weblink bron “Trump verleent postuum gratie aan vrouw die straf kreeg voor uitbrengen stem” (Dinsdag 18 augustus 2020), NOS


rechtsmisbruik

samenstelling van rechts zn en misbruik zn

gebruik van een wettelijk recht louter en alleen om een ander te schaden

Het grootste deel van de klantenkring, rechtsmisbruik en echtscheidingen, voogdijgeschillen en erftwisten, kwam bij de juridisch medewerkers terecht.

De 30-jarige Snowden onthulde de afgelopen weken een aantal grote spionageprogramma's van Amerikaanse inlichtingendiensten. Patiño noemde die praktijken een 'rechtsmisbruik tegen de hele wereld.'

Weblink bron
Thomas van der Kolk
 “Ecuador verdedigt positie Snowden” (24-06-2013), Tubantia


advocatenkostuum

samenstelling van advocaat zn en kostuum zn met het invoegsel -en-

advocatenkostuums (plural)
advocatenkostuumpje (diminutive singular)
advocatenkostuumpjes (diminutive plural)

een net herenpak dat past bij iemand die werkzaam is als advocaat

Het voelde deze ochtend extra belachelijk terwijl hij half gekleed in zijn nieuwe, op maat gemaakte 'advocatenkostuum' uit de winkel van Hans Alde met de telefoon in zijn hand stond.


snelscheiding

samenstelling van snel zn en scheiding zn

een snelle ontbinding van een huwelijk zonder dat er nog een bemiddeling moet worden geprobeerd

Eric las opnieuw de eisen van directeur Curtholmen op, een zogenaamde snelscheiding op grond van de ontrouw van mevrouw Christina Curtholmen, schadevergoeding op grond van de schending van directeur Curtholmens eer die deze ontrouw had ingehouden — zo vreemd om dat naar voren te brengen, alsof je je plotseling op Sicilië bevond, dacht hij terwijl hij dat zei — en dat de stedelijke rechtbank directeur Curtholmen de voogdij toe moest kennen van de twee kinderen van het echtpaar aangezien Christina Curtholmen zich door haar gedrag ongeschikt had betoond als voogd.


inhechtenisneming

Samenstellende afleiding van in, hechtenis en de stam van nemen met het achtervoegsel -ing

het opsluiten van iemand in een gevangenis

Het was een onheilspellend teken dat de rechtbank na de pleidooien weigerde de inhechtenisneming op te heffen en Martin Beer en zijn kameraad op vrije voeten te stellen.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Zij die dromen doden slapen nooit” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044640496

De aanklager had de enige mogelijke reden voor inhechtenisneming gekozen, vluchtgevaar.


asielsysteem

samenstelling van asiel zn en systeem zn , in de betekenis "geheel van regels en voorzieningen rond asielverlening" aangetroffen vanaf 1989 (zie vindplaats hieronder)

geheel van regels en voorzieningen voor mensen die een land willen binnenkomen als vluchteling

Vandaag gaan EU-lidstaten, tijdens een ministeriële bijeenkomst in Brussel, proberen om de regie over de uit de hand gelopen vluchtelingencrisis te herwinnen. (…) Te midden van de ruzies valt er ook een concreet besluit: over de herverdeling van 40.000 vluchtelingen die in Italië en Griekenland voet aan wal hebben gezet en de asielsystemen daar overbelasten.

Weblink bron
Stéphane Alonso
 “Slaagt Europa voor deze test?” (14 september 2015) op nrc.nl

Ten slotte werd het steeds moeilijker echt van onecht, echt van vals te onderscheiden, hetgeen zeer ten nadele is voor de authentieke echte arbeidsongeschikten. Het volume groeide en bijna niemand kon greep krijgen op deze interne dynamiek. Eenzelfde dynamiek is te bespeuren zowel bij het systeem van studiefinanciering als bij het asielsysteem.

C.J.M. Schuyt
 “Op zoek naar het hart van de verzorgingsstaat.” (1991), Stenfert Kroese, Leiden / Antwerpen, ISBN 9020721380, p. 186

Hij vecht al vele jaren voor verscherping van het soepele asielsysteem voor politieke vluchtelingen en hij is een groot tegenstander van het verstrekken van kiesrecht aan buitenlanders op gemeenteraadsniveau.

Rob Meines
 EG-markt in 1992 dwingt Westduitse vakbonden tot krasse stellingname Status Duitse ambtenaar inzet van dispuut in: NRC Handelsblad, jrg. 19 nr. 90 (14 januari 1989), Nieuwe Rotterdamse Courant, Rotterdam, p. 17 kol. 6


terreuradvocaat

samenstelling van terreur zn en advocaat zn

terreuradvocaten (plural)
terreuradvocaatje (diminutive singular)
terreuradvocaatjes (diminutive plural)

een verdediger van een van terrorisme verdachte cliënt in een rechtszaak

De rechtbank heeft daarom opnieuw een beroep gedaan op terreuradvocaat Seebregts, die tot nu toe niet op zittingen is verschenen. Omdat hij Tanis tegen diens wil moet verdedigen, is hij zeer terughoudend met reageren. ,,Ik kan alleen bevestigen dat de rechtbank heeft besloten dat Tanis desnoods tegen zijn wil dient te worden verdedigd en mij heeft gevraagd de advocaat te zijn.”

Weblink bron
Yelle Tieleman, Carla van der Wal en Peter Koop
 “Narcistische, zwakbegaafde tramschutter Gökmen Tanis krijgt advocaat tegen zijn wil” (4 dec. 2019), Tubantia


advocatenfirma

samenstelling van advocaat zn en firma zn met het invoegsel -en-

advocatenfirma's (plural)
advocatenfirmaatje (diminutive singular)
advocatenfirmaatjes (diminutive plural)

organisatie waarin meerdere advocaten werkzaam zijn

Ook biechtte de huurmoordenaar op dat hij in 2010 in opdracht van Z. een handgranaat heeft gegooid naar het kantoor van advocatenfirma Sorko en Swane aan de Churchilllaan in Amsterdam. Door de explosie raakte niemand gewond. Verdachte advocaat Edwin T. hield destijds kantoor in hetzelfde pand.

Weblink bron “Ratelband met kroongetuige in zaak” (Zondag 10 februari 2013), NOS

Van der Zwaans gesprekken met Gates en de Rus - in rechtbankdocumenten aangeduid als Persoon A - hadden te maken met de periode 2012-2014, toen de Nederlander als jurist bij de Wall Street-advocatenfirma Skadden Arps samenwerkte met Richard Gates en Paul Manafort. Deze twee traden toen op als lobbyisten en spindoctors van de pro-Russische Oekraïense oud-president Viktor Janoekovitsj.

Weblink bron
Robert Chesal
 “Alex van der Zwaan hoort vonnis in dossier-Mueller. Wie is hij?” (Dinsdag 3 april 2018), NOS


lekenrechter

samenstelling van leek zn en rechter zn met het invoegsel -en-

een niet juridisch deskundige burger die meebeslist over de uitspraak in een rechtszaak

In Nederland kennen we alleen 'professionele' rechters, maar in veel landen zijn ook 'gewone burgers' betrokken bij de rechtspraak. Dat kan via een jurysysteem, waarbij een groep burgers beslist of iemand schuldig is. Dat gebeurt niet alleen in de VS, maar ook in veel Europese landen. Daarnaast heb je lekenrechters. Een leek is iemand die niet deskundig is op een bepaald gebied. Het zijn burgers die als 'gewone' rechters meebeslissen over een uitspraak, zoals nu in het Breivik-proces.

Weblink bron “Lekenrechter vervangen, maar wat is dat eigenlijk?” (Dinsdag 17 april 2012), NOS

De rechtbank in Oslo heeft besloten dat een lekenrechter in het proces tegen Anders Breivik vervangen wordt. De rechter kwam in opspraak nadat bekend was geworden dat hij vorig jaar op Facebook schreef dat Breivik de doodstraf moet krijgen.

Weblink bron “Rechter proces Breivik weggestuurd” (Dinsdag 17 april 2012), NOS


doodsbedreiging

samenstelling van dood zn en bedreiging zn met het invoegsel -s-

de keer dat er gedreigd wordt om iemand te doden

"Je hebt 100 procent gelijk dat je het niet doet", reageert de cartoonist van een Belgische krant op Acids bericht. "Na een doodsbedreiging kreeg ik van de politie de vraag waarom ik in hemelsnaam mijn adres op mijn site zette. Omdat dat moet van de wet die jullie zouden moeten kennen, meneer de agent."

Weblink bron “Belgische influencers boos over dreigende boetes om niet vermelden adres” (Zondag 7 augustus 2022), NOS

K. moet nog een half jaar de cel in voor smaad aan het adres van (voormalig) NOS-hoofdredacteur Marcel Gelauff en de doodsbedreiging van Telegraaf-journalist Bart Mos. Daar komt een eventuele straf voor zijn rol in de Bodegraven-zaak nog bij.

Weblink bron
Rudy Bouma
 “Bodegraven eist verwijdering tweets die gemeente linken aan 'pedomisdrijven'” (Vrijdag 16 september 2022), NOS

Hoe gaat het ermee? Goed!!!, ik heb deze week nog maar weinig hatemails ontvangen en geen enkele doodsbedreiging!!


strafwetgeving

samenstelling van straf zn en wetgeving zn

De Franse strafwetgeving voorziet boetes tot 45.000 euro en drie jaar cel voor discriminatie op grond van geslacht. ,,Mensen noemen het discriminatie. Maar in hammams (badhuizen, red.) zijn er toch ook aparte openingstijden voor mannen en vrouwen?", verdedigde Michalon zich. Hij heeft het bordje niettemin verwijderd.

Weblink bron “Gescheiden openingstijden in Franse kruidenierswinkel” (23-06-2015), Tubantia

Volgens de Cambodjaanse strafwetgeving kan iemand die schuldig is bevonden aan de handel in meer dan 80 gram drugs levenslang worden opgesloten.

Weblink bron
Caspar Naber
 “Nederlander (49) krijgt twee jaar cel voor drugsfeiten in huurhuis Cambodja” (27-12-2019), Tubantia


verkeersovertreding

samenstelling van verkeer zn en overtreding zn met het invoegsel -s-

verkeersovertredingen (plural)
verkeersovertredinkje (diminutive singular)
verkeersovertredinkjes (diminutive plural)

de keer dat men zich niet houdt aan de verkeersregels

De boete komt in principe altijd voor rekening van de chauffeur, tenzij hem of haar geen verwijt kan worden gemaakt. Maar volgens Ollongren gebeurt het "slechts bij hoge uitzondering" dat het ministerie de boete betaalt. Heel soms wordt een verkeersovertreding gemaakt 'in opdracht van de dienst', bijvoorbeeld als het sprake is van veiligheidsrisico's of een zwaarwegend dienstbelang.

Weblink bron “Dienstauto's ministeries rijden ook wel eens te hard” (Maandag 8 juni 2020), NOS

Het aantal verkeersovertredingen door buitenlandse diplomaten in Nederland is sinds mei vorig jaar met de helft afgenomen. Minister Blok van Buitenlandse Zaken schrijft aan de Tweede Kamer dat het beleid, waarbij de diplomaten worden aangesproken op hun fout, zijn vruchten afwerpt.

Weblink bron “Nieuwe aanpak: helft minder verkeersovertredingen door diplomaten” (Woensdag 10 juni 2020), NOS


vreemdelingenzaak

samenstelling van vreemdeling zn en zaak zn met het invoegsel -en-

rechtszaak betreffende het vreemdelingenrecht


incestzaak

incestzaken (plural)
incestzaakje (diminutive singular)
incestzaakjes (diminutive plural)

rechtszaak waarbij iemand wordt verdacht seksuele omgang te hebben gehad met een van zijn eigen kinderen

14,5 jaar cel in Duitse incestzaak: Een Duitser die zeven kinderen bij zijn stiefdochter heeft verwekt, is veroordeeld tot 14,5 jaar celstraf. Hij wordt daarna psychiatrisch behandeld, waardoor hij waarschijnlijk nooit meer vrijkomt.

Weblink bron “14,5 jaar cel in Duitse incestzaak” (Dinsdag 22 maart 2011), NOS

Oostenrijker incestzaak weer vrij: De 80-jarige Oostenrijkse man die was beschuldigd van jarenlange incest is weer vrijgelaten. Eind augustus deden zijn dochters van 45 en 53 aangifte, omdat ze veertig jaar lang zouden zijn opgesloten, mishandeld, misbruikt en verwaardloosd.

Weblink bron “Oostenrijker incestzaak weer vrij” (Vrijdag 9 september 2011), NOS


rechtsdwaling

samenstelling van recht zn en dwaling zn met het invoegsel -s-

een veroordeling van een onschuldig persoon

Bovendien blijken de deskundigen een gunstige invloed te hebben op het voorkomen van rechtsdwaling, tunnelvisie en foute beslissingen.

Weblink bron “Europese interesse voor ‘politiemakelaar’” (3 oktober 2011), Reformatorisch Dagblad

Het Gentse hof van beroep heeft dinsdagmorgen in een prostitutiezaak pornoproducent Eddy Lipstick en twee andere mannen vrijgesproken voor het organiseren van gangbangs. Het hof bevestigde daarmee de beslissing van de Gentse correctionele rechtbank, die ‘het criterium van de goede huisvader’ hanteerde en oordeelde dat het ging om ‘een onoverwinnelijke rechtsdwaling in hun hoofde’.

Weblink bron
skn
 “Eddy Lipstick ook in beroep vrijgesproken voor gangbangs” (09/06/2015), De Standaard


rechtsgevolg

samenstelling van recht zn en gevolg zn met het invoegsel -s-

juridische, gerechtelijke, wettelijke consequenties van iets

Nu schrijft Broekers-Knol dat een juridische basis inderdaad ontbrak: "Het betreft geen aanwijzing in juridische zin en de brieven hebben dan ook geen publiekrechtelijk rechtsgevolg."

Weblink bron “Broekers-Knol geeft toe: vijf gemeenten dwingen tot noodopvang kon niet” (Maandag 10 januari 2022), NOS

In het arrest legt het hof (in grote Kamer) uit dat het een verzoek tot nietigverklaring, zoals door Rome en Milaan ingediend, niet kan honoreren omdat er alleen maar een ‘politieke overeenkomst zonder bindend rechtsgevolg’ ligt van lidstaten en geen formeel besluit van de Uniewetgever.

Weblink bron
Frans Boogaard
 “EU-Hof kritisch over hoe Nederland medicijnagentschap binnenhaalde, besluit wel definitief” (14-07-2022), Tubantia


rechtsregel

samenstelling van recht zn en regel zn met het invoegsel -s-

wettelijke verplichting; wettelijk voorschrift

" Zolang er geen numerus fixus voor een studie bestaat en de student voldoet aan de voorwaarden, mag iedereen het onderwijs volgen. Een student uit China krijgt daarbij dezelfde toegang tot kennis als iedere andere student. Tenzij de scholen een rechtsregel van het ministerie van Onderwijs of Justitie krijgen opgelegd dat ze bepaalde groepen moeten uitsluiten."

Weblink bron “Onderwijs kan zich niet indekken tegen spionage China” (24-04-2008), Tubantia

De onafhankelijkheidsverklaring van de Krim vormt geen schending van het internationaal recht, hoewel westerse leiders anders beweren. Er is geen internationale rechtsregel die de inwoners van een deel van een staat verbiedt zich af te scheiden. Het volkenrecht is hier neutraal in: een bevolkongsgroep kan geen recht op afscheiding claimen, maar het is ook niet verboden.

Weblink bron “Oekraïne: meer autonomie Krim en oosten bespreekbaar” (10-03-2014), Tubantia


slotpleidooi

samenstelling van slot zn en pleidooi zn

laatste betoog van de advocaat in een rechtszaak; laatste verdedigingsrede

Wel wordt het jaar huisarrest dat hij als onderdeel van deze zaak heeft gehad, afgetrokken van zijn tijd in gevangenschap. Daarop had de aanklager in haar slotpleidooi aangedrongen. Zijn advocaat heeft laten weten dat Navalny nog twee jaar en acht maanden moet uitzitten.

Weblink bron “Russische oppositieleider Navalny veroordeeld tot 3,5 jaar gevangenschap” (Dinsdag 2 februari 2021), NOS

De advocaten van Johnny Depp riepen in hun slotpleidooi de jury op om Depp "zijn leven terug te geven", die van Amber Heard gebruikten de tijd vooral om te zeggen dat er genoeg bewijs is dat Depp haar heeft mishandeld. Ze lieten expliciete sms'jes van de Pirates of the Caribbean-ster zien.

Weblink bron “Nu is het aan de jury in de rechtszaak van Johnny Depp en Amber Heard” (Vrijdag 27 mei 2022), NOS


advocatengroep

samenstelling van advocaat zn en groep zn met het invoegsel -en-

advocatengroepen (plural)
advocatengroepje (diminutive singular)
advocatengroepjes (diminutive plural)

aantal advocaten met een gemeenschappelijke eigenschap

'Samen met mijn moeder (die als lid van een advocatengroep was uitgenodigd op de vergadering) maak ik video's om kinderen te tonen dat gezond eten ook leuk en 'yummy' is. We leren hen dat fruit en groenten kinderen gezonder, slimmer en gelukkiger maken, want dat is de waarheid.'

Weblink bron “Hannah (9) legt CEO van McDonald's op de grill” (26-05-2013), Tubantia

Een Amerikaanse advocatengroep was het daar echter niet mee eens, en begon zijn eigen onderzoek naar het schandaal. Een anonieme bron brengt nu het nieuws naar buiten dat Google daardoor dertig staten moet afbetalen voor een totaalbedrag van 7 miljoen dollar.

Weblink bron “‘Spionageschandaal kost Google 7 miljoen’” (19 mrt. 2013), De Telegraaf


advocatenkorps

samenstelling van advocaat zn en korps zn met het invoegsel -en-

De anti-tabakslobby in de Verenigde Staten wordt vaak voorgesteld als een ongeorganiseerd samenraapsel van weerloze slachtoffers. Maar dat is evenzeer een halve waarheid. Achter de tabaksbusters gaat namelijk een andere bijzonder kaptitaalkrachtige en efficiënte machine schuil: het Amerikaanse advocatenkorps.

Weblink bron
Wouter Masschelein
 “Tabaksindustrie staat op het schavot, maar is nog niet toe aan vroegtijdige dood” (29/07/2000), De Standaard

De kop was zoals gewoonlijk kort en slagvaardig: Terreuradvocaat vlucht voor vrouwendemonstranten Aanklager: Advocaat Letang is EEN SCHANDE VOOR HET ADVOCATENKORPS Maar nu ging het dus om revanche.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645149


advocatentitel

samenstelling van advocaat zn en titel zn met het invoegsel -en-

officiële aanduiding dat men advocaat is


advocatenvak

samenstelling van advocaat zn en vak zn met het invoegsel -en-

Dat Moszkowicz vorig jaar al uit het advocatenvak werd gezet, maakt voor de tuchtrechter in de zaak-Cruijff niet uit. De opgelegde schorsing zou, als de uitspraak definitief is, ingaan als Moszkowicz opnieuw zou zijn ingeschreven als advocaat.

Weblink bron “Moszkowicz opnieuw veroordeeld door tuchtrechter” (28-01-2014), Tubantia


advocatentruc

samenstelling van advocaat zn en truc zn met het invoegsel -en-

advocatentrucs (plural)
advocatentrucje (diminutive singular)
advocatentrucjes (diminutive plural)

slimmigheidje die een advocaat gebruikt tijdens de verdediging van een cliënt in de rechtbank

Ze suggereerden ook dat de echtgenoten het woningbezit op een of andere manier 'met advocatentrucs' hadden bemachtigd en eraan waren gekomen voor wat verhoudingsgewijs een schijntje was.

De advocaat gooit de deur nu nog niet definitief dicht voor een excuus. „Het is een proces waar je in zit en dan kunnen dingen veranderen, maar zolang Bauke Vaatstra aangeeft dat hij hier niet op zit te wachten, zal Jasper niet beginnen met het schrijven van een excuus”, zegt de raadsman. Het wordt volgens de advocaat sowieso een lastige klus. „Sorry ik heb je dochter vermoord volstaat in dit geval niet”, zegt Vlug. „Het moet geen goedkoop advocatentrucje worden.”

Weblink bron “Voorlopig geen excuses Jasper S. aan familie Vaatstra” (20 maart 2013), Reformatorisch Dagblad


erfgerechtigd

samenstelling van erf ww en gerechtigd bn

erfgerechtigde (inflected positive)
erfgerechtigds (partitive positive)


hoofdzitting

samenstelling van hoofd zn en zitting zn

hoofdzittingen (plural)
hoofdzittinkje (diminutive singular)
hoofdzittinkjes (diminutive plural)

de belangrijkste bijeenkomst tijdens een rechtszaak

Hij had zich vooral slecht voorbereid, dat was toen hij zijn concentratie was kwijtgeraakt door dat gedoe met de Fermenta-aandelen en zich alleen op geld en handel met voorkennis kon concentreren. Voor het gerechtshof moest hij zijn uiterste best doen en hij had nog maar vijf dagen tot de hoofdzitting.


hoofdgetuige

samenstelling van hoofd zn en getuige zn

belangrijkste persoon die een gebeurtenis heeft meegemaakt of op andere wijze, veelal onder ede, een verklaring kan geven ten aanzien van de ware toedracht van een zaak

'Jawel. Zonder twijfel, want als je het goed hebt vertaald, verklaarde hij dat de hoofdgetuige van de aanklager ten dode was opgeschreven voor jouw verhoor.

Volgens de advocaat van PrisonLAW zijn er grote fouten gemaakt in zijn proces. De hoofdgetuige was een voor moord veroordeelde heroïnejunk die van de aanklager, in ruil voor een belastende verklaring, strafvermindering kreeg. Tijdens de zitting verzweeg hij zijn verslaving en veroordeling. De aanklager is later door de FBI schuldig bevonden aan corruptie.

Weblink bron “Nederlander mogelijk 31 jaar onterecht vast in VS” (Dinsdag 18 augustus 2015), NOS


heropeningsverzoek

samenstelling van heropening zn en verzoek zn met het invoegsel -s-

verzoek aan het hoogste rechtscollege om een reeds afgesloten rechtszaak toch weer te gaan voeren

Ik heb een advocaat nodig die een heropeningsverzoek indient bij de Hoge Raad.


incestproces

samenstelling van incest zn en proces zn

incestprocessen (plural)
incestprocesje (diminutive singular)
incestprocesjes (diminutive plural)

rechtszaak die een een kwestie behandelt van een verboden seksuele relatie tussen twee bloedverwanten

Niets was zo troosteloos, en juridisch hopeloos, als deze incestprocessen, in elk geval niet voor een advocaat. Of misschien nog erger voor de juridisch medewerker van de advocaat, die de taak had om éen beetje naar de documenten te kijken om te zien of er een nieuwe aanvalshoek gevonden kon worden waar we niet aan gedacht hebben'.


incestmisdrijf

samenstelling van incest zn en misdrijf zn

seksueel misbruik van kinderen door ouders

Het was alsof de verdenking van incest automatisch tot een veroordeling leidde. Politiek kon niet de hele verldaring zijn, ook al kon het incestmisdrijf gezien worden als een politieke misdaad. Wat je natuurlijk niet hardop kon zeggen, zelfs juristen onder elkaar niet.


incestbeschuldiging

samenstelling van incest zn en beschuldiging zn

de keer dat iemand aangeklaagd wordt wegens het seksueel misbruiken van een eigen kind of stiefkind

Er lagen drie dikke voogdijzaken in een stapel op haar bureau, alle drie natuurlijk doorspekt met incestbeschuldigingen.

Heger verklaarde dat de incestbeschuldigingen mogelijk het gevolg zijn van misverstanden met de geestelijk gehandicapte vrouwen.

Weblink bron
jvt
 “Verdachte van Oostenrijkse misbruikzaak vrijgelaten” (09/09/2011), De Standaard


informantenbescherming

samenstelling van informant zn en bescherming zn met het invoegsel -en-

het anoniem mogen blijven van mensen die geheime informatie hebben doorgespeeld naar journalisten

De informantenbescherming van de grondwet die de mogelijkheid bood om geheimen aan journalisten te vertellen was natuurlijk buitenspel gezet wanneer er zwijgplicht gold in terroristenzaken.


niet-ontvankelijkverklaring

samenstelling van niet-ontvankelijk bn en verklaring zn

verklaring dat iets of iemand niet-ontvankelijk is


verdedigingsrede

samenstelling van verdediging zn en rede zn met het invoegsel -s-

voordracht (in een rechtszaak) waarbij de advocaat de verdachte verdedigd

Voor een antwoord op de vraag zijn we vooral aangewezen op de twee boeken van Lukas. Juist in zijn evangelie staan de meeste gelijkenissen van Jezus. Maar als dat zo is, valt des te meer op dat Paulus, als hoofdpersoon van Handelingen, geen enkele gelijkenis vertelt. We lezen wel dat Paulus onderwijs heeft gegeven, maar de concrete redevoeringen die we hebben zijn altijd een reactie op anderen in een specifieke situatie: een preek op uitnodiging van de leiders van de synagoge, en uiteenzetting van zijn leer op aandringen van filosofen, een woord van afscheid aan oudsten op Milete, een reeks verdedigingsredes tegenover Romeinse en Joodse autoriteiten. Over de inhoud van Paulus’ meer reguliere onderwijs vernemen we vrijwel niets.

Weblink bron
Arco den Heijer
 “Theologenblog: Waarom van Jezus wel, en van Paulus geen gelijkenissen bekend zijn” (1 juli 2019), Reformatorisch Dagblad

De uil van Minerva? De boreale wereld? Voor dit soort vocabulaire hadden de oude Grieken een passend werkwoord, ainittomai, dat zoiets betekent als 'in raadselen spreken'. Het komt onder meer voor in de Apologie van Socrates van Plato. Wellicht kan de heer Baudet deze verdedigingsrede van Socrates eens lezen om tot een meer verlicht inzicht te komen, of als voorbereiding voor als hij zelf eens in de beklaagdenbank mocht belanden. Hij kan er natuurlijk ook een mooi citaat uit halen voor een van zijn onbegrijpelijke toespraken.

Weblink bron
Menno Hooft
 “'Thierry Baudet is een nog groter kind dan Pim Fortuyn'” (25 maart 2019), Het Parool


grondgebruiker

samenstelling van grond zn en gebruiker zn

grondgebruikers (plural)
grondgebruikertje (diminutive singular)
grondgebruikertjes (diminutive plural)

degene die gerechtigd is bepaalde grond te gebruiken krachtens een zakelijk of persoonlijk recht


titelbewijs

samenstelling van titel zn "rechtsgrond" en bewijs zn "document"

title deed

officieel document dat duidelijk aangeeft en vastlegt wie eigenaar van een goed is
Dit betreft vaak onroerend goed, maar het kan ook gaan om zaken als een motorvoertuig of vaartuig.

Partijen zijn overeengekomen dat schriftelijk vastgelegd wordt dat de houtskeletbouw woning eigendom is van [eisers] Dit is een titelbewijs in de zin van artikel 7:9 BW. Vastlegging van eigendom kan om verschillende redenen van belang zijn.

Rechtbank Gelderland
 “tussenvonnis in zaak C/05/369411 / HZ ZA 20-189 van 30 september 2020”, onder 7.14 op rechtspraak.nl

De verkoper is verplicht de verkochte zaak met toebehoren in eigendom over te dragen en af te leveren. Onder toebehoren zijn de aanwezige titelbewijzen en bescheiden begrepen; voor zover de verkoper zelf daarbij belang behoudt, is hij slechts verplicht om aan de koper op diens verlangen en op diens kosten een afschrift of uittreksel af te geven.

Weblink bron “Burgerlijk Wetboek Boek 7 artikel 9.1” (14 september 2019) op wetten.overheid.nl


verkeersopvatting

samenstelling van verkeer zn "maatschappelijke omgang" en opvatting zn "mening" met het invoegsel -s-

Verkehrsauffassung

in de maatschappij gangbare mening of verwachting die bij een vermogensrechtelijke kwestie van belang is
Dit is een onbepaald begrip in het Nederlandse en Duitse privaatrecht waardoor een rechter in zijn uitspraak uitdrukkelijk rekening houden met het rechtsbewustzijn in de samenleving.

Al hetgeen volgens verkeersopvatting onderdeel van een zaak uitmaakt, is bestanddeel van die zaak.

Weblink bron “Burgerlijk Wetboek Boek 3 : Artikel 4.1” (1 januari 2020)

De verhuurder vindt ook dat de schade niet voor hem is op basis van het wettelijke begrip „verkeersopvattingen”. Ofwel, wat in de samenleving zoal redelijk wordt gevonden. Hier zegt de rechter dat wie voor een laag bedrag iets verhuurd dat bij diefstal erg duur blijkt, dat risico alleen bij de huurder mag leggen als hij hem daar tevoren op wijst. Dan had de aannemer zich eventueel kunnen verzekeren. De schade blijft dus voor rekening van de verhuurder.

Weblink bron
Folkert Jensma
 “Diefstal bij huurder dupeert ook verhuurder” (17 maart 2015) op nrc.nl


kettingbeding

samenstelling van ketting zn en beding zn

ˈkɛtɪŋbɛˌdɪŋ

contractuele verplichting die aan een opvolger moet worden doorgeven

Onderdeel van deze deal die toenmalig staatssecretaris Sharon Dijksma (Infrastructuur en Milieu, PvdA) met provincies, gemeenten en Schiphol sloot, is dat kopers van nieuwe woningen een kettingbeding moeten tekenen: een bepaling in de koopovereenkomst waarin zij verklaren dat zij zich bewust zijn van de aanwezigheid van de luchthaven en eventuele overlast. De bepaling moet op straffe van een boete van 100.000 euro ook in opvolgende koopovereenkomsten staan.

Weblink bron
Marije Willems
 “Wonen naast Schiphol? Prima, maar zeur dan niet” (14 maart 2018) op nrc.nl


vervoersverbod

samenstelling van vervoer zn en verbod zn met het invoegsel -s-

regeling die het verbiedt dat men iets van de ene naar de andere locatie vervoert vaak gaat het om dieren die men niet mag vervoeren in verband met de bestrijding van een epidemie

In een straal van 10 kilometer rond het bedrijf is per direct een vervoersverbod ingegaan. 128 pluimveebedrijven mogen geen broed- en consumptie-eieren meer vervoeren en ook mest, gebruikt strooisel en andere dierlijke producten van pluimveebedrijven mogen niet worden vervoerd.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Grootste uitbraak vogelgriep tot nu toe: 300.000 vogels gedood in Heythuysen” (20 oktober 2022), NOS

In het geval dat bedrijven toch nog tijdelijk een aantal fokdieren houden, adviseert het OMT-Z "om een scherpe surveillance op te zetten, zodat eventuele besmettingen tijdig worden gedetecteerd". Ook moet het vervoersverbod streng gehandhaafd worden.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Advies OMT aan kabinet: nertsenfokkerijen eind dit jaar sluiten” (Woensdag 11 november 2020, 19:05), NOS


rechtsspraak

samenstelling van recht zn en spraak zn met het invoegsel -s-

dat deel van de juridische macht waarbij een rechter zich uitspreekt over een conflict

"Populisme gelooft niet zozeer in minderheden, omdat ze een homogene visie hebben op 'het volk'. Ze geloven dat als het volk iets wil, ze dat ook mogen doen. Daarom hebben ze problemen met onafhankelijke media, onafhankelijke rechtsspraak en dat soort dingen."

Weblink bron
Dinsdag 28 maart 2017, 13:07
 “Populisme... hoe zit dat nou precies?” (Dinsdag 28 maart 2017, 13:07), NOS

Toch is er een aantal beroepen waarbij het uitstralen van neutraliteit belangrijker wordt gevonden. Een voorbeeld is de rechtsspraak: rechters en griffiers dragen een toga om hun onafhankelijkheid en neutraliteit te symboliseren. Daar past een keppeltje, hoofddoek of kruisje om de nek niet bij. Dat is bij wet vastgelegd, maar ook omstreden.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Een hoofddoek op de werkvloer: ja, tenzij...” (Zondag 21 mei 2017, 13:23), NOS


verwerkingsverantwoordelijke

samenstelling van verwerking zn en verantwoordelijke zn met het invoegsel -s- , afkomstig uit artikel 4.7 van de Algemene Verordening Gegevensbescherming van de Europese Unie

persoon of organisatie die uitmaakt welke persoonlijke gegevens voor een bepaald doel worden bijgehouden en hoe dat gebeurt

Leveranciers van clouddiensten zijn ‘verwerkers van data’ – een bedrijf dat de clouddienst afneemt is ‘verwerkingsverantwoordelijke’. Beide partijen moeten een overeenkomst afsluiten die de veilige opslag van persoonlijke data garandeert.

Weblink bron
Wouter van Noort
 “Alle zeilen bij voor Facebook en Google” (20 april 2018) op nrc.nl


medeverdachte

samenstelling van mede bw en verdachte zn

iemand die verdacht wordt om samen met iemand anders een misdaad gepleegd te hebben

Zijn medeverdachte, een man van 41 uit Putten, kreeg 3 jaar cel. Hij had van de rechtbank 4 jaar opgelegd gekregen.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Tot 5,5 jaar cel voor grootschalige mensensmokkel” (Dinsdag 13 oktober 2020, 16:57), NOS

Hoofdverdachte Peter van den H. zou 312.000 euro aan steekpenningen hebben aangenomen. Bij een inval in zijn huis in het voorjaar van 2018 zouden 22 exclusieve racefietsen, tientallen luxe horloges en dure merkschoenen zijn aangetroffen. Ook een luxe keuken werd door een wegenbouwer betaald. Medeverdachte Cor D. zou voor 106.000 euro aan steekpenningen hebben ontvangen.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “'Rotterdamse ambtenaren lieten zich omkopen door Brabantse wegenbouwers'” (Woensdag 7 oktober 2020, 00:11), NOS


boorddocument

samenstelling van boord zn en document zn

officieel stuk dat verplicht aanwezig moet zijn op een schip dat in openbare wateren is

Aansluitend inspecteerde hij de boorddocumenten en pas daarna vernietigde hij het schip.

Weblink bron
Guus Middag
 “Gevaar en zweetlucht” (13 februari 2009) op nrc.nl

Zij willen graag in een aantal scheepsjournaals en andere boorddocumenten gaan zoeken naar mogelijke waarnemingen van andere kometen die zich nooit op het noordelijk halfrond hebben vertoond.

Weblink bron
George Beekman
 “Komeet uit 1733 herontdekt in scheepsjournaal” (6 januari 1994) op nrc.nl

officieel stuk dat verplicht aanwezig moet zijn in een vliegtuig dat in gebruik is

Een up to date luchtvaartkaart is een wettelijk verplicht boorddocument.

Weblink bron “Cursusmateriaal : Documenten : 9. Navigatie” (19 sep 2017), p. 19 op lvzc.be

officieel stuk dat altijd verplicht aanwezig moet zijn in een motorvoertuig dat op de openbare weg is

Je hebt van de politie een proces-verbaal van waarschuwing gekregen. Dit wordt uitgeschreven voor een lichte, onopzettelijke overtreding zoals een defect licht of een ontbrekend boorddocument.

“Pv van waarschuwing gekregen” op politieantwerpen.be


opiumwet

samenstelling van opium zn en wet zn , op te vatten als soortnaam afgeleid van de naam van de Nederlandse Opiumwet

wet die productie, bezit en handel in verdovende middelen strafbaar maakt


wrakingsverzoek

samenstelling van wraking zn en verzoek zn met het invoegsel -s-

verzoek om een nieuwe rechter in een rechtszaak omdat de huidige rechter mogelijk partijdig zou kunnen zijn

Het wrakingsverzoek werd door de rechter aanvankelijk afgewezen, maar uiteindelijk werd de rechter alsnog vervangen omdat hij onopzettelijk onjuiste informatie had verstrekt. Daardoor zou de schijn van partijdigheid gewekt kunnen worden volgens een tweede wrakingskamer. Hierdoor moest gezocht worden naar een nieuwe rechter, die zich vervolgens moest inlezen in het dossier.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Krim-goud uit Allard Pierson ook in hoger beroep toegewezen aan Oekraïne” (Dinsdag 26 oktober 2021, 11:50), NOS

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Gerechtshof Den Haag kent wrakingsverzoek Wilders toe” (Vrijdag 18 mei 2018, 16:49), NOS


asielverzoek

samenstelling van asiel zn en verzoek zn

een aanvraag om in een land bescherming te ontvangen omdat men in eigen land vervolgd wordt

De Europese Commissie geeft de drie EU-lidstaten die grenzen aan Wit-Rusland meer tijd voor de asielverzoeken van mensen die uit dat land de Europese Unie binnenkomen. Ook mogen Polen, Litouwen en Letland besluiten om dit soort verzoeken alleen nog maar te accepteren bij speciaal daarvoor aangewezen grensovergangen. De maatregelen gelden om te beginnen zes maanden.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Europa verandert tijdelijk asielprocedure aan Wit-Russische grens” (Woensdag 1 december 2021, 16:02), NOS


doorzoeking

Naamwoord van handeling doorzoeken met het achtervoegsel -ing

de keer dat de politie een ruimte onderzoekt zonder dat hiervoor toestemming door de eigenaar of de bewoner is gegeven

Het is onbekend of er nog andere verdachten zijn aangehouden. In verband met de vondst deed de politie een inval in een woning van een ex-lid van de Hells Angels, die zich inmiddels heeft aangesloten bij de motorclub Bandidos. Bij die doorzoeking is niets bijzonders gevonden, zegt de politie.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Huurbus met 10 miljoen euro aan mdma gevonden” (Donderdag 12 december 2019, 14:21), NOS

Ook de woning van de vrouw in Vianen is doorzocht. Splinter denkt dat media van tevoren over die doorzoeking zijn getipt, omdat er een filmploeg bij aanwezig was.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Advocaat zus Taghi wil onderzoek naar 'disproportionele' arrestatie” (Zaterdag 21 december 2019, 18:41), NOS


Opiumwet

samenstelling van opium zn en wet zn , geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.P

wet waarin productie, bezit en handel in verdovende middelen strafbaar worden gesteld

De Tweede Kamer moet zich nog over het onderwerp buigen. Maar als het aan staatssecretaris Blokhuis ligt, geldt er vanaf begin volgend jaar een landelijk verbod op de verkoop van lachgas voor recreatief gebruik. Lachgas komt dan samen met bijvoorbeeld hasj en wiet op lijst II van de Opiumwet te staan. Op lijst I staan harddrugs.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Zo'n 90 gemeenten lopen vooruit op verbod op lachgas, nemen zelf maatregelen” (14 juli 2020), NOS

Gisteren werd in Den Helder een 21-jarige militair uit Wierden opgepakt op verdenking van het aanbieden van vals geld en overtreding van de Opiumwet. De man betaalde in een horecaruimte op een kazerne met vals geld. Na onderzoek bleek de man nog meer vals geld te hebben in de slaapruimte en zijn auto. Ook vond de politie bij hem soft- en harddrugs. Hij zit vast.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Militairen opgepakt voor drugsbezit, vals geld en vechtpartij” (7 februari 2020), NOS


terdoodveroordeelde

samenstellende samenstelling van ter, dood zn en veroordeelde

De schoonzus van een terdoodveroordeelde beklaagt zich over de aanstaande executies.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “'Hoe zou jij je voelen als je geëxecuteerd zou worden?'” (Donderdag 28 juli 2016, 10:09), NOS

Vorig jaar april mislukte een executie toen een nieuwe combinatie gifstoffen werd gebruikt. De terdoodveroordeelde overleed aan een hartaanval, drie kwartier nadat hem de dodelijke cocktail was toegediend. Volgens getuigen bewoog en kreunde Clayton Lockett terwijl hij rustig had moeten inslapen.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Gevangenisfunctionaris weg na mislukte executie” (Zaterdag 5 december 2015, 08:15), NOS


verkrachtingszaak

samenstelling van verkrachting zn en zaak zn met het invoegsel -s-

verkrachtingszaken (plural)
verkrachtingszaakje (diminutive singular)
verkrachtingszaakjes (diminutive plural)

Het is niet de eerste keer dat een strip wordt ingezet voor een cold case. "Kelly de Vries werd getriggerd door de strip van de verkrachtingszaak in Schiedam", legt Van der Kaaden uit. "Ze zag dat het wel integer kon en niet clownesk werd. Ook Royce, haar broer, zag het zitten."

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Stripverhaal moet zorgen voor nieuwe tips in zaak vermissing Tanja Groen” (Dinsdag 24 mei 2022, 16:22), NOS

Het slachtoffer in de verkrachtingszaak uit 1949 was de destijds 32-jarige vrouw Ruby Stroud Floyd. Ze was op acht januari kleren aan het verkopen in een overwegend zwarte wijk.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Gouverneur Virginia verleent gratie aan geëxecuteerde zwarte mannen” (Dinsdag 31 augustus 2021, 19:03), NOS


visserijrechten

samenstelling van visserij zn en rechten zn

rechten verkregen om ergens te kunnen vissen


vluchtelingenstatus

samenstelling van vluchteling zn en status zn met het invoegsel -en-

juridische erkenning dat een persoon een vluchteling is

In de wet staat dat gevoelige kwesties niet beoordeeld mogen worden door ambtenaren die betrokken waren bij eerdere besluiten in een dossier, om tunnelvisie te voorkomen. Deze regels gelden ook voor de beoordeling van bezwaarschriften van asielzoekers met een vluchtelingenstatus. Zij kunnen bijvoorbeeld bezwaar indienen als hun verblijfsvergunning wordt ingetrokken.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “'Onderzoek naar gesjoemel bij vluchtelingen-besluiten IND'” (Woensdag 21 november 2018, 07:49), NOS

Armeniërs krijgen bijna nooit een beschermde vluchtelingenstatus. Van de Armeniërs die de afgelopen drie jaar asiel hebben aangevraagd, lukte dat zo'n 10 procent. In de meeste gevallen werd het verzoek afgewezen omdat Armenië geen onveilig land is.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Armeense asielgezinnen laten zich nauwelijks uitzetten” (Maandag 17 september 2018, 16:00), NOS


vrijheidsrecht

samenstelling van vrijheid zn en recht zn met het invoegsel -s-
**[1] "vrijheid" opgevat als persoonlijke zelfbeschikking
**[2] "vrijheid" opgevat als een gebied dat (deels) vrijgemaakt was van algemene regels en handhaving in het gebied van een landsheer

elk van de grondrechten die beschermen tegen de macht van de overheid

Grapperhaus herhaalde vanmiddag dat 'dit nooit had mogen gebeuren'. Alleen in uitzonderlijke gevallen -zoals rond nationale veiligheid- worden afgeweken en dat was volgens de minister 'nu niet aan de orde'. „Ik vind bronbescherming een vrijheidsrecht. Het Openbaar Ministerie heeft gezegd dat dit niet had moeten gebeuren en daar ben ik het helemaal mee eens.”

Weblink bron “Minister: OM maakte fouten in zaak burgemeesterslek” (Redactie 12-06-2018), Tubantia

privilege waarbij een landsheer de inwoners van een bepaalde plaats toestaat eigen regels zelf te handhaven

Wanneer een dorp in die tijd vrijheidsrechten kreeg, werd daarmee de kiem gelegd voor wat men later een stad ging noemen. Zo zijn, om enkele duidelijke voorbeelden te geven, de Brabantse hoofdsteden Leuven, Brussel, Antwerpen en Den Bosch als kleine Vrijheden begonnen, qua grondgebied beslist niet groter dan de Vrijheid Rode.

Weblink bron “De Vrijheid Rode : Lees verder” (juni 2020) op oudevrijheid.nl


jachtverbod

wettelijk verbod om te jagen op wilde dieren

Diverse provinciale politici van de Partij voor de Dieren riepen eerder deze week ook op tot een jachtverbod in Nederland verband met het winterweer. De partij vindt dat Gedeputeerde Staten van de provincies tijdelijk een algeheel verbod moeten instellen voor het afschieten van wild.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Vogelbescherming wil jachtverbod” (Dinsdag 7 februari 2012, 15:54), NOS

Verschillende provincies hebben het jagen op wilde dieren geheel of gedeeltelijk verboden vanwege het winterweer. Als laatste kondigde de provincie Utrecht een algeheel jachtverbod af.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Jacht beperkt vanwege winterweer” (Vrijdag 25 januari 2013, 18:59), NOS


Hinderwet

samenstelling van hinder zn en wet zn , geschreven met een hoofdletter volgens spellingregel 16.P

wet (van 2 Juni 1875, Stbl. 95) die het toezicht regelde op inrichtingen die gevaar, schade of hinder konden veroorzaken
Deze wet is in 1993 vervangen door de Wet milieubeheer. De bepalingen uit die wet zijn sinds 2010 onderdeel van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht.

Geheel in de lijn van deze liberale opvattingen bleef, ook na de invoering van de Hinderwet, alles wat zich binnen de muren van het bedrijf afspeelde, buiten de greep van de wetgever.

Weblink bron
Cor van der Heijden
 “Ontploffende stoomketels” (18 januari 2002) op nrc.nl


bestuursrechtspraak

samenstelling van bestuur zn en rechtspraak zn met het invoegsel -s-

rechtspraak over het al dan niet passend zijn van bestuurlijke beslissingen

De Raad van State heeft de komst van een grote afvalverbrandingsoven in Harlingen goedgekeurd. Volgens de afdeling bestuursrechtspraak is de vergunning die Gedeputeerde Staten van Friesland heeft verleend aan het bedrijf Omrin nu in orde.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Groen licht afvaloven Harlingen” (Woensdag 14 maart 2012, 11:38), NOS

Ook bij de afdeling bestuursrechtspraak heeft het kabinet twee leden benoemd: senior rechter Van Ettekoven en hoogleraar Van de Gronden van de Nijmeegse Radboud Universiteit.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Franssen naar Raad van State” (Vrijdag 8 november 2013, 14:35), NOS


rechtshulpverzoek

samenstellende samenstelling van recht zn, hulp zn en verzoek zn met het invoegsel -s-

verzoek van het ene land aan het andere om mee te helpen bij het opsporen en aanhouden van criminelen

Het Amerikaanse ministerie van Justitie diende daarvoor in augustus een rechtshulpverzoek in bij het Openbaar Ministerie. Naar aanleiding daarvan begon het OM alsnog een strafrechtelijk onderzoek tegen de vier voor poging tot hacken.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “We hadden ze en lieten ze gaan: waarom werden de spionnen niet vastgezet?” (Vrijdag 5 oktober 2018, 16:10), NOS

Een paar dagen later zet de officier van justitie de volgende stap: hij formuleert een rechtshulpverzoek aan Argentinië. Hij schrijft dat het vermoeden bestaat dat Poch betrokken is geweest bij "ernstige strafbare feiten gepleegd in Argentinië in de periode van 1976-1980". Mogelijk is het Openbaar Ministerie op dat moment nog van plan om Poch in Nederland te vervolgen.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Reconstructie: hoe Argentinië piloot Julio Poch op het spoor kwam” (Woensdag 29 november 2017, 13:22), NOS


recidivegevaar

samenstelling van recidive zn en gevaar zn

de kans dat een crimineel opnieuw een misdaad pleegt

Drost noemt de neuroloog een onverbeterlijke leugenaar en wil dat het OM alle mogelijkheden bekijkt om hem vast te zetten. Hij vindt het onjuist dat justitie en het ministerie van Volksgezondheid zich alleen zorgen maakt over het recidivegevaar in Nederland.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “'Jansen Steur moet opgepakt'” (Vrijdag 4 januari 2013, 17:56), NOS

Laatste middel Ook moet de crimineel verdacht worden van een ernstig misdrijf, moet er sprake zijn van recidivegevaar en moet het worden beschouwd als een laaste middel. Het is dus de bedoeling dat een crimineel pas op de site komt als andere opsporingsmethoden geen succes hebben gehad.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Nederland krijgt Most Wanted-lijst” (Dinsdag 5 januari 2010, 22:39), NOS


supersnelrecht

intensiverende afleiding van snelrecht met het voorvoegsel super-

een rechtszaak die zeer snel na het plegen van een strafbaar feit wordt gehouden

Geweld tegen agenten of personeel van ambulances is vaak simpel te bewijzen en daarom geschikt voor supersnelrecht, vinden VVD, PVV en CDA. Tot nu toe werd het alleen toegepast rond de jaarwisseling.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Supersnelrecht voor weekendgeweld” (Donderdag 20 januari 2011, 07:17), NOS

Volgens Teeven is dit supersnelrecht niet altijd geschikt voor geweld tegen politie- of ambulancepersoneel. Hij wil het wel mogelijk maken om verdachten langer vast te houden, zodat ze binnen twee weken in een gewone snelrechtprocedure voor de rechter kunnen worden gebracht.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Teeven: snelrecht moet zorgvuldig” (Donderdag 20 januari 2011, 16:03), NOS


uitleveringsverzoek

samenstelling van uitlevering zn en verzoek zn met het invoegsel -s-

verzoek van een land aan een ander land om een persoon die verdacht is van een misdaad op te pakken en naar dat land te sturen

De Hondurese oud-president Hernández werkt mee aan een uitleveringsverzoek van de Verenigde Staten. De Amerikanen verdenken hem van betrokkenheid bij drugshandel en vroegen Honduras gisteren om uitlevering van de politicus. Op televisiebeelden valt te zien dat Hernández geboeid uit zijn huis in Tegucigalpa werd meegenomen door agenten.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Oud-president Honduras aangehouden na uitleveringsverzoek VS” (Woensdag 16 februari 2022, 03:56), NOS

De VS heeft bij het Verenigd Koninkrijk ook een uitleveringsverzoek ingediend. Assange zou medeplichtig zijn aan een computerinbraak in het Amerikaanse ministerie van Defensie. Het is aan de Britten om te bepalen aan welk uitleveringsverzoek voorrang wordt gegeven, zegt het Zweedse OM.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Onderzoek Assange in Zweden heropend, uitlevering gevraagd” (Maandag 13 mei 2019, 10:43), NOS


arrondissementsparket

samenstelling van arrondissement zn en parket zn met het invoegsel -s-

regiokantoor van het Openbaar Ministerie waar officieren van justitie werken

- Bij eerder onderzoek zijn ook bij het Arrondissementsparket Amsterdam geen schriftelijke of digitale bewijzen van de betaling gevonden. Die zijn ook nu niet gevonden.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “De brief van Opstelten: een samenvatting” (Dinsdag 10 maart 2015, 01:36), NOS

Het onderzoek van het Openbaar Ministerie naar de overval op de juwelierswinkel in Deurne is nog niet afgerond. "En in dit stadium van het onderzoek reageren wij niet inhoudelijk via de media", schrijft het arrondissementsparket Oost-Brabant in een reactie op het verhaal van de advocaat van de juwelier.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “OM zwijgt zolang onderzoek loopt” (Zondag 13 april 2014, 18:17), NOS


effectenrecht

samenstelling van effect zn en recht zn met het invoegsel -en-

Volgens The Wall Street Journal onderzoekt de SEC nu of de autobouwer het effectenrecht heeft geschonden. Tesla zegt nog niets te hebben gehoord over zo'n onderzoek.

NOS Nieuws
 “ (Dinsdag 12 juli 2016, 09:43), Wikipedia

10.45 - 11.45 Christel Grundmann - van de Krol Hoogleraar Effectenrecht aan de Radboud Universiteit Nijmegen

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Overzicht verhoren De Wit: week 1” (Vrijdag 15 januari 2010, 11:27), NOS


faillissementswet

samenstelling van faillissement zn en wet zn met het invoegsel -s-

wet die bepaalt hoe men moet omgaan met een bedrijf dat zijn financiële verplichtingen niet meer kan nakomen

Death Row Records hield het nog tien jaar vol, onder meer door oude nummers opnieuw uit te brengen op compilatiealbums. In 2006 werd het label failliet verklaard, maar door een nieuwe faillissementswet in Amerika kreeg Suge Knight het bedrijf terug. Een jaar later verkocht hij het label.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Snoop Dogg koopt platenlabel Death Row Records, waarmee hij doorbrak” (Donderdag 10 februari 2022, 21:57), NOS

Volgens de rechter mag de rechtbank een faillissement alleen toetsen aan de Faillissementswet. Daardoor kan de rechter volgens de uitspraak het maatschappelijk belang in dit geval niet laten meewegen in de beslissing, maar alleen kijken naar de financiële situatie.

Weblink bron
NOS Nieuws
 “Rechter draait faillissement MC Slotervaart niet terug” (Donderdag 1 november 2018, 14:24), NOS


rechtzitting

samenstelling van recht zn en zitting zn

onderdeel van een proces waar het geschil wordt besproken met de rechter(s)

Tijdens de rechtzitting houdt de officier van justitie zijn requisitoir en de advocaat zijn pleidooi.

De verdachten verdedigden hun uitgaven tijdens de rechtzitting met de uitleg dat die nodig waren voor een bepaalde levenstijl waarmee ze makkelijker toegang konden krijgen tot mensen die mooie zakelijke kansen boden.

Weblink bron “Celstraf in zaak Palm Invest” (23 april 2010) op nrc.nl

De voorgeschiedenis is enerverend en de rechtzittingen trokken de aandacht van het grote publiek.

Weblink bron
Pieter Ippel
 “De demi-mondaine, de zaakgelastigde en de volksheld” (16 april 1986) op nrc.nl


mensenrechtenadvocaat

samenstelling van mensenrechten zn en advocaat zn

advocaat die mensen helpt die slachtoffer zijn geworden van schendingen van hun rechten als mens

De processen van de protesterende vrouwen verlopen niet eerlijk, zegt Affolter. "De Iraanse mensenrechtenadvocaat Nasrin Sotoudeh verdedigde vrouwen die protesteerden tegen de verplichting om een hoofddoek te dragen, maar wordt hier nu streng voor gestraft." Afgelopen maart is ze veroordeeld tot 38 jaar cel en 148 zweepslagen.

Meike Wijnhoven
 “ (Zondag 11 augustus 2019, 16:00), Wikipedia

Volgens mensenrechtenadvocaat Veronica Koman zijn vanwege de angst voor geweld zo'n 50.000 burgers hun dorpen ontvlucht. Militairen in Papoea gebruiken vaak geweld zonder dat zij er achteraf verantwoording over hoeven af te leggen.

Weblink bron
Annemarie Kas
 “Indonesië dreigt met 'uitroeiing' onafhankelijkheidsstrijders op Papoea” (Dinsdag 25 mei 2021, 08:31), NOS


paspoortwet

De databank met vingerafdrukken van alle Nederlanders vloeit voort uit de in 2009 aangenomen Paspoortwet. Veel instanties hebben kritiek op het plan, bijvoorbeeld de AIVD, het College Bescherming Persoonsgegevens en een burgerrechtenorganisatie. Ze maken zich onder meer zorgen over de privacy.

Weblink bron “Kamer: geen databank vingerafdrukken” (Donderdag 3 februari 2011, 13:44), NOS

Volgens Schoof is voor de maatregel gebruikgemaakt van de Paspoortwet en is dat nog niet eerder gebeurd. De acht waren van plan naar Syrië te gaan of waren daar al geweest. Het vervallen verklaren betekent in de praktijk dat iemand niet naar het buitenland kan reizen: het paspoort wordt ingenomen, bijvoorbeeld op Schiphol.

Weblink bron “8 Syriëgangers zijn paspoort kwijt” (Dinsdag 28 januari 2014, 10:54), NOS


regiezitting

samenstelling van regie zn en zitting zn

eerste terechtzitting waarin een zaak nog niet inhoudelijk wordt behandeld

Op de regiezitting sprak Sanil B. over telefoongesprekken van hem die zijn afgeluisterd en over infiltranten op de luchtplaats van de gevangenis die probeerden hem bekentenissen te ontlokken.

Weblink bron “Twee hoofdverdachten Mallorca-zaak op vrije voeten, Sanil B. blijft vastzitten” (Vrijdag 21 januari 2022, 16:23), NOS


verjaringstermijn

samenstelling van verjaring zn en termijn zn met het invoegsel -s-

tijdsperiode waarna iemand niet meer vervolgd kan worden voor een begane misdaad

Minister Dekker voor Rechtsbescherming wil de verjaringstermijn voor het ten uitvoer leggen van straffen afschaffen. Zo wil hij voorkomen dat veroordeelden hun straf ontlopen door lang genoeg uit handen van de politie te blijven.

Weblink bron “Minister Dekker wil eind maken aan verjaring van straffen” (Donderdag 11 januari 2018, 15:59), NOS

"De verjaringstermijnen zijn zo ongelooflijk lang, voor een straf waar acht jaar op staat moet je 26 jaar uit handen van justitie blijven." Daarnaast denkt Van Oosten dat het contraproductief werkt om iemand na jaren - als diegene zijn leven weer op orde heeft - nog een celstraf te laten uitzitten.

Weblink bron “VVD tegen verjaren straf: 'Geen premie op ontsnapping naar subtropisch eiland'” (Maandag 27 november 2017, 08:33), NOS


vervoerverbod

samenstelling van vervoer zn en verbod zn

regeling die het verbiedt dat men iets van de ene naar de andere locatie vervoert vaak gaat het om dieren die men niet mag vervoeren in verband met de bestrijding van een epidemie

Sinds vorig najaar is al sprake van een nieuwe uitbraak van H5-vogelgriep in Nederland. Aanvankelijk werden vooral wilde vogels getroffen, in het noorden van Friesland en in Midden-Nederland. Even later dook het virus ook op bij pluimveebedrijven. De minister stelde een ophokplicht en een vervoerverbod is. Desondanks dook de vogelgroep in februari op in een kippenhouderij in het Brabantse Sint Oedenrode en in mei op een kalkoenbedrijf bij Weert (Limburg).

Weblink bron “Drentse kippenboeren willen na 34 weken van ophokplicht af” (Zaterdag 12 juni 2021, 12:21), NOS


verwijtbaarheid

afleiding van verwijtbaar met het achtervoegsel -heid

de mate waarin een strafbare actie met opzet is gepleegd

"De afgelopen week zijn er in de media berichten verschenen over declaraties van VVD-Tweede Kamerlid Mark Verheijen. Naar aanleiding van die berichten, de publiciteit en de beeldvorming heeft Mark Verheijen het hoofdbestuur van de VVD gevraagd om de Commissie Integriteit van de VVD te laten kijken naar de feiten, de ernst en de verwijtbaarheid en daar een oordeel over te vellen", zo staat in een persbericht.

Weblink bron “VVD'er Verheijen vraagt zelf onderzoek integriteit” (Vrijdag 13 februari 2015, 17:26), NOS

Voortaan wordt alleen nog een boete van 100 procent van het bedrag opgelegd als er met opzet is gefraudeerd. Bij grove schuld wordt de boete 50 procent en bij verminderde verwijtbaarheid 25. De minimumboete van 150 euro vervalt en de uitkerende instantie kan in meer situaties volstaan met een waarschuwing.

Weblink bron “Fraudewet aangepast na kritiek” (Dinsdag 16 december 2014, 10:30), NOS


amnestieregeling

samenstelling van amnestie zn en regeling zn

regeling waarbij een groep mensen die tegen de wet heeft gehandeld vrijgesteld wordt van strafvervolging

Het meest heikele punt waren Bush' immigratieplannen. Bush herhaalde dat met hem valt te praten over een amnestieregeling voor miljoenen illegalen in het land. "Je kunt niet 11 miljoen mensen deporteren. We moeten ze dus een weg naar een legale status bieden."

Weblink bron “Moeilijk 'sollicitatiegesprek' voor Jeb Bush” (Vrijdag 27 februari 2015, 22:39), NOS

Geconfronteerd met economische onzekerheid hebben rijke Russen vorig jaar 151,5 miljard dollar naar het buitenland gesluisd. Poetin reageerde in december met een algemene amnestieregeling voor diegenen die hun geld weer terughalen naar Rusland. Zij worden met rust gelaten door de belastingdienst.

Weblink bron “Poetin wil dat miljardairs geld terugbrengen naar Rusland” (Donderdag 19 maart 2015, 14:14), NOS


amnestiewet

wet die regelt dat een bepaalde groep mensen vrijgesteld wordt van strafvervolging

Een waarheidscommissie van de Verenigde Naties concludeerde in 1993 dat Reyes Mena verantwoordelijk was voor de moord en de hinderlaag waarin Koos Koster, Jan Kuiper, Joop Willemsen en Hans ter Laag waren gelokt. Datzelfde jaar werd in El Salvador een amnestiewet aangenomen, waardoor hij in dat land niet kon worden vervolgd. Reyes Mena woonde toen al jaren niet meer in El Salvador.

Weblink bron “OM: strafrechtelijk onderzoek naar dood IKON-journalisten” (Maandag 24 september 2018, 22:37), NOS

Kouwenhoven beriep zich bij de Hoge Raad op een amnestiewet die Taylor in 2003 vlak voor zijn aftreden als president had goedgekeurd. Daarin kreeg iedereen die tijdens de burgeroorlog misdaden had begaan amnestie.

Weblink bron “Ook Hoge Raad geeft Guus Kouwenhoven 19 jaar voor oorlogsmisdrijven” (Dinsdag 18 december 2018, 13:56), NOS


antiterreurwet

afleiding van terreur met het voorvoegsel anti- samengesteld met wet zn

wet die de bestrijding van terreurgroepen regelt

Het Keniaanse Hooggerechtshof heeft delen van de omstreden antiterreurwet opgeschort, omdat ze burgerrechten beperken. Onder meer de bepaling die regelde dat journalisten, wanneer ze politieonderzoeken ondermijnen een celstraf kunnen krijgen, wordt uitgesteld.

Weblink bron “Keniaanse rechter schort antiterreurwet op” (Vrijdag 2 januari 2015, 22:36), NOS

Volgens Amnesty International komt er ook een nieuwe antiterreurwet aan die het mogelijk maakt om vreedzame betogers nog langer vast te houden. Op het in twijfel trekken van de integriteit van koning Abdullah zou een gevangenisstraf van tien jaar komen te staan.

Weblink bron “Amnesty: opstand Saudi's onderdrukt” (Donderdag 1 december 2011, 02:29), NOS


gevangenname

afleiding van Naamwoord van handeling gevangennemen

gevangennamen (plural)
gevangennames (plural)

Tegengesproken Zijn gevangenname is even stil gehouden om andere belangrijke Taliban-figuren niet de tijd te geven om hun sporen te wissen. The New York Times heeft op verzoek van het Witte Huis enige tijd gewacht met de publicatie van het bericht.

Weblink bron “Nummer twee van de Taliban gepakt” (Dinsdag 16 februari 2010, 07:32), NOS

Er is ook 2 miljoen dollar op het hoofd van de tweede man van LeT gezet, Abdul Rehman Makki. Hij is de zwager van Saeed en mede-oprichter van LeT. De VS zullen geld uitkeren voor informatie die leidt tot de gevangenname van Saeed en Makki.

Weblink bron “Premie op hoofd 'Mumbai-terrorist'” (Dinsdag 3 april 2012, 08:22), NOS


proefverlof

gevangene of een persoon met TBS die tijdelijk uit de inrichting mag gaan om weer te wennen aan de samenleving als voorbereiding op zijn of haar definitieve vrijlating

Er vinden door de barre omstandigheden nauwelijks scoringskansen plaats, totdat de Patriots in de slotfase een vrije trap krijgen. Coach Ron Meyer heeft een idee en stuurt Henderson, een gevangene die op proefverlof is, met zijn sneeuwschuiver het veld in zodat John Smith de bal op een fatsoenlijke manier kan schieten.

Weblink bron “Iedereen op z'n hoede voor 'Patriot Games' tijdens de Super Bowl” (Zondag 5 februari 2017, 11:37), NOS

De vrijlating van Van der Graaf bracht politiek en maatschappelijk enige onrust met zich mee. Van der Graaf kwam in 2014 vrij, de moord op Fortuyn werd gepleegd op 6 mei 2002. Hij werd veroordeeld tot 18 jaar cel. Toenmalig staatssecretaris Teeven besloot onder meer dat Van der Graaf niet op proefverlof mocht, maar moest dat besluit terugdraaien toen de Raad voor de Strafrechttoepassing anders oordeelde.

Weblink bron “'Psychische begeleiding Van der Graaf was verkooppraatje'” (Dinsdag 10 mei 2016, 07:49), NOS


rechtsplicht

samenstelling van recht zn en plicht zn met het invoegsel -s-

De rechter wijst er echter op dat de dader onrechtmatig heeft gehandeld en dat het slachtoffer nergens anders dan bij Facebook terechtkan om te achterhalen wie het is. Daarom moet het bedrijf voldoen aan zijn rechtsplicht, zegt de rechtbank.

Weblink bron “Facebook moet achterhalen wie 'wraakporno' online zette” (Donderdag 25 juni 2015, 15:44), NOS

CDA-fractievoorzitter Van Geel erkent ook dat dingen beter hadden gekund. Hij bestrijdt dat letterlijk de begrippen 'onjuist en onvolledig geïnformeerd' in het rapport voorkomen. "Er is niet bewust misleid en er was geen rechtsplicht om de Kamer te informeren", zei Van Geel.

Weblink bron “Balkenende: ik heb juist gehandeld” (Woensdag 17 februari 2010, 02:46), NOS


schaderegeling

samenstelling van schade zn en regeling zn

schaderegelingen (plural)
schaderegelingetje (diminutive singular)
schaderegelingetjes (diminutive plural)

manier waarop men een geleden schade aan de gedupeerden vergoedt

De uitspraak van de Hoge Raad versterkt een al bestaande schaderegeling. Zo is er goed nieuws voor beleggers die een aandelenleaseproduct via een tussenpersoon kochten: volgens de rechters mogen beleggers hun volledige restschuld en betaalde rente verhalen op Dexia, als de tussenpersoon niet bevoegd was om te adviseren over aandelen.

Weblink bron “Hoge Raad steunt beleggers in aandelenleasezaak Dexia” (Vrijdag 2 september 2016, 19:54), NOS

Transportorganisaties schatten de schade door de gedeeltelijke sluiting van de brug op zeker een half miljoen euro per dag. Net als minister Schultz vindt Vermeulen dat moet worden gekeken naar een schaderegeling, maar hij wil daar nu nog niet op ingaan. "Ik vind dat echt een vraag die niet nu de volle aandacht moet krijgen, maar op een later moment. Nu moeten we zo snel mogelijk aan de slag om het probleem op te lossen."

Weblink bron “Druk op Rijkswaterstaat stijgt door chaos bij Merwedebrug” (Zaterdag 15 oktober 2016, 10:15), NOS


provinciewet

samenstelling van provincie zn en wet zn

nationaal vastgelegde regels over de inrichting en werkwijze van grote regionale bestuurlijke eenheden waarin een land is verdeeld

Het voorstel tot de naamsverandering werd al in 1985 door Provinciale Staten genomen. Provinciebesturen mochten hun naam wettelijk toen echter niet wijzigen. Met de nieuwe provinciewet die vorig jaar van kracht ging, kon dit wel.

Weblink bron
Karin de Mik
 “Provinciale Staten stemt in met naamswijzing Fryslân” (14 december 1995) op nrc.nl


meldingsplichtige

zn: afgeleid van meldingsplichtig bn met het achtervoegsel -e

bn: meldingsplichtig bn met de uitgang -e

ˌmɛldɪŋsˈplɪxtəɣə

degeen die volgens de wet verplicht is een autoriteit in te lichten over een feit of voornemen

Volgens de toezichthouder heeft de bank gedurende bijna een jaar het kapitaalsbelang van één van haar dochtermaatschappijen in een aan Euronext genoteerde beleggingsinstelling niet gemeld. (…) Als moedermaatschappij was BNP de meldingsplichtige, aldus de AFM. Deze melding is verplicht om beleggers en bedrijven inzicht te geven in de belangen van grootaandeelhouders.

Weblink bron “Toezichthouder beboet BNP Paribas” (11 september 2009) op nrc.nl


immigratiewet

samenstelling van immigratie zn en wet zn

wet die regelt welke mensen, vanuit het buitenland, in een land mogen gaan wonen

In 1882 werd de eerste immigratiewet aangenomen die specifiek gericht was tegen een etnische groep: de Chinese Exclusion Act. Vooral aan de westkust vreesde men een vloedgolf van goedkope Chinese immigranten, die de taal niet spraken en samenklitten in Chinatowns. De wet verbood Chinese immigratie voor 10 jaar. Ook kwamen Chinezen voortaan niet meer in aanmerking voor het Amerikaanse staatsburgerschap.

Weblink bron “Amerika's haat-liefdeverhouding met immigranten” (Zondag 29 januari 2017, 11:45), NOS

Daarbij vallen termen als ‘koning’ en ‘dictator’. Obama zegt dat hij de Republikeinen een jaar geleden geheel volgens de regels van het politieke spel vroeg om een immigratiewet, die hij zou kunnen tekenen. Die wet is er niet gekomen en dus rest hem geen ander keuze dan zelf tot actie over te gaan.

Weblink bron “President Obama komt met immigratieplan” (Donderdag 20 november 2014, 13:54), NOS


gezondheidswet

samenstelling van gezondheid zn en wet zn met het invoegsel -s-

wet die de gezondheid van inwoners van een land probeert te beschermen en de gezondheidszorg reguleert

Mas zou in Costa Rica de gezondheidswet hebben overtreden, maar er wordt niet gezegd wat hij precies fout heeft gedaan.

Weblink bron “Oprichter PIP gezocht door Interpol” (Zaterdag 24 december 2011, 02:27), NOS


auteursrechtelijk

afgeleid van auteursrecht met het achtervoegsel -elijk

auteursrechtelijker (uninflected comparative)
auteursrechtelijkst (uninflected superlative)
auteursrechtelijke (inflected positive)
auteursrechtelijkere (inflected comparative)
auteursrechtelijkste (inflected superlative)
auteursrechtelijks (partitive positive)
auteursrechtelijkers (partitive comparative)

betrekking hebbend op het intellectueel eigendom

Volgens Solmecke is de Duitse wet niet duidelijk over streamen, het online bekijken van filmpjes op bijvoorbeeld RedTube. In Duitsland is, in tegenstelling tot Nederland, ook het downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal strafbaar, maar bij streamen wordt het filmpje niet volledig op de computer gedownload maar slechts in kleine stukjes. Het is volgens Solmecke maar de vraag of dat ook strafbaar is.

Weblink bron “Duitse pornokijkers hebben pikant probleem” (Vrijdag 13 december 2013, 20:28), NOS

Terpstra wil niet dat Dankbaar haar dagboek gebruikt en spande een kort geding aan. De rechter oordeelt nu dat het dagboek een "auteursrechtelijk beschermd werk" is. Dat betekent dat Dankbaar geen fragmenten mag publiceren zonder toestemming van de moeder van Marianne.

Weblink bron “Verbod publicatie dagboek Vaatstra” (Woensdag 18 december 2013, 14:54), NOS


onbewoonbaarverklaring

samenstelling van onbewoonbaar bn en verklaring zn

onbewoonbaarverklaringen (plural)
onbewoonbaarverklarinkje (diminutive singular)
onbewoonbaarverklarinkjes (diminutive plural)

verklaring dat een pand of woning onbewoonbaar is


antiterrorismewet

afleiding van terrorisme met het voorvoegsel anti- samengesteld met wet zn

wetten waarmee met terrorisme probeert te voorkomen en te bestrijden

Er is veel kritiek op de antiterrorismewet. Met de nieuwe wet kan Sisi hard optreden tegen de Moslimbroederschap, de beweging van de afgezette president Morsi.

Weblink bron “Egyptische president ondertekent antiterrorismewet” (Maandag 17 augustus 2015, 09:36), NOS

Met zo'n vijf miljoen moslims heeft Frankrijk de grootste moslimpopulatie van Europa. Het parlement heeft in september een strenge antiterrorismewet aangenomen. Van Fransen bij wie het vermoeden bestaat dat ze zich bij IS willen aansluiten mag het paspoort worden afgenomen. Propagandistische video's worden zoveel mogelijk geblokkeerd op internet.

Weblink bron “Moeder wil jihadisten redden” (Zaterdag 4 oktober 2014, 13:58), NOS


bankvergunning

samenstelling van bank zn en vergunning zn

ˈbɑŋkfərˌɣʏnɪŋ

officiële toestemming om als bedrijf bancaire operaties uit te voeren

De 136 zelfstandige kantoren van de Rabobank hebben elk een eigen bankvergunning van toezichthouder De Nederlandsche Bank. Maar het toezicht wordt van oudsher uitgevoerd door het hoofdkantoor in Utrecht. De Rabobank wil niet bekend maken welke zelfstandige banken op dit moment onder curatele staan.

Weblink bron “Rabo: geen problemen kantoren” (22 augustus 2013), NOS

Oud-DNB-president Nout Wellink heeft eerder bij een hoorzitting in de Tweede Kamer gezegd dat er andere voorwaarden aan de bankvergunning van DSB verbonden hadden moeten worden. Tegenwoordig is De Nederlandsche Bank wettelijk beschermd tegen claims, maar die wet was nog niet in werking bij de val van DSB. De toezichthouder is niet aansprakelijk, behalve in gevallen van opzet en grove schuld.

Weblink bron “Claim curatoren DSB tegen DNB” (25 oktober 2013), NOS


boetebedrag

de hoeveelheid geld die men als straf moete betalen

De gemeente Amsterdam heeft vorig jaar in totaal voor 4,2 miljoen euro aan boetes uitgedeeld voor woonfraude. Het overgrote deel van de 378 boetes was voor de illegale verhuur van appartementen aan toeristen, via sites als Airbnb, Booking.com en HomeAway. Het boetebedrag is meer dan verdubbeld ten opzichte van 2016. Toen werden er 166 boetes opgelegd voor een totaalbedrag van 1,9 miljoen euro.

Weblink bron “Amsterdamse boetes voor illegale toeristenappartementen meer dan verdubbeld” (Woensdag 7 februari 2018, 10:55), NOS

De man benaderde alleen Belgische bestuurders. Als die het boetebedrag niet contant konden voldoen, liet hij ze pinnen bij een geldautomaat en stak het geld in zijn portefeuille.

Weblink bron “Politieman stak geïnde verkeersboetes van Belgen in eigen zak” (Donderdag 3 mei 2018, 15:58), NOS


contactverbod

samenstelling van contact zn en verbod zn

verbod om in de buurt te komen van een (bepaald) ander persoon

De Rotterdamse burgemeester Aboutaleb wil van het kabinet meer middelen krijgen om de coronamaatregelen en adviezen te kunnen handhaven. Hij denkt daarbij aan een contactverbod, zoals in Duitsland, vertelde hij in Nieuwsuur.

Weblink bron “Aboutaleb: 'Opties bespreekbaar die kunnen bijdragen aan handhaafbaar gedrag'” (Maandag 23 maart 2020, 07:11), NOS

Bondskanselier Merkel heeft dat afgesproken in een telefonisch overleg met de premiers van de deelstaten. Het contactverbod wordt ingesteld voor zeker twee weken.

Weblink bron “Duitsland komt met contactverbod” (Zondag 22 maart 2020, 18:00), NOS


drugscrimineel

samenstelling van drug zn en crimineel zn met het invoegsel -s-

Ooit was ze een jonge Française voor wie de wereld aan haar voeten lag. Maar het leven pakte slecht uit voor König. Haar eerste partner was een drugscrimineel die haar mishandelde. Ze bekeerde zich tot de islam, ging een nikab dragen en radicaliseerde.

Weblink bron
Frank Renout
 “Van vrolijke Française tot Syriëganger, en nu een veiligheidsdilemma voor Frankrijk” (Donderdag 21 februari 2019, 20:42), NOS

Zijn advocaat weerspreekt dat G. een grote drugscrimineel is. "Voor die vier kilo cocaïne heeft hij geen dag vastgezeten", zegt Kuijpers, die daaruit afleidt dat het Openbaar Ministerie geen sterke zaak heeft tegen zijn cliënt.

Weblink bron “Neerschieten man en dochter in Amstelveen lijkt liquidatiepoging” (Zaterdag 16 maart 2019, 13:48), NOS


drugsoorlog

samenstelling van drug zn en oorlog zn met het invoegsel -s-

strijd tussen verschillende criminele organisaties die in verboden verdovende middelen handelen

Die drugsoorlog kostte het afgelopen jaar in de deelstaat Ceará aan naar schatting 5000 mensen het leven. Dat waren er bijna twee keer zo veel als in 2016.

Weblink bron “Zeker 14 doden bij schietpartij in nachtclub Brazilië” (Zaterdag 27 januari 2018, 17:52), NOS

In ruil voor een streng beschermingsprogramma legde Nabil zeker 26 verklaringen af over moorden in de Mocro-oorlog, een drugsoorlog in voornamelijk de Amsterdamse onderwereld. Daarbij zijn vooral Marokkaanse en Antilliaanse mannen betrokken.

Weblink bron “Broer kroongetuige Mocro-oorlog geliquideerd in Amsterdam-Noord” (Donderdag 29 maart 2018, 09:46), NOS


drugsoverlast

samenstelling van drugs zn en overlast zn

hinder die men ervaart door gebruik van verboden verdovende middelen en de handel aarin

Duterte treedt hard op tegen de drugsoverlast in zijn land. Sinds zijn aantreden afgelopen mei, zijn er naar schatting vijfduizend drugsdealers of mensen die beschuldigd worden van drugshandel omgebracht door doodseskaders.

Weblink bron “Filipijnse president: ik vermoordde eigenhandig criminelen” (Woensdag 14 december 2016, 09:05), NOS

Er is geen enkele coffeeshop te vinden en toch hebben inwoners van Roosendaal de meeste overlast van drugs. Uit cijfers van het CBS blijkt dat een op de acht Roosendalers vorig jaar drugsoverlast heeft ervaren.

Weblink bron
Danny van Zeggelaar
 “'Drugstoeristen maken plaats voor blowende jongeren in Roosendaal'” (Maandag 24 juli 2017, 13:50), NOS


consumentenrecht

samenstelling van consument zn en recht zn met het invoegsel -en-

de wettelijke rechten van een consument; wetgeving die de rechten van een consument beschermen

In de voorwaarden van Facebook staat dat de site onder de Californische wet valt. Maar daar maakt het Franse Hooggerechtshof dus gehakt van: dat argument is oneerlijk, overdreven en het overtreedt het Franse consumentenrecht, door het moeilijk te maken om stappen tegen Facebook te nemen.

Weblink bron “Facebook-vaginaruzie wordt uitgevochten in Frankrijk” (Vrijdag 12 februari 2016, 22:04), NOS

Ook is de privacybescherming in de VS voor Amerikanen beter dan voor buitenlanders, aldus De Zwart. "En ze kijken heel anders naar privacy. Daar is het een soort consumentenrecht, maar in Europa is het een grondrecht."

Weblink bron
Joost Schellevis
 “'Zo slecht is de privacy in de VS niet geregeld'” (Woensdag 28 oktober 2015, 17:37), NOS


gevangenhouding

afleiding van gevangenhouden met het achtervoegsel -ing

het doorgaan met iemand gevangen houden gevangen genomen is

Aangenomen wordt dat Jabari het militaire brein was bij de verdrijving van de Fatah-beweging uit de Gazastrook in 2007. Israël zag hem ook als de man achter de ontvoering en gevangenhouding van de militair Gilad Shalit.

Weblink bron “Offensief Israël tegen top Hamas” (Woensdag 14 november 2012, 19:05), NOS

De overdracht van generaal Mladic aan het Joegoslaviëtribunaal is met zeker één dag uitgesteld. Zijn advocaat Saljic is in Belgrado in beroep gegaan tegen Mladic' gevangenhouding. Ratko Mladic is volgens hem geestelijk en lichamelijk niet in staat om terecht te staan voor het tribunaal.

Weblink bron “Beroep vertraagt overdracht Mladic” (Maandag 30 mei 2011, 19:46), NOS


hulpofficier

samenstelling van hulp zn en officier zn

hulpofficiers (plural)
hulpofficieren (plural)
hulpofficiertje (diminutive singular)
hulpofficiertjes (diminutive plural)

Het Openbaar Ministerie vervolgt vier agenten van de korpsen Limburg-Noord en Limburg-Zuid omdat ze onbevoegd als hulpofficier van justitie hebben gewerkt. Ze zouden zich schuldig hebben gemaakt aan valsheid in geschrifte.

Weblink bron “Onbevoegde hulpofficieren vervolgd” (Dinsdag 31 mei 2011, 10:48), NOS

Het gaat om een politieman die zijn certificaat niet op tijd had verlengd. Daardoor was hij waarschijnlijk sinds juni vorig jaar niet bevoegd om op te treden als hulpofficier. Er wordt nu bekeken of hem iets te verwijten valt.

Weblink bron “Weer hulpofficier zonder papieren” (Dinsdag 20 april 2010, 10:47), NOS


immigratiewetgeving

samenstelling van immigratie zn en wetgeving zn

wetgeving die bepaalt of iemand van buitenlandseafkomst in een land mag wonen

De politie in het Amerikaanse Seattle heeft rookbommen en traangas gebruikt om een demonstratie de kop in te drukken. Traditioneel wordt op 1 mei gedemonstreerd voor betere arbeidsomstandigheden, maar steeds vaker wordt er ook geprotesteerd tegen de immigratiewetgeving. Ook vorig jaar liepen protesten in Seattle uit op gewelddadigheden.

Weblink bron “Demonstratie Seattle loopt uit op rellen” (Donderdag 2 mei 2013, 08:43), NOS

Groot-Brittannië gaat de immigratiewetgeving aanscherpen. Dat zei koningin Elizabeth in haar troonrede, tijdens de opening van het parlementaire jaar. Zoals altijd opgetuigd met rituelen en tradities.

Weblink bron “Groot-Brittannië scherpt immigratiewetgeving aan” (Woensdag 8 mei 2013, 22:32), NOS


jeugdrecht

wetgeving die betrekking heeft op minderjarigen

In Zembla zeggen deskundigen vanavond dat er sinds 2012 duidelijke signalen waren die hadden moeten leiden tot ingrijpen van jeugdzorg. Volgens hoogleraar jeugdrecht Mariëlle Bruning is het dossier van Sharleyne schokkend. Er was volgens haar alle aanleiding voor een zorgvuldig onderzoek. Zo waren er tal van meldingen over verwaarlozing, huiselijk geweld en drankmisbruik van de moeder.

Weblink bron
Ardi Vleugels
 “Gemeente voor de rechter 'omdat jeugdhulp aan Sharleyne (8) faalde'” (Woensdag 17 februari 2016, 06:30), NOS

Zowel een psycholoog als de reclassering hebben de rechtbank geadviseerd Laura volgens het jeugdrecht te berechten. Volgens de psycholoog is Laura kwetsbare en naïeve vrouw, weliswaar bovengemiddeld intelligent maar met een gebrekkige ontwikkeling door een moeilijke jeugd. Ook zou ze ADHD hebben.

Weblink bron
Robert Bas
 “Teruggekeerde Syriëganger Laura H. hoeft van OM niet meer de cel in” (Donderdag 12 oktober 2017, 15:51), NOS


burgerarrestatie

samenstelling van burger zn en arrestatie zn

ingreep waarbij mensen die daarvoor geen speciale bevoegdheid hebben de verdachte van een misdaad vasthouden zodat die kan worden vervolgd

Hij heeft er nog een schepje bovenop gedaan door de burgers meermaals op te roepen om het recht in eigen handen te nemen. Dat heeft geleid tot een reeks lynchpartijen van vermeende boeven, en tot de burgerarrestatie van buitenlanders.

Weblink bron
Gert Van Langendonck
 “Ze sprak Arabisch, dus ze moest een spion zijn” (10 april 2013) op nrc.nl


burgerarrest

samenstelling van burger zn en arrest zn

ˈbʏrɣərɑˌrɛst

De boeren besluiten een dag later op 7 november in patrouille door Oost-Nederland te gaan rijden om de dierenactivisten in de kraag te grijpen. Deelnemers aan de chatgroepen jutten elkaar op. „Een burgerarrest is toegestaan”, zo moedigen verschillende groepsleden hun collega’s in de auto aan.

Weblink bron
Karel Smouter & Rik Wassens
 “Groot alarm, loos alarm. Trollen roeren zich in strijd tussen dierenactivist en boer” (18 november 2019) op nrc.nl

benaming voor een bevoegdheid van alle mensen om de verdachte van een misdaad vast te houden zodat die kan worden vervolgd

Sinds de wet is veranderd en het AD schreef dat het burgerarrest ingezet mag worden (bij ontdekking van een strafbaar feit is iedereen bevoegd om een verdachte aan te houden), gaat ze niet meer naar buiten op slippers (met zwarte sokken erin).

Weblink bron
Carlijn Vis
 “‘De sluier beschermt tegen kwade dingen, zoals de lust van mannen’” (16 september 2019) op nrc.nl


onwettelijk

afleiding van wettelijk met het voorvoegsel on-

onwettelijker (uninflected comparative)
onwettelijkst (uninflected superlative)
onwettelijke (inflected positive)
onwettelijkere (inflected comparative)
onwettelijkste (inflected superlative)
onwettelijks (partitive positive)
onwettelijkers (partitive comparative)

zonder dat er een juridische onderbouwing voor is; strijdig met wettelijke bepalingen

Ook nu wordt er flink gedemonstreerd in Hongkong. Eerder deze week zijn al twintig activisten gearresteerd. Activiste Chan pleit als voormalig advocaat voor hun vrijlating. "Het onwettelijk vasthouden van mensen is onacceptabel in Hongkong, dus ik dring er op aan om ze zo snel mogelijk vrij te laten."

Weblink bron “'China zegt heel duidelijk: ik ben de baas, ik hou je in de gaten'” (Vrijdag 30 juni 2017, 14:13), NOS

En dat is "onwettelijk", zegt vakbond CNV, die het proces financieel ondersteunt. Zo heeft de OR geen advies kunnen geven over nieuwe arbeidsvoorwaarden.

Weblink bron “Ondernemingsraad DA spant proces aan tegen directie” (Maandag 25 januari 2016, 15:42), NOS


miljoenenboete

samenstelling van miljoen zn en boete zn met het invoegsel -en-

miljoenenboetes (plural)
miljoenenboeten (plural)

een straf die bestaat uit een te betalen bedrag van enkele miljoenen euro's of dollars

Weblink bron “BMW krijgt miljoenenboete in Zuid-Korea na autobranden” (Maandag 24 december 2018, 05:20), NOS

Weblink bron “Google krijgt Franse miljoenenboete voor slecht informeren gebruikers” (Maandag 21 januari 2019, 18:26), NOS


miljardenzaak

samenstelling van miljard zn en zaak zn met het invoegsel -en-

miljardenzaken (plural)
miljardenzaakje (diminutive singular)
miljardenzaakjes (diminutive plural)

rechtszaak die om miljarden euro's of dollars gaat

Weblink bron
Nando Kasteleijn
 “Brussel wint miljardenzaak van Google: 'Strategie staat als een huis'” (Woensdag 10 november 2021, 11:17), NOS

Het is niet duidelijk of alleen de twee of drie medewerkers van de witwasactiviteiten wisten of dat ook leidinggevenden op de hoogte waren. In de Duitse pers zijn er speculaties dat de zaak veel groter is. Mogelijk gaat het om een miljardenzaak waarbij ook banken uit Denemarken en Amerika betrokken zijn.

Weblink bron “Politie en justitie doen inval bij hoofdkantoor Deutsche Bank in Frankfurt” (Donderdag 29 november 2018, 12:35), NOS


rechten van de mens

alleen meervoud, verbinding van  rechten, van, de en mens, leenvertaling van Frans droits de l'homme en Engels Rights of Man

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-rechten van de mens.ogg

Europees Hof voor de Rechten van de Mens

Universele Verklaring van de Rechten van de Mens

Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden

човешки права

geheel van de fundamentele rechten en vrijheden die ieder mens toekomen

De verdedigers van de rechten van de mens stonden altijd tegenover de machthebbers. De statelijke almacht werd juist door advocaten, rechtswetenschappers en de activisten uitgedaagd.

Weblink bron
Afshin Ellian
 “Repressie door mensenrechten” (23 oktober 2010) op nrc.nl


inbeschuldigingstelling

afgeleid van in beschuldiging stellen ww met het achtervoegsel -ing

ˌɪmbəˈsxʏldəɣɪŋˌstɛlɪŋ

strafrechtelijke stap waarbij wordt aangegeven welke wetsartikelen zouden zijn overtreden en een verdachte een beschuldigde wordt

De kamer van inbeschuldigingstelling van de rechtbank in Gent besliste vanmiddag dat de twee mogen worden vrijgelaten. Hun advocaten hadden daarom gevraagd. Volgens de advocaat van de schoonvader is zijn cliënt geen gevaar voor de samenleving. De rechtbank in Gent ging daarin mee.

Weblink bron “Familie kasteelheer voorlopig vrij” (Dinsdag 4 september 2012, 16:18), NOS

Op zo'n korte termijn een onderzoek naar de wettigheid van speurwerk, dat is ongekend. En wekt dus de indruk dat er iets fout zit. Vorige week vrijdag velde de Kamer van Inbeschuldigingstelling een oordeel over het werk van de onderzoeksrechter. Op de persconferentie na afloop was iedere Belgische misdaadverslaggever aanwezig, voor zover niet op vakantie.

Weblink bron
Wessel de Jong
 “Rommelige toestanden bij Belgische justitie” (Donderdag 19 augustus 2010, 23:00), NOS


indieningstermijn

samenstelling van indiening zn en termijn zn met het invoegsel -s-

periode dat men een verzoek kan indienen

Voor de personen die nu pas een aanvraag doen, komt er een overgangsrecht, is te lezen in een verklaring van de IND. "Binnen dat overgangsrecht zullen deze personen onder voorwaarden in staat gesteld worden alsnog een daartoe strekkende aanvraag in te dienen. De indieningstermijn zal naar verwachting kort zijn, doch zeker langer dan enkele dagen." Binnenkort wordt meer over de regeling bekend.

Weblink bron “Minstens dertig asielkinderen vragen op valreep alsnog kinderpardon aan” (Vrijdag 1 februari 2019, 16:10), NOS

Koenders schrijft aan hun advocaat dat twee jaar "een alleszins redelijke termijn is om een vordering in te stellen". Maar hij besluit de indieningstermijn nu toch te verlengen voor weduwen van slachtoffers van standrechtelijke executies "van vergelijkbare ernst en aard als Rawagadeh en Zuid-Sulawesi".

Weblink bron “Weduwen Nederlands-Indië krijgen meer tijd” (Vrijdag 14 augustus 2015, 10:42), NOS


informatieplicht

samenstelling van informatie zn en plicht zn

de verplichting om bepaalde informatie te delen

In haar sollicitatiebrief schrijft Arib dat het kabinet nog te terughoudend is met het geven van informatie aan de Kamer. Volgens de Grondwet heeft het kabinet een informatieplicht, maar Arib noemt de invulling van die verplichting een bron van zorg. Ze heeft zich er de afgelopen tijd voor ingezet om dat te verbeteren, maar ze wil daarover nadere afspraken maken met het kabinet. "Daarbij is mijn inzet te zorgen voor een gelijke informatiepositie van alle leden van de Kamer."

Weblink bron “Arib blijft voorzitter Tweede Kamer” (Dinsdag 28 maart 2017, 10:13), NOS

Weblink bron “KLM pleit voor informatieplicht over veiligheid op vliegroutes” (Vrijdag 22 januari 2016, 11:46), NOS

Laat staan dat hij, ondanks zijn informatieplicht tegenover het parlement, er iets over naar buiten mag brengen. Doet hij dat wel, dan handelt hij in strijd met de grondwet. Het is voor de minister-president van 'levensbelang' dat hij naar buiten toe één lijn trekt met de koning. Anders komt de eenheid van de kroon in gevaar en dreigt er een constitutionele crisis.

Weblink bron
Piet van Asseldonk
 “'Koninklijke financiën zijn een doolhof en een mijnenveld'” (Zaterdag 29 oktober 2016, 08:25), NOS


jeugdstrafrecht

samenstelling van jeugd zn en strafrecht zn

strafrecht dat geldt voor minderjarige delinquenten tussen de 12 en 18 jaar

Vanwege zijn leeftijd wordt de verdachte in de zaak-Romy bestraft volgens het jeugdstrafrecht, zegt justitie-redacteur Remco Andringa. "Een 14-jarige mag je niet voor jaren naar de gevangenis sturen. Hij kan maximaal een jaar jeugddetentie krijgen, mogelijk in combinatie met een PIJ-maatregel. Dat zou me niet verbazen in deze zaak."

Weblink bron “Eis in zaak-Romy: 'Zelden zo'n jonge verdachte bij zo'n zwaar misdrijf'” (Vrijdag 10 november 2017, 09:31), NOS

Zijn straf valt onder het jeugdstrafrecht omdat de man minderjarig was toen hij in de fout ging.

Weblink bron “Celstraf en enkelband voor Amsterdamse IS-aanhanger” (Maandag 26 september 2016, 18:48), NOS


huisrecht

één van de grondrechten die gelden in Nederland: De woning hoort tot de persoonlijke levenssfeer. Niemand mag je huis binnengaan zonder jouw toestemming.

Het kraken van een pand is sinds 1 oktober 2010 strafbaar. Daarvoor was kraken alleen strafbaar als dat gebeurde bij een pand dat minder dan een jaar leegstond. Ondanks dat het dus niet mag, kunnen krakers niet zomaar een gebouw uitgezet worden. Als ze eenmaal binnen zijn, kunnen ze namelijk aanspraak doen op het zogenoemde huisrecht, dat is vastgelegd in de grondwet.

Weblink bron “Krakers We Are Here zetten Amsterdamse ondernemer uit eigen pand” (Dinsdag 20 augustus 2019, 13:42), NOS

De agenten hadden geen schriftelijke machtiging voor een huiszoeking. De toestemming die de man uiteindelijk verleende, kwam tot stand nadat de agenten hadden gezegd de man anders te zullen aanhouden. Daarmee werd de man volgens de rechter beperkt in zijn keuzevrijheid. De agenten hebben daarmee het recht op privacy en het huisrecht van de man geschonden.

Weblink bron “Huisbezoek politie onrechtmatig, man vrijgesproken van drugs- en wapenbezit” (Dinsdag 21 augustus 2018, 16:01), NOS


cassatieverzoek

samenstelling van cassatie zn en verzoek zn

verzoek bij de hoogste rechter om een uitspraak van een lagere rechter nietig te verklaren

De werkstraf van 60 uur voor oud-VVD-politicus Ricardo Offermans blijft overeind. De Hoge Raad heeft het cassatieverzoek van Offermans afgewezen en daarmee is de zaak nu definitief af.

Weblink bron “Veroordeling VVD'er Offermans blijft in stand” (Dinsdag 28 juni 2016, 13:42), NOS

Het afpersingsproces tegen Willem Holleeder hoeft niet opnieuw te worden gedaan. Een cassatieverzoek van zijn advocaten is afgewezen door de Hoge Raad.

Weblink bron “Holleeder-zaak hoeft niet over” (Dinsdag 12 oktober 2010, 12:10), NOS


gelijkstelling

afleiding van Naamwoord van handeling gelijkstellen met het achtervoegsel -ing

het verschillende personen of zaken behandelen alsof ze gelijken van elkaar zijn

De switch van Merkel haalt de wind uit de zeilen van de andere partijen in de aanloop naar de parlementsverkiezingen van september. Gisteren had SPD-leider Schulz de gelijkstelling van homoparen tot breekpunt voor een eventuele coalitie gemaakt. De liberale FDP en de Groenen hadden dat al eerder gedaan.

Weblink bron “Merkel zet deur open voor Duits homohuwelijk” (Dinsdag 27 juni 2017, 02:07), NOS

Bij de zogenoemde pacificatie werd de financiële gelijkstelling van openbaar en bijzonder onderwijs geregeld: sindsdien hebben bijzondere scholen recht op evenveel geld van de overheid als openbare scholen. In de praktijk leidt dit ertoe dat bijzondere scholen vaak meer geld hebben, omdat zij ook uit andere bronnen kunnen putten.

Weblink bron “ChristenUnie wil af van openbaar onderwijs” (Zaterdag 28 januari 2017, 14:12), NOS


gemeentewet

wet waarin de bevoegdheden van de gemeentelijke overheid worden geregeld

Wethouder Karsten Klein (CDA) roept staatssecretaris Van Rijn op de bezuinigingen terug te draaien. Als dat niet gebeurt, dan volgt een rechtszaak. Volgens de gemeente Den Haag zijn de bezuinigingen in strijd met de gemeentewet en met Europese verdragen.

Weblink bron “Rechtszaak dreigt om thuiszorg” (Vrijdag 6 september 2013, 03:50), NOS

De Raad van State schreef toen dat een burgemeester via de Gemeentewet kan optreden tegen mensen die onder de invloed van drugs zijn en overlast veroorzaken.

Weblink bron “Rechter: lokaal blowverbod mag niet” (Donderdag 31 januari 2013, 18:13), NOS


bankstelsel

de regels waaraan een bank moet voldoen wil de een bankvergunning krijgen


boeteclausule

samenstelling van boete zn en clausule zn

regeling in een contract dat iemand een hoeveelheid geld moet betalen als hij of zij het contract niet naleeft

Ook belooft de omroep, in samenwerking met producent Skyhigh, dat kandidaten zorgvuldiger gescreend worden. Zij krijgen ook recht op nazorg van professionals. "De gevolgen hebben ons overvallen. Wij hebben vrijwel meteen, maar niet zonder grondig overleg, besloten de boeteclausule uit het contract te schrappen", zegt Gerke Nauta, hoofd infotainment bij de omroep, tegen NRC.

Weblink bron “BNNVARA past omstreden clausules uit contract Vier Handen op één Buik aan” (Vrijdag 31 augustus 2018, 10:04), NOS

In het contract staat dat mondelinge afspraken met No Surrender door de verslaggeefster zijn geschonden en dat daarom niet meer gepubliceerd mag worden. In het contract is een boeteclausule van 5.000 euro per dag opgenomen.

Weblink bron “'No Surrender bedreigde Panorama om publicatie artikelen'” (Woensdag 12 oktober 2016, 04:40), NOS


burgerrechter

samenstelling van burger zn en rechter zn

een rechter die uitspraken doet op het gebied van het burgerlijk recht; een rechter die bemiddelt in conflicten tussen burgers onderling

De vraag of de figuur van 'Zwarte Piet' in strijd is met grondrechten kan niet worden bepaald in een procedure tegen de burgemeester, vindt de raad. De tegenstanders moeten overleggen met de organisatie van de intocht en kunnen daarna eventueel naar de burgerrechter stappen.

Weblink bron “Van der Laan wint Zwarte Piet-zaak” (Woensdag 12 november 2014, 10:22), NOS

In een statement ontkent Rodriguez nog altijd alle aantijgingen. Het bewijsmateriaal zou vals zijn en hij zegt een gang naar de burgerrechter te maken om zijn onschuld aan te tonen.

Weblink bron “A-Rod ook in hoger beroep gestraft” (Zaterdag 11 januari 2014, 18:17), NOS

Hoewel strafzaken meer aandacht trekken, worden de meeste rechtszaken door de burgerrechter behandeld. Die zaken gaan vaak over financiële kwesties of familieaangelegenheden, zoals echtscheidingen en voogdij.

Weblink bron “Minder zaken voor burgerrechter” (Maandag 13 januari 2014, 11:46), NOS