ingrosseren

waarschijnlijk van het Latijn ingrossare (werkwoord); op te vatten als samenstelling van in bw en grosseren ww

tinglyse

een officieel afschrift (grosse) opstellen; eertijds vaak in het Latijn

ingrosseerde (past)
geïngrosseerd (past participle)
te ingrosseren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen ingrosseren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen ingrosseren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geïngrosseerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geïngrosseerd (active infinitive perfect present long-form)
geïngrosseerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geïngrosseerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
ingrosserend (imperfect participle)
geïngrosseerd (past participle)
ingrossere (subjunctive)
ingrosseer (indicative imperfect present singular first-person)
ingrosseert (indicative imperfect present singular second-person)
ingrosseert (indicative imperfect present singular second-person)
ingrosseert (indicative imperfect present singular second-person)
ingrosseert (indicative imperfect present singular third-person)
ingrosseerde (indicative imperfect past singular first-person)
ingrosseerde (indicative imperfect past singular second-person)
ingrosseerde (indicative imperfect past singular second-person)
ingrosseerde (indicative imperfect past singular second-person)
ingrosseerde (indicative imperfect past singular third-person)
ingrosseerden (indicative imperfect past plural first-person)
ingrosseerden (indicative imperfect past plural second-person)
ingrosseerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal ingrosseren (indicative imperfect future singular first-person)
zult ingrosseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal ingrosseren (indicative imperfect future singular second-person)
zult ingrosseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal ingrosseren (indicative imperfect future singular second-person)
zult ingrosseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal ingrosseren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen ingrosseren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen ingrosseren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen ingrosseren (indicative imperfect future plural third-person)
zou ingrosseren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou ingrosseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) ingrosseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt ingrosseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou ingrosseren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden ingrosseren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden ingrosseren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden ingrosseren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geïngrosseerd (perfect present first-person)
hebt geïngrosseerd (perfect present second-person)
hebt geïngrosseerd (perfect present second-person)
heeft geïngrosseerd (perfect present second-person)
hebt geïngrosseerd (perfect present second-person)
heeft geïngrosseerd (perfect present third-person)
hebben geïngrosseerd (perfect present first-person)
hebben geïngrosseerd (perfect present second-person)
hebben geïngrosseerd (perfect present third-person)
had geïngrosseerd (perfect past first-person)
had geïngrosseerd (perfect past second-person)
had geïngrosseerd (perfect past second-person)
hadt geïngrosseerd (perfect past second-person)
had geïngrosseerd (perfect past third-person)
hadden geïngrosseerd (perfect past first-person)
hadden geïngrosseerd (perfect past second-person)
hadden geïngrosseerd (perfect past third-person)
zal geïngrosseerd hebben (perfect future first-person)
zal geïngrosseerd hebben (perfect future second-person)
zult geïngrosseerd hebben (perfect future second-person)
zult geïngrosseerd hebben (perfect future second-person)
zal geïngrosseerd hebben (perfect future second-person)
zult geïngrosseerd hebben (perfect future second-person)
zal geïngrosseerd hebben (perfect future third-person)
zullen geïngrosseerd hebben (perfect future first-person)
zullen geïngrosseerd hebben (perfect future second-person)
zullen geïngrosseerd hebben (perfect future third-person)
zou geïngrosseerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geïngrosseerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geïngrosseerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geïngrosseerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geïngrosseerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geïngrosseerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geïngrosseerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geïngrosseerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geïngrosseerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geïngrosseerd (impersonal passive present imperfect)
er is geïngrosseerd (impersonal passive present perfect)
er werd geïngrosseerd (impersonal passive past imperfect)
er was geïngrosseerd (impersonal passive past perfect)
er zal geïngrosseerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geïngrosseerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geïngrosseerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geïngrosseerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
geïngrosseerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geïngrosseerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geïngrosseerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geïngrosseerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geïngrosseerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geïngrosseerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geïngrosseerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geïngrosseerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
wordt geïngrosseerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geïngrosseerd (singular imperfect present third-person)
werd geïngrosseerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geïngrosseerd (singular imperfect past third-person)
zal geïngrosseerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geïngrosseerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geïngrosseerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geïngrosseerd worden (singular imperfect conditional third-person)
is geïngrosseerd (perfect present third-person)
zijn geïngrosseerd (perfect present third-person)
was geïngrosseerd (perfect past third-person)
waren geïngrosseerd (perfect past third-person)
zal geïngrosseerd zijn (perfect future third-person)
zullen geïngrosseerd zijn (perfect future third-person)
zou geïngrosseerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geïngrosseerd zijn (perfect conditional third-person)

De akte werd door hem geïngrosseerd


verlijden

afgeleid van lijden met het voorvoegsel ver-

verleed (past)
verleden (past participle)
te verlijden (active infinitive imperfect present long-form)
zullen verlijden (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen verlijden (active infinitive imperfect future long-form)
hebben verleden (active infinitive perfect present short-form)
zijn verleden (active infinitive perfect present short-form)
te hebben/zijn verleden (active infinitive perfect present long-form)
verleden zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future short-form)
verleden te zullen hebben/zijn (active infinitive perfect future long-form)
verlijdend (imperfect participle)
verleden (past participle)
verlijde (subjunctive)
verlijd (indicative imperfect present singular first-person)
verlijdt (indicative imperfect present singular second-person)
verlijdt (indicative imperfect present singular second-person)
verlijdt (indicative imperfect present singular second-person)
verlijdt (indicative imperfect present singular third-person)
verleed (indicative imperfect past singular first-person)
verleed (indicative imperfect past singular second-person)
verleed (indicative imperfect past singular second-person)
verleed (indicative imperfect past singular second-person)
verleed (indicative imperfect past singular third-person)
verleden (indicative imperfect past plural first-person)
verleden (indicative imperfect past plural second-person)
verleden (indicative imperfect past plural third-person)
zal verlijden (indicative imperfect future singular first-person)
zult verlijden (indicative imperfect future singular second-person)
zal verlijden (indicative imperfect future singular second-person)
zult verlijden (indicative imperfect future singular second-person)
zal verlijden (indicative imperfect future singular second-person)
zult verlijden (indicative imperfect future singular second-person)
zal verlijden (indicative imperfect future singular third-person)
zullen verlijden (indicative imperfect future plural first-person)
zullen verlijden (indicative imperfect future plural second-person)
zullen verlijden (indicative imperfect future plural third-person)
zou verlijden (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou verlijden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) verlijden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt verlijden (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou verlijden (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden verlijden (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden verlijden (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden verlijden (indicative imperfect conditional plural third-person)
er wordt verleden (impersonal passive perfect present first-person imperfect)
er is verleden (impersonal passive perfect present third-person perfect)
er werd verleden (impersonal passive perfect past first-person imperfect)
er was verleden (impersonal passive perfect past third-person perfect)
er zal verleden worden (impersonal passive perfect future first-person imperfect)
er zal verleden zijn (impersonal passive perfect future third-person perfect)
er zou verleden worden (impersonal passive perfect conditional first-person imperfect)
er zou verleden zijn (impersonal passive perfect conditional third-person perfect)
verleden worden (passive infinitive imperfect present short-form)
verleden te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
verleden zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
verleden te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
verleden zijn (passive infinitive perfect present short-form)
verleden te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
verleden zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
verleden te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
wordt verleden (singular imperfect present plural third-person)
worden verleden (singular imperfect present third-person)
werd verleden (singular imperfect past plural third-person)
werden verleden (singular imperfect past third-person)
zal verleden worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen verleden worden (singular imperfect future third-person)
zou verleden worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden verleden worden (singular imperfect conditional third-person)
is verleden (perfect present third-person)
zijn verleden (perfect present third-person)
was verleden (perfect past third-person)
waren verleden (perfect past third-person)
zal verleden zijn (perfect future third-person)
zullen verleden zijn (perfect future third-person)
zou verleden zijn (perfect conditional third-person)
zouden verleden zijn (perfect conditional third-person)

Het contract was nog niet verleden.

De notaris verleed het koopcontract en de koop was een feit.


separatist

afgeleid van separaat met het achtervoegsel -ist


meier

Leenwoord uit het Jiddisch, in de betekenis van ‘Bargoens: honderd gulden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1680

meiers (plural)
meiertje (diminutive singular)
meiertjes (diminutive plural)

m.n. in de vroege middeleeuwen (500-1000 n.C.) een beambte in dienst van een lands- of dorpsheer, vooral als aanklager en voorzitter met de rechtspraak in een bepaalde streek belast


wanprestatie

samenstelling van wan bn en prestatie zn

non-exécution

het niet behoorlijk of niet tijdig nakomen van een aanvaarde verplichting

wanprestaties (plural)
wanprestatietje (diminutive singular)
wanprestatietjes (diminutive plural)

Beleggers verbijsterd door wanprestaties accountant

Het is wrang dat je op het moment dat je de tarieven met 37 procent verhoogt, tegelijk zo'n wanprestatie levert.

Weblink bron “Vliegmaatschappijen leggen claim bij Schiphol om annuleringen” (1 mei 2022), NOS


curatele

In de betekenis van ‘belangenbehartiging van meerderjarige’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1546.

Leenwoord uit middeleeuws Latijn curatela, vermenging van Latijn cūra ‘curatele’ en tutēla ‘voogdij’.

onder curatele stellen

zorgen dat iemand geen rechtshandelingen meer kan en mag uitvoeren

rechterlijke maatregel waarbij voor iemand een curator wordt aangesteld die de financiële beslissingen neemt voor deze persoon

Curatele is bedoeld voor mensen die hun financiële en persoonlijke zaken niet zelf kunnen regelen.


ziektewet

een Nederlandse wet die zieke werknemers een recht op een uitkering geeft als er geen loondoorbetalingsverplichting meer is

een voormalige Nederlandse wet die zieke werknemers een recht op een uitkering gaf vanaf het moment dat ze ziek werden


bestuursdwang

samenstelling van bestuur en dwang met het invoegsel -s-

bevel van een bestuurlijk orgaan om een wettelijk voorschrift te handhaven of gedane overtreding te herstellen


bestuursorgaan

samenstelling van bestuur en orgaan met het invoegsel -s-

bestuursorganen (plural)
bestuursorgaantje (diminutive singular)
bestuursorgaantjes (diminutive plural)

orgaan van een rechtspersoon krachtens publiekrecht ingesteld


bestuursrecht

samenstelling van bestuur en recht met het invoegsel -s-

bestuursrechten (plural)
bestuursrechtje (diminutive singular)
bestuursrechtjes (diminutive plural)

het geheel van rechtsregels die de bestuurlijke bedrijvigheid beheersen van overheidsorganen die tot de uitvoerende macht behoren, als onderdeel van het publiekrecht

De wet openbaarheid van bestuur hoort tot het bestuursrecht.


bestuursrechter

samenstelling van bestuur en rechter met het invoegsel -s-

bestuursrechters (plural)
bestuursrechtertje (diminutive singular)
bestuursrechtertjes (diminutive plural)

rechter belast met de rechtspraak t.a.v. het bestuursrecht

Daarmee schuift het hof het oordeel over het werk van de inspectie door naar de bestuursrechter in Amsterdam, die op 20 januari uitspraak doet over de rechtmatigheid van het optreden van onderwijsminister Arie Slob in de Haga-zaak.

Weblink bron
Tjerk Gaulthérie van Weezel en Rik Kuiper
 “Gerechtshof brandt vingers niet aan inspectierapport over Haga Lyceum” (24 december 2019), de Volkskrant


bestuursvorm

samenstelling van bestuur en vorm met het invoegsel -s-

bestuursvormen (plural)
bestuursvormpje (diminutive singular)
bestuursvormpjes (diminutive plural)

de vorm van bestuur die gekozen is om een instelling, land of bedrijf te besturen


kwijtschelding

Naamwoord van handeling van kwijtschelden met het achtervoegsel -ing

het vrijwillig prijsgeven van een vordering op iemand

Griekse minister van Financiën (een linkmiechel) wil kwijtschelding van schuld (!)


kwijting

Naamwoord van handeling van kwijten met het achtervoegsel -ing

kwijtingen (plural)
kwijtinkje (diminutive singular)
kwijtinkjes (diminutive plural)

Op de algemene vergadering worden de aandeelhouders van een vennootschap gevraagd kwijting te verlenen aan de bestuurders.


merkinbreuk

merkinbreuken (plural)
merkinbreukje (diminutive singular)
merkinbreukjes (diminutive plural)


godslasteringsverbod

samenstelling van godslastering zn en verbod zn met het invoegsel -s-

godslasteringsverboden (plural)
godslasteringsverbodje (diminutive singular)
godslasteringsverbodjes (diminutive plural)

Nederland heeft een voorbeeld gesteld door het godslasteringsverbod in 2013 deﬁnitief te schrappen uit het Nederlandse strafrecht.


wijzing

Naamwoord van handeling van wijzen met het achtervoegsel -ing

wijzingen (plural)
wijzinkje (diminutive singular)
wijzinkjes (diminutive plural)


van rechtswege

volgens het recht; automatisch, zonder vonnis, vanwege een rechtsartikel

Nadat bezwaar tegen deze vergunning werd gemaakt, werd deze van rechtswege geschorst.

Het dienstverband eindigt van rechtswege wanneer de werknemer komt te overlijden.


rechtswege

Samenstelling van rechts (genitief van recht) en wege (datief van weg).

samenstelling van recht en wege met het invoegsel -s-

archaïsche vorm die in enkele staande uitdrukkingen voorkomt


executoir

afgeleid van het Franse exécutoire (met het voorvoegsel ex-)

executoire (inflected positive)
executoirs (partitive positive)


ouderdomswet

samenstelling van ouderdom en wet met het invoegsel -s-

een regeling voor het Nederlandse verplichte, collectieve ouderdomspensioen.


tbs

terbeschikkingstelling, strafmaatregel voor personen die én een misdrijf hebben gepleegd én een geestelijke stoornis hebben.

Veel ontoerekeningsvatbaar verklaarde misdadigers willen liever niet naar een tbs-kliniek, omdat het onzeker is hoe lang de behandeling zal duren.
Verdachten mogen een onderzoek weigeren omdat mensen in Nederland wettelijk niet verplicht zijn om mee te werken aan hun eigen veroordeling. De afgelopen jaren nam hun aantal sterk toe. Uit onvrede over het groeiende aantal zwijgende verdachten leggen rechters tegenwoordig vaker tbs op.


terbeschikkingstelling

Samenstelling van ter, beschikking en stelling

tbs strafmaatregel voor misdadigers met psychiatrische stoornissen


cliënte

afgeleid van cliënt met het achtervoegsel -e

Tot 2015 kende de officiële spelling cliënten als meervoud van zowel cliënte als cliënt, en noemde dus geen specifiek vrouwelijke meervoudsvorm. Cliëntes is echter een regelmatig afgeleide vorm , die zowel in de praktijk als in woordenboeken al voor 2015 was terug te vinden. Weblink bron “Klant / cliënt” op taaladvies.net (Nederlandse Taalunie)

vrouw of organisatie die door een advocaat wordt vertegenwoordigd

De advocaat van een 9-jarig meisje is naar de rechter gestapt om te eisen dat hij zijn cliënte mag zien.

Voor de bedrijfsvoering van cliënte (een wasserij) is de aanwezigheid van de (mogelijkheid tot) leverantie van gas een absolute vereiste.


cliëntes

van de vrouw of organisatie die door een jurist wordt vertegenwoordigd, genitief van "cliënte"

Op grond van artikel 3:70 BW dan wel artikel 6:162 BW bent u aansprakelijk voor cliëntes schade die voorlopig moet worden begroot op EUR 137.441,00.


casseren

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘een vonnis vernietigen’ voor het eerst aangetroffen in 1290

afgeleid van het Franse casser (met het achtervoegsel -eren)

casseerde (past)
gecasseerd (past participle)
te casseren (active infinitive imperfect present long-form)
zullen casseren (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen casseren (active infinitive imperfect future long-form)
hebben gecasseerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben gecasseerd (active infinitive perfect present long-form)
gecasseerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
gecasseerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
casserend (imperfect participle)
gecasseerd (past participle)
cassere (subjunctive)
casseer (indicative imperfect present singular first-person)
casseert (indicative imperfect present singular second-person)
casseert (indicative imperfect present singular second-person)
casseert (indicative imperfect present singular second-person)
casseert (indicative imperfect present singular third-person)
casseerde (indicative imperfect past singular first-person)
casseerde (indicative imperfect past singular second-person)
casseerde (indicative imperfect past singular second-person)
casseerde (indicative imperfect past singular second-person)
casseerde (indicative imperfect past singular third-person)
casseerden (indicative imperfect past plural first-person)
casseerden (indicative imperfect past plural second-person)
casseerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal casseren (indicative imperfect future singular first-person)
zult casseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal casseren (indicative imperfect future singular second-person)
zult casseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal casseren (indicative imperfect future singular second-person)
zult casseren (indicative imperfect future singular second-person)
zal casseren (indicative imperfect future singular third-person)
zullen casseren (indicative imperfect future plural first-person)
zullen casseren (indicative imperfect future plural second-person)
zullen casseren (indicative imperfect future plural third-person)
zou casseren (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou casseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) casseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt casseren (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou casseren (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden casseren (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden casseren (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden casseren (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb gecasseerd (perfect present first-person)
hebt gecasseerd (perfect present second-person)
hebt gecasseerd (perfect present second-person)
heeft gecasseerd (perfect present second-person)
hebt gecasseerd (perfect present second-person)
heeft gecasseerd (perfect present third-person)
hebben gecasseerd (perfect present first-person)
hebben gecasseerd (perfect present second-person)
hebben gecasseerd (perfect present third-person)
had gecasseerd (perfect past first-person)
had gecasseerd (perfect past second-person)
had gecasseerd (perfect past second-person)
hadt gecasseerd (perfect past second-person)
had gecasseerd (perfect past third-person)
hadden gecasseerd (perfect past first-person)
hadden gecasseerd (perfect past second-person)
hadden gecasseerd (perfect past third-person)
zal gecasseerd hebben (perfect future first-person)
zal gecasseerd hebben (perfect future second-person)
zult gecasseerd hebben (perfect future second-person)
zult gecasseerd hebben (perfect future second-person)
zal gecasseerd hebben (perfect future second-person)
zult gecasseerd hebben (perfect future second-person)
zal gecasseerd hebben (perfect future third-person)
zullen gecasseerd hebben (perfect future first-person)
zullen gecasseerd hebben (perfect future second-person)
zullen gecasseerd hebben (perfect future third-person)
zou gecasseerd hebben (perfect conditional first-person)
zou gecasseerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gecasseerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gecasseerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt gecasseerd hebben (perfect conditional second-person)
zou gecasseerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden gecasseerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden gecasseerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden gecasseerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt gecasseerd (impersonal passive present imperfect)
er is gecasseerd (impersonal passive present perfect)
er werd gecasseerd (impersonal passive past imperfect)
er was gecasseerd (impersonal passive past perfect)
er zal gecasseerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal gecasseerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou gecasseerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou gecasseerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
gecasseerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
gecasseerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
gecasseerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
gecasseerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
gecasseerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
gecasseerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
gecasseerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
gecasseerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word gecasseerd (singular imperfect present first-person)
wordt gecasseerd (singular imperfect present second-person)
wordt gecasseerd (singular imperfect present second-person)
wordt gecasseerd (singular imperfect present second-person)
wordt gecasseerd (singular imperfect present plural third-person)
worden gecasseerd (singular imperfect present plural first-person)
worden gecasseerd (singular imperfect present plural second-person)
worden gecasseerd (singular imperfect present third-person)
werd gecasseerd (singular imperfect past first-person)
werd gecasseerd (singular imperfect past second-person)
werd gecasseerd (singular imperfect past second-person)
werdt gecasseerd (singular imperfect past second-person)
werd gecasseerd (singular imperfect past plural third-person)
werden gecasseerd (singular imperfect past plural first-person)
werden gecasseerd (singular imperfect past plural second-person)
werden gecasseerd (singular imperfect past third-person)
zal gecasseerd worden (singular imperfect future first-person)
zult gecasseerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gecasseerd worden (singular imperfect future second-person)
zult gecasseerd worden (singular imperfect future second-person)
zal gecasseerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen gecasseerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen gecasseerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen gecasseerd worden (singular imperfect future third-person)
zou gecasseerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou gecasseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gecasseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gecasseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt gecasseerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou gecasseerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden gecasseerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden gecasseerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden gecasseerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben gecasseerd (perfect present first-person)
bent gecasseerd (perfect present second-person)
bent gecasseerd (perfect present second-person)
is gecasseerd (perfect present second-person)
zijt gecasseerd (perfect present second-person)
is gecasseerd (perfect present third-person)
zijn gecasseerd (perfect present first-person)
zijn gecasseerd (perfect present second-person)
zijn gecasseerd (perfect present third-person)
was gecasseerd (perfect past first-person)
was gecasseerd (perfect past second-person)
was gecasseerd (perfect past second-person)
waart gecasseerd (perfect past second-person)
was gecasseerd (perfect past third-person)
waren gecasseerd (perfect past first-person)
waren gecasseerd (perfect past second-person)
waren gecasseerd (perfect past third-person)
zal gecasseerd zijn (perfect future first-person)
zult gecasseerd zijn (perfect future second-person)
zult gecasseerd zijn (perfect future second-person)
zult gecasseerd zijn (perfect future second-person)
zal gecasseerd zijn (perfect future third-person)
zullen gecasseerd zijn (perfect future first-person)
zullen gecasseerd zijn (perfect future second-person)
zullen gecasseerd zijn (perfect future third-person)
zou gecasseerd zijn (perfect conditional first-person)
zou gecasseerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gecasseerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gecasseerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt gecasseerd zijn (perfect conditional second-person)
zou gecasseerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden gecasseerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden gecasseerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden gecasseerd zijn (perfect conditional third-person)


kinderrechter

samenstelling van kind en rechter met het invoegsel -er-

een rechter die zowel civiele kinderzaken als kinderstrafzaken kan behandelen.


verschoningsrecht

samenstelling van verschoning en recht met het invoegsel -s-

verschoningsrechten (plural)
verschoningsrechtje (diminutive singular)
verschoningsrechtjes (diminutive plural)

recht voor bepaalde getuigen (familieleden, advocaten, vertrouwenspersonen etc.) om geen getuigenis te hoeven afleggen


terreurverdachte

iemand die er van verdacht wordt terreur te hebben uitgeoefend of te willen uitoefenen

Na de bloederige aanval op een school in Pakistan hebben de autoriteiten meer dan 10.000 extremisten en terreurverdachten gearresteerd.


wetsontduiker

samenstelling van wet en ontduiker met het invoegsel -s-

wetsontduikers (plural)
wetsontduikertje (diminutive singular)
wetsontduikertjes (diminutive plural)


rechtszitting

samenstelling van recht zn en zitting zn met het invoegsel -s-

rechtszittingen (plural)
rechtszittinkje (diminutive singular)
rechtszittinkjes (diminutive plural)
rechtzitting

onderdeel van een proces waar het geschil wordt besproken met de rechter(s)

Tijdens de rechtszitting houdt de officier van justitie zijn requisitoir en de advocaat zijn pleidooi.

Die zaak liep hoog op met rechtszittingen tot gevolg, waarbij over en weer verwijten werden geformuleerd.

Weblink bron
Mark Koster
 “Ex-eigenaren D-reizen krijgen 4,5 ton voor merknaam na schikking met curatoren” (6 mei 2022) op nrc.nl


wetsontduiking

samenstelling van wet en ontduiking met het invoegsel -s-

handeling die erop is gericht een wet te omzeilen

Het aangaan van een zeer kort geregistreerd partnerschap (minder dan 2 dagen!) met als enig doel panden over te dragen zonder daarover overdrachtsbelasting te betalen, geldt als wetsontduiking


pleiter

Naamwoord van handeling van pleiten met het achtervoegsel -er

pleiters (plural)
pleitertje (diminutive singular)
pleitertjes (diminutive plural)

iemand die de verdachte verdedigt, de advocaat

De pleiter hield zijn pleitrede


computervredebreuk

gevormd met computer naar het voorbeeld van huisvredebreuk

computer trespass

met voorbijgaan aan de beveiliging binnendringen in een computer of netwerk

Met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de vierde categorie wordt, als schuldig aan computervredebreuk, gestraft hij die opzettelijk en wederrechtelijk binnendringt in een geautomatiseerd werk of in een deel daarvan..


klassengerecht

samenstelling van klasse en gerecht met het invoegsel -n-

klassengerechten (plural)
klassengerechtje (diminutive singular)
klassengerechtjes (diminutive plural)


klassenjustitie

samenstelling van klasse en justitie met het invoegsel -n-

vorm van justitie die een heersende klasse bevoordeelt boven anderen

Wanneer leden van deze heersende groep juist strenger beoordeeld worden spreekt men van omgekeerde klassenjustitie.


gerechtshof

samenstelling van gerecht en hof met het invoegsel -s-

gerechtshoven (plural)
gerechtshofje (diminutive singular)
gerechtshofjes (diminutive plural)

een rechterlijk college in Nederland. Normaliter spreekt een gerechtshof recht in hoger beroep

Er zijn in Nederland vier gerechtshoven: Amsterdam, Arnhem-Leeuwarden, Den Haag en 's-Hertogenbosch.

De Onderwijsinspectie hoeft een vernietigend rapport over het Cornelius Haga Lyceum niet in te trekken. Het gerechtshof in Den Haag wil zich in hoger beroep niet uitspreken over de rechtmatigheid van het document.

Het gerechtshof in Amsterdam heeft Keith Bakker woensdag in hoger beroep veroordeeld tot achttien maanden cel voor het verkrachten van een minderjarig meisje. Het OM eiste eind juni zes jaar cel en tbs met dwangverpleging, maar de straf viel fors lager uit. Volgens het hof is bewijs voor dwang in de relatie niet gevonden.

Weblink bron “Voormalige verslavingsgoeroe Keith Bakker krijgt fors lagere straf in hoger beroep” (13 jul 2022), NU.nl


schijnconstructie

schijnconstructies (plural)
schijnconstructietje (diminutive singular)
schijnconstructietjes (diminutive plural)

constructie die wordt ontworpen om de schijn van iets (beters) op te roepen dan wel de constructeur de mogelijkheid biedt de wet te omzeilen en daardoor voordeel te behalen

De bond denkt dat honderden transportbedrijven via een schijnconstructie goedkoop vrachtwagenchauffeurs inhuren.


proeftijd

proeftijden (plural)
proeftijdje (diminutive singular)
proeftijdjes (diminutive plural)

een periode waarin men bij het plegen van een strafbaar feit de voorwaardelijke straf alsnog krijg opgelegd

Hij kreeg een voorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden met een proeftijd van 2 jaar.


lastens

afgeleid van lasten ww met het achtervoegsel -s

een beschuldiging vormend tegen, een vordering opleverend ten laste van

Het Parket meldt dat er sindsdien geen bewijzen zijn gevonden die aanleiding geven om hem langer vast te houden: “De sedert zijn aanhouding uitgevoerde onderzoekshandelingen hebben aangetoond dat er niet langer voldoende aanwijzingen van schuld lastens hem bestaan.”

Weblink bron
Bastiaan Nagtegaal
 “Te weinig bewijs voor verlenen onderdak Salah Abdeslam” (22 januari 2016) op nrc.nl


vrouwenquotum

samenstelling van vrouw en quotum met het invoegsel -en-

vrouwenquota (plural)
vrouwenquotums (plural)
vrouwenquotumpje (diminutive singular)
vrouwenquotumpjes (diminutive plural)

wettelijke eis aan het aandeel topvrouwen, m.n. in de politieke sfeer en het bedrijfsleven

Het vrouwenquotum werd in 2009 ingevoerd onder toenmalig topman Ad Scheepbouwer omdat het aantal vrouwen op topfuncties binnen KPN achterbleef.


beklaagdenbank

samenstelling van beklaagde en bank met het invoegsel -n-

beklaagdenbanken (plural)
beklaagdenbankje (diminutive singular)
beklaagdenbankjes (diminutive plural)

zitplaats ("bank") waarin bij een strafzaak de beklaagde zit

Bij het Majdanek-proces in Düsseldorf waren schofferingen van getuigen door de openlijk nazistische advocaten van de beul aan de orde van de dag, alsof ZIJ, in plaats van de oorlogsmisdadigers, in de beklaagdenbank zaten.


maatschap

In de betekenis van ‘samenwerkingsverband’ voor het eerst aangetroffen in 1364

afgeleid van maat met het achtervoegsel -schap

maatschappen (plural)
maatschapje (diminutive singular)
maatschapjes (diminutive plural)

overeenkomst waarbij twee of meer personen een bepaalde samenwerking aangaan


kadaster

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘grondbeschrijving’ voor het eerst aangetroffen in 1828

openbaar raadpleegbaar register waarin de onroerende goederen en hun eigenaars staan vermeld


wetsvoorstel

samenstelling van wet en voorstel met het invoegsel -s-

Gesetzesentwurf

door het parlement uitgaand voorstel tot wet

wetsvoorstellen (plural)
wetsvoorstelletje (diminutive singular)
wetsvoorstelletjes (diminutive plural)

een tekstvoorstel voor een nieuwe wet vervaardigd en ingediend door een of meer leden van de Kamer van Volksvertegenwoordigers / Tweede Kamer of de Senaat (Eerste Kamer)

Wiet kan volgens een nieuw wetsvoorstel voortaan alleen geteeld worden door kwekerijen die onder controle staan van de overheid


Senaat

in sommige Europese landen gebruikt als naam voor een rechtsprekend orgaan


Hof van Justitie van de Europese Unie

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-Hof van Justitie van de Europese Unie.ogg

Tribunal de Xusticia de la Xunión Europea

Tribunal de Justícia de la Ounion Ouropeia

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Tribunal de Justicia de la Unión Europea

Hof van Jus·ti·tie van de Eu·ro·pe·se Unie

een overkoepelende orgaan (ingevoerd sinds het Verdrag van Lissabon) voor het Hof van Justitie, het Gerecht en gespecialiseerde rechtbanken voor alle landen die deel zijn van de Europese Unie


huisvredebreuk

samenstelling van huisvrede en breuk , [1] is een leenvertaling van Duits Hausfriedensbruch

Hausfriedensbruch

zonder toestemming binnendringen of aanwezig zijn in iemands woning

De verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan huisvredebreuk, door wederrechtelijk in de woning van zijn vader te vertoeven.


huisvrede

uit Middelnederlands huusvrede; op te vatten als samenstelling van huis en vrede

De vete mocht echter niet uitgeoefend worden in het huis van de tegenpartij, want daar gold de huisvrede, niet op de markt, als de marktvrede heerste, niet tijdens de dingvrede op de weg naar het gerecht, (...)


gewijs

geen meervoud, van Middelnederlands gewijs, naamwoord van handeling van wijzen ww met het voorvoegsel ge-

⧖ De Koningin Anna Bullen, toen zy het gewijs om onthooft te worden, van de Koning, haar man, ontfangen had, zey en, tot zeker Edelman: Gebied my aan den Koning, en zeg hem dat hy, in mijn vordering te betragten, zeer volstandig is; Want hy van een bloote Iuffer, die ik was, my een Marquizin gemaakt heeft; van een Marquizin een Koningin, en nu daar geen hooger trap van aardsche eer overig is, maakt hy my een Martelaresse.

Weblink bron “De klugtige tyd-verdryver.” (1653), Simon de Vries, Utrecht, p. 174


briefgeheim

briefgeheimen (plural)
briefgeheimpje (diminutive singular)
briefgeheimpjes (diminutive plural)

in de wet vastgelegde garantie dat de post tijdens zijn behandeling door de vervoerders onschendbaar moet blijven

In een tijd dat de NSA alle e-mailcorrespondentie opslaat en eventueel 'kraakt' is het briefgeheim dus gewoon een aanfluiting geworden


legalisering

Naamwoord van handeling van legaliseren met het achtervoegsel -ing

legaliseringen (plural)
legaliserinkje (diminutive singular)
legaliserinkjes (diminutive plural)

Legalisering medische wiet leidt niet tot meer gebruik onder tieners


bloedwraak

een vorm van eigenrichting waarin de familie of stam van een dode het recht (en de plicht) heeft die te wreken op de schuldige, ook als de dood het gevolg was van een ongeval met verlies van de maatschappelijke eer indien dit niet zou gebeuren


politierechtbank

politierechtbanken (plural)
politierechtbankje (diminutive singular)
politierechtbankjes (diminutive plural)

Belgische rechtbank die vooral verkeersdelicten en verkeersongevallen betreft

Hij heeft al zo vaak voor de politierechter gestaan dat ze wel moeten denken: 0 nee! Niet weer die vent! Wat moeten we deze keer nog met 'm doen?


politierechter

politierechters (plural)
politierechtertje (diminutive singular)
politierechtertjes (diminutive plural)

rechter die alleen rechtspreekt in strafzaken die behandeld kunnen worden door één rechter

De van diefstal verdachte man moest voor de politierechter verschijnen.


vredegerecht

samenstelling van vrede zn en gerecht zn

vredegerechten (plural)
vredegerechtje (diminutive singular)
vredegerechtjes (diminutive plural)

rechtbank voorgezeten door een vrederechter, een alleen zetelende magistraat die relatief snel oordeelt in kleine zaken, die dicht bij de burger staan

Het vredegerecht lijkt veel op het Nederlandse kantongerecht.


arbeidsrechtbank

samenstelling van arbeid en rechtbank met het invoegsel -s-

rechterlijk orgaan ter behandeling van geschillen betreffende arbeid en betreffende sociale voorzieningen

Het bijzondere aan een arbeidsrechtbank is, dat naast de voorzitter - die een beroepsmagistraat is - er ook niet-professionele magistraten zetelen. Deze 'sociale rechters' of 'assessoren' zijn mensen van het terrein en komen uit vakbonden of werkgeversorganisaties.


vrederechter

Een Belgische vrederechter is de gemakkelijkst toegankelijke rechter en het feitelijke gezicht van de rechtspraak bij de burger.


gerechtigd

oorspronkelijk vervoeging van gerechtigen: de stam met de uitgang -d, zonder ge- vanwege voorvoegsel, maar op te vatten als pseudodeelwoord afgeleid van rechtig zn met het omvoegsel ge- -d

gerechtigde (inflected positive)
gerechtigds (partitive positive)


mondig

In de betekenis van ‘niet meer onder voogd, zelfstandig kunnende beslissen’ voor het eerst aangetroffen in 1276

afgeleid van mond met het achtervoegsel -ig

mondiger (uninflected comparative)
mondigst (uninflected superlative)
mondige (inflected positive)
mondigere (inflected comparative)
mondigste (inflected superlative)
mondigs (partitive positive)
mondigers (partitive comparative)


eiser

Naamwoord van handeling van eisen met het achtervoegsel -er

eisers (plural)
eisertje (diminutive singular)
eisertjes (diminutive plural)

de naam die in het burgerlijk procesrecht aan een procespartij wordt gegeven die een civiele procedure begint

De eiser eiste dat zijn buurman de overhangende takken van zijn boom zou verwijderen. De aangeklaagde buurman vond dit een onredelijke eis.


witteboordencrimineel

Samenstelling van witte, boord en crimineel met het invoegsel -en-

witteboordencriminelen (plural)
witteboordencrimineeltje (diminutive singular)
witteboordencrimineeltjes (diminutive plural)

Witteboordencriminelen lijken door verschillende oorzaken makkelijker de dans te ontspringen en minder snel te worden gepakt dan andere criminelen.


tribunaal

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘gerecht’ voor het eerst aangetroffen in 1503

afgeleid van het Latijnse tribūnal (met het voorvoegsel tri-)

tribunalen (plural)
tribunaaltje (diminutive singular)
tribunaaltjes (diminutive plural)

soort rechtbank voor bijzondere rechtspleging waaraan ook niet-juristen deelnemen

MH17-landen vragen VN-Veiligheidsraad om tribunaal


hof van assisen

Het hof van assisen is een rechtscollege samengesteld uit een volksjury en belast met het vonnissen van misdaden, politieke delicten en drukpersdelicten (uitgezonderd diegene in verband met xenofobie en racisme)


rechtbankpresident

samenstelling van rechtbank en president

de rechter die de dagelijkse leiding over een rechtbank heeft

Alhoewel de rechtbankpresident feitelijk de 'baas' is, kan hij geen andere rechters ontslaan en heeft hij geen invloed op beslissingen van andere rechters.


bruikleen

In de betekenis van ‘lening voor tijdelijk gebruik’ voor het eerst aangetroffen in 1675

Leihe

kosteloze lening voor tijdelijk gebruik onder voorwaarde van teruggave

bruiklenen (plural)
bruikleentje (diminutive singular)
bruikleentjes (diminutive plural)

lening waarbij de uitlener aan de ontlener om niet een niet-vervangbare goed in gebruik verleent, onder de verplichting dat de ontlener, na daarvan gebruik te hebben gemaakt of na een bepaalde tijd, dat goed teruggeeft

- Het museum heeft een mooi schilderij als bruikleen gekregen.

- Eén van de blikvangers van de tentoonstelling Hoogte- en dieptepunten uit het depot in het Mauritshuis gaat niet terug naar dat depot. Het 17de-eeuwse kunstwerk Dode zwaan van Jan Weenix wordt in langdurig bruikleen gegeven aan het Rijksmuseum Twenthe in Enschede. Vanaf 7 augustus is het daar permanent te zien. In Hoogte- en dieptepunten uit het depot staat de vraag centraal waarom bepaalde werken niet op zaal hangen. Bij Dode zwaan is dat het enorme formaat van het kunstwerk: 2,5 bij 3 meter.


bodemprocedure

procedure waarbij een lopende zaak van alle kanten bekeken wordt, bedoeld om het geschil definitief te beslechten

Een bodemprocedure kan wellicht het beste worden beschreven terwijl de procedure wordt vergeleken met het kort geding.


showproces

Leenvertaling van Engels show trial.
samenstelling van show en proces

showprocessen (plural)
showprocesje (diminutive singular)
showprocesjes (diminutive plural)

proces dat weinig met rechtspraak van doen heeft en waarbij de uitkomst (=schuldigverklaring van de verdachten) al bij voorbaat vaststaat

Zeer sprekende voorbeelden van showprocessen waren de Moskouse Processen in de Sovjet-Unie tijdens Stalins Grote Zuivering in de periode 1936-1938


eenmanscel

samenstellende samenstelling van een ht "1", man zn "(mannelijk) persoon" en cel zn "kamer in gevangenis" met het invoegsel -s-

eenmanscellen (plural)
eenmanscelletje (diminutive singular)
eenmanscelletjes (diminutive plural)


reproductierecht

samenstelling van reproductie zn en recht zn

het recht van de auteur of andere rechthebbende van een werk letterkunde of kunst om als enige dit werk te reproduceren of te laten reproduceren

Het reproductierecht laat kopiëren voor privé-, intern- en onderwijsdoeleinden toe.


bv

(initiaalwoord) besloten vennootschap, geschreven met kleine letters volgens spellingregel 17.C

bv's (plural)
bv'tje (diminutive singular)
bv'tjes (diminutive plural)

bedrijf met aandelen die niet zomaar verhandeld kunnen worden, als benaming voor een rechtsvorm in Nederland vanaf 1972 en België vanaf 2020

Veel kleinere bedrijven met meerdere eigenaren zijn een bv.


advocatenkantoor

samenstelling van advocaat en kantoor met het invoegsel -en-

advocatenkantoren (plural)
advocatenkantoortje (diminutive singular)
advocatenkantoortjes (diminutive plural)

een bureau voor juridische dienstverlening met als hoofdwerkzaamheid: werkzaamheden door advocaten.

Een advocatenkantoor dat de naam Parr & Co. droeg, gevestigd in Bread Lane, in de City, verzocht me op donderdag langs te komen - en of ik mijn paspoort en een uittreksel uit het bevolkingsregister wilde meenemen. Ik weet nog hoe bang ik was.

Jessie Burton (vert.Marja Borg)
 “De muze” (2017), Luitingh-Sijthoff , ISBN 9789024574704


privacyverdrag

privacyverdragen (plural)
privacyverdragje (diminutive singular)
privacyverdragjes (diminutive plural)

een verdrag dat de opslag van persoonsgegevens tussen twee partners regelt

Europees Hof (Hof van Justitie van de Europese Unie) zet streep door privacyverdrag met VS.


Europees Hof

Europees Hof voor de Rechten van de Mens


burenoverlast

samenstelling van buur en overlast met het invoegsel -en-

gedraging of handeling van een eigenaar of bewoner van een onroerend goed die hinder veroorzaakt voor de naburige eigenaars of bewoners, waarbij de aanvaardbare ongemakken overschreden worden zodat het evenwicht tussen buren verstoord wordt

De kantonrechter moest een beetje zuchten toen hij een zaak kreeg waarin de buren elkaar van burenoverlast beschuldigden.


burengerucht

samenstelling van buur en gerucht met het invoegsel -en-

lawaai dat een hele buurt in opschudding kan brengen, voortkomende uit baldadigheid, zoals een vechtpartij of een woordenwisseling

De kantonrechter moest een beetje zuchten toen hij een zaak kreeg waarin de buren elkaar van burengerucht beschuldigden.

Volgens het CBS heeft 22% van de Nederlandse bevolking wel eens last van burengerucht.


occuperen

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘zich bezighouden’ voor het eerst aangetroffen in 1520

afgeleid van het Franse occuper (met het achtervoegsel -eren)

occupeerde (past)
geoccupeerd (past participle)
te occuperen (active infinitive imperfect present long-form)
zullen occuperen (active infinitive imperfect future short-form)
te zullen occuperen (active infinitive imperfect future long-form)
hebben geoccupeerd (active infinitive perfect present short-form)
te hebben geoccupeerd (active infinitive perfect present long-form)
geoccupeerd zullen hebben (active infinitive perfect future short-form)
geoccupeerd te zullen hebben (active infinitive perfect future long-form)
occuperend (imperfect participle)
geoccupeerd (past participle)
occupere (subjunctive)
occupeer (indicative imperfect present singular first-person)
occupeert (indicative imperfect present singular second-person)
occupeert (indicative imperfect present singular second-person)
occupeert (indicative imperfect present singular second-person)
occupeert (indicative imperfect present singular third-person)
occupeerde (indicative imperfect past singular first-person)
occupeerde (indicative imperfect past singular second-person)
occupeerde (indicative imperfect past singular second-person)
occupeerde (indicative imperfect past singular second-person)
occupeerde (indicative imperfect past singular third-person)
occupeerden (indicative imperfect past plural first-person)
occupeerden (indicative imperfect past plural second-person)
occupeerden (indicative imperfect past plural third-person)
zal occuperen (indicative imperfect future singular first-person)
zult occuperen (indicative imperfect future singular second-person)
zal occuperen (indicative imperfect future singular second-person)
zult occuperen (indicative imperfect future singular second-person)
zal occuperen (indicative imperfect future singular second-person)
zult occuperen (indicative imperfect future singular second-person)
zal occuperen (indicative imperfect future singular third-person)
zullen occuperen (indicative imperfect future plural first-person)
zullen occuperen (indicative imperfect future plural second-person)
zullen occuperen (indicative imperfect future plural third-person)
zou occuperen (indicative imperfect conditional singular first-person)
zou occuperen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou(dt) occuperen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zoudt occuperen (indicative imperfect conditional singular second-person)
zou occuperen (indicative imperfect conditional singular third-person)
zouden occuperen (indicative imperfect conditional plural first-person)
zouden occuperen (indicative imperfect conditional plural second-person)
zouden occuperen (indicative imperfect conditional plural third-person)
heb geoccupeerd (perfect present first-person)
hebt geoccupeerd (perfect present second-person)
hebt geoccupeerd (perfect present second-person)
heeft geoccupeerd (perfect present second-person)
hebt geoccupeerd (perfect present second-person)
heeft geoccupeerd (perfect present third-person)
hebben geoccupeerd (perfect present first-person)
hebben geoccupeerd (perfect present second-person)
hebben geoccupeerd (perfect present third-person)
had geoccupeerd (perfect past first-person)
had geoccupeerd (perfect past second-person)
had geoccupeerd (perfect past second-person)
hadt geoccupeerd (perfect past second-person)
had geoccupeerd (perfect past third-person)
hadden geoccupeerd (perfect past first-person)
hadden geoccupeerd (perfect past second-person)
hadden geoccupeerd (perfect past third-person)
zal geoccupeerd hebben (perfect future first-person)
zal geoccupeerd hebben (perfect future second-person)
zult geoccupeerd hebben (perfect future second-person)
zult geoccupeerd hebben (perfect future second-person)
zal geoccupeerd hebben (perfect future second-person)
zult geoccupeerd hebben (perfect future second-person)
zal geoccupeerd hebben (perfect future third-person)
zullen geoccupeerd hebben (perfect future first-person)
zullen geoccupeerd hebben (perfect future second-person)
zullen geoccupeerd hebben (perfect future third-person)
zou geoccupeerd hebben (perfect conditional first-person)
zou geoccupeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geoccupeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geoccupeerd hebben (perfect conditional second-person)
zoudt geoccupeerd hebben (perfect conditional second-person)
zou geoccupeerd hebben (perfect conditional third-person)
zouden geoccupeerd hebben (perfect conditional first-person)
zouden geoccupeerd hebben (perfect conditional second-person)
zouden geoccupeerd hebben (perfect conditional third-person)
er wordt geoccupeerd (impersonal passive present imperfect)
er is geoccupeerd (impersonal passive present perfect)
er werd geoccupeerd (impersonal passive past imperfect)
er was geoccupeerd (impersonal passive past perfect)
er zal geoccupeerd worden (impersonal passive future imperfect)
er zal geoccupeerd zijn (impersonal passive future perfect)
er zou geoccupeerd worden (impersonal passive conditional imperfect)
er zou geoccupeerd zijn (impersonal passive conditional perfect)
geoccupeerd worden (passive infinitive imperfect present short-form)
geoccupeerd te worden (passive infinitive imperfect present long-form)
geoccupeerd zullen worden (passive infinitive imperfect future short-form)
geoccupeerd te zullen worden (passive infinitive imperfect future long-form)
geoccupeerd zijn (passive infinitive perfect present short-form)
geoccupeerd te zijn (passive infinitive perfect present long-form)
geoccupeerd zullen zijn (passive infinitive perfect future short-form)
geoccupeerd te zullen zijn (passive infinitive perfect future long-form)
word geoccupeerd (singular imperfect present first-person)
wordt geoccupeerd (singular imperfect present second-person)
wordt geoccupeerd (singular imperfect present second-person)
wordt geoccupeerd (singular imperfect present second-person)
wordt geoccupeerd (singular imperfect present plural third-person)
worden geoccupeerd (singular imperfect present plural first-person)
worden geoccupeerd (singular imperfect present plural second-person)
worden geoccupeerd (singular imperfect present third-person)
werd geoccupeerd (singular imperfect past first-person)
werd geoccupeerd (singular imperfect past second-person)
werd geoccupeerd (singular imperfect past second-person)
werdt geoccupeerd (singular imperfect past second-person)
werd geoccupeerd (singular imperfect past plural third-person)
werden geoccupeerd (singular imperfect past plural first-person)
werden geoccupeerd (singular imperfect past plural second-person)
werden geoccupeerd (singular imperfect past third-person)
zal geoccupeerd worden (singular imperfect future first-person)
zult geoccupeerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geoccupeerd worden (singular imperfect future second-person)
zult geoccupeerd worden (singular imperfect future second-person)
zal geoccupeerd worden (singular imperfect future plural third-person)
zullen geoccupeerd worden (singular imperfect future plural first-person)
zullen geoccupeerd worden (singular imperfect future plural second-person)
zullen geoccupeerd worden (singular imperfect future third-person)
zou geoccupeerd worden (singular imperfect conditional first-person)
zou geoccupeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geoccupeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geoccupeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zoudt geoccupeerd worden (singular imperfect conditional second-person)
zou geoccupeerd worden (singular imperfect conditional plural third-person)
zouden geoccupeerd worden (singular imperfect conditional plural first-person)
zouden geoccupeerd worden (singular imperfect conditional plural second-person)
zouden geoccupeerd worden (singular imperfect conditional third-person)
ben geoccupeerd (perfect present first-person)
bent geoccupeerd (perfect present second-person)
bent geoccupeerd (perfect present second-person)
is geoccupeerd (perfect present second-person)
zijt geoccupeerd (perfect present second-person)
is geoccupeerd (perfect present third-person)
zijn geoccupeerd (perfect present first-person)
zijn geoccupeerd (perfect present second-person)
zijn geoccupeerd (perfect present third-person)
was geoccupeerd (perfect past first-person)
was geoccupeerd (perfect past second-person)
was geoccupeerd (perfect past second-person)
waart geoccupeerd (perfect past second-person)
was geoccupeerd (perfect past third-person)
waren geoccupeerd (perfect past first-person)
waren geoccupeerd (perfect past second-person)
waren geoccupeerd (perfect past third-person)
zal geoccupeerd zijn (perfect future first-person)
zult geoccupeerd zijn (perfect future second-person)
zult geoccupeerd zijn (perfect future second-person)
zult geoccupeerd zijn (perfect future second-person)
zal geoccupeerd zijn (perfect future third-person)
zullen geoccupeerd zijn (perfect future first-person)
zullen geoccupeerd zijn (perfect future second-person)
zullen geoccupeerd zijn (perfect future third-person)
zou geoccupeerd zijn (perfect conditional first-person)
zou geoccupeerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geoccupeerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geoccupeerd zijn (perfect conditional second-person)
zoudt geoccupeerd zijn (perfect conditional second-person)
zou geoccupeerd zijn (perfect conditional third-person)
zouden geoccupeerd zijn (perfect conditional first-person)
zouden geoccupeerd zijn (perfect conditional second-person)
zouden geoccupeerd zijn (perfect conditional third-person)


milieurecht

alle wet- en regelgeving die gaat over het behoud en bescherming van de goede leefomgeving

Na de enorme milieuverontreiniging van de jaren '60 en '70 van de twintigste eeuw is het milieurecht sterk uitgebreid.


hoederecht

hoederechten (plural)
hoederechtje (diminutive singular)
hoederechtjes (diminutive plural)

recht om na echtscheiding de kinderen te mogen hoeden (bij zich te houden)


letselschadeclaim

aanspraak maken op schadevergoeding nadat lichamelijk of geestelijk letsel is ontstaan

De letselschadeadvocaat heeft er voor gezorgd dat door de schadevergoeding iemand toch is door kunnen gaan met zijn leven.


handelingsonbekwaam

samenstelling van handeling zn en onbekwaam bn met het invoegsel -s-

handelingsonbekwamer (uninflected comparative)
handelingsonbekwaamst (uninflected superlative)
handelingsonbekwame (inflected positive)
handelingsonbekwamere (inflected comparative)
handelingsonbekwaamste (inflected superlative)
handelingsonbekwaams (partitive positive)
handelingsonbekwamers (partitive comparative)

niet in staat zijnde om zelfstandig belangrijke beslissingen over het eigen leven te kunnen nemen op een verantwoorde wijze

Vrouwen waren tot 1956 handelingsonbekwaam

Minderjarigen zijn ook handelingsonbekwaam.


handhaving

Naamwoord van handeling van handhaven met het achtervoegsel -ing

het zorgen dat wetten en regels worden uitgevoerd

De politie heeft een belangrijke taak bij de handhaving van de verkeersregels


huurzaak

huurzaken (plural)
huurzaakje (diminutive singular)
huurzaakjes (diminutive plural)

een geschil dat over het huren van iets (meestal een woning) gaat

De kantonrechter had vandaag 10 huurzaken op de rol staan.

De huurcommissie is verantwoordelijk is voor de huurzaken betreffende de woningen.


huwelijksdag

samenstelling van huwelijk en dag met het invoegsel -s-

huwelijksdagen (plural)
huwelijksdagje (diminutive singular)
huwelijksdagjes (diminutive plural)

De huwelijksdag is een zeer drukke hectische dag waarvan gezegd wordt dat het de mooiste dag van je leven is.


jeugdcriminaliteit

samenstelling van jeugd zn en criminaliteit zn

De jeugdcriminaliteit is een grote zorg voor ouders, het onderwijs en de justitie.

"Armer dan Crooswijk kan je het niet treffen", was in 2016 een krantenkop toen het SCP postcode '3034' tot de armste wijk van Nederland uitriep. Dat bleek uit cijfers over de werkloosheid, het aantal uitkeringen, opgroeien in armoede, taalachterstand, gezondheid en (jeugd)criminaliteit.

Weblink bron “Oud-Crooswijk was armste wijk, miljoenen verder gaat het iets beter” (02-10-2021), NOS


mannenkiesrecht

samenstelling van man en kiesrecht met het invoegsel -en-

het recht om te kiezen en verkozen te worden voor volwassen mannen

Het algemeen mannenkiesrecht was een stap opweg naar het algemeen kiesrecht dat ook voor vrouwen gold.


juryrechtspraak

rechtspraak waarbij een groep burgers, die een afspiegeling is van de bevolking, zich uitspreekt over de schuldvraag en soms ook over de schuldmaat.

In Nederland kennen we in tegenstellling tot België geen juryrechtspraak.


embryowet

wetgeving rond het gebruik van menselijke embryo's in wetenschappelijk onderzoek

De embryowet is een op 20 juni 2002 door de Nederlandse overheid aangenomen wet waarin uit ethische overwegingen wordt verboden om embryo's te gebruiken voor het klonen van mensen en het tot standbrengen van combinaties tussen mens en dier.


kinderwet

samenstelling van kind en wet met het invoegsel -er-

kinderwetten (plural)
kinderwetje (diminutive singular)
kinderwetjes (diminutive plural)

de wet van 1874 die kinderarbeid verbood

Het beroemde kinderwetje van van Houten heeft in de praktijk weinig invloed gehad omdat er geen controle was.

de wet van 1901 over de invoering van de leerplicht voor kinderen van 6 - 12 jaar.

De kinderwetten van 1901 waren wel effectief.


maatschappijleer

schoolvak waarin het recht, de politiek en de cultuur wordt besproken

Kennis Nederlandse Samenleving als examenonderdeel van het inburgeringsexamen lijkt veel op maatschappijleer zoals dat op de middelbare school wordt gegeven.

In het mbo wordt maatschappijleer Leren Loopbaan en Burgerschap genoemd.

Bij maatschappijleer kregen we een opfriscursus over het communisme, zelfs de godsdienstlessen gingen plotseling over wat Jezus gevonden zou hebben van de Sovjet-Russische intocht in Boedapest.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Echte Amerikaanse jeans” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044632767


schuldvraag

het vraagstuk wie iets nadeligs veroorzaakt heeft

Vooral als beide partijen dezelfde verzekeringsmaatschappij hebben is de schuldvraag van minder belang.

Als iets misloopt is het stellen van de schuldvraag lang niet altijd de beste methode om het probleem op te lossen.


klachtenbrief

samenstelling van klacht en brief met het invoegsel -en-

klachtenbrieven (plural)
klachtenbriefje (diminutive singular)
klachtenbriefjes (diminutive plural)

een brief waarin je een of meer zaken noemt waar je niet tevreden over bent

Als je last hebt van je buren kun je dat het best met de buren zelf bespreken, als dat geen effect heeft kun je een klachtenbrief schrijven.

Als je niet tevreden bent over de bezorging van de krant en telefoontjes hebben niet geholpen, kun je een klachtenbrief schrijven.


rechterlijk

afgeleid van rechter met het achtervoegsel -lijk

rechterlijker (uninflected comparative)
rechterlijkst (uninflected superlative)
rechterlijke (inflected positive)
rechterlijkere (inflected comparative)
rechterlijkste (inflected superlative)
rechterlijks (partitive positive)
rechterlijkers (partitive comparative)

Als u niet wilt betalen zal ik rechterlijke stappen moeten ondernemen.

De rechterlijke macht moet onafhankelijk zijn van de regering en de politie.

Zelfs zwijgen hielp nu niet meer, want Poetins hongerige en corrupte oorlogsmachine begon de onaantastbaar geachte bedrijven van Ruslands bekendste CEO’s te verzwelgen. Onderzoekers van de London School of Economics telden 200 bedrijven die sinds het begin van de oorlog via rechterlijke machinaties van hun eigenaar zijn afgepakt.


miljoenenclaim

samenstelling van miljoen en claim met het invoegsel -en-

een eis tot schadevergoeding groter dan 1 miljoen euro

Vooral in de financiële sector kunnen schadeclaims, ook in Nederland, hoog oplopen. miljoenenclaims zijn niet ongebruikelijk.


misdaadcategorie

geweldmidrijven, zedenmisdrijven en vermogensmisdrijven zijn belangrijke misdaadcategorieën.


reprorecht

samenstelling van een afkorting van reproduceren en recht

het recht van de auteur of andere rechthebbende van een werk letterkunde of kunst om als enige dit werk te reproduceren of te laten reproduceren

De nabestaanden van een auteur hebben tot 70 jaar na de dood van de auteur het reprorecht.

Het reprorechtt is een exploitatierecht.


onderhandelaarsresultaat

samenstelling van onderhandelaar en resultaat met het invoegsel -s-

onderhandelaarsresultaten (plural)
onderhandelaarsresultaatje (diminutive singular)
onderhandelaarsresultaatjes (diminutive plural)

In het zogenaamde onderhandelaarsresultaat transitie Verpleging en Verzorging worden afspraken gemaakt over de overheveling van verpleging en verzorging van de AWBZ naar de Zorgverzekeringswet (Zvw).


onderhandelingsresultaat

samenstelling van onderhandeling en resultaat met het invoegsel -s-

onderhandelingsresultaten (plural)
onderhandelingsresultaatje (diminutive singular)
onderhandelingsresultaatjes (diminutive plural)

Na langdurige onderhandelingen werden voor alle partijen acceptabele onderhandelingsresultaten behaald.


patent

Leenwoord uit het Frans, zie aldaar voor de verdere etymologie. In de betekenis van ‘octrooi’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1588

patenten (plural)
patentje (diminutive singular)
patentjes (diminutive plural)

wettelijke verklaring dat men als bedenker de enige is die het bedachte mag gebruiken

Voor een perpetuum mobile kun je geen patent krijgen.

Bedrijven kunnen geen patent hebben op genen uit het menselijk lichaam. Dat heeft het Amerikaanse Hooggerechtshof bepaald. De uitspraak heeft grote gevolgen voor patenten in de landbouw en in de biotechnologische en medische industrie.

Weblink bron “Geen patent op menselijke genen” (2013-06-13), NOS Nieuws

wettelijke verklaring dat men een beroep, bedrijf of handwerk mag uitvoeren

Een patent voor het uitoefenen van een beroep.


gesjoemel

Naamwoord van handeling van sjoemelen met het voorvoegsel ge-

Volkswagen geeft gesjoemel met 8 miljoen auto’s in EU toe

Europese Commissie wist al eerder dan 2012 over gesjoemel met diesels


arbeidshof

samenstelling van arbeid en hof met het invoegsel -s-

behandelt in België het hoger beroep tegen vonnissen van de arbeidsrechtbank

Het arbeidsconflict kwam uiteindelijk voor in het arbeidshof.


babbeltruc

babbeltrucs (plural)
babbeltruken (plural)
babbeltrucje (diminutive singular)
babbeltrucjes (diminutive plural)

het proberen binnen te dringen in een woning (om te stelen) door het vertellen van een of andere smoes


groepsverkrachting

samenstelling van groep en verkrachting met het invoegsel -s-

groepsverkrachtingen (plural)
groepsverkrachtinkje (diminutive singular)
groepsverkrachtinkjes (diminutive plural)


hooggerechtshof

een gerechtshof waarboven geen ander gerechtshof is gesteld

In Nederland is de Hoge Raad een van de hooggerechtshoven.


wederrechtelijk

Leenwoord uit het Duits, in de betekenis van ‘onrechtmatig’ voor het eerst aangetroffen in 1596

Samenstellende afleiding van weder en recht met het achtervoegsel -lijk met het invoegsel -e-

wederrechtelijker (uninflected comparative)
wederrechtelijkst (uninflected superlative)
wederrechtelijke (inflected positive)
wederrechtelijkere (inflected comparative)
wederrechtelijkste (inflected superlative)
wederrechtelijks (partitive positive)
wederrechtelijkers (partitive comparative)


onrechtmatig

antoniem van rechtmatig met het voorvoegsel on-

onrechtmatiger (uninflected comparative)
onrechtmatigst (uninflected superlative)
onrechtmatige (inflected positive)
onrechtmatigere (inflected comparative)
onrechtmatigste (inflected superlative)
onrechtmatigs (partitive positive)
onrechtmatigers (partitive comparative)

De voorzieningenrechter stelde in juli dat de inhoud van het rapport op twee punten onzorgvuldig was, maar dat de gebreken niet zo groot waren dat het hele rapport onrechtmatig was.


wilsbeschikking

samenstelling van wil en beschikking met het invoegsel -s-

ˈwɪlsbəˌsxɪkɪŋ

wilsbeschikkingen (plural)
wilsbeschikkinkje (diminutive singular)
wilsbeschikkinkjes (diminutive plural)

uiterste ~: ongerichte eenzijdige herroepelijke rechtshandeling gemaakt bij leven met werking na overlijden, voornamelijk om te beschikken over de eigen nalatenschap, maar ook om wensen omtrent de uitvaart vast te leggen of om voogdij in te stellen. Om rechtsgeldig te zijn moet het erfrecht of een andere wet de uiterste wilsbeschikking noemen en moeten ze worden vastgehouden in een onderhandse of notariële akte, de uiterste wil, inofficieel testament genoemd. Over een beperkt aantal zaken kan bij codicil worden beschikt.

laatste ~: document waarmee de wensen voor de uitvaart vastgelegd kunnen worden.#:▸ U kunt zelf bepalen wat er met uw lichaam gebeurt na uw overlijden. Die keuze kunt u laten vastleggen in de laatste wilsbeschikking, een document dat u kunt opvragen bij de Dienst Burgerzaken in uw gemeente.


wilsuiting

samenstelling van wil en uiting met het invoegsel -s-

Willensäußerung

bewust uitdrukking geven van de eigen wil

wilsuitingen (plural)
wilsuitinkje (diminutive singular)
wilsuitinkjes (diminutive plural)

het kenbaar maken van de eigen wil door iets te zeggen of te doen


vervreemding

Naamwoord van handeling van vervreemden met het achtervoegsel -ing

overdracht van het eigendom van een goed aan iemand anders, bijv. door verkoop, ruil of schenking


gelastigde

afgeleid van gelastigd ww met het achtervoegsel -e

iemand die gemachtigd is om een bepaalde taak (in naam van de lastgever) uit te voeren


versus

vermoedelijk via Engels versus of direct van Latijn versus "gekeerd tegen, gewend naar, in de richting van", als voorzetsel aangetroffen vanaf 1937

tussen de naam van de eisende en de verwerende partij in de naam van een civiele rechtszaak

Morgen doet de rechtbank uitspraak over Greenpeace versus de Staat der Nederlanden.


kroongetuige

In de betekenis van ‘getuige voor de openbare aanklager’ voor het eerst aangetroffen in 1960

de belangrijkste getuige in een rechtszaak (van de openbare aanklager)


oorgetuige

In de betekenis van ‘iemand die bij een gesprek aanwezig is’ voor het eerst aangetroffen in 1965

iemand die een getuigenis aflegt van iets wat hij/zij gehoord heeft (bijv. een gesprek)


met voorbedachten rade

met volledig bewustzijn van het effect van de uit te voeren handelingen en voldoende tijd gehad hebbend om daarover na te denken, opzettelijk

De tabaksfabrikanten zouden namelijk "opzettelijk en met voorbedachten rade" de gezondheid van rokers benadelen en dat is strafbaar


terugwerkend

Deze maatregel is terugwerkend tot 1 september vorig jaar.

Dat belet niet dat er wel degelijk iets veranderd is in de Belgische markt. Ahold eist van de leveranciers van Albert Heijn grotere kortingen als gevolg van de fusie met Delhaize. Ahold eiste zelfs kortingen met terugwerkende kracht. Albert Heijn stelt ook vast dat leveranciers in België hogere prijzen aanrekenen dan in Nederland en is niet zomaar bereid om meer te betalen. Dat zet dan weer druk op Colruyt, waarvan de belangrijkste claim het laagsteprijzenbeleid is. ‘En dat gaan we niet opgeven. Colruyt wijkt hier niet van af’, zei topman Jef Colruyt recent.


nopens

van Middelnederlands nopends, op te vatten als afgeleid van nopend ww met het achtervoegsel -s waarbij de -d- in de uitspraak is verdwenen, in de betekenis van ‘voorzetsel’ aangetroffen vanaf 1500

aangaande, inzake, met betrekking tot, omtrent, over

Een besluit nopens deze gewetenskwestie is niet eenvoudig te nemen.

Het eerste verdrag dat wel in sancties voorzag, was het 'Verdrag nopens de maaswijdte van visnetten en minimummaten van vis' dat in 1937 in Londen tot stand kwam.

Weblink bron
Bram Pols
 “Visserijrechten gaan terug tot Mare Liberum van Hugo de Groot” (15 maart 1995) op nrc.nl


krachtens de wet

vaste verbinding van krachtens (voorzetsel), de (lidwoord) en wet (zelfstandig naamwoord)

niet direct in een formele wet staand, maar wel in verdere regelgeving op grond van zo'n wet

Voorschriften, door straffen te handhaven, worden daarin alleen gegeven krachtens de wet.


roverij

Naamwoord van handeling van roven met het achtervoegsel -erij


ketenaansprakelijkheid

samenstelling van keten en aansprakelijkheid

aansprakelijkheid voor een hoofdaannemer als de door hem aangenomen onderaannemers geen loonbelasting of sociale premies afdragen

in 1981 werd de Wet ketenaansprakelijkheid van kracht om het probleem met de koppelbazerij aan te pakken


wilsverklaring

samenstelling van wil en verklaring met het invoegsel -s-

Willenserklärung

eenzijdige wilsuiting die gericht is op het tot stand brengen van rechtsgevolgen

Patientenverfügung

verklaring waarin iemand aangeeft wat zijn wensen zijn rondom behandeling of levenseinde

wilsverklaringen (plural)
wilsverklarinkje (diminutive singular)
wilsverklarinkjes (diminutive plural)

eenzijdige wilsuiting die gericht is of lijkt te zijn gericht op het tot stand brengen van rechtsgevolgen

document waarin iemand vastlegt wat hij wil wat betreft medische behandelingen in de toekomst als hij daar zelf niet meer hierover kan beslissen

Voorbeelden van wilsverklaringen zijn: euthanasieverklaring, een behandelverbod of een niet-reanimeren verklaring.


handelingsonbekwaamheid

samenstelling van handeling en onbekwaamheid met het invoegsel -s-

afgeleid van handelingsonbekwaam met het achtervoegsel -heid

het niet bekwaam zijn tot het verrichten van rechtshandelingen


bemiddelbaar

Naamwoord van handeling van bemiddelen met het achtervoegsel -baar

bemiddelbaarder (uninflected comparative)
bemiddelbaarst (uninflected superlative)
bemiddelbare (inflected positive)
bemiddelbaardere (inflected comparative)
bemiddelbaarste (inflected superlative)
bemiddelbaars (partitive positive)
bemiddelbaarders (partitive comparative)

dat het probleem oplosbaar is zonder tussenkomst van de rechter


bvba

(initiaalwoord) van besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

bedrijf met aandelen die niet zomaar verhandeld kunnen worden, een rechtsvorm die van 1985 tot 2020 bestond


legitimiteit

afgeleid van legitiem met het achtervoegsel -iteit

legitimiteiten (plural)
legitimiteitje (diminutive singular)
legitimiteitjes (diminutive plural)

overeenstemming met het geschreven recht


antiabortuswetgeving

samenstelling van abortus en wetgeving met het voorvoegsel anti-

antiabortuswetgevingen (plural)
antiabortuswetgevinkje (diminutive singular)
antiabortuswetgevinkjes (diminutive plural)


Romeinsrechtelijk

afgeleid van Romeins recht met het achtervoegsel -lijk met het invoegsel -e-

Romeinsrechtelijker (uninflected comparative)
Romeinsrechtelijkst (uninflected superlative)
Romeinsrechtelijke (inflected positive)
Romeinsrechtelijkere (inflected comparative)
Romeinsrechtelijkste (inflected superlative)
Romeinsrechtelijks (partitive positive)
Romeinsrechtelijkers (partitive comparative)


Romeinse recht

geheel van de rechtsregels en rechtspraktijk in het Romeinse Rijk zoals dat grote invloed heeft gehad op het recht in Europese landen en een vakgebied binnen de rechtenstudie vormt


opperrechter

afgeleid van rechter met het voorvoegsel opper-

Europese opperrechters bezorgd over Turkije

rechter die lid is van het opperste gerechtshof

Vrouw van Amerikaanse opperrechter verzocht uitslag verkiezingen aan te vechten.


wraakbaar

van Middelnederlands wraecbaer; op te vatten als afgeleid van wraken met het achtervoegsel -baar

wraakbaarder (uninflected comparative)
wraakbaarst (uninflected superlative)
wraakbare (inflected positive)
wraakbaardere (inflected comparative)
wraakbaarste (inflected superlative)
wraakbaars (partitive positive)
wraakbaarders (partitive comparative)

niet voldoend aan een eis om zijn rol in een procedure te kunnen vervullen

De wraakbare getuige mag ook zelf weigeren om een getuigenis af te leggen.

onderworpen aan regels om uit een rol gezet te worden als niet daarvoor geldende eisen is voldaan

(…) een administratieve overheid die, enerzijds, niet de waarborg van onafhankelijkheid en onpartijdigheid zoals van een rechter biedt, en die, anderzijds, in tegenstelling tot een rechter niet wraakbaar is (…)


U-bochtconstructie

samenstelling van U-bocht zn "omweg" en constructie zn "juridisch foefje" , omdat U-bochtconstructie met U is samengesteld om zo een overeenkomst aan te geven met de vorm van de gedrukte U, wordt het met een hoofdletter U geschreven, volgens spellingregel 6.G gevolgd door een koppelteken

opzet met een of meer tussenstappen die bedoeld zijn om maatregelen van de overheid te omzeilen

De advocaten menen dat het onderzoek naar Ennetcom in de kern niet ging om het bedrijf. Om witwassen van Ennetcom te bewijzen is het helemaal niet nodig om al die berichten op de server te lezen. Er is sprake van een U-bochtconstructie, vinden zij. De twee advocaten stellen dat de onderzoeken naar Ennetcom en PGP-Safe zijn gestart om de data te verkrijgen van een grote groep onbekende personen van wie niet vaststond of ze strafbare feiten hebben gepleegd, laat staan welke.

Weblink bron
Camil Driessen & Jan Meeus
 “Advocaten strijden tegen informatie uit ‘cryptophones’” (15 maart 2021) op nrc.nl

Eigenlijk was RTL Veronique een Luxemburgse zender, die louter om die reden via een U-bochtconstructie de Nederlandse huiskamers kon bereiken, in tegenstelling tot het door Joop van den Ende opgerichte sterrenpodium TV10, dat geen toestemming kreeg en zo voortijdig sneefde.

Weblink bron
Hans Beerekamp
 “Twintig jaar tv van private lefgozers” (1 oktober 2009) op nrc.nl


vechtscheiding

samenstelling van vecht ww en scheiding
afgeleid van v en echtscheiding

een echtscheiding die gepaard gaat met allerlei mogelijke acties met de bedoeling de andere partner zo veel mogelijk schade toe te brengen


vrijstelling

Naamwoord van handeling van vrijstellen met het achtervoegsel -ing


wetgever

Naamwoord van handeling van wetgeven met het achtervoegsel -er

wetgevende macht (in Nederland de combinatie van regering en beide kamers van de Staten-Generaal)


statuten

grondregels die ten grondslag liggen aan bepaalde rechtspersonen, zoals de naamloze vennootschap, besloten vennootschap, vereniging en stichting, die in de notarieel verleden akte van oprichting zijn vervat


statuut

Van het Franse statut, in de betekenis van ‘voorschrift’ voor het eerst aangetroffen in 1270

statuten (plural)
statuutje (diminutive singular)
statuutjes (diminutive plural)

officieel reglement omtrent rechten, plichten en bevoegdheden van de (rechts)personen binnen een groter verband als een staat, bedrijf, instantie, faculteit enz.

De werkwijze is vastgelegd in het statuut.

Het statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie.


jurisprudentie

Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘toegepaste rechtspraak’ voor het eerst aangetroffen in 1658

Die dag lichtte hoofdofficier Marianne Bloos in NRC het besluit toe. „Er bestaat zoiets als vrije wil”, zei Bloos. „Niemand dwingt mensen om te roken en ze stoppen er ook vaak genoeg mee. Je kunt tabaksfabrikanten niet verantwoordelijk houden voor hun gedrag. (…) Met de huidige wet en jurisprudentie kun je niet zeggen: de roker handelt helemaal niet zelf.”


klager

Naamwoord van handeling van klagen met het achtervoegsel -er

klagers hebben geen nood en pochers hebben geen brood

zowel klagers als pochers hebben de neiging om zaken te overdrijven

iemand die zijn of haar beklag doet (voor een rechtbank)


wetswijziging

samenstelling van wet en wijziging met het invoegsel -s-

verandering van regels die de wetgever vaststelt


novum

In de betekenis van ‘nieuw feit’ voor het eerst aangetroffen in 1912.

Leenwoord uit Latijn novum ‘iets nieuws’, onzijdige vorm van novus ‘nieuw’.

nova, novums (plural)
novumpje (diminutive singular)
novumpjes (diminutive plural)

voor het eerst in cassatie opgeworpen bedenking

nieuwe feiten en/of omstandigheden op grond waarvan kan worden teruggekomen op een zaak, in afwijking van het ne bis in idem-beginsel

het nieuwe element van een vernieuwde rechtsverhouding of verbintenis in het kader van een novatie


ne bis in idem

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-ne bis in idem.ogg


non bis in idem

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/nl-non bis in idem.ogg


rechtmatigheid

afgeleid van rechtmatig met het achtervoegsel -heid

Er was een vernietigende recensie over het nieuwe boek van de beroemde schrijver.

De Onderwijsinspectie hoeft een vernietigend rapport over het Cornelius Haga Lyceum niet in te trekken. Het gerechtshof in Den Haag wil zich in hoger beroep niet uitspreken over de rechtmatigheid van het document.


rechtsorde

samenstelling van recht en orde met het invoegsel -s-

rechtsorden (plural)
rechtsordes (plural)

het geheel van door het recht beheerste regels in een gemeenschap samen met de gezamenlijke instellingen op juridisch gebied

De uitbarsting van het duo Donald Trump en Vance onderstreept dat de VS onder hun gezag zijn gereduceerd van hoeder van de internationale rechtsorde en betrouwbare alliantieleider, tot een grootmacht die – desnoods ten koste van recht, waarheid en mensenlevens – buitenlandse politiek als een vulgair verdienmodel ziet, waarin het om macht en eigenbelang gaat.


dienstbetrekking

betrekking in dienst van een werkgever, dienstverband


verweerder

Naamwoord van handeling van verweren met het achtervoegsel -der

iemand die voor de rechtbank is gedaagd in een verzoekschriftprocedure

De verweerder verklaart hij akkoord gaat met het verzoek tot echtscheiding.


rechtsbijstand

samenstelling van recht en bijstand met het invoegsel -s-


dwangsom

een geldstraf als middel om het voldoen aan een gerechtelijke of bestuurlijke beslissing af te dwingen

‘Stomtoevallig’ kwamen beide Sanderink-ondernemingen enkele weken geleden tegelijkertijd op het idee om hun claims zeker te stellen. Dat deden ze door gezamenlijk beslag te leggen op 1,96 miljoen euro die Gerard Sanderink nog aan zijn ex moet betalen, vanwege dwangsommen uit eerdere rechtszaken.

Weblink bron
Angelique Kunst
 “Na elk krantenartikel lijdt Gerard Sanderinks Centric verlies: ‘We worden afgeschilderd als domme mensen’” (26-04-2022), Tubantia

De NZa wil met de gegevens van uiteindelijk 800.000 ggz-patiënten een beter beeld creëren van de zorg die nodig is. Daartoe moeten behandelaars per patiënt een online scorelijst invullen. Ook zorgverzekeraars kunnen van de informatie gebruikmaken bij het inkopen van zorg. Behandelaars die geen of onjuiste gegevens aanleveren, kunnen na een waarschuwing een dwangsom opgelegd krijgen.

Weblink bron “Kritiek op verplicht aanleveren van informatie ggz-patiënt bij toezichthouder” (21-7-2022), NOS


astreinte

astreintes (plural)
astreintetje (diminutive singular)
astreintetjes (diminutive plural)


detentie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘hechtenis’ voor het eerst aangetroffen in 1488


rechtszekerheid

samenstelling van recht en zekerheid met het invoegsel -s-

de garantie dat de rechtspraak volgens bepaalde normen geschiedt

duidelijkheid en betrouwbaarheid van de rechtspositie van een rechtssubject, 'dat je weet waar je juridisch gezien aan toe bent'

Het feit dat de gemeente Jan heeft gegarandeerd dat zijn terras niet in strijd is met de verordening bevordert de rechtszekerheid.

In het voorstel staat ook dat telefoonnummers en e-mailadressen niet meer openbaar in het Handelsregister moeten komen te staan. Overigens blijven afgeschermde gegevens wel zichtbaar voor overheidsinstanties en beroepsgroepen met een wettelijke toestemming, zoals de Belastingdienst en deurwaarders. Daardoor blijven bepaalde gegevens controleerbaar en komt de rechtszekerheid niet in het geding, schrijft de minister.

Weblink bron “Minister wil dat eenmanszaken adres kunnen afschermen bij KVK” (Woensdag 29 juni 2022), NU.nl


belastingrecht

het geheel aan regels over de heffing en de invordering van belastingen

Volgens een hoogleraar belastingrecht aan de Vrije Universiteit, is Nederland vanwege een maatregel uit 2009 een goed land waar frauduleuze transacties met CO2-certificaten doorheen kunnen stromen


rechtsbescherming

samenstelling van recht zn en bescherming zn met het invoegsel -s-

het geheel van mogelijkheden in een samenleving om (achteraf) op te komen tegen besluiten en handelingen van overheidsorganen


publiekrechtelijk

oorspronkelijk samenstellende afleiding van publiek (bijvoeglijk naamwoord) en recht (zelfstandig naamwoord), nu op te vatten als afgeleid van publiekrecht met het achtervoegsel -lijk en met het invoegsel -e-

publiekrechtelijker (uninflected comparative)
publiekrechtelijkst (uninflected superlative)
publiekrechtelijke (inflected positive)
publiekrechtelijkere (inflected comparative)
publiekrechtelijkste (inflected superlative)
publiekrechtelijks (partitive positive)
publiekrechtelijkers (partitive comparative)

volgens of vallend onder de voorschriften voor het functioneren van de overheid

Gilden waren door de stedelijke overheid goedgekeurde organisaties van publiekrechtelijk karakter die een goed geordende en eerlijke uitoefening van de ambachten en neringen nastreefden.

van of over de studie van de voorschriften voor het functioneren van de overheid

(…) het verdroot hem dat publiekrechtelijk georiënteerde juristen er zijns inziens te vaak verstek lieten gaan.


bewijslast

verplichting om het bewijs van bepaalde feiten te leveren

Het bewijzen is meestal met zekere moeielijkheid gepaard; de éene partij zal licht deze op de schouders van de andere willen schuiven, om zich zelve daarvan te ontheffen; vandaar dat men spreekt van den "bewijslast".

Antony Winkler Prins
 “Geïllustreerde encyclopaedie: woordenboek voor wetenschap en kunst, beschaving en nijverheid, Volume 10” (1884), Elsevier


bestuursrechtelijk

afgeleid van bestuursrecht met het achtervoegsel -lijk met het invoegsel -e-

bestuursrechtelijker (uninflected comparative)
bestuursrechtelijkst (uninflected superlative)
bestuursrechtelijke (inflected positive)
bestuursrechtelijkere (inflected comparative)
bestuursrechtelijkste (inflected superlative)
bestuursrechtelijks (partitive positive)
bestuursrechtelijkers (partitive comparative)

volgens of over de voorschriften waarmee het openbaar bestuur werkt

van of over de studie van de voorschriften waarmee het openbaar bestuur werkt


privaatrechtelijk

afgeleid van privaatrecht met het achtervoegsel -lijk met het invoegsel -e-

privaatrechtelijker (uninflected comparative)
privaatrechtelijkst (uninflected superlative)
privaatrechtelijke (inflected positive)
privaatrechtelijkere (inflected comparative)
privaatrechtelijkste (inflected superlative)
privaatrechtelijks (partitive positive)
privaatrechtelijkers (partitive comparative)

volgens of vallend onder de wetten die de onderlinge verhouding tussen particulieren en hun organisaties regelen

van of over de studie van de de wetten die de onderlinge verhouding tussen particulieren en hun organisaties regelen


overgangsrecht

samenstelling van overgang en recht met het invoegsel -s-

regeling die aangeeft, bij veranderingen in de wet, in welke situaties de oude en in welke situaties die nieuwe wet gebruikt moet worden


geluidhinder

gevaar, schade of hinder als gevolg van met het menselijk oor waarneembare luchttrillingen

mate van voor de bevolking door omgevingslawaai veroorzaakte hinder als bepaald met veldonderzoek


gelijkwaardigheid

afgeleid van gelijkwaardig met het achtervoegsel -heid

iedere burger heeft hetzelfde recht en wordt in gelijke gevallen gelijk behandeld

We mogen allemaal verschillend zijn en toch vinden we de gelijkwaardigheid van mensen ook heel belangrijk.


ouderschapsverlof

samenstelling van ouderschap en verlof met het invoegsel -s-

al of niet betaalde periode die een werknemer niet hoeft te werken als hij of zij een kind heeft gekregen

Iedere ouder heeft het recht voor ieder kind jonger dan 8 jaar eenmalig 3 maanden ouderschapsverlof opnemen.


onregelmatigheid

afgeleid van regelmatigheid met het voorvoegsel on-

afgeleid van onregelmatig met het achtervoegsel -heid

iets wat niet volgens de regels is gegaan (er zijn frauduleuze handelingen verricht)

Er waren enkele onregelmatigheden gevonden in de aanbestedingsprocedure o.a. had de voorzitter van de commissie steekpenningen aangenomen.


verzoekster

Naamwoord van handeling van verzoeken met het achtervoegsel -ster


rechthebbende

samenstelling van recht zn en hebbend ww met het achtervoegsel -e

een rechtspersoon die recht op iets heeft

Hij is de enige rechthebbende op de erfenis van zijn ongehuwde tante.


vooronderzoek

vooronderzoeken (plural)
vooronderzoekje (diminutive singular)
vooronderzoekjes (diminutive plural)

onderzoek van de politie in een strafzaak om de werkelijke toedracht van een gebeurtenis te achterhalen

Tijdens het vooronderzoek bleken er geen strafbare feiten gepleegd te zijn.


hoofdverdachte

samenstelling van hoofd zn en verdachte zn

de belangrijkste verdachte in een strafzaak

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft dinsdagmiddag ook in hoger beroep levenslang geëist tegen de hoofdverdachten in het Passageproces.

Het Openbaar Ministerie (OM) wil dat de twee hoofdverdachten in het financiële schandaal rond Vestia worden veroordeeld tot celstraffen van vier en bijna vijf jaar.
Volgens de aanklagers bij de rechtbank in Rotterdam hebben zij zich schuldig gemaakt aan omkoping, oplichting, fraude en witwassen.
De affaire leidde in 2012 bijna tot de val van de toen grootste woningbouwcorporatie van Nederland. Het tweetal had jarenlang bij diverse banken voor 23 miljard euro aan derivatencontracten voor Vestia afgesloten.


voorliggende voorziening

vaste verbinding van voorliggend (werkwoord) en voorziening (zelfstandig naamwoord)

regeling waarop je eerst een beroep hoort te doen voordat je een bijstandsuitkering kan krijgen


grondexploitatiewet

samenstelling van grondexploitatie en wet


volmacht

In de betekenis van ‘lastgeving’ voor het eerst aangetroffen in 1372

samenstelling van vol en macht ; Middelnederlands volle macht, letterlijk ‘de volledige macht’, vaste verbindung beïnvloed door Duits Vollmacht, leenvertaling van middeleeuws Latijn plenipotentia ‘volmacht’.

Vollmacht

rechtsbevoegdheid om namens een ander te handelen

wilsverklaring waarbij iemand de bevoegdheid aan een ander verleent om in zijn naam bepaalde rechtshandelingen te verrichten

akte waarin een volmacht is vastgelegd; volmachtbrief


straatverbod

een straf waarbij de veroordeelde niet in een bepaald gebied mag komen

De stalker kreeg een straatverbod, hij mocht niet meer in de buurt komen waar de vrouw die hij hinderlijk volgde woonde.


vrijspraak

uitspraak in een strafproces, die inhoudt dat de rechter niet wettig en overtuigend bewezen acht dat de verdachte het ten laste gelegde feit heeft begaan

Vrijspraak betekent niet dat je het niet gedaan hebt, het betekent alleen maar dat het niet bewezen kan worden.

De Nederlandse levensmiddelentechnoloog Harm Fitié (44), in China wegens doodslag op zijn buurman tot twaalf jaar cel veroordeeld, heeft al zijn hoop op vrijspraak of een nieuw proces gevestigd op het hooggerechtshof in Beijing. „Hij heeft geloof in het Chinese systeem niet helemaal verloren. Dat houdt hem op de been. Zwaar is het wel”, vertelt zijn Franse vriendin Dianne Vandesmet. Zij werkte in Beijing als journaliste bij de Chinese staatstelevisie en bij de Franse Kamer van Koophandel.


wetboek

wetboeken (plural)
wetboekje (diminutive singular)
wetboekjes (diminutive plural)

door de wetgevende macht ondersteunde verzameling rechtsbepalingen voor een bepaald gebied


audiëntie

Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘officieel gehoor’ voor het eerst aangetroffen in 1265

ontleend aan Latijn audientia ‘het aanhoren’

een ceremoniële hoorzitting, voor burgers door een persoon met een zekere bevoegdheid


pro-Deoadvocaat

(samenkoppeling) van pro Deo samengesteld met advocaat

advocaat voor iemand met weinig financiële middelen die geheel of grotendeels door de overheid betaald wordt

De grote strafzaken namen hijzelf en Lars Silbermann natuurlijk voor hun rekening, een juridisch medewerker kon alleen in onbelangrijke zaken pro-Deoadvocaat zijn, rijden onder invloed, snelheidsovertredingen, belediging en dat soort dingen.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “1968, De grote eeuw deel 7” (2017), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044633535


pro-Deoadvocate

(samenkoppeling) van pro Deo samengesteld met advocate


Hoge Raad

een hooggerechtshof, het rechtsprekend orgaan dat bovenaan staat in de rechtsprekende hiërarchie


abortuswetgeving

samenstelling van abortus zn en wetgeving zn

bindende regels van de overheid die bepalen wanneer een zwangerschap mag worden afgebroken

De partijen werden het met moeite eens over een verandering van de abortuswetgeving.


getuigenbank

samenstelling van getuige en bank met het invoegsel -n-

getuigenbanken (plural)
getuigenbankje (diminutive singular)
getuigenbankjes (diminutive plural)

'bank' waar de getuigen zitten bij een rechtszitting


zoöstuprum

afgeleid van het Latijnse stuprum (ontering, verkrachting, onzedelijke handeling) met het voorvoegsel zoö-

In het leger schijnt men zich niet veel zorgen over zoöstuprum gemaakt te hebben.


aangever

Naamwoord van handeling van aangeven met het achtervoegsel -er

aangevers (plural)
aangevertje (diminutive singular)
aangevertjes (diminutive plural)

iemand die aangifte doet van geboorte of sterfte

Ik ben de aangever geweest van mijn kinderen.

iemand die het gezag informeert over iets wat verkeerd is gegaan

Moszkowicz is sinds 2006 geschrapt van het tableau wegens onbehoorlijke praktijkvoering. Dat betekent dat hij zich niet meer mag uitgeven als advocaat. Tegenwoordig heeft hij daarom een juristenkantoor in Amstelveen. De acht aangevers beklaagden zich erover dat Moszkowicz met de inrichting van zijn kantoor – een advocatendiploma aan de muur en een toga aan de kapstok – de indruk had gewekt nog steeds advocaat te zijn. Tegenover een van hen zou hij bovendien hebben gezegd dat hij dat ambt nog steeds uitoefent.

Nog erger, hij is een verklikker, een aangever, en in welke gevangenis hij ook terechtkomt, hij zal er de meest gehate geïnterneerde zijn.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “De tweede doodzonde” (2020), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044645149


milieuwet

een wet die het milieu moet beschermen tegen ongewenste menselijke activiteit

Volkswagen is in het zogeheten dieselschandaal een schikking overeengekomen met het Amerikaanse ministerie van Justitie. De Duitse autobouwer erkent schuld aan samenzwering, tegenwerking van de rechtsgang en schending van de Amerikaanse milieuwetten - en zal 4,3 miljard dollar aan boete en schadevergoeding betalen. Dat maakten het ministerie van Justitie in Washington en VW woensdagavond bekend.


procedurefout

procedurefouten (plural)
procedurefoutje (diminutive singular)
procedurefoutjes (diminutive plural)

Vijf zware criminelen, drugsdealers en mensensmokkelaars, veroordeeld tot gevangenisstraffen oplopend tot acht jaar, kwamen vrij wegens eenzelfde procedurefout bij tientallen rechtbanken in Vlaanderen


hof van beroep

gerechtshof dat zaken in hoger beroep (tweede aanleg) behandelt

Tegen beslissingen van de raadkamer kan hoger beroep worden ingesteld bij de kamer van inbeschuldigingstelling. Dat is het onderzoeksgerecht op het niveau van het hof van beroep.


vrijheid van meningsuiting

verbinding van  vrijheid, van en meningsuiting

recht dat ieder de eigen inzichten kan publiceren zonder toestemming vooraf van de overheid, aangevuld met een strikte beperking van de mogelijkheden van de overheid om daar achteraf tegen op te treden

Het gerechtshof in Den Haag oordeelde donderdag dat het naroepen en -sissen van mensen op straat valt onder de vrijheid van meningsuiting.

Weblink bron
Annelies Bontjes
 “Hof: verbod op straatintimidatie is in strijd met de grondwet” (19 december 2019) op nrc.nl


roofoverval

roofovervallen (plural)
roofovervalletje (diminutive singular)
roofovervalletjes (diminutive plural)

De 21-jarige jeugd-tbs’er Sherwin W. uit Spijkenisse is dinsdag veroordeeld tot negen jaar gevangenisstraf voor moord tijdens een roofoverval in september 2015 in Tilburg. Sherwin W. was die dag met verlof uit de tbs-kliniek vertrokken om te gaan werken.


getuigenverklaring

samenstelling van getuige zn en verklaring zn met het invoegsel -n-

verklaring van een getuige waarin deze vertelt over feiten en omstandigheden die hij zelf heeft waargenomen of ondervonden

Duitse aanklagers zeggen op basis van onderzoek en getuigenverklaringen dat Winterkorn al in 2015 afwist van het dieselschandaal.

Volgens getuigenverklaringen was de ramp begonnen met een krachtige explosie midscheeps aan boord van de jager HMS Gôteborg.

Jan Guillou (vert. Bart Kraamer)
 “Kop in het zand” (2015), Uitgeverij Prometheus , ISBN 9789044628142


sodomie

afgeleid met het achtervoegsel -ie van Sodom en een stad genoemd in Bijbel (vooral: Genesis 19:5), bekend om haar zedeloosheid en losbandigheid

'tegennatuurlijke' seksuele handelingen (in praktijk, tussen mannen), dat wil zeggen alle seksuele handelingen die niet gericht zijn op de voortplanting door middel van penis-vaginaal geslachtsverkeer

Homoseksualiteit was tot 1967 strafbaar in het Verenigd Koninkrijk. Mannen bij wie ‘sodomie’ niet bewezen kon worden, konden nog altijd veroordeeld worden wegens ‘flagrante obsceniteit’. Het overkwam onder anderen schrijver Oscar Wilde in 1895 en wiskundige Alan Turing in 1957 (rechts op de foto).In 1967 werd seks tussen twee meerderjarige partners van hetzelfde geslacht legaal in Engeland en Wales. Schotland en Noord-Ierland volgden in 1980 en 1982. De leeftijdsgrens van meerderjarigheid werd in stappen verlaagd tot 16 jaar in 2001.

De uitspraak van het Hooggerechtshof is een nederlaag voor de homobewegingen die tegen de wet van Georgia in het geweer waren gekomen. In de wet wordt „sodomie" omschreven als „iedere seksuele daad waarbij de geslachtsorganen van de ene persoon en de mond of anus van een ander betrokken zijn".

Hooggerechtshof VS handhaaft verbod „sodomie in: De Volkskrant, 's-Hertogenbosch (01-07-1986), p. 4.


wurgcontract

wurgcontracten (plural)
wurgcontractje (diminutive singular)
wurgcontractjes (diminutive plural)

contract met voor een van beide partijen zeer ongunstige voorwaarden waarbij bij voorbeeld sprake is van gedwongen winkelnering, koppelverkoop, woekerrente of woekerkosten

De rubberhandelaren van Manaus wierven voor het werk voornamelijk boeren uit het droogtegebied Ceara, die een wurgcontract tekenden waarin stond dat zij pas geld ontvingen als hun reiskosten en uitrusting waren terugbetaald. Vrijwel geen enkele van de tienduizenden mannen die het regenwoud betraden met de belofte op een fortuin, kwam er levend uit of met een afgeloste schuld. Ontvluchten uit "de groene hel" was onmogelijk. De handelaren controleerden de mondingen van de vele zijrivieren van de Amazone, er werden mensenjagers ingezet en de jungle was te uitgestrekt en te dichtbegroeid om te voet te ontsnappen.


knevelcontract

knevelcontracten (plural)
knevelcontractje (diminutive singular)
knevelcontractjes (diminutive plural)


bewijsvoering

Opeens blijkt de bewijsvoering te magertjes of trekt de eiser zijn klacht in.

Suzanne Vermeer
 “All-inclusive” (2006), A. W. Bruna Uitgevers B. V. , Utrecht , ISBN 90-229-9182-2

Daarom 'zag hij ervan af om te polemiseren tegen de opvattingen over zedenkwesties van advocaat Olofsson, hoe interessant ze ook waren', met als toevoeging dat zo'n discussie de zaak niet vooruit zou helpen, en stelde voor dat ze in plaats daarvan verder zouden gaan naar de bewijsvoering.


kenbaarheid

afleiding van kenbaar met het achtervoegsel -heid

recognizability

dat iets te begrijpen is of te herkennen is

dat de wederpartij had kunnen begrijpen waar het om ging


kinderbijslagwet

de wet die bepaalt wie hoeveel kinderbijslag ontvangt

De SVR publiceerde gisteren de eerste resultaten van het werk van de Toezichtkamer. Geconcludeerd wordt dat de Algemene Kinderbijslagwet in 1991 “op wetstechnisch verantwoorde wijze en met de grootst mogelijke zorgvuldigheid” werd uitgevoerd. Over de Toeslagenwet wordt gesteld dat “niet is gebleken dat die structureel op onjuiste wijze ten uitvoer is gebracht”.